2023-146 Verslag raadsvergadering 30 maart 2023.pdf

2023-146

Notulen Verslag raadsvergadering gehouden op

30 maart 2023

Aan De leden van de raad Onderwerp Verslag gemeenteraad op 30 maart 2023 Afdeling Griffie Aanwezig: Voorzitter: Raadsleden:

Datum Portefeuillehouder F.T.J.M. Backhuijs Bijlagen

Raadsgriffier: Afwezig:

de heer F.T.J.M. Backhuijs mevrouw H.J. Adriani-Wempe, mevrouw S. Aksakal, mevrouw L. Assalmi, mevrouw B.Z Bakhtali, mevrouw A.F. Derriks, de heer M.E. Diekstra, de heer J. Doosje, de heer V.F. van Esch, mevrouw A.M. Feenstra, de heer S.A. Feenstra, de heer J.A.N. Gadella, mevrouw M. Gathier, de heer V.H.J.M. Goulmy, de heer E.F. Holtermann, de heer A. Houwer, de heer Y. Jean, de heer M. van Keulen, de heer J.F.C. Kupers, mevrouw V.C.D. Lamur, mevrouw A.M.P.M. van der Lugt, mevrouw H.M.G. Peters, mevrouw J.A.G. Plomp-van Rheenen, de heer R.A.J. Scholten, mevrouw M. Spalburg, mevrouw. J. Verbeek-Beverwijk, de heer D.A.J. Verhagen, de heer T.A.C. Verhoeve, mevrouw K.M.K. Vizee, mevrouw M.R. Voorthuijsen-de Boer, de heer J. Vosseberg, de heer R. Wisselo, de heer G. Zondag mevrouw W. Eggengoor, mevrouw M. Schouten, de heer G. Bamberg, de heer J.R.J. van Engelen de heer J. Karens de heer G. Horst

Verslaglegging:

mevrouw M.H.M. de Ridder-van Beek (Notuleerbureau De Ridder)

College:

1.

Opening en mededelingen De voorzitter: ik open de vergadering van de gemeenteraad van Nieuwegein van 30 maart 2023. Ik heb bericht van verhindering ontvangen van de heer Horst. Van de anderen heb ik nog geen bericht van verhindering ontvangen, maar ik zie nog 2 lege stoelen bij de VVDfractie? Ik neem aan dat die mensen later komen? U bent ermee bezig. Voor het overige zie ik iedereen aanwezig.

2.

Vaststellen agenda De voorzitter: er staan 2 punten op de agenda: de herstemming van de motie vreemd waar verleden week de stemmen staakten en het tweede onderwerp is het bespreken van het proces tijdelijke Aldi in Blokhoeve, waarvoor een aantal fracties verzocht hebben om deze extra raadsvergadering te beleggen en zoals u weet, staat in de Gemeentewet dat als een minimum bepaald aantal mensen dat vragen, die vergadering ook gehouden gaat worden en dat doen we deze avond. Dan beginnen we zoals gebruikelijk met een moment van stilte voor gebed of bezinning. 1/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

Dank u wel. 3.

Herstemming motie vreemd aan de orde van de dag ‘Tijdelijk met de bus naar school (Rijnhuizen-Zuiderkroon') (motie M34) De voorzitter: verleden week hebben we de beraadslagingen gehad. Ik kan me voorstellen dat we nu over kunnen gaan tot de stemming? Als dat zo is, dan vraag ik: wie is voor motie M34? Dat zijn 4 leden van de fractie van de VSP, 1 stem van De Unie van Nieuwegein, 3 stemmen van de fractie Lokale Vernieuwing, 4 stemmen van de fractie Partij van de Arbeid en 6 stemmen van de fractie van GroenLinks. Wie is tegen de motie? Dat zijn de 5 aanwezige leden van de VVD-fractie, 3 stemmen van de fractie van het CDA en 3 stemmen van de fractie van D66 en 1 stem van de Stadspartij Núwegein. Mevrouw Verbeek (iB): en eentje van mij. De voorzitter: oh sorry, 1 van de ChristenUnie. Ja, ik zag 3 handen omhoog en ik heb niet goed gekeken; 2 van het CDA en 1 van de ChristenUnie. De heer Verhage (VVD): mevrouw Verbeek heeft ook voorgestemd, burgemeester. De voorzitter: dan is de motie aanvaard met 18 stemmen voor en 13 stemmen tegen. Mevrouw Van der Lugt (VVD): voorzitter, volgens onze telling komen we op een ander aantal uit. De voorzitter: dan doen we het even opnieuw, ik denk dat ik mevrouw Verbeek vergeten ben, dat zou kunnen. Voor: VSP (4), De Unie (1), LV (3), PvdA (4) en GL (6). Tegen: VVD (5), CDA (2), CU (1), iB (1), D66 (3) en Nú (1). Dat is 18-13, dezelfde uitslag.

Nee, we hebben nu 3 keer over deze motie gestemd; hij is aanvaard met 18 stemmen voor en 13 stemmen tegen.

4.

Bespreken proces tijdelijke Aldi in Blokhoeve (2022-228, 2023-032, 2023-033, 2023-034, 2023-049, 2023-057) De voorzitter: ik heb tot nog toe 1 spreker voor de eerste termijn, dat is de heer Feenstra. Ik wilde het eigenlijk zo doen dat ik daarna kijk of fracties die mede gevraagd hebben om deze vergadering in de eerste termijn ook het woord willen voeren en dan kijk ik naar de overige fracties. Fractie Verenigde Seniorenpartij, de heer Feenstra: Ja, voorzitter. Op 4 januari heeft RTV Utrecht de stad en de raad ingelicht over verloren rechtszaken, dranghekken, dwangsommen en onderhandse huur. Allemaal zaken die niet alleen in de raad vragen oproepen, maar ook maatschappelijke onrust hebben veroorzaakt in de stad. Bijna 3 maanden verder en het college betaalt samen met de Aldi een schikking van een half miljoen. In de brief van 16 februari en in de media profileert de gemeente haar keuze als een aanvaardbare keuze. Dit is de minst slechte uitkomst voor de gemeente, viel er te lezen in de krant. Wellicht, we kunnen als raad immers alleen nog maar speculeren over wat er anders had kunnen lopen in de rechtszaken. De VSP vindt het heel vreemd dat in de brief van het college geen enkele blijk van zelfreflectie te lezen viel.

Deze situatie is niet zomaar uit de lucht komen vallen, maar ze is ontstaan door bewust gezette stappen van het college met als gevolg een uitspraak van de rechter waar de gemeente onmogelijk gehoor aan kon geven. Dranghekken en een poging tot het opzeggen van de huur hielpen ook niet. Jezelf juridisch schaakmat zetten, dat lukt alleen het college van Nieuwegein. Omdat de schikking ervoor heeft gezorgd dat het hoger 2/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

beroep niet tot een sluitend oordeel kon komen, zal de VSP in deze raadsvergadering tot de antwoorden moeten komen op de vraag: wat heeft geleid tot deze situatie en hoe voorkomen wij deze in de toekomst? De eerste fout die wij constateren is de gunning van de tijdelijke grond aan de Aldi zonder openbare selectieprocedure. Het college was van mening dat andere supermarkten niet geïnteresseerd waren, omdat ze tegen de realisatie van een supermarkt waren tijdens de bezwaarprocedure van de omgevingsvergunning. Maar waarom zou dit gelijk uitsluiting betekenen voor de huur van de tijdelijke supermarkt? Een zaak die procedureel gezien onafhankelijk is van de omgevingsvergunning en dit is niet de eerste keer dat het college deze fout heeft gemaakt. Na de gunning van perceel A2 op het Klooster aan Shell, heeft de gemeente een rechtszaak tegen zich gekregen en moest er alsnog een openbare selectieprocedure gedaan worden.

Achteraf bleek inderdaad dat de Shell dan toch echt de enige geïnteresseerde was, maar bij ons roept dat de vraag op: trekt het college dan niet te snel de conclusie dat er geen andere gedaagden zijn en dus daarom geen openbare selectieprocedure acht te hoeven uit te voeren? En met het oog op behoorlijk bestuur en het gelijkheidsbeginsel, is het überhaupt niet beter om beter te vaak dan te weinig een openbare selectieprocedure te doen? De tweede fout die de VSP constateert is het geklungel tussen de juridische zaken in. Het college heeft verschillende afspraken gemaakt met de Aldi. Dit is uiteindelijk ook een van de redenen geweest waardoor de rechter besloot de huurovereenkomst niet op te zeggen met als gevolg de juridische schaakmat. Heeft het college niet beter haar eigen belangen kunnen verzekeren voordat zij met de Aldi afspraken maakte om samen verder op te treden? De uiteindelijke schikking is volgens het college een van de minst slechte uitkomsten voor gemeenten. Niet alleen € 250.000 aan gemeenschapsgeld, maar ook € 250.000 kosten voor de Aldi. Een half miljoen voor een schikking, terwijl het college van mening is nog steeds in haar recht te staan. Het roept ons nog 2 vragen op: hoe kan een inwoner van Nieuwegein erop vertrouwen dat het college niet nogmaals een dure schikking moet betalen? Het college is immers van mening in het recht te staan.

En hoe kunnen ondernemers die zaken met de gemeente doen ervan uit blijven gaan dat ze niet plots op extra kosten gejaagd worden zoals in dit voorbeeld voor de Aldi wel het geval is? De derde fout in het proces is de informatievoorziening naar de raad toe. De eerste juridische vonnissen over de Aldi waren op 15 december al bekend bij de gemeente en deze hadden toen al bekend vergaande financiële consequenties. De raad is echter pas ingelicht toen RTV Utrecht hierover op 4 januari had gerapporteerd en nadat meerdere fracties vragen hebben gesteld kwam een formele brief naar de raad pas op 16 februari. De VSP vindt dat dit te laat is geweest en vraagt aan het college of zij vindt dat zij goed heeft gehandeld binnen de actieve informatieplicht die zij heeft. De VSP vindt het belangrijk dat het college de mogelijkheid heeft om de gemaakte fouten te erkennen zodat het college en de raad samen verder kunnen leren om in de toekomst schade aan de portemonnee, schade aan het vertrouwen van de stad en schade aan de kwaliteit van het bestuur te voorkomen. De laatste brief van het college getuigt echter niet van deze erkenning en de VSP maakt zich dan ook zorgen dat de volgende fout alweer op de stoep staat. Tot zover, voorzitter. Fractie ChristenUnie, mevrouw Voorthuijsen: Voorzitter, daar zijn we dan, met een extra raadsvergadering.

En nee, ook wij hadden hier liever helemaal niet om gevraagd, laat staan dat het onze bedoeling is om zelf voor advocaat of rechter te spelen of dat we het eindeloos over supermarkten in Nieuwegein moeten gaan hebben, maar we ontkomen bij dit onderwerp niet aan het feit dat zaken anders moeten. Ja moeten, durf ik wel te zeggen. Informatievoorziening aan de raad is een plicht van het college en wat ons betreft heeft zij hierin verzaakt. Gebeld worden door een journalist die deze informatie eerder had dan wij als raad, vind ik uiterst onprofessioneel. Voor zover dat praktisch mogelijk is, vraag ik de wethouder om dit te voorkomen in de toekomst en mijn vraag aan haar is dan ook: wat heeft u hiervan geleerd en wat gaat u in de toekomst anders doen? 3/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

En wees toch niet naïef, commerciële bedrijven doen vaak anders zaken dan gemeentes en overheden en daar moeten we ons dan ook op voorbereiden. Gezien ook al de eerdere casus van bijvoorbeeld de Shell, mijn collega Feenstra noemde het al even, vragen wij ons af of de gemeente genoeg is toegerust om dit soort zaken af te handelen en ook daarbij weer de vraag: wethouder, wat heeft u hiervan geleerd en wat gaat u in de toekomst anders doen? Kortom, wij hopen op een heldere uitleg en reflectie om zo wellicht onze zorgen weg te nemen. Met alle informatie die wij tot nu toe hebben gehad, is dit niet het geval. Even tot zover. Fractie D66, mevrouw Plomp: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, laat ik mijn bijdrage beginnen door te stellen dat het voor D66 niet gaat over de vraag of wij blij zijn dat er eindelijk een supermarkt is in de wijk Blokhoeve. Daar is denk ik iedereen blij mee en als we de geluiden uit de wijk horen, dan is er ook tevredenheid dat het om Aldi gaat. Maar voorzitter, waarvoor we vanavond bij elkaar zijn gaat over de weg er naartoe, over de werkwijze tussen raad en college, over onze onderlinge verhoudingen en over onze verwachtingen van elkaar. In het bijzonder wil ik de nadruk leggen op de manier en het moment waarop het college de raad informeert over belangrijke zaken die spelen in onze gemeente zoals rechtszaken over de tijdelijke supermarkt Aldi.

Onlangs hebben wij gezien hoe het niet moet. Afgelopen juni informeerde u ons over de realisatie van de tijdelijke Aldi in Blokhoeve waarbij wij, de raad, ervan uit mochten gaan dat dit juridisch in orde was. Immers, het gaat om een college van burgemeester en wethouders. Toen op 15 december de rechtbank de gemeente opdroeg alsnog een openbare selectieprocedure te voeren en geen uitvoering te geven aan de huurovereenkomst met Aldi, werd de raad pas op 4 januari geïnformeerd, via de pers. Vervolgens heeft informatie ons keer op keer via de pers bereikt. De eerste informatiebrief van het college aan de raad over deze kwestie ontvingen we op 16 februari, ruim 2 maanden nadat het eerste vonnis is gewezen en dat terwijl de media op diverse momenten eerder is geïnformeerd. Waar blijft de actieve informatieplicht van het college richting de raad? Voorzitter, dit roept de vraag op hoe serieus het college ons neemt als gemeenteraad. Wij zijn hier om de belangen van al onze inwoners en al onze ondernemers te behartigen en om onze controlerende functie uit te oefenen, maar als wij niet op de hoogte worden gehouden van dit soort belangrijke ontwikkelingen, kunnen we ons werk niet goed doen. U had ons bijvoorbeeld ook in een sessie aansluitend op een Avond voor de Stad kunnen bijpraten, desnoods in een besloten setting, maar daar heeft u niet voor gekozen.

U heeft ervoor gekozen om via de media te communiceren. Voorzitter, wij vragen het college om een reflectie over hoe zij heeft gecommuniceerd met de gemeenteraad, hoe zij de raad heeft betrokken in dit proces en wij vragen de raad serieus te nemen en tijdig te informeren ook over juridische zaken welke grote financiële consequenties tot gevolg kunnen hebben. Er is nog een tweede punt waarop D66 reflectie vraagt aan het college. Fouten maken is menselijk, hoe vervelend ook, maar dat is niet altijd te voorkomen. In het stadhuis staan op verschillende plekken borden met de tekst ‘Het mooie van leren is dat niemand het van je af kan pakken’. Ook hier moeten en willen wij van leren. Ik haal dit punt aan omdat de informatiebrief van 16 februari vanuit het college leest alsof het een succesverhaal is. Kort samengevat wordt gesteld: er is een supermarkt in de wijk en dat kost de gemeente geen geld. Dat laatste is natuurlijk onzin. Er heeft een slepende juridische procedure plaatsgevonden en als deze procedure niet had plaatsgevonden, als de wet was gevolgd, had de gemeente geen kwart miljoen euro en procedurekosten hoeven te betalen en hadden we alle maandelijkse inkomsten kunnen inzetten voor onze stad. Voorzitter, wij vragen het college ook te reflecteren op deze communicatieaanpak.

Is dit een aanpak die leidt tot een lerende organisatie? Voorzitter, D66 roept op tot goede samenwerking om daarmee onze gemeente zo goed mogelijk te besturen en te zorgen voor een goede communicatie tussen college en gemeenteraad. Alleen zo kunnen we ons werk goed doen en onze inwoners de best mogelijke dienstverlening bieden. Voorzitter, aanwezigen, dank voor uw aandacht.

4/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

De voorzitter: dank, mevrouw Plomp. Mevrouw Adriani, wenst u nog het woord? Ja, ik pak de volgorde zoals u de brief ondertekend heeft, maar als eerst mevrouw Verbeek is, dan mag dat wat mij betreft ook. Mevrouw Verbeek. Fractie ieders Belang, mevrouw Verbeek: Nou voorzitter, er is al genoeg gezegd. Het enige wat wij als aanvulling tot nu toe hebben dat is dat we ook nog eens een keer niet over een half miljoen maar ruim daarover praten en dan hoeft u alleen maar de juridische kosten erbij op te tellen. Fractie CDA, mevrouw Adriani: Voorzitter, dank u wel. Er is al veel gezegd, maar ook het CDA heeft met verbazing de juridische strijd tussen de gemeente, de Aldi en enkele lokale supermarkten gevolgd, vooral via de media, want de actieve informatie vanuit het college was summier. Het college heeft tot de dag van vandaag volgehouden dat ze het gelijk aan haar zijde heeft en haar niets te verwijten valt. Dat is lastig als je tot twee keer toe door de rechter in het ongelijk wordt gesteld, zo blijkt uit het vonnis van de rechtbank Midden-Nederland en de uitspraak in het hoger beroep van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden. Ik wil langs 6 punten onderbouwen waarom het CDA grote vraagtekens zet bij deze gang van zaken. Allereerst het feit dat het college de implicaties van het Didam-arrest heeft genegeerd, ondanks dat de supermarkten hierop hebben gewezen.

De overheid moet vanuit de algemene beginselen van behoorlijk bestuur een betrouwbare partner zijn voor de ondernemers door een gelijk speelveld te creëren waarin niet de ene onderneming wordt bevoordeeld boven een andere onderneming. In de kern is dat waar het Didam-arrest over gaat, maar uit de gerechtelijke uitspraken blijkt dat de gemeente onterecht een tijdelijk huurcontract met de Aldi is aangegaan door de grond niet openbaar aan te bieden. Het college vraagt zich af hoe het kan dat de gemeente na de rechtszaak over de Shell op het Klooster weer in de fout gaat en of er meer zaken zijn waarin de gemeente niet voor een gelijk speelveld volgens het Didam-arrest heeft gezorgd of nu in verwikkeld is. En kunnen we om die reden nog andere rechtszaken verwachten? Dan mijn tweede punt. Het viel het CDA op dat de gemeente in het proces bij de rechtbank in Utrecht een gecensureerde versie van het huurcontract met de Aldi voor de tijdelijke supermarkt heeft ingebracht. Het argument daarbij was dat het bedrijfsvertrouwelijke informatie was. Helaas was het zwart maken daarvan zo knullig gedaan, dat de onderliggende tekst nog prima te lezen was.

Op vragen van het CDA en D66 over het lakken van de huurovereenkomst was het antwoord, toen bleek dat het de transparantie in de rechtszaak ten goede zou komen als de ongecensureerde versie zou worden ingebracht, heeft de gemeente de Aldi gevraagd of zij daarmee kon instemmen en uit die passages bleek vervolgens dat het niet alleen om bedrijfsvertrouwelijke informatie ging. Een van de zwartgemaakte delen betrof artikel 5.1 in de huurovereenkomst, waarin staat dat alle benodigde vergunningen verkregen en onherroepelijk moeten zijn op het moment dat de Aldi de winkel zou mogen openen. We weten inmiddels dat Aldi dat niet heeft afgewacht. De omgevingsvergunning was nog niet onherroepelijk en de rechtszaken hiertegen liepen nog, toen de Aldi al openging en dat werd door de gemeente toegestaan. De vraag aan het college is waarom juist deze passage door de gemeente is weggelakt en waarom er niet gehandhaafd is als dit in de overeenkomst stond? Dat brengt mij tot het derde punt, de huurprijs die de Aldi betaalt. In de huurovereenkomst lezen we dat de Aldi de grond voor ruim € 77.000 per jaar huurt van de gemeente.

Het is het CDA echter bekend dat een taxateur van een gerenommeerd bedrijf op basis van de zogenaamde residuele methode die gebruikt wordt door de stichting Nederlands Register Vastgoedtaxateurs heeft aangegeven dat een huurprijs voor de Aldi binnen de bandbreedte van € 100.000 tot € 135.000 per jaar marktconform was geweest. Dit betekent dat de gemeente over de duur van de huurovereenkomst van 5 jaar minimaal € 115.000 en maximaal € 290.000 aan huurinkomsten misloopt. Het CDA vraagt aan het college hoe het mogelijk is dat de taxateur die de gemeente

5/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

ingeschakeld heeft tot een huurprijs voor de Aldi is gekomen die fors onder de marktconforme waarde ligt. Als we het dan toch over geld hebben, kom ik tot mijn vierde punt. In uw collegebrief over de schikking wordt het beeld neergezet dat de schikking van € 250.000 ons als gemeenschap niks kost, omdat de huurinkomsten nog niet verwerkt zijn in de grondexploitatie. Het is maar hoe je het uitlegt. Met het geld van de schikking plus proceskosten van bijna een ton, hadden we ook investeringen in de stad kunnen doen of bepaalde activiteiten geïntensiveerd kunnen worden. Uiteindelijk komen die inkomsten namelijk wel binnen. Met 3 ton kun je bijvoorbeeld de subsidie voor het verduurzamen van woningen of energiearmoede dit jaar verdubbelen of nog eens 1,5 keer de capaciteit aan jongerenwerkers verhogen in het kader van veiligheid en leefbaarheid. Die keuzes kunnen we nu niet meer maken, maar linksom of rechtsom die € 250.000 plus bijna 1 ton aan proceskosten zijn we kwijt. Hoe verklaart het college dat het de gemeenschap dan niks kost? Ik kom tot mijn vijfde punt, voorzitter. De voortdurende boodschap van het college dat de lokale supermarkten op geen enkel moment belangstelling hebben getoond voor de realisatie van een supermarkt in Blokhoeve. Dat is echter niet waar.

Op 6 januari 2016 heeft een vertegenwoordiger van een van de supermarkten bij de gemeente gevraagd of het klopt dat in Blokhoeve, in tegenstelling tot eerdere bestemmingsplannen, nu toch sprake is van de komst van een nieuwe supermarkt. Twee dagen later wordt dit door de gemeente bevestigd. Er wordt door de gemeente gesproken over ruimte voor een kleinschalige detailhandel. Sterker nog, er wordt aangegeven dat het kleinschalig moet zijn. Als je dan even snel googelt, dan lees je dat de gemiddelde supermarkt in Nederland 959 m² is en dat voor grootschalige detailhandel vanaf 1500 m² berekend wordt. Dan kun je de tijdelijke Aldi die 1433 m² is geen kleinschalige detailhandel meer noemen. De vraag is dan in hoeverre de gemeente de andere supermarkt niet op het foute been heeft gezet en ons op dit vijfde punt onjuist heeft geïnformeerd. Graag een reactie van het college. Het zesde en laatste punt is de informatie vanuit het college. Zoals de andere fracties ook al hebben aangegeven, was de informatie summier. De actieve informatie hebben we gemist en daarmee ook de kans voor het college om zelf uitleg te geven aan de raad wat er aan de hand was. Met zoveel media-aandacht had het college ervoor kunnen kiezen om een moment te organiseren om de raad goed bij te praten.

Nu moesten we aan de hand van krantenberichten en een statement dat door de gemeente naar de pers was gestuurd en de antwoorden die we kregen op alle vragen die gesteld zijn door de VVD, D66, Stadspartij Núwegein en het CDA eigenlijk zelf reconstrueren wat er gebeurd is. We willen het college vragen hierop te reflecteren. Alles bij elkaar kan het CDA concluderen dat dit hele proces allesbehalve de schoonheidsprijs verdient en wij zijn vooral benieuwd hoe het college terugkijkt op deze gang van zaken en welke leerpunten zij daar zelf uithaalt. Dank u wel, voorzitter. Fractie Stadspartij Núwegein, mevrouw Bakhtali: Ja dank u wel, voorzitter. Ik vind de sprekers nogal mild tot nu toe. Dat moet ik even kwijt, want het is een heel ernstige zaak. Een ieder wordt geacht de wetten te kennen. Als je je mobiel vasthoudt tijdens het rijden mag je € 380 dokken, want je had beter moeten weten. De overheid zou het goede voorbeeld moeten geven in het naleven van regels, procedures en wetten. Helaas, de Nieuwegeinse overheid lapt met het grootste gemak wetten en regels aan zijn laars en dit is bij lange na niet de eerste keer. Het is een patroon dat de Nieuwegeinse inwoner telkens opnieuw bakken vol met geld kost. Dat er een hevige concurrentiestrijd woedt onder de supermarkten in Nieuwegein is bekend.

Dat het college Nettorama uit Nieuwegein wilde pesten via de Winkelvisie 2017 is bekend, dus dat de supermarkten tijdig hadden aangegeven bezwaar te hebben tegen de vestiging van Aldi op die plek, ook dat wist het college. Het college is tijdens het onderhandse gunningsproces meermaals gewaarschuwd dat zij onrechtmatig zou handelen richting de lokale supermarkten, maar ook dat was geen reden voor het college om op zijn tellen te passen. Dat er door de andere supermarkten geen interesse werd getoond in die locatie, is ook geen reden om de regels en 6/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

wetten te negeren. Dat de supermarkten bezwaar maakten tegen de omgevingsvergunning voor de tijdelijke Aldi ook niet. Integendeel, het een en ander zou juist een aanleiding moeten zijn voor het college om geen enkele fout te maken in de procedures, want de concurrerende supermarkten zaten op de loer en als het op een gerechtelijke procedure zou aankomen, dan weet je dat de gemeente aan het kortste eind trekt als er niet volgens de regels is gehandeld en dat het de Nieuwegeiners heel veel geld gaat kosten, dus alle reden voor het college om als de wiedeweerga een openbare selectieprocedure zoals bedoeld in het Didam-arrest met betrekking tot de gemeentegrond te organiseren, maar ze vertikten het. Dit, beste voorzitter, is speculeren met gemeenschapsgeld, een patroon in Nieuwegein, ik kan het niet genoeg herhalen. Dat de wijk graag een supermarkt wilde kan op geen enkele manier een argument zijn voor de wethouder om regels en wetten te overtreden. Dat de wethouder zichzelf verdedigt door te stellen dat het belang van de inwoners van Blokhoeve voorop heeft gestaan in het realiseren van een supermarkt en de uitvoering van het gezamenlijke project met sociale woningbouw vinden wij een misselijke drogreden, want deze handelwijze heeft grote schade toegebracht aan alle Nieuwegeinse inwoners.

De supermarkten inclusief de Aldi, zijn de wethouder, het college en de hele gemeentelijke organisatie te slim af geweest. Ze gaan er met de buit vandoor en alle inwoners van Nieuwegein hebben het nakijken. Voorzitter, het college heeft dom gegokt met gemeenschapsgeld en keihard verloren. Deze ingrijpende besluiten van het college waren gebaseerd op onjuiste uitgangspunten, op aannames en verwachtingen, nattevingerwerk en misleiding. Dat is een zeer onbehoorlijke manier om met gemeenschapsgeld om te gaan en voldoende reden om het vertrouwen op te zeggen, maar ik vrees dat dit debat voor de zoveelste keer zal eindigen met de wethouder die belooft lessen te trekken en het de volgende keer beter te doen. Dat is al 20 keer beloofd en de raadsmeerderheid zal daar voor de zoveelste keer genoegen mee nemen. Voor dit moment hebben wij twee vragen. Heeft Aldi alle benodigde vergunningen om op eigen terrein een supermarkt te bouwen? En wordt de € 250.000 van de Aldi door de Aldi zelf betaald of wordt het op de gemeente verhaald? Dank u wel. Fractie GroenLinks, mevrouw Feenstra: Voorzitter, dank u wel. Ja, laat ik beginnen met twee opmerkingen van de Fractie van GroenLinks, want verbazing dat is in ieder geval ook wat ons opvalt.

Allereerst is onze waarheid echt een andere en we baseren ons daarbij op een aantal feiten, want uit alle stukken blijkt dat dit college heel zorgvuldig is geweest om haar besluit goed juridisch te toetsen. Meerdere advocatenkantoren zijn vooraf gevraagd om hun licht over deze juridisch nog zo onduidelijke zaak te laten schijnen, het beruchte Didam-arrest. Lees de stukken van de advocaten van 31 augustus en 7 september 2022 daar maar eens op na zeg ik met name ook tegen de VSP, voordat je dergelijke harde woorden uitspreekt. En even, ik wist niet dat er zoveel advocaten of civiel juristen in deze raad zaten. Dat zou toch een rijkdom zijn, want zelfs de juridisch adviseur weet op dit moment op voorhand niet hoe een rechter zal oordelen over een uitleg die gegeven wordt aan het recht. Ik ben het in ieder geval niet eens, ik ben in ieder geval geen jurist en het college is daar ook niet voor aangesteld, dus goed dat er specialistische kennis is opgehaald en dat daar ook op gekoerst wordt. Uit alles kunnen we zien dat dat ook zorgvuldig is gedaan, dus er is wat ons betreft geen sprake van wat de VSP geklungel noemt. Er is geen uitspraak van de rechter, er is immers ook geschikt.

De advocaten die er wel verstand van hebben geven aan dat het Didam-arrest niet van toepassing is omdat het hier niet om een koopovereenkomst gaat maar om huur en dan ook nog eens tijdelijke huur, dus leest u alstublieft de stukken goed, ze zijn door de griffie immers niet voor niks aan iedereen verzonden. En dan onze vraag: wat doen we hier nou eigenlijk, want waarom hebben de VSP, D66, CDA, ChristenUnie en ieders Belang gevraagd om deze extra vergadering, met alle extra kosten zeg ik ook even tegen alle mensen die zich daar zo zorgen over maken. Hebben ze vooraf niet alle stukken goed bestudeerd, want het kan toch niet zo zijn dat we deze raadzaal gebruiken om een

7/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

juridisch debat te voeren? Laten we dat alsjeblieft overlaten aan de juristen die er echt voor geleerd hebben. Een vraag die in deze zaal past is of het college bestuurlijk gezien correct, transparant en eerlijk in de zin van het gelijkheidsbeginsel en het algemeen belang vooropstellend, of het college daarop gehandeld heeft. De raad stelt kaders, wij vormen de volksvertegenwoordiging en wij controleren het college en laat ik voor mezelf spreken, ik fris dan graag even het geheugen van de collega fracties op, reeds op 30 september 2021 zijn wij als raad tijdens een Avond voor de Stad al geïnformeerd over de plannen in de Blokhoeve, in Blokhoeve-west en ook de rol van de Aldi daarbij en op 8 juni 2022 kwam de brief van het college over de realisatie van de tijdelijke Aldi Blokhoeve. We hebben daarop geen reactie gezien van deze fracties en wij waren dus zelf ook niet verrast, want wij voelden ons goed geïnformeerd. En nogmaals, of het juridisch juist is geweest, dat is te gespecialiseerd. Die vraag kunnen we hier niet behandelen, maar er is wel bestuurlijk verantwoord gehandeld gezien alle onderzoeken die extra gedaan zijn, niet bij 1 kantoor, maar zelfs bij meerdere kantoren. De heer Feenstra (VSP): ja voorzitter, dank u wel. Mevrouw Feenstra geeft aan dat wij die memo’s niet goed hebben doorgelezen. Ik kan mevrouw Feenstra geruststellen, dat hebben wij zeker gedaan.

Daarin staat duidelijk dat het onduidelijk is of het Didam-arrest van toepassing is. De advocaten en advieskantoren komen dus duidelijk aan met de boodschap: het is niet zeker/het is niet duidelijk. Dan kan het college 2 stappen zetten: leuk advies, we gaan door of we gaan terugkijken of wij niet misschien alsnog een openbare selectieprocedure moeten doen. Los daarvan, inderdaad ... De voorzitter: ik zou u willen vragen om een interruptie te plegen en niet een betoog te houden, want daar is uw tweede termijn voor. De heer Feenstra (VSP): ik zal mijn vraag formuleren en dat is als het ware, los van de juridische knowhow die je nodig hebt om dit proces goed te begrijpen, zijn er ook de politieke opvattingen over het transparant bestuur, over het gelijkheidsbeginsel en die zijn wel zeker ons inziens geschaad en ik was heel benieuwd of mevrouw Feenstra gezien deze situatie een mening kon geven over hoe die 2 principes zijn ingevuld door het college en wat zij daarvan vindt. Mevrouw Feenstra (GL): een mening heb ik zeker, dat ben ik net bezig om dat in mijn betoog te verwoorden, daar ga ik straks ook mee verder dus dan hoort u het verder. En of ik vind dat het college schadelijk heeft gehandeld, om het zo maar even te zeggen? Nee, een keihard nee. Ik wil nog 1 ding daar aan toevoegen, want u stelt iets over de stukken van de advocatenkantoren, van de specialisten.

Ik kan u aanraden om het hele stuk te lezen en dan ook even de conclusie, want de juristen geven in hun brief aan, als u het goed leest, geven ze het vanaf verschillende kanten aan. Onderaan staat de conclusie en die is heel helder, dus ik kan me voorstellen dat u die nog even naleest. Mevrouw Bakhtali (Nú): ja, dank u wel. Dus begrijp ik het goed dat mevrouw Feenstra het feit dat we ergens in 2021 bericht hebben gekregen dat de Aldi ergens een plek zou hebben in dat project, dat daarmee is voldaan aan de actieve informatieplicht over de strubbelingen met andere supermarkten? Dat is mijn ene vraag, moet ik mijn andere vraag ook gelijk erachter stellen? De voorzitter: doe maar gelijk in 1 keer. Mevrouw Bakhtali (Nú): vindt mevrouw Feenstra niet dat de gemeente gewoon het zekere voor het onzeker had moeten nemen en gewoon de procedure had moeten volgen die hiervoor staat voorgeschreven? Ik kan begrijpen dat mevrouw Feenstra haar wethouder in bescherming wil nemen, maar je moet toch wel een beetje kijken naar wat de regels voorschrijven. Dank u wel. 8/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

Mevrouw Feenstra (GL): het eerste was over de …? sorry, ik heb geen aantekeningen gemaakt. Mevrouw Bakhtali (Nú): vindt u dat als wij … Mevrouw Feenstra (GL): oh ja, de andere supermarkten. Excuus, ik weet het al. Ik vind dat we goed geïnformeerd zijn en de supermarkten zijn ook op verschillende manieren al geïnformeerd en u geeft aan of wij niet al eerder hadden willen weten van de strubbelingen, maar dat speelde toen helemaal nog niet. Pas later zijn de supermarkten bezwaar gaan maken, maar in de zomer 2021 begon dit al te spelen, toen zijn wij goed geïnformeerd en wij zijn van de zomer ook nog een keer goed geïnformeerd over de tijdelijke supermarkt, dus ja, ik vind dat we daar goed over geïnformeerd zijn. De voorzitter: dan het antwoord op de tweede vraag van mevrouw Bakhtali. Mevrouw Bakhtali (Nú): ik wilde even een vervolgvraag op deze eerste stellen. De voorzitter: kort. Mevrouw Bakhtali (Nú): want wij hebben, zo heeft u al eerder gehoord en dat weet u zelf ook, van de pers moeten vernemen over de strubbelingen met de andere supermarkten, maar ga u gang met mijn tweede vraag. De voorzitter: dan constateer ik dat er geen vervolgvraag was, maar dat mevrouw Feenstra nu uw tweede vraag gaat beantwoorden. Mevrouw Bakhtali (Nú): mevrouw Feenstra is helemaal vrij om te reageren. Mevrouw Feenstra (GL): er is op 29 december een rechtszaak geweest.

Daarna is er Oud en Nieuw geweest en op 4 januari is er meer informatie gekomen. Ik denk inderdaad met de kennis van achteraf dat we daar eerder over geïnformeerd hadden kunnen worden, wetende hoe hoog dat nu oploopt en wat de consequenties daarvan zijn. Maar ik denk, maar goed dat laat ik graag aan de wethouder, dat als je kijkt naar de situatie toen en dat is ook uw vraag in eerste aanleg, als je kijkt naar de informatie die het college ingewonnen heeft over wat de juiste procedures zijn, dat zij op dat moment conform de juiste procedures gehandeld hebben en dat ze ook nog in afwachting waren van die rechtszaak. Mevrouw Bakhtali (Nú): mijn tweede vraag is nog niet beantwoord. Mevrouw Feenstra (GL): en die ging over? Mevrouw Bakhtali (Nú): dat de voorgeschreven procedure is om een openbare selectieprocedure te organiseren, dat is niet gebeurd. Mevrouw Feenstra (GL): dan heeft u mij zojuist niet goed gehoord, want ik geef aan dat wij wel van mening zijn, als wij kijken naar alle feiten, dat er conform de juiste procedure gehandeld is, dus daarover verschillen wij van mening. Even naast al het juridisch geharrewar, nogmaals dat wat mij betreft ook echt veel te specialistisch is, maar we doen een dappere poging om dat goed te begrijpen. De vraag die hier relevant is, is om te kijken of het bestuurlijk verantwoord is hoe het college hierin gehandeld heeft.

Als je dan kijkt dat er extra onderzoeken gedaan zijn naar de juridische situatie die op dat moment nog heel onzeker was, het Didam-arrest, en we kijken dan naar de afspraken die in het 9/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

verleden gemaakt zijn door een vorig college, dan heeft dit college dat gestand gedaan en dat vind ik betrouwbare overheid. Bovendien, laat ik dat hier ook gezegd hebben, dit dient een maatschappelijk belang. We hebben het hier ook over de komst van 189 woningen waarvan 116 sociale woningen. Er komt een klimhal en er komt een winkel voor bewoners, dus wij zeggen dat dat goed gedaan is. Vanuit onze volksvertegenwoordigende rol willen wij ook graag die kant van de bewoners inbrengen, want vanmorgen ben ik daar nog op aangesproken. Die zeggen aan ons en niet alleen aan ons, maar die laten dat ook optekenen in de media, dat zij blij zijn met de Aldi. Gezien het winkelaanbod wat er is in Nieuwegein, is het zeker een aanvulling volgens hen en dan kunt u zich misschien afvragen: is GroenLinks er dan niet voor de andere supermarkten? Nou, daar zijn wij zeker ook voor op het moment dat zij ook een aannemelijk belang hebben en wij zien dat op dit dossier niet, niet in 2021 hebben zij zich gemeld, zij hebben geen serieuze belangstelling getoond om een winkel te exploiteren in de Blokhoeve, laat staan dat ze zouden willen meewerken om ook nog sociale huur mogelijk te maken.

Dan vragen wij ons af: is de anti lobby dan hun enige doel en dat is het vertragen van een concurrent of het dwars zitten van een gemeente? En let wel, daar heb je echt alleen de inwoners mee en waarom, zo vragen wij ons af. Dat vragen wij ook aan deze fracties: waarom laten zij zich voor het karretje spannen van deze commerciële belangen? GroenLinks doet daar in ieder geval niet aan mee. De heer Feenstra (VSP): ja, mevrouw Feenstra geeft aan dit een lobby is, dat uiteindelijk alles goed is voor de inwoners en dat er ook nog eens goed is gehandeld, zowel in juridisch als in bestuurlijk oogpunt, maar dan vraag ik me af en dat vraag ik aan mevrouw Feenstra: hoe rijmt zij dan het feit dat het college een schikking heeft gedaan in een juridische zaak waarin er 2 vonnissen tegen waren gesproken al? Hoe is dat dan te rijmen met al die positieve verhalen? Mevrouw Feenstra (GL): jurisprudentie, dat recht, dat kristalliseert zich uit en we hebben het hier over een interpretatie van het Didam-arrest en gemeentebesturen worden ook verrast door de uitleg die rechters soms geven aan bestaand recht. Dan is de vraag: wie treft daarin het verwijt? Wat ik net ook al zei: juridische adviseurs weten soms op voorhand ook niet hoe een rechter zal oordelen. Er is nog niet geoordeeld door een rechter in tweede instantie, er is een schikking.

Dat betekent dat er geen uitspraak is, er is geen partij waarvan juridisch gezien momenteel gezegd is ‘u staat in uw recht’. Ik denk dat het college er verstandig aan gedaan heeft zoals ze zelf ook aangegeven hebben om te schikken, want als je langer wacht tot een bodemprocedure, dan ben je maanden verder. Dat kost ontzettend veel geld, alleen al aan alle advocatenkantoren die we daar met z’n allen mee gaan spekken en we lopen vertraging op de woningbouw op en uiteindelijk is de ontwikkeling van Blokhoeve-west, laten we dat hier vooral ook genoemd hebben, dat is wel waar we het voor doen. De woningnood die enorm is, mensen die graag die woningen willen hebben en de mensen die er nu al wonen, die boodschappen willen kunnen doen. Mevrouw Adriani (CDA): dank u wel, voorzitter. Is GroenLinks bekend met het vonnis van de rechtbank van Utrecht, want u zegt dat er geen uitspraak is gedaan, maar die is er wel degelijk. Dat er daarna hoger beroep is ingesteld dat is een tweede, maar er ligt een uitspraak van de rechtbank in Utrecht die zegt dat de gemeente in het ongelijk is gesteld als het gaat om het Didam-arrest. Heeft u dat gelezen? Mevrouw Feenstra (GL): dank u wel, voorzitter.

Ja, dat heb ik gelezen en aangezien er hoger beroep is ingesteld, is het nog niet vastgesteld dus dat betekent dat momenteel, dat is wat ik ook aangeef, dat de jurisprudentie is zich nog aan het uitkristalliseren. De heer Feenstra (VSP): een korte vervolgvraag. Mevrouw Feenstra noemt allemaal positieve effecten van deze ontwikkeling. De VSP is van mening dat de ontwikkeling van een permanente supermarkt losstaat van de tijdelijke supermarkt … 10/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

De voorzitter: maar als u een mening gaat verkondigen, is dat geen interruptie. De heer Feenstra (VSP): ik wil vragen aan de partij van GroenLinks of zij het met deze conclusie eens kunnen zijn. Mevrouw Feenstra (GL): ik kan u echt aanraden om het bandje nog een keer terug te luisteren, want dan weet u heel goed wat ik gezegd heb en dan kun u zelf de conclusie trekken of ik het met uw woorden eens ben of hartgrondig oneens. Ik dank u wel. Fractie De Unie van Nieuwegein, mevrouw Derriks: Dank, voorzitter. Voorzitter, het op dit moment in bespreking zijnde onderwerp doet mij heel erg denken aan de slag bij Waterloo. Die is door militair analisten een kleine twee eeuwen aan alle kanten geanalyseerd en op dit moment zijn de analisten zo ver dat ze durven zeggen dat had Napoleon op een bepaalde heuvel bij Waterloo voldoende spijkers en nagels gehad om zijn kanonnen vast te zetten, dat hij dan waarschijnlijk de slag had gewonnen. Het zit dus kennelijk in de kleine dingen en zo is het met de interpretatie van wetten ook. Ik geef u op voorhand aan midden jaren 70 was ik 6 maanden van mijn meesterstitel in de rechten toen ik besloot om toch maar graag geschiedenis te gaan studeren omdat ik een toekomst als bedrijfsjurist helemaal niet zag zitten. En ik was blij. En nu vind ik het een beetje jammer, want het had misschien iets meer momentum gegeven aan dat wat ik zeg.

Mijn kennis is natuurlijk relatief gedateerd nu op dat vlak, maar desalniettemin. Ik wil vaststellen voorzitter dat juridische interpretatie uiterst moeilijk is en dat de juristen het er lang niet altijd met elkaar over eens zijn. Dat maakt het voor een bestuur, ook een gemeentebestuur, lastig om te opereren. En dan kun je op het moment dat je 1 been vooruit hebt gezet in het diepe, misschien beter het Franse gezegde ‘Reculer pour mieux sauter’ handhaven (terugtrekken om uiteindelijk er beter uit te komen) dan dat je op dat moment doorgaat. Dat is wat ik de gemeente heb zien doen, terugtrekken en die weg was kennelijk ook moeilijk, maar die kleine dingen blijven heel veel collega's parten spelen. Collega Feenstra heeft gezegd: er zitten een heleboel juristen in de zaal. Ik denk er zitten een heleboel historici in de zaal. Immers, een historicus heeft het makkelijk; hij rubriceert de zaken en kan dan haarfijn vertellen waar het mis is gegaan en wat er allemaal beter had gekund. En als de mensen op het moment van handelen die informatie ter beschikking hadden gehad, dan hadden ze het misschien anders en misschien, naar het oordeel van de historici, beter gedaan, maar die informatie hadden ze waarschijnlijk omdat juridische zaken moeilijk te interpreteren zijn, niet op dat moment bij de hand.

En dan zie ik alleen maar historici in de handen wrijven van ‘ha, dat is prettig voor ons’. Een enkele collega echter heeft wel een heel selectief geheugen, collega Feenstra. De voorzitter: bedoelt u meneer of mevrouw Feenstra, we hebben 2 Feenstra’s in de raad. Mevrouw Derriks (De Unie): collega Feenstra van de VSP. Een week geleden stemde u voor het voorstel om de openingstijden van de winkels te verruimen, waarbij een van de argumenten was dat het anders met voortdurende procedures voor individuele vergunningen moest. Nu zegt u ‘beter te vaak dan te weinig een openbare selectieprocedure’. Volgens mij is dat simpelweg het ontkrachten van dat wat u 1 week eerder heeft gezegd en als u dat niet met mij eens bent, dan hoor ik het graag. Tenslotte voorzitter onderstreep ik datgene wat collega Feenstra van GroenLinks zegt: de nodige inwoners hebben mij gezegd: het ging misschien wat hobbelig, maar ik ben wel blij dat er een Aldi is en dat betekent dat het kennelijk aan de behoefte van de inwoner, en hadden we 1 week geleden niet de prachtige zin ‘de behoefte van de klant staat centraal’ aan de orde, dat aan de behoefte van de inwoner is voldaan.

11/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

Het totaal overziend, denk ik dat ik wel wat hobbeltjes zie, maar daar waar gewerkt wordt, vallen ook fouten en de enige situatie dat er geen fouten gemaakt worden is als er niet gewerkt wordt, maar dat is de grootste fout dan en daarmee wil ik het besluiten. Dank u, voorzitter. Fractie Partij van de Arbeid, mevrouw Spalburg: Dank u wel. Allereerst wil ik me graag aansluiten bij hetgeen mevrouw Feenstra heeft gezegd ook wat betreft haar verbazing waarom we hier ook eigenlijk allemaal zijn, maar ik wil dan toch ook graag onze bijdrage geven en ik probeer dat op een genuanceerde manier te doen. Begin januari vernam heel Nieuwegein het bericht dat er een geschil was ontstaan over de tijdelijke supermarkt in de wijk Blokhoeve. Een geschil dat voor inwoners en ook voor ons als raad maar moeilijk te volgen was. En nu, 3 maanden later en nadat er al een schikking is getroffen, kijken we terug op alles wat er is gebeurd, waarbij kan worden gesteld dat er wel veel informatie al is uitgewisseld. Voorzitter, in de afgelopen jaren zijn inwoners, raad en belanghebbenden heel vaak meegenomen in de voorbereiding op de plannen in de wijk Blokhoeve. De wijk heeft het afgelopen decennium steeds verder vorm gekregen, maar het ontwikkelen van 1 deelgebied ontbrak nog: blok West.

Hier worden de komende tijd extra woningen gebouwd, waarvan een groot deel sociale huurwoningen, voor de Partij van de Arbeid een belangrijke ambitie die waargemaakt moet worden. Daarnaast zal het een plek worden waar sport en vrije tijd samenkomen. En ja, er komt gelukkig ook een supermarkt waar onze inwoners al jaren met smart op wachten. Voorafgaand aan deze definitieve plannen heeft het college de keuze gemaakt om de Aldi een tijdelijke plek in het gebied te gunnen. Op die manier kunnen onze inwoners alvast gebruik maken van een supermarkt en dat komt het proces om te komen tot de definitieve ontwikkeling ten goede. Voorzitter, maar tijdens deze voorbereiding is eind 2021 inmiddels vaak op het aangehaalde Didam-arrest gewezen. Een ingewikkelde uitspraak met grote impact, die tegelijkertijd ook veel onduidelijkheid met zich meebrengt. De rechtspraak is immers volop in ontwikkeling. We hebben dan ook de volgende vragen aan het college: hoe wordt er met dit arrest omgegaan en wat betekent dit voor de werkwijze in andere dossiers? Voorzitter, zoals gezegd is de raad via de media op de hoogte geraakt van deze kwestie. Dat lijkt op het eerste gezicht een vreemde, maar is dat ook zo? Hierbij is van belang om te melden dat geen enkele fractie over deze werkwijze ooit eerder een punt heeft gemaakt.

Tot slot, dat er nu door een aantal fracties achteraf wordt gesproken over deze kwestie als een met impact, is natuurlijk wel erg makkelijk. U vergeet daarbij te vermelden dat er tal van procedures worden gevoerd en het begrip impact erg subjectief is. Dit is het voorlopig. Fractie VVD, mevrouw Vizee: Dank u wel, voorzitter. De VVD staat bekend als een ondernemerspartij, dus het zal ook niet verbazen dat ik hier sta om een ondernemer te steunen. Een ondernemer die een belangrijke bijdrage gaat leveren aan de ontwikkelingen in Blokhoeve aan woningen en aan een basisvoorziening die voor veel inwoners van belang is, dus hier is sprake van een ondernemer die, gezien zijn permanente locatie nog even op zich laat wachten, duidelijk de wens van de inwoners heeft gehoord en het verzoek heeft gedaan een tijdelijke locatie te mogen openen. Dat zien wij als servicegericht en betrokken bij de buurt, dus wij zeggen tegen de Aldi: dank u en van harte welkom. Met betrekking tot de informatievoorziening zijn wij van mening dat zowel wij als raad als andere ondernemers in deze stad zeker tijdig en goed geïnformeerd zijn over deze ontwikkelingen. Voor de rest sluit ik mij aan bij de woorden die al door GroenLinks zijn uitgesproken, zijn er door velen al van u vragen gesteld en wachten wij voor de rest eerst even de reactie van de wethouder af. Dank u wel. De voorzitter: dank mevrouw Vizee.

Nog anderen in de eerste termijn? Niet? Er wordt gevraagd om schorsing, 5 minuten wordt gevraagd. Dan schors ik de vergadering tot 20.30 uur. 12/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

De voorzitter: ik heropen de vergadering en geef het woord aan wethouder Schouten: Beantwoording wethouder Schouten: Dank u wel voorzitter en dank allen voor uw bijdragen. Ik denk dat ik het beeld van de Slag bij Waterloo na vanavond niet meer kwijtraak. De heer Feenstra begon met de vraag: hoe is het allemaal zo begonnen? Het lijkt me goed dat we daarmee beginnen: hoe is het allemaal zo begonnen? De ontwikkelingen en een aantal van u refereerde daar ook al naar in Blokhoeve-west lopen echt al een aantal jaren. Het is eigenlijk het laatste stukje in Blokhoeve dat nog ontwikkeld moet worden en we hebben al vanaf 2019 en misschien denk ik al een aantal jaren eerder daar de plannen om te komen tot de bouw van sociale huurwoningen, grondgebonden woningen en voorzieningen waar ook onze stad en in het specifiek deze wijk bij herhaling om gevraagd heeft. We hebben in 2017 een Winkelvisie vastgesteld en toen noemden we ook al Blokhoeve in die Winkelvisie. Dat deden we nog een keer overigens in de Omgevingsvisie van 2021, die u heeft vastgesteld. Veel gesprekken met ontwikkelaars en er waren wat veranderingen in de projecten van Blokhoeve toen het ABCrestaurant zich terugtrok en er een wijziging was in de oorspronkelijke plannen, bleven er nog steeds winkelvoorzieningen, nog steeds sportvoorzieningen, nog steeds woningen, maar met iets andere partijen.

Uw raad is daarover uitgebreid geïnformeerd in september 2021 door mijn voormalige collega de heer Adriani. In die avond is ook met u gesproken over de tijdelijke Aldi, vrij uitgebreid zelfs, en een aantal van u stelde daar ook vragen over. In diezelfde maand bent u daar nog verder over geïnformeerd via een brief en zijn ook de supermarkten in de stad geïnformeerd over de plannen van een mogelijke tijdelijke supermarkt in de Blokhoeve, dus nieuw was dat zeker niet. Waarom dan toch uiteindelijk een Aldi op die plek? Het is goed om te weten, de Aldi heeft een belangrijke positie doordat ze grond aankocht. De voorzitter: ik zie een interruptie, maar ik wilde eigenlijk wethouder Schouten het chronologische verhaal te laten afmaken en dan kunt u daarna daar op reageren, want anders wordt het misschien wat onoverzichtelijk voor iedereen. Mevrouw Verbeek (iB): maar het is wel superbelangrijk voorzitter, want het gaat hierover. De voorzitter: dan een korte vraag ter verduidelijking. Mevrouw Verbeek (iB): ik ben altijd kort, voorzitter. Ik hoor de wethouder niet zeggen dat er al iemand was die zich gemeld had. De voorzitter: maar dat is precies de reden waarom ik denk dat laat de wethouder nu het verhaal afmaken, want dan worden die vragen waarschijnlijk in de loop van het verhaal wel beantwoord. Het woord is aan de wethouder.

Wethouder Schouten: voorzitter, Aldi op dat moment was een belangrijke samenwerkingspartner in het project Blokhoeve blok West, wat we HoeveRijk noemden en daardoor ook hebben wij de Aldi gezien als de enige serieuze gegadigde voor de tijdelijke supermarkt. Zoals ik eerder zei, wij hebben u daarover toen geïnformeerd via een raadsbrief en ook supermarkten in de stad zijn daarover geïnformeerd. Didam is al een paar keer voorbij gekomen en het Didam-arrest speelde af in november 21 en wat we zien tot op de dag van vandaag, dat de interpretatie en de jurisprudentie rond het Didamarrest zich ontwikkelt en nog steeds niet eenduidig is. Dat is wel belangrijk om in gedachten te houden en een aantal van u heeft dat ook al genoemd. Gaande het proces hebben we ons ook uitgebreid laten adviseren door externe advocaten. Dat hebben we ook bewust gedaan vanwege die complexiteit van dat Didam-arrest en deze adviezen hebben ons ook gesterkt dat de keuze voor deze tijdelijke supermarkt op deze plek ook de juiste was. Als college zijn we er dus dan 13/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

ook wel van overtuigd dat wij op goede juridische maar ook maatschappelijke gronden, want dat was wel altijd ons uitgangspunt, deze tijdelijke huurovereenkomst met de Aldi hebben gesloten en ook echt in lijn met de wens van inwoners in de stad, daar heeft een aantal van u ook naar verwezen en dat hebben we ook bij herhaling gehoord in de afgelopen periode, dus dat is hoe het gekomen is, waar we starten. Mevrouw Verbeek (iB): ja voorzitter, ik verwacht een antwoord en ze zegt ‘het komt’, maar ze is nu veel verder in het proces als waar ik was, waar ik de vraag over stelde. Die vraag ging over het feit dat er een supermarkt eerder zich had gemeld en daar graag een supermarkt wilde settelen. Wethouder Schouten: voorzitter, u stelde die vraag toen ik in 2021 was met mijn verhaal en ook later heeft zich geen serieuze gegadigde gemeld om daar een supermarkt te vestigen. Voorzitter, dan wil ik naar de vragen toegaan die gesteld zijn en ik doe ze op de volgorde waarin de fracties aan het woord geweest zijn. Dan begin ik bij de heer Feenstra en u stelde de vraag: hebben we niet te snel de conclusie getrokken dat er slechts 1 gegadigde zou zijn? Dat vindt het college van niet.

De Aldi was en is een serieuze ontwikkelpartner in het gebied en daaruit vloeit ook voort dat zij de enige serieuze gegadigde kon zijn in deze ontwikkeling dus nee, wij vinden niet dat dat een te snelle conclusie is. U stelt ook de vraag: kan de gemeente/kunnen inwoners ons nog wel vertrouwen? Ja, dat denk ik wel, dat denk ik zeker wel, ik denk omdat we ook consistent zijn geweest in het publiceren of ook in het kenbaar maken van het voornemen in dat gebied en dat is een heel belangrijk element in het hele proces dat gelopen heeft. Een aantal van u heeft gevraagd: hoe zit het nu met die communicatie? U heeft die berichten ook allemaal ontvangen, dus dat ga ik hier niet herhalen. U heeft een aantal buurtberichten ontvangen die we verstuurd hebben in de afgelopen periode en brieven die we ook aan u hebben gestuurd waarin melding is gemaakt van deze ontwikkeling dus u vraagt ook, meneer Feenstra en een aantal anderen van u stelde die vraag ook: hoe komt het dat wij via de pers zaken hebben moeten horen en dan zitten we al in de periode of in de tijd dat de rechtszaken gingen lopen. Mevrouw Bakhtali (Nú): dank u wel. De wethouder had het erover dat zij heeft aangenomen dat er maar 1 serieuze gegadigde is.

Is dit tijdig gemotiveerd en gepubliceerd in een openbare aankondiging? Wethouder Schouten: voorzitter, ik ga waarschijnlijk een aantal keer dezelfde dingen herhalen vanavond omdat die iedere keer terugkomen. Toen dit in 2021 ging spelen (november/december), toen hebben we dat kenbaar gemaakt. Dat hebben we aan u als raad gedaan, maar dat hebben we ook aan de supermarkten kenbaar gemaakt dat deze ontwikkeling er zat aan te komen, dus dat is ook keurig gewoon op dat moment via publicaties bekend gemaakt. Mevrouw Bakhtali (Nú): ja, ik wil graag een concreet antwoord: is het openbaar aangekondigd door het college dat Aldi de enige serieuze kandidaat was? Wethouder Schouten: ik weet niet zo goed meneer de voorzitter, wat mevrouw Bakhtali bedoelt met openbaar, want als ik zeg: er zijn brieven verstuurd naar de raad, er is gecommuniceerd met de supermarkten, dat is openbaar, dus dat is kenbaar gemaakt dus deze supermarkten hadden als zij dat hadden gewild en serieus daar aan het werk kunnen gaan, dan hadden zij dat kunnen doen. Mevrouw Bakhtali (Nú): laatste vraag: er is niet gecommuniceerd in het openbaar, want een brief naar een supermarkt is niet openbaar, dus begrijp ik het goed dat er niet openbaar is bekend gemaakt dat Aldi de enige serieuze kandidaat was voor het college? 14/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

Wethouder Schouten: voorzitter, ik ga niet herhalen wat ik net gezegd heb. Dit is bekend gemaakt en toen de raamovereenkomst is gemaakt, is dat openbaar bekend gemaakt. Voorzitter, dan de heer Feenstra stelt ook de vraag die een aantal andere mensen ook heeft gesteld: informeren van de raad en hebben we dat niet te laat gedaan, 15 december, en we moeten het allemaal via de pers horen. Nu is het wel bijzonder, de pers is in de rechtszaal aanwezig geweest, dus de pers is wat dat betreft vrij snel geweest iedere keer om via welk kanaal dan ook over dit onderwerp te schrijven. Dat heeft zij met regelmaat gedaan en ik denk dat zij ook met regelmaat gesproken heeft met mensen in de stad, dus daar is best wel veel her en der geschreven en dat is via de pers gegaan, dat heeft de pers doordat zij in de rechtszaal aanwezig was gedaan. Wij hebben zelf, dat hebben we ook eerder in een brief, ik meen op vragen van D66 ook gezegd, hadden we dat eerder moeten doen? Dat kon natuurlijk niet voor de 15e, laten we wel wezen, dat zou heel vreemd zijn geweest. Wij hebben voor het eerst u via een statement geïnformeerd op 4 januari. Wij hebben dat eerder ook aangegeven, met kennis achteraf hadden we dat misschien inderdaad eerder kunnen doen, dus na de 15e, tussen de 15e en de 4e.

U stelt ook de vraag: hoe zit het dan met die geschillen, wanneer horen wij daarvan als raad? Ik denk wel dat het goed is om te weten dat je als gemeente per jaar echt honderden bezwaarschriften krijgt en dat leidt ook met regelmaat tot een rechtsgang. Dat is gelukkig ook het goed recht van inwoners, ondernemers en wie dan ook om dat te doen en dat is een groot goed. We hebben daar ook een commissie voor in dit huis die voor dit huis en met het huis werkt, dus dat er bijna dagelijks bezwaren gemaakt worden is een onderdeel van ons werk, gelukkig. Wanneer informeren wij u daarover? Dat doen we als zowel, dan kun je vragen: wat is grote maatschappelijke impact? Wanneer het in dit geval leidde tot een schikking, dus dan hangt er een prijskaartje aan, dan informeren wij u daarover maar ik denk wel dat het goed is dat we ons realiseren: er zijn gewoon heel veel bezwaren in deze stad. Dat is ook logisch en gelukkig dat inwoners dat ook kunnen doen.

Voorzitter, dan wil ik naar de vraag van mevrouw Voorthuijsen en een aantal van u heeft die vraag ook gesteld: wat hebben we nu eigenlijk geleerd van deze hele kwestie? Ik denk dat wat goed is om te weten, ik heb al iets gezegd over dat communiceren, wat goed is om te weten, Didam, we zijn nog niet af van de interpretaties en de jurisprudentie die zich ontwikkelt rond het hele Didam-arrest, dus waar wij zeker wel scherp op zijn nu is dat we ons goed laten adviseren en goed kijken iedere keer: wat betekent het Didam-arrest in deze casus. Als u het nieuws een beetje volgt, dan ziet u dat er in den lande met regelmaat geschreven wordt over Didam. Mevrouw Bakhtali (Nú): dank u wel, voorzitter. Een vraag aan de wethouder: waarom is er zoveel juridisch advies ingewonnen in plaats van dat er gewoon de verplichte openbare selectieprocedure wordt georganiseerd? Waarom is gekozen voor de juridische adviezen? Wethouder Schouten: voorzitter, ik geloof dat ik een dilemma heb, want u vraagt mij: waarom hebben wij het wel gedaan en een ander vraagt: hadden we het niet moeten doen, wel/niet. Dat is dus een beetje lastig maar toch, zoals ik aangaf, de jurisprudentie rond Didam ontwikkelt zich voortdurend en dan is het gewoon echt van belang om daar goed advies op te krijgen om te toetsen of het klopt wat we hebben gedaan en dat is wat we hebben gedaan.

Mevrouw Bakhtali (Nú): maar dat is niet een antwoord op mijn vraag, sorry. De voorzitter: nee, dat is misschien niet het antwoord wat u wilt horen, maar dat is misschien wel een antwoord dat de wethouder wil geven. Mevrouw Bakhtali (Nú): nee.

15/22

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 30 maart 2023

De voorzitter: nog 1 korte interruptie, mevrouw Bakhtali. Mevrouw Bakhtali (Nú): ja, ik wil dan toch wel graag dat mijn vraag duidelijk is. De wethouder heeft de keus gehad om gewoon een openbare selectieprocedure te organiseren en daarmee allerlei juridische toestanden te vermijden, maar de wethouder kiest om bij allerlei juridische kantoren advies in te winnen. Ik vind dat een hele rare keus die de wethouder heeft gemaakt en ik krijg dus niet een goed antwoord waarom daarvoor is gekozen, maar ik kom er wel op terug in mijn tweede termijn. Wethouder Schouten: voorzitter, mevrouw Plomp (D66), een aantal van uw vragen heb ik al eerder beantwoord, maar u stelde ook de vraag: waarom hebben wij als college via de pers gecommuniceerd? Dat hebben wij nadrukkelijk niet gedaan. Nee, de pers is aanwezig geweest in de rechtszaal en heeft zelf gecommuniceerd. Wij hebben wel gezegd: wij moeten wel heel prudent zijn in het informeren of het praten via de pers. Dat hebben we dus ook niet gedaan, omdat er een rechtsgang is en dan is het niet kies om via de pers allerlei dingen te roepen, dus uw vraag: waarom hebben wij via de pers gesproken; dat is niet het geval. Dan vroeg u ook over de brief van 16 februari van waarom hebben we toen geschreven wat we hebben geschreven.

We hebben van u natuurlijk best wel redelijk wat brieven gekregen en vragen, dus in januari hebben we ook via de beantwoording van die brieven u uitgebreid meegenomen in wat de stand van zaken was en de brief van februari ging heel nadrukkelijk over de schikking en hoe we dat gedaan hebben. We vonden het belangrijk dat we op de dag toen de schikking getroffen werd waar natuurlijk best goed over gesproken is en wij als college echt een afweging hebben moeten maken: doen we dit of doen we dat niet, want uiteindelijk weet niemand nog wie in het gelijk zou worden gesteld, want er is uiteindelijk nog niet echt een uitspraak gedaan dus het was voor ons ook echt een zoektocht: gaan we door tot het gaatje met procederen wetend dat, dat hebben we ook in een van de antwoordbrieven aangegeven, dat dat echt nog een hele periode (een paar jaar) zou kunnen kosten. Dan hadden de kosten vele malen hoger geweest. Dat hebben we echt onverantwoord gevonden, juist vanuit dat maatschappelijke belang, dus de schikking die we hebben getroffen, het is ook wel goed om nogmaals hier in herinnering te roepen dat tijdens de rechtszitting de rechter zelf heeft gevraagd aan de aanwezige partijen: dit loopt nu allemaal, bent u bereid om met elkaar te gaan praten over een schikking? Dat hebben we gedaan en dan is eruit gekomen wat we in de brief van februari hebben gecommuniceerd.