2022-282 Bijlage 2 Bestuursrapportage 2022.pdf

2022-282 Bijlage 2 Bestuursrapportage 2022

Bestuursrapportage 2022

Inhoudsopgave 1. Inleiding en samenvatting................................................................... 3 1.1 Inleiding ...............................................................................................................3 1.2 Leeswijzer .............................................................................................................3 1.3 Algemene ontwikkelingen ........................................................................................4 1.4 Beleidsontwikkelingen.............................................................................................6 1.5 Financiële ontwikkelingen ........................................................................................8

2. Afwijkingen in de uitvoering van de begroting en financiële afwijkingen ........................................................................................... 10 2.1 Inleiding ............................................................................................................. 10 2.2 Programma Bestuur en Dienstverlening .................................................................. 11 2.3 Programma Wonen en Economie ............................................................................ 13 2.4 Programma Leefomgeving en Veiligheid .................................................................. 15 2.5 Programma Vrije tijd ............................................................................................ 18 2.6 Programma Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming ........................ 20 2.7 Programma Bedrijfsvoering ................................................................................... 23 2.8 Programma Algemene dekkingsmiddelen ................................................................ 27

3. Toelichting afwijkingen op beleidsontwikkelingen ............................ 30 3.1 Programma Bestuur en Dienstverlening .................................................................. 31 3.2 Programma Wonen en Economie ............................................................................ 34 3.3 Programma Leefomgeving en Veiligheid .................................................................. 39 3.4 Programma Vrije tijd ............................................................................................ 46 3.5 Programma Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming ........................ 48 3.6 Programma Bedrijfsvoering ................................................................................... 54

Pagina 2 van 55

Bestuursrapportage 2022

1. Inleiding en samenvatting 1.1 Inleiding Voor u ligt de Bestuursrapportage van het jaar 2022. Dit is de tweede van onze drie tussentijdse rapportages: de 1e technische begrotingswijziging in april, de Bestuursrapportage in september en de tweede technische begrotingswijziging in december. Het doel van de Bestuursrapportage is om het college en de raad in staat te stellen een beleidsinhoudelijk debat te voeren over de financiële middelen en voortgang van de uitvoering. De Bestuursrapportage heeft hiermee twee functies: 1. Afwijkingenrapportage gericht op bijsturing in geval van achterblijvende realisatie op de uitvoering van de programmabegroting. Daarvoor wordt een (einde)jaarprognose van de verwachte afwijkingen op de uitvoering van de begrotingsprogramma’s samengesteld. Als de prognose afwijkt van de planning wordt dit toegelicht en worden bijsturingsmaatregelen aangegeven. 2. De begroting financieel actueel te houden en (weer) in overeenstemming te brengen met genomen besluiten. De peildatum van deze rapportage is 1 juni 2022. Waar mogelijk blikken wij vooruit naar de te verwachten effecten op de jaarrekening 2022 en welke (financiële) maatregelen wij voorstellen.

1.2 Leeswijzer Algemeen In deze Bestuursrapportage leest u in hoofdstuk 2 per programma - op hoofdlijnen - de stand van zaken ten aanzien van de uitvoering op activiteiten. Vervolgens maken we op programmaniveau en per thema inzichtelijk welke financiële ontwikkelingen te melden zijn. In hoofdstuk 3 ziet u, per thema en per activiteit, waar een afwijking te melden is. U ziet in deze tabel eerst de tekst zoals deze is opgenomen in de begroting 2022 (of een samenvatting daarvan) en bij de toelichting de reden van de afwijking. Er wordt gewerkt met de kleuren rood, geel en groen. Legenda De kleuren staan voor het volgende: •

Rood: Doelstelling wordt naar verwachting in 2022 niet behaald/activiteit wordt naar verwachting in 2022 niet uitgevoerd. Deze afwijking wordt in de BR apart toegelicht.

•

Geel: Doelstelling wordt naar verwachting in 2022 deels behaald loopt vertraging op. Deze afwijking wordt in de BR apart toegelicht.

•

Groen: Doelstelling wordt in 2022 behaald. Deze worden in de BR niet apart toegelicht. Wel worden deze in de samenvatting meegenomen.

•

Grijs: Extra inzet/nieuwe ontwikkeling/niet voorziene activiteit die in 2022 wel (deels) wordt uitgevoerd of is gestart. Extra inspanning die in 2022 verricht is omdat zich gedurende het jaar nieuwe vraagstukken voordeden of omdat de inspanning beter of effectiever aansloot bij de beoogde effecten van het programma. Deze afwijking wordt in de Bestuursrapportage apart toegelicht.

Pagina 3 van 55

Bestuursrapportage 2022

U ziet hier dus alleen de rode en gele activiteiten omdat hier een afwijking op te melden is. De groene activiteiten ziet u terug in de grafieken van hoofdstuk 2. Financiële afwijkingen en ontwikkelingen Voor lasten geldt dat een positief getal betekent dat de lasten toenemen en andersom dat bij een negatief getal de lasten afnemen. Voor de baten is dit tegenovergesteld, een negatief bedrag geeft hier aan dat de baten zijn toegenomen en een positief getal kenmerkt een daling van de totale baten. Afwijkingen beneden € 25.000 worden niet toegelicht. In de financiële toelichting geven wij aan of sprake is van een N, V of B mutatie. N staat hierbij voor nadeel, V voor voordeel en B voor Budget neutraal.

1.3 Algemene ontwikkelingen In deze paragraaf gaan wij in op algemene ontwikkelingen in 2022 die van invloed zijn op de huidige stand van zaken binnen onze gemeente. Coalitieakkoord Nieuwegein 2022-2026 – Meer voor elkaar Begin juni is het nieuwe coalitieakkoord voor Nieuwegein gesloten. Hierin wordt beschreven dat er onder andere wordt geïnvesteerd in een veilige stad, maar ook in een groene, schone, bereikbare en duurzame stad. Het is een akkoord op hoofdlijnen waarin ook ruimte is om komende jaren met de raad en de stad het gesprek aan te gaan omtrent belangrijke vraagstukken. In deze Bestuursrapportage zijn ook de financiële effecten van dit nieuwe coalitieakkoord voor 2022 verwerkt. Middelen die incidenteel beschikbaar zijn gesteld, zijn bedoeld voor de gehele bestuursperiode. Middelen die in dit jaar niet worden uitgegeven, zullen we overhevelen. Oekraïne Sinds maart hebben we in rap tempo gemeentelijke opvang voor vluchtelingen uit Oekraïne opgezet. Naast ‘bed, bad en brood’ is er ook direct maatschappelijke begeleiding opgezet en moest acuut de Luifelstede, die aan het leegstromen was, weer op volle slagkracht komen. Steunpunt Vluchtelingen is hier volop ingezet en krijgt daarom tijdelijk extra capaciteit om deze extra taken uit te voeren (waaronder ook de reguliere taken vanuit inburgering).

Daarnaast is vanuit de gemeente een aantal zaken georganiseerd zoals uitvoering van een leefgeldregeling, het organiseren van taallessen, spreekuren werk, gezondheidsvoorlichtingen en bankzaken. Doordat bijna alles nieuw is vanwege de bijzondere status van deze groep moet elk proces uitgevonden worden met interne en externe partners. De uitgaven voor de huisvesting en de overige maatschappelijke kosten, zoals het leefgeld gemeentelijke- en particuliere opvang en begeleiding en ondersteuning aan de partners in de stad die hierin actief zijn, worden nu verwerkt in onze begroting binnen het programma Wonen en Economie en VEKOB. Gevolgen coronacrisis De gemeente heeft na het uitbreken van de coronacrisis alles in het werk gesteld om de gevolgen van corona voor de inwoners, bedrijven en instellingen in de basisinfrastructuur uit de stad zoveel mogelijk te beperken. De focus in 2022 was en is vooral gericht op de vraag welke herstelmaatregelen nog nodig en mogelijk zijn. Ontwikkeling algemene uitkering en inflatie De algemene uitkering uit het gemeentefonds laat voor 2022 een forse toename zien. Dit komt door de doorwerking van de intensiveringen van het nieuwe kabinet en ook door de toename van de rijksuitgaven als gevolg van de veel hogere loon- en prijsontwikkelingen. Tegelijkertijd zien we

Pagina 4 van 55

Bestuursrapportage 2022

ook dat de uitgaven van de gemeente stijgen doordat de inflatie veel hoger is dan bij het opstellen van de begroting geraamd. Inkoop wordt duurder, aanbestedingstrajecten komen soms ver boven de beschikbare budgetten uit en nieuwe contracten vallen hoger uit. Tegelijkertijd zien we dat er schaarste is op verschillende markten, die naast een prijsopdrijvend effect, ook effect op de planningen hebben. De door de raad vastgestelde ambities en inhoudelijke kaders verhouden zich, door de sterk oplopende inflatie, niet langer tot de middelen die hiervoor beschikbaar zijn gesteld in de begroting. Over de wijze waarop we hiermee willen omgaan, hebben we u recent geïnformeerd. In deze voorliggende Bestuursrapportage zijn de middelen die ter compensatie via de meicirculaire beschikbaar zijn gesteld verwerkt. Waar mogelijk zijn de budgetten inmiddels bijgesteld. Voor het overige zijn deze middelen vooralsnog op een stelpost geplaatst. N.a.v. het besluit over hoe om te gaan met de effecten van inflatie (voorstel 2022-208) wordt gemonitord waar de inflatie tot welke gevolgen leidt. Op basis daarvan worden de ramingen in de 2e technische wijziging bijgesteld. Ziekteverzuim Ook willen we niet onvermeld laten dat het hoge ziekteverzuim - mede als gevolg van COVID-19 leidt tot een aanzienlijke werkdruk binnen de gemeentelijke organisatie.

Dit heeft tot gevolg dat we voortdurend moeten prioriteren. Bijstand Op het gebied van bijstand zien we dat uit de voorlopige beschikking 2022 de Rijksvergoeding lager uitkomt dan de begrote bijstandsuitgaven. Dit zorgt voor een nadelig verschil op de begrote bijstandsuitgaven. De oorzaak van dit verschil wordt voornamelijk verklaard doordat het Rijk een lagere werkloosheid verwacht. In september volgt de definitieve beschikking vanuit het Rijk en na de zomer zal uit de tussenrapportage van de WIL blijken hoe de overige uitgaven zich ontwikkelen. Dan kunnen we bij de tweede technische wijziging ook een beter beeld schetsen hoe het saldo zich gaat ontwikkelen. Een verdere toelichting is opgenomen onder het programma Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming.

Pagina 5 van 55

Bestuursrapportage 2022

1.4 Beleidsontwikkelingen

Ondanks de noodzaak tot prioriteren, is uit bovenstaande tabel af te lezen dat naar verwachting 79% van de vastgestelde activiteiten in de begroting 2022-2025 (grotendeels) gehaald gaan worden. Van 17% weten we dat de activiteiten niet conform planning verlopen, maar wel deels in uitvoering en 4% is niet conform planning en niet in uitvoering. Hieronder volgt een beknopte samenvatting per programma. Bestuur en dienstverlening Kijkend naar het programma Bestuur en Dienstverlening, met een diversiteit aan doelen, kunnen we stellen dat de resultaten in lijn zijn met de eerder gemaakte plannen en afspraken. Er wordt onder andere uitvoering gegeven aan de implementatie van de participatienota, er is geïnvesteerd in extra raadsondersteuning en in de tweede helft van dit jaar wordt gestart met de voorbereiding voor de verbouwing van het Atrium.

Wonen en Economie Voor het programma Wonen en Economie wordt verwacht dat de meeste activiteiten die bijdragen aan de ambitie van dit programma, naar verwachting, volgens planning gerealiseerd (82%) gaan worden. We werken aan de implementatie van de Omgevingswet, de inrichting van City tot een modern duurzaam stadscentrum met een hoogwaardig OV-knooppunt en de verdere transformatie van Rijnhuizen naar een duurzame groene werk-leefwijk. De kwaliteitsverbetering van de andere buurten van de stad via de aanpak Betere Buurten loopt volgens planning. De realisatie van nieuwe woningen voor een woningaanbod dat aansluit bij woonwensen en woningbehoefte van alle inwoners, ook ouderen of mensen met een beperking heeft tijdelijk een lager tempo 'pas op de plaats' zodat wij kunnen nagaan of de stad de geplande woningen kan accommoderen. Om voldoende sociale woningen te kunnen blijven aanbieden wordt instelling van een vereveningsfonds onderzocht en is hiertoe een pilot gestart. Leefomgeving en veiligheid Kijkend naar het programma Leefomgeving en veiligheid kunnen we concluderen dat de meeste zaken op schema liggen. Dit geldt ook voor de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving,

Pagina 6 van 55

Bestuursrapportage 2022

waar hard wordt gewerkt aan het wegwerken van (onderhouds)achterstanden. Sommige activiteiten lopen echter uit in de tijd, bijvoorbeeld door vertraging in levering van materialen. Op het gebied van sociale veiligheid blijven we ons inzetten voor het bestrijden van zowel digitale als traditionele criminaliteit, en de preventie hiervan. Zo constateren we juist een flinke toename van het aantal fietsendiefstallen en autokraken, terwijl er een grote afname is van woninginbraken. Voor preventie hebben we gewerkt aan de kaders van het nieuwe integraal veiligheidsplan, campagnes vanuit Burgernet en een nieuw plan van aanpak voor traditionele criminaliteit. Op het gebied van fysieke veiligheid zijn we onder andere bezig geweest met proefprojecten WKB, toezicht op brandveiligheid en constructies van gebouwen en het doorontwikkelen van doelstellingen op het gebied van de gezamenlijke regionale VTH strategie. Vrije tijd Het totaalbeeld van het programma Vrije tijd laat zien dat het overgrote deel van de activiteiten naar verwachting volgens plan uitgevoerd zal worden in 2022 (86%). Zo werken we samen met buurgemeenten en het recreatieschap de Stichtse Groenlanden aan de ontwikkeling van de Nedereindse Plas en samen met Stadsmarketing aan het organiseren van het nieuwe evenement 'De Vaart van Nieuwegein'.

Deze activiteiten dragen bij aan onze ambitie om van Nieuwegein een stad te maken waarin mensen elkaar kunnen ontmoeten en met elkaar iets te ondernemen. Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming Ook het programma Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming laat zien dat we goed op schema lopen, waarbij 86% van de beoogde activiteiten naar verwachting gerealiseerd gaat worden. Zo zien we bijvoorbeeld dat de inkoopstrategie Jeugd en Wet maatschappelijke ondersteuning conform begroting verlopen. Aan de andere kant zijn er diverse oorzaken waardoor een aantal activiteiten vertraging hebben opgelopen. Bedrijfsvoering Ook bij het programma Bedrijfsvoering wordt in de uitvoering zichtbaar dat diverse ontwikkelingen, zoals de gevolgen van de oorlog in Oekraïne en de coronacrisis, effect hebben op de voortgang van de voorgenomen activiteiten. Er zijn echter ook voldoende activiteiten die wel doorgang vinden. Zo zijn we bezig geweest om de inclusie in de ambtelijke organisatie te bevorderen door middel van de Charter Diversiteit, die dit jaar op de agenda staat. Verder zien we ook dat we op het gebied van informatieveiligheid kwetsbaar zijn en hiervoor aanvullende middelen voor vragen, zodat we de informatie die wij over onze inwoners beheren nog beter kunnen beschermen.

Algemene dekkingsmiddelen Daarnaast zijn ook de effecten van de meicirculaire opgenomen in deze Bestuursrapportage. Door de effecten van het regeerakkoord van het nieuwe kabinet en de gestegen loon- en prijsontwikkelingen neemt de algemene uitkering in 2022 fors toe. Daarnaast is er een aantal technische aanpassingen verwerkt in de meicirculaire en is er, via de algemene uitkering, onder andere een substantieel bedrag opgenomen voor de gemeenten als compensatie voor de verstrekking van de energietoeslag en een bijdrage voor de uitvoeringskosten van het klimaatakkoord. In het programma Algemene dekkingsmiddelen (zie hoofdstuk 2) wordt dit nader toegelicht.

Pagina 7 van 55

Bestuursrapportage 2022

1.5 Financiële ontwikkelingen De ontwikkeling van het begrotingssaldo in 2022 ziet er tot en met deze bestuursrapportage als volgt uit: (Bedragen x € 1.000) Ontwikkeling begrotingssaldo

2022

Stand primitieve begroting

2.842

Effecten eerste wijziging

-335

Saldo aanvang bestuursrapportage

2.507

Effecten bestuursrapportage

-790

Stand na bestuursrapportage

1.718

Zoals uit bovenstaande tabel blijkt kent deze Bestuursrapportage een negatieve ontwikkeling van het saldo ten bedrage van € 790.000. In onderstaande tabellen hebben wij zichtbaar gemaakt welke aanpassingen per programma hebben plaatsgevonden. De eerste tabel geeft, per programma, het totaal aan mutatie weer dat in deze Bestuursrapportage is verwerkt. In de tweede tabel staan de mutaties verdeeld naar lasten en baten per programma. (Bedragen x € 1.000)

Stand aanvang bestuursrapportage

Mutaties

Stand na wijzigingen

Bestuur en Dienstverlening

-3.029

0

-3.029

Wonen en Economie

-4.475

-693

-5.168

Leefomgeving en Veiligheid

-10.273

-720

-10.994

Vrije tijd

-8.160

20

-8.140

Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming

-50.627

-3.109

-53.736

Bedrijfsvoering

-57.957

-855

-58.812

Algemene dekkingsmiddelen

137.029

4.567

141.596

2.507

-790

1.718

Ontwikkeling begrotingssaldo

Saldo (Bedragen x € 1.000)

Programma

Lasten

Baten

Mutaties

Effect

Wonen en Economie

860

-167

-693

Nadeel

Leefomgeving en Veiligheid

680

40

-720

Nadeel

Vrije tijd

-20

0

20

Voordeel

5.539

-2.430

-3.109

Nadeel

840

15

-855

Nadeel

Algemene dekkingsmiddelen

1.916

-6.483

4.567

Voordeel

Totaal

9.815

-9.025

-790

Nadeel

Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming Bedrijfsvoering

Pagina 8 van 55

Bestuursrapportage 2022

Zoals uit bovenstaand tabel blijkt zijn zowel baten als lasten verwerkt in deze Bestuursrapportage. Daarnaast is in de Bestuursrapportage een bedrag van € 750.000 voor 2022 aan lasten verwerkt in verband met de gemaakte afspraken in het coalitieakkoord. Onderstaand zullen deze, naast een aantal andere grote financiële aanpassingen, specifiek benoemd worden. Programma Wonen en Economie Binnen programma Wonen en Economie is een bedrag van € 300.000 verwerkt. Dit betreft verduurzaming particulieren ten bedrage van € 100.000, verduurzaming ondernemers ten bedrage van € 100.0000 en subsidie klimaatadaptieve maatregelen ten bedrage van € 100.000. Daarnaast is een budget vanuit de meicirculaire voor uitvoeringskosten klimaatakkoord rijksmiddelen toegevoegd van € 393.000. Programma Leefomgeving en Veiligheid Dit betreft voornamelijk hogere kosten dan gebudgetteerd voor bomenziektes ten bedrag van € 130.000 (zie ook Kadernota 2023), kosten stormschade ten bedrage van €120.000, extra budget in verband met meer klein onderhoud en reparaties van wegen ten bedrage van € 180.000. Ook is er in dit programma € 250.000 aan budget verwerkt als versterking van het programma "Preventie met gezag".

Programma Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming De belangrijkste aanpassingen binnen dit programma betreffen de kosten in verband met de toeslagenaffaire ten bedrage van € 203.000 en budget vanuit de meicirculaire bestaande uit energiearmoede ten bedrage van € 2.683.000, participatie € 71.000 en inburgering ten bedrage van € 31.000. Daarnaast is er een bedrag van € 100.000 extra toegevoegd in verband met energiearmoede. Programma Bedrijfsvoering De grootste extra lasten die voorzien worden binnen het programma Bedrijfsvoering hebben betrekking op informatiebeveiliging voor een bedrag van € 125.000, extra kosten in verband met werving en selectie ten bedrag van € 70.000, hogere energieprijzen ten bedrage van € 185.000, Onderhoud van De Kom ten bedrage van € 200.000. Algemene dekkingsmiddelen Dit betreft voornamelijk de extra middelen vanuit de meicirculaire voor een bedrag van € 6.747.000. Grootste onderdelen hierbinnen zijn de stelpost inflatie ten bedrage van € 2.100.000, energietoeslag € 2.683.000 en uitvoeringskosten klimaatakkoord ten bedrage van € 393.000. Daarnaast is er een voordeel vanuit de vennootschapsbelasting ten bedragen van € 910.000, dit zal gestort worden in de reserve grondbedrijf. Tot slot is € 100.000 beschikbaar voor initiatieven vanuit de raad.

Pagina 9 van 55

Bestuursrapportage 2022

In deze Bestuursrapportage zijn alleen de effecten 2022 vanuit het coalitieakkoord en de meicirculaire verwerkt. De structurele effecten zullen verwerkt worden in de begroting 2023-2026. De overige verwerkte structurele effecten, die het gevolg zijn van financiële ontwikkelingen zoals beschreven in hoofdstuk 2, zien er als volgt uit: (Bedragen x € 1.000)

Mutaties begrotingssaldo

Stand na wijzigingen 2022

Mutaties 2023

Mutaties 2024

Mutaties 2025

Wonen en Economie

-5.168

Leefomgeving en Veiligheid

-10.994

-97

-97

-97

Vrije tijd

-8.140

20

20

20

Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming

-53.736

Bestuur en Dienstverlening

-3.029

Bedrijfsvoering

-58.812

-228

-248

-269

Algemene dekkingsmiddelen

141.596

112

132

153

1.718

-192

-193

-192

Totaal

Voor een meer uitgebreide toelichting op de financiële ontwikkelingen per programma verwijzen wij u naar hoofdstuk 2 van deze Bestuursrapportage.

2. Afwijkingen in de uitvoering van de begroting en financiële afwijkingen 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk zal de stand van zaken van de activiteiten per programma op hoofdlijnen worden toegelicht een meer uitgebreide toelichting is opgenomen in hoofdstuk 3. Daarnaast is per programma een tabel opgenomen met de financiële aanpassingen met een toelichting.

Pagina 10 van 55

Bestuursrapportage 2022

2.2 Programma Bestuur en Dienstverlening Stand van zaken

De corona pandemie, die een grote stempel heeft gedrukt op het jaar 2021, is in de loop van 2022 een steeds minder prominente factor geworden in ons dagelijks doen en laten. Dit is uiteraard ook merkbaar binnen de gemeente Nieuwegein. De deuren zijn letterlijk weer geopend en op allerlei plekken vinden er weer live ontmoetingen plaats. Het geeft de samenwerking onderling en die met inwoners en ondernemers binnen onze stad weer kleur en dat is een positieve ontwikkeling. Ook voor raad en college is op dit punt de situatie in korte tijd verbeterd. Vergaderingen en ontmoetingen konden weer fysiek worden gehouden. Zeker ook rondom de gemeenteraadsverkiezingen en in de campagnes is hier dankbaar gebruik van gemaakt. Tegelijkertijd kregen we in 2022 te maken met een andere crisis: de oorlog in Oekraïne en de gevolgen daarvan voor de Oekraïense bevolking. Het gaf (en geeft) ons als gemeente de verantwoordelijkheid ons in te zetten voor de vraag die aan ons wordt gesteld: zo veel als mogelijk hulp bieden aan degenen die dat nodig hebben. Kijkend naar het programma Bestuur en Dienstverlening, met een diversiteit aan doelen, kunnen we stellen dat de resultaten in lijn zijn met de eerder gemaakte plannen en afspraken. Eind 2021 is de nieuwe participatienota vastgesteld.

Een stevige basis voor onze participatieaanpak in de komende jaren, waardoor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties worden ondersteund en maximaal de ruimte hebben om te participeren en initiatieven de ruimte krijgen. Nu het weer mogelijk is elkaar niet alleen digitaal te ontmoeten, ontstaan er meer mogelijkheden om de participatie goed te organiseren. Hier worden stappen in gezet. Daarnaast wordt er verder gewerkt aan het uitvoeringsplan, waaronder de invulling van de participatietoolkit voor medewerkers en de leidraad participatie voor initiatiefnemers Omgevingswet. Ook is begin 2022 door de gemeenteraad besloten om extra te investeren in de raadsondersteuning door middel van de uitbreiding van het fractiebudget en de griffie. Met deze middelen is er meer ruimte voor fracties om te investeren in het werk en de ondersteuning van de

Pagina 11 van 55

Bestuursrapportage 2022

fracties en wordt de griffie uitgebreid met een extra raadsadviseur en extra administratieve ondersteuning waarvan de werving in de afrondende fase verkeerd. Er is actief gecommuniceerd over de werking van het lokale bestuur en de wijze waarop inwoners daar invloed op kunnen uitoefenen. Ondanks deze inspanningen was het opkomstpercentage bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen historisch laag. Niet alleen in Nieuwegein maar ook elders in het land. Hier ligt een belangrijke opgave voor ons allemaal. Rondom de Oekraïne-crisis is op een adequate manier samengewerkt binnen de stad. De werkzaamheden binnen het Programma Dienstverlening betroffen voornamelijk de administratieve afhandeling, de inrichting en bezetting van het vragenloket en de in- en externe communicatie. Voor het programma Dienstverlening blijven de doelstellingen Klantvriendelijk, Gemak en Toegankelijkheid staan en zien we dat hier voortgang op wordt geboekt. We streven naar moderne laagdrempelige dienstverlening: digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet. We werken continu aan de verbetering van onze dienstverlening. •

Een van de pijlers van de afgelopen periode is de vernieuwing van de website

www.nieuwegein.nl, een belangrijk communicatiekanaal. Naast een nieuw technisch platform waar de website op draait, zijn er nieuwe toevoegingen gedaan. Zo wordt onze website inmiddels in het Engels aangeboden aan onze inwoners. Ook is gehele site in B1 taal geschreven en schrijven we volgens het principe BEB: Betrouwbaar, Eenduidig en Begrijpelijk. •

Ook is er een doorontwikkeling gaande van de digitale dienstverlening. Zo loopt het ‘Samen

verder’-traject (doorontwikkeltraject van I-burgerzaken). Mooi nieuws is dat we in 2022 mee gaan doen aan de pilot digitale aanvraag rijbewijzen. Dit maakt het voor inwoners mogelijk om de aanvraag van een verlenging van het rijbewijs vanuit huis op te starten. •

Naast de digitale bereikbaarheid is ook de telefonische bereikbaarheid verder verstevigd.

Atrium Er is een aannemer geselecteerd die het project mag gaan realiseren en samen met ons binnen de gestelde randvoorwaarden aan de slag gaat met de verdere technische uitwerking van het ontwerp. Tevens wordt een uitwerking gemaakt van de fasering voor het bouwen met de winkel open. Na deze uitwerking wordt in de tweede helft van 2022 gestart met de voorbereiding van de uitvoering. Ondertussen wordt met verschillende partners gewerkt aan een stabiele basis voor de gezamenlijke dienstverlening en programmering in het Atrium. Financiële ontwikkelingen en afwijkingen

Bestuur en Dienstverlening Exploitatie

Begroting na 1e Effecten Begroting na Begroting technische bestuurs bestuurs 2022 wijziging rapportage rapportage

Lasten

3.942

4.114

0

4.114

Baten

-1.084

-1.084

0

-1.084

-2.857

-3.029

0

-3.029

Saldo

Geen financiële ontwikkelingen en afwijkingen in de Bestuursrapportage.

Pagina 12 van 55

Bestuursrapportage 2022

2.3 Programma Wonen en Economie Stand van zaken

De ambitie binnen het Programma Wonen en Economie is dat Nieuwegein een groene, duurzame en veilige stad is in de populaire regio Utrecht. Daar waar de huidige en volgende generaties graag in goede gezondheid willen wonen, werken, ondernemen en recreëren. De meeste activiteiten uit de Programmabegroting 2022 van het Programma Wonen en Economie die bijdragen aan de ambitie gaan we naar verwachting volgens planning realiseren. In 2022 werken we aan de implementatie van de Omgevingswet, de inrichting van City tot een modern duurzaam stadscentrum met een hoogwaardig OV-knooppunt en de verdere transformatie van Rijnhuizen naar een duurzame groene werk-leefwijk. De kwaliteitsverbetering van de andere buurten van de stad via de aanpak Betere Buurten loopt volgens planning. De realisatie van nieuwe woningen voor een woningaanbod dat aansluit bij woonwensen en woningbehoefte van alle inwoners, ook ouderen of mensen met een beperking heeft tijdelijk een lager tempo 'pas op de plaats' zodat wij kunnen nagaan of de stad de geplande woningen kan accommoderen. Om voldoende sociale woningen te kunnen blijven aanbieden wordt instelling van een vereveningsfonds onderzocht en is hiertoe een pilot gestart.

Ondanks onze nog jonge stad met de 50-jarige stadsverjaardag in 2021 werken we aan het behoud en de ontwikkeling van historische dorpsgezichten, monumenten en beeldbepalende panden en objecten. Zo wordt in Rijnhuizen het Hollandse Waterliniefort Jutphaas en kasteel Rijnhuizen in de wijk geïntegreerd en zijn we bezig Jonge Monumenten in onze stad te beschermen. De uitvoering van de vastgestelde Transitievisie warmte – alle woningen van het aardgas af en alle woningen verduurzamen - is gestart in de Gebouwendriften. De netcongestie op het elektriciteitsnet, vanwege de beperking voor terug te leveren duurzaam opgewekte elektriciteit, levert een uitdaging om de ambitie uit de Regionale Energietransitie U16 te realiseren. We constateren dat de prijsstijging van energie voor delen van onze inwoners grote gevolgen heeft of

Pagina 13 van 55

Bestuursrapportage 2022

kan hebben. Het sociale en het ruimtelijke domein werken gezamenlijk in de aanpak energiearmoede om deze gevolgen te verzachten. Na twee zware corona-jaren hebben ondernemers weer de ruimte volop te ondernemen en we ondersteunen deze ondernemers daarbij waar mogelijk. De invulling van de laatste kavels in Het Klooster in deelgebied 1, 2 en 3 en de twee entreekavels van Het Klooster loopt volgens planning. Financiële ontwikkelingen en afwijkingen

Wonen en Economie Exploitatie

Reserves

Begroting na 1e Effecten Begroting na Begroting technische bestuurs bestuurs 2022 wijziging rapportage rapportage

Lasten

48.401

49.421

860

50.281

Baten

-46.080

-46.114

-225

-46.339

Lasten

2.058

2.058

0

2.058

Baten

-816

-890

58

-832

-3.563

-4.475

-693

-5.168

Saldo

Financiële ontwikkeling / afwijking exploitatie

L/B

Bedrag N/V/B Oekraïne crisis: Huisvestingskosten Rembrandthage L € 1.280.000 B De kosten huisvesting bestaan uit de verbouwkosten, inrichting en de exploitatie van Rembrandthage (fase l en ll) en worden op basis van de huidige inzichten geschat op € 1.280.000. Deze kosten worden gedekt door de rijksbijdrage GOO en de specifieke vergoeding verbouwkosten. Zie voor overige uitgaven de toelichting bij het programma Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning en Bescherming. Klimaatadaptatie en duurzaamheid (coalitieakkoord) Dit betreft: • Subsidie verduurzaming particulieren (€ 100.000) • Subsidie verduurzaming ondernemers (€ 100.000) • Subsidie klimaatadaptieve maatregelen (€ 100.000)

L

€ 300.000 N

Effecten meicirculaire L € 393.000 N In de meicirculaire 2022 zijn voor uitvoeringskosten klimaatakkoord rijksmiddelen ontvangen. Deze zijn toegevoegd aan het betreffende budget. Zie ook de toelichting bij het programma Algemene dekkingsmiddelen. Wabo L/B €167.000 B Door het grote aantal vergunningaanvragen en extra aandacht voor BLVC-plannen is meer capaciteit benodigd dan oorspronkelijk begroot. Per saldo nemen de lasten voor o.a. inhuur toe met € 167.000. Middels bouwleges kunnen deze kosten worden gedekt. Als gevolg van de vele aanvragen is ook de legeswaarde van de aanvragen die op dit moment in behandeling groter dan begroot. Hiertoe nemen de verwachte legesinkomsten toe met € 225.000. Het verschil tussen de extra lasten en baten wordt verrekend met de reserve Wabo. Hierdoor neemt de begrote onttrekking aan deze reserve af met € 58.000.

Pagina 14 van 55

Bestuursrapportage 2022

2.4 Programma Leefomgeving en Veiligheid Stand van zaken

Kijkend naar het programma Leefomgeving en veiligheid kunnen we concluderen dat de meeste zaken op schema liggen. Enkele activiteiten duren wat langer dan vooraf ingeschat en slechts een enkele schuift om goede reden(en) mogelijk door naar het volgende jaar. De werkzaamheden van een aantal basisvoorzieningen, zoals afval, riolering en wegonderhoud, zijn continu en meerjarig en liggen doorgaans op schema. Extra aandacht is er voor die activiteiten die niet volledig volgens plan verlopen, bijvoorbeeld door vertraging in levering van materialen (zoals verkeerslichten), een koppeling met andere projecten (parkeren) of een tekort aan uitvoeringscapaciteit (openbaar groen, spelen). Deze activiteiten lopen daardoor soms uit in de tijd of kunnen pas na 2022 starten. De afgelopen maanden is gewerkt volgens de kaders van het nieuwe integraal veiligheidsplan en de speerpunten in het uitvoeringsplan 2022. Vanuit het thema ondermijning is ingezet op het vergroten van bewustwording, het ophalen van informatie om meer maatwerk te kunnen leveren, het versterken van de informatiepositie en zijn er integrale controles uitgevoerd. Het thema ‘jonge aanwas’ kent ook diverse stappen richting de opgave van 2024. In 2022 is het momentum gecreëerd bij partners en een meldpunt opgericht.

Uitdaging is om dit vast te blijven houden en uit te breiden naar een stevige integrale aanpak en meer signalen te krijgen. De afgelopen maanden zien we ook een toename van bepaalde vormen van traditionele criminaliteit. Fietsendiefstal en autokraak kennen een toename in 2022. Woninginbraak kent juist een afname t.o.v. 2021. De mate van traditionele criminaliteit is in de jaren 2020 en 2021 wel beïnvloed door coronamaatregelen. In 2022 wordt meer ingezet op preventie en campagnes o.a. vanuit Burgernet of specifiek per thema (zoals stuurhangers voor bewustwording over fietsendiefstal). Er wordt gewerkt aan een nieuw plan van aanpak voor traditionele criminaliteit om deze aanpak met politie te coördineren.

Pagina 15 van 55

Bestuursrapportage 2022

Verder blijven nieuwe vormen van gedigitaliseerde criminaliteit aanwezig. Vanuit het thema digitale veiligheid wordt onderzoek uitgevoerd naar deze vormen van criminaliteit en haar slachtoffers. Op basis van deze uitkomsten wordt een plan van aanpak opgesteld gelet op de verschillende doelgroepen. Op dit moment wordt er gewerkt aan een opzet om het programma Leefbaarheid en veiligheid goed in de organisatie te kunnen inbedden. Daarnaast dienen we een subsidieaanvraag in voor Preventie met gezag, dat een onderdeel is van het programma. Het toezicht op onder meer brandveiligheid en constructies van gebouwen is verwerkt in het uitvoeringsprogramma 2022 Toezicht en Handhaving. Dit is een doorlopend proces. Dit geldt ook voor energielabel C, waar uitvoering wordt gegeven aan de verplichte energie/milieu toezicht. De gezamenlijke regionale strategie voor vergunningen, toezicht en handhaving (VTH) is door het college vastgesteld. In de regio zijn werkgroepen bezig om de doelstellingen door te ontwikkelen. Nieuwegein werkt hieraan mee. Voor wat betreft de proefprojecten op het gebied van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB) loopt Nieuwegein voorop in de regio. Met de komst van de Omgevingswet wordt het basistakenpakket uitgebreid, waarbij meer milieutaken over gaan naar de omgevingsdienst. Tot op heden is nog niet duidelijk hoe het basistakenpakket eruit komt te zien.

Hier moet eerst meer duidelijkheid komen, voordat bijvoorbeeld het energietoezicht wordt vormgegeven en het VTHbeleid wordt geactualiseerd. Financiële ontwikkelingen en afwijkingen

Leefomgeving en Veiligheid Exploitatie

Reserves

Begroting na 1e Effecten Begroting na Begroting technische bestuurs bestuurs 2022 wijziging rapportage rapportage

Lasten

31.445

31.414

680

32.094

Baten

-21.278

-21.278

0

-21.278

Lasten

189

189

0

189

Baten

-52

-52

40

-11

-10.304

-10.273

-720

-10.994

Saldo

Financiële ontwikkeling / afwijking exploitatie

L/B

Bedrag N/V/B Preventie met gezag (coalitieakkoord) L € 250.000 N Aan dit programma is € 250.000 toegevoegd voor Versterking in aanvulling op programma 'Preventie met gezag' (participatie, jeugd en veiligheid, leefbaarheid). Onderhoud en reparaties wegen L € 180.000 N Het wegwerken van de achterstand in het wegenonderhoud gaat, met name vanwege de krapte in personeel, relatief langzaam. Gevolg hiervan is onder mee dat we op diverse plaatsen klein onderhoud moeten verrichten als gevolg van (soms plotseling opgetreden) schades. Deze schades zijn vooral na de winterperiode, dus vanaf april, tot uiting gekomen. Er is inmiddels een begin gemaakt met het herstel van deze schades. De verwachting is dat er in het resterende deel van het jaar nog een aanzienlijke hoeveelheid reparaties zal moeten worden verricht. Dit leidt naar verwachting tot € 100.000 meer kosten. Daarnaast zijn de publiekrechtelijke heffingen ca. € 50.000 structureel hoger dan begroot. Tenslotte is er in de begroting onvoldoende rekening gehouden met de kosten van het beheer van walstroom (nadeel € 30.000). Boomziektes

Pagina 16 van 55

L

€ 130.000 N

Bestuursrapportage 2022

We hebben te kampen met een drietal boomziektes: Iepziekte, Essentaksterfteziekte en de Kastanje ziekte. Dat maakt dat we de komende jaren aanzienlijke aantallen bomen moeten kappen. Daar waar de veiligheid, lees aansprakelijkheid van de gemeente, om de hoek komt kijken moeten we ingrijpen. Voor 2022 verwachten we hiervoor ca. € 130.000 aan kosten te maken. Stormschade L € 120.000 N In het voorjaar zijn er door drie grote stormen 86 bomen gesneuveld. Het opruimen van deze bomen brengt in totaal € 120.000 aan kosten met zich mee. Opheffen reserve Actieplan geluid B € 40.200 N Zoals bij de jaarrekening 2021 besloten wordt de reserve Actieplan geluid opgeheven. De onttrekking wordt ten laste gebracht van de begrotingsruimte.

Pagina 17 van 55

Bestuursrapportage 2022

2.5 Programma Vrije tijd Stand van zaken

Met de activiteiten in het programma Vrije Tijd dragen wij eraan bij dat inwoners in Nieuwegein zich zinvol en gezond kunnen ontspannen, in hun vrije tijd van alles kunnen ondernemen en anderen kunnen ontmoeten. Het totaalbeeld van het programma laat zien dat het overgrote deel van de activiteiten wordt uitgevoerd volgens plan in 2022. Zo werken we samen met buurgemeenten en het recreatieschap Stichtse Groenlanden aan de ontwikkeling van de Nedereindse Plas, een gebied waar door veel Nieuwegeiners ook graag gebruik wordt gemaakt voor recreatie en ontspanning. Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar manieren waardoor het gebied beter toegankelijk gemaakt kan worden, de natuur beter ontwikkeld en beheerd kan worden, sporten, spelen, bewegen en verblijven in het gebied beter gefaciliteerd kunnen worden en de communicatie en marketing van het gebied verbeterd kunnen worden. Dit wordt de komende tijd verder uitgewerkt. Ook heeft een nieuwe activiteit zijn intrede gedaan in Nieuwegein: De Vaart van Nieuwegein. Dit evenement dat door diverse partners in de stad samen is georganiseerd, heeft op 9 en 10 april zijn eerste editie gehad. Het evenement is gekoppeld aan de opening van het vaarseizoen in Nieuwegein. Met dit evenement wordt de nieuwe stad met cultureel erfgoed op de kaart gezet. Vanuit Stadsmarketing zijn we als gemeente hier ook bij betrokken als netwerkpartner.

Om het netwerk rond Stadsmarketing aan elkaar te verbinden, organiseren we ieder kwartaal een netwerkbijeenkomst voor ontmoeting en inhoudelijke uitwisseling. Met deze activiteiten werken we aan onze ambitie dat Nieuwegein een stad is die bijdraagt aan de behoeften van onze inwoners; een stad waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, energie hebben en ruimte voelen om met elkaar iets te ondernemen en voor elkaar iets te betekenen. Zaken als sport, cultuur, evenementen en recreatie dragen bij aan de sociale samenhang en een prettig leefklimaat. Vrijetijdsbesteding speelt daarin een belangrijke rol.

Pagina 18 van 55

Bestuursrapportage 2022

Financiële ontwikkelingen en afwijkingen Begroting na 1e Effecten Begroting na Begroting technische bestuurs bestuurs 2022 wijziging rapportage rapportage

Vrije tijd Exploitatie

Reserves

Lasten

8.526

8.487

-20

8.467

Baten

-342

-302

0

-302

Lasten

0

0

0

0

Baten

0

-26

0

-26

-8.185

-8.160

20

-8.140

Saldo

Financiële ontwikkeling / afwijking exploitatie

Bedrag N/V/B Overige verschillen kleiner dan € 25.000 L € 20.000 B Binnen het programma is een kleine financiële afwijking die vanwege de omvang niet verder wordt toegelicht.

Pagina 19 van 55

L/B

Bestuursrapportage 2022

2.6 Programma Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming Stand van zaken

Het grootste deel van de activiteiten vanuit het Programma Versterking Eigen Kracht, Ondersteuning en Bescherming loopt volgens planning. Bij een beperkt aantal activiteiten is sprake van enige vertraging, waardoor deze niet dit jaar worden afgerond en een doorloop hebben tot in 2023. De oorzaken van de vertraging zijn divers. Soms heeft het te maken met afhankelijkheid van andere partijen, maar meer algemeen moet er op bepaalde zaken worden ingespeeld, die ten tijde van het opstellen van de begroting niet voorzien waren. Een voorbeeld hiervan is de Rijksregeling voor de energietoelage en de verdere aanpak van energiearmoede. Ook doen zich bepaalde subsidiemogelijkheden voor, waarvan we het verstandig vinden om op in te spelen (bijvoorbeeld preventie met gezag, aanpak leefbaarheid en veiligheid). Daarnaast heeft de crisis in Oekraïne inzet gevraagd. Het komt ook voor dat activiteiten op een andere wijze worden ingevuld, vanwege nieuwe inzichten (bijvoorbeeld (ver)nieuwbouw scholen in Doorslag en Batau-Noord). Op dit moment voorzien wij dat één activiteit dit jaar verder niet wordt opgepakt en dat betreft de experimenten rondom integraal persoonsgebonden budget. We zijn hierbij afhankelijk van het ministerie VWS. In de Jaarrekening 2021 hebben we hier al melding van gemaakt.

De trajecten rondom de inkoopstrategie Jeugd en Wet Maatschappelijke Ondersteuning verlopen in de lijn met datgene wat er in de begroting is opgenomen, maar zijn intensief en vragen veel inzet van onze medewerkers. Daar waar we voor jeugdhulp de eerste onderdelen op 1 januari 2023 geregeld wilden hebben, streven we nu naar nieuwe contractering van alle jeugdhulp per 1 juli 2023. Dit met het oog op het benodigde draagvlak bij aanbieders waarmee we de gewenste kwaliteit van jeugdhulp aan onze jeugdigen kunnen bieden.

Pagina 20 van 55

Bestuursrapportage 2022

Financiële ontwikkelingen en afwijkingen

Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming Exploitatie

Reserves

Begroting na 1e Effecten Begroting na Begroting technische bestuurs bestuurs 2022 wijziging rapportage rapportage

Lasten

72.631

73.720

5.539

79.259

Baten

-22.726

-23.240

-2.380

-25.620

Lasten

0

196

0

196

Baten

-49

-49

-50

-99

-49.856

-50.627

-3.109

-53.736

Saldo

Financiële ontwikkeling / afwijking exploitatie

L/B

Bedrag N/V/B Diverse posten effecten meicirculaire 2022 L € 2.785.000 N In de meicirculaire 2022 zijn voor de onderstaande onderwerpen rijksmiddelen ontvangen. Deze worden toegevoegd aan de betreffende budgetten: • Inburgering € 31.000 • Participatie € 71.000 • Energiearmoede € 2.683.000 Zie ook de toelichting bij het programma Algemene dekkingsmiddelen. Oekraïne crisis: Maatschappelijke kosten opvang vluchtelingen L/B € 900.000 B De maatschappelijke kosten voor de opvang van de vluchtelingen uit de Oekraïne crisis bestaan voornamelijk uit kosten leefgeld gemeentelijke -en particuliere opvang, onderwijs, begeleiding en leerlingenvervoer. De kosten zijn nu begroot op € 900.000 en worden gedekt door de rijksvergoeding GOO. Zie ook de toelichting bij de Inleiding en het programma Wonen en Economie. Kinderopvang toeslag L € 202.800 N In de jaarrekening 2021 is voor de uitvoering van de werkzaamheden Toeslagenaffaire van het Rijk een genormeerd bedrag van € 220.800 ontvangen. Na aftrek van de uitgaven resteert € 202.800. Dit saldo is niet overgeheveld, maar toegevoegd aan het jaarrekeningsaldo 2021. Het restantbedrag dient beschikbaar te blijven voor de uitvoering in 2022 en wordt daarom nu verwerkt in de begroting 2022.

Programma woonwijs 2022 - 2026 L/B € 150.000 B In de raadsvergadering van 14 oktober 2021 is besloten om in de periode 2022-2026 uitvoering te geven aan het programma Woonwijs. De uitgaven van de uitvoering van het programma Woonwijs 2022-2026 zijn in totaliteit geraamd op € 1.250.000. Deze kosten worden gedekt uit de reserve Woonwijs (€ 567.500) en de bijdrage (€ 682.500) van het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK). Voor slechts een klein deel gaat het om reguliere en structurele financiering volgens eerdere bestaande afspraken die zijn opgenomen in de programmabegroting. Dit jaar wordt in totaliteit circa € 150.000 uitgegeven het opstarten van projecten voor huisvesting kwetsbare groepen. Voorgesteld wordt om € 50.000 ten laste te brengen aan de reserve Woonwijs en € 100.000 ten laste van de reeds ontvangen subsidie (€ 682.500) van het ministerie van Binnenlandse zaken. Projectplan Nieuwegein versterking en verbreding integrale L/B € 100.000 B gebiedsgerichte samenwerking Eind 2020 heeft de gemeente een bijdrage ontvangen van € 100.000 van de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. De subsidie is ingezet voor initiatieven hoe om te gaan met mensen met een verward gedrag. Met samenwerking van diverse zorgaanbieders is dit project afgerond. Kadernota: Energiearmoede (coalitieakkoord)

Pagina 21 van 55

L

€ 100.000 N

Bestuursrapportage 2022

In het coalitieakkoord krijgt de bestrijding van de energiearmoede een impuls. Voor 2022 betreft dit € 100.000. Subsidie De Ruilfabriek L € 20.900 N Door de coronacrisis is de financiële positie van De Ruilfabriek onder druk komen te staan. De inkomsten zijn teruggelopen, vaste lasten zijn deels doorgelopen en een beroep op landelijke steunmaatregelen was niet mogelijk. Daarom hebben wij besloten om een incidentele subsidie te verlenen van € 20.900 ter versterking van de financiële positie van De Ruilfabriek. Dit wordt ten laste gebracht van de reserve Corona. Bijstand

L/B

PM

In de gemeentebegroting zijn de inkomsten van het Rijk op het zelfde niveau begroot als de door WIL begrote bijstandsuitgaven, namelijk op € 18,9 mln. en is daardoor budgetneutraal. Uit de eind april ontvangen 2e voorlopige beschikking 2022 blijkt dat de Rijksvergoeding is bepaald op € 17,3 mln. Ten opzichte van de lasten ontstaat hierdoor een nadelig verschil van € 1,6 mln. De oorzaak van dit verschil is grotendeels gelegen in het feit dat het totale beschikbare budget van Rijk (het macrobudget) neerwaarts is bijgesteld. De reden hiervoor is dat het Rijk een lagere werkloosheid verwacht. Daarnaast zijn de gerealiseerde macro bijstandsuitgaven 2021 lager. Ook speelt mee dat de eerdere opgenomen COVID vergoeding uit het macrobudget is gehaald. Omdat er nu nog geen inzicht is in de ontwikkeling van de uitgaven, is het lastig om te voorspellen wat de stand eind 2022 zal zijn. Na de zomer is de Tussenrapportage 2022 (TURAP) van WIL bekend én in september volgt de definitieve beschikking 2022 van het Rijk. Om die reden geven wij nu een “winstwaarschuwing” af en komen we bij de 2 e Technische wijziging hierop terug.

Pagina 22 van 55

Bestuursrapportage 2022

2.7 Programma Bedrijfsvoering Stand van zaken

Bij het programma bedrijfsvoering wordt in de uitvoering zichtbaar dat twee achtereenvolgende gebeurtenissen van de omvang als corona en de oorlog in Oekraïne effect heeft op de voortgang van de voorgenomen activiteiten. Collega's zijn toch druk met het goed uitvoeren van de taken die daar het gevolg van zijn. Het actuele ziekteverzuim in de organisatie is hoog, namelijk 8,9% terwijl ons streefpercentage 5% is. Dit hoge verzuim is overigens een landelijk beeld waarbij longcovid een prominente rol speelt. Ten aanzien van de werkomgeving en het hybride werken is inmiddels duidelijk dat het effect van corona in dit geval een positief maar ook blijvend effect heeft. Dat maakt dat de nieuwe situatie ook een structureel karakter heeft en dat we de tijd moeten nemen om goed in gesprek met de collega's de nieuwe werkomgeving vorm te geven. Met de intensivering van het Atriumproject richting realisatie is de capaciteit die vanuit bedrijfsvoering nodig is om daar de gewenste thirdplace van te maken vanuit de bestaande situatie ook een onderwerp dat veel aandacht vraagt en soms wegtrekt van andere ambities. Gelukkig loopt overwegend de bedrijfsvoering 'gewoon' door en zijn de voorgenomen activiteiten wellicht wat vertraagd maar vinden wel doorgang. In de volgende paragraaf maken wij melding van de afwijkingen in de voorgenomen activiteiten.

In deze toelichting past het vervolgens om ook melding te maken van de activiteiten die geen afwijkingen kennen maar gewoon succesvol worden afgerond. Dan gaat het bijvoorbeeld over het hybride werken. Eind 2021 hebben we een visie op hybride werken opgesteld die begin 2022 is doorvertaald naar een reglement Hybride werken. In dit reglement staan de gemaakte afspraken en de rechten en plichten van medewerkers en werkgever. Het belangrijkste uitgangspunt in dit reglement is dat medewerkers hun werkplek afstemmen op de activiteiten die zij doen voor hun werk. Dat betekent dat medewerkers afwisselend thuis, op kantoor of ergens anders werken. Het blijft daarbij belangrijk om elkaar regelmatig te ontmoeten en in verbinding te blijven. We zijn immers één organisatie. Dit faciliteren en stimuleren we. Inmiddels zijn de grote vergaderzalen uitgerust met hybride vergadermiddelen. In de backoffice zijn pilotgebieden ingericht om nieuwe vormen van (samen)werken te testen. Momenteel werken

Pagina 23 van 55

Bestuursrapportage 2022

we aan een plan voor een nieuwe inrichting op de 5e en 6e verdieping. Uiteraard met aandacht voor de bereikbaarheid, beschikbaarheid en vindbaarheid van onze collega’s. Een inrichting die beter aansluit bij de behoeften van medewerkers en het hybride werken. Er komt een zone voor individueel werk, teamwerk en ontmoeting/creativiteit. Per verdieping maken we een logische clustering van afdelingen. Afdelingen die veel met elkaar samenwerken maken logischerwijs gebruik van dezelfde verdieping. De aanpassingen aan de werkomgeving worden in de tweede helft van 2022 doorgevoerd. Een ander voorbeeld van een succesvolle activiteit is inclusie in de ambtelijke organisatie/charter diversiteit. Het Charter Diversiteit stimuleert diversiteit en inclusie op de werkvloer. Het Charter is een intentieverklaring die je als werkgever ondertekent. Hiermee committeert de Gemeente zich om inclusie en diversiteit op de werkvloer te bevorderen. Het onderteken van de intentieverklaring staat voor dit jaar op de agenda. Aangezien we intern en extern inclusiebeleid (deels) willen vervlechten, is de planning dit te doen nadat de kaderstellende beleidsnotitie aan de raad is aangeboden. Eén van de acties is de bewustwording over inclusie binnen de organisatie te vergroten dit door hierover met elkaar goede gesprekken te voeren eventueel geleid door een externe partij.

Tot slot maken we melding van een belangrijke financiële afwijking voor bedrijfsvoering: de informatieveiligheid. We zien in toenemende mate dat wij zelf kwetsbaar zijn op dit thema of dat gemeenten doelgroep zijn van digitale ontwrichting. Om de informatie die wij beheren over onze inwoners goed te beschermen vragen wij in de Bestuursrapportage om voor dit jaar meer middelen beschikbaar te stellen om die veiligheid goed te borgen. In de financiële toelichting kunt u lezen dat dit gestoeld is op een risicoanalyse waarbij focus wordt gekozen op het wegnemen van de grootste risico's. Onze (digitale) informatieomgeving zal nooit zodanig veilig zijn dat het onmogelijk is voor criminelen om in te breken maar wij maken het wel zo lastig mogelijk. De kans dat een inbreker inbreekt bij een woning zonder alarminstallatie is immers groter dan bij een woning met zichtbare alarminstallatie met opvolging via een meldkamer. Financiële ontwikkelingen en afwijkingen

Bedrijfsvoering Exploitatie

Reserves

Begroting na 1e Effecten Begroting na Begroting technische bestuurs bestuurs 2022 wijziging rapportage rapportage

Lasten

63.435

64.857

840

65.697

Baten

-6.752

-6.834

15

-6.819

Lasten

0

0

0

0

Baten

-66

-66

0

-66

-56.617

-57.957

-855

-58.812

Saldo

Financiële ontwikkeling / afwijking exploitatie

Bedrag N/V/B Voorziening Theater DE KOM L € 200.000 N Het lichtkunstwerk aan de oostgevel van het gebouw DE KOM is defect en moet vervangen worden. De oorzaak van het uitvallen van de LED lampen van het lichtkunstwerk, en daardoor het vervagen van de kleuren, wordt veroorzaakt door vocht in de aansluitingen. Daarnaast laat het doek op de isolatie los. Dit zorgt voor een verwaarloosde uitstraling van de buitenkant van het gebouw. In verband met de komende werkzaamheden aan de Doorslagzone moeten deze werkzaamheden nog dit jaar worden uitgevoerd.

Pagina 24 van 55

L/B

Bestuursrapportage 2022

De kosten worden ten laste gebracht van de voorziening. Omdat deze vervanging eerder nodig is dan waarvan bij de bouw is uitgegaan, en niet in de periode van het huidige beheerplan opgenomen, wordt de dotatie in de voorziening nu opgehoogd. Na de actualisatie van het MIP krijgen we in de Begroting 2023 een actueel beeld van de totale onderhoudskosten van de KOM voor komende jaren. Energie Vastgoed L € 185.000 N Het grootste deel van het maatschappelijk vastgoed valt voor de levering van gas onder het vaste contract met Gazprom. Een contract dat gemeente Nieuwegein in een gezamenlijk inkooptraject (met de regio) is aangegaan. Eind 2022 loopt dat contract af en inmiddels zijn de voorbereidingen voor de gezamenlijke inkoop voor een nieuw contract weer gestart. Als gevolg van het besluit om geen gas meer af te nemen van Gazprom is een nieuwe leveringsovereenkomst gesloten met Eneco voor het laatste kwartaal van 2022. Doordat de gasprijs fors is gestegen leidt het nieuwe contract met Eneco tot extra kosten voor de gemeente. De extra kosten voor 2022 worden begroot op € 130.000. De warmte en koude voor het Stadshuis wordt geleverd door Vaanster via een WKO-installatie. Het tarief voor het leveren van warmte is gekoppeld aan de gasprijs. Het tarief is daarmee flexibel maar door de stijging van de gasprijs nemen ook de kosten voor het Stadshuis toe.

Op basis van de (voorschot)facturen die wij inmiddels hebben ontvangen schatten wij vooralsnog in dat de kosten voor het Stadshuis toenemen met € 55.000. Daarbij past de opmerking dat in de loop van het jaar duidelijk wordt of het blijft bij deze geschatte toename, dan wel dat er meer extra kosten worden gemaakt. De structurele effecten van de energieprijzen verwerken wij in de Begroting 2023 – 2026. De totale meerkosten aan energie (€ 185.000) worden gedekt vanuit de stelpost, gevormd door het accres algemene uitkering, voor opvangen van loon- en prijsstijgingen (zie ook programma Algemene dekkingsmiddelen). Informatiebeveiliging L € 125.000 N In de digitale onderwereld bestaat een levendige markt voor digitale aanvallen, variërend van het onbereikbaar maken van websites tot gijzelsoftware die organisaties lam leggen met het doel om losgeld te eisen. Ook gemeentes zijn daarvan doelwit, zoals o.a. de geslaagde aanvallen op Hof van Twente en recent de gemeente Buren hebben bewezen. Dit vraagt continue inzet om onze systemen veilig te houden, verdachte bewegingen in en rond onze digitale gemeente in de gaten te houden, snel te kunnen reageren op signalen van partners zoals de informatiebeveiligingsdienst (IBD) en interne informatievoorziening aan medewerkers. Eind 2021 is daarom een vernieuwd informatiebeveiligingsbeleid door B&W vastgesteld.

Risico gestuurd werken is uitgangspunt bij dit beleid. Hierbij worden middelen ingezet waar ze hardst nodig zijn. De beschikbare middelen in onze begroting zijn echter niet toereikend voor de informatiebeveiliging. Voor het jaar 2022 wordt daarom een totaalbedrag van € 125.000 extra gevraagd om hierin te voorzien. In de Kadernota 2023 zijn voor de jaren vanaf 2023 extra structurele en incidentele middelen gevraagd. Werving en selectie L € 70.000 N De krapte op de arbeidsmarkt raakt ook de gemeente Nieuwegein. Naast het feit dat vacatures lastiger te vervullen zijn, merken we ook dat de kosten voor het werven van nieuwe medewerkers hoger uitvallen. Dit heeft te maken met het inzetten van allerlei nieuwe en creatieve methoden om ons als werkgever goed te presenteren en met de inzet van externe bureaus op cruciale functies. Voor 2022 voorzien we € 70.000 aan meerkosten. Voor de latere jaren verwachten we dat dit terugloopt naar € 40.000 structureel. Personele uitbreiding afdeling Geynwijs L € 56.000 N Voor de invoering van het nieuwe inkoopmodel WMO individuele begeleiding is vanaf oktober 2022 een investering nodig in personele kosten. In de nieuwe situatie is het de bedoeling dat er op het merendeel van de trajecten regie gevoerd gaat worden om zo de zorginzet beter te kunnen monitoren en bijsturen waar nodig is.

De verwachting is dat op deze manier de ondersteuning efficiënter zal worden ingezet en de trajecten korter duren, o.a. door betere samenwerking met de zorgaanbieders en meer en snellere verbinding met voorzieningen in het voorliggend veld. Er ligt dus een belangrijke taak voor de sociaal professionals om in de driehoek

Pagina 25 van 55

Bestuursrapportage 2022

van inwoner, zorgaanbieder en gemeente, de rol van casusregisseur op te pakken. In de financiële impactanalyse wordt uitgegaan dat er een uitbreiding nodig is van 3 sociaal professionals. Dit betekend voor 2022 € 56.000 aan incidentele personele kosten. De structurele personele lasten worden vanaf 2023 van circa € 224.000 verwerkt bij het opstellen van de begroting 2023 (zie hiervoor de Kadernota 2023). Effecten meicirculaire L € 40.000 N In de meicirculaire 2022 is voor extra capaciteit BOA's rijksmiddelen ontvangen. Deze worden toegevoegd aan het personeelsbudget van de afdeling TVL. Zie ook de toelichting bij het programma Algemene dekkingsmiddelen. Overige verschillen kleiner dan € 25.000 L € 20.000 B Binnen het programma is een kleine financiële afwijking die vanwege de omvang niet verder wordt toegelicht. Corona: Derving baten sport- en overige accommodaties B € 14.600 N Als gevolg van de beperkende coronamaatregelen waren gedurende de periode 1 januari tot en met 18 februari 2022 de binnen- en buitensportaccommodaties en overige accommodaties maatschappelijk vastgoed gesloten. Dit heeft geleid tot een inkomstenderving van in totaal € 50.600. Voor de inkomstenderving voor sportaccommodaties is een aanvraag Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties COVID-19 (TVS) bij het Rijk ingediend. Wij verwachten hiervoor een compensatie van € 36.000.

Voor de inkomstenderving voor de overige accommodaties is geen rijksvergoeding beschikbaar. Dit bedrag van € 14.600 brengen wij ten laste ten laste van de reserve Corona.

Pagina 26 van 55

Bestuursrapportage 2022

2.8 Programma Algemene dekkingsmiddelen Beschrijving van de algemene dekkingsmiddelen In dit programma worden de algemene dekkingsmiddelen verantwoord. Dat zijn middelen die de gemeente met name ontvangt van het Rijk en van inwoners en bedrijven, die vrij besteedbaar zijn. Dat in tegenstelling tot de baten die geraamd zijn op de programma’s, die moeten in de meeste gevallen worden besteed aan het doel waarvoor deze zijn ontvangen. De algemene dekkingsmiddelen van de gemeente Nieuwegein bestaan op dit moment uit de volgende onderdelen: •

Algemene uitkering uit het Gemeentefonds;

•

Algemene lokale heffingen: onroerende-zaakbelasting, roerende-zaakbelasting, parkeerbelasting en precario;

•

Treasury: lasten en baten van leningen en beleggingen;

•

Stelposten

Algemene uitkering uit het gemeentefonds Ontwikkeling algemene uitkering Recent is de meicirculaire 2022 van het gemeentefonds verschenen. Het is de eerste circulaire waarin de effecten van het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet zijn verwerkt. Daardoor, en als gevolg van de gestegen loon- en prijsontwikkeling, neemt de algemene uitkering in 2022 fors toe. Over de meerjarige effecten en de gevolgen daarvan op het perspectief van de kadernota zullen we u per brief informeren. Stand begroting 2022 (x € 1.000) Accres

112.120 3.470

Afrekening BCF 2021

85

Uitkeringsfactor en -basis

-80

Taakmutaties, IU's en DU's: Energietoeslag

2.683

Inburgering

31

Extra capaciteit BOA’s

40

Participatie

71

Uitvoeringskosten klimaatakkoord

393

Overige Totaal ontwikkeling meicirculaire: Stand meicirculaire 2022

54 6.747 118.867

De meicirculaire kent een hoog accres (= jaarlijkse ontwikkeling algemene uitkering) van bijna € 3,5 mln. De algemene uitkering neemt voor 2022 toe als gevolg van de trap op, trap af systematiek, Dit is opgebouwd uit twee delen. Aan de ene kant ontstaat dit door de hogere rijksuitgaven als gevolg van intensiveringen van het nieuwe kabinet. Het kabinet is voornemens om dit deel van de accresontwikkeling vast te zetten en niet meer mee te laten bewegen met de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Daarnaast nemen de rijksuitgaven ook toe door de hogere loonen prijsontwikkeling ten opzichte van de ramingen vorig jaar.