2021-488 Verslag raadsvergadering d.d. 4 november 2021 (begroting).pdf

2021488

Not ul en Ver s l agvander aads ver gader i ng gehoudenop

4november2021

Aan De leden van de raad Onderwerp Verslag van de gemeenteraadsvergadering van 4 november 2021 Afdeling Griffie Aanwezig: Voorzitter: Raadsleden:

College: Raadsgriffier: Afwezig: Verslaglegging: 1.

Datum Portefeuillehouder F.T.J.M. Backhuijs Bijlagen

de heer F.T.J.M. Backhuijs mevrouw M.A.M. de Beer (tot 23.10 uur), de heer H. Beeuwkes, mevrouw M.P. Bijvoet, de heer M.E. Diekstra, de heer S.A. Elias, de heer V.F. van Esch, mevrouw A.M. Feenstra, de heer J.A.N. Gadella, de heer M.W. Hack, de heer F.T.H.M. van den Heuvel, de heer E.F. Holtermann, de heer G. Horst, de heer M.J. Monrooij, mevrouw H.M.G. Peters, de heer H.J. Schat, mevrouw J.C. Schiltkampvan Dixhoorn, de heer P. van de Siepkamp, mevrouw C.C.J.J. van der Sluiszen, de heer M.A.J. Snoeren, de heer P.W.M. Snoeren, mevrouw M. Spalburg, de heer M.C. Stekelenburg, mevrouw J. Verbeek-Beverwijk, de heer F.T.J. Verdam, de heer V. Verhaar, de heer T.A.C. Verhoeve, mevrouw K.M.K. Vizee, de heer G. Zondag de heer A.J. Adriani, mevrouw W. Eggengoor, de heer J.R.J. van Engelen, de heer J. Kuiper, mevrouw M. Schouten de heer J. Karens mevrouw B.Z. Bakhtali, mevrouw A. van den Heuvel, mevrouw A.M. van Schaik, mevrouw M.C.G. Schenkhuizen-van Keulen mevrouw M.H.M. de Ridder-van Beek (Notuleerbureau De Ridder)

Opening en mededelingen De voorzitter: dames en heren, hartelijk welkom. Ik open de vergadering van de gemeenteraad van Nieuwegein van 4 november 2021 en ik heet u van harte welkom, in het bijzonder welkom aan de familie Wijntjes. We beginnen zoals gebruikelijk met een moment van stilte voor gebed of bezinning. Dank u wel. Mag ik u verzoeken te gaan staan? Deze vergadering wil ik beginnen met stil te staan bij het overlijden van oud-raadslid Willem Wijntjes. Willem is eind oktober overleden, op 26 oktober bereikte ons dat verdrietige bericht. Op 24 oktober is hij overleden, 71 jaar is hij slechts geworden. Willem Wijntjes is geruime tijd lid geweest van onze gemeenteraad, liefst 6 periodes, 24 jaar, van mei 1990 tot en met maart 2014. In de laatste 4 jaar van die periode heb ik Willem ook leren kennen omdat ik in 2011 burgemeester werd in deze gemeente. Willem was een bevlogen raadslid. Hij was financieel deskundig en hij was politicus. Als ik met Willem 1/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

sprak, dan was het altijd: praat ik nou met de politicus Willem Wijntjes of praat ik nu met de financieel deskundige Willem Wijntjes? Dat liep zo in elkaar over dat hij je in dat soort debatten en dat soort gesprekken altijd wel wist te overtuigen, of via de inhoudelijke lijn ofwel via de politieke lijn. Heel knap, de manier waarop hij dat deed, want dat deed hij ook met heel vrienden te maken en met weinig vijanden te maken. Wij herinneren ons Willem als een zeer betrokken en krachtige persoonlijkheid, die ook altijd kritisch was en de juiste vragen wist te stellen. Hij heeft ook een nalatenschap in deze raad en die nalatenschap is de Wet van Wijntjes en daar heb ik 2 varianten van gehoord. De ene variant is: 2 keer incidenteel is structureel en de andere variant is 3 keer incidenteel is structureel. Ik kan me zo voorstellen dat een beetje afhankelijk van het onderwerp de wet die 2 variaties ook kende. Vanuit de gemeenteraad was hij ook betrokken bij de regio. Hij is lid geweest van het algemeen bestuur van het Bestuur Regio Utrecht dat inmiddels niet meer bestaat en opgevolgd is door de U10. Hij is ook nog actief geweest als bestuurslid van de bestuurdersvereniging Nieuwegein. Na zijn raadsactiviteiten kon Willem het toch niet laten en is hij politiek actief geworden in de Provinciale Staten voor het CDA en was hij ook nog actief binnen de lokale CDA-afdeling.

Wij zullen Willem als politicus en zeker als mens zeer missen en vanaf deze plaats wil ik medeleven uitspreken naar de familie en sterkte wensen in deze moeilijke tijd. Ik vraag u enkele momenten stilte. Dank u wel. Familie Wijntjes, heel veel sterkte. Ik begrijp dat u ons weer gaat verlaten. Fijn dat u erbij was. De voorzitter: ik heb de volgende berichten ontvangen van afwezigheid: mevrouw Van Schaik, mevrouw Schenkhuizen en mevrouw Van den Heuvel en later, dat stond nog op mijn briefje, zou de heer Elias zijn maar die loopt net binnen en mevrouw Bakhtali is later aanwezig. Ik kijk even of dat verder zo klopt? Dan kunnen we de raadsvergadering zo starten, ware het niet dat ik nog 1 mededeling aan u te verrichten heb. U ziet waarschijnlijk dat ik mijn ambtsketen vanavond niet om heb; die is bij de zilversmid omdat de penning van de keten gebroken is. Ik had gehoopt dat hij misschien vandaag klaar zou zijn, maar de zilversmid heeft iets meer werk daaraan. Ik hoop dat u mij dat vergeeft. Ik zal er voorzichtig mee om blijven gaan. Dan de mededeling dat vanaf agendapunt 2 de spreektijdregeling geldt en u weet, we hebben 2 minuten toegevoegd aan die spreektijd voor de mogelijkheid om interrupties te houden die ik dan niet meer bij hoef te houden in aantallen.

Ik vraag u ook nog, nu we in deze zaal weer zitten met oplopende coronacijfers en de afstand 1,5 meter zo goed mogelijk proberen te houden, om dat ook hier te doen. Als er tussentijds overleg moet plaatsvinden dan kan dat in het Atrium; daar is zoveel ruimte dat u ook die 1,5 meter afstand kan nemen. We hebben in het presidium gisterenavond afgesproken dat de eerste termijn van de sprekers dat u dat op de plek doet waar het spreekgestoelte, maar dat is die plaats in dit geval voor deze avond, dat u daar uw eerste termijn kan houden en ook uw tweede termijn, tenzij we ergens halverwege de vergadering denken dat er wel heel veel beweging is en dat willen we liever niet. Koffie en thee staat buiten, dat kunt u zelf pakken en ik vraag u ook: houd rekening met de afstandsregels die gelden. De moties die op tijd waren aangeleverd staan in iBabs, dat heeft u kunnen zien. 2.

Vragenhalfuurtje De voorzitter: er zijn geen vragen ingediend.

3.

Vaststellen agenda De voorzitter: ik heb geen voorstellen van leden van de raad ontvangen om iets aan de agenda te doen; ik kan er denk ik vanuit gaan dat de agenda vastgesteld is zoals die voorligt.

2/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

4.

Voorstel tot vaststelling van de besluitenlijst van de vergadering van 14 oktober 2021 (2021-430) De voorzitter: ook daar zijn geen opmerkingen over binnengekomen vanuit de raad op de conceptbesluitenlijst en ik stel voor om hem conform vast te stellen. Daar kunt u mee instemmen.

5.

Lijst van ingekomen stukken (2021-442) De voorzitter: het voorstel is om de stukken 1.1 tot en met 1.10 voor kennisgeving aan te nemen. De heer Hack heeft verzocht om de brief 1.8 over te plaatsen naar categorie 2, dat is desgewenst betrekken bij de behandeling van het afwegingskader aardwarmte in dit geval. Ik kan me voorstellen dat dat een goed voorstel is. De heer Van den Heuvel had nog voor een paar brieven mogelijk diezelfde wens om die te voegen. Ik kan me voorstellen dat we dat even buiten de vergadering om bekijken en dan zorgen dat die toegevoegd worden bij de behandeling van de desbetreffende agendapunten. De heer Verdam zie ik vragen om 1.4, 1.8 en 1.10 ter afdoening in handen van het college te stellen. Van 1.10 uit mijn hoofd weet ik dat daar het college al een brief over heeft geschreven aan de raad, die heeft u 2 weken geleden ontvangen dus volgens mij hoeft dat dus niet meer, want daar staat een reactie van het college in. En 1.4 en 1.8 heb ik zo-even niet paraat; 1.8 wordt betrokken volgens de heer Hack bij het voorstel bij de aardwarmte, ik denk dat dat ook de goede afhandeling is en 1.4 en dan moet ik even mijn iPad aanzetten, ik hoor iemand achter me fluisteren ‘ook’; die gaat ook over aardwarmte, dus dan stel ik voor dat we die daar ook bij behandelen.

De heer Van den Heuvel (SP): voorzitter, dat waren ook de stukken die ik had willen indienen met hetzelfde verzoek. De voorzitter: ik kijk even naar de heer Verdam of hij daarmee kan instemmen om het toe te voegen en dan te betrekken bij de behandeling. De heer Verdam (GV): ik had graag voor de behandeling een antwoord willen hebben. Dank u wel. De voorzitter: als we dat zo afspreken, dan komen die terug bij de behandeling van het desbetreffende stuk. Dan is het voorstel om stuk 4.1 om preadvies in handen van het college te stellen; daar kunt u ook mee instemmen.

6.

Voorstel over het vaststellen van de Programmabegroting 2022-2025 (2021-410) Fractie Lokale Vernieuwing, mevrouw Peters: Ja voorzitter, dank. Afgelopen juli bij de algemene beschouwingen bij de jaarrekening 2020 hebben eigenlijk alle fracties hun bijdrage al kunnen leveren en ook de speerpunten van hun partijen kunnen noemen. Vandaag bij de behandeling van de begroting 2022-2025, kunnen wij dat opnieuw waarbij nu dan niet de nadruk ligt op wat er het vorige jaar mogelijk anders had gemoeten, maar op wat wij vinden dat voor de toekomst belangrijk is. De verkiezingen komen eraan. Deze begroting is de laatste van het huidige college en dat brengt mij ertoe namens mijn volledige fractie, om iedereen een goede voorbereiding en een prettige verkiezingstijd te wensen. Ik herhaal in dit verband graag dat het de voorkeur van mijn fractie heeft, een opmerking die ik al eerder in deze raad heb gemaakt, om discussie te voeren op en over de inhoud en dan ook nog eens in de politieke arena, of dat dan de raadzaal is, deze zaal 008 of zometeen mogelijk weer digitaal of later tijdens de verkiezingsdebatten, maar in gesprek dus met elkaar en niet over elkaar en niet op Twitter of waar dan ook achteraf op Internet, maar 3/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

gewoon daar waar de ander ook bij is. Je eigen kracht benoemen in plaats van een ander ‘afzeiken’ en sorry voor dat woord, dat is hoe wij het heel graag zouden zien. Ik hoop van harte dat wij als raad dit met z’n allen zo kunnen en ook willen doen. Dit gezegd hebbende en het belang van de goede omgang met elkaar onderschrijvende, noem ik heel graag nog even de bijeenkomst die gepland staat op 11 december aanstaande. Helaas, het is waar, is het een zaterdag waarvan ik ook echt wel begrijp dat er ook zat andere dingen te doen zijn, maar en dat vind ik dan toch ook wel weer belangrijk om te vermelden, de middag wordt afgesloten met lekker eten waar ik zelf dan heel enthousiast wordt, maar die ook gewoon van groot belang is. Van belang voor iedereen die nu in de raad zit, die daar gaat stoppen of voor hen die doorgaan, maar ook voor hen die na ons in onze raad zullen komen. Het is immers ieders verantwoordelijkheid maar wat mij betreft ook echt een voorrecht, om mee te mogen praten en bepalen hoe deze raad in de toekomst met elkaar omgaat en werkt. Wij, onze raad, is immers het hoogste bestuursorgaan van onze gemeente. Dat moet goed in elkaar zitten, dat moet goed werken. We moeten met elkaar door 1 deur kunnen, ook als de standpunten uiteen lopen en we moeten vooral veilig zijn en veilig voelen.

Daarnaast en dat is ook niet onbelangrijk, wordt zaterdag 11 december een gezellige middag waarop we ook proosten op de feestdagen die komen en het nieuwe jaar dat voor de deur ligt. Met andere woorden: ik hoop dat jullie allemaal komen en een bijdrage willen leveren aan een veilige en goed functionerende raad, dus graag tot de 11e december. Voorzitter, dan verder met de begroting die voor alle jaren een positief saldo laat zien, maar die mogelijk echt wel uitdagingen te verwerken krijgt. Bij deze uitdagingen duid ik bijvoorbeeld op de kosten voor de jeugdzorg en mogelijke veranderingen in de gemeentefinanciën, iets om in de gaten te houden dus en zoals gebruikelijk voor mijn fractie, zal ik ook deze begroting bespreken aan de hand van en beoordelen op de inmiddels 5 speerpunten van mijn fractie en dat zijn: duurzaamheid, veiligheid, gezondheid, lokale uitdagingen en tot slot belang van jong en oud. Te beginnen met duurzaamheid. Eerder heb ik in dit verband gesproken over windenergie en zonne-energie, maar vandaag besteed ik mijn spreektijd aan duurzame vervoersmiddelen zijnde bussen en stekkerauto’s. Uit de beantwoording van door mijn fractie gestelde vragen blijkt dat er in Nieuwegein nog steeds voornamelijk dieselbussen rijden en dat in 2022 bekend wordt wanneer er voor onze regio meer elektrische bussen bij komen.

De verwachting is thans dat die extra bussen er niet zullen zijn voor het jaar 2023, mogelijk wordt dat pas later. Wij spreken hierbij onze hoop maar ook echt onze verwachting uit dat het college op dit punt voet bij stuk houdt en ervoor zorgt dat die elektrische bussen er echt gaan komen en niet weer in een andere stad binnen onze regio worden ingezet. Verder dien ik hierbij met het oog op het verwachte toenemende gebruik van een stekkerauto graag motie M277 in, hetende ‘Wees innovatief met laadpalen’. Een nadere bespreking van deze motie volgt na de bespreking van deze begroting. Verder met ons tweede speerpunt: veiligheid. Over dit onderwerp zou ik een heel boek kunnen schrijven, maar wederom doe ik dat niet. Duidelijk mag wel zijn dat mijn fractie hier uitgesproken ideeën over heeft en uw raad daar de afgelopen jaren ook vaker deelgenoot van heeft gemaakt, denk aan onze moties, bijdragen en vragen over sexting, loverboys, messenverbod, ondermijning, camera’s, veiligheid op industrieterreinen en digitale veiligheid. En hoe mooi is het dan om te constateren dat dit alles niet aan dovemansoren is gericht. Zo is het messenverbod ondertussen in de APV opgenomen en worden de aanpak van sexting en ondermijning als speer- of aandachtspunten genoemd.

Voor deze gepaste aandacht, voor deze echt enorm ingewikkelde issues willen wij het college bedanken en tegen de toehoorders van vandaag die zich afvragen of de lokale politiek wellicht iets voor hun is zeg ik: als je wat wilt, kun je in deze gemeenteraad ook echt wat bereiken, dus stop met schreeuwen langs de lijn en kom erbij. Iedere politieke partij hier aanwezig ontvangt nieuwe leden met open armen en iedereen is welkom. Met betrekking tot de toepassing van camera’s en dan in het bijzonder gemeentelijke camera’s of de samenwerking met particuliere initiatieven, vinden wij de opstelling van het college bij monde van de burgemeester tijdens de Avond voor de Stad van 7 oktober jongstleden tot op 4/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

heden vrij star, waarbij ik me dan voorzichtig uitdruk. Goed om te lezen is dan ook dat het college, zo blijkt uit de beantwoording van de technische vragen, indien zich in de toekomst de situatie voordoet waarbij cameratoezicht van belang wordt geacht, zorgvuldig naar deze mogelijkheid zal kijken. Het is een zeer voorzichtige uitspraak mogelijk toezegging, waarbij ik niet uitsluit dat mijn fractie eerder dan het college van mening is dat een bedoelde situatie zich voordoet. Wij gaan dit nog scherper dan we al deden, in de gaten houden. Verder met ons derde speerpunt, zijnde gezondheid. In dit kader wil ik met uw raad net als andere keren het sociaal domein kort bespreken en besteed ik aandacht aan AED’s. In deze raad heb ik namens Lokale Vernieuwing al eerder gezegd dat helaas niet iedereen in onze samenleving en dus ook niet in onze stad, altijd even goede of dezelfde kansen en keuzes heeft. Hoewel zelfredzaamheid wat ons betreft het uitgangspunt is en ook zeker moet blijven, zijn er ook mensen die verdraaid graag zelfredzaam zouden willen zijn, maar die het helaas niet lukt om welke reden dan ook en deze mensen moeten niet vergeten worden en moeten worden geholpen.

Dit geldt ook in ieder geval voor de jeugd of de jeugdzorg in Nieuwegein, maar tegenover dit belang staat de enorme grote financiële uitdaging en wederom volgt uit deze begroting dat de kosten voor jeugdzorg mogelijk ons financiële saldo door de war gooien. Heeft het college enig idee op welk moment duidelijk wordt welke structurele bijdrage er uit Den Haag komt en wat doet het college daar eigenlijk zelf aan om deze duidelijkheid te verkrijgen? Maar met alleen maar kijken naar Den Haag gaan we er niet komen. Duidelijk is dat er ook lokale problemen zijn die moeten worden aangepakt, bijvoorbeeld de wachtlijsten en de uitstroom. Het is goed om in de antwoorden op onze vragen te lezen dat het aantal kinderen dat afhankelijk wordt van zwaardere vormen van jeugdhulp, niet toeneemt maar de uitstroom moet echt nog wel op gang komen. Dat lijkt ons een goede en belangrijke opdracht voor de komende jaren. Het belang van AED’s lijkt mij eigenlijk vrij duidelijk. Opgemerkt dient te worden dat de AED’s die er in Nieuwegein zijn, allemaal particulier of zakelijk bezit zijn en dat er geen dekkend netwerk is. Alle AED’s staan geregistreerd, maar dat wil niet zeggen dat ze ook allemaal werkend zijn en ook niet dat ze allemaal 24/7 beschikbaar zijn. Onze motie waarover ik zometeen nog iets nader zal zeggen, stelt voor een dekkend netwerk voor AED’s te bewerkstelligen.

Dan voorzitter, ons vierde speerpunt: lokale uitdagingen en in dit kader wil ik het hebben over afval, groenvoorziening, groenonderhoud en over het belang van participatie. Uit de antwoorden op de door ons gestelde vragen blijkt dat het college het voornemen heeft om € 10 te blijven vragen voor het ophalen van grofvuil. Het idee hierachter is, zo blijkt uit de antwoorden, dat mensen doordat ze moeten betalen voor het ophalen van grofvuil, worden gestimuleerd in het zelf beter en anders scheiden van hun afval en het zelf wegbrengen van hun grofvuil naar de stort. De redenatie van het college is dat nu er minder vraag is naar het ophalen van grof vuil, het college stelt gedeeltelijk te zijn geslaagd in deze missie. Met andere woorden: volgens het college is het zo dat nu er minder grof vuil wordt opgehaald, dit betekent dat mensen beter scheiden en vaker zelf hun afval wegbrengen. Als ik eerlijk ben voorzitter, vindt mijn fractie dit een wat naïef standpunt of op zijn minst een niet helemaal compleet standpunt. Ja, het is vaak druk en zeker druk geweest bij de stort, zeker in tijden van de lockdown, maar onze waarneming is ook dat er heel veel meer vuil wordt gedumpt op straat. In onze fractie is zelfs hardop de vraag gesteld wanneer de collegeleden voor het laatst zelf een rondje door de stad hebben gefietst om naar de verschillende bekende stortplekken te kijken.

Naar onze mening in ieder geval, zorgt het vragen van geld voor het ophalen van grofvuil dus ook voor afvaldumpingen. Hoe denkt het college hierover? Wij horen heel graag een reactie. Uit een door ons gehouden poll blijkt dat onder andere hondenpoep maar ook slecht onderhouden groen de grootste ergernissen zijn van Nieuwegeiners. We praten al lang over onderhoud en het belang daarvan en door slecht onderhoud is er de afgelopen tijd veel groen verwijderd omdat het onderhoud zo slecht was dat alleen verwijderen eigenlijk nog maar een oplossing was, dit terwijl de aantrekkingskracht van Nieuwegein het fijne groen en de parken is

5/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

of dat in ieder geval zou moeten zijn. Laten we er dan ook voor zorgen dat het mooi groen en mooie parken zijn of worden. Kan het college ons dat toezeggen? Dan binnen dit kader nogmaals een opmerking over participatie en graag verwijs ik hierbij dan naar onze bijdrage tijdens de algemene beschouwingen in juli van dit jaar. Kortgezegd heb ik daar toen op het belang van participatie gewezen, waarbij je echt verder moet kijken en meer moet doen dan een briefje door de deur gooien of een post plaatsen op Internet en waarbij verwachtingsmanagement essentieel is. Het moet voor de Nieuwegeiners immers duidelijk zijn in hoeverre en waarover zij kunnen meepraten en waarom de uitslag zo is zoals die is. Uit onder andere de recente Avond voor de Stad over de Deventerschans, waar aan het einde van de avond uiteindelijk ambtelijk werd toegegeven dat het misschien toch allemaal net een beetje anders had gemoeten of in ieder geval een terugkoppeling gegeven had moeten worden, blijkt dat er nog verbeterslagen te maken zijn. Wetende dat de Participatienota eraan komt, zullen we ons hierop richten en ook goed blijven monitoren of de participatie in Nieuwegein daadwerkelijk beter gaat. Tot slot met betrekking tot de begroting, ons vijfde speerpunt: belang van jong en oud.

Met betrekking tot de oudere Nieuwegeiner, hebben wij met veel interesse geluisterd naar de Avond voor de Stad en het bijbehorende raadsvoorstel van programma Woonwijs. Wij roepen het college op om mee te blijven denken over en open te blijven staan voor lokale senioreninitiatieven op het gebied van wonen en recreëren. Op basis van het genoemde programma, spreekt mijn fractie hierbij het vertrouwen uit dat het college dit voldoende zal doen. Echter, de mail die wij gisteren ontvingen over een plan voor een knarrenhof bij de Deventerschans, roept bij ons wel de vraag op wat het college wel of niet gaat doen met dit voorstel. Volgens de initiatiefnemers is er met hen geen contact opgenomen, terwijl daarom wel is gevraagd. Kan het college ons dit uitleggen? Met betrekking tot onze jongeren is ook wonen een zeer grote uitdaging en dan meer in het bijzonder tijdig een betaalbare woning vinden. Wij denken dat er meer innovatieve oplossingen op het gebied van wonen zijn dan die wij tot nu toe in Nieuwegein gebruiken. Hierbij denken wij bijvoorbeeld aan de bouw van prefab woningen ofwel casco bouwen, waardoor de verkoopprijs lager ligt en de koper zelf verantwoordelijk is voor nadere inkleding en inrichting. Heeft het college hier wel eens aan gedacht of onderzocht of er behoefte bestaat? Ook dit hoor ik graag.

Hiermee voorzitter, ben ik aan het einde gekomen van de bespreking van de programmabegroting en sluit ik dit onderwerp graag af met de conclusie dat wij voor deze programmabegroting zullen stemmen. Eventuele moties en amendementen bespreek ik en bewaar ik voor mijn tweede termijn. Dan tot slot heel kort een laatste woord over motie M272, waarvan ik eigenlijk denk dat de inhoud voor zich spreekt, waarvan ik net in mijn bijdrage heb aangegeven dat de motie bewerkstelligt dat er een sluitend netwerk komt voor AED’s en een sluitend netwerk komt voor oplaadbare of stekkerauto’s, zoals ik ze heb genoemd. Ik denk dat het belang voor nu duidelijk genoeg is en als ik naar aanleiding van de eerste termijn van anderen meen daar opmerkingen over te moeten maken, kom ik daar ook in mijn tweede termijn op terug. Dank u wel. Fractie Groep Verdam, de heer Verdam: Voorzitter, dank u wel. Allereerst onze dank voor deze duidelijk leesbare programmabegroting. Het is een mooie opsomming van de vele ambities van dit college voor 2022 en de jaren daarna. Het hebben van ambities juich ik van harte toe en velen hiervan ondersteun ik. Ook dank voor de talrijke technische vragen van de collega partijen en de antwoorden vanuit ons ambtelijk apparaat.

Toch voorzitter mis ik een zeer belangrijk onderwerp in het geheel, een tekortkoming bij tal van onderwerpen betreffende mobiliteit, inrichting openbare ruimte, gemeentelijk vastgoed, bewonersparticipatie en woningbouw. Er wordt in deze programmabegroting her en der wel gerept over nultredewoningen, levensloopbestendige woningen en seniorenwoningen, maar wat 6/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

houdt dat in? Een woning zonder drempels of een trap noem ik nog niet levensloopbestendig en dus niet geschikt voor mensen met een lichamelijke handicap. Daar is echt meer voor nodig. Het staat wel leuk in de prospects van projectontwikkelaars en de gemeentelijke voorstellen, maar in de praktijk komt hier niets of onvoldoende van terecht. Het gevolg: of deze mensen moeten wederom verhuizen of via de Wmo dienen deze woningen alsnog aangepast te worden. Daarom voorzitter, dien ik mijn motie 273 ‘Adviesraad gehandicapten mobiliteit en toegankelijkheid’ in, samen met Groep Stekelenburg. Ik mis bij tal van gemeentelijke vraagstukken actief advies van ervaringsdeskundigen met een handicap of ouders hiervan. Het dictum lijkt mij duidelijk, dus dat ga ik verder niet toelichten tenzij ik daar voor uitgenodigd wordt. Eerder benoemde mijn collega van Lokale Vernieuwing iets over redzaamheid dat ik ondersteun, maar laat dat dan ook gelden voor mensen met een handicap. Het verzoek aan het college om een dergelijke adviesraad te faciliteren dient ertoe te leiden dat onze stad ook voor hen duurzaam, veilig en leefbaar is en wellicht kan deze adviesraad ook een impuls zijn voor de Participatiewet en de uitvoering van het VN-verdrag voor gehandicapten.

Een goed advies van ervaringsdeskundigen kan kosten besparen en een positieve bijdrage leveren aan de duurzaamheid en leefbaarheid voor alle bewoners tenslotte. En waarom voorzitter, wordt er geen advies ingewonnen bij de gebruikers van Wmo-hulpmiddelen als er nieuwe contracten worden afgesloten met dienstverleners? Het gaat tenslotte over de gebruikers van deze hulpmiddelen. Begin dit jaar is het Meyra-contract voor het verstrekken en onderhouden van hulpmiddelen overgedragen aan Welzorg en Medipoint, terwijl er na jarenlange problemen met Geynwijs eindelijk rust in de tent was gekomen. Welzorg is jaren terug beoordeeld op haar slechte service, ook in onze gemeente. Kan de wethouder toelichten waarom er geen vooradvies is aangevraagd bij de gebruikers? En waarom voorzitter, worden de gebruikers niet geïnformeerd over de service met betrekking tot storingen? Verder voorzitter, enkele andere opvallende zaken in deze programmabegroting. Wat mij opviel in de begroting was dat er afgelopen jaar 90 sociale huurwoningen onttrokken zijn aan het woningbestand (pagina 196 van 8.694 in 2020 naar 8.604 in 2021) en maar 30 woningen groei in 2022.

Kan de wethouder dit toelichten? Kan de wethouder ook uitleg geven voor het streefcijfer van 150 nieuwe sociale huurwoningen dit jaar en maar 115 in 2022? Is dit dan bruto of netto? Ook ben ik geschrokken van het aantal uithuisplaatsingen van kinderen: 73 in 2020 en 138 in 2021. Is deze toename het gevolg van alle problemen met de toeslagaffaire? Zo ja voorzitter, welke inspanningen gaat het college ondernemen om deze getroffen ouders hierin te begeleiden om deze kinderen weer terug te plaatsen en hen hierin te ondersteunen? Graag een reactie van de wethouder. Voorts de vraag aan de wethouder afvalinzameling. Vorig jaar december heb ik de vraag gesteld of de wethouder met een passende oplossing kan komen voor het inzamelen van incontinentiemateriaal en verpakkingen vanwege speciale voeding. Zijn hier al vorderingen in en gaat dit in 2022 geregeld worden? Voorzitter, ik sluit af. Op 22 januari 2020 diende ik de motie 122 in met betrekking tot Vosseweide naar aanleiding van het programma Betere Buurten vanwege de verloedering aldaar en de slechte staat van de bestrating en groen, wat mij betreft een grote achterstand in onderhoud. Daar de wethouder deze motie omarmde, heb ik de motie ingetrokken. Tot mijn verbazing in de programmabegroting 2022 bij de diverse herbestratingsprojecten, mis ik geheel enige vorderingen hierin of idee dat hier wat aan gedaan wordt.

Kan het college aangeven wat hier de reden van is en wat u daar in 2022 aan gaat doen? Hebben de wethouders al een bezoekje gebracht aan de Vosseweide? Voorzitter, dank u wel. Graag verneem ik de reacties van de collegeleden. Fractie Socialistische Partij, de heer Van den Heuvel: Dank u wel, voorzitter. Regeren is vooruitzien, juist in tijden van crisis. Naast alle details van een begroting, is het goed om ook eens even van een afstand te kijken. Volgens welke principes 7/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

en economische wetten zijn we aan het begroten? Na de financiële crisis van 2008 is het blinde geloof in de vrije markt en in het vrije markt kapitalisme gaan wankelen en zijn er vele alternatieve ideeën doorontwikkeld. Je zou ook nog kunnen stellen dat de coronasteun een vorm van anticyclisch handelen is geweest, dat gebaseerd is op de lessen van destijds. Het donutmodel van professor Raworth wint op vele plekken aan populariteit omdat het een eenvoudig te hanteren alternatief biedt voor het groeidenken. Het wordt ook in het bedrijfsleven toegepast. Multinationals beginnen de principes over te nemen. In Stockholm wordt een hele stadswijk met deze principes ontwikkeld en Amsterdam heeft ook daarover een motie aangenomen en is ermee bezig. De kern van ons probleem is dat 1 soort van groeicijfer geen onderscheid maakt tussen schadelijke groei enerzijds en waarden die veel moeilijker in geld zijn uit te drukken anderzijds. Zonder dat onderscheid is het erg moeilijk oordelen over een begroting voor de komende jaren. Zonder een onderscheid tussen beide soorten economische kengetallen, zal extractieve groei de overhand krijgen en houden en hebben, zoals dat ook steeds het geval is geweest. Het geeft te denken over een begroting die niet expliciet met de grenzen van groeien rekening houdt.

Wanneer menselijke waarden tot kostenpost worden gedegradeerd, worden de onvermijdelijke lasten naar de toekomst geschoven. Een bedrijf kan dat oplossen door failliet te gaan, maar in het geval van overheid moeten toekomstige generaties de prijs betalen. De motie M274 die de SP-fractie vanavond met ieders Belang samen indient, is een voorstel om met elkaar af te spreken om diepgaander en zorgvuldiger na te gaan over de gevolgen van oude reflexen op onze begroting en om te onderzoeken of het niet anders zou kunnen om misschien op termijn tot betere resultaten te kunnen leiden. Verder bij motie M272 was ik een beetje verrast door de curieuze titel en vervolgens een motie te lezen die voornamelijk over AED’s gaat. Natuurlijk zijn wij niet tegen een zorgvuldig dekkend netwerk van AED’s, maar over de laadpalen moet mij toch van het hart dat bijvoorbeeld in mijn buurt er veel parkeerproblemen zijn en er staan wel 4 laadpalen waar heel af en toe 1 of 2 auto’s staan te laden en vooral ‘s avonds zijn we dus gewoon 4 parkeerplekken kwijt. Motie M273 zouden wij heel graag steunen. Wij hebben helaas de e-mail gemist om hem mee in te dienen, maar we staan daar van harte achter. Dank u wel, voorzitter. Fractie Partij van de Arbeid, de heer Van Esch: Dank u wel, voorzitter.

De afgelopen 4 jaar heeft ook onze gemeente te maken gekregen met invloeden van buitenaf die voor grote impact hebben gezorgd voor onze stad, maar vooral ook voor onze inwoners. De landelijke wooncrisis blijft voortduren. De middelen vanuit het Rijk zijn beperkt waardoor onze keuzes voor de lange termijn worden bemoeilijkt en de coronacrisis heeft ons allemaal in meer of mindere mate getroffen. Maar ondanks al deze onzekerheden, moeten wij inwoners perspectief bieden en dit perspectief bieden wij onze inwoners door als sterke overheid onnodige drempels weg te nemen, de menselijke maat toe te passen en niemand uit het oog te verliezen. Hoewel onze inwoners zeker de afgelopen 2 jaar ook veerkracht hebben getoond, zijn velen aangewezen op meer zorg en ondersteuning want een betaalbare woning is niet te vinden, een vaste baan is niet gegarandeerd en meekomen in de energietransitie is niet vanzelfsprekend. Inwoners verdienen een overheid die kiest voor ondersteuning als dat nodig is en daarvoor is het noodzakelijk dat wij ons geld goed en gericht uitgeven.

Voorzitter, dat het college binnen al deze onzekerheden vandaag een sluitende begroting voorlegt, verdient een groot compliment en dat met het behoud van onze sociale infrastructuur, het doorgaan met woningbouwplannen en de komende jaren zullen wij doorgaan met de projecten Betere Buurten en vernieuwen wij onze scholen, maar het college stelt terecht dat onze gemeente een steeds grotere rol in maatschappelijke vraagstukken krijgt en dat vraagt ook de komende jaren om een goed financieel beleid. Wat de Partij van de Arbeid betreft zullen we ons geld moeten uitgeven aan hen die dat het hardste nodig hebben. In september, toen we enigszins optimistisch al over post corona spraken en vandaag zitten we weer hier in deze zaal op 1,5 meter, werd duidelijk dat een algemene groepsaanpak niet de juiste is. We zullen samen met de inwoners en 8/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

maatschappelijke organisaties heel gericht de problemen moeten aanpakken, want zo helpen wij onze inwoners van jong tot oud het beste. Voorzitter, als het gaat om onze jongste inwoners, zullen wij hen maximaal moeten ondersteunen met de Klijnsma-gelden. Deze middelen zijn in essentie bedoeld voor kinderen tot 18 jaar die in armoede leven. De Partij van de Arbeid heeft de afgelopen jaren 2 maal verzocht de Klijnsma-gelden over te hevelen naar een volgend jaar indien deze niet volledig waren besteed en dit kon op grote steun uit de raad rekenen. Vandaag dienen wij samen met Groep Stekelenburg en GroenLinks een amendement in om deze gelden vanaf 2023 enkel en alleen voor de kinderen tot 18 jaar in te zetten en dat voor eens en voor altijd vast komt te staan dat deze middelen niet breder kunnen worden ingezet. Voor 2022 doen wij een oproep om binnen de vrijval van de € 50.000 die aan het budget armoedebeleid wordt toegevoegd, de kosten van onder andere de buddy app te bekostigen.

Op die manier kunnen de Klijnsma-gelden volledig worden besteed waar deze voor bedoeld zijn en de vraag die wij hebben is: waarom kiest de wethouder toch anders? En waarom gebruikt u de vrijval van € 50.000 niet om deze kosten op te vangen, waardoor er dus meer ruimte binnen de Klijnsma-gelden ontstaat? Daarnaast hebben wij ook de vraag wat de stand van zaken is met betrekking tot de huiswerkbegeleiding, want ook dit maakt onderdeel uit van de Klijnsma-gelden en dat zal in het belang van onze kinderen die dat extra steuntje in de rug kunnen gebruiken, echt moeten worden uitgerold. En dan naar een van de grootste opgaven de komende jaren, de energietransitie. De Partij van de Arbeid maakt zich zorgen of iedereen wel mee kan doen in deze transitie. Niet iedere inwoner heeft voldoende financiële middelen om hiervoor de nodige investeringen te doen en dat betekent voor de gemeente dat we ook hier ons geld goed en gericht moeten inzetten. Met de berichten over stijgende energiekosten en de klimaattop nu as we speak in Glasgow, is ons doel om in 2040 energieneutraal te zijn urgenter en actueler dan ooit, maar 2040 is nog ver weg en in de tussentijd moeten nog vele stappen worden gezet.

Het is de taak van de gemeente om het draagvlak voor de transitie te behouden en te vergroten en wij zullen inwoners moeten ondersteunen die hulp nodig hebben zodat iedereen mee kan doen en mee kan profiteren van de energietransitie, want we zien dat deze transitie niet voor iedereen vanzelfsprekend is. Inwoners die hoge maandlasten hebben en onvoldoende ruimte om te kunnen sparen, kunnen onmogelijk geheel op eigen kracht energiebesparende maatregelen nemen aan de eigen woning. Als we deze mensen heel gericht ondersteunen, kunnen wij het voor elkaar krijgen de energietransitie van iedereen te laten zijn. De Partij van de Arbeid zal later deze maand bij de behandeling van de transitievisie Warmte met een voorstel komen waarin de betaalbaarheid in de energietransitie centraal staat. Wij zijn ook benieuwd hoe het college tegen deze betaalbaarheid aankijkt en welke ideeën zij daarbij hebben. Tot slot voorzitter, met deze programmabegroting gaan we door met de grote en belangrijke opgaven in onze stad. Wij blijven werken aan hulp en ondersteuning voor iedereen die dat nodig heeft en we bouwen huizen voor hen die al jaren wachten op een sociale huurwoning. Ook in 2022 gaan wij belangrijke keuzes maken op het gebied van het project Betere Buurten en de vernieuwing van onze scholen.

Voor de Partij van de Arbeid stuk voor stuk noodzakelijke maatregelen om Nieuwegein een stad voor iedereen te laten zijn, daar blijven wij voor kiezen. Fractie VVD, de heer Schat: Geachte voorzitter, college, mede-raadsleden en kijkers via de livestream. Een begroting met een meerjarig positief saldo. Het is ons college gelukt om deze collegeperiode met een gezonde financiële situatie af te sluiten. Zo is er straks voor een nieuw college en coalitie ruimte voor nieuw beleid. Dank daarvoor aan u en de ambtelijke organisatie. Wel moeten we als VVD benadrukken dat we in zeer onzekere tijden leven. Achter de horizon is het nog onduidelijk wat er allemaal op ons af gaat komen. Wie goed de risicoparagraaf heeft gelezen en de landelijke politiek een beetje volgt, weet dat nog het nodige staat te gebeuren. Ik noem even de volgende zaken: opschalingskorting gemeenten, impuls om gemeenten te fuseren 9/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

tot 100.000-plus gemeentes, dit is alleen opgeschort voor 2022 maar staat nog voor de jaren erna. Het acres is tijdelijk verhoogd maar niet structureel. Landelijk wordt geroepen de koek moet structureel groter. Nieuwegein hangt een korting van € 66 per inwoner boven het hoofd, dit is ruim € 4 miljoen. Dat zal niet in 1 keer gaan en ook het bedrag is nog niet definitief, maar we zullen niet ineens van een nadeelgemeente een voordeelgemeente worden. Dit is nu nog niet verwerkt in de begroting, alleen in de risicoparagraaf voor € 15 per inwoner per jaar. Als dit werkelijkheid wordt, is het risico giga. Wat zijn dan de gevolgen? Heeft het college een plan B? Tevens heeft het Kabinet in een kamerbrief aangegeven niet automatisch de trap op systematiek te willen volgen nu de overheidsuitgaven fors groeien. Dit geldt onder andere voor de investeringen zoals de verlaging van de verhuurdersheffing, extra geld voor politie en BOA’s en verlaging van de energierekening. Deze investeringen worden niet meegenomen in het acres. Dit geeft wel ongenoegen.

Is het college dit met ons eens? Waar en hoe maakt ons college dit duidelijk dat deze eenzijdige aanpassing van de afspraken in de toekomst wordt voorkomen, voorzitter? Voor de verdere transformatie sociaal domein is meer geld nodig aangezien we nog steeds geen nieuw Kabinet hebben en het nieuwe Kabinet, als ze eruit komen, uit dezelfde partijen zal bestaan, worden daar geen grotere beleidswijzigingen op verwacht. De doelstelling was en is nog steeds om meer te doen met minder geld door het bij de gemeente onder te brengen. Dit lukt in bijna geen enkele gemeente, ook niet in Nieuwegein. Veel regelingen zijn open eind regelingen: je mag wel betalen, maar je hebt er verder niets over te zeggen. Waar we wel op kunnen sturen leidt tot weinig structurele kostenbesparingen. Zelfs misbruik van gelden door zorgverlenende instellingen door exorbitant hoge winsten komen voor. Hoe is de situatie in Nieuwegein in dezen? Met welke voorstellen komt het college nog om de kosten te verlagen of om het Rijk te bewegen om met meer geld te komen, voorzitter? Specifiek voor de jeugd heeft het Rijk een eenmalige tegemoetkoming gedaan, maar wel met de opgave om de opgave op de jeugdzorg verder terug te dringen conform de opgave.

Is het wel mogelijk om aan deze opgave te voldoen? Welke kansen ziet het college om nog de opgaven te beperken zonder de kwantiteit en kwaliteit van de zorg hiervoor aan te tasten? Het college zegt dat de programmabegroting, dat meerjarenperspectief, de nodige flexibiliteit in zich bergt zonder te benoemen waar de flexibiliteit precies uit bestaat. Kan dat nog verder worden toegelicht, voorzitter? Wij zijn echter verheugd dat het college wel kansen ziet door bijvoorbeeld de continuering van de inzet van de lokale werkteams. De VVD dient samen met Lokale Vernieuwing, GroenLinks en Groep Verdam de motie in ‘Wees innovatief met laadpalen‘. Ondanks wat de naam doet vermoeden, gaat deze motie over 3 functies, namelijk openbare verlichting, een automatische defibrillator (AED) en laadpalen. Hoe mooi zou het zijn als je deze functies in 1 paal of mast kan combineren? Een sluitend netwerk van AED’s is van levensbelang. Elke minuut dat eerder gestart kan worden met reanimeren verhoogt de levenskans, al zeg ik het zelf als brandweerman. Het aantal laadpalen stijgt maar langzaam en is vraaggestuurd, zo blijkt uit de technische beantwoording. Om AED’s en laadpalen te combineren met lichtmasten, kan het aantal laadpalen en AED’s een stimulans geven. Wij vragen het college bij dezen met de inwoners te onderzoeken wat er mogelijk is.

Wilt u dit alstublieft ook meenemen in de aanbesteding voor het onderhoud van de openbare verlichting nu het contract met CityTec eerdaags afloopt? Voorzitter, we vergaderen vanavond weer in zaal 008 in plaats van in de raadzaal vanwege de oplopende besmettingen. Meer ziekenhuisopnames en in het bijzonder omdat de IC’s de toeloop van patiënten niet aan kan, niet omdat het aantal IC-bedden ontoereikend is, maar omdat er onvoldoende IC-personeel is. Wij willen echter dat de reguliere zorg overeind blijft en niet wordt afgeschaald zoals eerder gebeurde. Het Kabinet heeft hierom een pakket aan maatregelen afgekondigd, onder andere het breder toepassen van de coronatoegangsbewijzen oftewel CTB of in de volksmond de QR-code genoemd. Wij hebben als VVD over de handhaving op de QRcode een aantal technische vragen gesteld. Wij leiden hieruit af dat er niet proactief wordt gehandhaafd, maar alleen op basis van signalen. Het extra budget wat hiervoor beschikbaar is 10/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

bij de VRU is nog niet gebruikt door de gemeente Nieuwegein. Nederlanders hebben nu eenmaal de eigenschap dat ze zich pas ergens aan gaan houden als er ook wordt gehandhaafd. We moeten het echter met z’n allen doen, ook al kun je er van alles van vinden. Het wel of niet eens zijn met de maatregelen, maar we moeten ze dan ook naleven. De verantwoordelijkheid ligt primair bij de personen zelf vinden wij, maar ook zeker moet er gehandhaafd worden. Voorzitter, hoe gaat de burgemeester invulling geven aan de handhaving nu de toepassing van de CTB verder wordt uitgebreid? Dank u wel. Fractie GroenLinks, mevrouw Feenstra: Goedenavond, mensen hier en mensen thuis. GroenLinks maakt graag van de gelegenheid gebruik om een compliment te maken aan dit college en alle ambtenaren die zo hard gewerkt hebben om hier een sluitende begroting neer te leggen. Dat is knap werk, laat dat vooral helder gezegd zijn. Want zoals ook uit onze technische vragen al bleek, hebben we ook nogal wat kritiek en zullen we ook kritisch blijven, we zullen het kritisch blijven volgen en wij zijn kritisch op de keuzes die gemaakt worden, kritisch of er voldoende ingezet wordt om diegenen te helpen die het ook het hardste nodig hebben.

Onze vraag is of in deze begroting wel voldoende het streven naar een klimaatneutrale stad in 2040 tot uitdrukking komt en worden mensen daarbij wel voldoende geholpen die dat zelf niet kunnen? We maken ons ook zorgen, grote zorgen, over het sociaal domein, over de jeugdzorg, want ja, de begroting is nu in evenwicht, maar dankzij incidentele gelden en met grote onzekerheden rond de rijksbijdrage, dat is zojuist ook al even genoemd. Zowel voor wonen, het sociaal domein, de jeugdzorg als ook voor de energietransitie en coronasteun, maken wij ons zorgen op de langere termijn nu de crisis ook lijkt voort te duren. GroenLinks vindt het dan ook belangrijk dat we lessen trekken uit de coronacrisis, niet alleen financieel maar ook met betrekking tot de goede voorbereiding op een volgende crisis. Dan moet de bevolkingszorg op orde zijn zodat we nog kunnen inspelen op dreigingen in de samenleving en de weerbaarheid van alle Nieuwegeiners vergroten. Kan het college aangeven of en hoe zij hiermee bezig zijn? De keuzes die gemaakt worden om extra gelden vrij te maken voor het voortzetten van de lokale wijkteams voor taken op het gebied van werk en participatie en de extra gelden voor het uitvoeringsprogramma mobiliteit en de intensivering aanpak jeugdproblematiek, met name tegen sexting en mensenhandel, kan op onze steun rekenen.

Ook zien wij in dit programma bijna integraal op vele punten de aandacht voor duurzaamheid terugkomen en dat stemt ons dan weer positief. Wel dienen wij met de PvdA en Groep Stekelenburg motie 118 in. Wij steunen daarmee het zojuist ook uitgesproken pleidooi van de PvdA, want ook wij hebben al eerder hier gezegd dat het niet kan zijn dat er geen plannen te bedenken zijn om deze gelden te besteden aan hen die het zo hard nodig hebben en waarvoor dit geld ook bestemd is. Wat dat betreft delen wij de frustratie van de PvdA en gaan onze handen enorm jeuken om dan maar zelf met ideeën te komen, want wie gunt een kind dat in armoede leeft niet om een keertje gewoon een winterjas te mogen uitzoeken in een winkel in plaats van bij de Kledingbank? Wie gunt het een kind niet om rond zijn of haar verjaardag via Internet een mooie tas te mogen samenstellen om die verjaardag te kunnen vieren met iets om uit te delen in de klas met taart, limonade, hapjes, chips om er echt een feestje van te kunnen geven, een tas die anoniem thuisbezorgd wordt zodat niemand zich voor een te kleine portemonnee hoeft te schamen. Ook wij vinden het onbegrijpelijk dat er niet meer denkkracht op dit positief aangewend wordt en dus steunen wij de oproep van de PvdA om deze Klijnsma-gelden vanaf 2023 in te zetten voor deze kinderen tot 18 jaar.

Daarbij dienen wij met Lokale Vernieuwing, de VVD en Groep Verdam ook motie 272 in, want ook wij vinden meer laadpalen zeker nodig en mooi om innovaties hierop aan te wakkeren zoals het koppelen aan laadpalen en AED’s. Overigens hierbij wel de kanttekening dat we vooral goed willen kijken wat er dus al gedaan wordt, de voorbeelden worden ook genoemd in de motie onder andere in Utrecht. Die motie is geïnspireerd door die acties daar en wij vragen dan

11/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

ook niet om een duur en een uitgebreid onderzoek vanaf 0, maar om te onderzoeken of goede plannen die elders al uitgedacht zijn ook passend zijn voor Nieuwegein. Op andere moties kom ik graag straks in mijn tweede termijn terug, maar ik kan u nu al zeggen dat zo alles in ogenschouw nemend, GroenLinks zal instemmen met deze programmabegroting en dat wij vanuit onze groene en linkse idealen voor een meer rechtvaardige samenleving en een gezonde wereld ons onverminderd ook in Nieuwegein zullen blijven inzetten en met constructieve oplossingen zullen blijven komen. Ik dank u wel. Fractie Verenigde Seniorenpartij, de heer Beeuwkes: Dank u wel, voorzitter. De Verenigde Seniorenpartij complimenteert het college en de betrokken ambtenaren met de kwaliteit van de begroting die voor ons ligt. De begroting 20222025 bevat inhoudelijke en financiële uitwerkingen, maar voor de komende periode staan wij voor een aantal uitdagingen die voor een groot deel zullen worden uitgevoerd door het volgende college, maar met het financiële beleid wat in de afgelopen jaren is gevoerd, is de basis gelegd. Helaas moeten wij constateren dat de onzekerheid van de financiële situatie voor de komende jaren veroorzaakt door de inkomsten van het Rijk, de VSP zorgen baart.

De ontwikkelingen die in de ogen van het college noodzakelijk zijn om extra middelen in te zetten zoals de lokale werkteams, mobiliteit en jeugdproblematiek, ondersteunen wij. De VSP is blij met de ruime aandacht voor het woningbouwprogramma, ook voor senioren, maar in 2014 is de regeling voor vergunningvrij bouwen van een mantelzorgwoning geïntroduceerd en opgenomen in het besluit Omgevingsrecht. Dit is landelijke wetgeving waar gemeenten niet van af mogen wijken, maar in de nieuwe Omgevingswet hebben de gemeenten zelf de vrijheid vanzelf regels op te stellen en het is dan aan de gemeente of zij deze regels zullen overnemen, wijzigen of schrappen. Dit geeft onnodige onzekerheid voor onze senioren. Een vraag aan het college: kunt u deze onzekerheid weg gaan nemen? De mobiliteitsvisie heeft veel aandacht voor de verkeersveiligheid van onze burgers en wij hopen dat jong en oud met of zonder beperking zich veilig kan verplaatsen binnen Nieuwegein, nu en in de toekomst. De VSP ondersteunt de regionale samenwerking omdat dit leidt tot sterkere regionale verbondenheid en dit biedt kansen om gebruik te maken van elkaars kennis. De Routekaart Energieneutraal Nieuwegein en het duurzaamheidsprofiel ondersteunt de VSP van harte, mede door het vrijwilligersinitiatief Energiek Nieuwegein, kunnen er grote stappen gezet worden.

Ook de duurzaamheidslening, de verzilverlening en het Metz-fonds leveren een bijdrage aan een energieneutraal Nieuwegein. De VSP hecht veel waarde aan de rol en de aanwezigheid van wijkagenten en BOA’s in de stad. Meer in de wijk betekent beter je inwoners leren kennen en weten wat er speelt. Ook de wijkcoördinatoren zijn van groot belang voor de sociale cohesie en dus de leefbaarheid in onze wijken. De gemeente Nieuwegein kent voor de komende jaren een woningbouwopgave. Deze opgave leidt tot extra woningen. De VSP maakt zich zorgen over de toch al krappe bezetting van de wijkagenten en de BOA’s, mede omdat nu al extra taken op het bordje van de BOA’s worden gelegd in verband met de handhaving in deze coronatijd. Hierbij vraag ik aan burgemeester Backhuijs welke mogelijkheden en middelen hij heeft om dit probleem aan te pakken. Voorzitter, cultuur is een belangrijk goed voor Nieuwegein. Wij zullen dan blijven belang hechten aan de faciliterende rol die naar onze mening de gemeente heeft ten aanzien van het in stand houden van deze culturele centra, buurthuizen en de Kom. Voorzitter, onder de noemer gemeentelijke parkeervoorziening wordt vermeld dat groot onderhoud parkeergarage, Stadhuis en theater wordt uitgesteld.

Hierbij vraag ik aan het college: houdt dit in dat er ook geen aansluitingen komen voor de elektrische auto’s? Of heeft het college alternatieven? Dit is mijn bijdrage voor dit moment. Fractie CDA, de heer Horst: 12/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

Voorzitter, in mijn algemene beschouwing op 8 juli heb ik aan 3 thema’s aandacht besteed: inwonersparticipatie, energietransitie en de groeiende stad. Uit het oogpunt van continuïteit wil ik vanavond vanuit diezelfde 3 thema’s een aantal kanttekeningen plaatsen bij de gepresenteerde begroting voor 2022 en de jaren daarna. Allereerst de inwonersparticipatie. Voor inwonersparticipatie is het van belang dat dat niet beperkt blijft tot inwoners die op eigen kracht hun weg naar de gemeente weten te vinden of dat de aandacht vooral uitgaat naar inwoners die het hardst hun mening verkondigen. Een ieder die hier woont dient gekend en gehoord te worden. Daarom ook steunt het CDA de inzet van het college om Nieuwegein een inclusieve stad te laten zijn waarin iedere inwoner zichzelf kan zijn en zichzelf kan laten zien en horen. In die lijn stellen we dan ook voor om doel 7 onder het thema versterking eigen kracht te wijzigen in de tekst: “Nieuwegein is een inclusieve gemeente. Iedereen heeft en voelt de ruimte om zichzelf te kunnen zijn”. Dat vinden wij wat inclusiever klinken dan de huidige formulering met “te zijn wie hij is”. Kan het college dat toezeggen? In de begroting lezen wij dat inwoners van de gemeente mogen verwachten waar het om gaat bij participatie. Daarbij staat onder andere “we communiceren eenduidig en begrijpelijk”.

Diverse voorbeelden, ook in 2021, hebben laten zien hoe belangrijk dat inderdaad is, maar het CDA mist daarbij wel een aspect, namelijk het tijdig communiceren. In diverse trajecten hebben inwoners bij de raad hun beklag gedaan over het in hun ogen niet tijdig communiceren door de gemeente. Kan het college toezeggen dat dit aspect aan de genoemde inzet wordt toegevoegd? Dan de energietransitie. Voorzitter, tijdens de algemene beschouwingen heb ik met betrekking tot de energietransitie de inzet van het CDA op gedeeld eigenaarschap, het woongenot van inwoners en maatschappelijk draagvlak onderstreept. De verduurzaming van particuliere woningen heb ik toen als een van onze zorgpunten benoemd. Ik heb daarbij gewezen op het actualiseren van het energielabel van een verduurzaamde woning. De wethouder heeft daar toen een toezegging over gedaan waaraan ik haar graag herinner. Het CDA zal dat blijven volgen. Sinds de zomer heeft zich een enorme stijging van de energiekosten voorgedaan. Vooral de kosten voor aardgas waarmee we nog steeds het merendeel van onze woningen verwarmen, zijn gigantisch gestegen.

De CDA-fractie is blij dat het Rijk huishoudens gaat compenseren voor een stijgende energierekening en ook dat er een korting is afgesproken op de verhuurdersheffing waarmee corporaties mede extra kunnen inzetten op het versneld verduurzamen van hun woningvoorraad, maar die verduurzaming zal niet gelijk zijn gerealiseerd en biedt dus voor de meeste huishoudens met een laag inkomen in de komende maanden geen oplossing. Het CDA en D66 hebben in de Tweede Kamer een motie ingediend voor een energietoelage voor deze huishoudens. We hebben begrepen dat deze motie is aangehouden omdat de staatsecretaris met de gemeenten moet overleggen over de uitvoerbaarheid. Wij hopen dat dit een positieve uitkomst zal hebben in het belang van gezinnen die de hoge energielasten nauwelijks meer kunnen betalen. Pas als dat onvoldoende soelaas biedt, vindt het CDA dat we naar Nieuwegeinse acties op dit punt moeten gaan kijken. Een ander zorgpunt voor het CDA met betrekking tot de energietransitie is de netcapaciteit of liever gezegd, het gebrek daaraan. Wij maken ons in toenemende mate zorgen over het gebrek aan voldoende capaciteit van het elektriciteitsnetwerk in de regio Utrecht, zeker na de recente berichten hierover van Tennet. Naar onze mening moet eerst deze cruciale randvoorwaarde worden aangepakt alvorens we onze ambities voor de opwekking van duurzame energie verhogen.

Het aanleggen van zonnevelden en bouwen van windmolens heeft in onze ogen weinig zin als we vervolgens die groene stroom niet bij de consumenten kunnen krijgen. Voorzitter, het laatste punt, de groeiende stad. In mijn algemene beschouwingen heb ik stilgestaan bij de effecten van een groeiend Nieuwegein. Bij deze groei hoort investeren in de stad dat bijdraagt aan de groei van de stad zelf en de verbetering van de gezondheid van de inwoners. In de afgelopen coronatijd zijn veel inwoners aan buitenactiviteiten gaan doen zoals wandelen en fietsen. Dat is winst voor de algemene gezondheid van inwoners. Het CDA vindt dat we die winst moeten vasthouden door de buitenruimte blijvend uitnodigend te maken voor bewegen, spelen en sporten. Denk daarbij aan aanpassingen met veel effect voor relatief weinig 13/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

geld zoals het bewegwijzeren van veilige hardlooproutes en het ‘s avonds verlichten van sportplaatsen met toestellen. Wij horen graag wat het college hiervan vindt. Bij een groeiende stad hoort ook een gezond financieel plaatje, oftewel een duurzaam financieel evenwicht. De CDA-fractie heeft de inzet van het college daartoe in de nota Duurzaam financieel evenwicht gesteund. Wij denken dat de daarin voorgestelde keuzes niet slechts voor de financiële gezondheid van Nieuwegein van belang zijn, maar ook bijdragen aan de kwaliteit van de stad. Wij vinden het jammer dat de onderzoeken op het terrein van onderwijshuisvesting en de synergie Betere Buurten en beheer op orde nog niet in een dusdanig stadium zijn dat ze in de begroting van 2022 en de jaren daarna een financiële vertaling hebben kunnen krijgen. Wij hopen dat dit op korte termijn wel zo ver is en dat de raad met het college het inhoudelijke gesprek hierover kan voeren en we de financiële vertaling met elkaar kunnen maken. Wat het CDA betreft moet die informatie uiterlijk voor de verkiezingen van maart aanstaande komen zodat de nieuwe raad hiermee onmiddellijk aan de slag kan.

Het college heeft in de voorliggende begroting extra middelen ingezet op 3 onderwerpen, zijnde de voorzetting van lokale werkteams, de uitvoering van maatregelen uit het uitvoeringsprogramma mobiliteit en de intensivering op de aanpak van de jeugdproblematiek. De CDA-fractie vindt dit uitstekende doelen om extra middelen voor uit te trekken. Overigens voorzitter, blijft het CDA voor het aanleggen van een ongelijkvloerse kruising voor fietsers en voetgangers op de Plettenburgerbaan. Daarmee wordt niet slechts de verkeersveiligheid aan die kruising fors verbeterd, maar ook de oost-west fietsverbinding via de fietsbrug bij de plofsluis vervolmaakt. Wijlen CDA-raadslid Willem Wijntjes, geestelijk vader van deze fietsbrug, heeft hier terecht vaak voor gepleit. Dank u wel. Groep Stekelenburg, de heer Stekelenburg: Dank u, voorzitter. Voorzitter, dit wordt mijn laatste betoog, voorspel ik u, ooit over de Nieuwegeinse begroting en dit betoog loopt daarom ook enigszins vooruit op mijn afscheid richting de komende raadsverkiezingen. Ik kijk beperkt vooruit, ook gezien mijn eigen einddatum, maar ik begin echter met een korte terugblik. Toen ik in 2006 voor het eerst de begroting mocht lezen en proberen te begrijpen, stonden wij er in mijn bescheiden mening aanzienlijk beter voor, althans in financieel opzicht.

Ik denk dat de algemene reserve toen ongeveer 10 keer zo groot was, ik heb dat niet precies uitgezocht, maar we zaten toen behoorlijk veel beter in de slappe was en het is zorgelijk te moeten constateren dat onze financiële positie gestaag achteruit loopt, zeker gezien het feit dat de opgaven er niet minder op zijn geworden. Ik noem woningbouw, beschermd wonen, jeugdzorg, duurzaamheid, allemaal dingen die ons heden ten dage bezig houden. Ik geef het de volgende colleges en gemeenteraden te doen om hier chocola van te maken. Het doorlopend afknijpen van gemeenten door het Rijk waarbij bezuinigingen steevast als een vernieuwing worden verkocht, moet echt gestopt worden. We lopen ook in Nieuwegein steeds verder leeg en ik raad alle aanwezigen aan, zeker de mensen die er na maart ook weer zijn, om zich daar hard voor te maken, op welke wijze ook. De bodem is denk ik overduidelijk bereikt. Voorzitter, los van de financiën ben ik wel erg verheugd om te kunnen waarnemen dat de gemeente de afgelopen 15 jaar anders is gaan opereren. Onze inwoners komen weer meer aan bod via participatie op besluitvorming in allerlei vormen en er zijn initiatieven die goed floreren, volgens mij ook in coronatijd lijkt dat nog doorgang te vinden en dat is een groot goed. Dat brengt me wel op het belangrijkste zorgpunt, de coronasituatie zelf.

Het is mijn waarneming dat deze epidemie veel mensen en organisaties in een korte termijn tunnel heeft geplaatst, terwijl de lange termijn zaken juist steeds urgenter worden, zeker nu deze crisis al zo lang duurt, denk aan de ondersteuning en nazorg aan slachtoffers van corona op het gebied van medisch, sociaal en financieel. Ik denk aan kwetsbare inwoners, maar zeker ook aan de klappen die onze ondernemers te verduren hebben gehad of nog steeds hebben. Ik raad het komende college en de raad aan om hier stevig op in te zetten de komende tijd. Veel leed hieromtrent is denk ik nog verborgen, denk aan thuissituaties bij mensen of dreigende faillissementen van ondernemers die 14/50

Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 4 november 2021

nu nog niet in beeld zijn. In ieder geval voorzitter, de begroting maakt al duidelijk dat er grote onzekerheden zijn richting de toekomst, ook door corona. Ik raad het college aan extra aandacht te hebben voor de volgende problemen, anders wordt het in mijn ogen zeker nog erger en ook financieel. Denk aan meer mensen in de bijstand, oplopende kosten voor Wmo en andere soorten van ondersteuning. Oplopende problematiek in allerlei maatschappelijke situaties en achter de voordeur zoals echtscheidingen, andere gezinsproblemen en misschien ook wel uiteindelijk meer criminaliteit et cetera. Corona heeft de vervelende kwaliteit om onze samenleving enigszins te ontwrichten en ik denk dat iedereen hier voldoende begrijpt wat de gevolgen daarvan kunnen zijn. Voorzitter, ik ga tot slot in op een aantal ingediende voorstellen. Ik zag overigens in de mail een aantal voorstellen van de PvdA voorbij komen die ik niet in mijn pakketje zag. Ik doe maar even net of ze ingediend zijn, dan hoor ik het wel als dat niet zo is. Er is een voorstel voor inzet van de Klijnsma-gelden; dat zal ik uiteraard steunen Een ander voorstel over betaalbare duurzaamheid, die zag ik dus niet in mijn pakketje. De voorzitter: die zijn dus ook niet ingediend. De heer Stekelenburg (GS): toch niet nee oké. Nou prima, dan sla ik dat over.