2022-226 Bijlage 1 Jaarrekening 2021.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
Jaarstukken 2021
Pagina 1 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
Inhoudsopgave 1 Algemeen .................................................................................... 5 1.1 Bestuurlijke inleiding ................................................................................... 5 1.2 Financiële inleiding ..................................................................................... 7 1.2.1 Ontwikkeling begroot resultaat ............................................................. 7 1.2.2 Jaarrekening resultaat 2021................................................................. 7 1.2.3 Resultaatbestemmingen ...................................................................... 9 1.2.4 Budgetoverhevelingen ........................................................................ 10 1.3 Leeswijzer ................................................................................................ 12
2 Jaarverslag................................................................................ 13 2.1 Programmaverantwoording ......................................................................... 14 2.1.1 Programma Bestuur en dienstverlening ................................................ 14 2.1.2 Programma Wonen en economie ......................................................... 23 2.1.3 Programma Leefomgeving en veiligheid................................................ 42 2.1.4 Programma Vrije Tijd ......................................................................... 60 2.1.5 Programma Versterking eigen kracht, Ondersteuning en Bescherming...... 68 2.1.6 Programma Bedrijfsvoering ................................................................. 88 2.1.7 Programma Algemene dekkingsmiddelen .............................................. 99 2.2 Paragrafen .............................................................................................. 105 2.2.1 Inleiding ......................................................................................... 105 2.2.2 Corona ........................................................................................... 105 2.2.3 Lokale heffingen .............................................................................. 111 2.2.4 Weerstandsvermogen, risicobeheersing en financiële kengetallen ..........
116 2.2.5 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................ 122 2.2.6 Financiering .................................................................................... 126 2.2.7 Bedrijfsvoering ................................................................................ 131 2.2.8 Verbonden partijen .......................................................................... 136 2.2.9 Grondbeleid .................................................................................... 152 2.2.10 Parkeren ....................................................................................... 156
3 Jaarrekening ........................................................................... 161 3.1 Balans .................................................................................................... 162 3.2 Overzicht van baten en lasten ................................................................... 164 3.3 Toelichting op de balans ........................................................................... 166 3.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............................. 166 3.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2021 .................................. 171
Pagina 3 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
3.4 Toelichting op het overzicht van baten en lasten.......................................... 198 3.4.1 Analyse begrotingsrechtmatigheid ..................................................... 198 3.4.2 Vennootschapsbelasting (VPB) .......................................................... 201 3.4.3 Overzicht incidentele baten en lasten/onvoorzien................................. 202 3.4.4 Informatie over de Wet Normering bezoldiging van Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector ................................................................ 216 3.5 Niet uit de balans blijkende verplichtingen .................................................. 218 3.6 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................ 219 3.7 Bijlage taakvelden ................................................................................... 220 3.8 SISA bijlage ............................................................................................ 223 3.9 Bijlage afschrijvingstermijnen ................................................................... 228
4 Overige gegevens .................................................................... 231 4.1 Prestatie- en effectindicatoren ................................................................... 231 4.2 Landelijke basisset indicatoren .................................................................. 241 4.3 Kerngegevens ......................................................................................... 243
Pagina 4 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
1 Algemeen 1.1 Bestuurlijke inleiding
Voor u ligt de jaarrekening over het jaar 2021: een bijzonder jaar. Het gehele jaar werd gedomineerd door de corona-pandemie, waarbij de diversiteit in de aaneengesloten maatregelen veel schakelvermogen heeft gevraagd van ons allen. Desondanks hebben we ook het afgelopen jaar wederom een aantal mooie prestaties met elkaar neergezet. Uit onderstaande figuur blijkt dat het ons is gelukt om onze dienstverlening voort te zetten en veel van de voorgenomen doelstellingen geheel (66%) of gedeeltelijk (24%) te bereiken. Dit is het resultaat van de inzet van velen. Maar we zien ook dat er vertraging is op een aantal beleidsterreinen. Dat kwam in 2021 regelmatig nog door corona. Doelstellingen zijn niet (volledig) gehaald doordat participatie niet goed mogelijk was. Maar ook zagen (en zien) we in toenemende mate leveringsproblemen. Daarnaast waren medewerkers druk met het uitvoeren van activiteiten in het kader van de bestrijding van corona of vielen zelf uit door ziekte. De krappe arbeidsmarkt heeft eveneens een rol gespeeld.
De gevolgen van corona zien we niet alleen terug in de mate waarin we onze doelstellingen hebben bereikt, maar zien we ook terug in onze financiën. De reserve dekking coronakosten hebben we, net als in 2020, gebruikt om de financiële effecten van corona bij te houden en apart te beschouwen van onze reguliere exploitatie. In deze jaarrekening doen we in de paragraaf corona apart verslag van deze financiële gevolgen. Bij het opstellen van de begroting 2021 waren er zorgen over de financiële situaties bij gemeenten. Deze jaarrekening laat een fors positief resultaat zien. Enerzijds wordt dit veroorzaakt doordat we niet alle ambities die we hadden, hebben gerealiseerd en daarmee dus ook niet de kosten zoals die begroot waren hebben uitgegeven. Zie ook de bovenstaande figuur. Tegelijkertijd hebben we te maken met een aantal onvoorziene meevallers. Zo heeft het kabinet extra middelen beschikbaar gesteld en zijn de uitgaven in het sociaal domein, na een jarenlange stijging, dit jaar minder gestegen dan in de begroting was voorzien. In de volgende paragraaf gaan we verder in op het financiële resultaat over 2021. Doorbouwen, uitbouwen, borgen De inhoudelijke focus lag het afgelopen jaar op ‘doorbouwen, uitbouwen en borgen’. Hier zijn we grotendeels in geslaagd. We hebben doorgebouwd op de ambities die we afgelopen jaren in gang
Pagina 5 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
hebben gezet. In de ontwikkeling van City tot meest duurzame binnenstad zijn het afgelopen jaar forse stappen gezet. En ook in Rijnhuizen heeft een verdere doorontwikkeling plaatsgevonden. Tegelijkertijd hebben we bij onze woningbouwplannen een ‘pas op de plaats’ gemaakt. Er worden onderzoeken uitgevoerd om de groei van het aantal woningen in samenhang met de leefbaarheid te beoordelen. In de loop van 2022 gaan we hierover met de raad verder in gesprek. In het sociaal domein hebben we de transformatieagenda geëvalueerd en op basis van de uitkomsten een sociale koers geformuleerd. Onderwerpen uit de transformatieagenda zijn geborgd in onze reguliere taakuitvoering en onder andere met de nieuwe inkoopstrategie voor Jeugdhulp en Wmo geven we verder invulling aan de transformatie. Ondanks de beperkingen die corona met zich meebracht, zijn we in staat geweest om toch een aantal trajecten waarbij participatie van belang is op te starten. Zo is met alternatieve vormen van participatie het Betere Buurten traject in Schansen Noord en Schansen Zuid opgestart. Ook heeft de raad de vernieuwde participatienota vastgesteld. Deze nota vormt, met als theoretische achtergrond het NSOB-model, de basis voor onze participatieaanpak in de komende jaren. In onze aanpak van ondermijning en het voorkomen van jonge aanwas hebben we mooie stappen gezet.
We hebben onze ambities op het gebied van de energie- en warmtetransitie vastgesteld, zodat we hier de komende jaren uitvoering aan kunnen geven. Nieuwegein 50 jaar Ook vierden we afgelopen jaar dat Nieuwegein 50 jaar bestond. Ondanks de corona beperkingen, hebben we samen met u, inwoners, ondernemers en sociale partners dit jubileum feestelijk gevierd. Gedurende het gehele jaar zijn er festiviteiten georganiseerd, variërend van de muurschilderingen in de Noorstedetunnel, het planten van een herinneringsboom in het Museumkwartier, de ‘ontploffing’ van de Plofsluis tot een sprekende beeldenroute. Tot slot In deze jaarrekening kijken we terug op het afgelopen jaar. Toch kunnen we niet voorbij gaan aan de situatie waarin we ons, op het moment van schrijven van deze bestuurlijke inleiding, bevinden. De oorlog van Rusland met Oekraïne brengt ons in beroering en brengt grote onzekerheden met zich mee. Een grote stroom vluchteling trekt Europa in en ook in Nieuwegein organiseren wij de opvang van deze vluchtelingen. Er zijn grondstoffenleveringsproblemen en ook financiële effecten zoals de torenhoge benzineprijzen en energierekening. We weten niet hoe deze crisis zich verder zal ontwikkelen. We zijn, nog meer dan tijdens de coronacrisis, afhankelijk van ongrijpbare, want mondiale, factoren. We doen wat binnen ons vermogen mogelijk is.
Het is mooi om te zien hoe hartverwarmend de inwoners en ondernemers van onze mooie gemeente de Oekraïners bij staan.
Pagina 6 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
1.2 Financiële inleiding 1.2.1 Ontwikkeling begroot resultaat Het vertrekpunt voor het boekjaar 2021 was een begroting met een negatief saldo van € 989.000. Gedurende het jaar is het verwachte negatieve saldo minder groot geworden, na de tweede technische wijziging werd nog een negatief resultaat verwacht van € € 273.000. De opbouw hiervan ziet er als volgt uit: (Bedragen x € 1.000) Ontwikkeling begrotingssaldo 2021
Totaal
Begroting 2021
-989
Mutaties eerste technische wijziging
-372
Stand na eerste technische wijziging
-1.361
Mutaties bestuursrapportage
820
Stand na bestuursrapportage
-541
Mutaties tweede technische wijziging
268
Stand na tweede technische wijziging
-273
1.2.2 Jaarrekening resultaat 2021 (Bedragen in x € 1.000)
Algemene dienst (exclusief Corona effecten)
Corona effecten
Totaal Algemene dienst
Grondbedrijf
Totaal
Saldo begroting na tweede technische wijziging
-430
0
-430
157
-273
Ontwikkeling na tweede technische wijziging
7.934
778
8.712
3.481
12.193
Saldo conform staat van baten en lasten
7.504
778
8.282
3.638
11.920
Voorgestelde resultaat bestemming
-702
-778
-1.480
-3.638
-5.118
Saldo na resultaat bestemming
6.802
0
6.802
0
6.802
Voorgestelde budget overheveling
-1.667
0
-1.667
0
-1.667
Saldo na resultaat bestemming en na budget overheveling
5.135
0
5.135
0
5.135
Jaarrekening resultaat
Zoals uit bovenstaande tabel blijkt sluit de gemeente, ondanks de negatieve begroting 2021 en de stand na de tweede technische wijziging, het jaar af met een positief saldo op de staat van baten en lasten. In bovenstaande tabel is een uitsplitsing gemaakt naar de algemene dienst, de corona effecten en het grondbedrijf.
Pagina 7 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
Het positieve saldo op de algemene dienst over het boekjaar 2021 bedraagt € 8.282.000. Dit bestaat voor € 778.000 uit coronaeffecten en € 7.504.000 uit verschillen in de algemene dienst. De grootste afwijkingen in de algemene dienst betreffen het sociaal domein voor € 3.900.000 en de verwerking van de decembercirculaire in de algemene dekkingsmiddelen ten bedrage van € 1.500.000. De resterende afwijking bedraagt € 2.404.000 en bestaat uit vele kleinere afwijkingen over verschillende programma's, de oorzaak hiervan is voornamelijk corona en het ziekteverzuim. De verschillende afwijkingen zullen onderstaand nog verder worden verklaard. Het saldo na resultaatbestemming en budgetoverheveling bedraagt € 5.135.000. Dit positieve saldo wordt onder andere veroorzaakt door ontwikkelingen in het sociaal domein en de algemene middelen, die zich na de tweede technische wijziging hebben gemanifesteerd. Daarnaast hebben corona en ziekteverzuim effect gehad op het resultaat. Deze onderwerpen worden hieronder toegelicht. Sociaal Domein Na een jarenlange stijging van de kosten binnen het programma VEKOB, zien we dit jaar voor het eerst dat de stijging waar vooraf rekening mee was gehouden zich minder heeft voorgedaan. In totaal zien we een voordeel van € 3,9 mln ten opzichte van de begroting.
Het onderdeel Participatie van het sociaal domein laat een onderschrijding zien van € 2.2 mln, bestaande uit we lagere lasten bij de TONK (voordeel €686.000), reintegratie (€416.000) en het product inkomensvangnet (lagere lasten participatiewet en uitvoeringskosten WIL) € 894.000. Voor de jeugdvoorzieningen zien we dit terug in lagere lasten van € 635.000 (maatwerkvoorziening 18- en Veiligheid). Als laatste zijn de kosten van de erfgoeddeal € 401.000 lager uitgevallen, waarbij wordt voorgesteld dit over te hevelen naar 2022. Een deel van de gelden welke over zijn gebleven binnen VEKOB zullen worden overgeheveld dan wel bestemd. Algemene dekkingsmiddelen De gemeente heeft in de decembercirculaire een bedrag van € 1.500.000 meer ontvangen. Dit was nog niet bekend bij het opstellen van de tweede technische wijziging van 2021. Het gaat hier om onder andere om een bedrag van € 1.033.000 als gevolg van de ontwikkeling van de uitkeringsfactor, de score op de maatstaven en taakmutaties, integratie- en decentralisatieuitkeringen. Corona en ziekteverzuim Het resterende positieve verschil is zichtbaar binnen alle programma's en heeft te maken met corona en ziekteverzuim die ervoor hebben gezorgd dat vertraging plaats heeft gevonden in het opleveren van instrumenten en producten.
Resultaatbestemming en budgetoverheveling Wij stellen voor een bedrag van € 5.118.000 te bestemmen en een bedrag van € 1.667.000 aan budgetten over te hevelen. Voorgesteld wordt het bedrag van € 5.135.000 toe te voegen aan de algemene reserve. Hiermee komt de gemeente op een solvabiliteit van 31%. Dit is een verbetering van 1% ten opzichte van 2020. Voorgesteld wordt om in het boekjaar 2021 de reserves urgentiewoningprogramma 1600 woningen en reserve actieplan geluid op te heffen. Het resterende bedrag van € 1.252.000 zal gestort worden in de algemene reserve. Dit is opgenomen in het raadsbesluit. De toelichting op de resultaatbestemmingen en budgetoverhevelingen is in de volgende paragrafen opgenomen.
Pagina 8 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
1.2.3 Resultaatbestemmingen Wij stellen in deze jaarrekening de volgende resultaatbestemmingen naar reserves voor: (Bedragen x € 1.000 ) Nummer
Betreft
1
Reserve dekking coronakosten
2
Reserve grondbedrijf: saldo
Storting
Onttrekking
Totaal
778
778
3.610
3.610
Reserve grondbedrijf: vennootschapsbelasting
28
28
3
Reserve betere buurten
163
163
4
Reserve parkeren
75
75
5
Reserve Wabo
510
510
6
Reserve opvang verhoogde instroom statushouders
85
Overige resultaatbestemmingen
Totaal
-85
39
5.203
39
85
5.118
Onderstaand lichten wij de resultaatbestemmingen > € 25.000 toe: •
•
•
• •
•
De storting in de reserve dekking coronakosten (1) betreft het saldo van de corona inkomsten en uitgaven zoals deze verantwoord zijn in de staat van baten en lasten. Dit bedrag bestaat voor een groot deel uit de ontvangen TONK-gelden (€ 818.000) binnen het programma VEKOB. Voor een verder toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf corona. De twee resultaatbestemmingen onder 2 betreffen het grondbedrijf. Dit betreft zowel het resultaat grondbedrijf voor vennootschapsbelasting als de vennootschapsbelasting. Voor een verder toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf grondbedrijf. De storting in de reserve Betere Buurten (3) bedraagt € 163.000. Deze storting ontstaat door lagere kapitaallasten omdat investeringen later dan gepland zijn gestart. Wij verzoeken de raad dit te storten in de reserve betere buurten. Aan de reserve parkeren (4) verzoeken wij de raad een bedrag van € 75.000 te storten. Voor een verdere toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf parkeren. Dit betreft een storting in de WABO reserve (5) ten bedrag van € 510.000. Overeenkomstig de met de raad afgesproken gedragslijn worden hogere inkomsten op de WABO-leges gestort en tekorten onttrokken aan de reserve. Aan de reserve opvang verhoogde instroom statushouders (6) verzoeken wij de raad dit jaar een bedrag van € 85.000 te onttrekken.
Dit bedrag is in 2021 het verschil tussen wat de raad aan budget heeft vrijgegeven en de bijdrage welke noodzakelijk is gebleken.
Pagina 9 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
1.2.4 Budgetoverhevelingen (Bedragen in € 1.000) Nummer
Betreft
1
VEKOB
Erfgoeddeal Onderwijs
Bedrag 401
2
Bedrijfsvoering
Incidentele kosten SPZ
286
3
VEKOB
Vergroten aanpak jongeren
44
4
VEKOB
Offensief mensen met arbeidsbeperking
283
5
VEKOB
Vervolggesprek werkteam
133
6
Bestuur en dienstverlening
50 jaar Nieuwegein
25
7
Wonen en Economie
Erfgoedsubsidie
25
8
VEKOB
Roma netwerken
85
9
Bedrijfsvoering
Omgevingswet
182
10
Bedrijfsvoering
Opleidingen
78
11
Wonen en Economie
Routekaart energie
125
Totaal
1.667
Hieronder worden deze overhevelingen toegelicht: 1. Erfgoeddeal Onderwijs De ontvangen Rijksmiddelen voor de Erfgoeddeal Onderwijs zijn ingezet ter dekking van de onderzoekskosten onderwijshuisvesting. Een deel van de onderzoeken is uitgevoerd in 2021, het resterende deel moet nog worden afgerond. Om die reden verzoeken wij het restantbedrag van € 401.000 over te hevelen. 2. Incidentele kosten SPZ Voor de aanleg Sportpark Parkhout Zandveld is (raadsbesluit van 2020-101) voor diverse werkzaamheden, zoals voor het dempen van sloten, het kappen van bomen etc. een incidenteel budget opgenomen. Vanwege de aanvullende besluitvorming in december is slechts een deel van deze werkzaamheden uitgevoerd en zullen in 2022 worden afgerond. Om die reden verzoeken wij een bedrag van € 286.000 over te hevelen. 3. Vergroten aanpak jongeren Het budget Intensivering jongeren (armoedebeleid) is in 2021 eenmalig opgehoogd met de overheveling jaarrekening 2020 van € 141.000. Dit maakte het totale budget groter dan verwacht. De onderbesteding in 2021 bedraagt € 44.000 Doel van de overheveling is om hiermee de jeugdkalender en de aanloopkosten voor het Jongeren Perspectief Fonds te financieren. 4. Offensief mensen met arbeidsbeperking In de septembercirculaire 2021 zijn incidentele middelen opgenomen voor activiteiten om inwoners met een arbeidsbeperking te ondersteunen naar werk.
Vooral voor deze inwoners was het de afgelopen 2 jaar gedurende Corona nog lastiger om een passende werkplek te vinden. Zij ervaren een achterstand in vergelijking tot mensen zonder arbeidsbeperking. Het is daarvoor nodig om deze inwoners extra te kunnen ondersteunen. Door gebrek aan capaciteit (uitval wegens ziekte) en het gedurende het jaar beschikbaar komen van de gelden is beleidsontwikkeling niet tot stand gekomen. Om die reden verzoeken wij het bedrag van € 283.000 over te hevelen. 5. Vervolggesprek werkteam De kosten Re-integratie van WIL zijn € 133.000 lager dan begroot, onder meer als gevolg van compensabele BTW. Deze middelen dienen in 2022 beschikbaar te blijven voor de vervolggesprekken werkteam iedereen in beeld.
Pagina 10 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
6. 50 jaar Nieuwegein Over het 50 jaar Nieuwegein Project is in 2021 besloten door de raad. Echter door corona omstandigheden zijn de werkzaamheden voor het maken en plaatsen van de borden voor de wandeling langs historische plekken in Nieuwegein uitgelopen. Om die reden verzoeken wij het bedrag van € 25.000 over te hevelen. 7. Erfgoedsubsidie We stellen voor een restantbudget voor erfgoedsubsidies van €25.000 beschikbaar te houden voor 2022, zodat een aantal subsidies nog kan worden verleend. Deze dragen bij aan zichtbaarheid, bekendheid, (digitale) toegankelijkheid of beleefbaarheid van Nieuwegeins erfgoed. 8. Roma netwerken De gemeente heeft van het ministerie SZW een meerjarige financiële bijdrage (2019-2021) ten behoeve van het bevorderen van onderwijs- en arbeidsparticipatie van inwoners met een Romaachtergrond ontvangen, middels de inzet van intermediairs. Als gevolg van onder andere coronamaatregelen is er geen uitvoering gegeven aan deze maatregel. Voorgesteld wordt om dit bedrag over te hevelen naar 2022. 9. Omgevingswet Door herhaaldelijke uitstel van invoering van de omgevingswet zijn werkzaamheden ook vertraagd. Doel is om het resterende budget van € 182.000 in 2022 in te zetten voor o.a. het omgevingsplan, beschrijving van werkprocessen en het schrijven van een regelset. 10. Opleidingen Wij vragen de raad een bedrag van € 78.000 over te hevelen.
Dit betreft drie trainingen die in 2021 zijn gestart, maar nog niet zijn afgerond. Oorzaak van het niet afronden heeft te maken met corona en met het late moment van starten in 2021. Daarnaast was 1 training in het laatste kwartaal van 2021 bedoeld, maar kon dat door de leverancier niet meer gerealiseerd worden en is het om die reden naar 2022 doorgeschoven. 11. Routekaart energie In het kader van de transitievisie Warmte Nieuwegein willen we € 125.000 beschikbaar houden. Voor de verdere uitvoering is onderzoeksbudget nodig en budget voor de herinrichting van de aan te leggen warmtebuffer en om uitvoering te kunnen geven aan tegengaan energiearmoede en betaalbaarheid energietransitie.
Pagina 11 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
1.3 Leeswijzer Opbouw jaarstukken Conform de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag (deel I) en een jaarrekening (deel II). Het jaarverslag (deel I) bevat onder ander de verantwoording van wat in de programma's en de paragrafen in de begroting 2021 was opgenomen. De opbouw van de programma's 1 tot en met 6 volgt die van de begroting: 1. Wat hebben we bereikt? Hier leest u de samenvatting van het resultaat op de activiteiten en hoe die bijdragen aan het realiseren van het doel. 2. Wat hebben we daarvoor gedaan? De activiteiten zoals opgenomen in de begroting worden hier verantwoord. We maken hierbij gebruik van een stoplicht om het resultaat te duiden. Rood: doelstelling niet behaald/activiteit niet uitgevoerd Groen: doelstelling behaald/activiteit uitgevoerd Geel: doelstelling deels behaald/ loopt/activiteit is in uitvoering Blauw: Extra inzet/nieuwe ontwikkeling/niet voorziene activiteit, wel uitgevoerd of gestart Bij de groene resultaten staat alleen een toelichting opgenomen als er een bijzonderheid te melden is ten aanzien van het resultaat. 3. Wat heeft het gekost? De financiële gegevens zijn per programma onderverdeeld in thema's en producten.
De verantwoording begint met een tabel waarin de begrote baten en lasten in de primitieve begroting en de begroting na wijziging en de werkelijke baten en lasten zijn opgenomen. De verschillen worden verantwoord als de afzonderlijke verschillen van baten en lasten per product groter zijn dan € 25.000 of een bijzondere oorzaak hebben. Kleinere verschillen worden niet toegelicht. Dit kan ertoe leiden dat niet het gehele verschil wordt toegelicht. Aan het eind van ieder programma is een totaal overzicht opgenomen met daarbij de eventuele afwijkingen met betrekking tot opnames uit reserves of stortingen in reserves. Programma 7 (Algemene dekkingsmiddelen) kent een andere opbouw dan de andere programma's. Hier gaat het om de algemene middelen van de gemeente die inhoudelijk worden toegelicht in de paragrafen en financieel als 7e programma. In de paragrafen worden de inhoudelijk relevante ontwikkelingen en financiële ontwikkelingen benoemd. Voor de financiële effecten van corona is een samenvattende paragraaf opgenomen. De jaarrekening (deel II) bestaat uit de balans met toelichting, een cijfermatig overzicht van baten en lasten en een aantal bijlagen (waaronder de indicatoren en kengetallen).
Pagina 12 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
2 Jaarverslag
Pagina 13 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
2.1 Programmaverantwoording 2.1.1 Programma Bestuur en dienstverlening Wat is onze ambitie? Nieuwegein is een stad die transparant bestuurd wordt en waar inwoners worden ondersteund en maximaal de ruimte hebben om te participeren en initiatieven de ruimte krijgen. De basis hiervoor is een goede samenwerking met inwoners, ondernemers en instellingen. We willen moderne laagdrempelige dienstverlening voor onze inwoners en ondernemers: digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet en ondersteunen waar nodig. We willen een professionele, veerkrachtige en toekomstbestendige gemeentelijke organisatie. Wat hebben we bereikt? Overzicht resultaat in stoplichtkleuren Programma 1.
Werkwijze van de raad In 2021 heeft de raad haar werkwijze doorontwikkeld, met meer ruimte voor de stad om mee te doen en deelgenoot te zijn van vergaderingen en bijeenkomsten van de gemeenteraad. Zo is de werkwijze Avond voor de Stad vastgelegd in een nieuw reglement van orde en heeft de raad besloten om permanente beelduitzending van vergaderingen mogelijk te maken. De rol en functie van de mee-sprekers is hiermee eenduidiger geworden en livestreaming zorgt ervoor dat alle inwoners tijd- en plaats onafhankelijk toegang hebben tot de openbare vergaderingen en bijeenkomsten. Inwonersparticipatie In 2021 heeft de raad de geactualiseerde nota Samen met de stad vastgesteld. In de nota staan de uitgangspunten van het Nieuwegeins participatiebeleid. Deze uitgangspunten hebben de vorm van participatiewaarden en -handvatten gekregen. Het NSOB-model is in de nota opgenomen als centraal instrument om de rol van de gemeente en participanten te duiden bij participatietrajecten. En daarmee hebben we de rollen binnen de gemeente nog beter verankerd in ons handelen. Passende dienstverlening Naast de toegankelijke website die in 2021 positief is getoetst, zijn mooie stappen gemaakt in de dienstverlening. Systemen en website zijn in ontwikkeling. We ontwikkelen zowel digitale als persoonlijke dienstverlening.
De nieuwe applicatie bij burgerzaken geeft meer mogelijkheden tot digitalisering en na de implementatie in okt 2021 gaan we in 2022 door met de vervolgstappen in het project Samen Verder. Ook op het gebied van inzet van social media kanalen hebben we mooie stappen gemaakt. We zoeken de aansluiting bij de wens van burger. Meldingen openbare ruimte
Pagina 14 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
In 2021 heeft de Rekenkamer een onderzoek gedaan naar de kwaliteit van de dienstverlening ten aanzien van de meldingen openbare ruimte en de afhandeling van bezwaren en klachten. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat die kwaliteit overwegend prima is waarbij wel de terugkoppeling naar de melder een punt van aandacht is. Onze verbeteracties zijn om die reden vooral gericht op het verbeteren van het proces van terugkoppelen van het resultaat aan de melder. Uit het gesprek in de raad volgde dat het doen van een melding via onze eigen website niet erg gebruiksvriendelijk was en is een oproep gedaan om de Buiten Beter App beter in te zetten omdat die gebruiksvriendelijker is. Dat hebben we opgepakt en in 2021 zijn er ongeveer 4000 meldingen via de App gedaan en 7000 meldingen via de eigen website van de gemeente en 3500 via de telefoon bij het KCC. Daarnaast wordt het formulier van de website verbeterd in 2022. Ombudsfunctionaris / commissie bezwaarschriften Ook in 2021 hebben de inwoners die niet tevreden zijn over de gemeente de weg gevonden naar de ombudsfunctionaris en de commissie bezwaarschriften. Ondanks de corona-maatregelen hebben steeds meer gesprekken fysiek plaats kunnen vinden en zijn er diverse ontmoetingen met inwoners geweest.
Ook in 2021 leveren we een jaarverslag van zowel de ombudsfunctionaris als de commissie bezwaarschriften op dat opnieuw aanleiding zal zijn om verbeterpunten uit te werken. Daarnaast is uit het Rekenkamer-onderzoek gebleken dat de procedures betreffende klachten, bezwaar en beroep op orde zijn. Daarnaast wordt n.a.v. het Rekenkamer-onderzoek een klanttevredenheidsonderzoek uitgezet om de informele aanpak te evalueren. Thema Bestuur, wat hebben we daarvoor gedaan?
Doel 1: Democratische en transparantie besluitvorming Wat wilden we daarvoor doen? Wat hebben we daarvoor gedaan? Met betrekking tot de raad: 1
2
3
4
5
We stimuleren dat de stad gebruik maakt van de mogelijkheid om met het bestuur in gesprek te gaan over belangrijke onderwerpen en ontwikkelingen. Bij het nemen van belangrijke beslissingen bouwt de raad voldoende tijd in om met meesprekers uit de stad te kunnen spreken in de informatiefase van het proces.
De raad kiest voor een proces en een vergadervorm die aansluiten bij het onderwerp. Het experiment met de Avonden van de Raad wordt 2020 omgezet naar een definitieve werkwijze. We verbinden de behoefte van de stad aan de mogelijkheden die er zijn.
De gemeenteraad wil graag inwoners uit de stad betrekken bij de besluitvorming en met hen voorafgaande aan deze besluiten het gesprek aangaan. Op 8 maart 2021 heeft de raad de vorm waarin dit gebeurt aangescherpt. Het lukt nog niet altijd om voldoende tijd in te bouwen. Ook de corona-pandemie en de beperkingen die daardoor ontstaan zijn voor fysieke bijeenkomsten, hebben ervoor gezorgd dat meespreken niet altijd de gewenste vorm heeft gekregen.
De behoefte van de stad komt via verschillende kanalen binnen en afhankelijk van de signalen worden de mogelijkheden zoveel mogelijk benut. Dit is een continue proces van verbeteren waarbij we mogelijkheden en behoeften op elkaar af stemmen.
We maken een structurele keuze ten aanzien van de live uitzendingen van de raadsvergaderingen en Avonden van de Raad.
Pagina 15 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
1
2
Wat wilden we daarvoor doen? Met betrekking tot het college: We maken de besluitenlijst van de college zo vaak mogelijk binnen drie dagen bekend en zorgen ervoor dat deze makkelijk te vinden is op de website. In 2021 organiseren we de Tweede Kamerverkiezingen. Dit doen wij zorgvuldig, toegankelijk en veilig binnen de dan geldende coronamaatregelen.
Doel 2: Inwonersparticipatie en initiatieven Wat wilden we daarvoor doen? 1 Besluitvorming over een nieuwe participatienota in Q1/Q2 2021. 2
2
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Verder inbedden van het meervoudig sturen model bij initiatieven en projecten.
Doel 3: Samenwerking Wat wilden we daarvoor doen? 1 In juni 2020 is een dialoog met uw raad geweest over de Nieuwegeinse bijdrage aan de Sustainable Development Goals. De sessie met uw raad die hierna is toegezegd zal moeten leiden tot een gedragen voorstel. In dit conceptvoorstel werken we met twee pijlers: 1.a Gemeentelijk beleid: waar zetten we vanuit ons gemeentelijk beleid op in? Wat doen we binnen ons beleid wat een bijdrage levert aan de SDG doelen en hoe kunnen de SDG’s dat beleid versterken? Willen we ergens meer op inzetten? 1.b
Wat hebben we daarvoor gedaan?
De stad: hoe faciliteren en initiëren we als gemeente maatschappelijke initiatieven in de stad en in internationaal verband die bijdragen aan de SDG’s? Op basis van het besluit dat wordt genomen over het mondiaal beleid gaan wij daar in 2021 mee aan de slag. We zoeken telkens zoveel mogelijk verbinding met de stad en stimuleren initiatieven vanuit de stad. De ontwikkelopgaven (verstedelijking, mobiliteit, energie) in een groene regio met voldoende ruimte voor recreatie, vragen nog steeds om beleidsmatige en bestuurlijke samenwerking op strategisch niveau. Wij werken verder aan de REP, RES, en de uitwerking van afspraken uit de woondeal en regiodeal. We zoeken naar strategische plekken om ook en tijdig aan te sluiten op voorbereidende besluitvorming.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
De dialoog van juni 2020 over mondiaal beleid heeft geleid tot een verzoek vanuit de raad tot een verdere verkenning van de invulling van dit beleid. Dit vervolggesprek vond plaats in december 2021. De inbreng van de raad wordt meegenomen bij het vormgeven van dit nieuwe beleid in 2022. Zie 1.a
Thema Dienstverlening, wat hebben we daarvoor gedaan?
Pagina 16 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
Doel 1: Verbeteren bereikbaarheid Wat wilden we daarvoor doen? 1 Met de invoering van de wet Digitale Toegankelijkheid op 23 september 2020 zijn in 2021 alle websites van de gemeente getoetst, aangepast waar nodig is en een Toegankelijkheidsverklaring opgesteld en gepubliceerd. Voor onze inwoners en ondernemers wordt de doorzoekbaarheid en vindbaarheid van onze producten en diensten eenvoudiger en is er de juiste aandacht voor inwoners die iets minder digivaardig en/of laaggeletterd zijn. Zie ook spoor 3: passende dienstverlening, ken je klant. 2 Overeenkomstig Europese wetgeving worden onze aangeboden diensten in 2021 in minimaal één andere officiële Europese taal aangeboden. We voldoen aan de verplichting door minimaal Engelse teksten en mogelijk ook andere talen bij een aantal producten en diensten online aan te bieden. Voor onze inwoners en ondernemers die anderstalig zijn wordt het makkelijker om de gewenste informatie in een voor hen leesbare taal te zoeken en vinden 3 Waar persoonlijk contact is met de gemeente geven we onze bezoekers het gevoel van een warm welkom. Dat blijkt zowel uit de inrichting van onze ontvangsthal als uit het contactmoment met onze herkenbare gastvrouw/heer. We stellen ons tot doel dat we goed faciliteren dat een vraag aan de gemeente ook altijd voorzien wordt van een goed antwoord.
Vanuit het eerste contact dragen we warm over, dus pas als we zeker weten dat de juiste verbinding is ontstaan. Het contact is altijd persoonlijk en respectvol en kenmerkt zich door uitstekende klantgerichtheid en aandacht. We meten onze gastvrijheid door onderzoek te doen onder onze klanten.
Doel 2. Optimaliseren processen Wat wilden we daarvoor doen? 1 Kwaliteitsintensivering Basis Registratie Personen. In 2021 intensiveren we de aandacht voor identiteitsfraude en adreskwaliteit.
2
Chatbot /robotisering. De gemeente Nieuwegein draait mee met de chatbot-pilot
Pagina 17 van 243
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Het ontwikkelen van een gastvrijheidsconcept maakt onderdeel uit van de ontwikkeling van het Atrium. De besluitvorming over het Atrium heeft eind 2021 plaatsgevonden. Het vervolgtraject wordt derhalve begin 2022 opgestart en doorontwikkeld. Zie ook doel 5: Het Stadshuis: levendige plek voor alle Nieuwegeiners.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Adreskwaliteit: Voor het bijhouden van een goede adreskwaliteit nemen we deel aan de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit. Identiteitsfraude: Opleiding in de basiskennis is in de corona periode minimaal ingezet (voor nieuwe medewerkers). In 2022 wordt hier extra aandacht aan besteed. Hier hebben wij een pas op de plaats gemaakt. Deze ontwikkeling biedt nu nog
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
van de VNG. We onderzoeken of de inzet en toevoeging van een chatbot voor onze dienstverlening waardevol is voor inwoners en ondernemers en de organisatie. Dit onderzoek zal tot een besluit leiden om een chatbot wel/niet in te gaan zetten. We zijn als gemeente een slimme volger. 3
geen toevoeging voor de gemeente Nieuwegein. De robotisering is nog niet op een niveau dat het iets toevoegt aan onze dienstverlening. We sluiten niets uit voor de toekomst en laten ons daarom met enige regelmaat informeren en bijpraten over dit onderwerp
Veilige uitoefening publieke taak. Bestuur en organisatie moeten in alle veiligheid hun publieke taak kunnen uitoefenen. Wij zorgen er voor dat medewerkers hierbij worden ondersteund. Daarnaast sturen we op veiligheid van persoonsgegevens en worden hiervoor in 2021 voorzieningen getroffen. De fysieke veiligheid van het gebouw wordt ook in het Atrium project betrokken.
Doel 3: Doorontwikkelen digitale dienstverlening Wat wilden we daarvoor doen? Wat hebben we daarvoor gedaan? 1 Elektronische Diensten (EDiensten). Wij blijven onze producten en diensten verbeteren en uitbreiden waar nodig en mogelijk is. De aanbesteding voor een nieuwe applicatie voor Burgerzaken heeft een grote invloed op hoe we onze diensten gaan aanbieden. 2 Melding openbare ruimte (MOR). In het lopende jaar 2020 voeren we diverse verbeteringen door. En ook in 2021 zetten we in op dit thema omdat het voor onze inwoners een belangrijke dienstverlening is. We evalueren in 2021 de verbeterde aanpak en onderzoeken - samen met inwoners, ondernemers en organisatie waar we nog kunnen optimaliseren. 3 Digitale aanvraag huwelijk & geregistreerd partnerschap. In 2020 is onderzoek geweest naar de haalbaarheid en ook een keuze gemaakt met welke leverancier we in zee gaan. 2021 wordt het jaar voor de uitrol van deze keuze en kunnen bruidsparen hun huwelijk volledig digitaal regelen.
Doel 4: Passende dienstverlening: ken je klant Wat wilden we daarvoor doen? 1 Toegankelijke website. Onze inwoners en ondernemers regelen zaken (digitaal) op onze website. In 2021 ontwikkelen we onze website door en maken we de website gemakkelijker, klantvriendelijk en voor alle inwoners toegankelijk. 2 Social Media. Inwoners en ondernemers communiceren steeds meer digitaal en gebruiken steeds meer Social Media kanalen om in contact te komen met de gemeente
Pagina 18 van 243
Wat hebben we daarvoor gedaan?
In 2021 is een contentstrategie ontwikkeld die leidend is voor de inzet van de gemeentelijke Social Media kanalen. Aan de hand hiervan hebben we de inzet van Social
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
3
In 2021 ontwikkelen we Social Media tot een volwaardig communicatiemiddel met bijbehorend protocol. Focuspunten hierbij zijn: snel antwoord geven, een informelere benadering, afstemmen van de inhoud op de doelgroep en het kiezen van het meest geschikte kanaal. Om dit goed te kunnen, meten we continue de effecten van onze berichten en richten ons daarbij op 'hoe wordt er op Social Media over de gemeente gesproken' en in welke sfeer. Inwoners enquête. We willen dat inwoners en ondernemers tevreden zijn over onze dienstverlening en vragen hen naar wat zij vinden van onze dienstverlening via een inwoners enquête zodat we weer actuele informatie hebben en hierop onze prioriteiten kunnen herijken. De uitkomsten plaatsen we op waarstaatjegemeente.nl.
Media doorontwikkeld. We hebben tevens geïnvesteerd in een betere samenwerking tussen Communicatie en het KCC. Dit helpt om goed te kunnen reageren op vragen van onze inwoners. Deels vanwege de corona-omstandigheden is de samenwerking nog in ontwikkeling.
Doel 5: Het Stadshuis: levendige plek voor alle Nieuwegeiners Wat wilden we daarvoor doen? Wat hebben we daarvoor gedaan? 1 De gemeente, bibliotheek De Tweede In 2021 is het voorontwerp voor het Atrium Verdieping, Werk en Inkomen Lekstroom, verder uitgewerkt tot een definitief ontwerp het Vrijwilligershuis, MOvactor en de GGD en gepresenteerd aan de gemeenteraad. Bij werken samen aan dit project op basis van de uitwerking van het definitief ontwerp de behoeften en wensen van bleken de bouwkosten en bijkomende Nieuwegeiners. Momenteel ronden we de kosten het beschikbare investeringsbudget fase van het voorlopig ontwerp af. We te overschrijden, onder meer vanwege de streven ernaar eind 2020 het voorlopig grote complexiteit door de beperkingen in ontwerp verder uit te werken naar een het gebouw en door de sterk gestegen definitief ontwerp. Als dan kunnen we begin bouwkosten. Daarom is in november 2021 2021 de aanbesteding voorbereiden om besloten het investeringskrediet te partijen te selecteren die de fysieke verhogen. Tegelijkertijd is in het najaar van verbouwing gaan realiseren. De start 2021 gestart met de Europese Aanbesteding daarvan zal in de tweede helft van 2021 voor een uitvoerende partij.
Samen met de kunnen, waarbij we fasegewijs delen van te selecteren partij wordt het definitief het gebouw gaan aanpakken en dus ook ontwerp verder ontwikkeld en vervolgens fasegewijs in gebruik gaan nemen. gerealiseerd. Ook wordt een logische Ondertussen werken we samen met fasering uitgewerkt hoe de verbouwing verschillende organisaties aan een stabiele stapsgewijs te realiseren, met aandacht basis voor de gezamenlijke dienstverlening. voor de veiligheid, overlast en continuïteit van de dienstverlening.
Pagina 19 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
Wat heeft het gekost? (Bedragen x € 1.000)
Primitieve begroting
Begroting na wijziging
Realisatie
Resultaat
2.997
3.046
2.388
658
Dienstverlening
665
807
977
-170
Totaal lasten
3.663
3.853
3.365
488
93
93
108
15
Dienstverlening
1.007
1.007
925
-82
Totaal baten
1.100
1.100
1.033
-67
Saldo van lasten en baten
-2.562
-2.752
-2.331
421
Storting in reserves
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
-2.562
-2.752
-2.331
421
Omschrijving thema Bestuur
Bestuur
Totaal van het programma
Thema Bestuur (Bedragen x € 1.000)
Product
Bestuur Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
2.323
2.415
1.797
618
Baten
0
0
9
9
Saldo
-2.323
-2.415
-1.789
626
De lasten zijn lager doordat er incidenteel minder aan uitkering van voormalig bestuurders benodigd is geweest. Daarnaast zijn de uitgaven voor representatie, opleidingen en excursies ten behoeve van de raad als gevolg van Corona iets lager uitgevallen. (Bedragen x € 1.000)
Product
Strategie en samenwerking Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
398
393
384
10
Baten
0
0
0
0
Saldo
-398
-393
-384
10
Pagina 20 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
(Bedragen x € 1.000)
Product
Wijkgericht samenwerken Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
276
238
207
31
Baten
93
93
99
6
Saldo
-183
-145
-108
37
Op het product wijkgericht samenwerken is een incidentele onderschrijding ten opzichte van de begroting te zien van € 31.000 aan de lastenkant. Rondom wijkgerichte activiteiten zijn de uitgaven redelijk conform begroting. Het verschil zit met name in enkele randvoorwaardelijke posten, zoals communicatie, advies en onderzoek, waar sprake is van een onderbesteding. Thema Dienstverlening (Bedragen x € 1.000)
Product
Burgerzaken Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
626
778
786
-9
Baten
957
957
893
-64
Saldo
331
179
107
-72
De lagere baten zijn voornamelijk het gevolg van minder leges voor reisdocumenten en rijbewijzen. Het is deels een logisch gevolg van Corona, waarbij de lockdowns een erg grillig beeld creëren (zoals een groot dal tijdens de lockdown met daarna een piek in de werkzaamheden). (Bedragen x € 1.000)
Product
Klantcontacten en voorlichting Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
36
25
189
-164
Baten
0
0
0
0
Saldo
-36
-25
-189
-164
De overschrijding op dit product is voornamelijk het gevolg doordat het budget voor digitale communicatie (€ 120.000) per abuis in de begroting is verlaagd. Daarnaast zijn er nog incidentele uitgaven geweest vanwege Corona ontwikkelingen gedurende het jaar. Dit betreft voornamelijk uitgaven op het gebied van (digitale) communicatie.
Pagina 21 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
(Bedragen x € 1.000)
Product
Vergunningsverlening Begroting Primitief
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Resultaat
Lasten
4
4
1
3
Baten
50
50
32
-18
Saldo
46
46
31
-15
Pagina 22 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
2.1.2 Programma Wonen en economie Wat is onze ambitie? Een bedrijvige, toekomstbestendige en aantrekkelijke stad met ruimtelijke kwaliteit, een sterke economie en een fijn groen woonmilieu, waar de huidige en volgende generaties graag willen wonen, werken en ondernemen. De goede balans tussen de verschillende functies in de stad is zodanig dat Nieuwegein een stad is met een goede omgevingskwaliteit in een groene, gezonde en slimme regio, waarbij we samen sterker staan dan alleen. We trekken bij deze ambitie dan ook samen op met regiogemeenten, maar ook met inwoners, bedrijven en kennisinstellingen. Wat hebben we bereikt? Overzicht resultaat in stoplichtkleuren Programma 2.
Fysieke leefomgeving De omgevingsvisie "Nieuwegein verstedelijkt en vergroent" is vastgesteld. We treffen voorbereidingen o.b.v. het VNG-model 2021 voor een grote wijziging van de legesverordening onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen en de Omgevingswet. In 2021 is gewerkt aan een Omgevingsprogramma Duurzaam Bouwen Woningbouw welke naar verwachting in 2022 wordt vastgesteld. Op basis van de vastgestelde startnotitie A12-zone gaan we in 2022 richting het bestuurlijk overleg tussen Rijk en regio onze positie bepalen ten aanzien van de voor Nieuwegein relevante voorliggende keuzes. De bestemmingsplannen Doorslagzone en Binnenstad zijn vastgesteld. Ook is de duurzaamheidsvisie Binnenstad vastgesteld. De benodigde grondruil/koop van gronden voor het verleggen van het spoor met ontwikkelaars is eind 2021 afgerond. Het Infocentrum City inclusief Duurzaamheidsloket Nieuwegein is medio 2021 feestelijk geopend. Door corona kon het loket niet op alle geplande dagen open zijn. Eind 2021 is voor circa 1.250 woningen in Rijnhuizen een vergunning verleend. We hebben voor Rijnhuizen voorbereidingen getroffen voor de aanleg van woonstraten, de eerste ingrepen voor de realisatie van het Park Rijnhuizen en de Laan van Rijnhuizen langs de Watertuin. Betere Buurten Ondanks corona-beperkingen zijn we met mooie alternatieve participatietrajecten Betere Buurtentrajecten gestart.
Zowel in Schansen-Noord als Schansen-Zuid is de uitvoering van start gegaan. De planvoorbereidingsfase voor Kerkveld en omgeving is nagenoeg afgerond en in de Muntenbuurt is een brede buurtaanpak, gestimuleerd vanuit de Regiodeal, van start gegaan. De interne verkenningsfase voor de Gebouwendriften is eind 2021 gestart. Een nieuw Programmaplan Betere Buurten is in februari 2022 tijdens een Avond voor de Stad met de raad besproken. Wonen
Pagina 23 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
De groei van de stad qua aantal woningen is in 2021 een belangrijk onderwerp geweest met de raad. In 2021 zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd en besproken en een en ander leidt tot aanvullend onderzoek in 2022: Hoe kan Nieuwegein verdichten -conform het Woningbouwprogramma uit 2017- én de woonomgeving leefbaar (gezond, duurzaam en veilig) houden conform de ambities uit de Omgevingsvisie? In afwachting van de resultaten van dit onderzoek wordt ten minste tot 1 juli 2022 “een pas op de plaats” gemaakt voor een aantal woningbouwinitiatieven die nog geen principeaanvraag hebben ingediend. De periode gebruiken we om ons beleid te actualiseren conform de bevindingen uit de gedane onderzoeken om zo de gewenste kwaliteit in nieuwe woningbouwprojecten te kunnen realiseren. Het Dijkhuis, De Ratelaar en Van Baarenhove zijn toegevoegd als Verzorgd Wonen complex. Het nieuwe Programma Woonwijs 2022-2026 is vastgesteld door de raad waarin we extra aandacht besteden aan klein en betaalbaar wonen. Wij hebben als enige gemeente in de regio Utrecht de opgave uitstroom Maatschappelijke Opvang Beschermd Wonen gehaald. We zijn bezig met de aanscherping van de beleidsregels voor sociale en middenhuur en onderzoeken het oprichten van een vereveningsfonds voor sociale en middenhuur. We hebben de klachten/meldingen die we binnenkrijgen over kamerverhuur en woningsplitsing opgepakt.
Erfgoed De vele archeologische onderzoeken van de afgelopen jaren hebben tot veel nieuwe inzichten en kennis geleid. Het middeleeuwse zwaard, een van de meest bijzondere archeologische vondsten uit de opgravingen van Het Klooster, is tentoongesteld. De Hollandse Waterlinies inclusief Nieuwegeinse onderdelen hebben de UNESCO-werelderfgoed status verkregen. Energietransitie en klimaatadaptatie Twee belangrijke ontwikkelingen in de energietransitie: de Regionale Energiestrategie U16 1.0 en de Transitievisie Warmte Nieuwegein zijn vastgesteld. In het kader van de verduurzaming van de stadsverwarming hebben we in interactie met de stad en deskundigen het Afwegingskader Aardwarmte Nieuwegein opgesteld. Er is een plan voor de groene inpassing van de warmtebuffer stadsverwarming tot stand gekomen met inbreng van direct omwonenden. De door Energie-N ontwikkelde reeks webinars over energiemaatregelen in huis is in 2021 succesvol doorgezet. In 2021 zijn in het kader van klimaatadaptatie maatregelen aan de openbare ruimte en bewonersacties uitgevoerd. We hebben een start gemaakt met het opstellen van een lokaal hitteplan. Het uitvoeringsprogramma 2022-2025 van de Regionale Adaptatiestrategie (RAS) en het Actieplan RAS 2021-2022 zijn ter informatie aan de raad toegezonden.
Economie In U16 verband en in samenwerking met de Provincie is het regionaal programma wonen en werken opgesteld met als belangrijkste elementen eerst intensiveren en verduurzamen, daarna eventuele nieuwe terreinen. De gesprekken met de VVE’s voor overname beheer De Liesbosch zijn in 2021 gestart en duren voort. Om een gevarieerd winkelaanbod te behouden was er periodiek overleg met Wereldhave en er waren geregeld werkbezoeken bij winkeliers en horeca. Het winkelbeeld laat zien dat Nieuwegein weinig leegstand laat zien in de buurt- en wijkcentra. In 2021 is de vergunning voor de verbouw van Winkelcentrum De Gaarde verleend. De verbouw is ondertussen gestart. De planvorming voor een supermarkt op de Buizerdlaan (afkomstig van Kauwenhof) is nog in ontwikkeling. De planvorming voor de herontwikkeling van Muntplein (inclusief twee vergrootte supermarkten) is vooralsnog opgeschort. Voor City ligt de leegstand op een hoger niveau. Maar nog onder het landelijke gemiddelde voor dergelijke centra. Het jaar 2021 stond in het teken van de start van de transformatie van City naar een nieuw gebied. We hebben er voor gezorgd dat de bereikbaarheid van het winkelcentrum niet in gevaar kwam. De parkeergarage onder het overdekte winkelcentrum, is volledig vernieuwd tot een uitnodigende, moderne en veilige parkeergarage.
In het kader van Corona hebben onze huurders (horeca en winkeliers) uitstel van betaling en gedeeltelijke huurverlaging kregen en kreeg de horeca terrasruimte zonder leges. Wij hebben met de Stichting Warenmarkten Nieuwegein overeenstemming bereikt over de tijdelijke opstelling gedurende de bouw van de Doorslagzone. Om de overlast voor bezoeker en winkelier bij de bouw tot een minimum beperken moeten voor de start van de bouw bouwers/ontwikkelaars een plan aanleveren hoe zijn omgaan met bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie (BLVC-plan). Hierin liggen de afspraken
Pagina 24 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
vast hoe zij de overlast zo veel mogelijk beperken. Sinds september 2021 is ook de BLVC-regeling van kracht. Dat geeft ons de mogelijkheid om ook te handhaven op deze plannen. De Human Capital Agenda heeft vorm gekregen in de Utrecht Talent Alliantie. Wij zijn in overleg met de Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht waar ze ons kunnen ondersteunen. We blijven Nieuwegein als logistieke hotspot promoten vanuit economische zaken. Als U16 hebben wij in oktober 2021 deelgenomen aan de PROVADA. De focus van stadsmarketing is aangepast en richt zich meer op het beleven van de stad, de vrijetijdsbesteding en recreatie. We zien we dat er veel energie ontstaat in de voor de stad zichtbare bottom-up initiatieven vanuit de samenleving, zoals bijvoorbeeld de campagne “Koop Lokaal” of de culinaire wandelroute. Zo was de binnenstad één van de locaties die werd aangedaan door de ‘mobiele’ Plofparade. In het kader van Nieuwegein 50 jaar blijft de club ‘De Vrienden van Nieuwegein’ betrokken bij de ontwikkelingen stadsmarketing. Thema Wonen, wat hebben we daarvoor gedaan?
Doel 1: Een goede kwaliteit van de fysieke leefomgeving Wat wilden we daarvoor doen? Wat hebben we daarvoor gedaan? Omgevingswet 1 De omgevingsvisie Nieuwegein is in de 1e helft van 2021 gereed en wordt dan ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. 2 Het veegplan wordt het 1e kwartaal 2021 ter vaststelling aangeboden aan de raad. Het veegplan is een bestemmingsplan voor een aantal locaties in Nieuwegein waarvoor nog geen digitaal bestemmingsplan voor handen is of waar we omissies zijn tegengekomen in de vigerende bestemmingsplannen. 3 We gaan als 1e stap naar een volwaardig Met het opstellen van de regelbibliotheek omgevingsplan (uiterste wettelijke termijn zijn grote stappen gemaakt. Inmiddels is er is 2029) onder de Omgevingswet een wel sprake van voortschrijdend inzicht over regelbibliotheek opstellen voor dat op welke plekken een regelset prioriteit omgevingsplan. heeft. We geven prioriteit aan die Heel Nieuwegein is vanaf 1 januari 2022, onderdelen van de regelset die nodig zijn als de Omgevingswet in werking treedt, van om na de inwerkingtreding van de rechtswege opgenomen in het tijdelijk Omgevingswet in staat te zijn om mee te omgevingsplan. kunnen werken aan veelvoorkomende initiatieven en die nodig zijn voor de gebiedsgerichte wijzigingen van het omgevingsplan in de wijken Galecop en Doorslag.
We starten in het derde kwartaal van 2022 met de voorbereidingen van deze wijzigingen. Het Kabinet heeft besloten de Omgevingswet op 1 januari 2023 in werking te laten treden en daartoe is een ontwerpKoninklijk Besluit aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. 4. We werken aan passende softwareapplicatie-architectuur en zorgen dat de organisatie gereed is om te werken volgens de Omgevingswet. 5 In 2021 ronden we de overdracht van De overdracht, waaronder bodemtaken van provincie naar gemeente samenwerkingsafspraken, beleidskeuzes, af. het afstemmen van de rolverdeling, nieuwe werkprocessen en de uitwisseling van dossiers en bodeminformatie vindt
Pagina 25 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
6
We ronden begin 2021 een impactanalyse af van zowel de Omgevingswet als de gelijktijdig geplande invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (privatisering kwaliteitscontrole) op de capaciteitsbehoefte en de inkomsten (leges) voor met name bouwtechnische toetsing en toezicht.
7
We actualiseren ons VTH-beleid waarbij als belangrijke uitgangspunten gelden de (speerpunten uit de) omgevingsvisie en het regionaal ontwikkelde format voor het VTHbeleidsplan.
1 2
3
4
5
6 7
Wat wilden we daarvoor doen? City & Rijnhuizen In 2021 zijn de bestemmingsplannen voor City in procedure. De “duurzaamheidsvisie” - de uitwerking van de gebiedsopgave City in concrete duurzaamheidsmaatregelen en systeemkeuzes- wordt aan de raad aangeboden voor besluitvorming. We treffen voorbereidingen zodat het mogelijk wordt voor de provincie om de tramsporen te verleggen en de nieuwe tramhalte City te realiseren en wij het nieuwe busstation en stationsplein kunnen realiseren. Voor een aantal ontwikkellocaties worden ontwikkelkaders aan de raad ter besluitvorming aangeboden, waaronder de locatie Zadelstede.
gefaseerd plaats en vergt meer tijd. Dit zal doorlopen in 2022. De invoering van zowel de Omgevingswet als de gelijktijdig geplande invoering van de Wet kwaliteitsborging (Wkb) is uitgesteld tot 1 januari 2023. In 2021 is een analysemodel gemaakt voor de Wkb voor wat betreft processen, personeelsbehoefte en kostendekking onder de nieuwe wetgeving. De ervaring van enkele proefprojecten verwerken we in de analyse. Het in 2021 uitgevoerde onderzoek naar de kostendekking van ruimtelijke accounts, heeft veel inzichten opgeleverd die helpen bij het opstellen van kostendekkende tarieven onder de Omgevingswet. We treffen voorbereidingen o.b.v. het VNGmodel 2021 voor een grote wijziging van de legesverordening per ingangsdatum van de Omgevingswet. In 2021 hebben we ingezet op de ontwikkeling van een regionaal format voor het VTH-beleidsplan. In 2022 zal dit de input zijn voor het lokale beleid.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Het ontwikkelkader voor Zadelstede is vastgesteld (2021-120). Voor diverse andere ontwikkellocaties dienen nog ontwikkelkaders opgesteld te worden. Naar verwachting zullen deze in 2022 worden opgesteld. Met Mitros is intensief overleg gevoerd over de overeenkomst tussen gemeente en Mitros en over de te hanteren tenderstrategie.
In 2021 wordt begonnen met de tijdelijke inrichting van het parkeerterrein in City West. Het plan is een tijdelijke groene inrichting waar bomen worden opgekweekt voor de latere definitieve inrichting van het openbaar gebied in City. In 2021 is er een infocentrum City in de plint aan het Versplein. We gaan door met het co-creatieproces voor City om daarmee de duurzaamste binnenstad van Nederland te realiseren.
Pagina 26 van 243
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
8
In 2021 wordt zowel de vergunnings- als bestemmingsplanprocedure doorlopen voor de Doorslagzone.
9
De komende jaren zal voor het gebied Rijnhuizen verder gewerkt worden aan het invulling geven aan de overige verwachte 1.500 woningbouw-initiatieven. Nu is voor circa 1.000 woningen vergunningen verleend. We beginnen met het maken van woonstraten, de eerste ingrepen voor de realisatie van de Watertuin en de Laan van Rijnhuizen langs de Watertuin.
1
2
Wat wilden we daarvoor doen? Gebiedsontwikkeling overig Voor het deel ten zuiden van de Constructieweg op De Wiers-zuid stellen we een integrale gebiedsvisie op, waar woningbouw onder voorwaarden mogelijk is. We investeren in een strategische verkenning op onze kansen in de A12-zone, zodat we de Nieuwegeinse belangen steviger in het gesprek met andere gemeenten, provincie en rijk kunnen inbrengen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Gelet op het lopende verwervingstraject van de Schippersinternaat-locatie langs de Industrieweg is de voorkeur gegeven deze ontwikkeling prioriteit te geven. Het opstellen van een integrale gebiedsvisie is voor onbepaalde tijd opgeschort. In 2021 is de startnotitie A12-zone vastgesteld in de raad (2021-359). Hierin is de aanpak en positionering van Nieuwegein beschreven. In 2022 wordt richting het bestuurlijk overleg tussen Rijk en regio positie bepaald ten aanzien van de voor Nieuwegein relevante voorliggende keuzes voor het gebied A12-zone en de bredere relatie met de stad en omgeving op bijvoorbeeld op het gebied van groen, mobiliteit, leefbaarheid en gezondheid.
Wat wilden we daarvoor doen? Betere Buurten We starten in 2021 met de fysieke uitvoering van zowel de buurt Schansen noord als Schansen zuid (Fokkesteeg) en de Brinkwal (losgekoppeld onderdeel van de buurt Merwestein).
Wat hebben we daarvoor gedaan?
2
De planvoorbereidingsfase voor de buurt Kerkveld en omgeving wordt afgerond.
De planvoorbereidingsfase voor Kerkveld en omgeving is op Definitief Ontwerp en bestek na afgerond.
3
We ronden de verkenningsfase af voor de Muntenbuurt en starten de planvoorbereiding op. Dit is de eerste buurt met een verbrede aanpak: naast ‘wonen, gezonde leefomgeving, groen en duurzaamheid’ wordt ook ingezet op de pijlers ‘gezondheid’, ‘participatie en armoede’ en ‘veiligheid en ondermijning’. Dit alles gestimuleerd via de Regiodeal. We doorlopen de verkenningsfase voor de Gebouwendriften.
1
4
Pagina 27 van 243
De Brinkwal wordt uitgevoerd in 2022. Er is een nieuw ontwerp met bewoners besproken, omdat het eerdere ontwerp budgettair niet haalbaar bleek. De Brinkwal is zodanig voorbereid dat deze kan starten zodra een aannemer gecontracteerd is.
De interne verkenningsfase voor de Gebouwendriften is gestart in het 4e kwartaal van 2021. De verkenningsfase loopt met de start van de planvoorbereiding door in 2022.
7 juli 2022
Jaarstukken 2021
5
6
1
2
3
1.
2
We stellen een nieuw Programmaplan Betere Buurten op voor de komende jaren. Hierin o.a. aandacht voor maximale synergie met andere programma's als onderhoudsprogramma openbare ruimte, Buurtkracht, de Routekaart Energieneutraal, Klimaatadaptatie, Geyns Geluk, Klimmen op eigen kracht. We vertalen de aangenomen raadsmotie (2020-M154) in een hernieuwd afweegkader voor het kiezen van de volgende Betere Buurten. We integreren een warmteoplossing tijdens het Betere Buurten traject.
Wat wilden we daarvoor doen? Natuurkwartier In het kader van 'Groen doet Nieuwegein Goed' gaan we bewonersinitiatieven ondersteunen bij educatieve kinderactiviteiten. In 2021 werken wij aan de voorbereiding voor de bouw van een nieuw multifunctioneel Milieu Educatie Centrum als uitwerking van het raadsbesluit (2019-202). De bouw van de geitenstal wordt begin 2021 afgerond.