2022-343 Bijlage 1 Programmabegroting 2023-2026_.pdf

2022-343

Programmabegroting 2023-2026

Programmabegroting 2023-2026

Inhoudsopgave 1. Algemeen ............................................................................................ 3 1.1 Leeswijzer .............................................................................................................3 1.2 Bestuurlijk perspectief ............................................................................................5 1.3 Financieel perspectief .............................................................................................7

2. Programmaplan ................................................................................... 9 2.1 Bestuur en Dienstverlening ................................................................................... 10 2.2 Wonen en Economie ............................................................................................. 18 2.3 Leefomgeving en Veiligheid ................................................................................... 32 2.4 Vrije tijd ............................................................................................................. 50 2.5 Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming ......................................... 58 2.6 Bedrijfsvoering .................................................................................................... 76 2.7 Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................. 87

3. Paragrafen ........................................................................................ 94 3.1 Lokale heffingen .................................................................................................. 94 3.2 Financiering......................................................................................................... 99 3.3 Weerstandsvermogen, risicobeheersing & kengetallen ............................................ 102 3.4 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................... 106 3.5 Verbonden partijen............................................................................................. 111 3.6 Grondbeleid....................................................................................................... 126 3.7 Parkeerexploitatie .............................................................................................. 129 3.8 Bedrijfsvoering .................................................................................................. 131

4. Financiële begroting ........................................................................ 136 4.1 Overzicht van baten en lasten.............................................................................. 136 4.2 Overzicht reservemutaties ................................................................................... 140 4.3 Overzicht mutaties voorzieningen ......................................................................... 149 4.4 Overzicht incidentele baten en lasten.................................................................... 157 4.5 Geprognosticeerde balans ................................................................................... 161 4.6 Begrotingscijfers per taakveld .............................................................................. 163 4.7 Overzicht Investeringen ...................................................................................... 166

5. Overige gegevens ............................................................................ 169 5.1 Inleiding ........................................................................................................... 170 5.2 Kerngegevens.................................................................................................... 171 5.3 Landelijke basisset indicatoren............................................................................. 172 5.4 Indicatoren/kengetallen programma's ................................................................... 174

Pagina 2 van 184

Programmabegroting 2023-2026

1. Algemeen

1.1 Leeswijzer Opzet programma's De begroting 2023-2026 heeft de gebruikelijke opzet met een indeling per programma. Dit ziet er schematisch als volgt uit:

W-vragen De door ons gebruikte systematiek sluit aan bij de door de VNG vastgestelde richtlijnen. De Wvragen pellen als het ware af van het te bereiken doel in 2023 naar welke activiteiten nodig zijn om dit doel te behalen en vervolgens naar welke financiële gevolgen het realiseren van deze doelen heeft. Om de begroting niet te omvangrijk te maken focust de begroting zich vooral op nieuwe doelen en activiteiten en op de (inhoudelijke en financiële) veranderingen ten opzichte van de vorige begroting. 1e W-vraag: Wat willen we bereiken? Het antwoord op deze vraag richt zich op wat we in 2023 willen bereiken binnen de programma's. Dit is een deel van de activiteiten binnen een programma, namelijk die activiteiten waar we een extra impuls aan geven in het komende jaar. 2e W-vraag: Wat gaan we daarvoor doen? Dit bevat de activiteiten in 2023 waar in de bestuursrapportage en de jaarstukken voortgang en resultaat op wordt aangegeven. 3e W-vraag: Wat mag het kosten? De raad stelt de begroting vast op programmaniveau. De financiële toelichting geeft verdiepende informatie door een uitsplitsing naar thema's en producten, waarin de ontwikkeling van de baten en lasten van de begroting 2022 naar de begroting 2023 staat toegelicht. De bedragen die in de kolom 'Begroting 2022' zijn opgenomen, betreffen de bedragen van de gewijzigde begroting na

Pagina 3 van 184

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

bestuursrapportage. We maken inzichtelijk welke budgetten gemoeid zijn met de verschillende activiteiten en werkzaamheden die onder een programma plaatsvinden. Voor een aantal middelen die specifiek genoemd zijn in het coalitieakkoord geldt dat deze gedurende de gehele collegeperiode beschikbaar zijn, maar, vanwege de beschikbare incidentele middelen, verwerkt zijn in specifieke jaarschijven. Omdat alle kosten voor bedrijfsvoering op het programma Bedrijfsvoering zijn verantwoord en er geen doorbelasting naar de andere programma's plaatsvindt, ontstaat in sommige gevallen de situatie dat baten op een product de lasten lijken te overschrijden. Dit komt onder andere voor bij de onderdelen Riolering, Afval en Begraafplaatsen. Voor die onderdelen wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen voor een uitgebreide toelichting. De bedragen in de tabellen zijn afgerond. Door de afrondingen in de tabellen kan het voorkomen dat totaaltellingen niet volledig aansluiten.

Pagina 4 van 184

Programmabegroting 2023-2026

1.2 Bestuurlijk perspectief Voor u ligt de programmabegroting 2023-2026. De eerste meerjarenbegroting van dit college. Met deze programmabegroting vertalen wij onze ambities in de doelen en activiteiten voor het komende jaar. Hiermee vormt de begroting het kader waaraan wij het komend jaar uitvoering willen geven. Het tijdsgewricht waarin deze begroting is opgesteld, kent een grote mate van onzekerheid. We hebben te maken met de gevolgen van de oorlog in Oekraïne, zoals hoge inflatie, stijgende energieprijzen en als gevolg daarvan toenemende armoede. Ook is het onzeker hoe corona zich de komende tijd gaat ontwikkelen. Wat deze ontwikkelingen voor inwoners betekenen, en of zij voldoende financiële middelen hebben om te voorzien in dagelijkse levensbehoeften, is nog onduidelijk. Wij zetten ons, samen met partners in de stad waaronder de WIL, extra in om inwoners bij te staan. De afgelopen periode heeft duidelijk gemaakt dat veranderingen snel gaan en dat we niet op alles kunnen anticiperen. Ook hebben we te maken met krapte op de arbeidsmarkt en een tekort aan grondstoffen. Deze omstandigheden maken dat we continu kritisch zijn op onze voorgenomen ambities en doelstellingen. In deze begroting hebben we deze zo realistisch mogelijk verwerkt en vertaald naar concrete activiteiten.

Waar nodig zullen we deze, als gevolg van de omstandigheden, herijken en prioriteiten stellen in de uitvoering. In de P&C documenten, en waar nodig tussentijds, informeren wij uw raad over de voortgang van de uitvoering van de begroting en eventuele bijstellingen. Met de doelstellingen en voorgenomen activiteiten in deze begroting gaan we versterken wat we al doen en investeren we op dat wat nodig is om een leefbare, veilige en duurzame stad te zijn en te blijven. Dit doen we op verschillende thema’s. De belangrijkste benoemen we in dit bestuurlijk perspectief. In de volgende hoofdstukken geven we een volledig beeld van onze doelstellingen en activiteiten. We werken aan de aanpak voor de opgaven in de centrale as, in het kader van het programma Leefbaarheid en Veiligheid. Hierbij richten wij ons op de thema’s leefbaarheid, jeugd en veiligheid, en participatie. Het komende jaar gaan we ons ook extra inzetten op het versterken en verbreden van de aanpak Jonge aanwas en doorgroeiers. Hiervoor ontwikkelen we een lange termijn aanpak waarbij preventie en repressie hand in hand gaan. De afgelopen periode is meerdere keren met u gesproken over de groei van de stad en de vraag of de stad de voorziene groei aankan. Met de besluitvorming over 'de Groeiende stad’ eind 2022 wat het effect van woningbouw is op de bestaande stad.

Hierbij maken we gebruik van een dashboard waarmee in beeld wordt gebracht in welke mate initiatieven bijdragen aan onze ambities t.a.v. leefbaarheid, veiligheid en gezondheid. Op deze manieren kunnen ontwikkelingen evenwichtig en in een passend tempo plaatsvinden en gaan deze niet ten koste van de leefbaarheid van de stad. Daarbij hebben we ook aandacht voor de versterking van woonvoorzieningen voor ouderen en mensen met een beperking, het continueren van het concept Inn Between, dragen we bij aan de crisisnoodopvang en werken we aan opvangmogelijkheden voor statushouders en vluchtelingen uit o.a. Oekraïne. Met de stijgende energieprijzen is er een extra reden bijgekomen om vaart te maken met de energietransitie naar duurzame bronnen zodat we niet meer afhankelijk zijn van (buitenlandse) olie, gas en kolen. In 2023 zetten we hier verder op in. Zo stellen we, in het kader van de transitievisie warmte, een wijkuitvoeringsplan op voor de Gebouwendriften om deze buurt aardgasvrij te maken en maken we een plan van aanpak voor stimulering van grootschalige zon op dak. Daarnaast zetten we actief in op energiebesparing door inwoners en bedrijven. We willen dat dit voor zoveel mogelijk mensen haalbaar wordt. Daarvoor stellen we extra subsidies beschikbaar voor verduurzamings- en energiebesparende maatregelen.

Ook helpen we kwetsbare huishoudens met energiebesparing in het kader van de aanpak energiearmoede. Laaggeletterdheid is in onze samenleving een groot probleem. Het hangt vaak nauw samen met lage arbeidsparticipatie, schuldenproblematiek en gezondheidsklachten. Daarom stellen we in 2023 een deltaplan laaggeletterdheid op, waarbij het doel is dat we mensen die moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen en/of werken met de computer, meer bereiken, hen een passend aanbod doen en daarmee (meer) perspectief en kansen bieden.

Pagina 5 van 184

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

Tot slot Door onze solide financiële uitgangspositie is het mogelijk om voor de komende jaren een sluitende begroting aan te bieden. Alleen voor het jaar 2026 is de begroting niet sluitend, doordat de inkomsten vanuit het Rijk op dat moment teruglopen. Met het duurzaam financieel evenwicht hebben we in de vorige periode stappen gezet om meer inzicht te hebben in de financiële ontwikkeling voor de lange(re) termijn en een aantal voorstellen gedaan om ook voor de toekomst investeringen betaalbaar te houden. De komende periode geven we hier verder invulling aan, rekening houdend met de ontwikkeling van de rijksinkomsten en de gevolgen van de onzekere tijden waarin we ons nu bevinden. Via de reguliere P&C documenten wordt u geïnformeerd over de ontwikkelingen in de bouwstenen en over ontwikkelingen die van invloed zijn op het lange termijn financiële beeld. In 2024 zullen we u een geactualiseerde nota Duurzaam financieel evenwicht aanbieden.

Pagina 6 van 184

Programmabegroting 2023-2026

1.3 Financieel perspectief In deze paragraaf geven wij een toelichting op de hoofdlijnen van deze voorliggende meerjarenbegroting 2023 - 2026. Zoals ook in het bestuurlijk perspectief beschreven hebben we bij het opstellen van deze begroting opnieuw te maken met uitdagende vraagstukken en onzekerheden over onze baten en lasten. Rust en stabiliteit op het financiële vlak is helaas nog niet ontstaan. Dit brengt met zich mee dat wij niet over alle jaren een sluitende begroting kunnen presenteren. Voor het jaar 2026 zijn de inkomsten vanuit het Rijk, op basis van de kennis van nu, ontoereikend om te kunnen blijven doen wat we doen. Hier zal later in deze inleiding nog verder op worden ingegaan. In het vervolg van deze paragraaf lichten wij toe welke financiële consequenties het vastgestelde beleid voor 2023-2026 heeft. Daarnaast zullen wij een korte toelichting geven op het weerstandsvermogen. Begrotingsbeeld 2023 -2026 In onderstaande tabellen presenteren wij het begrotingsbeeld voor de periode 2022-2025. Daarna volgt een toelichting. Ontwikkeling begrotingssaldo

2023

2024

2025

2026

Start begroting 2023

1.129

1.185

4.120

3.401

Saldo-effect bestuursrapportage

-192

-193

-192

-192

Ontwikkelingen

-2.518

-2.298

-2.384

-2.738

Actualiseringen en correcties

2.287

2.525

2.702

-2.310

Begrotingssaldo 2023-2026

706

1.219

4.246

-1.835

Het startpunt van deze begroting is de stand van de eerste technische wijziging 2022 samen met de ontwikkelingen uit de kadernota 2023, het coalitieakkoord en de meicirculaire. Vervolgens is in september jl. de bestuursrapportage 2022 vastgesteld, waarin een aantal maatregelen zijn opgenomen die structurele effecten hebben. Daarnaast hebben we in deze begroting de ontwikkelingen verwerkt, die hebben plaatsgevonden na het vaststellen van de kadernota en bestuursrapportage. Het gaat hierbij voornamelijk om een budgetaanpassingen binnen het sociaal domein (zie hierna). Tot slot zijn een aantal actualiseringen en correcties in de begroting verwerkt om ervoor te zorgen dat de budgetten in lijn zijn met de huidige inzichten. Dit betreft onder andere de septembercirculaire en vrijval risicobuffer. Dit lichten we hierna verder toe. Toelichting op begroting Onderstaand is een toelichting gegeven op een aantal specifieke onderdelen in de begroting Inflatiecorrectie In deze begroting is rekening gehouden met de CPB raming en de loonvoet sector overheid voor 2023. Dit zijn dezelfde maatstaven als het rijk hanteert. Hierbij is de inflatiecorrectie deels toegevoegd aan budgetten en deels in een stelpost inflatie verwerkt. Deze stelpost kan gebruikt worden om grotere prijsverschillen te kunnen opvangen binnen deze begroting.

Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf algemene dekkingsmiddelen. Begrotingsjaar 2026 Zoals uit bovenstaande tabel blijkt zijn de verwachte begrotingssaldi voor 2023, 2024 en 2025 positief. Voor 2026 heeft het Rijk eenmalig een bedrag ter beschikking gesteld om het "ravijn" te verkleinen. Dit is echter lager dan het bedrag dat wij in de Kadernota hadden geraamd bij voortzetting van het accres uit 2025. Dit heeft tot gevolg dat de gemeente een negatief saldo presenteert in 2026 van € 1.835.000. We trekken samen met de VNG op richting Rijk om financiële stabiliteit te bieden, ook in 2026 en de jaren daarna. Ontwikkelingen: Sociaal domein De belangrijkste ontwikkeling na de kadernota is het budget voor het sociaal domein dat met € 2.380.000 is verhoogd. Een bedrag van € 1.700.000 betreft jeugdhulp. Dit is onder andere het gevolg van de invoering van het woonplaatsbeginsel, waardoor de kosten voor verblijfsproducten hoger zijn geworden. Daarnaast is ook de complexiteit van de zorgvraag toegenomen. De kosten

Pagina 7 van 184

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

voor WMO voorzieningen zijn met € 500.000 toegenomen als gevolg van een toename van het aantal cliënten. Voor de WIL en GGDrU zijn de meest recente besluiten verwerkt. Hierdoor zijn deze kosten € 475.000 hoger dan de inzichten ten tijde van het opstellen van de kadernota. Daarboven zijn deze budgetten verhoogd met gemeentelijke indexering. Actualiseringen en correcties In onderstaande tabel staan de actualiseringen en correcties die in de begroting zijn verwerkt uitgesplitst:

De verwerking van de septembercirculaire zorgt voor een aanvulling op het saldo in de jaren 2023, 2024 en 2025. Zoals hiervoor aangegeven heeft het Rijk voor 2026 eenmalig een bedrag ter beschikking gesteld om het “ravijn” te verkleinen. Dit bedrag is echter lager dan het bedrag dat wij in de Kadernota hadden geraamd bij voortzetting van het accres uit 2025. Hierdoor is voor 2026 een negatief saldo zichtbaar in bovenstaande tabel. In de kadernota is een risicobuffer accres gevormd voor de gevolgen van onderuitputting bij het Rijk. Inmiddels heeft het kabinet besloten het volumedeel van het accres niet meer aan te passen voor ontwikkelingen in de rijskuitgaven. De risicobuffer is daarom niet meer noodzakelijk en daarom is deze vrijgevallen in deze begroting. De ontwikkeling afschrijvingslasten heeft te maken met de vertraging in de afronding van investeringen, dit slaat in 2025 om. Tarieven Voor de tarieven van de gemeentelijke belastingen wordt uitgegaan van een trendmatige aanpassing ten opzichte van de begroting 2022. Hiervoor wordt het percentage van 5,7% gehanteerd. Dit bestaat voor 0,8% doorwerking vanuit 2022 en 4,9% voor 2023, conform de gehanteerde inflatiecorrectie. Een meer uitgebreide toelichting is opgenomen in de paragraaf lokale heffingen. Weerstandsvermogen De ratio voor het weerstandsvermogen is voor 2023 nog steeds van een uitstekend niveau.

Dit betekent dat de omvang van ons weerstandsvermogen op dit moment voldoende is voor het opvangen van de risico’s. De kengetallen laten een stabiele ontwikkeling zien. De begroting 2023 2026 kent een financieel solide basis. Voor de langere termijn blijft het van belang de baten en lasten goed te blijven monitoren. Zeker wanneer het Rijk er niet in slaagt een adequate en passende oplossing voor de financiële verhoudingen vanaf 2026 te vinden.

Pagina 8 van 184

Programmabegroting 2023-2026

2. Programmaplan

Pagina 9 van 184

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

2.1 Bestuur en Dienstverlening Wat is onze ambitie?

Nieuwegein is een stad met een transparant bestuur. Het bestuur ondersteunt inwoners die dat nodig hebben en geeft maximaal de ruimte aan inwoners om te participeren en om initiatieven in de openbare ruimte te nemen. De basis hiervoor is een goede samenwerking met inwoners, ondernemers en instellingen. We willen moderne laagdrempelige dienstverlening voor onze inwoners en ondernemers: digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet en ondersteunen waar nodig. We zijn een professionele, veerkrachtige en toekomstbestendige gemeentelijke organisatie.

Pagina 10 van 184

Programmabegroting 2023-2026

Wat willen we bereiken? Doelstellingen voor 2023 Thema Bestuur Transparant en toegankelijk bestuur Werken aan resultaten waar iedereen blij en trots van wordt. Dat doen we samen met de mensen in de stad. We weten wat onze opgaven zijn. Voor de vraag hoe we dit realiseren, willen we zoveel mogelijk aansluiten bij ideeën en het tempo van de stad. Soms kan dat niet omdat de opgave urgent is, we zullen dit dan helder uitleggen in onze communicatie. We werken blijvend aan onze toegankelijkheid, transparantie en leren vanuit de praktijk: wat gaat goed, wat kan beter? De raad heeft bij de start van de nieuwe raadsperiode een commissie in het leven geroepen die zich richt op democratische en bestuurlijke vernieuwing. In deze commissie of werkgroep wordt verder leidinggegeven aan het vergroten van de transparantie en de toegankelijkheid van bestuur waarin het gehele stadsbestuur (gemeenteraad en college van B&W) een rol heeft. Bevorderen inwonersparticipatie/ ruimte voor initiatieven Na vaststelling van de participatienota door de raad is er in 2022 gewerkt aan de implementatie van de nota. De aankomende periode wordt participatie nog meer opgenomen in de uitvoering van onze dienstverlening. Zo wordt er ingezet op leerbijeenkomsten met de raad.

Ook wordt er gewerkt aan een toolkit met handvatten en tips voor ambtenaren om te helpen bij het opzetten van een goed participatietraject en reflecteren we met elkaar wat er nodig is om ons blijvend te ontwikkelen. Hierbij geldt dat goede participatie een samenspel is tussen inwoners, de raad, het college en de ambtenaren. Regionale samenwerking Het leefgebied van onze inwoners is groter dan Nieuwegein. Daarnaast zijn de ruimtelijke en sociale opgaven te groot om als gemeente alleen op te kunnen pakken. Daarom werken wij samen: met de Lekstroom gemeenten rondom sociaal maatschappelijke opgaven, met de U10 gemeenten rondom ruimtelijke opgaven. In beide samenwerkingsvormen is formele besluitvorming voorbehouden aan raden en colleges, zo ook dus in Nieuwegein. Daarnaast zetten de griffies regionaal in op een betere samenwerking die ten goede komt aan de gemeenteraden. De regionale samenwerking wordt inhoudelijk toegelicht bij de diverse programma's, veelal onder het kopje 'Met wie werken we samen?'. Nieuwegeinse bijdrage aan de Sustainable Development Goals (SDG's) We zijn ons bewust van onze bijdrage aan lokale en mondiale uitdagingen. Deze uitdagingen zijn samengevat in de Sustainable Development Goals (SDG’s). Veel van wat we doen, draagt hieraan bij. In december 2021 is er een dialoog met de raad geweest over de invulling van deze Nieuwegeinse bijdrage.

Op basis van de eerdere opbrengsten en onze ambities voor deze raadsperiode gebruiken we de SDG’s als leidraad voor nieuw op te stellen beleid en als afwegingskader bij besluitvorming. Daardoor zijn we ons meer bewust van de relaties tussen de specifieke opgaven waar we voor staan en biedt het inzicht in de impact op andere gebieden. Zo vergroten we onze positieve bijdrage en werken we als één organisatie. Thema Dienstverlening Onze dienstverlening verbeteren is nodig omdat de kwaliteit van de uitvoering van beleid steeds belangrijker wordt. Het vertrouwen van de inwoner in de overheid wordt hier in belangrijke mate door bepaald. Ook is onze leefomgeving meer dan ooit in beweging en maatschappelijke opgaven worden voor gemeenten steeds groter. Dit heeft effect op hoe wij onze dienstverlening vormgeven. Gemeenten geven als de meest nabije overheid voor onze inwoners invulling aan de landelijke ontwikkelingen. Door goed aan te sluiten op de leefwereld van onze inwoners en ondernemers kunnen we als gemeente gericht handelen en zorgen we ervoor dat iedereen mee kan doen. In 2023 werken we aan de realisatie van het Atrium en dit heeft effect op onze integrale dienstverlening en de dienstverlening door onze partners.

Het Atrium moet ertoe leiden dat we met partners in de stad kunnen komen tot een meer integrale dienstverlening en integrale programmering (zie ook Programma Bedrijfsvoering).

Pagina 11 van 184

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

Digitale dienstverlening De dienstverlening is verweven door de gehele organisatie. We digitaliseren als het kan en hebben persoonlijk contact als dat nodig is. Waarbij 'nodig is' mede bepaald wordt door de inwoner, die altijd een keuze moet hebben. Het doel is betrouwbare, eenduidige en begrijpelijke (digitale) informatie verstrekken aan onze inwoners en ondernemers zodat iedereen vanuit zijn/haar rol mee kan doen waar nodig en gewenst is. In 2023 plukken we de vruchten van de doorontwikkeling en de digitalisering die zijn ingezet binnen het Programma Dienstverlening 2018-2022. We bouwen verder op 'de basis op orde', die voorgaande jaren is neergezet waarbij we nieuwe ontwikkelingen uiteraard op de voet volgen. We zorgen dat onze digitale diensten passen bij de waarden uit het manifest Digitaal Nieuwegein (zie ook Programma Dienstverlening).

Relatie met andere programma's Het programma bestuur en dienstverlening is een programma dat veel raakvlakken heeft met andere programma's. Samenwerking, elkaar informeren en afstemming is gewenst om integraal aan de slag te gaan. Zo wordt voorkomen dat er los van elkaar projecten worden gestart rondom bijvoorbeeld I-strategie, opslag en privacy. En ook aan de samenwerking met onze ketenpartners wordt in 2023 verder gewerkt.

Pagina 12 van 184

Programmabegroting 2023-2026

Wat gaan we daarvoor doen? Thema Bestuur Doel 1: Democratische en transparante besluitvorming Wat gaan we daarvoor doen? 1 De tijdelijke commissie 'bestuurlijke vernieuwing en bestuurscultuur' wordt omgezet in een permanente commissie die de komende bestuursperiode regie gaat voeren op de agenda van democratische en bestuurlijke vernieuwing die samen met de inwoners, de gemeenteraad en het college wordt gevormd. 2 Eind 2022/begin 2023 kan de overstap worden gemaakt naar een permanente oplossing voor het uitzenden en terugkijken van vergaderingen vanuit de Raadszaal en de Gildenborchzaal. Deze streams zijn goed doorzoekbaar op sprekers en tekst. Daarbij worden ze tenminste achteraf ondertiteld. Of er ook live ondertiteling mogelijk is wordt bij de implementatie duidelijk. 3 De griffie gaat actief communiceren over genomen besluiten en bereikte resultaten. Hiermee wordt de zichtbaarheid van de gemeenteraad vergroot, wordt er actiever gecommuniceerd over het resultaat van raadsvergaderingen en de betekenis van genomen besluiten voor de stad.

Doel 2: Inwonersparticipatie en initiatieven Wat gaan we daarvoor doen? 1 We implementeren binnen de ambtelijke organisatie een toolkit participatie met onder andere het Nieuwegeinse Samenspel die op een speelse manier leert hoe je een participatietraject vormgeeft. 2 We gaan in gesprek met de raad over hoe en onder welke voorwaarden een burgerberaad kan plaatsvinden. Daarna wordt verder invulling gegeven aan een pilot burgerberaad. 3 We organiseren leerbijeenkomsten waarin raad, college en organisatie aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden werken aan het optimaliseren van het onderlinge samenspel.

Doel 3: Invulling van de Nieuwegeinse bijdrage aan de Sustainable Development Goals (SDG’s) Wat gaan we daarvoor doen? 1 Aan de hand van een verkennende notitie uit 2022 gaan wij met u in 2023 in gesprek om de ambities en de reikwijdte vast te stellen de eerste concrete acties te bepalen. 2 We leggen een voorstel voor aan de raad en vervolgens een uitvoeringsprogramma om de Nieuwegeinse bijdrage vorm te geven. 3 We linken de thema’s van de SDG’s binnen samenwerkingen met partners uit de stad en stimuleren initiatieven vanuit de stad die bijdragen aan de SDG’s.

Thema Dienstverlening Doel 1: Verbeteren bereikbaarheid Wat gaan we daarvoor doen? 1 We implementeren een nieuw communicatieplatform waardoor we onze inwoners en ondernemers nog beter van dienst zijn. Het Klant Contact Centrum (KCC) heeft door rapportages goed inzicht in aantallen en tijden en kan gericht hierop sturen. 2 We stellen een integraal dienstverleningsconcept op voor alle partners in het Stadshuis die deelnemen in het Atrium.

Pagina 13 van 184

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

Doel 2: Doorontwikkeling digitale dienstverlening Wat gaan we daarvoor doen? 1 We zorgen ervoor dat eerst onze basis goed op orde is voordat we verder bouwen aan nieuwe ontwikkelingen. Dit zorgt voor een betrouwbare en kwalitatief goede dienstverlening. Hierbij houden we rekening met de behoefte van onze inwoners en ondernemers, maar ook met de behoefte van de organisatie. We toetsen onze (nieuwe) digitale diensten aan de waarden uit het manifest Digitaal Nieuwegein. 2 Het indienen en verwerken van een MOR-melding wordt steeds begrijpelijker (eenvoudiger) en is betrouwbaar voor zowel onze inwoners (melder) als voor onze medewerkers (verwerkers). We hebben inzicht in aantallen en soorten meldingen. Hierop sturen we gericht en bouwen we verder aan een goede dienstverlening.

Pagina 14 van 184

Programmabegroting 2023-2026

Wat mag het kosten?

Thema

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Bestuur

2.388

3.161

3.227

3.413

3.508

3.644

Dienstverlening

977

953

956

1.185

1.218

1.175

Totaal lasten

3.365

4.114

4.183

4.598

4.726

4.818

Bestuur

108

94

98

101

104

107

Dienstverlening

925

990

963

1.489

1.538

1.583

Totaal baten

1.033

1.084

1.062

1.590

1.642

1.689

Saldo van lasten en baten

-2.331

-3.029

-3.121

-3.008

-3.084

-3.129

Storting in reserves

-

-

-

-

-

-

Onttrekking aan reserves

-

-

-

-

-

-

-2.331

-3.029

-3.121

-3.008

-3.084

-3.129

Begroting 2025

Begroting 2026

Totaal van het programma

Thema Bestuur Product

Bestuur Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting Begroting 2023 2024

Lasten

1.797

2.474

2.510

2.678

2.755

2.875

Baten

-9

0

0

0

0

0

Saldo

-1.789

-2.474

-2.510

-2.678

-2.755

-2.875

In 2023 zijn structureel middelen beschikbaar gesteld voor een bedrag van € 49.800 voor fractieondersteuning. Dit betreft € 2.500 per fractie en € 700 per raadslid. Daarnaast is er voor 2026 incidenteel € 48.000 opgenomen in verband met de gemeenteraadsverkiezingen. Dit bedrag is bedoeld voor de overgang naar een nieuwe raad in 2026. Op 20 juni 2022 zijn de nieuwe wethouders beëdigd. Ten opzichte van het vorige college bestaat het huidige college uit 0,5 fte minder aan wethouders. Hierdoor nemen de salarislasten af met € 61.000. Verder is er een correctie aangebracht op de raming van de vergoedingen van de raadsleden ad. € 68.000. Overige ontwikkelingen kleiner dan € 25.000 zijn niet verder toegelicht. Product

Strategie en samenwerking Rekening 2021

Begroting 2022

Lasten

384

405

423

Baten

0

0

Saldo

-384

-405

Pagina 15 van 184

Begroting Begroting 2023 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

434

445

454

0

0

0

0

-423

-434

-445

-454

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

Product

Wijkgericht samenwerken Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting Begroting 2023 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

207

281

293

301

308

315

Baten

-99

-94

-98

-101

-104

-107

Saldo

-108

-187

-195

-200

-204

-208

Begroting Begroting 2023 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Thema Dienstverlening Product

Burgerzaken Rekening 2021

Begroting 2022

Lasten

786

762

725

966

979

998

Baten

-893

-940

-910

-1.433

-1.481

-1.524

Saldo

107

178

184

468

501

526

Op het product Burgerzaken is voor 2023 eenmalig € 50.000 extra begroot in verband met diverse verkiezingen (Provinciale Statenverkiezingen en waterschapsverkiezingen). In 2014 is de geldigheid van paspoorten en identiteitskaarten van personen vanaf 18 jaar en ouder gewijzigd van vijf naar tien jaar. De te verwachten legesopbrengsten (en afdrachten hiervoor aan het rijk) zijn bijgesteld op de actuele ramingen voor de afgiftes. Om de vijf jaar stijgen en dalen hierdoor de leges en kosten. De personeelslasten zijn niet in deze tabel opgenomen. Product

Klantcontacten en voorlichting Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting Begroting 2023 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

189

187

227

215

234

172

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

-189

-187

-227

-215

-234

-172

De verwachte lasten in 2023 nemen ten opzichte van 2022 af met € 30.000. In 2022 was er sprake van inhuur ten behoeve van coronacommunicatie. Deze lasten zijn vervallen in 2023. De lasten stijgen met € 50.000 tot en met 2025 vanwege de pilot burgerberaad. Verder is er voor 2023 en 2025 een bedrag van € 15.000 gereserveerd voor het beschikbaar maken van een startpakket met belangrijke informatie over de gemeente Nieuwegein in verschillende talen. De overige effecten op de lasten zijn ontstaan door de indexering.

Pagina 16 van 184

Programmabegroting 2023-2026

Product

Vergunningsverlening Rekening 2021

Begroting 2022

Lasten

1

4

4

Baten

-32

-51

Saldo

31

47

Pagina 17 van 184

Begroting Begroting 2023 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

4

4

5

-54

-56

-57

-59

50

51

53

55

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

2.2 Wonen en Economie Wat is onze ambitie?

Nieuwegein is een groene, duurzame en veilige stad in de populaire regio Utrecht waar de huidige en volgende generaties graag in goede gezondheid willen wonen, werken, ondernemen en recreëren. Het woningaanbod sluit aan bij de vraag. Ondernemers krijgen de ruimte te ondernemen en er is voldoende werkgelegenheid. De kwaliteit van de omgeving is aantrekkelijk met groene buurten waar men zich thuis voelt, City een levendige en duurzame binnenstad, historische dorpsgezichten en waardevolle cultuurhistorie en archeologie. We zetten slim in op de energietransitie en verduurzaming en zorgen ervoor dat onze stad de gevolgen van de klimaatverandering aan kan. We willen als gemeente verbinden en trekken samen op met inwoners, ondernemers, kennisinstellingen en de groene, gezonde, slimme regio Utrecht om onze ambities te halen. Rondom dit laatste participeren we actief in regionale samenwerkingsverbanden.

Pagina 18 van 184

Programmabegroting 2023-2026

Wat willen we bereiken? Doelstelling voor 2023 Thema Wonen Goede omgevingskwaliteit en fysieke leefomgeving Een leefbare, veilige en duurzame stad zijn en blijven: dat is de ambitie voor Nieuwegein in 2023 en verder. Met de besluitvorming over 'de Groeiende stad’ eind 2022 weten we welke woningbouwontwikkelingen onze stad aan kan. Met het nieuwe dashboard 'Groei van de stad' komen de consequenties van initiatieven voor de stad als geheel in beeld. Het dashboard laat zien in welke mate initiatieven bijdragen aan onze ambities t.a.v. leefbaarheid, veiligheid en gezondheid. City en Rijnhuizen zijn belangrijke locaties voor stedelijke ontwikkelingen. De realisatie van de Doorslagzone, het stationsgebied en City-West krijgt in 2023 met concrete projecten verder vorm. In 2023 wordt de evaluatie ‘Herijking Rijnhuizen’ opgeleverd. Op basis hiervan wordt beoordeeld of de vooraf vastgestelde stedenbouwkundige en duurzaamheidsaspecten goed uitwerken op het moment dat er 2.500 woningen in Rijnhuizen worden gerealiseerd. Na jarenlange voorbereiding lijkt het in 2023 zover te komen: de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen treden in werking. De Eerste Kamer besluit 14 november 2022 over de invoeringsdatum van de Omgevingswet.

We hebben ons in 2022 voorbereid, waardoor we de initiatiefnemers van bouw en ontwikkelprojecten snel en afgewogen duidelijkheid kunnen geven over hun plannen. We houden rekening met verschillende scenario’s voor het geval de Omgevingswet opnieuw wordt uitgesteld. Als uitwerking van de Omgevingsvisie Nieuwegein komen er omgevingsprogramma’s. Betere Buurten is een langjarig programma waarvan zowel de betreffende buurt opknapt als daarnaast ook de gezondheid, veiligheid en betrokkenheid van bewoners in die buurt. Het programma Betere Buurten gaat verder met fysieke herinrichtingen van buurten. In 2023 zijn 9 buurten van de 64 Betere Buurten gerealiseerd of in uitvoering. Mitros en de gemeente Nieuwegein zijn tot een oplossingsrichting, een voorgesteld plan, gekomen over de vier appartementengebouwen aan het Nijpelsplantsoen; zie raadsbrief 2022-347. We werken in het kader van Groot Merwede1 en in het bijzonder de A12-zone toe naar inzicht in condities, haalbaarheid, ontwikkel- en financieringsconstructies en naar afspraken over investeringen in onder meer mobiliteitsmaatregelen om de gebiedsontwikkeling op te kunnen starten. Bij een positief raadsbesluit dragen we 15 miljoen euro bij aan het regionale bod aan het Rijk voor snel OV tussen Utrecht en Nieuwegein. Het komende jaar onderzoeken we op welke wijze we dit financieren. We zetten o.a.

via betere bereikbaarheid van het duurzaamheidsloket en hogere budgetten duurzaamheidssubsidies actief in op energiebesparing en woningverduurzaming door inwoners en willen dat dit voor zoveel mogelijk mensen haalbaar wordt. Om de milieu- leefkwaliteit te verbeteren brengen wij de geluidproductie van verkeer en gezoneerde bedrijfsterreinen in beeld en stellen we maximale waarden vast vanwege geluid van wegen en van industrieterreinen. We zetten o.a. via betere bereikbaarheid van het duurzaamheidsloket en hogere budgetten duurzaamheidssubsidies actief in op energiebesparing en woningverduurzaming door inwoners en willen dat dit voor zoveel mogelijk mensen haalbaar wordt. Woningaanbod sluit aan bij wonen en behoeften We werken verder om onze woningbouw te realiseren op de in het woningbouwprogramma 2030 aangewezen locaties en passend binnen de kaders van 'de Groeiende stad'. Via het spoor 'Wonen en zorg' zetten we verder in op versterking van woonvoorzieningen voor ouderen en mensen met een beperking. We zetten in op het continueren van het concept Inn Between waarbij verschillende 1 Groot Merwede maakt onderdeel uit van het woningbouwgebied uit het programma Nationale Omgevingsvisie Extra. Groot Merwede is het gebied tussen Utrecht stationsgebied en Nieuwegein Centrum inclusief Nieuwegein City, Rijnhuizen en de A12-zone

Pagina 19 van 184

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

doelgroepen samen een community vormen en statushouders naar Nieuwegein komen en alvast integreren in de samenleving. In het kader van de vluchtelingencrisis dragen we bij aan crisisnoodopvang, maar ons uitgangspunt is de opvang van statushouders. Met het omgevingsprogramma wonen geven we een beeld van de opgave voor wonen voor de komende jaren. In de woondeal maken we als regio afspraken met het Rijk over de woningbouw en aanvullende condities die nodig zijn om gezond stedelijk leven te kunnen realiseren. Voldoende kwalitatief goede en betaalbare woningen Met diverse (nieuwe) instrumenten, zoals het vereveningsfonds, nieuwe prestatieafspraken met de corporaties gaan we de woningmarkt beter reguleren. We zetten ons in voor het betaalbaar houden van de voorraad en het bouwen voor de juiste doelgroep (senioren, starters, mensen met een zorgvraag). Behoud en ontwikkeling monumenten en objecten We werken aan de bescherming van het nog niet aangewezen jong erfgoed. De onderhoudsopgave van ons gemeentelijk erfgoed wordt in kaart gebracht en doen we verbetervoorstellen voor de instandhouding hiervan. Samen met Provincie Utrecht, Rijkswaterstaat en Hoogheemraad de Stichtse Rijnlanden wordt in het kader van impuls historische kernen een plan gemaakt om het water(linie)erfgoed van Vreeswijk zichtbaarder en beleefbaarder te maken voor inwoners en gasten.

Klimaatneutrale stad In het kader van de Aanpak Energiearmoede helpen we kwetsbare huishoudens met energiebesparing. Een nieuwe versie van de regionale energiestrategie de RES U16 2.0 wordt in 2023 vastgesteld. We beraden ons over publieke rolneming in beheer en ontwikkeling van infrastructuur voor elektriciteit (netwerk Stedin) en warmte (netwerk Eneco). We stellen een plan van aanpak op voor stimulering van grootschalige zon op dak. We intensiveren onze inzet om inwoners te ondersteunen bij de verduurzaming van hun woning. De Transitievisie Warmte krijgt verder praktische invulling in twee wijken; Gebouwendriften en Doorslag. Ook werken we als uitwerking van de Transitievisie Warmte aan de toekomstige ruimtelijke inpassing van de benodigde warmtebronnen op de schaal van de stad. We komen met een Omgevingsprogramma klimaatadaptatie 2023-2026 als opvolger van de visie en het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie 2019-2022. Hierin bereiden we de stad voor op klimaatverandering: meer extreme regen, hittegolven en langdurige droogte. Thema Economie Ondernemers krijgen ruimte (duurzaam) te ondernemen We vervolgen de transitie van privaat naar publiek eigendom van de openbare ruimte op bedrijventerrein De Liesbosch. In samenwerking met regionale partijen benaderen wij vastgoedeigenaren om hun pand toekomstbestendiger te maken.

We willen het voor start-ups makkelijker maken om zich succesvol te vestigen in onze stad. Behoud en groei werkgelegenheid Wij hechten waarde aan onze bedrijven en willen ze behouden en groei bieden. We gaan ondernemers benaderen om met ze in verbinding te blijven. Via het ondernemersloket gaan we na waar ondernemers behoefte aan hebben en dan vooral de kleine mkb en zzp-ondernemers. Gevarieerd winkelaanbod dat aansluit op de klantvraag Wij houden een vinger aan de pols voor wat betreft de ontwikkelingen in onze winkelcentra. Daar waar eigenaren initiatieven voor opwaardering van hun winkelcentrum ontwikkelen, treden we deze met een ja mits houding tegemoet. Wij zorgen ervoor dat City voor de lokale en regiobezoeker goed bereikbaar blijft voor alle modaliteiten (fiets, OV en auto). We komen met nieuw horecabeleid. Daarnaast komen wij met een voorstel voor een verdere verruiming van de openingstijden voor winkels op zon- en feestdagen. Bedrijvige stad in een sterke regio We werken samen met de Utrecht Talent Alliantie en richten op een toekomstbestendige beroepsbevolking en een wendbare en weerbare regionale arbeidsmarkt.

Pagina 20 van 184

Programmabegroting 2023-2026

Relatie met andere programma's Er liggen belangrijke relaties met het programma Leefomgeving en Veiligheid. Zowel rond de duurzaamheidsthema's klimaatadaptatie, Routekaart energie neutraal Nieuwegein 2020 en het milieutoezicht op bedrijven door de omgevingsdienst RUD Utrecht, als rond de thema's afval en circulariteit en verkeer & vervoer. In de regiodeal komen de programma's Wonen en Economie, Leefomgeving en Veiligheid en Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning en Bescherming (VEKOB) integraal samen. Met het programma VEKOB liggen er verbanden met het realiseren van een goede leefomgeving die uitnodigt tot gezond leven. Ook het realiseren van goede onderwijsvoorzieningen en de economische kansen van vergrijzing en gezondheid (Health Hub) zorgt voor verbinding. Bij het thema passende woningen ligt eveneens een relatie met het programma VEKOB, in het bijzonder bij de doelstelling rond Woonwijs. Bij het onderwerp energiearmoede is er een relatie met armoedebeleid. In het aantrekkelijk maken van onze stad (stadspromotie), erfgoed en Nieuwe Hollandse Waterlinie liggen relaties met het programma Vrije tijd. Met wie werken we samen In dit programma werken we met tal van partijen, partners, regiogemeenten en gemeenschappelijke regelingen samen om het beste voor Nieuwegein te bereiken, ook in de regio. Bij wonen is de U10 een belangrijke partner.

De maatschappelijke ontwikkelopgaven (verstedelijking, mobiliteit, energie, groen, recreatie) vragen nog steeds om beleidsmatige en bestuurlijke samenwerking op strategisch niveau. Voor de ontwikkelopgave van de A12-zone zijn de gemeente Utrecht, de provincie en het Rijk belangrijke samenwerkingspartners Wij werken verder aan de uitvoering van het Ruimtelijk Economisch Programma, de Regionale Energie Strategie (RES) U16 en de Regiodeal. We gaan aan de slag met een vernieuwde woondeal tussen Rijk en regio. Ook het thema klimaat en duurzaamheid houdt zich niet aan onze gemeentegrenzen en kenmerkt zich om die reden door een intensieve samenwerking in de regio. Zo zijn wij onderdeel van het netwerk Water en Klimaat van de werkregio Zuidoost Utrecht waarin 14 gemeenten, de VRU, provincie en waterschappen samenwerken. Bij de Routekaart energie neutraal zijn de volgende partners betrokken: RES-regiogemeenten U16, NMU (Natuur en Milieufederatie Utrecht), provincie Utrecht, Eneco, Stedin, woningcorporaties, Energie-N, Rijkswaterstaat, RUD Utrecht en niet in het minst onze inwoners en ondernemers. Samenwerking met de regio kan diverse aspecten van ons economisch beleid verbinden en versterken. In 2023 maken we ons in de regio sterk voor de Human Capital Agenda en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt.

De Regionale Ontwikkelingsmaatschappij regio Utrecht koppelt bedrijven aan overheden en kennisinstellingen met het doel een groenere, gezondere en slimmere regio en initiatieven, die zorgen voor groei, banen en marktaandeel voor het Utrechtse bedrijfsleven. Omdat onze economische kerngebieden een belangrijke regiofunctie vervullen vragen we de provincie via de Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht bij te dragen aan de toekomstbestendigheid van de gebieden. Ook de samenwerking binnen de Stichting Binnenstadsmanagement is waardevol voor het aantrekkelijk houden van City als stedelijke en regionaal winkelcentrum.

Pagina 21 van 184

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

Wat gaan we daarvoor doen? Thema Wonen Doel 1: Een goede omgevingskwaliteit en fysieke leefomgeving Wat gaan we daarvoor doen? 1 OMGEVINGSWET We verwerken de regels uit de bruidsschat (de rijksregels die naar de gemeente toekomen) in ons omgevingsplan. 2 We starten met de eerste gebiedsgerichte wijzigingen voor Galecop en Doorslag. 3 We ronden de thema-gewijze wijziging Omgevingsplan Nieuwegein voor Duurzaam Bouwen Woningbouw af. 4 We hebben afspraken gemaakt met de provincie over de overdracht van de bodemtaken en voeren die uit. 5 CITY We komen met een schetsontwerp voor de openbare ruimte van heel City. Hierin wordt de vertaalslag gemaakt van de kwaliteitskaders die al voor City zijn vastgesteld (t.a.v. duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit, materialisering) naar een integraal en herkenbaar schetsontwerp voor de openbare ruimte van heel City. 6 Delen van het schetsontwerp openbare ruimte City worden verder uitgewerkt naar een voorlopig ontwerp. De uit te werken delen betreffen de gebieden Doorslagzone, De Knoop, PZuid, Plein 1971 en City-West. 7 We leveren het lichtontwerp voor de onderdoorgang van het viaduct van de Zuidstedeweg als verbinding tussen De Doorslag en P-Zuid op. 8 Door nieuwe openbaar vervoer-ontwikkelingen op het gebied van elektrisch laden en de totale vervoersvraag stellen we een nieuw programma van eisen voor de inrichting en fasering van Plein 1971 op.

9 Voor het OV knooppunt (bus + tram) wordt gewerkt aan een ‘landmark’ ontwerp om het centrum van City verder te accentueren. De architectenselectie ronden we in 2023 af. In 2023 staat ook de oplevering van het ontwerp gepland. 10 RIJNHUIZEN In 2023 leveren we de evaluatie "Herijking Rijnhuizen" op. Op basis hiervan kan beoordeeld worden of de vooraf vastgestelde stedenbouwkundige en duurzaamheidsaspecten goed uitwerken op het moment dat er 2.500 woningen in Rijnhuizen worden gerealiseerd. 11 We vervolgen in de buitenruimte van Rijnhuizen het realiseren van nieuwe woonstraten en het omvormen van bestaande straten naar woonstraten. 12 We voeren de eerste delen van het te realiseren Park Rijnhuizen uit, zoals de onderdelen Wijnestein en de Watertuin. 13 GEBIEDSONTWIKKELING We werken met onze positiebepaling in de hand samen met Rijk en regio aan de planontwikkeling voor Groot Merwede en in het bijzonder de A12-zone. We werken toe naar inzicht in condities, haalbaarheid, ontwikkel- en financieringsconstructies en naar afspraken over investeringen in onder meer mobiliteitsmaatregelen om de gebiedsontwikkeling op te kunnen starten. In de komende jaren onderzoeken we op welke wijze we dit financieren. Daarbij blijven we via de maatschappelijke dialoog in gesprek met inwoners en ondernemers.

14 Medio 2023 komen we met het bestemmingsplan voor eengezinswoningen en een supermarkt op de locatie voormalige Alianzgebouw aan de Buizerdlaan. 15 Eind 2023 hebben wij een nieuwbouwplan gereed voor de herontwikkeling van winkelcentrum Kauwenhof, inclusief een nieuw gezondheidscentrum, een buurtplein en appartementen. 16 We zorgen voor herontwikkeling van het gezondheidscentrum Mondriaanlaan. Eind 2023 hebben wij een definitief ontwerp gereed voor het gebouw van de hospice en het Respijthuis op de locatie van het huidige gezondheidscentrum.

Pagina 22 van 184

Programmabegroting 2023-2026

17 Voor de ontwikkellocatie Wiersdijk gaan we een ontwikkelaar kiezen en contracteren via een prijsvraag procedure. Op basis van het winnende ontwerp zal een bestemmingsplanprocedure worden gestart. 18 In 2023 wordt gestart met de bouw van het deelgebied Blokhoeve Blok West, waarbij een mix van goedkope en dure (huur)woningen wordt gerealiseerd in combinatie met een nieuwe supermarkt en een klimcentrum. Vooruitlopend daarop wordt ter plaatse in 2023 een tijdelijke supermarkt in gebruik genomen. 19 De bouw van het Middenblok in Hoog zandveld gaat starten. 20 De nieuwbouw van het Politiebureau bij afslag Nieuwegein Zuid gaat starten. 21 Mitros is in gesprek met de gemeente over plannen van groot onderhoud en/of sloop van de vier appartementengebouwen aan het Nijpelsplantsoen. De plannen hiervoor worden verder uitgewerkt waarbij het verbeteren van de leefomgeving een belangrijke focus is. 22 MILIEU Wij actualiseren het Beleid Hogere Waarden Wet geluidhinder. 23 Volgens het Aanvullingsbesluit geluid Omgevingswet stellen wij een rapportage ‘geluidproductieplafonds wegen en industrieterreinen’ in Nieuwegein op. Hiermee leggen we de maximale geluidbelasting ten gevolge van de wegen en industrieterreinen vast zodat de informatie in het landelijk geluidregister kan worden opgenomen. 24 We gaan na hoe we de openingstijden van het duurzaamheidsloket kunnen verruimen. Zo gaan we o.a.

na of en hoe we nauwer kunnen aansluiten bij lopende verduurzamingsinitiatieven, denk hierbij aan de 'kas' in de wijk Gebouwendriften in kader van aardgasvrij. 25 BETERE BUURTEN De fysieke herinrichting van de Schansen noord en zuid wordt afgerond. 26 De herinrichting van de buurt Kerkveld e.o. start in 2023. 27 De herinrichting van de Muntenbuurt start in 2023. 28 Er wordt samen met de bewoners een definitief ontwerp opgesteld voor de Gebouwendriften. 29 Samen met de bewoners en overige interne en externe stakeholders van de Apollobuurt wordt een start gemaakt met het opstellen van een Buurtplan van Aanpak.

Doel 2: Een woningaanbod dat aansluit bij woonwensen en woningbehoefte van alle inwoners, ook ouderen of mensen met een beperking Wat gaan we daarvoor doen? 1 We actualiseren de woonvisie, waarbij o.a. aandacht is voor de segmenten die we toe willen voegen en hoe we zorgen dat er voldoende betaalbare woningen worden gerealiseerd. In 2023 wordt het dashboard Groei van de stad verder uitgewerkt en worden de prestatieafspraken 2024-2027 met corporaties voorbereid. 2 We stellen een nieuwe huisvestingsverordening op, waarbij naast de verdeling van de sociale huurwoningen, ook aandacht is voor de mogelijke vergunningverlening voor middenhuurwoningen en koopwoningen. Verder kijken we hoe we invulling geven aan de Wet goed verhuurderschap. 3 WOONWIJS: WONEN & ZORG We zetten ons verder in voor het toevoegen binnen het bestaande woningbouwprogramma van zorgwoningen waar zorg aan huis mogelijk is. In 2023 is de oplevering van de woningen op het 'Juko'-terrein. 4 We gaan met de zorgaanbieders kijken binnen de beperking van het Rijk wat er nog mogelijk is om intramurale plekken toe te voegen. 5 We breiden het aantal zorgcirkels uit met een zorgcirkel in de wijk Rijnhuizen. Met Betere Buurten verbeteren we de toegankelijkheid binnen de zorgcirkels. 6 Het concept 'Verzorgd Wonen' ontwikkelen we met de partners uit de stad verder, waardoor inwoners langer zelfstandig kunnen blijven wonen.

We gaan voor clustering van zorg en meer aandacht vanuit welzijn in de bestaande locaties.

Pagina 23 van 184

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

7 Vrijkomende locaties in bestaande wijken willen we benutten voor woonzorgprojecten. Het onderzoek van de schoollocaties wijst uit welke vrijkomende plekken in de stad geschikt zijn voor wonen en zorg. 8 We helpen/ondersteunen lokale wooninitiatieven hun initiatief te realiseren, door de komende jaren minimaal één, maar liever twee tot drie initiatieven een locatie te bieden, zo als ouderinitiatief Huis Mandala. 9 We continueren de dienstverlening van de wooncoach, de verhuisconsulent. We zetten in op communicatie met de inwoners en starten een campagne 'Langer thuis'. 10 We maken duidelijke afspraken met de corporaties en de zorgaanbieders over de monitoring van de in-, door- en uitstroom bij specifieke woonzorgvoorzieningen onder andere via de prestatieafspraken en hebben daarbij oog voor de draagkracht en draaglast van de wijken. 11 We voegen nieuwe plekken in het segment klein en betaalbare woonruimte toe; het gaat hierbij om 150 eenheden (studio’s, kamers, 2-kamer appartementen) voor 2026. 12 We borgen gemengd tijdelijk wonen en zoeken een definitieve plek voor Inn Between (75 à 80 wooneenheden). 13 Afhankelijk van de situatie werken we aan oplossingen om vluchtelingen op te vangen. We gaan zorgen voor alternatieven voor Oekraïners die in 2022 gehuisvest zijn in Luifelstede en Rembrandthage.

14 We werken aan 150 flexwoningen voor spoedzoekers, statushouders en benutten hiervoor de regiodeal met het Rijk.

Doel 3: Voldoende kwalitatief goede en betaalbare woningen Wat gaan we daarvoor doen? 1 In 2022 hebben we de instelling van een vereveningsfonds onderzocht. Dit fonds en de aangepaste beleidsregels gaan we in 2023 uitvoeren om hiermee meer sociale huur en middenhuurwoningen te realiseren.

Doel 4: Behoud en ontwikkeling van historische dorpsgezichten, monumenten, beeldbepalende panden en objecten, en cultuurhistorische structuren en elementen en waardevolle archeologie Wat gaan we daarvoor doen? 1 We werken aan de bescherming van het nog niet aangewezen jong erfgoed door een voorstel voor te bereiden deze als gemeentelijk monument of beschermd stadsgezicht aan te wijzen. 2 We onderzoeken de instandhouding van ons gemeentelijk erfgoed. We brengen de onderhoudsopgave in kaart en doen verbetervoorstellen voor de instandhouding van deze monumenten. 3 De Samenwerkingsovereenkomst voor de planuitwerkingsfase wordt getekend, binnen het Sterke Lekdijk deeltraject Jaarsveld – Vreeswijk. Met de impuls historische kernen worden de meekoppelkansen voor het watererfgoed van Vreeswijk mede bepaald en kunnen de plannen uitgewerkt worden. 4 Samen met Provincie Utrecht, Rijkswaterstaat en Hoogheemraad de Stichtse Rijnlanden wordt een plan gemaakt om het water(linie)erfgoed van Vreeswijk zichtbaarder en beleefbaarder te maken voor inwoners en gasten. 5 In 2023 scheppen we duidelijkheid over de mogelijkheden voor zon op dak voor erfgoedeigenaren als eerste stap naar verduurzaming erfgoed.

Pagina 24 van 184

Programmabegroting 2023-2026

Doel 5: Een klimaatneutrale en duurzame stad, die ook de gevolgen van klimaatveranderingen aan kan Wat gaan we daarvoor doen? 1 In het kader van de Aanpak Energiearmoede helpen we kwetsbare huishoudens met energiebesparing (continueren en opplussen van project ‘energiebox met advies’, aanpassen witgoedregeling met duurzamere apparaten) en onderzoeken we de mogelijkheden voor ondersteunen extra energiemaatregelen huurwoningen van woningcorporaties. 2 TRANSITIEVISIE WARMTE Voor de Gebouwendriften wordt op basis van de startnotitie verder invulling gegeven aan het gebiedsplan (‘Wijkuitvoeringsplan’) om de buurt Gebouwendriften aardgasvrij te maken. 3 Voor het gebied Doorslag wordt een startnotitie opgesteld. 4 Met de woningcorporaties wordt gewerkt aan gezamenlijk uitvoeringsprogramma. 5 Met warmtebedrijf Eneco zetten we stappen in verdere verduurzaming van de bestaande stadswarmte. 6 We komen met een plan om bewonersinitiatieven verder te stimuleren. 7 We werken aan de toekomstige ruimtelijke inpassing van de benodigde warmtebronnen op de schaal van de stad als uitwerking van de Transitievisie Warmte 2021. 8 ENERGIETRANSITIE Een nieuwe versie van de regionale energiestrategie de RES U16 2.0 wordt vastgesteld. 9 Op verzoek van Stedin, ons netwerkbedrijf voor elektriciteit en aardgas, komen wij met een verkenning over een mogelijk aandeelhouderschap.

10 We beraden ons over publieke rolneming in beheer en ontwikkeling van de infrastructuur warmte. 11 We stellen een plan van aanpak op voor stimulering van grootschalige zon op dak. We trekken daarin samen op met andere RES U16 gemeenten. 12 Wij gaan onze inzet voor duurzaamheidssubsidies intensiveren met als doel meer inwoners te ondersteunen bij het verduurzamen van hun woning. 13 We herijken de Routekaart Energieneutraal Nieuwegein 2040. 14 KLIMAATADAPTATIE We geven vervolg aan het Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie 2019-2022 met een Omgevingsprogramma klimaatadaptatie 2023-2026 dat in Q1 wordt aangeboden aan de raad. Dit programma bevat activiteiten, instrumenten en projecten om de komende vier jaar verder te werken aan het klaarmaken van de stad voor klimaatverandering: meer extreme regen, hittegolven en langdurige droogte. 15 We nemen deel aan de regionale projecten van de werkregio Netwerk Water & Klimaat (NWK) van het Deltaprogramma ruimtelijke adaptatie. We verwachten dat het verder ontwikkelen van een gemeentelijk participatietraject voor een groene leefomgeving een van de regionale projecten wordt van het deel van NWK van een toegekende LIFE IP Europees-subsidie (zie ook raadsbrief 2021-489). 16 Wij gaan onze inzet voor klimaatadaptatie-subsidies intensiveren met als doel meer inwoners te ondersteunen bij het klimaatbestendig maken van hun woning.

Pagina 25 van 184

Datum: 4 oktober 2022

Programmabegroting 2023-2026

Thema Economie Doel 1: Ondernemers krijgen de ruimte (duurzaam) te ondernemen Wat gaan we daarvoor doen? 1 We zetten de gesprekken met de VVE’s op de Liesbosch voort, omdat we kostenneutraal de hoofdwegenstructuur in eigendom en beheer willen krijgen. Nieuwe initiatieven en herontwikkelingen ondersteunen wij met een 'ja, mits'-houding. Voor de Liesbosch geldt daarbij het handelingskader zoals we dat in de A12-zone hebben afgesproken. 2 In samenwerking met de Ontwikkelingsmaatschappij Provincie Utrecht en de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij benaderen wij vastgoedeigenaren om hun pand toekomstbestendiger te maken door te verduurzamen, te intensiveren en de gebouwkwaliteit te verhogen. 3 Om meer start-ups mogelijk te maken nemen wij een eerste stap door een onderzoek te doen naar de mogelijkheden, behoeften en voorwaarden voor een 'start-up gebouw' in onze stad.

Doel 2: Behoud en groei van werkgelegenheid Wat gaan we daarvoor doen? 1 Ook in 2023 organiseren we de Nieuwegeinse Ondernemersdag als onderdeel van de landelijke campagne. 2 Wij hechten waarde aan onze bedrijven en willen ze behouden en ze faciliteren met hun groei. Daarom maken wij een accountplan om pro-actief en vanuit gefundeerde keuzes onze ondernemers te benaderen en in verbinding te blijven. 3 Wij willen meer weten over onze mkb'ers en zzp’ers en wat hun drijft en waar ze tegen aanlopen. Wij willen inzicht krijgen in eventuele verborgen armoede en schuldproblematiek. 4 We starten met de voorbereidingen en voeren het gesprek over het verder vormgeven van het ondernemersloket.

Doel 3: Gevarieerd winkelaanbod dat aansluit op de klantvraag Wat gaan we daarvoor doen? 1 Wij houden een vinger aan de pols voor wat betreft de ontwikkelingen in onze winkelcentra. Dit doen wij door in 2023 de winkelcentra actief te bezoeken. Daar waar eigenaren initiatieven voor opwaardering van hun winkelcentrum ontwikkelen deze als gemeente met een ja mits houding tegemoet te treden. Hierbij zijn vooral belangrijk duurzaamheid, veilig laden & lossen en verdere verbetering van de fietsbereikbaarheid en fietsenstalling. 2 In 2023 leggen wij het nieuwe Horecabeleid ter besluitvorming voor. 3 Wij monitoren de warenmarkten op hun functioneren. Mede omdat begin 2023 als gevolg van de bouw van de Doorslagzone in City een nieuwe marktopstelling in werking treedt. 4 De bouwfase van de doorontwikkeling van City is inmiddels gestart en zal nog een aantal jaren in beslag nemen. Wij zorgen ervoor dat City voor de lokale en regiobezoeker goed bereikbaar blijft voor alle modaliteiten (fiets, OV en auto). Dat doen we o.a. door vooraf goede afspraken met bouwers te maken (via BLVC-plannen) en duidelijk over tijdelijke omleidingen te communiceren. 5 Vanuit de partners binnenstadsmanagement blijven we klantgericht werken. Door op maat gesneden campagnes en evenementen proberen we de bestaande bezoekers vast te houden en nieuwe aan te trekken.

6 Wij komen met een voorstel voor een verdere verruiming van de openingstijden voor winkels op zon- en feestdagen.

Pagina 26 van 184

Programmabegroting 2023-2026

Doel 4: Nieuwegein als bedrijvige stad in een sterke regio Wat gaan we daarvoor doen? 1 We omarmen de ambities van de Utrecht Talent Alliantie. We willen investeren in een toekomstgerichte beroepsbevolking en een weerbare en wendbare regionale arbeidsmarkt. Daarom versterken wij de band tussen ons MBO-onderwijs en werkgevers in de stad. 2 Wij maken afspraken in de regio over nieuwe regionale bedrijventerreinen en leggen de afspraken vast in een regionaal uitgifteprotocol.