2022-280 Verslag raadsvergadering 15 juni 2022.pdf

2022-280

Notulen Verslag gemeenteraad gehouden op

15 juni 2022

Aan De leden van de raad Onderwerp Verslag gemeenteraad op 15 juni 2022 Afdeling Griffie Aanwezig: Voorzitter: Raadsleden:

Datum Portefeuillehouder F.T.J.M. Backhuijs Bijlagen

Raadsgriffier: Afwezig:

de heer F.T.J.M. Backhuijs (voorzitter) mevrouw H.J. Adriani-Wempe, mevrouw L. Assalmi, mevrouw B.Z Bakhtali, mevrouw A.F. Derriks, de heer M.E. Diekstra, de heer J. Doosje, mevrouw W. Eggengoor, de heer V.F. van Esch, mevrouw A.M. Feenstra, de heer S.A. Feenstra, de heer J.A.N. Gadella, mevrouw M. Gathier, de heer V.H.J.M. Goulmy, de heer E.F. Holtermann, de heer G. Horst, de heer A. Houwer, de heer Y. Jean, de heer M. van Keulen, de heer J.F.C. Kupers, mevrouw V.C.D. Lamur, mevrouw A.M.P.M. van der Lugt, mevrouw H.M.G. Peters, mevrouw J.A.G. Plomp-van Rheenen, de heer R.A.J. Scholten, mevrouw M. Spalburg, de heer T.A.C. Verhoeve, mevrouw K.M.K. Vizee, mevrouw M.R. Voorthuijsen-de Boer, de heer J. Vosseberg, de heer R. Wisselo (vanaf agendapunt 4) de heer J. Karens mevrouw. J. Verbeek-Beverwijk, de heer G. Zondag

Verslaglegging:

mevrouw M.H.M. de Ridder-van Beek (Notuleerbureau De Ridder)

1.

Opening en mededelingen De voorzitter: ik open de vergadering van de gemeenteraad van Nieuwegein van 15 juni 2022, dit is een bijzondere raadsvergadering waar als enig punt op de agenda, er staan wel meer punten op, maar als hoofdpunt op de agenda staat de bespreking van het coalitieakkoord. Ik heet iedereen van harte welkom, de mensen thuis die meekijken, de mensen op de publieke tribune en wil beginnen zoals gebruikelijk met een moment van stilte voor gebed of bezinning. Dank u wel. Dan heb ik bericht ontvangen van verhindering van de heer Zondag en van mevrouw Verbeek. Ik merk verder op dat de heer Kuiper ontslag heeft genomen als lid van de raad en dat de vacature die daardoor aanstaan is aanstaande maandag ingevuld wordt, dat ik de heer Van de Siepkamp ontslag heb verleend voor 16 weken in verband met ziekte en zometeen wordt de heer Wisselo op zijn plek benoemd en ik kijk of er nog andere berichten van verhindering zijn? Mevrouw Eggengoor (VVD): mevrouw Van der Lugt is iets later.

1/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

De voorzitter: dan heb ik volgens mij alles benoemd wat we op dit punt zouden moeten benoemen. 2.

Vaststellen agenda De voorzitter: ik vraag of u kunt instemmen met de agenda zoals die voorligt? Dat is het geval, dank u wel.

3.

Benoeming en beëdiging van de heer R. Wisselo (GroenLinks) tot raadslid als tijdelijke vervanger van de heer P. van de Siepkamp De voorzitter: ik geef als eerste het woord aan mevrouw Vizee namens de onderzoekscommissie geloofsbrieven. Mevrouw Vizee: dank u wel, voorzitter. De commissie geloofsbrieven uit de raad van de gemeente Nieuwegein heeft de geloofsbrieven en verder bij de Kieswet gevorderde stukken ontvangen die zijn ingezonden door de heer Wisselo. Op zaterdag 11 juni 2022 is bovengenoemd persoon tijdelijk benoemd tot lid van de gemeenteraad tot en met vrijdag 30 september. De commissie rapporteert de raad dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde heeft bevonden. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet en de commissie adviseert dan ook zijn toelating tot deze gemeenteraad. De voorzitter: dank u wel, dan kunnen wij overgaan tot de beëdiging van de heer Wisselo. Mag ik de heer Wisselo vragen om naar voren te komen en mag ik aan iedereen vragen om te gaan staan? U heeft aangegeven de belofte af te leggen en nadat ik hem voorgelezen heb, vraag ik aan u te zeggen ”dat verklaar en beloof ik”. “Ik verklaar dat ik om tot lid van de gemeenteraad benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de gemeenteraad naar eer en geweten zal vervullen. Dat verklaar en beloof ik”. De heer Wisselo: “dat verklaar en beloof ik”. De voorzitter: dan bent u bij dezen beëdigd, van harte gefeliciteerd. Er staan hier bloemen, maar u mag ook al plaatsnemen op de plek bij uw fractie en na afloop hebben we nog een samenzijn en kan iedereen u feliciteren.

4.

Presentatie en bespreking Coalitieakkoord Meer voor elkaar 2022-2026 De voorzitter: ik wilde het als volgt doen, dat ik zometeen eerst aan mevrouw Feenstra vraag om het coalitieakkoord te presenteren, dat u ook al verleden week is toegezonden en dat daarna de fracties de gelegenheid hebben om daar een eerste en een tweede termijn met de bekende spreektijdregeling op te reageren en onderling daarover het debat te voeren. De spreekvolgorde is dezelfde die we hebben gehanteerd bij het duidingsdebat vlak na de verkiezingen en dan geef ik nu als eerste het woord aan mevrouw Feenstra. Mevrouw Feenstra: voorzitter, dank u wel. Ja, ‘Meer voor elkaar;’, iedere verandering die begint met een andere manier van kijken en dat hoeft niet gelijk heel groots of meeslepend te zijn, maar juist die net iets andere blik, die iets ruimere of zal ik zeggen die iets ruimhartiger blik kan een wereld van verschil maken en dat is wat wij hier ook doen met elkaar. We kijken vanuit het perspectief van bewoners en we kijken naar de langere termijn. We kijken hoe we perspectief kunnen bieden op de grootste crises in onze tijd; de wooncrisis, de armoede- en ongelijkheidscrisis en de klimaatcrisis en daarop willen we meer voor elkaar krijgen. Als we 2/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

dan kijken naar deze grote crises, dan zou je bijna verlamd kunnen raken in de zoektocht naar een antwoord op de vraag welke rol je daarin kan spelen. Een nietig mens, een nieuw college; welke rol kun je pakken? Mijn credo is eigenlijk altijd al geweest in navolging van Mahatma Gandhi, vele kennen dit credo ook van: wees zelf de verandering die je zou willen zien. Dat zou ook mijn oproep zijn aan iedereen in deze raad en aan iedereen in de stad. Dan hoeven we niet zelf of niet alleen te wijzen naar grote instituties zoals de politiek, maar kunnen we ook zelf stappen zetten en kunnen we ook zelf met initiatieven komen. Je kan zelf ook in actie komen en die manier van veranderen vraagt ook dat je kijkt naar wat goed gaat. Wat goed gaat hoef je niet te veranderen, dat versterk je juist en geeft credits aan degenen die dat al in gang hebben gezet. Zo staan wij als nieuwe coalitie ook op de schouders van onze voorgangers van de vorige coalitie en we continueren wat goed gaat. In ons akkoord geven wij aan dat we in onzekere tijden leven en dat er veel gevraagd wordt van de inwoners en van de organisatie. We realiseren ons terdege dat we volop ambitie hebben en dat we daarmee ook de ambtelijke organisatie uitdagen. We weten dat ook zij vol passie zijn en we zien dat ze nog aan het bijkomen zijn van de covid-inspanningen.

Ook is er krapte op de arbeidsmarkt en dat is een factor waar we zeker ook oog voor willen hebben en waar we ook rekening mee willen houden. Dat vraagt dus tegelijkertijd ook flexibiliteit en dat vraagt ook dat we blijven kijken welke nieuwe, andere inzichten er opkomen en hoe kunnen we die dan een plek geven. Er zijn nadrukkelijk zaken opengelaten in dit coalitieakkoord omdat we daarvoor het gesprek met de hele raad aan willen en natuurlijk ook de inbreng van de stad willen hebben, bijvoorbeeld rond het vraagstuk als de groei van de stad. De kiezers hebben gesproken op 16 maart en samen met de VVD, PvdA, Lokale Vernieuwing en dus GroenLinks presenteren wij hier het coalitieakkoord voor de komende 4 jaar, met dank aan Harmen Binnema, onze informateur en formateur en met veel dank aan de ambtelijke ondersteuning van Frank Rodenburg en Marloes Klooster, ze zitten achter mij, dank. En ja, dit coalitieakkoord, dat is eigenlijk onze agenda want zoals gezegd, iedere verandering begint met een andere manier van kijken en wij kijken naar deze mooie stad vanuit 4 jaar verder en dan zien we een groene stad, een zorgzame, gezonde, veilige stad en een klimaatrobuuste stad. Wat kunt u daarin dan van ons verwachten? Ik noem een paar highlights, want de tekst in dit gezamenlijke programma is uiteraard een betere weergave dan wat in de pers verscheen.

Allereerst, we maken de stad nog aantrekkelijker en dat doen we door ruim baan te geven aan ondernemers, bijvoorbeeld via een ondernemersloket en door financiële impulsen aan startups. We gaan de stad vergroenen. Groen is een zeer gewaardeerde kwaliteit van onze stad door onze bewoners en dat willen we verder versterken. Het is ook broodnodig in de strijd tegen de klimaatverandering. Wij streven daarbij het 330 300 principe na en we maken ommetjesnetwerken. We stimuleren de biodiversiteit en dierenwelzijn. We verduurzamen onze stad en we maken hem meer circulair. En verder heel belangrijk; we zetten in op voldoende gezonde en gevarieerde woningen, want we weten allemaal dat de vraag naar woningen heel groot is en ook de komende periode willen we werken aan een gemengd woonaanbod waarbij we ook met elkaar het gesprek zullen blijven voeren over hoe we dit doen, met aandacht voor gezond stedelijk leven, impulsen voor de doorstroom van woningen en met meer variatie van woningen en ruimte voor starters op de woningmarkt. Daarbij zetten we in op het versterken van de buurt, van het wijkniveau. Je buren weer leren kennen. Samen verantwoordelijkheid nemen voor de straat.

Wij geven de straat als het ware terug aan de inwoners, aan de fietsers en de voetgangers en we maken de straat ook uitnodigend om te bewegen, om te sporten, om elkaar te ontmoeten en dat willen we doen door initiatieven van buurten te stimuleren bijvoorbeeld door mozaïekbankjes neer te zetten als ze daarom vragen of nou ja, wat ook maar opkomt. Dat willen we niet invullen, daar willen we open voor staan en dat samen, dat trekken we ook door in het uitvoeren van de participatievisie zoals door onze raad al is vastgesteld. We vullen dat aan met een burgerforum om zo een nieuwe vorm van betrokkenheid te introduceren en verder versterken we de lokale media. Maar we gaan ook problemen oplossen door jongeren perspectief te bieden en ze uit de criminaliteit te houden, door criminaliteit en ook 3/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

cybercriminaliteit en ondermijning aan te pakken en door de bestrijding van armoede, heel belangrijk, waarbij we ook specifiek nog een fonds maken om de energiearmoede aan te pakken. Nieuwegein is een stad met uitdagingen op het gebied van gelijkheid. In dit akkoord is daar aandacht voor. Kansengelijkheid wordt bevorderd, we pakken de gezondheidsverschillen aan door stevig in te zetten op preventie, gezondheid en het bestrijden van laaggeletterdheid. Daarbij zijn wij er trots op dat er ruimte komt voor experimenten met een basisbaan en een regelvrije bijstand, want zo kan iedereen in de stad zichzelf zijn en meedoen. We accepteren geen discriminatie of racisme. Ieder mens doet ertoe en ieder mens mag zich uiten zoals die zelf wil. Tenslotte, met die andere ogen kijken wil ook zeggen dat we vol vertrouwen naar de toekomst kijken, vol liefde voor de mensen in de stad, met compassie voor de fouten die onvermijdelijk gemaakt gaan worden, maar met de intentie om het zo goed mogelijk te doen en te herstellen wat fout gaat. Laten we meer voor elkaar krijgen hier in en voor Nieuwegein. Met dit coalitieakkoord als agenda voor de stad en de samenwerking in de raad als geheel op zoveel punten, hebben wij daar alle vertrouwen in. Dank u wel. De voorzitter: dank u wel, mevrouw Feenstra.

Dan ga ik nu naar het debat tussen uw fracties en zoals al gezegd, was er een spreekvolgorde die ook met u gedeeld was en die zou beginnen met GroenLinks, maar mevrouw Feenstra heeft aangegeven af te zien van haar eerste termijn. Daarmee ben ik bij de tweede spreker op de lijst; dat is mevrouw Bakhtali van Stadspartij Núwegein. Fractie Stadspartij Núwegein, mevrouw Bakhtali: Dank u wel, voorzitter. Onze indruk is dat er hard is gewerkt om dit akkoord voor elkaar te krijgen. Ik ben positief verrast door de vaststelling dat er enigszins gebroken is met de Nieuwegeinse traditie dat de gemeenschap 2 wethoudersalarissen betaalt voor 1 wethouder, maar de PvdA zou de PvdA niet zijn als zij wel consequent aan die traditie hebben vastgehouden. De enige partij die hoog van de toren blies dat hun wethouder bij de verkiezingswinst zijn werk zou voortzetten, is direct na de verkiezingswinst ermee gestopt omdat hij er geen zin meer in had. Hij had meer zin om in de hangmat van de wachtgeldregeling te gaan liggen en dat is je reinste kiezersbedrog. Is de heer Adriani de enige die vertrekt of de eerste die vertrekt, dat zullen we de komende tijd wel merken. Wij houden vele slagen om de arm. Over de PvdA-kandidaat-wethouder straks meer. Eerst over een paar thema’s. Wij zijn blij dat onze inbreng over digitale veiligheid in het akkoord is opgenomen.

Wij vinden het nog te weinig en nog erg oppervlakkig, maar het is alvast een beginnetje om er verder en dieper op in te gaan in de komende periode. Wij vinden het jammer dat er geen hoofdstuk is opgenomen met de titel ‘De inwoner centraal’, want zo lijkt het alsof we alleen tijdens de verkiezingen rekening houden met de inwoners, want we weten ook dat onze inwoners niet tevreden zijn met zoals het toegaat, bijvoorbeeld met inspraak en participatie. Die ontevredenheid is ook duidelijk af te lezen aan de historisch lage opkomst bij de verkiezingen. In het coalitieakkoord staat dat de coalitiepartij de SDG’s als leidraad nemen. De Social …, ik begon al helemaal verkeerd, de Sustainable Development Goals als leidraad nemen voor het beleid; we moeten daar een Nederlandse term voor vinden. Alsof dat per definitie goed nieuws is. Dat is het niet, want volgens die leidraad gaat gezondheidsbeleid gepaard met een levenslange vaccinatieprogramma om maar een voorbeeldje te noemen. Dat is allesbehalve gezond en allesbehalve positief. Volgens die leidraad moeten we naar windmolens en elektrische auto’s overgaan en wordt het leed van de kindertjes in bijvoorbeeld Congo die als slaven worden gebruikt om de grondstoffen voor de onderdelen van die windturbines en accu’s van die auto’s te delven, gemakshalve verzwegen.

Er staat in de inleiding dat alles op alles gaat worden gezet om de afhakers weer te betrekken. Wij zien liever dat alles op alles wordt gezet om te voorkomen dat mensen afhaken. Regeren is vooruitzien. Wij hebben het dan in het bijzonder over de jongeren want wat hen is aangedaan door de overheid de afgelopen 2 jaar is 4/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

ronduit crimineel. Overall zien we te weinig aandacht voor de andere kant van de medaille en te weinig actiegerichtheid uit dit akkoord spreken. Het is een beetje verder gaan zoals in de afgelopen periode, maar over de thema’s zullen wij het de komende jaren hopelijk vaker hebben en dan kunnen we dieper inzoomen als het aan de orde komt tijdens de raadsvergaderingen. Bij het thema duurzaamheid staat dat afval zal worden beschouwd als een grondstof. Dat is mooi, maar wel een beetje laat. Niet alleen is het al lang grondstof, wij van Partij Núwegein vragen al jaren om de bewoners te vergoeden voor het netjes gescheiden afleveren van die kostbare grondstoffen, want het is niet te verkopen dat de afvalstoffenheffing met grote sprongen wordt verhoogd, in plaats van verlaagd. Wij hopen nog steeds dat daar verandering in komt ten gunste van de bewoners. Bij het hoofdstuk ‘De groene stad’ valt er veel moois te lezen over openbaar groen, verfraaiing van de openbare ruimte, de vorige spreekster heeft daar een en ander over gezegd. Ondertussen staat er in de krant dat er weer duizend bomen gekapt zullen worden en dat er nog geen 400 voor terugkomen. Dat draagt niet bij aan de betrouwbaarheid van het bestuur.

Wij kondigen alvast moties aan, niet vanavond, bijvoorbeeld over de Warmtebuffer die in Zuilenstein gaat worden gebouwd, waarvan wij het onbegrijpelijk vinden dat die niet ondergronds gaat worden gebouwd. We gaan moties indienen over bestuurlijke vernieuwing, ook niet vanavond, maandag zou passend zijn maar ook dat gaat ons niet lukken, maar we kondigen het alvast aan. Wat we ook missen in dit akkoord is een hoofdstuk ‘Bestuurlijke vernieuwing’, want er valt veel te vernieuwen in het nog steeds niet duaal functionerend bestuur en met name GroenLinks heeft heel veel gewicht gehangen aan bestuurlijke vernieuwing, dus dat is wel een gemiste kans. Een aparte raadsvergadering over dit onderwerp zouden wij toejuichen. Over de thema’s misschien meer in de tweede ronde, nu even over de kandidaat-wethouder van de PvdA, de heer Guido Bamberg, hij zit hier achter mij. Wij zien deze kandidaatstelling als het tegenovergestelde van bestuurlijke vernieuwing. Wij zien het als oud bestuurlijk krot dat weer gaat herleven. Nieuwegein heeft na de verkiezingen 19 frisse, nieuwe raadsleden gekozen. Allemaal met eigen idealen en mooie plannen om hun raadswerk vorm te geven en Nieuwegein beter en mooier te maken en vooral allemaal nog met schone handen.

Maandag gaat ook aan deze nieuwe raadsleden worden gevraagd om niet alleen hun goedkeuring, maar ook hun vertrouwen te geven aan de installatie van de heer Bamberg, waar het nodige al over is gecommuniceerd naar de fractievoorzitters toe. Er zijn al een stuk of 5 uitgebreide mails over en weer gegaan. De fractievoorzitters zullen hun oude en nieuwe fractieleden overhalen om in te stemmen met de heer Bamberg als wethouder terwijl zij weten dat hij onbetrouwbaar is gebleken. Zij weten het omdat hij dat zelf heeft bewezen en zelf heeft verklaard. Guido Bamberg heeft informatie waarvan hij weet dat het vertrouwelijk en privacygevoelig is, stiekem doorgelekt naar een partij voor wie die informatie juist geheim had moeten blijven. Een partij wat vanzelf een kleuter weet, dat je de informatie niet naartoe moet sturen. Daarom heeft Guido Bamberg het ook in het geniep gelekt. Hij weet als de beste dat je als bestuurslid informatie waarvan je weet of zelfs maar het vermoeden hebt dat die informatie vertrouwelijk is, vertrouwelijk moet behandelen zoals de integriteitsregels voor bestuursleden, leden van het college en leden van de raad voorschrijven. Voor veel minder is de coalitie in Bloemendaal al uit elkaar gevallen, net voordat ze zouden worden ingesteld. Daar is in alle media over bericht, daar kunt u alles over lezen.

Ik ben bezig een open brief annex persbericht op te stellen over deze corrupte handeling en ik roep de raadsleden, alle raadsleden, op om hiermee niet akkoord te gaan. De PvdA heeft betere kandidaat-wethouders te bieden. Dat weet ik omdat ik veel PvdA’ers ken. Aan de nieuwe raadsleden zeg ik: je bent volksvertegenwoordiger en je besluit zonder last, je stemt zonder last. Om hierover te beslissen hoef je geen ervaring te hebben als raadslid. Je hoeft alleen maar de wens te hebben om geen vuile handen te maken aan het begin van de raadsperiode, dat is alles. Aan de fractievoorzitters wil ik vragen om te voorkomen dat ze de oude en de nieuwe fractiegenoten opzadelen met een last door hen zodanig te gaan bewerken dat ze voor deze kandidaat gaan stemmen, want je vraagt ze om al bij de

5/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

start akkoord te gaan met een wethouder die al bewezen heeft niet betrouwbaar te zijn en hij heeft al bewezen niet integer te zijn. Dat werpt een heel donkere schaduw vooruit. Hoe steriel je de corruptie in woorden kan verpakken met een mooie, glanzende strik eromheen, het blijft corruptie en de heer Bamberg staat nog altijd achter zijn handelwijze. Hij heeft tot op de dag van vandaag geen enkele reflectie in de vorm van spijt of berouw getoond. Dank je wel. Fractie VVD, mevrouw Eggengoor: Ja dank u wel, voorzitter. De VVD is blij met het akkoord dat er ligt. Wij kijken terug op een periode waarin we met toenemende intensiviteit goede gesprekken met elkaar hebben gevoerd en met respect voor elkaar en elkaar standpunten, maar ook met de programma’s van alle hier aanwezige partijen van de raad op tafel. En wat ons betreft ligt er een akkoord dat recht doet aan de opgave die wij als stad hebben op het gebied van wonen, op het gebied van werken en het gebied van energie, maar ook en vooral voor onze inwoners met als insteek dat iedereen mee kan doen en voor wie dat nodig heeft de juiste ondersteuning op de juiste momenten beschikbaar is.

Voorzitter, laat ik een paar dingen benoemen waar wij als VVD blij mee zijn dat ze op het lijstje staan voor de komende 4 jaar en dat is met name dat we doorgaan op de ingezette lijn die we de afgelopen jaren al hebben gevoerd met economie, werk en inkomen en het armoedebeleid. Juist in deze tijd vinden wij het logisch dat we aan de slag gaan voor een goede aansluiting tussen inwoners die aan de kant staan of dreigen aan de kant te komen staan in de extreem krappe arbeidsmarkt. Daar hebben we echt een opgave en daar gaan we mee aan de slag. En dat we voorsorteren op de verwachting dat er steeds meer inwoners in de stad komen, die door prijsstijgingen en inflatie hun rekeningen niet meer kunnen betalen. Dat is iets waar we nu echt op in moeten zetten, maar ook dat we goed bereikbaar zijn en blijven voor onze ondernemers die niet alleen met vragen over ondernemen bij ons komen, maar ook over inkomensondersteuning en ook over duurzaamheid dus dat we ondernemers zo goed mogelijk zo laagdrempelig mogelijk kunnen helpen en te woord kunnen staan. Wij zijn blij dat de visie op mobiliteit fier overeind staat en dat we echt een stap voorwaarts zetten door nu te investeren in onze fietsstructuur, het oplossen van knelpunten en de veiligheid rond scholen.

Wij zijn blij dat we ons Financieel Duurzaam Evenwicht door kunnen zetten, dat we een beleid voeren op financieel terrein wat solide is en wat een goed perspectief biedt voor onze toekomst, maar ook dat we juist in deze tijd ervoor kunnen zorgen, tenminste ik hoop dat we ervoor kunnen zorgen, dat we de lasten voor onze inwoners zo laag mogelijk houden, want alles in het leven wordt al duurder voor mensen. We gaan inzetten, extra inzetten om Nieuwegein energieneutraal te maken in 2040, daar moet nog veel gebeuren en de tijd gaat heel hard, dus ook daar moeten we deze komende 4 jaar echt een tandje bijzetten en dat doen we door bijvoorbeeld op mensen die in een slecht geïsoleerd koophuis wonen ook de mogelijkheid te gaan bieden dat ze hun huis kunnen verduurzamen en ook daarmee dat zij hun energierekening naar beneden kunnen laten gaan. Maar ook dat we extra inzetten op leefbaarheid en veiligheid, dat we ervoor kunnen gaan zorgen dat jongeren niet in die criminaliteit afglijden en wat ons betreft, nog los van de bijdrage die vanuit het Rijk komt, zijn de komende jaren echt cruciaal om daar het goede in te doen want de tijd dringt en we zijn erg blij dat ook juist in dit akkoord dat op waarde wordt geschat en dat we daarmee aan de slag gaan.

En last but not least, wat de VVD altijd belangrijk vindt is dat we goed zorgen voor ons erfgoed en voor de oude kernen in onze stad, waar mensen echt van kunnen genieten en bijvoorbeeld door ruimte te geven dat in de openbare ruimte in Vreeswijk en Jutphaas dingen worden toegevoegd die passen bij de historische uitstraling van die 2 kernen. Als VVD hebben wij er vertrouwen in dat we met dit akkoord voor de komende 4 jaren een solide basis hebben om door te werken en ook door te pakken en dat we met elkaar in de komende 4 jaar heel veel voor elkaar gaan krijgen. Dank u wel.

6/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

Fractie Partij van de Arbeid, de heer Van Esch: Dank u wel, voorzitter. De Partij van de Arbeid is tevreden over de afronding van de onderhandelingen en met het coalitieakkoord dat hier ligt. We zetten veel van het goede werk voort als het gaat om de omgevingsvisie, de nieuw koers sociaal domein en we blijven samenwerken aan een duurzame stad. Deze plannen die we eerder met elkaar hebben gemaakt, vormen de basis voor het verder handelen van onze gemeente in de komende jaren. Tegelijkertijd zijn daar een aantal aanscherpingen op aangebracht, want na 2 zware coronajaren, de gevolgen van de oorlog in de Oekraïne en alle onzekerheden op het gebied van de inflatie, de oplopende energieprijzen en tekorten aan grondstoffen, staan we voor nieuwe uitdagingen. Dit vraagt om meer kansengelijkheid in onze stad en waar nodig doen we dit door verschillend te investeren. In de Atlas van Afgehaakt Nederland wordt het vertrouwen of wantrouwen in de politiek ook in verband gebracht met de kansen van mensen om mee te doen in onze samenleving en daarom is het belangrijk dat we als overheid extra investeren achter de voordeur en inzetten op thema’s zoals onderwijs, veiligheid, schulden en armoede, werk en gezond leven om deze kansen te bieden. Deze thema’s sluiten aan bij onze integrale aanpak leefbaarheid en veiligheid waar we de komende jaren verder invulling aan geven.

Zo zetten wij extra in op kansen naar betaald en onbetaald werk en kijken we naar de mogelijkheden van een basisbaan. We gaan met meer jongerenwerkers aan de slag om te voorkomen dat jongeren uitvallen op school en we voorkomen de jonge aanwas in de criminaliteit. Voorzitter, ook stellen wij een deltaplan tegen laaggeletterdheid in, want de afgelopen jaren zien we dat het aantal laaggeletterden in Nieuwegein in de stad is toegenomen en door daar extra de komende jaren op in te zetten, zullen kinderen en volwassenen meer kansen krijgen om mee te doen. Deze ambities gelden voor de komende jaren vanaf 2023, maar we maken al in 2022 een begin met de aanpak leefbaarheid en veiligheid verder op te zetten. Daarnaast zullen ook dit jaar op de vraagstukken rondom duurzaamheid extra investeringen plaatsvinden door aan te sluiten en door aansluiting te vinden bij bestaande regelingen, kunnen we hier snel uitvoering aan geven. Voorzitter, de vele ambities die wij als gemeenteraad hebben, altijd al gehad, en voor de komende jaren ook weer nodig zijn, vragen natuurlijk om verdere gesprekken met de gehele raad en onze stad. Wij zien dit akkoord dan ook als een nieuw moment om samen in Nieuwegein weer meer voor elkaar te krijgen.

Voorzitter, ik wil toch 1 opmerking maken richting mevrouw Bakhtali en het is natuurlijk niet het mooiste moment in mijn eerste termijn om nu op dit verschrikkelijke verhaal van mevrouw Bakhtali in te gaan, maar ik kan hem niet laten lopen en ik vind het zeer kwalijk voorzitter, dat mevrouw Bakhtali door blijft gaan, jaar in jaar uit, vanaf 2010, met het uiten van ongefundeerde beschuldigingen richting collega-raadsleden, wethouders, kandidaat-wethouders, burgemeester. U draait de feiten telkens om. U bent geen enkele keer in het gelijk gesteld en ik vraag u met klem te stoppen met deze beschuldigingen richting alles en iedereen. Dank u wel. Mevrouw Bakhtali (Nú): waarom sta ik hier? De voorzitter: vanwege de camera en als u spreekt, kijk hij gaat uw kant uit, ja hierboven. Mevrouw Bakhtali (Nú): oh. Ja, het is inderdaad niet het mooiste moment en het is ook niet de mooiste gebeurtenis. Het is een hele smerige gebeurtenis en wat is er dan niet gefundeerd aan mijn beweringen? Wilt u daarover wat zeggen, want als u a zegt, dan moet u ook b zeggen. De heer Van Esch (PvdA): ja mevrouw Bakhtali, in 2010 heeft dit voorval zich afgespeeld waar u het over hebt, uw eigen brief overigens richting de stad die zogenaamd vertrouwelijk zou zijn. Ik ga daar ook verder geen woorden aan vuil maken.

Dat debat heeft 12 jaar geleden plaatsgevonden, daar zijn uitleggen over geweest van alles en iedereen, verschillende

7/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

onderzoeken, procedures gevoerd. U bent geen enkele keer in het gelijk gesteld. Ik laat het hierbij, mevrouw Bakhtali. Mevrouw Bakhtali (Nú): ik begrijp dat u geen enkele onderbouwing voor uw bewering heeft geleverd en ik heb gedurende 5 mailtjes alle onderbouwing geleverd die u wenst en die gaat ook naar de pers en naar alle raadsleden en commissieleden, dan weet u dat. Fractie De Unie van Nieuwegein, mevrouw Derriks: Dank u wel, voorzitter. Namens De Unie zal ik mij beperken tot datgene wat voor vandaag op de agenda staat, namelijk het bespreken van het coalitieakkoord inhoudelijk. Voorzitter, in de afgelopen weken heb ik geprobeerd mijn kledingkast eens wat op te ruimen. Dat was lastig. Wil ik dit bewaren of niet? Moet dat eruit of niet? Dat gaat over een enkel kledingstuk vanuit mijn eigen gedachtewereld. Hoeveel moeilijker moet het zijn om te schrappen in de contouren van een coalitieakkoord. Als je het met elkaar eens bent maar vervolgens tot de conclusie komt van ‘oh ja, maar het moet niet dichtgetimmerd zijn. Het moet ruimte bieden’. Het moet namelijk voor 4 partijen acceptabel zijn, maar het moet ook voldoende ruimte bieden voor de gemeenteraad om vanuit een positieve instelling daar een bijdrage aan te kunnen leveren.

Ik vind het dan ook knap dat het de coalitiepartijen is gelukt in dit akkoord naar mijn gevoel een akkoord op tafel te leggen dat zoveel ruimte biedt dat ik vanuit mijn positie als gemeenteraadslid, een kleine partij vertegenwoordigend, toch het idee heb en de ruimte voel om die positieve inbreng te leveren. Dat is het eerste compliment dat ik ze wil geven. Vervolgens loop ik nogal eens, dat weten de mensen die de Favorieten van de Raad deel 2 hebben gelezen, door de lange laan als was het maar vanwege de broedende eendjes en ik weet voorzitter, het gezegde luidt: een broedende eend moet je niet storen. Daar kwam in een ander verband de leider van een grote partij, namelijk mevrouw Kaag, ook achter die zo duidelijk riep voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer, dat er openheid en transparantie moest komen maar gaandeweg de coalitieonderhandelingen ontdekte dat openheid wel leuk is, maar niet altijd en dat het de onderhandelingen een stukje makkelijker maakt om op sommige dingen eerst in de beslotenheid door te spreken.

Ik vind dat logisch; dat hoort bij een coalitie en ik kijk in principe dan graag naar het eindresultaat en wat ik net zei, staat overeind: dit coalitieakkoord biedt ook politieke ruimte voor niet-coalitiepartijen en ondertussen heb ik gemerkt dat vanuit GroenLinks, vanuit de Partij van de Arbeid, vanuit de VVD en diverse andere partijen, de ruimte voor een duidelijke samenwerking om dingen te bereiken, blijft. Wel heb ik een vraag aan de heer Van Esch, die ik niet voor niets in het duidingsdebat op 16 maart een compliment heb gegeven omdat ik mij met gesloten ogen even in een heel andere tijd waande. Ziet hij in dit akkoord werkelijk voldoende mogelijkheid om de toenemende armoede en ongelijkheid te bestrijden? Voorzitter, woningnood is een groot probleem, maar in een rijk land als Nederland geleid ik steeds meer mensen die hun rekeningen niet kunnen betalen en tot de bedelstaf gebracht worden, dat is iets wat wij niet mogen accepteren. Ik heb de heer Van Esch indertijd al duidelijk gemaakt daar waar hij het voortouw neemt om hier wat aan te doen, zal hij mij naast zich vinden. Ik heb vertrouwen in de positieve houding van de andere partijen maar ik houd wel vast namens mijn partij aan een gedegen financieel beleid en daar heeft mevrouw Eggengoor mij zo-even gerustgesteld. Dan heb ik nog een stiekem vraagje aan het slot van mijn betoog, voorzitter.

Ik vind het een mooi akkoord. Ik neem aan dat de partijen die het akkoord gaan sluiten naar elkaar zijn toegegroeid. Mag ik nu naar landelijk voorbeeld gaan verwachten dat GroenLinks en Partij van de Arbeid in Nieuwegein 1 fractie gaan vormen? Dank u wel, voorzitter. Fractie Verenigde Seniorenpartij, de heer Houwer:

8/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

Voorzitter, dank u wel. Dames en heren, voor ons ligt het coalitieakkoord 2022-2026 en wat ons betreft een heel vaag akkoord. Een akkoord wat voortborduurt op besluiten die genomen zijn in de vorige raad en dat is natuurlijk niet zo verbazingwekkend, we zien namelijk nauwelijks enige verandering in het dagelijks bestuur. Eén wijziging en een niet onbelangrijke wijziging, namelijk 1 wethouder minder. Daar kom ik later nog even op terug. In het coalitieakkoord voorzitter, staat in de inleiding en ik citeer: “We nodigen iedereen uit om nieuwsgierig te zijn naar de andere, oordelen uit te stellen, naar elkaar te luisteren en alleen dan laten we elkaar in onze waarde. Dan krijgen nieuwe ideeën een kans en worden de plannen in de uitvoering beter”. Zou u misschien uw reactie over de VSP nog een keer kunnen herhalen? U bent van mening dat de VSP een one issue-partij is. Is dit geen oordeel? U schrijft ook “naar elkaar luisteren”. Volgens mij heeft de delegatie van de VSP u meerdere malen aangeboden om eens echt naar hun standpunten te luisteren maar helaas, u gaf niet thuis. Een slechte start voor een coalitie die van de daken schreeuwt te willen luisteren, maar eigenlijk geldt dat ook zo voor de geliefde spreuk openheid. Tot tweemaal toe hebben wij uit de krant moeten vernemen dat er vorderingen zijn gemaakt alvorens wij als raad geïnformeerd zijn.

In de krant lezen we dat er 2 windturbines gaan komen bij het Klooster. Dat is heel concreet, maar waar kunnen we dat terugvinden in het akkoord? Is de pers misschien een ander akkoord toegezegd/gegeven? Wij vinden dit een slechte start. Maar voorzitter, ook inhoudelijk hebben wij over het coalitieakkoord nog wel het een en ander te zeggen. Wat we zien is namelijk veel oude wijn in oude zakken. We borduren voort op wat de vorige raad reeds heeft besloten en natuurlijk ja, dat zijn best een heleboel goede dingen, dat moeten we ook hardop durven zeggen. Maar kom niet met zo’n verhaal dat we zo vernieuwend bezig zijn, want niets is minder waar. In het coalitieakkoord lezen we “het uitgangspunt is dat de woningbouw/het woningaanbod in Nieuwegein bestaat uit 50% betaalbare woningen, waarvan 12% lage middenhuur, 30% sociale huurwoningen en daarnaast is er ook voldoende ruimte nog nodig voor het bouwen van duurdere huur- en koopwoningen. In plaats van meer te doen voor de starters en mensen met lage inkomens, gaan we duurdere huur- en koopwoningen bouwen. De jongeren stuurt u wat ons betreft hiermee de stad uit, weer een gemiste kans en de VSP is dan ook benieuwd hoe de Partij van de Arbeid dit aan de achterban gaat uitleggen.

Voorzitter, in geen van de 4 verkiezingsprogramma’s van de coalitiepartijen wordt gesproken over initiatieven voor ouderenhuisvesting zoals de Knarrenhof en u zult begrijpen dat wij heel positief verrast waren dat in dit akkoord toch terug te kunnen lezen. Bijzonder dat we daar als partij, die als enige dat in haar verkiezingsprogramma heeft staan, niet genoeg bevonden werden om mee te praten maar we zijn blij dit terug te vinden in het akkoord. De ondernemende en werkende stad. Voorzitter, het is toch een dooddoener om te zeggen dat we de overlast voor het bouwen in City tot een minimum gaan beperken. Als we dit al in het coalitieakkoord moeten gaan schrijven, waar zijn we dan mee bezig? Ook de goedheid om de ondernemers de vrijheid te geven om op zondag om 10.00 uur open te mogen. Geef die ondernemer de vrijheid om dat zelf te bepalen; zij moeten die onderneming runnen en niet de lokale overheid. U wilt toch niet gaan betuttelen? Volgens ons zijn er veel belangrijkere dingen waar we ons over moeten buigen. De bereikbaarheid voorzitter van onze stad. Ook hier lezen wij enkele voorbeelden van hoe een en ander verbeterd zou kunnen worden. Prima.

Er moeten dingen verbeterd worden maar opmerkingen als ‘we verhogen de maximumsnelheid niet, we houden zovele mogelijk 1 snelheid op 1 weg aan, autoverkeer zoveel mogelijk verleiden van de H-structuur gebruik te maken, in de ontwikkelingen van de fietsstructuur kijken we qua verlaging van de maximumsnelheid op wegen passend en gewenst is’; het is allemaal zo vaag en zo weinig zeggend. Maar ja, op de Batauweg 30 kilometer en op de kruising Martinbaan/Plettenburgerbaan 50 kilometer, dat is concreet, maar wees alstublieft toch eens duidelijk. Zeg concreet wat u wilt. Daar hebben de inwoners behoefte aan: duidelijkheid en transparantie is toch uw motto?

9/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

Ook voor mobiliteit en parkeren geldt hetzelfde vage verhaal. Duidelijkheid is wat de inwoner wil. Wij als VSP zullen u voorstellen daar de komende 4 jaar dan ook op toetsen en op beoordelen. Openbaar vervoer. De VSP heeft in het verkiezingsprogramma opgenomen onderzoek te willen doen naar de mogelijkheden van gratis openbaar vervoer voor senioren. De provincie heeft inmiddels actie ondernomen en gaat openbaar vervoer voor AOW’ers zonder aanvullende pensioenen gratis maken. Een geweldige kans was dit geweest voor de coalitie. De VSP heeft u diverse malen aangeboden om mee te praten daarover. U had mee kunnen liften met onze ideeën, maar helaas. De energietransitie, de groene en de schone stad, de inclusieve en betrokken stad, de gezonde stad, de Veilige stad etc. etc. Het is vaag en veel voortborduren op het reeds ingezette beleid en dat is wat ons betreft niet verkeerd, absoluut niet, maar misschien val ik in herhalingen. Het is niet conform uw vernieuwende ideeën en uw ambitie. Voorzitter, in het begin van mijn betoog heb ik reeds gezegd dat er 1 belangrijke wijziging in het dagelijks bestuur komt, namelijk 1 wethouder minder en wij moeten zeggen: dit vinden wij nu echt vernieuwend. We gaan meer investeren in de regio, we hebben een sterke positie en die willen we behouden.

Samenwerken vanuit gelijkwaardigheid, u noemt in uw akkoord onderwerpen als de A12-zone, Merwedelijn, Rijnenburg. De focus op een bredere regio is belangrijk, maar investeren in de regio en samenwerken in de regio vraagt om een lobby, vraagt om inzet. Voorzitter, wij zijn het helemaal eens met deze zaken, maar wilt u dat doen met 1 wethouder minder? De inwoners van Nieuwegein zien het dagelijks bestuur al niet zo vaak, maar in de nabije toekomst wordt dit nog veel minder en als u uw eigen plannen op regionaal gebied serieus neemt … De voorzitter: meneer Houwer, ik zie een interruptie dus ik probeer u te onderbreken. Het woord is aan mevrouw Derriks. Mevrouw Derriks (De Unie): dank u, voorzitter. Ik heb het betoog van de heer Houwer goed aangehoord tot nog toe en ik ben eigenlijk verbaasd over zijn opmerking over te weinig concrete dingen. Is hij dan niet blij met de ruimte die dit akkoord biedt voor alle constructieve ideeën die de VSP ongetwijfeld in de komende jaren op de raad zal loslaten? De heer Houwer (VSP): maar natuurlijk, maar ik ben nog niet klaar met mijn betoog. Natuurlijk, wij zeggen niet: laten we niet blij zijn met nieuwe ideeën die we kunnen brengen, maar ik had van de coalitie verwacht of van het voorstel/het akkoord had ik verwacht dat de coalitiepartijen met wat vernieuwends zouden komen en dat zien we niet terug.

Voorzitter, ik zei het al, wij vinden het echt vernieuwend: 1 wethouder minder. We gaan meer investeren en we denken dat we niet 1 wethouder minder, maar 1 wethouder meer zouden moeten hebben. We zijn het helemaal eens met deze zaken. Ik zei het al: 1 wethouder minder is voor ons geen goede opzet. Het dagelijks bestuur is al weinig te zien in de stad, wat ons betreft veel te weinig. En als u nogmaals, uw plannen serieus neemt, dan zou u absoluut meer moeten investeren in het dagelijks bestuur en 1 wethouder meer moeten hebben. Wat betreft de financiële paragraaf, als we daar naar kijken voorzitter, dan worden we weer een beetje verdrietiger. In de krant lezen we dat we fors gaan investeren op diverse thema’s, maar de werkelijkheid is dat we de komende 4 jaar, ik reken eigenlijk maar vanaf 2023, gaan we € 5 miljoen investeren en nu is € 5 miljoen een hoop geld, ik heb het niet iedere dag in mijn achterzak, maar op een begroting van € 200 miljoen en verdeeld over 11 programma’s, zitten daar geen echte vernieuwende keuzes of ambities bij. Voorzitter, als VSP, de grootste lokale partij, en kom alstublieft nou eens niet in tweede termijn met de flauwe of kinderachtige opmerking dat alle partijen lokaal zijn, want u weet precies wat we bedoelen, als grootste lokale partij met 4 zetels moeten wij constateren dat de kiezers die lokaal gestemd hebben bijna niet gehoord worden.

De ouderen waar onze stad er steeds meer van heeft, komen niet voor in uw 10/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

akkoord, slechts 2 maal wordt het woord ouderen genoemd. Weer zo’n gemiste kans. Dank u wel, voorzitter. Fractie ChristenUnie, mevrouw Voorthuijsen: Voorzitter, de vorming van een coalitie is tot een einde gekomen. Het coalitieakkoord is gepresenteerd aan de inwoners van onze gemeente en ons als raad. GroenLinks gaf na de verkiezingen aan te gaan voor bestuursvernieuwing en ook wat betreft de toekomstige plannen van de coalitie de inwoners hierbij te betrekken. Wij vragen ons af wat hierin vernieuwend was ten opzichte van de vorming van eerdere coalities want van grootschalige inwonerparticipatie is volgens ons helaas geen sprake geweest. Twaalf weken heeft deze coalitie erover gedaan om tot dit akkoord te komen. ‘We nemen jullie mee’, werd er steeds gezegd. ‘Dan moet je ons dat vertrouwen maar geven, mevrouw Voorthuijsen’, werd er gezegd tijdens het duidingsdebat van 7 april. Termen als ‘Deep Democracy’ kwamen voorbij maar het bleef stil, totdat de niet-formerende partijen vroegen om een update van het proces en dat terwijl wij tijdens datzelfde duidingsdebat hebben aangegeven graag actief en inhoudelijk betrokken te willen worden en zelfs toen dat niet gebeurde en wij hier expliciet om gevraagd hebben, waren de antwoorden van GroenLinks beleefd, maar voor ons gevoel vooral symbolisch want van echte samenwerking met de niet-formerende partijen was geen sprake.

Wat betreft de inhoud van het coalitieakkoord. Er zijn een hoop doelstellingen geformuleerd en het stuk is uitvoerig beschreven. Wij zijn blij verrast dat we een aantal herkenbare ChristenUnie-standpunten in het coalitieakkoord hebben gelezen, bijvoorbeeld de verruiming van openingstijden van het duurzaamheidsloket, het versterken van een verbinding onder de inwoners en de omschrijving van hoe de openbare ruimte er idealiter uit zou moeten zien, maar wat gaat hier nu eigenlijk echt prioriteit krijgen? Waar gaan jullie voor? Wat is nu dan die vernieuwing? Ook gezien de terechte opmerking om de ambtelijke organisatie niet te overvragen. We hadden verwacht dat er in de inleiding/aanleiding misschien toch wel iets meer van een visie- of missieformulering zou zijn en een aantal punten roepen vragen op. Is de verdeling voor middenhuur gebaseerd op de inkomensverdeling van de huishoudens van Nieuwegein want zo niet, waar zijn de percentages dan op gebaseerd? En wat betreft de openingstijden voor de supermarkten, ik hoor u al denken, zult u niet verbaasd zijn dat wij geen voorstander zijn van het verruimen van de openingstijden. Laat het inderdaad aan de ondernemer zelf over. Wij vragen ons af waarom de coalitie dit wil. We lezen ook dat iedereen meedoet, maar tegelijk zien we dat de raad in dit stuk op de achtergrond lijkt te staan.

Ook zouden we willen weten waarom de raad zelf op zoek moet naar een relevant thema en een passende vorm voor burgerfora. En wat betreft de herverdeling van de portefeuilles; we hebben gepleit om wethouders met verstand van zaken, het inzetten van bijna allemaal dezelfde wethouders is wat ons betreft geen bestuurlijke vernieuwing. Wij vragen ons ook af of de portefeuilles zoals ze nu ingedeeld zijn een juiste belasting zijn van de taken per wethouder. Dan nog iets over financiën. Wij vinden het positief dat er een impuls gegeven wordt aan groen en bijvoorbeeld toegang tot zorg of jeugdzorg, maar dan toch weer wat aandachtspunten. Er wordt veel geld voor cameratoezicht uitgetrokken. Kunnen we ons niet meer richten op preventie? Voor laaggeletterdheid is een heel hoog bedrag gereserveerd onder de post sociale en ondersteunende stad ten opzichte van de andere onderwerpen. We ontkennend dit probleem echt niet, maar hierdoor blijft er een stuk minder over voor onder andere jeugdzorg en armoedebestrijding. Kunnen we hiermee concluderen dat de prioritering van dit akkoord op basis van de begroting of de financiën is, volgens ons zijn 1) veiligheid, 2) laaggeletterdheid en 3) mobiliteit en duurzaamheid.

Laat het duidelijk zijn: ons doel is echt niet om nu enkel te zuurpruimen, maar we hebben er goed over nagedacht en over het proces zelf kunnen we eigenlijk geen positieve bijdrage geven. 11/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

Wij hopen van harte dat er toch vernieuwing plaats gaat vinden, zowel in de samenwerking als in de vernieuwing van de bestuurscultuur. Een oppositie is als je deze als aanvulling ziet op het uit te voeren coalitieakkoord, een waardevolle bondgenoot om deze stad en haar inwoners echt van dienst te zijn. Onze oproep aan de coalitie: betrek ons, werk alsjeblieft samen en tot slot: laten we als raad in haar geheel een voorbeeld zijn van mensen die zich met hart en ziel inzetten voor de stad, want het gaat niet om ons, noch om onze posities. Het gaat om de mensen daarbuiten, de mensen die het moeilijk hebben, maar ook de mensen waar het goed mee gaat want dat is de verantwoordelijkheid van ons allen. Graag zouden wij hier een reactie op horen van de formerende partijen. Dank u wel. Fractie D66, de heer Verhoeve: Dank, voorzitter. Op 14/15/16 maart gingen onze inwoners naar de stembus en vanavond, 3 maanden later, weten we wie de echte winnaar is van de verkiezingen.

Voor ons ligt het coalitieakkoord, opgesteld door GroenLinks, VVD, Partij van de Arbeid en Lokale Vernieuwing en welke punten hebben die verschillende partijen dan ingebracht? Welke verkiezingsbeloftes kunnen zij echt waarmaken? Ik zal in deze eerste termijn in ieder geval stilstaan bij een aantal onderwerpen, het proces van totstandkoming en wat dat betekent voor de toekomst van samenwerken in deze raad, de inhoud van het coalitieakkoord en de portefeuillehouders. Als ik even over het proces moet gaan beste meekijkers, met name richt ik mij nu tot u, de laatste keer dat u iets heeft vernomen van dit proces was bij de presentatie van het advies van de verkenner, de vorige spreekster verwees daar ook al naar. Bij die presentatie werd duidelijk dat een groot deel van deze gemeenteraad zich niet kon vinden in het advies van die verkenner en desondanks werd dat advies wel overgenomen een-op-een, omdat er snel gehandeld moet worden. Let wel; we zijn 12 weken verder. Bovendien was de insteek om desondanks met de andere partijen ook samen te werken, dus ook met de niet-formerende partijen. Daarom zou een open en transparant proces gevoerd worden. En toen werd het stil, doodstil. Daarop hebben wij, wederom mijn voorganger zei het ook al, de niet-formerende partijen begin mei aan de bel getrokken.

Waar is die beloofde transparantie? Wanneer en waarover kan nog meegedacht worden en waarom wordt wel via de media gecommuniceerd maar niet met de raad? Het gesprek wat volgde leidde tot goede woorden, maar niet de actie waar om gevraagd was. Ik kan in die afgelopen 3 maanden geen snelheid ontdekken. Geen samenwerking met de raad en ook geen communicatie en als deze 3 maanden de voorbode gaan zijn voor de komende 4 jaar, dan gaan we het heel zwaar krijgen en ik hoop echt dat dat niet het geval gaat zijn. Daarom vraag ik aan de formerende partijen of eigenlijk de coalitie inmiddels; GroenLinks, VVD, PvdA en Lokale Vernieuwing hoe zij terugkijken op dit gelopen proces. Wat hebben jullie geleerd? En wat gaan jullie de komende tijd anders doen om wel invulling te geven aan dat samen Nieuwegein veranderen? Mevrouw Bakhtali (Nú): ja, de spanning is ondragelijk. De heer Verhoeve begon met ‘we weten nu wie de echte winnaars zijn van de verkiezingen’ en ik dacht: ja ik kan wachten tot het laatst, misschien wordt het verklapt in de laatste regel, maar ik heb zo’n idee dat het niet gaat worden verklapt, dus misschien kunt u het nu even verklappen? De heer Verhoeve (D66): laat ik u aangeven dat ik daar wel antwoord op ga geven. Mevrouw Bakhtali (Nú): oké, u laat de spanning nog even voortduren.

De heer Verhoeve (D66): ja, want laat ik toch even teruggaan over waarom ik vraag naar wat er geleerd is en wat we de komende tijd anders gaan doen, want dit gaat niet over wat er in het coalitieakkoord staat. Dit gaat over een houding. Dit gaat over een houding die in onze beleving tot nu toe vooral afstand heeft gecreëerd. Vorige week hebben wij dan eindelijk kunnen lezen waar jullie 3 maanden lang over hebben gesproken en waar ik 4 jaar geleden over een bijna 12/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

soortgelijk coalitieakkoord zei dat het lastig was, een D66-programma maar dan zonder ons logo, geldt dat niet voor dit akkoord. Daarvoor staan in dit coalitieakkoord belangrijke punten die wat ons betreft niet concreet zijn geworden, waarbij we ook echt ons afvragen waar jullie het dan over hebben gehad, maar ook zaken die verbazingwekkend veel geld kosten en voor andere zaken waar nog niets is opgenomen. Maar goed, wie is nu de winnaar van die verkiezingen? Ik zal er een paar punten uitlichten. We krijgen in het oosten van Nieuwegein meer windmolens. Nou ja, dit wordt onderzocht met de onderzoeksvraag om zo beperkt mogelijk windturbines toe te voegen. Ik zeg: puntje voor de VVD. Aan de wooncrisis willen deze partijen een significante bijdrage leveren, maar de 3.000 gewenste woningen van de Partij van de Arbeid zijn het niet geworden. Puntje voor ik denk GroenLinks. De coalitie constateert dat Nieuwegein is ontworpen voor automobilisten. Dat is op zich wel opvallend, want ik was steeds in de veronderstelling dat het voor woningzoekenden was gebouwd, maar dat dit in de tekst is opgenomen, geeft te denken over de positie van het toenemend aantal fietsers in Nieuwegein en zeker omdat hier wel woorden over zijn opgenomen, maar nog geen geld dus puntje voor de VVD.

De openingstijden voor de supermarkten worden op zon- en feestdagen verruimd waardoor opening vanaf 10.00 uur mogelijk wordt en in tegenstelling tot mijn voorgangster, wij zijn het niet altijd eens, vinden wij dat een puntje voor de inwoners en dan zou het mooi zijn als dat ook gaat gelden voor ons gemeentelijk recyclecentrum. In het nieuwe evenementenbeleid komt duidelijkheid over evenementenlocaties, maar het evenemententerrein in het park, meneer Van Esch, gaat dat er nog komen? Een puntje voor GroenLinks. 1,1 miljoen om laaggeletterdheid te bestrijden; puntje voor de Partij van de Arbeid. En dan, € 5.000 voor hondenpoepbeleid, laten we die niet vergeten. Hier moet echt heel stevig over zijn onderhandeld, dat kan niet anders! We zijn er nog niet over uit wie de winnaar is mevrouw Bakhtali, sorry, maar onze complimenten gaan in ieder geval uit naar de VVD, want we lezen veel van hun verkiezingspunten terug en ze hebben een goede portefeuille uit onderhandeld. Over die portefeuilleverdeling; we hebben vertrouwen in een aantal voorgestelde kandidaatwethouders, maar ik zal ook eerlijk zijn, zeker niet in allemaal. D66 is van mening dat een stad als Nieuwegein wethouders met bestuurlijke kwaliteiten verdient en niet alle kandidaten hebben ons inziens aangetoond hierover te beschikken, hoe aardig deze kandidaten dan als persoon ook zijn.

Zoals u van ons mag verwachten, zal D66 de komende jaren weer met moties en amendementen komen om onderwerpen te agenderen, voorgesteld beleid te veranderen, te versterken of te verbeteren, maar niet vanavond want alhoewel GroenLinks, VVD, Partij van de Arbeid en Lokale Vernieuwing er 3 maanden over hebben gedaan om tot dit akkoord te komen, wij en de overige partijen hebben slechts 1 week gehad. Wij zullen daarom de algemene beschouwingen gebruiken om onze inbreng te leveren voor de programmabegroting en daar zullen we zeker het voorliggend akkoord in meenemen. Dank u wel. Fractie CDA, mevrouw Adriani: Dank u wel, voorzitter. ‘De Nieuwegeinse coalitie wil door op dezelfde voet’, zo was de kop van het artikel op RTV Utrecht woensdag 8 juni jongstleden. Dat doet volgens het CDA wel het meest recht aan wat er nu ligt en er dan toch 3 maanden over doen. Ik herinner mij de onderhandelingen in 2010. Er lag destijds een enorme bezuinigingsopgave en toch waren we in 1,5 maand klaar en werden de wethouders op 2 mei geïnstalleerd. Mijn eerste vraag voorzitter, is dan ook: waar hebben GroenLinks, VVD, PvdA en Lokale Vernieuwing 3 maanden over moeten onderhandelen als 90% hetzelfde is. Tot zover de snelheid die toegezegd was. Transparantie moesten het CDA en de niet-formerende partijen uit de media halen.

We hebben nog nooit een fractievoorzitter zo veelvuldig in de media zien verschijnen. We moesten het AD, Pen.nl, RTV Utrecht, de radio, de Molenkruier, uit de media moesten we halen dat GroenLinks 13/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

aan het leren formeren was. Uit de media moesten we halen dat de inwoners onderwerpen konden aandragen en lezen we dat er 50 reacties zijn geweest. Dat brengt ons tot de tweede vraag: hoeveel reacties zijn er daadwerkelijk gekomen na de oproep in de Molenkruier en welke van de reacties heeft de coalitie overgenomen en welke niet? En uit de media moest het CDA halen wie de beoogd wethouderskandidaten waren. Tot zover de transparantie die toegezegd was. Het CDA en de niet-formerende partijen moesten vragen om bijgepraat te worden, want tot de meivakantie hadden we nog niets vernomen. De vraag om input te kunnen geven op het conceptakkoord, werd door GroenLinks na 3 weken beantwoord met een inhoudsopgave, terwijl het akkoord er toen al lag. Betrokkenheid bleek alleen via een Excel-overzicht te lopen. Tot zover de betrokkenheid die toegezegd was. Voorzitter, concluderend over het proces kunnen we zeggen dat van snelheid, transparantie en betrokkenheid niet veel terechtgekomen is. Hoe valt dit te rijmen met de titel van het GroenLinks-verkiezingsprogramma ‘Samen Nieuwegein veranderen’? Dan naar de inhoud. Zoals al gezegd, is 90% doorgaan op de huidige koers. Daar is dus niets vernieuwends aan. Een nieuwe school, nieuwe winkels, meer groen; het staat allemaal al in de omgevingsvisie en de meeste trajecten lopen al. Wat is er nu echt nieuw in het akkoord? Het CDA hoort het graag.

De 3 grootste uitdagingen zijn de woningcrisis, de energietransitie en de klimaatcrisis. ‘Je kunt bijna niet meer ademhalen als je doorbouwt’; een quote van GroenLinks uit het AD van 9 juni jongstleden. Voorzitter, hoe komt GroenLinks daar nu toch bij? Op welke van de 67 door de raad vastgestelde plekken waar woningbouw mogelijk is en waar oude stenen vervangen worden door nieuwe, kun je als inwoner straks niet meer ademhalen? Nieuwegein is een van de gemeentes met het meest binnenstedelijk groen in de provincie Utrecht en in welke wijk je ook woont, je kunt overal in het groen wandelen. En nu zet GroenLinks de rem op woningbouw. Wat zegt de nieuwe coalitie tegen iedereen die al zo lang op een woning wacht? Hoe gaat de coalitie dan deze woningcrisis oplossen? En dan windenergie, daar is volgens de krant stevig over gediscussieerd. In het akkoord staat: “Voor windenergie gaan we onderzoeken of er aan de oostzijde van de stad ruimte is om zo beperkt mogelijk windturbines toe te voegen en het resultaat van dit onderzoek wordt als voorstel ter besluitvorming aan de raad voorgelegd”. Er staan op dit moment 5 windturbines en daar heeft werkelijk niemand last van.

Waarom dan kiezen voor zo beperkt mogelijk en niet zoveel mogelijk, zoals D66 ook al aangaf? Was de stem op GroenLinks dan niet de stem op de lokale aanpak van de klimaatcrisis, zoals de allereerste zin van het GroenLinksverkiezingsprogramma beloofde? Is dit onderwerp dan een vrije kwestie binnen de coalitie? Voelen alle coalitiepartijen zich gebonden aan de uitkomsten van het onderzoek, ook als daaruit zou komen dat 4 of 6 windturbines mogelijk zijn? Het CDA hoort dit graag van elke coalitiepartij afzonderlijk. Voorzitter, het akkoord spreekt van een inclusieve en betrokken stad. Dan is het toch bijzonder jammer dat in het hele akkoord niet gesproken wordt over vrijwilligers en mantelzorgers. Niet in de vorm van een ambitie, niet waar we veel aandacht voor zouden moeten hebben omdat we niet zonder vrijwilligers en mantelzorgers kunnen; ze komen niet eens in een bijzin voor. Wat kunnen zij van deze coalitie verwachten? Natuurlijk staan er ook goede dingen in het akkoord. Zo is het CDA bijvoorbeeld blij met de voortzetting van Betere Buurten, dat duurzaamheid en circulariteit belangrijke voorwaarden zijn bij de herontwikkeling van bedrijventerreinen, dat fietsknelpunten aangepakt worden, er een visie komt op duurzame stadsdistributie waarbij het CDA de mogelijkheid voor vervoer over water wil meegeven.

Dat initiatieven om bij te dragen aan gelijke kansen voor iedereen gefaciliteerd en versterkt worden en dat ingezet wordt op een verkorte tramroute naar Utrecht Centraal. Daarbij wil het CDA het beveiligen van tramovergangen meegeven. Het CDA heeft ook naar de portefeuilleverdeling gekeken. Wat opvalt is de enorme disbalans tussen de portefeuilles van de wethouders, de lichte en bijna ambitieloze portefeuille van de 14/26

Verslag gemeenteraad Nieuwegein d.d. 15 juni 2022

Lokale Vernieuwing-wethouder staat in schril contrast met de loodzwarte portefeuille van met name de GroenLinks wethouder. Aan Lokale Vernieuwing willen wij dan ook vragen waar zij trots op gaan zijn, wat hun wethouder na 4 jaar bereikt heeft. Op een nieuw evenementenbeleid? De extra investeringen in stadspromotie? Of de zogenaamde sterke Lekdijk die in de portefeuille is opgenomen, maar waar in het akkoord verder helemaal niets over geschreven is. Voorzitter, van Lokale Vernieuwing willen we graag weten hoe hun wethouder gaat bijdragen aan een beter Nieuwegein en de urgente zaken die er liggen. Is dit de vernieuwing die deze partij aan deze coalitie toevoegt? Van een partij die Lokale Vernieuwing heet, mag je toch een hoop nieuws verwachten, dachten we zo. Tot slot voorzitter, in dit akkoord staan geen dingen waar je erg tegen op kunt zijn, maar echte keuzes worden er niet gemaakt op de meest urgente thema’s en op deze manier gaan we Nieuwegein dan ook niet samen veranderen. RTV Utrecht heeft het goed gezien; na 3 maanden gaat de Nieuwegeinse coalitie gewoon door op dezelfde voet. Dank u wel. Fractie Lokale Vernieuwing, mevrouw Peters: Ja voorzitter, als laatste in de rij wil ik vanavond namens Lokale Vernieuwing over het vanavond gepresenteerde coalitieakkoord graag het volgende naar voren brengen.

Lokale Vernieuwing heeft zich in de vorige periode en wil ook in deze coalitieperiode, een verbindende partij zijn die de inhoud en het doel centraal stelt, waarbij goed wordt samengewerkt en goed wordt geluisterd naar overige fracties en natuurlijk naar onze inwoners. Daarnaast hechtte en blijft Lokale Vernieuwing ook hechten in de komende periode aan een gemeentelijke organisatie die de ‘ja, tenzij houding’ aanneemt en meewerkt en zich inzet voor een bestuurlijke en democratische vernieuwing. Waarom zeg ik dat nu? Ik weet ook dat de verkiezingstijd achter ons ligt en dat de tijd van mooie praatjes geweest is. Toch vind ik het van belang om het te herhalen, juist omdat deze insteek wat ons betreft ook voor de aankomende 4 jaar leidend moet zijn in onze raad, samenwerken dus in plaats van een ‘wij-zij cultuur’ scheppen. Samenwerken op inhoud om het beste voor de stad te bereiken, los dus van de vraag of je partij nou wel of niet deelneemt aan de coalitie. Zo krijgen wij als raad meer voor elkaar, dat is wat ons betreft in ieder geval duidelijk. Dit gezegd hebbende wil ik namens Lokale Vernieuwing graag het een en ander zeggen over de inhoud van het gepresenteerde coalitieakkoord.

Deze bespreking van het akkoord, die ik vrij kort probeer te houden, zal ik op dezelfde manier doen waarop ik namens mijn fractie tot op heden eigenlijk alle grote financiële stukken zoals de Kadernota, de begroting en ook de beschouwingen heb besproken, namelijk aan de hand van de 5 speerpunten van mijn fractie welke zijn: lokale uitdagingen, veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en tot slot aandacht voor jong en oud. Maar voorzitter, voordat ik aan de hand van deze 5 speerpunten namens Lokale Vernieuwing benoem waar wij in het akkoord grote waarde aan hechten, merk ik op dat wij in zijn algemeenheid eigenlijk zeer content zijn over de inhoud van het akkoord. Dan heb ik het over de inhoud waarin serieuze uitdagingen worden benoemd en aangepakt, waarbij ik bijvoorbeeld denk aan uitdagingen op het gebied van wonen, criminaliteit, afnemende betrokkenheid van inwoners, gezondheidsuitdagingen en natuurlijk onze grote uitdaging op het gebied van gezondheid en duurzaamheid, maar ik heb het dan ook over de wijze van totstandkoming waar wij tevreden over zijn. Ik sluit mij dan ook graag aan bij de reeds geuite dankzeggingen met name door Alma Feenstra. We hebben lang gesproken, af en toe een discussie gehad, maar ook veel gelachen en wat ons betreft mag het resultaat er zijn. Er ligt een ambitieus akkoord waaraan hard gewerkt moet worden en waarbij we iedereen hard nodig hebben.