2021-510 Verslag raadsvergadering dd 25 november met voortzetting op 29 november 2021.pdf

2021510

Not ul en Ver s l agvander aads ver gader i ng gehoudenop

25november2021 metvoor t zet t i ngop29november

Aan De leden van de raad Onderwerp Verslag van de gemeenteraadsvergadering van 25 november met voortzetting op 29 november 2021 Afdeling Griffie Aanwezig: Voorzitter: Raadsleden:

College: Raadsgriffier: Afwezig:

Verslaglegging:

1.

Datum Portefeuillehouder F.T.J.M. Backhuijs Bijlagen

de heer F.T.J.M. Backhuijs mevrouw B.Z. Bakhtali (25/11), mevrouw M.A.M. de Beer, de heer H. Beeuwkes, mevrouw M.P. Bijvoet, de heer M.E. Diekstra, de heer S.A. Elias, de heer V.F. van Esch, mevrouw A.M. Feenstra, de heer J.A.N. Gadella (25/11), de heer M.W. Hack, mevrouw A. van den Heuvel, de heer F.T.H.M. van den Heuvel, de heer E.F. Holtermann, de heer G. Horst, de heer M.J. Monrooij, mevrouw H.M.G. Peters, mevrouw A.M. van Schaik (29/11, de heer H.J. Schat, mevrouw M.C.G. Schenkhuizen-van Keulen, mevrouw J.C. Schiltkamp-van Dixhoorn, de heer P. van de Siepkamp, mevrouw C.C.J.J. van der Sluiszen, de heer M.A.J. Snoeren (25/11), de heer P.W.M. Snoeren, mevrouw M. Spalburg, de heer M.C. Stekelenburg, mevrouw J. Verbeek-Beverwijk (25/11), de heer F.T.J. Verdam, de heer V. Verhaar, de heer T.A.C. Verhoeve, mevrouw K.M.K. Vizee, de heer G. Zondag de heer A.J. Adriani, mevrouw W. Eggengoor, de heer J.R.J. van Engelen, de heer J. Kuiper, mevrouw M. Schouten de heer J. Karens mevrouw B.Z. Bakhtali (25/11), de heer J.A.N. Gadella (29/11), mevrouw A.M. van Schaik (25/11), de heer M.A.J. Snoeren (29/11), mevrouw J. Verbeek-Beverwijk (25/11) mevrouw M.H.M. de Ridder-van Beek (Notuleerbureau De Ridder)

Opening en mededelingen De voorzitter: goedenavond dames en heren, mensen die meekijken met de livestream. Hartelijk welkom bij de raadsvergadering van 25 november 2021 van de gemeenteraad van Nieuwegein. Zoals gebruikelijk beginnen we op deze vergadering met de gelegenheid voor een moment van stilte voor gebed of bezinning. Dank u wel. Voordat ik verder wil gaan met deze vergadering met u, wil ik uw aandacht vragen voor het volgende. Op 10 november is Arie van Heiningen, oud-wethouder van onze gemeente, overleden. De heer Van Heiningen is 94 jaar geworden en was raadslid in de allereerste 1/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

gemeenteraad van Nieuwegein in 1971 en ook wethouder geworden. Enkele jaren geleden was de heer Van Heiningen bij mij aan de telefoon met de vraag of ik niet een keer bij hem op bezoek wilde komen. Dat heb ik in die zomermaanden gedaan en ik heb een middag lang met hem gesproken over de allereerste jaren van Nieuwegein en wat er toen allemaal moest gebeuren. Er werd in een rap tempo gebouwd, er werden scholen gebouwd en er werden voorzieningen gerealiseerd en de heer Van Heiningen was als wethouder daar nauw bij betrokken. Hij heeft een belangrijke rol gespeeld in de opbouw van onze stad, ook al is het lang geleden. Wij hebben helaas afscheid van hem moeten nemen maar in zijn kaart stond, de kaart die de familie stuurde, dat hij op hoge leeftijd helder van geest was en vol interesse in alles wat om hem heen gebeurde en dat heb ik ook mogen ervaren in dat lange gesprek op die zomermiddag toentertijd. Vanwege zijn inspanningen voor onze stad is de heer Van Heiningen onderscheiden met het ereburgerschap van de gemeente Nieuwegein en ook Ridder in de Orde van Oranje Nassau geworden. Ik vraag een moment van stilte voor de herdenking van de heer Van Heiningen. Dank u wel. Dan kan ik u meedelen dat er tot op dit moment 28 leden van uw raad aanwezig zijn.

De heer Holtermann, mevrouw Van Schaik, de heer Snoeren en mevrouw Spalburg nog niet, maar de heer Snoeren verplaatst nu in het rijtje bij mij van aanwezigen, dus dat zijn er 29 en ik verwacht de heer Holtermann, mevrouw Van Schaik en mevrouw Spalburg nog lopende deze vergadering. Dan nog voor de orde van de vergadering, nu we weer digitaal vergaderen. Als u een interruptie wilt plaatsen, dan vraag ik u het handje te gebruiken. U hoeft dat zelf niet te laten zakken, daar zal de griffier voor zorgen. Als u een korte doorvraag heeft, kunt u alsnog uw handje opnieuw opsteken en in de chat kunt u andere zaken aangeven zoals een punt van orde met ‘PvO’, eerste termijn met ‘ET’, tweede termijn met ‘TT’ en stemverklaring met ‘SV’. Ik vraag u om uw microfoon alleen aan te zetten als u spreekt en bij het stemmen uw camera ook tijdig aan te zetten zodat het stemmen voorspoedig kan verlopen, maar daar hebben we inmiddels wel ervaring mee. Ik zal u ook vragen dat de woordvoerders, en dat is anders dan we gewend waren in het verleden, hun camera aanzetten tijdens het onderwerp waarvan zij woordvoerder zijn.

Dan staat u met z’n allen in het beeld en we hebben bij de voorbereidende Avond van de Raad gemerkt dat het wel plezierig is dat u uw collega van de andere fractie kunt zien die ook woordvoerder is bij hetzelfde onderwerp, dus bij de start van het onderwerp weet ik dan ook gelijk wie de woordvoerders zijn, dan kunt u de camera aanzetten bij het onderwerp waar u woordvoerder bent. Dat zijn de huishoudelijke mededelingen. Vanaf dit moment is ook de spreektijdregeling van toepassing en zoals u weet hebben we die recent ook wat aangepast. Dat betekent dat iedere fractie extra spreektijd heeft gekregen, de interrupties tellen mee met de spreektijd en het is niet meer gemaximaliseerd op het aantal van 3 interrupties. 2.

Vragenhalfuurtje

2.1

Fractie VVD, mevrouw Vizee: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, graffiti kan een kunst zijn. Het kan van iets lelijks iets moois maken. Uiteraard zijn de meningen hierover verdeeld, maar kijk bijvoorbeeld naar het gebouwtje bij het ziekenhuis waar kunstig een tram uit lijkt te rijden, ik denk dat iedereen wel weet wat ik bedoel. De Kolfstedetunnel heeft een slechte reputatie; het is een plek die je liever mijdt. Sommigen trotseren liever het bovengelegen kruispunt met alle gevaren van dien. Het leek daarom de aangewezen plek om ter ere van het 50-jarig bestaan van deze prachtige gemeente deze tunnel een beter aanzien te geven, dit door middel van kunstige graffiti. De tunnel zelf is een zogenaamde ‘Hall of fame’ geworden waar scholieren kennis konden maken met deze kunstvorm. De afbeelding 50 jaar Nieuwegein met confetti is erg mooi geworden, maar dat is 2/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

een persoonlijke mening. Deze was echter met een paar weken alweer weg, verdwenen onder een nieuwe aangebrachte kunstuiting. In eerste instantie leek deze opknapbeurt wel te helpen, zelfs inwoners die normaal gesproken graffiti verafschuwen, vonden het wel mooi. Op Facebook gingen de meningen hierover heen en weer. Echter, het heeft ook een averechtse werking. Over de kunstig aangebrachte afbeelding van onze scholieren zijn door anderen afbeeldingen en tekst geplaatst, niet alleen op de wanden van de tunnel, maar ook op het fietspad, voetpad en meubilair. Van een mooi kunstige tunnel teruggevallen naar een verloederde doorsteek, terug naar het onveilige gevoel. Daarom heeft de VVD de volgende vragen: - In onze APV is het verboden om graffiti aan te brengen op openbare gebouwen en objecten. Is voor dit scholieren- c.q. 50 jaar Nieuwegein project een vergunning of ontheffing afgegeven? - Is er nagedacht over mogelijke effecten zoals nu ook blijkt, dat dit een uitnodiging is voor personen vanuit de wijde omtrek van Nieuwegein om ook graffiti aan te brengen? Hoe wordt hierop gehandhaafd? Wij hebben als VVD hier redelijk wat klachten over ontvangen van inwoners.

Zijn er klachten of handhavingsverzoeken binnengekomen bij de gemeente? Zo ja hoeveel en hoe zijn die afgehandeld? - Is er een tijdslijn voor het onderhoud van deze tunnel? Met andere woorden: wordt de tunnel binnenkort goed opgeknapt waarbij de graffiti weer verwijderd of overgeschilderd wordt en wat zijn de kosten hiervan? - Door het gebruik van de spuitbussen komen veel schadelijke verf- en drijfgassen vrij en de lege spuitbussen belanden bij het afval, als ze al in het afval belanden en niet op straat, een behoorlijke aantasting van het milieu. De Kolfstedetunnel sluit aan op het project binnenstad. Hoe verhoudt het spuiten van graffiti zich met het streven de duurzaamste binnenstad te worden? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: dank u wel, mevrouw Vizee. De vragen raken een aantal portefeuilles en we hebben in het college afgesproken dat ik als portefeuillehouder voor 50 jaar Nieuwegein de beantwoording namens het college zal doen en die antwoorden zijn als volgt: - Is er een vergunning afgegeven? Het project 50 jaar Nieuwegein en het idee om met graffiti een ‘Hall of fame’ te maken in de Kolfstedetunnel is in het college besproken en het college heeft toen aangegeven dat het een leuk idee leek om dat te gaan doen, dus op die manier is er toestemming gegeven om de ‘Hall of fame’ in de Kolfstedetunnel aan te brengen.

- Is er nagedacht over de mogelijke effecten dat mensen van buiten kwamen? Daar is over nagedacht. Het is ook aan de orde geweest dat dat zou kunnen. Er bestaat echter geen mogelijkheid om te verbieden dat niet-Nieuwegeiners in de tunnel geen graffiti aanbrengen en wel-Nieuwegeiners wel. Er kan dus ook niet op gehandhaafd worden. Bij de opening bleek ook al dat een aantal leerlingen van de school die daarbij betrokken waren wel de leerlingen waren van een Nieuwegeinse school, maar niet in Nieuwegein woonachtig zijn. - U heeft klachten ontvangen. Ik heb laten nakijken welke klachten bij ons binnen zijn gekomen. Onze ombudsfunctionaris heeft 1 klacht binnen gekregen en die is daar nog in behandeling en daarnaast zijn er een viertal MOR-meldingen voor de Kolfstedetunnel binnengekomen en die betreffen het volgende: 1 ging over afval in de Kolfstedetunnel, 1 ging over de graffiti op andere objecten dan in de tunnel en graffiti in de omgeving van de tunnel en 2 meldingen waren een verzoek tot handhaving. Ook bij de politie is in het begin een keer zo’n vraag binnengekomen, maar toen duidelijk werd gemaakt dat er toestemming was om dit te doen, zijn er bij de politie ook verder geen klachten of zaken meer binnengekomen. - Dan het onderhoud van de tunnel. Het onderhoud van de tunnel staat al in de planning of tenminste, daar is rekening mee gehouden op termijn.

Dat heeft te maken met alles wat er in 3/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

City gebeurt en dat de tunnel op termijn gedeeltelijk gesloopt zou worden is ons geworden en dat hangt samen met de planning van de Weverstedebrug, want als die afgesloten wordt, dan moet de Kolfstedetunnel vaker gebruikt worden als omleidingsroute. Om die reden staat in de planning maar exact de datum is daar nog niet van aan te geven, dat de verlichting aangepast en verbeterd moet worden en daar zal ook bij horen dat de tunnel, tenminste die vervuiling die er niet hoort, schoongemaakt gaat worden. Verder is het zo op dit moment dat er een notitie voor het college voorbereid wordt om te evalueren het project in de Kolfstedetunnel; dat komt een van de komende weken in het college en dan zal er definitief besluitvorming genomen kunnen worden door het college hoe we daar mee omgaan. - Dan vraagt u hoe de spuitbussen in verhouding staan tot de duurzaamste binnenstad van Nieuwegein. Voor de duurzaamste binnenstad van Nieuwegein geldt dat het om het totaalpakket aan maatregelen gaat van zaken die we willen stimuleren of willen tegengaan in City. Er zullen altijd activiteiten zijn die op een of andere manier het milieu raken, maar we zullen ze niet op zichzelf 1 voor 1 beoordelen als ze het milieu raken en dat we ze dan zullen gaan verbieden. Het gaat echt om het totaalpakket voor de duurzaamste binnenstad van Nieuwegein. Tot zover de antwoorden namens het college.

Zijn er korte vervolgvragen? Fractie VVD, mevrouw Vizee: De toestemming voor de graffiti in de Kolfstedetunnel is dus een uitzondering op de APV die er geldt; is dat een collegebesluit of had dat eigenlijk via de raad gemoeten? Fractie Groep Verdam, de heer Verdam: Dank voor uw antwoord, ook betreffende de verlichting want dat was ook een aanmerkingspunt van mij. Wanneer gaat u dat uitvoeren, want als er gewacht wordt op het hele plan, kan dat misschien wel eens een jaartje of anderhalf duren en ik zou er graag op toe willen zien dat het nog deze winter gebeurt. Kan dat? De voorzitter: de vraag van mevrouw Vizee of het een bevoegdheid van het college is of van de raad; ik heb de APV niet precies in mijn hoofd zitten, maar ik denk dat het een uitvoeringskwestie is die een bevoegdheid is van het college. Is dat een formeel besluit geweest? Nee, het is in die zin aan de orde geweest in het college toen wij alle activiteiten van 50 jaar Nieuwegein bespraken en daar ja gezegd hebben tegen deze activiteit.

Dan het antwoord op de heer Verdam; ik kan daar op dit moment geen antwoord op geven wanneer dat in de planning staat, dat had ik ook in de eerste ronde op de antwoorden van mevrouw Vizee al gegeven, maar ik hoor wat u zegt en dat zal ook onderdeel uitmaken van het gesprek wat we in het college zullen hebben als we dit onderwerp evalueren en wij zullen dan tezijnertijd de raad laten weten wat de uitkomsten zijn van die evaluatie en onze besluitvorming daarover. 2.2

Fractie GroenLinks, mevrouw Feenstra: Ja voorzitter, dank u wel. Het afgelopen weekend lazen wij zowel in de Volkskrant als ook in het Financieel Dagblad dat meer dan 130 gemeenten de grip op de huizenmarkt verstevigen middels een zelfbewoningsplicht voor nieuwbouwwoningen en in de meeste gevallen ook gecombineerd met een anti-speculatiebeding. Ook lazen wij dat meerdere gemeenten waaronder Utrecht plannen hebben voor het invoeren van een opkoopbescherming van bestaande woningen en laat ik duidelijk zijn, dat juichen wij alleen maar toe. In 2019 is hierover al een motie aangenomen door onze raad en meerdere keren heeft ook de wethouder aangegeven hier zelf voorstander van te zijn en dit ook voor Nieuwegein mogelijk te willen maken. Onze actuele zorgen nu betreffen dan ook niet dat we het doen maar wanneer er zicht is op de uitvoering hiervan en dit omdat met een dergelijke berichtgeving het gevaar van het 4/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

zogenoemde waterbedeffect reëel is. Huisjesmelkers die elders geen voet meer aan de grond krijgen en die dan dus uitwijken naar gemeenten waar het nog niet geregeld is zoals de gemeente Nieuwegein. GroenLinks had hiervoor een motie voorbereid die ook op steun kon rekenen van Lokale Vernieuwing, PvdA, SP, Groep Stekelenburg, ChristenUnie en de VSP. Het leek ons echter beter om deze vragen nu in dit actualiteitenhalfuurtje te stellen en mede namens hen vragen wij dan ook aan het college, ervan uitgaande dat u deze ontwikkelingen kent en ook op de voet volgt op de mogelijkheden voor Nieuwegein; 1. Wat kunt u ons zeggen over de voortgang van de invoering van een zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding voor nieuwbouwwoningen en opkoopbescherming van bestaande woningen in Nieuwegein? 2. Is er een tijdspad te geven waarop dit voor Nieuwegein zou kunnen gaan gelden? 3. Is het reëel om voor 30 maart 2022 dit voorstel aan de raad te doen toekomen? 4. Als dit niet reëel is, welke andere datum kunt u dan afgeven aan ons? Ik dank u wel. Beantwoording wethouder Adriani: Dank voorzitter en dank voor de vragen. Dit is inderdaad een onderwerp wat vaker aan de orde is geweest in deze raad en wat ook gezien de huidige omstandigheden in de woningmarkt eigenlijk elke dag actueler wordt.

Het is wel goed om even te duiden dat zelfbewoningsplicht en opkoopbescherming termen zijn die vaak door elkaar lopen, waarbij zelfbewoningsplicht moeilijk af te dwingen is, maar ook koopbescherming sinds 1 juli wettelijk mogelijk is door een nieuwe wet die daarvoor ingegaan is. Dit is een vrij ingewikkelde wet want je kunt het niet zomaar afkondigen, je moet en schaarste aantonen op de woningmarkt, nou dat is in onze gemeente en in onze regio niet zo’n groot probleem, maar je moet ook aantonen welk type woningen kwetsbaar zijn voor opkoop door beleggers. Ik heb eerder met u gedeeld dat de G4 in eerste instantie ook vanwege de juridische complexiteit van die wet het voortouw al had om uit te vogelen hoe dat precies werkt en wij kijken dan natuurlijk erg naar de stad Utrecht. Daar zijn flinke vorderingen gemaakt inmiddels en gisteren in de bijeenkomst van de U10 met alle woonwethouders hebben we ook besloten de vervolgstap te zetten in de zin van een nadere opdracht aan het Kadaster om die onderbouwing voor die vereisten die de wet stelt voor alle 16 gemeentes op te stellen zodat we tot een gefundeerd besluit per gemeente kunnen komen in welke gebieden/wijken/buurten of misschien wel de hele stad en tot welke prijsklasse op welk woningtype we die opkoopbescherming in willen voeren.

Het streven is ernaar om dat in maart in alle raden in de U16 te kunnen besluiten, maar dat is wel een ratrace zeg ik er eerlijk bij, want dat betekent dat we ergens in de tweede week januari en alle onderzoeken moeten hebben afgerond en de vertaling naar een aanpassing in de huisvestingsverordening moeten hebben gemaakt die daarvoor nodig is, dus het streven is erop gericht om dat in maart in besluitvorming te kunnen omzetten, maar we zijn een klein beetje afhankelijk van de doorlooptijd bij het Kadaster en de complexiteit die we daarna nog hebben om het ook tot een goed raadsvoorstel te verwerken maar wordt het dan niet maart, dan zal het toch zeker april worden. De voorzitter: dank u wel, wethouder Adriani Dan kijk ik of er nog behoefte is aan een korte vervolgvraag? Fractie GroenLinks, mevrouw Feenstra: Dank u wel wethouder voor het antwoord. Ja, dat is natuurlijk fijn om te horen en goed om te horen dat zelfs gisteren daar dan alweer plannen voor gemaakt zijn. Mijn doorvraag gaat over de gezamenlijkheid in de U16, want ik denk dat het belangrijk is om het gezamenlijk te doen, juist vanwege het waterbedeffect wat ik al noemde. Aan de andere kant willen we natuurlijk ook niet dat dit tot enige vorm van vertraging leidt, dus kunt u daar nog iets over zeggen dat mocht het 5/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

toch in de een of andere gemeente trager gaan, dat wij als Nieuwegein daar in ieder geval dan wel mee vooruitgaan. Hoe kijkt u daar tegenaan? Fractie Núwegein, mevrouw Bakhtali: Ik ben benieuwd waarom wij op 10 gemeentes moeten wachten; kunnen we dat niet gewoon sneller in Nieuwegein regelen en dat de rest daarna komt? Fractie ieders Belang, mevrouw Verbeek: Ja dank u wel, voorzitter. Voorzitter, onze vraag is: wat gebeurt er met de mensen die dit al in verschillende woningen doen? Gaat het dan met terugwerkende kracht of niet? Fractie Socialistische Partij, de heer Van den Heuvel: Dank u wel, voorzitter. Ja, een beetje van dezelfde strekking maar wat kan deze raad eraan doen om te voorkomen dat de partijen die dit soort woningen willen opkopen vooruitlopend op de nieuwe regeling nog snel even hun kans grijpen? Is daar een oplossing voor in de ogen van de wethouder? Beantwoording wethouder Adriani: Ja, dank. Dan begin ik bij mevrouw Feenstra. Alleen ga je sneller, samen kom je verder, daar appelleert zij eigenlijk aan en dat risico ligt hier wel op de loer.

Het vraagstuk in Nieuwegein en ook in de stad Utrecht is echt wel anders dan bijvoorbeeld in Wijk bij Duurstede of Lopik of Oudewater, omdat daar niet zozeer het probleem is van de rijtjeswoningen die opgekocht worden maar van de grote, landelijke boerderijen die dan vervolgens voor arbeidsmigranten worden ingezet dus ook daar hebben we gisteren bij stilgestaan. Er zijn eigenlijk 2 smaken. De ene smaak is dat we generiek artikelen in de huisvestingsverordening opnemen met een collegebevoegdheid om dat lokaal in te vullen, maar de huisvestingsverordening kent ook een lokale paragraaf en het andere alternatief is dat we in iedere gemeente die lokale paragraaf toevoegen en dan zijn we eigenlijk niet afhankelijk van de andere 15. We zijn wel afhankelijk van het onderzoek van het Kadaster en dat doen we wel met z’n allen, maar daar zit op zich geen vertraging in dus eind december/begin januari halen we het net op en dan kijken we welke route we gaan lopen, of die regionale paragraaf of een lokale paragraaf voor iedere individuele gemeente en dan dus ook voor Nieuwegein. We hoeven dus wat dat betreft ook echt niet op anderen te wachten.

Het is wel zo dat, het is echt een juridisch complexe wet en daarom hebben we gebruik gemaakt eigenlijk van de ‘eagerness’ van de stad Utrecht en de andere G4-gemeenten om daar het eerste uitzoekwerk voor te doen en daar kunnen we nu snel op aanhaken. Kan dat ook dan met terugwerkende kracht? Meestal niet met wetgeving, maar we hebben natuurlijk ook al verhuurde woningen en daar hebben we een redelijk strak vergunningenstelsel op zitten, dat is een jaar of 2 jaar geleden ook nog aangescherpt. Dat weet u, daar zit ook goed verhuurderschap in als toetsingscriterium en maximaal 10% binnen een straal van 100 meter en meer van dat soort dingen zitten daarin. Voorzover mensen niet dat vergunningstraject, wat nu al geldt, hebben doorgelopen en toch een verhuurd pand hebben wat we later zouden moeten legaliseren, ja dan geldt die nieuwe regeling natuurlijk wel. Kunnen we er dan iets aan doen, vraagt de SP, om de periode tussen nu en eind maart, als we dat halen, een tijdelijke bescherming in te richten? Nee geen extra bescherming anders dan die we al hebben met een vergunningsplicht voor het verkameren en verhuren van woningen, maar we kunnen niet een soort van tijdelijk verkoopverbod instellen ofzo. Ik zou het misschien wel willen, maar de wet staat dat ons niet toe. De voorzitter: dank voor de beantwoording. Dan sluit ik daarmee het vragenhalfuurtje af.

Dank ook aan de vragenstellers. 6/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

De voorzitter: voordat ik bij agendapunt 3 kom, even voor u de mededeling dat de heer Holterman en mevrouw Spalburg inmiddels aanwezig zijn en mevrouw Van Schaik zich afgemeld heeft in verband met ziekte. Dat betekent dat we met 31 leden van de raad vanavond in deze vergadering zitten. 3.

Vaststellen agenda De voorzitter: hier zijn geen opmerkingen over binnengekomen bij mij. Er zijn wel 3 moties vreemd aangekondigd; mijn voorstel is om die te behandelen zoals gebruikelijk aan het eind van de vergadering. Kunt u daarmee instemmen dat we op die manier de agenda af gaan werken? Ik zie geen handjes, dus ik ga ervan uit dat dat zo is.

4.

Voorstel inzake benoeming en beëdiging van mevrouw V.C.D. Lamur (fractie D66) (2021475) en mevrouw L. Assalmi (fractie PvdA) tot steunfractielid (2021-481) De voorzitter: ik geef als eerste woord aan mevrouw De Beer namens de commissie geloofsbrieven. Mevrouw De Beer: dank u wel, voorzitter. De commissie geloofsbrieven is bij elkaar geweest en heeft de documenten bekeken en bestudeerd en heeft geen enkele aanleiding gevonden om de beëdiging van beide dames tegen te houden, dus wat ons betreft kunnen zij steunfractielid worden en feliciteren we de fracties van D66 en Partij van de Arbeid met hun nieuwe aanwinsten. De voorzitter: dank u wel, mevrouw De Beer. Dan is het nu zo dat mevrouw Lamur heeft aangegeven de eed te willen afleggen en mevrouw Assalmi de belofte. Dat betekent dat ik eerst vraag of mevrouw Lamur naar voren wil komen hier in de raadzaal voor de beëdiging. De voorzitter: dan lees ik de eed voor en dan vraag ik u, als ik die voorgelezen heb, te zeggen “zo waarlijk helpe mij God almachtig” met daarbij 2 vingers van de rechterhand omhoog. “Ik zweer dat ik om tot lid van een raadscommissie benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van een raadscommissie naar eer en geweten zal vervullen”. Mevrouw Lamur: “zo waarlijk helpe mij God almachtig”. De voorzitter: van harte gefeliciteerd, dan bent u bij dezen beëdigd. U mag zelf een van de bloemen pakken, want ik kan ze in deze tijd niet zelf overhandigen. Gefeliciteerd en op het scherm is er applaus. De voorzitter: dan vraag ik of mevrouw Assalmi naar voren wil komen en ook voor mij plaats wil nemen, dank u wel. U heeft aangegeven de belofte af te willen leggen en dat betekent dat ik aan u vraag als ik die voorgelezen heb, te zeggen “dat verklaar en beloof ik”. “Ik verklaar dat ik om tot lid van een raadscommissie benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van een raadscommissie naar eer en geweten zal vervullen. Dat verklaar en beloof ik”. 7/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

Mevrouw Assalmi: ”ik verklaar en ik beloof”. De voorzitter: van harte gefeliciteerd. Dan bent u bij dezen beëdigd. Veel succes en ook voor u nog een bloem. Daarmee zijn we weer 2 steunfractieleden rijker in onze gemeenteraad. 5.

Voorstel tot vaststelling van de besluitenlijst van de vergadering van 4 november 2021 (2021-474) De voorzitter: de heer Verdam heeft een opmerking gemaakt op de besluitenlijst en dat is inzake motie 272 die hij aanvankelijk mede had ingediend, later de ondertekening als indiener heeft teruggetrokken en wij hebben dat gecorrigeerd in de besluitenlijst. Ik stel voor om de besluitenlijst met deze wijziging vast te stellen. Daar kunt u mee instemmen? Dan is dat akkoord.

6.

Lijst van ingekomen stukken (2021-476) De voorzitter: het voorstel is om de stukken 1.1. t/m 1.6 voor kennisgeving aan te nemen. Ik heb geen opmerkingen op voorhand gekregen bij de lijst van ingekomen stukken, dus ik ga ervan uit dat dit zo vastgesteld kan worden. Het voorstel is verder om de stukken 2.1 en 2.2 te betrekken bij de in het advies aangegeven voorstellen. Daar kunt u ook mee instemmen. Het voorstel is verder om de stukken 4.1 en 4.2 om preadvies in handen van het college te stellen. Dat is ook akkoord; dan is daarmee de lijst van ingekomen stukken vastgesteld.

7.

Voorstel over het vaststellen van de Transitievisie Warmte Nieuwegein 2021 (2021-399) De voorzitter: bij de voorbereidende avond zijn nog de volgende zorg- en aandachtspunten meegegeven: energiearmoede en betaalbaarheid, het ontbreken van de financiële onderbouwing, het stappenplan en de uitgangspunten voor de verdere uitwerking en de monitoring van de doelstelling energieneutraal en op deze punten zijn een drietal moties ingediend en ik ga ervan uit dat de behandeling zich vooral op deze punten zal richten vanavond. Fractie D66, de heer Verhoeve: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, collega’s en mensen die thuis meekijken. De dagen worden korter en de verwarming staat weer vaker aan en helemaal nu we weer veel vanuit huis moeten werken. Deze warmte komt grotendeels van fossiele brandstoffen zoals aardgas en biomassa en veel van deze warmte vindt zijn weg weer naar buiten omdat veel woningen nog maar matig geïsoleerd zijn en dat moet anders. We hebben met elkaar afgesproken dat we in 2040 als gemeente energieneutraal willen zijn. We hebben een routekaart afgesproken waarbij een van de routes over de warmtetransitie gaat en de hoofdvraag is daarmee: hoe kunnen we ons warmteverbruik verminderen en dat wat er nog nodig is, fossielvrij opwekken. Dat is een grote opgave en met de voorliggende transitievisie plaveien we de weg om dat wel te realiseren.

D66 is dan ook positief over het voorliggend plan, als is er nog een hele weg te gaan en op die weg zullen we allerlei hindernissen tegenkomen zowel in de infrastructuur, denk aan nieuwe leidingen, als bij de aanpassingen van de gebouwen en toch moeten we het doel niet uit het oog verliezen: energieneutraal in 2040. D66 is daarom ook benieuwd waarom in het raadsvoorstel bij het gewenste effect staat dat in 2050 Nieuwegein een goed geïsoleerde en duurzaam verwarmde gebouwde omgeving heeft en gebruiken we geen aardgas of andere fossiele brandstoffen meer in onze woningen en gebouwen. Kan het college aangeven hoe dit gewenste effect zich verhoudt tot de reeds vastgestelde doelstellingen van energieneutraal in 2040 en klimaatneutraal in 2050? Voorzitter, om onze doelstelling te halen moeten we echt vaart maken in de uitvoering. Het gebrek aan financiële mogelijkheden zou wat ons betreft geen beperkende of vertragende factor 8/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

moeten zijn in de uitvoering van de wijkuitvoeringsplannen. Daarom dienen wij samen met GroenLinks, de Partij van de Arbeid en de SP de motie ‘Klaar voor de start’ in en met deze motie verzoeken wij om te onderzoeken welke financiële instrumenten mogelijk zijn om woningeigenaren te ondersteunen bij investeringen in de woning op het moment dat wij als gemeente hun wijk gaan aanpakken. Zo willen we voorkomen dat de terugverdientijd een argument wordt om niet mee te doen en dat woningeigenaren die niet kunnen investeren op dat moment, toch mee kunnen doen aan deze transitie. Tenslotte voorzitter, wij willen graag vinger aan de pols houden want zoals ik al aangaf; we zullen hindernissen tegenkomen en waarschijnlijk zullen we eerst heel veel hindernissen tegenkomen en later zal het omhoog gaan. Bovendien is het een ingewikkelde transitie waar we met veel afhankelijkheden te maken hebben zoals draagvlak en draagkracht van bewoners, de vervangingsdata van ons aardgasnet en ook het type gebouwen. Met de motie ‘Goed op weg’ vragen we het college om de raad te voorzien van concrete indicatoren waarmee wij de voortgang kunnen monitoren zodat we tijdig kunnen bijsturen als dat nodig is of onze ambitie wellicht wel kunnen versnellen. Daarnaast denken wij ook dat deze indicatoren, deze monitoring, kan helpen om het positieve verhaal in onze stad kracht bij te zetten. Voorzitter, tot zover.

De voorzitter: dank u wel, meneer Verhoeve. Voor de duidelijkheid: de tweede motie die u aankondigde ‘Zijn we goed op weg’ heeft nummer M278 en de eerste motie ‘Klaar voor de start’ heeft nummer 280 gekregen. Fractie Socialistische Partij, de heer Van den Heuvel: Dank u wel, voorzitter. Het is fijn dat we de Transitievisie Warmte eindelijk in deze raad hebben liggen. We moeten hier heel snel mee aan de slag en wat de SP betreft mag het allemaal nog wel een stukje ambitieuzer. Het is vooral belangrijk om het draagvlak te vergroten door te zorgen dat de mensen die al veel klappen hebben gekregen, ook mee kunnen doen, dat ze niet letterlijk in de kou blijven zitten. Energiearmoede vormt een grote bedreiging. Het vergroot het wantrouwen in een overheid die slechts halve maatregelen neemt. Er zijn partijen die garen spinnen bij dat wantrouwen. De vrije markt die geilt daarop. Bedrijfjes die zonder veel kennis van zaken spouwmuren volspuiten, lopen er op binnen. De energietransitie is geen gelijk speelveld door de grote hoeveelheid subsidies die nog steeds naar fossiel gaan. Dat speelveld gelijktrekken kost de overheid geld dat dan landelijk maar geregeld moet worden door het weer terug te halen bij fossiel of iets dergelijks, maar wij moeten dat doen. De gemeente moet er op voorsorteren om die middelen naar de juiste plekken te sturen.

Daarvoor dient de SP de motie M275 in samen met Groep Verdam, ChristenUnie, Groep Stekelenburg, PvdA en GroenLinks ‘Laat de warmtetransitie niet vastlopen’. Zo langzamerhand is iedereen het er wel over eens dat er veel meer aandacht moet naar het isoleren van woningen. De SP-fractie vindt daarvan nog te weinig terug in deze Warmtetransitievisie. De vraag aan de wethouder is of dat er gezocht kan worden naar middelen voor het faciliteren en aanjagen van het isoleren van woningen, vooral meer dan dat er nu is en dat de landelijke middelen die hier mogelijk voor vrij gaan komen ook geoormerkt zullen worden zodat ze ook hieraan besteed worden. Is het mogelijk om daar een soort hekje omheen te zetten? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: dank u wel, meneer Van den Heuvel. Ik heb nog 1 korte vraag aan u, want u noemde ook GroenLinks als medeondertekenaar; ik heb een exemplaar waar dat nog niet opstaat. Is dat later toegevoegd? De heer Van den Heuvel: dat klopt, dat is later binnengekomen en ik heb nog niet gekeken welke er op iBabs staat, maar het is wel al naar de griffie gestuurd. 9/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

De voorzitter: dan ben ik in ieder geval weer bij. Dank u wel. Fractie GroenLinks, mevrouw Feenstra: Ik kan gelijk zeggen dat het klopt, dat wij daar ook op staan. Wij dienen die mee in en ik zal u ook vertellen waarom, want de Warmtetransitie ligt voor ons en een visie die richting geeft, geen besluiten neemt op dit moment, want de besluiten worden genomen per wijkuitvoeringsplan en in deze transitievisie leggen we de koers met elkaar vast en dat is een koers waar GroenLinks ook volledig achter staat en overigens ook achter de aanpak. In cocreatie met buurten en wijken gaan we kijken hoe we deze broodnodige transitie kunnen maken, dat vinden we mooi. In dit voorstel worden daartoe ook de eerste wijken al aangegeven en ook de trajecten waar we allereerst mee kunnen starten en dat kan ook op steun van GroenLinks tekenen.

Waar hebben we dan nog zorgen over? Dat zijn toch vooral de zorgen om de betaalbaarheid, want we missen inderdaad de financiële paragraaf, maar we hebben ook vertrouwen in deze wethouder dat die fondsen er komen, ook gezien toezeggingen vanuit de rijksoverheid, maar wij dienen wel de 2 moties daarom mee in om deze betaalbaarheid ook mogelijk te maken op 2 fronten, dus zowel de motie die net genoemd is door de SP om de energiearmoede tegen te gaan en te onderzoeken hoe we dat gericht kunnen bestrijden en de motie van D66 met de oproep om gericht te onderzoeken welke financiële instrumenten en middelen er ook nodig zijn voor het geheel van de warmtetransitie. Daarbij wil ik eigenlijk eindigen ook met een hartenkreet, want we willen graag alle fracties oproepen om met elkaar ook echt te kiezen voor het betaalbaar laten zijn van deze transitie voor iedereen en we roepen daarbij op tot solidariteit. Laten de sterkste schouders vooral de zwaarste lasten dragen en laten we met name mensen met een smalle beurs ontzien en faciliteren om ook deze transitie mee te kunnen doen en zo ook te kunnen besparen op hun energiekosten en bij te dragen aan een gezondere wereld. Ik dank u wel. Fractie CDA, de heer Horst: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het CDA heeft voor deze raadsbehandeling over de Transitievisie Warmte nog 3 punten die we willen maken.

Allereerst, en andere collega’s hebben het ook al gezegd, met dit voorstel maken we als Nieuwegein met de Warmtetransitievisie een stap richting de warmtetransitie voor deze stad richting energieneutraliteit in 2040. Een transitie die veel van inwoners van Nieuwegein zal gaan vragen in de komende jaren en juist daarom, omdat het zoveel van ons allemaal gaat vragen, is een goed draagvlak van enorm belang. Het CDA ziet dan ook het belang van een goede participatie als een cruciale voorwaarde voor het slagen hiervan en zo zal het hele traject van de warmtetransitie straks een schoolvoorbeeld zijn van hoe goede participatie in Nieuwegein gaat. Wij hopen het wel en hopelijk heeft het college diezelfde ambitie. Mijn tweede punt voorzitter, is dat we nogmaals willen aandringen ook lokale expertise bij die Warmtetransitievisie en de uitvoering daarvan lokale expertise in te zetten zoals die van Energie N in de ondersteuning van inwoners om de overstap naar een andere vorm van verwarming van hun woning te maken. Inwoners kunnen die ondersteuning vaak goed gebruiken. De adviezen en de expertise die ze hebben, zijn goed meegenomen. Wat is het dan mooi dat we die deskundigheid in onze stad hebben en ook toe kunnen passen en een plek kunnen geven. Daarom onze herhaalde oproep: maak daar gebruik van, van die lokale expertise, en laat inwoners daar ook een beroep op kunnen doen.

Dan mijn laatste punt voorzitter, mogen wij erop vertrouwen dat ook voor de Warmtetransitie op termijn een afwegingskader volgt? Dat lijkt ons namelijk noodzakelijk om op termijn tot een goede definitieve besluitvorming over dit belangrijke onderwerp te komen. Dank u wel.

10/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

Fractie Partij van de Arbeid, de heer Van Esch: Voorzitter, de afgelopen jaren hebben we met elkaar verschillende visies en uitvoeringsplannen vastgesteld om als Nieuwegein in 2040 energieneutraal te zijn. Ook vanavond ligt er een voorstel dat bijdraagt aan die doelstelling. Voor de Partij van de Arbeid staat een duurzame toekomst voorop, want zo blijft Nieuwegein die gezonde en fijne stad om in te wonen maar zoals de Partij van de Arbeid vaker aan de orde heeft gesteld, gaat de energietransitie hand in hand met betaalbaarheid want alleen dan kan deze slagen. We zullen er met elkaar voor moeten zorgen dat iedereen kan meedoen en dat iedereen kan meeprofiteren. De afgelopen week heb ik geprobeerd om samen met collega’s tot voorstellen te komen die dit doel nastreven en vanavond liggen er 2 voorstellen uit de raad die over betaalbaarheid en meekomen gaan, want de Partij van de Arbeid maakt zich zorgen over de inwoners en hun woningen met koude slaapkamers, tochtige woonkamers en de daarbij horende hoge energiekosten. Met de motie 275 willen wij het college de opdracht geven energiearmoede in onze stad te onderzoeken. Als we in beeld hebben waar deze het grootste is, kunnen we deze vervolgens bestrijden want inwoners die vaak of niet geheel op eigen kracht hun woning kunnen verduurzamen, verdienen de steun van een sterke overheid.

Ook met de motie M280 streven we na dat zodra een wijk of buurt in beeld is voor het uitvoeringsplan binnen de Transitievisie Warmte, dat we voldoende middelen en instrumenten hebben klaar staan om de plannen uit te kunnen voeren. Voorzitter, als laatste wil ik eindigen met de inbreng van de heer De Vries namens het wijknetwerk Batau-zuid tijdens de Avond voor de Stad afgelopen maand. Dat ging over vragen en zorgen die er leven bij hem en zijn buurtgenoten, want wat is dat meedoen in de transitie? Hoe kan ik meedoen en wat betekent dat voor mijn portemonnee? Hele terechte zorgen … en deze 2 moties, M275 en 280, zullen daar aan bijdragen en speciale dank ook en complimenten aan de collega’s die deze voorstellen indienen. Dank u wel. De voorzitter: dank, meneer Van Esch. U viel net in de voorlaatste zin wat weg, maar ik refereerde aan wat in de Avond voor de Stad is geweest, dus ik veronderstel dat alle leden die meespreken weten waar u het over heeft. Dank u wel. Fractie VVD, de heer Diekstra: Dank, voorzitter. Nadat we in september de RES hebben vastgesteld die gaat over duurzaam op te wekken elektriciteit, hebben we het in deze visie over hoe gaan we van het aardgas af en ik blij dat voor deze visie met veel verschillende stakeholders is gesproken en dan is de vraag: zijn we er dan? Het antwoord is daarop nee; dit is slechts een visie en een kader die een route meegeeft.

Hierna komen de uitvoeringsplannen per wijk wat we ook weer samen met onze inwoners gaan doen. Tijdens de Avond voor de Stad is er veel gesproken over energiearmoede, over financieringsvraagstukken enzovoort. Allemaal onderwerpen die zeer interessant zijn en ook betrokken moeten worden als we het over deze onderwerpen hebben, maar om dat nu al te doen is wat de VVD betreft echt veel te vroeg. We zitten in een soort tussenfase, een fase waar we nog niet geen zicht hebben op alle financiële middelen waar het Rijk mee gaat komen om te zorgen dat de energietransitie woonlastenneutraal is en wat de VVD betreft telt dat voor alle groepen. Als de eerste wijkuitvoeringsplannen volgend jaar klaar zijn, is de verwachting dat de financiële compensatie vanuit het Rijk in zijn totaliteit wel bekend is. Dan pas kunnen we goed bepalen welke extra middelen we nodig hebben en dan pas kunnen we het echte politieke debat daarover voeren, maar als we de energietransitie willen laten slagen moeten we iedereen meekrijgen en ons niet beperken tot slechts enkele groepen.

Onze fractie is daarom zeer tevreden met deze visie en kijkt uit naar de eerste uitvoeringsplannen, maar we willen de wethouder wel meegeven om veel en goed te communiceren, want er zijn natuurlijk nog voldoende vragen die we van allerlei inwoners krijgen zoals: mijn CV-ketel is defect, wat moet ik nu doen? Moet ik mijn huis isoleren? Waar moet ik beginnen? Wie betaalt de rekening?

11/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

Kortom, veel vragen die nodig zijn om beantwoord te worden dus ons moraal is: zorg dat alle communicatiekanalen open zijn en wacht niet tot de uitvoeringsplannen klaar zijn. Dank u wel. Fractie ieders Belang, mevrouw Verbeek: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, er is al heel veel gezegd en dit is inderdaad een visie, die kan nog aangepast worden, maar ik mis toch nog wel ja, het hoort bij de uitvoering, maar een kijkje hoe de wethouder ziet naar de uitvoering want ik denk, meneer Diekstra heeft het over een tussenweg, maar ik denk dat we daar nog voor zitten. Ik denk dat het allemaal in etappes moet en dat als we Nieuwegein van het gas af willen hebben, dan is daar veel meer voor nodig en veel meer tijd. Dat kun je niet even 1-2-3 doen en op de televisie heb ik die programma’s gevolgd en waterstof is over 5 jaar ook actief, daar zijn ze nu volop mee bezig dus er zijn nog allerlei nieuwe manieren die uitkomen en ik denk dat we dat wel mee moeten nemen in het vervolg dus ik wacht nu de beantwoording van de wethouder af. Dank u wel, voorzitter. Fractie Groep Verdam, de heer Verdam: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik steun motie 275 van de SP en de andere mede-indieners. Mijn reden hiervoor is het feit dat ik geen geloof heb in het geheel aardgasvrij maken van hele woonwijken in 1 keer.

Het aardgasvrij maken van bestaande wijken en overgaan naar alleen elektra is complete waanzin. Woningbouw in onze wijken is geen eenheidsworst en vaak in verschillende bouwvormen en periodes gebouwd in de loop der jaren. Simpel de gaskraan dichtdraaien is geen optie en zelfs absurd. Wacht liever totdat groene waterstof beschikbaar is op grote schaal voor de keuken en voor andere warmwatervoorzieningen in huis en bedrijf. Het elektrificeren van de huidige gasinstallaties betekent heel veel huizen die aangepast moeten worden, zowel groepskasten, met het gevolg van een hoger maandelijks doorlopend vastnettarief door een hoge aansluitwaarde tot aan de aanschaf van kooktoestellen, ovens, nieuwe potten en pannen enzovoorts en het vervangen van gasketels en gashaarden in de woning. Mevrouw Verbeek (iB): voorzitter, ik vraag me af of meneer Verdam gehoord heeft dat juist als die waterstof, als men daar toe overgaat, dat dat veel minder ingrijpend is en een kleine ingreep met weinig kosten. De heer Verdam (GV): maar dat bedoel ik ook, dat is juist het doel van mijn betoog dat ik me dat bewust ben, maar ik vraag dadelijk of het college zich dat ook bewust is. En dan nog maar niet te spreken over het stookgedrag wat dit met zich meebrengt. Graag een reactie van het college voorzitter.

Is de wethouder het met mij eens dat er beter gekeken dient te worden naar energiebesparende mogelijkheden om het energieverbruik te beperken en beter te verdelen? Ik kan me de subsidie bijvoorbeeld ook nog herinneren op elektrische scooters. Gaat de wethouder dit soort onzinnige subsidies staken en het geld inzetten voor betere en duurzamere mogelijkheden? Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Feenstra (GL): ja, ik zag op iBabs dat er bij motie 280 die wij mee indienen, dat dat niet op iBabs terecht is gekomen dus toch goed om dat nog even te noemen dat we zowel motie 273 als 280 mee indienen. De voorzitter: 275, begrijp ik van de griffier, maar we zullen zorgen dat dat op iBabs in orde komt. Voor sommige mensen betekent dat wel dat ze eerst iBabs moeten sluiten en dan weer opstarten om de nieuwe versie te kunnen zien, maar dank voor uw mededeling. Beantwoording wethouder Schouten: 12/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

Dank u wel voorzitter en dank ook voor al uw bijdragen. Ik wil toch ieder op zich beantwoorden en dan begin ik bij de laatste totdat ik bij de eerste uitkom en dan gelijk de moties kan beantwoorden. Om te beginnen bij de heer Verdam. Ja, wij zijn het zeker met u eens meneer Verdam dat de focus echt op isolatie moet liggen en dat geeft de Warmtetransitievisie ook aan. Gelukkig gaan we ook niet in 1 keer die gaskraan dichtdoen, dat zou inderdaad best lastig worden, en deze Warmtetransitievisie voorziet er juist in dat er in fasen gewerkt gaat worden en per wijk gekeken wordt hoe dat vormgegeven gaat worden. Mevrouw Verbeek, u vroeg een doorkijkje naar de uitvoering en gelukkig hebben we dat doorkijkje ook, want we hebben het nu over de visie en straks in de wijk uitvoeringsplannen. Zoals dat ook toegelicht is, wordt juist die uitvoering handen en voeten gegeven ook en dat gaat ook echt in etappes. In de commissievergadering of in de Avond met de Raad hebben we ook uitgebreid stilgestaan bij waterstof. We zien toch een korte opmerking; groene waterstof, want daar heb ik het over, dat duurt echt nog even voor die mogelijkheid er is dus we kennen zeker de mogelijkheden van waterstof, maar die voorzien we echt niet in de eerstvolgende, ik durf wel te zeggen, 10 jaar voor de bebouwde omgeving. Daar is het nog net iets te vroeg voor.

Dan kom ik bij de heer Diekstra van de VVD, dank ook voor uw goede woorden die u gaf aan deze visie en aan de betrokkenheid van de stakeholders, echt essentieel in dit hele traject en het zijn er veel. U benadrukte ook het belang van dat iedereen mee kan doen en dat onderschrijven we ook van harte, dat iedereen en dan doel ik met name op de financiën en de kosten en we kunnen ook niet ontkennen dan dat er natuurlijk wel degelijk verschil is tussen de mate waarin mensen mee kunnen doen, dus daar wil ik straks nog wat uitgebreider bij stilstaan als we aan de moties toekomen. Uw oproep om veel en goed te communiceren en daarmee niet te wachten tot de wijkuitvoeringsplannen ondersteunen wij van harte en volmondig zou ik zeggen, echt we horen dat bijna dagelijks hoe belangrijk dat is en in die zin zal ons duurzaamheidsloket, hoop ik dat de mensen de weg naar dat loket ook vaker gaan vinden. We zullen ook echt wel ons best doen om daar meer bekendheid aan te geven en daarnaast wordt er ook volop gecommuniceerd via andere kanalen die we tot onze beschikking hebben, maar die oproep is echt zeker van belang. Dan meneer Van Esch, u legde ook de link tussen het belang van duurzaamheid, energietransitie en gezondheid, een hele belangrijke link ook, en betaalbaarheid.

U heeft inderdaad in het gesprek dat we met elkaar hadden, ik blijf toch commissievergadering zeggen geloof ik, maar daar ook een warm pleidooi voor gevoerd, dat pleidooi hebben we ook zeker gehoord, ik kom daar zo ook nog wat verder op terug in de behandeling van de moties. Een pleidooi dat we ook van harte ondersteunen en de zorgen die de heer De Vries verwoordde ook op diezelfde avond over de, ik meen dat hij met name sprak over de mate van betrokkenheid van inwoners hierbij, heel erg belangrijk, dus dat gaat echt over die communicatie en die participatie en we staan echt aan het begin daarvan. Daar zullen intensieve trajecten per wijk en per buurt over gevoerd gaan worden en ik denk dat we daarbij ook de ervaring die we inmiddels hebben in Betere Buurten ook heel goed zullen kunnen gebruiken over hoe we dat kunnen doen en eigenlijk, meneer Horst van het CDA, u begon eigenlijk uw pleidooi daar ook mee, dat draagvlak, dat dat iets is waar we, u zei zelfs: het zou eigenlijk het schoolvoorbeeld moeten zijn van, ik geloof niet dat u het woord perfect gebruikte maar wel van een goede vorm van participatie. Dat is een mooie uitdaging, lijkt me.

Uw pleidooi om lokale organisaties op expertise in te zetten delen wij uiteraard van harte en we zijn wat dat betreft ook gewoon heel erg blij met de rol die Energie N hierin speelt al enkele jaren en dat met heel veel waardering van onze kant ook doet. Die waardering spreken we ook naar hen uit en geven we ook vorm. U stelde ook de vraag: moet er niet een afwegingskader komen? Nou, een volgende stap is echt in dat wijkuitvoeringsplan dat er met de inwoners ook gesproken wordt over de uitgangspunten, dus in deze visie zijn ook uitgangspunten gedefinieerd, maar het is ook echt wel de bedoeling dat per wijk in gesprek met de inwoners de uitgangspunten of afwegingen voor die wijk ook 13/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

vastgesteld worden, dus dat is zeker een belangrijk onderdeel om dat iedere keer in zo’n wijkuitvoeringsplan ook echt te doen met elkaar. Mevrouw Feenstra, GroenLinks, ook u benadrukte het belang van deze visie of het traject dat we hiermee inzetten en ook de betaalbaarheid voor iedereen en de oproep om daar ook solidair met elkaar in te zijn, maar die betaalbaarheid dat wordt zeker een belangrijk aandachtspunt en als het gaat over financiën, kijk het is ook voor niets dat namens ons de VNG ook een stevig gesprek voert met het Rijk over een aantal maatregelen die echt nodig zijn, financieel maar ook om juridisch sterk te staan als gemeente om uitvoering te geven aan deze visie dus in die zin delen we ook zeker uw oproep. Meneer Van den Heuvel, nog meer ambitie; ja, ik denk die ambitie voor meer ambitie, die denk ik dat we wel met elkaar delen. Tegelijkertijd, zoals de heer Verhoeve ook zei, we staan echt wel aan het begin van een forse transitie die veel van ons gaat vragen, dus ambitie ja en we willen dit ook zorgvuldig met de stad, de inwoners en andere stakeholders doen. Mevrouw Bakhtali (Nú): dank u wel. Ik wilde graag wat meer weten over het punt van het juridisch sterk staan.

Waar moeten we dan aan denken? In welk opzicht moet u juridisch sterk staan en sterk staan tegenover welke partij? Wethouder Schouten: voorzitter, waar ik op doel is dat we ook vooral voldoende juridische instrumenten moeten hebben om dingen mogelijk te maken. We staan nu dus aan het begin, maar stel we komen in een volgende fase van een wijkuitvoeringsplan en stel er moeten partijen uitgenodigd worden om bijvoorbeeld met de warmtevoorziening aan de slag te gaan, dan zullen we daar ook als gemeente genoeg juridisch kader voor moeten hebben om dat te doen, dus dat we ook de belangen van iedereen daarin goed kunnen borgen om daar een voorbeeld in te geven. Mevrouw Bakhtali (Nú): ja, ik vind het een supervaag antwoord, ik kan er niets mee. Maak het even concreet: hoe moet u als gemeente juridisch gewapend zijn tegen de wijkbewoners? Wethouder Schouten: voorzitter, wat wij gaan doen is best een belangrijke verandering in onze warmte-infrastructuur, dus hoe kunnen we de huizen in onze stad duurzaam verwarmen? Dat is een ingrijpende stap, dus het gaat er niet om dat we ons wapenen tegen inwoners. Nee, het gaat erom dat we een goede basis hebben met elkaar, dus ook een wettelijke basis, om dat met elkaar uit te voeren. Een ander voorbeeld in de energietransitie is ook: kun je verplichten straks … Voorzitter, ik heb weer een accuprobleem, even een momentje.

De voorzitter: ik schors de vergadering 2 minuten, dan kan mevrouw Schouten even kijken of zij rustig de tijd kan nemen voor het herstel van de verbinding. (20.34 uur-20.35 uur) De voorzitter: ik heropen de vergadering en hoop dat de verbinding met mevrouw Schouten beter is. Ik zie dat u het device van uw collega wethouder heeft geconfisqueerd, er staat nu Elly Eggengoor onder uw beeld, maar het is mevrouw Schouten. Het woord is aan wethouder Schouten. Wethouder Schouten: ja bordjes wisselen gaat wat moeilijker digitaal. Misschien kan het wel, maar het is even wat het is. Ik was volgens mij bezig met het beantwoorden van de heer Van den Heuvel. Mevrouw Bakhtali (Nú): dat klopt niet, even een punt van orde. Mevrouw Schouten was bezig mijn vraag te beantwoorden over het verplichten van bewoners.

14/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

De voorzitter: ja en in mijn beleving had ze dat afgerond, maar heeft u daar nog een vraag over mevrouw Bakhtali, een interruptie? Mevrouw Bakhtali: dat antwoord was niet afgerond, voorzitter. Wethouder Schouten: ja voorzitter, ik denk toch voor de duidelijkheid; het gaat er niet om dat er een juridische basis is om inwoners te verplichten, dat is niet de intentie. Het gaat erom dat we een goede juridische basis hebben als we maatregelen nemen, dat dat ook goed geborgd is dus dat nog even als een toelichting. Mevrouw Bakhtali (Nú): ja dank u wel. Ik vind het toch wel heel vaag en mevrouw Schouten blijft er omheen draaien. Het gaat om juridische middelen waarmee de gemeente zich gaat wapenen ten opzichte van burgers en ik wil alvast zeggen dat wij daar dus de grootste bezwaren tegen hebben, want burgers voelen zich al opgejaagd en ze willen niet onder druk gezet worden voor van alles en nog wat. Energietransitie prima, maar er moet geen dwang, drang of wat voor manier van forceren ook in het spel komen, want dan krijgt u ons tegenover u.

Wethouder Schouten: ja voorzitter, als laatste opmerking, ik vind het jammer dat mevrouw Bakhtali toch niet helemaal goed geluisterd heeft, want dat zijn niet mijn woorden geweest en ik begon met het voorbeeld dat in een wijkuitvoeringsplan de gemeente ook de positie moet hebben om partijen aan te kunnen wijzen, dus dat nog toch als een allerlaatste poging. Dan opnieuw een poging om terug te gaan naar de beantwoording van de heer Van den Heuvel. U sprak ook over meer geld beschikbaar te stellen voor isoleren. Ik wil daar wel een paar dingen over zeggen. Het Rijk heeft aangegeven dat er geld beschikbaar komt voor energiearmoede en de contouren daarvan worden wel steeds helderder, wat dat betekent, ook voor ons en dat ook wel inzichtelijk is om hoeveel huishoudens het gaat en het idee is ook wel om dat in te zetten voor isolatiemaatregelen. U vroeg: is het nodig om er een hekje omheen te zetten om die gelden? Het lijkt mij als dat bestendig gealloceerde gelden zijn, dan hoeft hier niet nog eens een hekje omheen want dan moeten we ze daar ook voor gebruiken, maar ik snap wel uw oproep om goed middelen ter beschikking te stellen voor die maatregelen en gelukkig komt er vanuit het Rijk langzamerhand ook meer helderheid over. We zijn er nog niet, maar het komt wel. Meneer Verhoeve, u begon uw pleidooi met het benadrukken hoe belangrijk dit proces is, van het fossiel af.

En ja, dat is de hele kern van dit verhaal wat we zeker niet uit het oog moeten verliezen, een gigantische opgave. U noemt daarbij een aantal wel belangrijke aandachtspunten: hoe kunnen we goed met elkaar weten dat we de goede dingen doen om in 2040 energieneutraal te zijn en u stelde de vraag: hoe zit dat met die 2050 en de geïsoleerde omgeving, want daar begon u eigenlijk ook mee. Dat staat inderdaad in de eerste paragraaf van het raadsvoorstel en daar wordt ook echt verwezen naar wat het klimaatakkoord daarover zegt, die noemt het jaartal 2050 en wij hebben met elkaar afgesproken 2040, dat is best wel snel trouwens, maar dat is nog steeds ons streven, 2040 energieneutraal. De heer Verhoeve (D66): dank u wel voorzitter, maar dan ben ik benieuwd, betekent dit dat u eigenlijk zegt dat bij het gewenst effect ook 2040 zou moeten staan, omdat dat om ons gewenste effect zou gaan? Wethouder Schouten: ja, ik denk dat de tekst waar u naar refereert, die verwijst specifiek naar het Klimaatakkoord waar 2050 wordt genoemd en wij blijven vasthouden aan 2040. Het wordt echt wel spannend of we dat gaan halen of niet, dat zeg ik er ook direct bij, want dat is echt wel een grote ambitie.

Desondanks zou ik wel die vast willen houden, dat hebben we tenslotte met elkaar afgesproken, maar die 2050 dat is echt omdat dat de ambitie van het Klimaatakkoord is, 15/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021

dus ik vind het wel correct om te zeggen dat landelijk en wij daarin verschillende jaartallen hebben. De heer Verhoeve (D66): ja dank u wel, want uit het raadsvoorstel blijkt niet dat dat verwijst naar het Klimaatakkoord, maar er staat dat dat het gewenste effect is van dit raadsvoorstel, dus dat brengt mij wel in verwarring dus ik ben blij dat u in woord in ieder geval aangeeft dat we nog steeds toewerken naar 2040 en ik snap dat u dat spannend vindt, dat vinden we met elkaar spannend, maar de doelstelling is volgens mij nog wel steeds deze doelstelling. Wethouder Schouten: als u zegt: de doelstelling is nog steeds deze doelstelling, dan is die 2040, even voor Nieuwegein. De heer Verhoeve: 2040, exact. Wethouder Schouten: en draagt daarmee ook bij aan de doelstelling 2050 van het Rijk, zo zou je het ook nog kunnen zeggen. Uw motie over het ‘Meten is weten’: zijn we wel goed op weg vraagt u eigenlijk of dat is een retorische vraag. Uw oproep is om met deze motie daar wat aan bij te dragen. Uw motie gaat echt uit van de doelstelling van de routekaart en doelstelling energieneutraal 2040. Dat is wel breder dan alleen de warmtetransitie waar we het vanavond over hebben. De Warmetransitievisie draagt natuurlijk wel bij aan de routekaart of aan energieneutraal 2040, maar dat neemt niet weg dat we goede mijlpalen moeten hebben om te weten of we het gaan bereiken.

Het raadsvoorstel zegt daar wel iets over, het zegt ook: de tijdspanne van een Warmtetransitievisie is 5 jaar en we moeten ook echt de peilstok er iedere keer insteken om te weten of we op het goede pad zitten en om bij te stellen. In 2022 willen we ook, en dan kom ik toch even bij de routekaart, die is natuurlijk opgebouwd in fases, die fase 1 loopt eigenlijk nu af en in 2022 moeten we de volgende fase gaan definiëren van de routekaart en het is ook echt de bedoeling dat we daarin ook goede meetmomenten en indicatoren opnemen. Ik zou dus wat dat betreft uw motie en dan heb ik het over 278 voor de helderheid, wel willen lezen als dat we, het is niet een herijking, maar het is wel de volgende fase van de hele routekaart waarin die ijkmomenten ook komen om daar ook echt uw oproep van: kijk ook naar input/output en effect, daarin mee te nemen. Dan was uw andere oproep: motie 280 ‘Klaar voor de start’ waarin u oproept om financiële instrumenten te onderzoeken en middelen beschikbaar te stellen en dat is heel erg belangrijk. Ik bedoel, in de wijkuitvoeringsplannen zullen we veel meer inzicht krijgen op welke middelen we nodig hebben, dus in die zin is dat een goede aanscherping ook op het raadsvoorstel dat er ligt. Voorzitter, ik wil 1 stapje terug doen nog even naar de motie 278 omdat in het dictum doet u ook een oproep tot behandeling in de Kadernota 2023.

Ik vind dat echt te snel. Ik denk dat het ook te vroeg is of niet haalbaar, eigenlijk moet ik dat zeggen. Wat ik al zei, die herijking 2022 met de Kadernota, ja daar zouden we al eigenlijk bijna nu mee moeten beginnen. De verkiezingen komen eraan dus ik vind het belangrijk, maar ik vind ook dat we het zorgvuldig moeten doen dus ik wil wel echt aangeven, dat gaat me dan net iets te snel, die Kadernota. De heer Verhoeve (D66): die kan ik me op zich wel voorstellen, maar heeft u dan een concreet voorstel wat dan realistischer is, waarmee we allebei wel geholpen zijn? Wethouder Schouten: ja, ik zou eerder denken van na de zomer. Kijk, als het zo is dat we al voor de Kadernota weten nu hebben we een goede reden om te zeggen: dat geld hebben we nodig, dan zullen we dat natuurlijk niet nalaten, maar dat is evident, maar die hele herijking van die tweede fase, dat moeten we echt zorgvuldig doen, dus ik zeg liever dan na de zomer tweede helft 2022. Daarmee had ik ook al op 278 gereageerd en dan is er ook nog motie 275 van de SP 16/67 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 25 november 2021 met voortzetting op 29 november 2021