2021-423 Verslag raadsvergadering dd 23 september 2021.pdf

2021423

Not ul en Ver s l agvander aads ver gader i ng gehoudenop

23s ept ember2021

Aan De leden van de raad Onderwerp Verslag van de gemeenteraadsvergadering van 23 september 2021 Afdeling Griffie Aanwezig: Voorzitter: Raadsleden:

College: Raadsgriffier: Afwezig: Verslaglegging: 1.

Datum Portefeuillehouder F.T.J.M. Backhuijs Bijlagen

de heer F.T.J.M. Backhuijs mevrouw B.Z. Bakhtali, mevrouw M.A.M. de Beer, de heer H. Beeuwkes, mevrouw M.P. Bijvoet, de heer M.E. Diekstra, de heer S.A. Elias, de heer V.F. van Esch, mevrouw A.M. Feenstra, de heer J.A.N. Gadella, de heer M.W. Hack, mevrouw A. van den Heuvel, de heer F.T.H.M. van den Heuvel, de heer E.F. Holtermann, de heer G. Horst, de heer M.J. Monrooij, mevrouw H.M.G. Peters, de heer H.J. Schat, mevrouw J.C. Schiltkamp-van Dixhoorn, de heer P. van de Siepkamp, mevrouw C.C.J.J. van der Sluiszen, de heer M.A.J. Snoeren, de heer P.W.M. Snoeren, mevrouw M. Spalburg, de heer M.C. Stekelenburg, de heer V. Verhaar, de heer T.A.C. Verhoeve, mevrouw K.M.K. Vizee, de heer G. Zondag de heer A.J. Adriani, mevrouw W. Eggengoor, de heer J.R.J. van Engelen, de heer J. Kuiper, mevrouw M. Schouten de heer J. Karens mevrouw A.M. van Schaik, mevrouw M.C.G. Schenkhuizen-van Keulen, mevrouw J. Verbeek-Beverwijk, de heer F.T.J. Verdam mevrouw M.H.M. de Ridder-van Beek (Notuleerbureau De Ridder)

Opening en mededelingen De voorzitter: dames en heren, hartelijk welkom. Ik open de vergadering van de gemeenteraad van Nieuwegein van 23 september 2021 en begin zoals gebruikelijk met een moment van stilte voor gebed of bezinning. Dank u wel. Hartelijk welkom bij deze raadsvergadering, fysiek weer een keer. Ook de kijkers thuis die met de livestream meekijken hartelijk welkom. Ik zat vandaag te denken dat het wel een bijzonder moment is na ruim 1,5 jaar heel veel coronamaatregelen, eind van deze week versoepeling van die maatregelen en dat is ook weer de aanleiding om fysiek te kunnen vergaderen. Als je dan zo even terugkijkt op die ruim 1,5 jaar die we inmiddels met elkaar doorgemaakt hebben, is er best heel veel gebeurd, ook met onze raad. In september 2019, toen nog geen weet van corona, gaan experimenteren met de Avonden van de Raad. Inmiddels in bespreking over het reglement van orde wat aangepast gaat worden en volgende keer, als het goed is, ook door u wordt vastgesteld en we hebben een aantal afspraken met elkaar gemaakt. 1/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

We weten hoe het reglement van orde in elkaar zit, maar we doen dat toch iets anders en toen kwam corona en toen werd het nog ingewikkelder. Eigenlijk, toen ik daarover zat na te denken, dacht ik: dat is met elkaar heel goed gegaan, waarvoor ik eigenlijk wel heel veel complimenten aan u allen wil geven, maar ik ben er ook wel trots op dat we dat op die manier met elkaar hebben kunnen doen. In het begin was het even wennen met de digitale vergaderingen, maar gaandeweg zag ik ook dat we heel veel discipline met elkaar hadden en dat de ergernissen van sommigen van u dat sommige dingen in de raadsvergadering werden overgedaan die in de Avond van de Raad ook al waren gezegd, dat dat steeds minder ging. Ik weet niet of dat door het digitale vergaderen komt of dat we gewoon met elkaar het beter zijn gaan doen, ik hoop het laatste want dan kunnen we daar ook mee doorgaan nu we dadelijk weer iedere maand en iedere week fysiek gaan vergaderen. Er is een clubje fractievoorzitters die samen met de griffier en mij nadenkt over hoe moeten we nou dingen samendoen en in de coronatijd was dat niet altijd even makkelijk, want we kwamen elkaar informeel niet meer tegen en behalve dat we hier met elkaar het inhoudelijke gesprek en de discussie moeten voeren over een heleboel punten, is het besturen van een stad, het samen een raad vormen ook iets met informele momenten.

Informele momenten die je eigenlijk nodig hebt en er is ook op enig moment bedacht van: als er nu maar heel weinig kan, zag je in het land allemaal mensen zeggen: dan gaan we 2 aan 2 wandelen en dat hebben we met de raad ook gedaan. Twee aan twee bent u gaan wandelen en ergens hebt u in een wijk wat laten zien wat u aan de ander wilde laten zien. Daar zijn ook foto’s van gemaakt en daar hebben we reacties op teruggekregen. Er was gezorgd dat die op het beeld zouden rouleren maar dat lukt geloof ik nu niet, maar dan doen we dat misschien na afloop of in de schorsing als die er is, alhoewel de agenda er niet naar uitziet dat er een schorsing nodig is vanavond, dus ik zou ook niet willen stimuleren om die nu te vragen zodat u de beelden kan zien. Ze staan er inmiddels wel op, maar ik denk dat wij op deze manier hebben laten zien dat we langzaamaan dingen anders kunnen gaan doen en als je dingen anders gaat doen dat het ondanks dat het met corona heel ingewikkeld was, ook wel heel veel goed is gegaan. Ik hoop dat we dat vast kunnen houden en ik vond dit wel een mooi moment om daar even bij stil te staan, vooral ook de complimenten te geven waarop we dat met elkaar gedan hebben in de afgelopen 1,5 jaar maar ook al de oproep en de vraag van dat wat we anders zijn gaan doen en wat plezier is geweest, laten we daar ook vooral mee doorgaan.

Volgende week hebben we nog weer een andere avond met elkaar om over omgangsvormen en dat soort dingen met elkaar het gesprek te voeren en laten we dat daar dan in beslotenheid nog weer verder over kunnen spreken. Ik zou het daarbij willen laten, want het is een heel enthousiast onderwerp, ik kan er nog vele minuten over doorgaan, maar mijn stem laat dat ook niet helemaal toe, want die is nog een beetje hees. Tot zover. Dan heb ik nog een aantal berichten van verhindering, die moet ik nog noemen. Dat is dat mevrouw Verbeek verhinderd is en zij heeft mij laten weten dat zij door een val in huis haar bovenarm gebroken heeft en het wel enige tijd kan duren voordat zij weer terug is. Wij wensen haar van deze kant uit beterschap. Verder is verhinderd mevrouw Van Schaik en de heer Verdam heeft aangegeven in verband met gezondheidsredenen niet aanwezig te kunnen zijn en volgens mijn lijstje is de heer Snoeren later, maar ik zie ook nog een lege plek van mevrouw Schenkhuizen en meneer Horst. Mevrouw Schenkhuizen is verhinderd of komt later? Zij is ziek, dus zij is verhinderd en de heer Horst is onderweg en komt later. Dan hebben we dat genoteerd, dank u wel. Vanaf agendapunt 3 is de spreektijdregeling van toepassing, maar ik denk dat ik ook even nu moet kijken naar de heer Schat. De heer Schat (VVD): ja voorzitter, dank u wel.

Dat sluit een beetje aan op uw eerdere verhaal over hoe wij met elkaar vergaderen. In de laatste fractievergadering hebben de fractievoorzitters met elkaar gesproken over een initiatiefvoorstel van Núwegein over hoe we omgaan met de interrupties in deze vergadering. We hebben een spreektijdregeling en tot nu toe telden de interrupties niet mee in de spreektijd en was het aantal interrupties gelimiteerd tot 3 per 2/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

onderwerp. Nu is het voorstel vanuit het fractievoorzittersoverleg om een nieuwe spelregel te introduceren om het aantal interrupties per onderwerp vrij te laten en bij elke fractie 2 minuten spreektijd op te tellen en dat wilden we graag hier inbrengen of de raad hiermee in kan stemmen. De voorzitter: ik kijk even rond. Dit is inderdaad in het fractievoorzittersoverleg geweest en daar was veel draagvlak voor, dus ik ga ervan uit dat met dit punt van orde we dus zeggen dat we het anders doen dan in het reglement van orde staat. Dat betekent dat u meer interrupties heeft en iets meer spreektijd, maar als de spreektijd op is, dan is die ook echt op. Dat is dan wel de rol van de voorzitter. Een tweede is, daar hebben we in het fractievoorzittersoverleg ook over gehad, als interrupties eindeloos blijven pingelen, dat de voorzitter kan zeggen we stoppen hier want dit schiet niet verder op, dit draagt weinig bij aan het debat en ik denk dat we met die afspraak vandaag eens moeten kijken of het zo goed gaat. De heer Monrooij (CU): ja voorzitter, wij zullen in ieder geval niet voor dat ordevoorstel stemmen omdat wij uitstekend uit de voeten kunnen met het oude voorstel, het oude reglement. De heer Van Esch (PvdA): ja voorzitter, dank u wel. Daar sluit de PvdA zich bij aan.

De voorzitter: dan, als de anderen instemmen met het voorstel van de heer Schat, dan is de aantekening in de notulen dat 2 fracties, Partij van de Arbeid en ChristenUnie, zich niet kunnen vinden in dit ordevoorstel, maar dan is een ruime meerderheid wel voor en dan gaan we vanavond kijken hoe dat op deze manier gaat lopen. Ik wijs er ook nog op dat de coronaregels nog steeds van toepassing zijn. U weet het, ik ga het niet allemaal herhalen: geef elkaar de ruimte, als er geschorst wordt dan kunt u in het Atrium overleggen en de catering daar heeft u zelf al voor gezorgd zoals gebruikelijk.

2.

Vragenhalfuurtje Er zijn geen vragen ingediend.

3.

Vaststellen agenda De voorzitter: er is 1 motie vreemd ingediend en deze wilde ik aan het eind van de vergadering toevoegen. Het is een motie vreemd van de fractie van de ChristenUnie door mevrouw Schiltkamp. Dat komt aan het eind en ik kondig nu vast aan gezien de inhoud van de motie, dat ik hem zal beantwoorden namens het college en dat de heer Monrooij de 2 laatste agendapunten dan zal voorzitten.

4.

Voorstel over benoeming en beëdiging van de dames A. Derriks en H. Westdorp als Steunfractieleden voor de fractie van ieders Belang De voorzitter: de commissie voor onderzoek geloofsbrieven heeft ernaar gekeken en ik geef het woord nu aan mevrouw Vizee namens de commissie. Mevrouw Vizee: ja dank u wel, voorzitter. De commissie is inderdaad bijeen gekomen om de aangeleverde documentatie te bekijken van deze 2 personen en wij hebben geen enkel bezwaar om tot benoeming over te gaan. De voorzitter: dank u wel. Dan wil een van de dames, dat is mevrouw Derriks, de eed afleggen en mevrouw Westdorp de belofte. Dat betekent dat ik dat ook apart zal gaan doen en dan zou ik nu willen vragen of mevrouw Derriks binnen komt.

3/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

Ik verzoek u te gaan staan. Welkom mevrouw Derriks. Ik lees de eed voor en daarna vraag ik u te zeggen ”zo waarlijk helpe mij God almachtig” met 2 vingers van de rechterhand daarbij in de lucht gestoken. “Ik zweer dat ik om tot lid van een raadscommissie benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van een raadscommissie naar eer en geweten zal vervullen”. Mevrouw Derriks: “zo waarlijk helpe mij God almachtig”. De voorzitter: gefeliciteerd. Dan bent u bij dezen beëdigd. Daar kunt u voor applaudisseren, want een hand geven mag niet en dan staat hier rechts achter de griffier ook nog een bloem voor u. Dan wilde ik nu vragen of mevrouw Westdorp binnenkomt. Als u daar op de stip gaat staan voor de camera, dan bent u goed in beeld. Hartelijk welkom. Ik lees de belofte voor en dan vraag ik u aan het eind te zeggen: “dat verklaar en beloof ik”. “Ik verklaar dat ik om tot lid van een raadscommissie benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk onder welke naam of welk voorwendsel ook enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plicht als lid van een raadscommissie naar eer en geweten zal vervullen”. Mevrouw Westdorp: “dat verklaar en beloof ik”. De voorzitter: gefeliciteerd, dan bent u bij dezen beëdigd. Heel veel succes en ook voor u een bloem. 5.

Voorstel tot vaststelling van de besluitenlijsten van de vergaderingen van 8 juli 2021 (2021-328) en 14 juli 2021 (2021-322) De voorzitter: ik heb geen berichten gekregen om hier wijzigingen in aan te brengen. Ik stel voor om conform te besluiten; dat kan uw goedkeuring wegdragen? Dank u.

6.

Lijst van ingekomen stukken (2021-387) De voorzitter: het voorstel is om de stukken 1.1 t/m 1.12 voor kennisgeving aan te nemen, maar de heer Van den Heuvel heeft gevraagd om de stukken 1.8 en 1.10 te verplaatsen naar de categorie ‘desgewenst te betrekken bij de behandeling van agendapunt 7’. Dat lijkt mij vrij logisch, ik denk dat u daar ook mee kunt instemmen. Als u ook kunt instemmen met het voor kennisgeving aannemen van de overige ingekomen stukken die ik net noemde, dan stellen we dat zo vast. Het voorstel is verder om de stukken 2.1 t/m 2.3 desgewenst te betrekken bij de behandeling van voorstellen later op de agenda. Daar kunt u ook mee instemmen; dan is aangegeven hoe de ingekomen stukken behandeld zullen worden.

7.

Voorstel over het vaststellen van de Regionale Energie Strategie (RES) (2021-297) De voorzitter: ik heb op mijn lijstje staan dat aangegeven hebben om te spreken in eerste termijn de heer Diekstra, bij D66 mevrouw Van Schaik staat hier maar dat wordt de heer Snoeren dan, de heer Hack en de heer Verhaar. Anderen nog? Mevrouw Feenstra, ik zie de heer Van Esch en de heer Van den Heuvel en mevrouw Schiltkamp.

4/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

Er is aangegeven dat er nog een amendement ingediend wordt door de VVD en ondersteund door anderen en een motie van D66 ook ondersteund door een aantal andere fracties. De zorgen aandachtspunten, ik ga ze toch nog even noemen, die op de Avond van de Raad werden genoemd, dat zijn de betrokkenheid van inwoners en ondernemers en de ambitie van het plan die de een misschien te hoog vond en de ander te laag. Dat waren de aandachtspunten en zorgpunten die door u zijn aangegeven en ik hoop dat we daar met name dan ook het debat over kunnen voeren vandaag. Fractie VVD, de heer Diekstra: Dank, voorzitter. Vandaag spreken we over de definitieve RES. Het had een lange aanlooptijd nodig, maar uiteindelijk is het dan zover en laat ik duidelijk zijn: daar is de VVD blij mee. Maar de vraag is: hoe gaan we dan na vandaag verder? Ik denk dat het voor onze stad duidelijk is, maar wat gebeurt er dan om ons heen want straks hebben we geen last van onze windturbines in de stad, maar wel van de omliggende gemeentes en ik hoop echt dat in U16-verband daar nog eens goed over nagedacht gaat worden net als in de andere RES-regio’s want als gemeente heb je vrijheden, maar die vrijheid mag niet leiden tot overlast in andere gemeenten.

Maar wat kunnen we doen aan bijvoorbeeld plannen van IJsselstein die een locatie als een zoekgebied voor wind en zon gedefinieerd hebben langs de grenzen van Nieuwegein? We gaan toch niet een tweede Rijnenburg creëren aan de andere kant van onze stad? Daarom wil ik het college oproepen om ondanks de toezegging van de gemeente IJsselstein hen te verzoeken om bij het vaststellen van hun keuze rekening te houden met onze inwoners aan de andere kant van de gemeentegrens. Zij mogen geen last hebben van de keuzes die IJsselstein maakt en moeten tenminste meedoen in een participatieproces en dat gaat dus verder dan alleen maar informeren, laat ik daar duidelijk over zijn. De onrust die bij de mensen in die wijken heerst is volkomen begrijpelijk en daarom hebben wij samen met VSP, Lokale Vernieuwing, Groep Stekelenburg en Núwegein een amendement ingediend om het college te vragen het college van IJsselstein te informeren over ons verzoek en onze inwoners te laten participeren in hun traject. Fractie D66, de heer Snoeren: Dank u wel, voorzitter. De RES 1.0 is de eerste stap op weg naar minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen voor onze energievoorziening, een onderwerp dat gezien de nieuwsberichten uitermate actueel is.

We hebben van de week in de krant kunnen lezen dat er veel geringere gasvoorraden zijn en dat gas leverende landen de hand op de gaskraan houden Dat roept de vraag op hoe wij er als raad voor zorgen dat onze inwoners over 10 jaar nog steeds het licht aan kunnen doen op het moment dat ze op de knop drukken. Een eerste stap voorzitter, die opvolging moet krijgen. Verder gaan dan het laaghangend fruit wat nu bij elkaar gezocht is. Daar zit voor D66 ook onmiddellijk een zorgpunt als we terugkijken op hoe dit proces gelopen is. Er was zelfs een mediator voor nodig om ervoor te zorgen dat alle bestuurders uit de U16 op 1 lijn kwamen, de neuzen dezelfde kant uit kwamen te staan. Hoe gaat dat met de volgende stappen? Voorzitter, de RES vraagt creativiteit en creativiteit waar we als D66, GroenLinks, Groep Stekelenburg, de Verenigde Seniorenpartij en de SP graag aan mee willen werken, want met motie 267 dragen we het college op met de woningcorporaties in gesprek te gaan om te bepalen op welke wijze per complex/huizenblok zonnepanelen mogelijk te maken zijn om op deze manier te bereiken dat we de ondergrens van 15 kWp, zijnde circa 60 zonnepanelen, daadwerkelijk ook mogelijk te maken. Voorzitter, dank je wel.

Fractie CDA, de heer Hack: Voorzitter, in het voorliggend voorstel dienen wij ons als gemeenteraad een oordeel te vormen over de regionale energiestrategie, ook wel afgekort als RES 1.0. Het regiobod ten behoeve van duurzame elektriciteit en het aanbod dat door het college hiervoor vanuit Nieuwegein wordt gedaan. 5/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

Allereerst wil ik namens mijn fractie onze welgemeende complimenten uitbrengen aan alle bestuurders en hun ondersteuning die in dezen de U16 een succes hebben gemaakt en dat tot deze mijlpaal heeft geleid. Het blijft een knap staaltje stuurmanskunst om door alle lokale belangen toch een grootste gemene deler te vinden maar voorzitter, na alle mooie woorden en een heel dik stuk, is het nu tijd voor op zijn minst even krachtige daden. In totaal zal er tot 2030 ruim 1,8 terrawat uur duurzame energie in de vorm van in dit geval van elektriciteit opgewekt moeten worden. In Nieuwegein is dat vertaald naar op zijn minst nog 14 hectare zonneveld, voor het merendeel te realiseren als zon op dak. Onze oproep aan het college is hierbij: laat dat spoedig realiseren, vergeet zoals tijdens de behandeling van dit voorstel in de Avond van de Raad ons eigen maatschappelijk vastgoed ook niet. Wij hebben daarbij nog wel enkele aandachtspunten. Zou het college ons kunnen aangeven in hoeverre de netwerkinfrastructuur snel genoeg mee ontwikkelt met de mate waarin extra duurzame elektriciteit zal worden opgewekt? Immers, als opgewekte stroom niet te transporteren is en de grootschalige opslag van elektriciteit nu uit de kinderschoenen komt maar nog erg duur is, dan is dat de zwakste schakel in de ketting. Graag uw antwoord.

Het eigenaarschap van duurzaam omgaan met energie, in dit geval elektriciteit, ligt naar de opvatting van het CDA bij inwoners en bedrijven. Vraag aan het college: blijft u uw communicatie hierop richten? Zoals ook ons zelf uit overleg met Energie N is gebleken, verricht Energie N geweldig werk binnen Nieuwegein op het gebied van bewustwording van energiebesparing en de toepassing van duurzame energiebronnen bij met name inwoners van Nieuwegein. Kan het college toezeggen een structurelere positie en ondersteuning vanuit de gemeente dat Energie N een structurelere positie en ondersteuning vanuit de gemeente in deze ontwikkeling krijgt of blijft behouden in de komende jaren? Voorzitter, met dank hebben we inmiddels kennis genomen van een eenvoudig kaartje met daarin opgenomen de zoekgebieden voor opwekking van duurzame energie in de vorm van elektriciteit van ons omliggende gemeenten. Na alle ophef over Rijnenburg en Reijerscop de afgelopen tijd, is het CDA verbaasd pas door een dergelijk kaartje te zien voor het eerst dat IJsselstein een zoekgebied voor windenergie heeft bestemd dat de nodige uitwerking op onze gemeente aan de west/zuidwestelijke zijde, Batau bijvoorbeeld, zou kunnen hebben. Wij pleiten er sterk voor om vooral hierbij in te zetten op participatie vanuit diezelfde RES-doelstellingen die helder beschreven zijn in het document.

Twee vragen tot slot aan het college: - Graag vanuit het college de toezegging dat wanneer ook het zoekgebied IJsselstein vanuit IJsselstein gehandhaafd blijft, tijdig het participatietraject met onze inwoners en bedrijven te laten opstarten. Laten we leren van alles wat er rondom Rijnenburg en Reijerscop is gebeurd. - Ten tweede een vraag: is bij de zoektocht op Nieuwegeins grondgebied ook de mogelijkheid voor windenergieopwekking direct langs de oevers van het Lekkanaal ter hoogte van de Wiers en het Klooster meegenomen? Wellicht dat dit een extra bijdrage kan leveren aan het tijdig bereiken van ons klimaatakkoord en de doelstellingen die in 2030 gerealiseerd dienen te zijn. Eén enkele windmolen is immers het equivalent van vele zonnepanelen. Graag wacht ik de antwoorden hierop af. Dank u wel. Fractie GroenLinks, mevrouw Feenstra Ja dank u wel, voorzitter. Ja, de RES 1.0. Er wordt beoogd om de CO2- uitstoot in de U16 te verminderen en daarmee uiteraard bij te dragen aan de 95% reductie van CO2 in heel Nederland via alle RES’en samen. Dat is superbelangrijk en de vorige sprekers gaven dat ook al aan. De bijdrage van de RES gaat met name over het verduurzamen in de bebouwde omgeving en het opwekken van duurzame elektriciteit. Nieuwegein heeft natuurlijk zelf al het doel gesteld om in

6/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

2040 energieneutraal te zijn. Het bod wat nu in de RES voorligt lijkt haalbaar en uitvoerbaar, dus daarmee zou je kunnen zeggen: geen zorgpunten. Echter, wat ons betreft, wij zien natuurlijk dat het zich uitsluitend richt op zonne-energie. Dat is ook in overeenstemming met de huidige afspraken in de raad, maar wij vragen ons wel hardop af of de ambitie daarmee wel groot genoeg is en of er wel voldoende urgentie wordt ervaren. Moeten we in de RES 2.0 niet veel meer haast gaan maken en grotere ambities neerleggen en ook ruimte bieden aan windmolens, mijn collega van het CDA gaf dat net ook al even aan. De vraag die wij stellen is of de klimaatcrisis niet veel meer daadkracht vraagt dan we nu laten zien en ik zal gelijk het antwoord maar verklappen, wat ons betreft is het antwoord: ja, er is veel meer nodig. Daar past geen afwachtende houding bij, ook niet van onze buurgemeenten. Met GroenLinks zijn er meerdere fracties die aangegeven hebben dat zij een hogere ambitie in Nieuwegein nodig vinden. U gaf het net al even aan, hier is ook over gesproken in de Avond van de Raad, in ieder geval een ambitie die hoger is dan nu in deze RES 1.0 verwoord is. Wij weten ook dat nieuwe bedrijven veel investeren in duurzaamheid en dergelijke ontwikkelingen kunnen eigenlijk ook harder en dwingender worden opgenomen in bijvoorbeeld de vergunningverlening en voorwaarden die de gemeente stelt.

Wij zullen daar in de RES 2.0 op terugkomen, maar we horen ook graag van de wethouder hoe het college het ziet om daar ook nu al op in te gaan omdat dat ook met name over de zon gaat en ook de zon op eigen gemeentelijk vastgoed. Tenslotte ook nog een opmerking over de verschillende manieren waarop er vanuit de gemeente en ook vanuit de U16 geprobeerd is om inwoners bij dit toch ingewikkelde en langlopend project te betrekken. Op verschillende manieren is dat ook goed gegaan en toch denken wij dat er nog meer ingezet moet worden om dat eigenaarschap goed te regelen zodat zoveel mogelijk inwoners en ook bedrijven ook echt aangesproken worden en zich betrokken voelen om zelf ook maatregelen te nemen om die CO2-uitstoot te beperken en zodoende ook bij te dragen aan het beteugelen van de klimaatcrisis. Wij pleiten er dan ook voor dat er in de komende participatietrajecten een meer representatieve mix komt van inwoners en van bedrijven en dat kan bijvoorbeeld door het instellen van een burgerforum. Wij hebben dat ook aangegeven in de avonden over de participatie. Kan de wethouder aangeven en wellicht ook toezeggen om deze suggestie mee te nemen? Voor nu zijn er geen andere zorgpunten. Wij zullen uiteindelijk instemmen met het voorgenomen besluit. Dank u wel. Fractie Partij van de Arbeid, de heer Van Esch: Dank u wel, voorzitter.

Na het vaststellen van het concept RES vorig jaar zomer ligt er nu een regionale energiestrategie 1.0 voor en zoals de naam al zegt, is het een gezamenlijke opgave van Nieuwegein met buurgemeenten en met alle andere gemeenten in onze Utrechtse regio. We hebben de komende jaren vele vraagstukken met elkaar op te lossen. We zullen de wooncrisis moeten bestrijden door meer betaalbare woningen toe te voegen, onze mobiliteit vraagt om een duurzaam alternatief en op het gebied van energie is de noodzaak van samenwerken en stappen zetten urgenter dan ooit. Dit vraagt om solidariteit en daarmee om een bijdrage van ons allemaal. We zullen dus met inwoners moeten blijven praten over de consequenties van de energietransitie want zo zijn er zorgen over leefbaarheid en zorgen over betaalbaarheid en deze zijn terecht en de Partij van de Arbeid zal zich blijven inzetten om de transitie eerlijk te maken. Voorzitter, een eerste bijdrage vanuit Nieuwegein doen we door de ambitie van extra zonnevelden vast te stellen.

Om flexibel te zijn en om in te kunnen spelen op aanvullende of nieuwe technieken, wordt de RES elke 2 jaar geactualiseerd en de Partij van de Arbeid vindt deze procedure verstandig zodat we de komende jaren ook kunnen blijven onderzoeken of windenergie in onze gemeente haalbaar is met de focus langs de A27 aan het Lekkanaal, ik hoorde daar mijn collega van het CDA ook al over spreken, en wij zien daar richting een volgende RES kansen in. En kansen voor windenergie ziet de gemeente IJsselstein ook en tijdens de Avond van de Raad heeft de wethouder al toegezegd dat IJsselstein inwoners meeneemt in de informatie, maar in 7/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

aanvulling daarop heb ik de vragen hoe de wethouder deze communicatie gaat volgen en welke afspraken daarover zijn gemaakt. Kortom, welke voorwaarden stelt de wethouder aan de participatie met Nieuwegeinse inwoners? Fractie Socialistische Partij, de heer Van den Heuvel: Dank u wel, voorzitter. De fossiele lobby heeft zich uitgebreid kunnen bemoeien met wat er besproken werd aan de klimaattafels. De subsidies voor de fossiele industrie zijn veilig gesteld. De grootste vervuilers in Nederland die zichzelf trots de G12 noemen, gaan lekker door. Het nemen van feitelijke maatregelen is vervolgens over de muren gemikt bij de regio’s en nu worden alle middelen gestopt in het transformeren van een paar procent van het probleem. Jawel alle kleine beetjes helpen, maar dit is wel dweilen met de kraan open. Onze inwoners zijn totaal niet betrokken geweest. Er is geen zogenaamde brede maatschappelijke discussie. Er is een politiek discours met polarisatie rondom klimaatmaatregelen. Links worstelt met korter douchen en voor rechts mag het niet teveel kosten. Overigens zei Rutte vandaag bij de algemene beschouwingen dat de temperatuur onder het Parijs-akkoord best 2 graden mag stijgen. Dat is kennelijk beter voor onze economie. Tennet geeft al 20 jaar aan dat voor de energietransitie het elektriciteitsnet versterkt moet worden.

Via de klimaattafels wordt dit verzuim van de landelijke overheid nu bij de regio’s geparkeerd. Bestuurders met te weinig mandaat en middelen moeten nu met elkaar gaan zitten praten over zaken waar het benodigde landelijk leiderschap afwezig was. Het schiet zo niet zo heel erg op. Bij het besluit van Nieuwegein klimaatneutraal 2040 in september 2017 stond al op papier dat 50% van deze ambitie gerealiseerd zou moeten worden door bedrijven en woningen beter te isoleren. Van alle ambtelijke en bestuurlijke inzet is vervolgens het overgrote gedeelte gestoken in productietransitie. Dat is toch het paard achter de wagen spannen. Om die productietransitie überhaupt te laten slagen, moeten woningen geïsoleerd worden. Bij heel veel maatregelen uit de productietransitie staat het wel vernoemd en ook in de RES komt het woord isoleren een aantal keren voor, maar de uitwerking ontbreekt, grotendeels of eigenlijk geheel. De opgave van het isoleren is complex en voor een groeiend aantal mensen niet te betalen. Ik zal daar bij het besluit over de Warmtetransitievisie met een motie op terugkomen. Bij regionale bijeenkomsten over de RES heb ik vragen gesteld en steeds werd ik naar de gemeente verwezen. Participatie en isoleren zijn onder de RES gemeentelijke taken. Voor participatie over de RES hebben we de boot finaal gemist.

Na deze stap, dit besluit over RES 1.0, worden inwoners wederom met voldongen feiten geconfronteerd. De urgentie van klimaaten milieumaatregelen is hoog. Deze urgentie zien we niet voldoende terug in de RES en niet in het handelen van onze overheid. De urgentie vraagt om het bouwen van draagvlak. Dat kost tijd en inspanning en daarvoor moet je met inwoners praten voordat je beleid gaat maken en wat we nu gedaan hebben is de basis leggen voor nog meer polarisatie en een verder groeiend wantrouwen in de overheid. Mevrouw Feenstra (GL): ik ben wel verbaasd over de stelling dat er zo weinig participatie is geweest. Wij vinden sowieso dat participatie altijd beter kan en we hebben daar natuurlijk zelf ook een opmerking over gemaakt maar als we kijken, het zit zelfs bij de stukken toegevoegd, bijlage 2 is toch een overzicht van wat er allemaal gedaan is en het is natuurlijk ook in de tijd van corona geweest, maar ik vind het toch iets te boud om nou te stellen dat er geen participatie is geweest, dus misschien kunt u dat nog enigszins verduidelijken? De heer Van den Heuvel (SP): daar zitten 2 kanten aan. De ene kant is: wat bedoelen we met participatie? Ik vind dat je veel vroeger en dat hebben we ook met moties hier besloten, dat er veel vroeger veel breder gepraat zou moeten worden met inwoners.

En deel 2 van mijn antwoord is dat als ik op straat met mensen praat, niemand weet waar dit over gaat. Hoe komt dat? Er mist iets. Er mist betrokkenheid en daar hebben we als overheid een grote verantwoordelijkheid laten liggen. 8/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

Er gaat zich de komende jaren een groeiend probleem aftekenen. TNO zet vanochtend in een persbericht energiearmoede op de agenda. Voor de SP is dit al jaren een item. De mensen die nu kunnen kiezen tussen een vliegvakantie of een verbouwing, die kunnen straks nog wel besluiten om alsnog te gaan isoleren, hun woning te verbeteren en misschien een warmtepomp aan te schaffen. De mensen die die keuze niet hebben, lopen in een val: de energiearmoedeval. De hoogte van de energierekening gaat omhoog en dat maakt dat men dan geen geld meer heeft om aan de transitie mee te doen, geen mogelijkheid om de benodigde isolatie te financieren. De RES zal dit probleem niet oplossen maar groter maken, want het focust in onze ogen op de verkeerde zaken. Voorzitter, zonnepanelen zijn laaghangend fruit en het is een grote omissie dat daar niet veel meer aandacht voor is, ook in deze RES. Bij de implementatie van zon op dak zal een aantal obstakels weggenomen moeten worden zoals ik in mijn vorige stukje vermeldde. Ik kan hiervoor eenvoudig verwijzen naar het initiatiefvoorstel van D66, ChristenUnie en SP van oktober 2019. Zon op dak is een goede drijfveer voor het oplossen van deze obstakels. Motie M267 van D66 dient de SP daarom graag mede in. Dank u wel. Fractie ChristenUnie, mevrouw Schiltkamp: Ja voorzitter, we zijn blij dat we nu eindelijk na een vertraging kunnen spreken over de RES 1.0.

Het is goed dat ook Nieuwegein een bijdrage kan leveren met zoekgebieden naar zonnevelden en dat in deze RES 1.0 het bod van het concept RES overeind is gebleven. Maar natuurlijk zijn er ook zorgen en die liggen wat de ChristenUnie betreft op het gebied van haalbaarheid, lokaal eigendom en communicatie. Als eerste haalbaarheid. Er wordt in deze RES 1.0 vooral ingezet op zonne-energie en dat geldt voor Nieuwegein, maar dat geldt ook voor veel andere gemeenten. We hoorden in de Avond van de Raad dat dit kan zorgen voor een te grote belasting van het elektriciteitsnet. Dat is misschien niet direct in Nieuwegein aan de hand, maar op andere plekken inmiddels wel. Is de wethouder het met ons eens dat hier een zorgpunt ligt voor de haalbaarheid van dit bod? Het is belangrijk om te blijven zoeken naar andere energiebronnen om daar oplossingen voor te zoeken. Heeft de wethouder er enig zicht op of er in de RES 2.0 ook andere bronnen in beeld zullen zijn en dan denk ik niet per se alleen aan wind omdat dat heel erg onder discussie staat, maar gewoon ook echt andere bronnen. Dan lokaal eigendom. Wij hechten erg aan het principe van 50% lokaal eigendom en het verbaasde mij om te horen dat er nog weinig plannen zijn gemaakt om dit ook daadwerkelijk te realiseren.

Wij zijn van mening dat er daarvoor wel meer moet gebeuren dan alleen een participatieproces in gang zetten en wij verwachten van de wethouder dat zij zich hier vol voor zal inzetten. Welke mogelijkheden zijn er behalve participatie voor de gemeente om ervoor te zorgen dat dit gerealiseerd wordt? Is het bijvoorbeeld mogelijk om een prestatieverplichting op te nemen in overeenkomsten waarin 50% lokaal eigenaarschap een voorwaarde is? Als laatste de communicatie. Over de RES hebben wij vooral gesproken op momenten dat er besluiten door de raad moesten worden genomen en voor ons was het dan veel informatie tegelijk en weinig tijd om de afwegingen goed te kunnen maken en dat geldt trouwens niet alleen voor de RES, maar voor veel meer onderwerpen die in regionale samenwerkingen worden uitgewerkt. Wij hebben hiervoor een motie gemaakt die breder is dan alleen voor RES 1.0 en die zullen wij vanavond als motie vreemd aan de orde van de dag indienen. Naar inwoners is een goede communicatie bij dit soort onderwerpen van groot belang en volgens ons is hier nog veel te winnen. Zo kan de gemeente bij de communicatie over de RES 1.0 inwoners alvast wijzen op de zoekgebieden van buurgemeenten en hen nu alvast attent maken op hun recht op participatie bij daadwerkelijk concrete plannen.

Is de wethouder bereid om dit te doen? Verder heeft de wethouder erkend dat er meer aandacht moet komen voor het werk van Energie N en graag hoor ik concreet wat zij daaraan gaat doen en hoe dit werk de komende tijd onder de aandacht blijft. Die online bijeenkomsten stonden in de Molenkruier, dat is ons niet ontgaan, maar er moet blijvend aandacht voor zijn en wij horen graag hoe. Voorzitter, dat was mijn bijdrage. 9/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

Fractie Núwegein, mevrouw Bakhtali: Ja, dank u wel. Ik houd het heel kort. Ik heb 2 vragen en ik hoop dat ik ze niet hoef te herhalen tijdens de reactie van de wethouder. Wij willen graag weten: wat hebben de Nieuwegeinse inwoners aan het gegeven dat het een regionale aanpak is in plaats van een Nieuwegeinse aanpak? Wat is dus de meerwaarde voor de Nieuwegeinse inwoners hiervan? Mijn tweede vraag is: het is nu een beleidsstuk en er wordt toegewerkt naar een juridisch stuk. Waarom is dat nodig? Waarom is het nodig dat het een juridisch stuk wordt? Beantwoording wethouder Schouten: Dank u wel, voorzitter. Dank ook allen voor uw bijdrage en uw vragen en ook voor de goede woorden die gesproken zijn over de inspanningen die zijn verricht, want dat waren er inderdaad heel erg veel. Voorzitter, ik wil beginnen met de laatste vragen, dan vergeet ik ze ook niet. Dat waren er twee. U vroeg mevrouw Bakhtali: wat hebben Nieuwegeiners aan de regionale aanpak? De opgave voor duurzame energie is best groot: de 1,8 voor het totaal is groot en we zijn er nog niet, want dat is 1/3 van de opgave tot 2050 en als stad zullen we dat niet alleen kunnen.

Daar hebben we de regio ook echt voor nodig, dus in die zin is het heel goed dat we in de regio of met de andere gemeenten samenwerken, want de een kan een beetje van dit doen en een ander van dat, dus dat is een belangrijke toegevoegde waarde voor Nieuwegeiners. Uw tweede vraag is: er word toegewerkt naar een juridisch stuk. Ik denk, daar heb ik wat toelichting voor nodig wat u daarmee bedoelt? De voorzitter: ja, als dat kort kan misschien nu en anders komt dat in de tweede termijn. Mevrouw Bakhtali. Mevrouw Bakhtali (Nú): het staat gewoon in het stuk: dit is 1.0 of zoiets staat er, dit is een beleidsstuk en er wordt toegewerkt naar een juridisch stuk, dat het een juridisch stuk wordt. Dat staat gewoon in het stuk wat nu ter tafel ligt. Wethouder Schouten: voorzitter, wat nu voorligt is inderdaad het definitieve bod. Dat ligt voor in alle deelnemende gemeentes of parlementen zoals ze het zeggen ook bij de waterschappen en bij de provincie en die zullen allemaal daar een besluit over gaan nemen en dan volgt het vervolgtraject in uitvoeringsplannen en de uitwerking en er volgt een herijking over 2 jaar in de RES 2.0. Dan ga ik naar de vragen die mevrouw Schiltkamp stelde. U sprak over haalbaarheid, eigenaarschap en communicatie.

U vroeg: hoe haalbaar is het als we inzetten op zon en wind, die twee, u maakt denk ik ook een beetje een verwijzing naar de capaciteit van het net en u stelde de vraag: kijken we ook naar andere bronnen en het antwoord is: ja en dat moet ook. Het klopt, de focus nu is vooral op zon en wind, maar er wordt ook onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van aquathermie in de provincie, geothermie is er 1 dus ja, er wordt volop onderzoek gedaan en dat zal in de RES 2.0 ook veel meer aandacht gaan krijgen. Wat betreft uw vraag over eigenaarschap en iemand anders stelde dezelfde vraag, ik meen CDA. Ja, dat is hoe we dat gaan doen. Er is een afwegingskader of een uitnodigingskader in voorbereiding om die minimale 14 hectare ook werkelijk te behalen en een van de criteria of eisen daarin is 50% eigenaarschap, dus dat is echt een belangrijk onderdeel daarvan en gelukkig is er in het land steeds meer ervaring ook met verschillende vormen van eigenaarschap. Communicatie. Ja, we hebben het er vaak over en inwoners betrekken en anderen vroegen ook: hoe betreken we de inwoners van Nieuwegein als er in IJsselstein iets gebeurt, want dat is het meest pregnante voorbeeld op dit moment. Ik kom daar zo even wat uitgebreider op terug over IJsselstein. 10/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

En u vraagt over Energie N en dat deed ook de heer Hack van het CDA. Kijk, er wordt de afgelopen jaren behoorlijk veel aandacht besteed aan Energie N, of dat nu via de Molenkruier is of via andere digitale kanalen van de gemeente. Wij zien ze echt als een ongelooflijk belangrijke partner in de stad en dat vinden zij zelf ook. Ik heb Energie N ook leren kennen als een organisatie of als een groep mensen die heel erg hecht aan haar autonomie. Zij zijn niet gemeente. Zij zijn echt eigenstandig, ik meen dat ze nu een stichting zijn, en wij steunen hen van harte en dat doen we financieel en ook via communicatie en anderzijds. De heer Van den Heuvel (SP): dank u wel, voorzitter. Ik vroeg mij af hoe de ondersteuning van Energie N, waarvan ik overigens ook vind dat ze heel goed werk doen, hoe die inspanning vanuit de gemeente zich verhoudt tot alle andere inspanningen op het gebied van de hele energietransitie. Ik zou het jammer vinden als we goedkoop wegkomen met het gebruik maken van het vele vrijwilligerswerk en ik denk dat ze veel meer zouden kunnen doen als we daar meer aan uitgeven. Wethouder Schouten: voorzitter, wij zijn veel in gesprek met Energie N en dat blijven we ook en opnieuw, ik heb hen echt leren kennen als mensen die het belangrijk vinden hun autonomie te bewaken, maar ook kunnen aangeven wanneer zij ondersteuning nodig hebben, hetzij financieel of anderzijds.

U heeft gelijk, ze doen ongelooflijk veel, heel veel vrijwilligersinzet is dat ook en daar vindt ook echt het gesprek over plaats: hoe staat dat in verhouding tot elkaar en hoe vertaalt zich dat naar een financiële bijdrage. Mevrouw Schiltkamp: ja voorzitter, in de Avond van de Raad heeft de wethouder wel degelijk gezegd dat de bekendheid van Energie N nog verbeterd kan worden, daar kunnen wij nog meer aandacht aan besteden. Mijn vraag was eigenlijk: hoe gaat u dat doen? Wethouder Schouten: ja voorzitter, opnieuw, dat blijft in gesprek met hen. Ik zou zeggen: houd de media in de gaten, want de komende dagen zal er behoorlijk wat aandacht ook zijn voor Energie N vanwege hun betrokkenheid bij asbest uit een groot aantal huizen en het platform van onze eigen kanalen en ook de Molenkruier, dus daar wordt door ons actief op ingezet en ondersteund. Dat was wat betreft Energie N. Wat betreft de bijdrage van de SP. Ja, u noemde heel veel, u zei heel veel. Ik denk wat ons zeker ter harte gaat is om goed rekening te houden met u noemde energiearmoede en het woord is veel voorbij gekomen deze afgelopen dagen. Daar is onze inzet hetzij door goed aandacht te besteden aan isolatie of in prestatieafspraken met woningcorporaties ook zeker op gericht. Ik hoop ook dat het grote Isolatiefonds dat het Rijk moeten opzetten ook binnenkort werkelijk beschikbaar wordt gesteld.

De vraag of de bijdrage van de heer Van Esch; u stelde en dan denk ik, dat hebben een aantal anderen van u ook gezegd waaronder de heer Snoeren, ambitie is nodig. Dat blijft ook echt nodig en daarom goed dat er ook een herijking ieder jaar plaatsvindt. U stelde ook de vraag en dan ga ik toch even wat meer bij IJsselstein stilstaan of bij de zoekgebieden van IJsselstein. Kijk, op de Avond van de Raad hebben we daar ook bij stilgestaan. Wij hebben onze eigenstandige opdracht voor zoekgebieden en dat heeft IJsselstein natuurlijk ook. Bestuurlijk spreken we daar ook regelmatig met elkaar over omdat we natuurlijk heel goed weten dat er gevoeligheden zijn over en weer. We hebben ook echt afgesproken met elkaar, ook bestuurlijk, dat geldt voor Nieuwegein en IJsselstein en je ziet het ook tussen andere gebieden, om echt ook goed rekening te houden met die gevoeligheden en elkaar daarvan op de hoogte te stellen. De heer Van Esch stelde ook mij de vraag, en anderen van u overigens ook: hoe gaan wij dan ook ervoor zorgen dat inwoners, als daar sprake van is want we weten dat nog niet helemaal zeker of dat ook allemaal doorgaat, in Nieuwegein ook mee kunnen doen in participatietrajecten? U mag van mij verwachten dat dat echt een onderwerp van gesprek blijft ook met de buren zoals we dat ook met Utrecht hebben gedaan.

En overigens, wat dat betreft is er ook wel al een aardig 11/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

voorbeeld als het gaat over participatie en dat is in een postcoderoosproject dat IJsselstein heeft, waarvoor ze onze inwoners uitnodigt om mee te doen. Dat is een heel ander type voorbeeld, maar illustreert wel dat over en weer we heel goed weten van elkaar om rekening te houden met gevoeligheden dus die toezegging hebt u zeker van mij, dat ik dat gesprek blijf houden met de collega. De heer Hack (CDA): ja voorzitter, zo luisterend naar de wethouder; is het nou niet mogelijk om daar vanuit een regionaal verband gewoon een dwingend juridisch kader onder te leggen? Ik begrijp heel goed dat je dat bestuurlijk met elkaar zoveel mogelijk probeert te blijven afstemmen, maar dat kan ook een keer ophouden natuurlijk. Dat hebben we ook gezien in onze relaties met Utrecht. Wethouder Schouten: voorzitter, dat weet ik niet of dat wenselijk is, want wat je eigenlijk voortdurend wilt, IJsselstein heeft nu een zoekgebied aangewezen en is met haar eigen raad daarover in gesprek. Er waren ook technische vragen over gesteld en u kunt zien dan, in dat zoekgebied daar liggen meerdere opgaven, misschien ook een woningbouwopgave, dus het is nog heel erg in een onderzoeksfase waarbij er verschillende opgaven liggen op dat gebied en ik denk opnieuw, wij vinden het allemaal erg belangrijk dat we als gemeente zelf aan zet zijn en zelf bevoegdheden houden om daar besluiten over te nemen.

Dat vinden wij als Nieuwegein belangrijk en dat vindt ook IJsselstein belangrijk, dus ik denk de weg van het goede overleg en onderling afspraken maken dat je bestuurlijk maar ook ambtelijk en ook inwoners goed betrekt in participatie, zie ik meer heil in dan strak vast te leggen in een juridisch kader. Mevrouw Schiltkamp (CU): ja voorzitter, ik had ook de gevraagd gesteld of de wethouder misschien bereid is om nu al, wanneer dat RES 1.0 wordt vastgesteld, te communiceren naar inwoners over de zoekgebieden van buurgemeenten en hen ook te wijzen op de mogelijkheid wanneer die zoekgebieden ook daadwerkelijk in proces komen, dat zij dan recht hebben op een participatietraject zodat mensen daar ook op voorbereid zijn en niet straks achter de feiten aanlopen. Wethouder Schouten: voorzitter, ik denk dat wordt opportuun op het moment dat ook echt dat zoekgebied een zoekgebied is.

Het is nu een zoekgebied op het kaartje en de raad van IJsselstein is daar volop over in gesprek, maar ik ben het wel met u eens als het echt zo ver zou zijn dat er een uitnodigingskader komt voor wind of zon ook, want dat kan in beide gevallen, dat het dan wel echt zaak is en die toezegging wil ik zeker doen, dat we dan ook aan onze inwoners en ik denk dat dat dan ook vooral aan IJsselstein is, maar in ieder geval ervoor zorgen dat zij daarvan op de hoogte zijn en ook weten dat dat gebeurt en mee kunnen denken daarover. Mevrouw Schiltkamp (CU): ja voorzitter, dan ben ik toch bang dat we dan achter de feiten gaan aanlopen, dat inwoners weer geconfronteerd worden met ‘oh, het is nu al besloten’, terwijl wanneer wij gewoon aangeven: er zijn zoekgebieden, daar wordt over gesproken, mocht het zover komen, dan is er een participatietraject. Als we dat gewoon communiceren naar hen, dan weten ze ook waar ze aan toe zijn op het moment dat het gaat spelen.

Wethouder Schouten: ja voorzitter, het lijkt me goed dat ik met de buren, met de collega in IJsselstein, hier overleg over heb hoe we dat op een goede manier kunnen doen en dat doe ik ook omdat er gewoon nog meerdere opties voor dat gebied zijn, dus ik wil wat dat betreft ook niet de collega in IJsselstein voor de voeten lopen, maar ik wil wel met hem in overleg gaan en kijken hoe we dat op een goede manier, tegemoetkomend aan uw vraag om onze inwoners daarover te informeren, hoe we dat goed kunnen doen op het goede moment. Voorzitter, dan wil ik toch omdat we vooral over IJsselstein spreken, naar het amendement toegaan dat is ingediend door de VVD, Lokale Vernieuwing, Nú en de VSP. Voorzitter, de 12/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

heer Diekstra die gaf ook aan van: we willen eigenlijk toch wel voorkomen dat inwoners overlast ervaren van windturbines en dat we ook rekening houden met elkaar en daar doet dit amendement ook een oproep toe. Wat ik daar nog aan toe wil voegen is opnieuw, we hebben in dit geval met IJsselstein echt de afspraak dat we regelmatig met elkaar in overleg zijn zodat als dat zoekproces voor windturbines verder gaat lopen, dat en inwoners goed geïnformeerd worden of meegenomen worden in de participatie en het is sowieso een gegeven dat bij alle nieuwe energieprojecten dat we kijken dat de overlast niet aanwezig is of in ieder geval tot een minimum beperkt wordt. In die zin, wat dit amendement doet dat roept op om dat wat we doen vooral heel erg goed te doen dus zo lees ik dit amendement, dat we echt goed met de buren in gesprek blijven dat het de overlast voor onze inwoners beperkt, dat er geen overlast is, ik moet het even goed citeren. Voorzitter, GroenLinks stelde de vraag: is de ambitie hoog genoeg? Die past binnen ons …. Onderbreking in het geluid Wethouder Schouten: ik hoop dat het zo beter is, ik hoorde het zelf niet. En inderdaad, we krijgen nog kansen genoeg om nog veel meer ambitie vorm te geven in de RES 2.0.

U vroeg zich ook af of we dwingender kunnen zijn in eisen die we kunnen opleggen aan, ik noem het maar even toch bedrijven, want het zijn toch vooral bedrijven die heel veel grote daken hebben. Op dit moment worden er als nieuwe projecten zich voordoen of nieuwe ontwikkelingen al behoorlijk wat eisen opgelegd, ook als het gaat over zon of andere vormen van duurzame opwekking. Het Klooster is wat dat betreft echt een heel goed voorbeeld daarvan en ik denk zelfs, ik durf wel te zeggen dat we eigenlijk best wel een beetje trots mogen zijn op wat er gebeurt op bedrijventerreinen, want Nieuwegein scoort daar in de regio heel erg hoog mee. Daar zijn we nog echt niet klaar mee, dat hoort u mij zeker niet zeggen, maar ik denk wat er gebeurt op die bedrijven, dat is toch wel behoorlijk ambitieus. Ik denk dat de grote uitdaging zit hem vooral in de oudere bedrijventerreinen ook. En ons eigen vastgoed; er wordt nu hard gewerkt om een plan daarvoor te maken om daar ook de totale verduurzaming van de gebouwen vorm te gaan geven. Uw oproep voor een burgerforum is zeker niet nieuw en ik denk dat we dat ook echt moeten bekijken in het totaal van de energietransitie en Warmtetransitievisie, dus die suggestie nemen we zeker mee en hoe we dat op een goede manier vorm kunnen gaan geven op het gebied van de energietransitie.

Het CDA, de heer Hack, u stelde de vraag over netcapaciteit en hoe blijven we goed aan boord, dat dat goed blijft. Stedin is echt onderdeel, die zit ook aan de tafel, want het is echt wel een aandachtspunt. Voor ons in Nieuwegein is het dit moment nog niet problematisch maar zodra wij ons afwegingskader voor zon klaar hebben, dan is het ook echt een zaak dat we dit goed toetsen met Stedin dat we geen problemen krijgen op het net. Op eigenaarschap en communicatie heb ik eerder al gereageerd en Energie N ook. Ook u vroeg om een toezegging op IJsselstein; ik heb daarop gereageerd, en u vroeg hoe het zit met de andere zoekgebieden zoals Lekkanaal wat betreft wind. Onze focus nu is echt geweest op zoekgebieden zon, gewoon ook in uitvoering van het besluit van 1 jaar geleden, en ik denk het Lekkanaal, als we RES 2.0 weer in beeld hebben, dat gaat natuurlijk best wel snel, dan zullen we zeker ook weer richting Lekkanaal moeten gaan kijken. De heer Snoeren, u begon met een duiding te geven van allerlei geopolitieke ontwikkelingen die het noodzakelijk maken om toch wel vaart te maken met de RES en ik denk dat we dat alleen maar erg kunnen beamen. U heeft ook een motie ingediend samen met anderen ‘Zon op woningcorporatiedak’ en u deed ook de oproep: wees creatief. Die laatste oproep nemen we natuurlijk altijd ter harte en u vraagt om een maximale dakbenutting.

Wat ik daar wel van wil zeggen is dat de daken in onze stad en ook die van de woningcorporaties, die benutten we graag voor verschillende dingen, dat is zowel voor groen als ook voor zon, dus als u ons de ruimte laat om maximale dakbenutting ook te interpreteren als voor verduurzaming en dat je soms een 13/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

afweging moet maken van groen en zon, maar dan is dat dus een oproep die we zeker ter harte nemen en dat zult u ongetwijfeld ook gezien hebben. Als we toewerken naar de RES 2.0, dan zit er ook al een stukje analyse in van de mogelijkheden van zon op dak, maar die zullen inderdaad in de RES 2.0 veel duidelijker gekoppeld worden ook aan de opgave die we dan hebben. Toch ook nog een andere toevoeging; in de prestatieafspraken maken we ook nadrukkelijk afspraken over de duurzaamheid, opgaven waaraan de corporaties moeten voldoen, maar de oproep van deze motie om de zoekgebieden uit te breiden naar daken, want eigenlijk zegt u dat, zou ik zo willen interpreteren dat we met de corporaties en overigens ook met andere eigenaren van veel dak in gesprek blijven om dat maximaal te benutten voor zon en dat ook mee te nemen. Dat is het, voorzitter. Mevrouw Bakhtali (Nú): ja, ik kom toch terug op die 2 vragen die ik heb gesteld. Ik heb daar niet een goed antwoord op gekregen of geen duidelijk antwoord, laat ik het zo zeggen. Op mijn vraag: wat hebben de Nieuwegeinse inwoners aan de regionale aanpak, heeft de wethouder gezegd ‘ja, we hebben een gezamenlijke opdracht en dan kan de een doen wat de ander niet kan en elkaar aanvullen’.

Het is mij te abstract, want je zou dan denken van: oké, dan willen we in Nieuwegein geen windmolens, moet Houten dan 2 keer zoveel windmolens zetten, is dat het regionale erin? Dus graag heel concreet: wat hebben de inwoners van Nieuwegein eraan dat dit een regionaal plan is en niet gewoon een Nieuwegeins plan. U wist ook niet wat ik bedoelde met het juridische stuk. Ik heb het opgezocht; op blz. 9 staat “De RES 1.0 heeft na besluitvorming de status van een beleidsstuk. Voor realisatie moet de RES 1.0 uitgewerkt worden door de deelnemende overheden in het instrumentarium van de Omgevingswet. Dan pas is er sprake van een juridische status”. Wat betekent dat voor de inwoners van Nieuwegein? Concreet alstublieft. Wethouder Schouten: voorzitter, wat betreft het eerste is misschien nog een ander voorbeeld te geven. Er zijn ook duurzame bronnen die bovengemeentelijk zijn, maar wel ten behoeve van onze gemeente gebruikt kunnen worden. Dat zou eventueel aardwarmte kunnen zijn dus stel, dat is fictief, er is aardwarmte mogelijk vanuit de gemeente Utrecht, dat is een bovengemeentelijke bron en die gaat in ons warmtenet en dan hebben de inwoners van Nieuwegein daar ook wat aan. Hetzelfde kan gelden voor andere energiebronnen en daarom is het heel belangrijk dat je als gemeenten onderling daar afspraken over maakt.

Nu is mij ook helderder wat u bedoelde met uw tweede vraag en dat klopt ook, er zullen een aantal dingen ook echt vastgelegd moeten worden in beleidsregels bijvoorbeeld in het Omgevingsplan dus als het gaat om eisen die gesteld kunnen worden aan verduurzaming van gebouwen of als het gaat om grotere zoekgebieden en wat voor eisen we daar voor vaststellen dat klopt, dat zullen we moeten vastleggen in goede beleidsregels, een terecht punt. Tweede termijn Fractie VVD, de heer Diekstra: Ik dank de wethouder voor haar reactie en het is goed om te horen dat de wethouder dit amendement ziet als een ondersteuning voor haar beleid. Goed om dit dan ook vast te leggen zodat ook onze collegepartijen in IJsselstein hiervan op de hoogte zijn en onze inwoners kunnen lezen dat we hun belangen maximaal serieus nemen. Immers, de energietransitie kunnen we alleen bewerkstelligen als we dat gezamenlijk doen. Een korte reactie op het betoog van GroenLinks. Als het aan GroenLinks ligt, willen zij nog wel een aantal versnellingen hoger. Daar hebben wij toch een aantal vragen over want ambitie is goed, maar hoe gaan we dat dan technisch realiseren en ook wat ook wel vaak vergeten wordt is hoe gaan we het maken? De komende 10 jaar moeten we om dit te realiseren net zoveel werk verrichten als in de afgelopen 40 jaar. En geloof me, dat haal je niet uit efficiency maar mensen

14/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

heb je nodig die er niet zijn dus laten we zorgen dat ambities geen loze beloftes worden en dat we koers houden op haalbare en realistische doelen. Dank u wel. De heer Van Esch (PvdA): ja dank u wel, voorzitter. Ik ben misschien wat laat met de interruptie maar ik dacht, meneer Diekstra gaat vast een keer uitleg geven aan de definitie ‘geen overlast’ in zijn motie dus ik ben heel benieuwd wat daar de definitie van is? De heer Diekstra (VVD): ja, met het risico dat zodra ik daarop ga reageren, dat het een soort semantische discussie gaat worden. Ik laat ook graag dat over aan de wethouder in haar gesprekken met IJsselstein, want je kunt afstanden neerleggen voor slagschaduw, je kunt iets zeggen over geluid, maar zodra je iets neerlegt dan is dat weer voer voor discussie dus dat laat ik graag over aan de wethouder en ik hoop ook dat wij als raad ons niet met dat niveau geen bemoeien. De heer Van Esch (PvdA): ja voorzitter, dat is natuurlijk wel ontzettend simpel, een amendement indienen en vervolgens de wethouder straks daar antwoord op te laten geven.

Ik ga overigens wel de vraag straks stellen aan mevrouw Schouten hoe zij ‘geen overlast’ definieert en hoe zij dat dan richting haar collega’s in de buurtgemeenten gaat overbrengen maar ik heb toch nog een vervolgvraag voorzitter, want de heer Diekstra heeft het wel over ‘geen overlast’ maar zou de heer Diekstra nou ook een antwoord kunnen geven op hoe hij dan aankijkt tegen de opwarming van de aarde, de hittestress, de hoeveelheid water die neerkomt, de fijnstoffen? Hoe zit de heer Diekstra dat als geen of misschien toch ook wel overlast? De heer Diekstra (VVD): ja, dat zijn bijna duizend vragen in 1 vraag en dat moet ik dan even in een paar minuten beantwoorden. Ik denk dat de PvdA het met mij eens is dat dit problemen zijn die we zoals ik al zei met z’n allen het hoofd moeten bieden en daar wil ik dan ook graag de heer Van Esch de hand voor uitsteken om samen hierover na te denken als deze onderwerpen bij ons de revue passeren. De heer Van Esch (PvdA): ja voorzitter, daar hebben de VVD en ik volgens mij al eerder van gedachten over gewisseld, namelijk in 2019. Toen heeft de Partij van de Arbeid wat randvoorwaarden meegegeven richting Rijnenburg: de slagschaduwgrens niet over de A2, om zorgen vooraf weg te nemen en niet om achteraf te moeten gaan voorkomen, dus in die zin is dat wel een duidelijke randvoorwaarde.

Wat mij betreft mag dat ook onderdeel worden van dit amendement. Maar voorzitter, ik vind het toch wel wat makkelijk dat, fijn overigens dat de hand wordt uitgestoken om gezamenlijk doelen te gaan behalen, kan de heer Diekstra en ik geef hem daar best een paar minuutjes de tijd voor, dan kort schetsen wat de afgelopen 3 jaar de inbreng is geweest van de VVD om die echte grote ambities en die doelen te behalen in deze regio, naast het uitsluiten van windenergie meerdere malen. De heer Diekstra (VVD): voorzitter, ik kan daar heel kort op zijn. Ik wil dan de heer Van Esch over 1 maandje verwijzen naar ons nieuwe verkiezingsprogramma waar uitgebreid deze onderwerpen aan bod komen. De voorzitter: ik geef u nog 1 keer de gelegenheid en dan beëindig ik dit. Ik verwijs naar het begin van deze vergadering, want anders heb ik het idee dat we het pingpongen de hele avond ook mee doorgaan. De heer Van Esch (PvdA): en dat terwijl ik zelf tegen het ordevoorstel heb gestemd voorzitter! Ja, de heer Diekstra heeft het over zijn verkiezingsprogramma en dat ga ik zeker lezen, al is het maar voor de campagne, maar de heer Diekstra zit hier inmiddels ook al 3,5 jaar dus deze vraag

15/39 Verslag gemeenteraad Nieuwegein van 23 september 2021

gaat natuurlijk over de afgelopen 3,5 jaar dat de heer Diekstra is gekozen tot volksvertegenwoordiger van de gemeenteraad. De voorzitter: ik weet niet of de heer Diekstra nog een reactie wil geven? De heer Diekstra (VVD): ik hoor geen nieuwe vraag, meneer de voorzitter. Fractie D66, de heer Snoeren: Ja dank u wel voorzitter, en ik altijd maar simpel denken dat de verkiezingsretoriek pas na 1 januari gaat beginnen! Voorzitter, fijn dat meerdere collega’s openlijk te kennen geven voorstander te zijn van meer wind en ook meer wind in Nieuwegein. Dat is iets wat D66 aanspreekt en wat we ook zeker zullen ondersteunen. Dan krijgen we het amendement als het gaat om overlast versus elektriciteit. Voorzitter, ik kan me er toch niet aan onttrekken dat we wel heel erg voor eigen parochie spreken in dezen. Natuurlijk gaan windturbines hier en daar pijn doen, maar wat gaat meer pijn doen; een windturbine of geen elektriciteit? Dat is denk ik de vraag en de urgentie die inmiddels voorligt en wij hebben echt de taak, ik heb dat in mijn eerste termijn ook al gezegd, om ervoor te zorgen dat onze inwoners over 10 jaar nog steeds elektriciteit hebben en die urgentie is aan de orde. Het blijkt dat als we omwonenden betrekken bij windturbines/windparken en ook zorgen dat ze daar de revenuen voor ontvangen, dat die overlast plotsklaps als veel minder erg wordt ervaren.

Daarmee voorkomen we ook dat we onze mooie groene weiden aan het verzachten zijn, dat lijkt mij ook een punt waar we in ieder geval aandacht voor moeten hebben. Voorzitter, dan even doorgaand op het amendement. Ik zie de bui ook al een beetje hangen dat onze buurgemeenten straks gaan roepen van: ‘dat recalcitrante Nieuwegein, alle energie die wij hier opwekken die mag overal naartoe, behalve naar Nieuwegein’ en dat kan toch ook niet de bedoeling zijn. Wij zijn als collectief, als U16 treden we op en laten we dan ook zorgen dat we gezamenlijk de verantwoordelijkheid nemen en ook gezamenlijk de misschien wat negatieve effecten ervaren, maar die elektriciteit is zeker ook in de toekomst ontzettend belangrijk. Ik hoor de wethouder zeggen van: het amendement roept op om wat we doen, ook goed te doen. Ik vertrouw erop, ook de gemeente IJsselstein een beetje kennende, dat zij alle participatie en alle inspraakregels netjes uitvoeren en ook als onze inwoners belanghebbenden zijn hen daarin betrekken. Ik heb het de wethouder niet met die woorden horen zeggen, maar ik denk dus dat daarmee het amendement overbodig is. Wij zullen hem in ieder geval niet steunen, om daar maar even helderheid aan te geven. Ik heb de wethouder ook horen zeggen en dat was wel een beetje een vaag antwoord: ‘we gaan pas aan slag als een zoekgebied ook daadwerkelijk een zoekgebied is’.