2021-257 Nieuwegein Accountantsverslag 2020 definitief - WAS GETEKEND.pdf
Tekst van het document
2021-257
Accountantsverslag 2020
Gemeente Nieuwegein
2 juli 2021
Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9930 www.deloitte.nl
Aan de gemeenteraad van de gemeente Nieuwegein T.a.v. de heer J. Karens, griffier Postbus 34 3430 AA NIEUWEGEIN Onderwerp Accountantsverslag 2020
Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Nieuwegein aan. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2020 van de gemeente Nieuwegein.
Datum 2 juli 2021
Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2020 De jaarrekening 2020 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Nieuwegein. Wij hebben bij deze jaarrekening een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid gedateerd 2 juli 2021 verstrekt.
Ons kenmerk 21071A3AAE/RVB
Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met de afspraken zoals vastgelegd in de opdrachtbevestiging van 23 september 2020 en ons auditplan 2020. Wij bespreken onze bevindingen met de auditcommissie Wij hebben de inhoud van het concept van dit accountantsverslag afgestemd met de portefeuillehouder financiën en de ambtelijke organisatie. Op 16 juni hebben wij de uitkomsten van onze controlewerkzaamheden en het concept van dit accountantsverslag toegelicht aan de leden van de auditcommissie. Mocht u naar aanleiding van ons accountantsverslag nog vragen hebben dan beantwoorden wij die graag. Met vriendelijke groet, Deloitte Accountants B.V. Was getekend: J. van Koert MSc RA
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam2020 onder nummer 24362853. Accountantsverslag | gemeente Nieuwegein Deloitte 21071A3AAE/RVB/2 Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.
Inhoudsopgave Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020
4 5 12
De financiële positie van uw gemeente
13
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
18
Interne beheersing
28
Interne beheersing
29
Overige aangelegenheden
31
Overige aangelegenheden Bijlagen
32 33
Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
34
Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle
35
Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen
36
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen
37
Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020
38
Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging
40
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/3
Bestuurlijke samenvatting controle 2020
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/4
Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle
•
Wij hebben een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid gedateerd 2 juli 2021 verstrekt.
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1,95 miljoen respectievelijk € 5,87 miljoen.
•
De financiële positie ultimo 2020 is verbeterd ten opzichte van 2019.
•
De weerstandscapaciteit 2020 bedraagt € 24,3 miljoen. Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Nieuwegein onderkende risico’s van € 8,3 miljoen. De weerstandsratio is in 2020 afgenomen (2,9 t.o.v. 4,1 per ultimo 2019), dit is vóór bestemming van het resultaat 2020.
Financiële positie •
Uw jaarrekening toont een verschil tussen begroot en gerealiseerd saldo van baten en lasten én resultaat 2020 (werkelijk saldo van gerealiseerde baten en lasten). Het gerealiseerde resultaat over 2020 bedraagt voordelig € 7,9 miljoen (begroot na wijziging € 2,8 miljoen nadelig). Dit vraagt om een nadere analyse en maatregelen om de voorspellende waarde van uw begroting en de uitvoeringskracht van de organisatie dichter bij elkaar brengen. Hiervoor verwijzen wij u o.a. naar pagina 14 van ons verslag en de jaarstukken zelf.
Getrouwheid en rechtmatigheid
Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Interne beheersing
Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
•
Op basis van onze tussentijdse en jaareinde controlewerkzaamheden hebben wij verbetermogelijkheden geïdentificeerd in de interne beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Deze hebben wij aan u gerapporteerd in onze boardletter 2020. Een samenvatting van deze boardletter hebben wij opgenomen in hoofdstuk 3 van dit accountantsverslag.
•
Er zijn in 2020 geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels doorgevoerd.
•
Bij de controle hebben wij de door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces om tot schattingen te komen, zoals bij de grondexploitatie en voorzieningen. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsvraagstukken en de toegepaste inschattingen, zijn onderbouwd, redelijk zijn en consistent worden gebruikt.
•
Wij hebben vastgesteld dat het college in het jaarverslag passende aandacht heeft gegeven aan de gevolgen van COVID-19 (coronavirus).
Kwaliteit verslaggeving
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/5
Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020
•
De financiële effecten van COVID-19 zijn in de jaarrekening 2020 verwerkt. Op advies van Binnenlandse Zaken is in de jaarstukken 2020 een speciale COVID-19-paragraaf gemaakt. Hieruit is te lezen welke gevolgen COVID-19 op de gemeentelijke begroting heeft gehad en welke maatregelen er zijn genomen.
•
Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). De regeling is uitgevoerd door de gemeenschappelijke regeling WIL, hierdoor heeft de primaire controle bij GR WIL plaatsgevonden.
•
Waardering vorderingen: het algemene beeld in Nederland geeft weer dat als gevolg van financiële problemen of tekorten bij debiteuren en andere soorten schuldenaars een toegenomen risico kan bestaan op het niet ontvangen van vorderingen. Wij hebben de invorderingsrisico’s en daarmee de waardering van de vorderingen in de jaarrekening 2020 van Nieuwegein gecontroleerd en wij merken op dat nog geen sprake is van grote mutaties in de oninbare vorderingen (wellicht als gevolg van diverse steun- en coulancemaatregelen (door het Rijk dan wel de gemeente)).
•
Subsidieverstrekkingen: de gemeente heeft besloten om de subsidies 2020 uit te betalen overeenkomstig hetgeen in de beschikking is vastgelegd. De gesubsidieerde organisaties is gevraagd om zoveel als mogelijk de prestatie afspraken na te komen. Voor de vaststelling van de verantwoording over de prestatieafspraken zal uw gemeente maatwerkoplossingen maken.
Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
•
Sociaal domein: binnen het sociaal domein zijn continuïteitsbijdragen (€ 305.000) verstrekt aan zorgaanbieders en zijn meerkosten als gevolg van het coronavirus vergoed (€ 38.000).
Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle
•
Bij de start van de controle waren de jaarstukken grotendeels gereed, het controledossier was nagenoeg gereed. Daarmee heeft de organisatie het samenstelproces verbeterd ten opzichte van voorgaande jaar.
Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen
•
Wij hebben onze samenwerking met de ambtelijke organisatie en het controleproces verder verbeterd door al tijdens de interim-controle de eerste steekproeven uit te zetten en door begin 2021 een voorcontrole uit te voeren. Los van meerdere planningtechnische uitdagingen waar wij als controleteam mee zijn geconfronteerd, hebben deze inspanningen ook bijgedragen aan een efficiënter en soepeler controleproces.
•
Wij hebben de controle van de jaarrekening samen met uw medewerkers uitgevoerd in de bijzondere situatie van thuiswerken als gevolg van COVID-19 (coronavirus). Deze samenwerking hebben wij als constructief ervaren.
De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
COVID-19 (coronavirus)
Overige aangelegenheden
Bijlagen
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Controleproces
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/6
Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle
•
Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. Indien nodig hebben wij specialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving.
•
Op grond van het BBV heeft uw gemeente in het boekjaar 2020 € 7,2 miljoen winst genomen op de grondexploitaties (2019: € 12,9 miljoen). Deze winstname ziet geheel toe op het complex Het Klooster.
•
Landelijk zien wij vrijwel alle gemeenten worstelen met volumegroei en zorgverzwaring in de jeugdzorg en de Wmo (ZiN). In 2019 is € 22,2 miljoen uitgegeven aan Wmo- en jeugdzorg, in 2020 is dit opgelopen tot € 24,8 miljoen. Deze stijging van 11,7% wordt deels veroorzaakt door de indexatie van de tarieven én de extra kosten als gevolg van COVID-19.
•
Binnen het sociaal domein worden diverse interne controles uitgevoerd, echter voor de verantwoording in de jaarrekening wordt nog gesteund op de controleverklaringen van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en de zorgaanbieders. Eventuele onzekerheden die voortkomen vanuit die verantwoordingen en controleverklaringen tellen derhalve mee in de onzekerheden voor de controle van de gemeente Nieuwegein.
•
De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft evenals in voorgaande jaren een controleverklaring met beperking bij de PGBverantwoordingen 2020 verstrekt. De totale PGB bestedingen (€ 963.000) zijn derhalve als onzeker aangemerkt.
•
Naast de PGB-bestedingen, heeft de accountant van de GR RBL (de uitvoerende partij voor de ZiN (Zorg in Natura)) onzekerheden geconstateerd binnen de bestedingen voor de jeugdzorg. Deze bedragen voor 2020 € 322.000.
Grondexploitatie
Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
Sociaal domein
Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/7
Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige conclusies
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
•
Wij hebben vastgesteld dat een aantal contracten onrechtmatig is aanbesteed. Dit zijn dezelfde contracten als waarover wij in ons verslag 2019 hebben gerapporteerd, de totale jaarlast 2020 die onrechtmatig is bedraagt € 240.000 (2019: € 400.000). Gezien de omvang van de onrechtmatigheden in relatie tot onze goedkeuringsmaterialiteit, hebben deze fouten geen impact op de strekking van onze controleverklaring bij de jaarrekening 2020.
•
Wij hebben geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2020 geconstateerd.
•
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2020 niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2020 van de gemeente Nieuwegein voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
•
Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van deze overschrijding naar de analyse begrotingsrechtmatigheid zoals opgenomen in de jaarrekening (paragraaf 3.4.1). Hiermee legt uw gemeente verantwoording af over de rechtmatigheid van de lasten over 2020. De geconstateerde overschrijdingen (lastenkant) zijn deels formeel onrechtmatig - vanwege de directe relatie met hogere opbrengsten - en deze hebben dan ook geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring. Een begrotingsoverschrijding op een tweetal investeringskredieten zijn onrechtmatig, echter de omvang van deze overschrijdingen (€ 164.000) is niet materieel en raken derhalve eveneens niet de strekking van onze controleverklaring.
Europese aanbestedingen
Begrotingsrechtmatigheid
Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/8
Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020
Wij hebben een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2020 verstrekt
Wij hebben controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de rechtmatigheid
Wij hebben onze controle van de jaarrekening 2020 van de gemeente Nieuwegein uitgevoerd en hebben bij deze jaarrekening een goedkeurende verklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid verstrekt.
De in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2020 zijn in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen, in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante weten regelgeving opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader 2020 dat op 10 december 2020 door de gemeenteraad is vastgesteld.
Wij hebben geen niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot het vermogen en resultaat Wij hebben tijdens onze controle geen resterende ongecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd. Voor een overzicht hiervan refereren wij naar bijlage A1a.
Wij hebben een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2020 verstrekt.
Op basis van de uitgevoerde controlewerkzaamheden voor de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij enkele onrechtmatigheden vastgesteld. De begrotingsoverschrijdingen (op programma’s en kredieten) zijn in de jaarrekening toegelicht en bevatten enkele onrechtmatigheden. Echter gezien de financieel beperkte omvang van deze onrechtmatigheden, hebben deze geen invloed op de strekking van onze controleverklaring. Zie hiertoe pagina 23 en 24 van dit verslag.
Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/9
Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen
Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot SiSa Wij hebben geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage 2020 geconstateerd. Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) Wij hebben tijdens onze controle geen nietgecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT. Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2020. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend voor onze controle:
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen
•
Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado).
•
Het normenkader 2020 dat op 10 december 2020 door de gemeenteraad is vastgesteld.
Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2020 voldoende voor de doelstelling van onze controle. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Nieuwegein Ons zijn geen relaties bekend tussen Deloitte Accountants B.V. en haar zusteren/of dochterondernemingen of de member firms van Deloitte Touche Tohmatsu Limited en hun respectievelijke zuster- en/of dochterondernemingen en de gemeente, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging is te vinden in bijlage C bij deze rapportage. Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van uw gemeente.
Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2020. De grondslagen zijn met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. De grondslagen zijn aanvaardbaar. Wij hebben het door het college en het ambtelijk management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsvraagstukken en de toegepaste inschattingen, goed onderbouwd, redelijk zijn en consistent worden gebruikt.
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging.
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/10
Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente
Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening
Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
De jaarstukken 2020 van uw gemeente bestaan uit:
•
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV.
•
Wij hebben vastgesteld dat het college in het jaarverslag en in de jaarrekening passende aandacht heeft gegeven aan de gevolgen van COVID-19 voor uw gemeente in het verantwoordingsjaar 2020.
• Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen
•
Het jaarverslag 2020 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen). De jaarrekening 2020 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten met toelichting en de SiSa-bijlage).
De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. het weerstandsvermogen en risicobeheersing, bedrijfsvoering en verbonden partijen) het jaarverslag. Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen.
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/11
Bevindingen van de controle 2020
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/12
De financiële positie van uw gemeente Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente
In dit hoofdstuk geven wij op hoofdlijnen een samenvatting van ontwikkelingen in het vermogen en het resultaat van uw gemeente
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2019 verbeterd
Interne beheersing
In het BBV, de verslaggevingsregels van gemeentes, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en -bestemming.
Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen
Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2020 bedraagt € 2,9 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 4,9 miljoen aan de reserves toegevoegd, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2020 € 7,8 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans.
Eigen vermogen (in € 1.000)
2020
2019
Eigen vermogen per 1 januari
83.178
98.253
Tussentijdse resultaatbestemming
-/- 4.914
-/- 9.932
Gerealiseerd resultaat
+ 7.799
-/- 5.143
+/+ 2.885
-/- 15.075
86.063
83.178
Totaal (‘saldo van baten en lasten’) Eigen vermogen per 31 december
In het overzicht hierboven hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2020 30,5% van het balanstotaal (2019: 28,7% van het balanstotaal). Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de politieke besluitvorming.
Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/13
De financiële positie van uw gemeente Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Concreet betekent dit voor uw gemeente het volgende:
De grootste voordelen ten opzichte van de begroting (na wijziging) doen zich voor op de volgende programma’s:
Exploitatieresultaat (in € 1.000)
•
Wonen en Economie € 8 miljoen.
198.497
•
Vrije tijd € 1,7 miljoen.
195.594
•
Overhead € 2 miljoen.
•
Algemene dekkingsmiddelen € 1,3 miljoen.
Totale baten Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Totale lasten
-/-
Gerealiseerde saldo van baten en lasten Af: stortingen in reserves
2.885 -/-
Bij: onttrekkingen aan reserves
Daarnaast is op de volgende programma’s een lager ‘resultaat’ behaald dan begroot:
8.873
•
Leefomgeving en Veiligheid € 821.000.
•
Versterking Eigen kracht € 533.000.
•
Bedrijfsvoering € 1 miljoen.
4.914
Gerealiseerd resultaat
7.798
Begroot gerealiseerd resultaat (na wijziging)
-/-
2.838
De exploitatie over 2020 laat een positief gerealiseerd resultaat van € 7,8 miljoen zien, ten opzichte van een begroot saldo van nadelig € 2,8 miljoen. Op de begroting (na wijziging) is een voordeel van € 10,6 miljoen behaald. Grotendeels wordt deze afwijking veroorzaakt door het behaalde resultaat op Grondzaken ad € 6,2 miljoen, waar een resultaat van vrijwel nihil was begroot.
€ 4.000 -€ 6.000
3.959
Saldo mutaties reserves
Saldo van baten en lasten x € 1.000
In de programmaverantwoording wordt per programma op hoofdlijnen een verklaring gegeven voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. In de jaarrekening is dit vervolgens samengevat weergegeven in hoofdstuk 3.4.1 (Analyse begrotingsrechtmatigheid). De gemeente heeft de verschillen toegelicht en de belangrijkste financiële impact hiervan in kaart gebracht. Verderop in deze rapportage gaan wij nader in op de verschillen tussen de begrote en de werkelijke lasten in het kader van de begrotingsrechtmatigheid.
-€ 16.000
2017
2018
2019
2020
Mutaties in reserves x € 1.000 Volgens staat van baten en lasten € 8.000 € 3.000 -€ 2.000 -€ 7.000 -€ 12.000
2017
2018
2019
2020
Gerealiseerd resultaat x € 1.000 € 18.000 € 8.000 -€ 2.000 -€ 12.000
2017
2018
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
2019
2020
21071A3AAE/RVB/14
De financiële positie van uw gemeente Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Voorspellende waarde van uw begroting De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document, waarmee door de gemeenteraad aan het college kaders worden meegegeven waarbinnen het beleid kan worden gerealiseerd. Om inzicht te krijgen in de mate waarin uw organisatie in staat is om het gerealiseerde resultaat te voorspellen, hebben wij het resultaat volgens begroting afgezet tegen het gerealiseerde resultaat volgens de jaarrekeningen 2017-2020. Het rekeningresultaat over 2020 wijkt, net als voorgaande boekjaren, af van het begrote rekeningresultaat (na wijziging). Dit komt met name door een afwijking van de lasten van circa 8%. Wij hebben u vorig jaar geadviseerd maatregelen te nemen om de voorspellende waarde van uw begroting en de uitvoeringskracht dichter bij elkaar brengen. Baten - begroting vs realisatie (x € 1.000) - excl. mutaties reserves € 210.000 € 200.000 € 190.000
Begroting
Deze mutaties zijn enerzijds laat in het jaar bekend geworden dan wel zijn niet via een begrotingswijziging tussentijds verwerkt.
Naast bovenstaande wijkt het gerealiseerde resultaat af van de begroting doordat in 2020 de OZB-baten € 1,7 miljoen hoger zijn dan begroot. Deze positieve afwijking heeft betrekking op OZB-opbrengsten van voor 2020 die pas bij afronding van het jaar 2020 door de uitvoerende organisatie zijn gecommuniceerd. Daarnaast is in 2020 de voorziening voor de deelneming Verbindion vrijgevallen vanwege de BBV-voorschriften (positief effect € 1,3 miljoen).
Overigens constateren wij in de gehele gemeentelijke sector relatief grote verschillen tussen de begroting (na wijziging) en de realisatie.
Lasten - begroting vs realisatie (x € 1.000) - excl. mutaties reserves
Saldo van baten en lasten - begroting vs realisatie (x € 1.000)
€ 220.000
€ 14.000
€ 210.000
Realisatie
€ 200.000
Begroting
€ 4.000 -€ 1.000
€ 180.000
€ 170.000
-€ 6.000
€ 170.000
€ 160.000
-€ 11.000
€ 160.000 2017
2018
2019
2020
€ 150.000
Verderop in ons verslag gaan wij nader in op de begrotingsrechtmatigheid. Daarbij vragen wij tevens aandacht voor het tijdig opstellen en verwerken van begrotingswijzigingen.
€ 9.000
Realisatie
€ 190.000
€ 180.000
€ 150.000
De begroting 2020 is eind 2019 reeds opgesteld en vastgesteld. Derhalve kon ons advies nog niet volledig opgevolgd worden voor deze verantwoordingsperiode. Ook de COVID-19-pandemie heeft invloed gehad op de uitvoerbaarheid van de in de begroting opgenomen activiteiten maar daarnaast ook op de extra geldstromen en taken (Tozo) die uw gemeente heeft uit moeten voeren.
2017
2018
2019
2020
-€ 16.000
2017
2018
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
2019
2020
21071A3AAE/RVB/15
De financiële positie van uw gemeente Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Het weerstandsvermogen is afgenomen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s. Beiden zijn gemuteerd in 2020, de ratio is met 1,2 afgenomen. Beschikbare weerstandscapaciteit De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 24,3 miljoen (2019: € 32,6 miljoen). Dit is het deel van het eigen vermogen dat geoormerkt is om risico’s op te kunnen vangen.
Daarbij wordt een doorlopend inzicht gegeven in de grootste risico’s (qua Weerstandscapaciteit financiële impact en kans) voor uw (* € 1.000) gemeente, en wordt vermeld welke risico’s zijn verdwenen en/of nieuw zijn € 55.000 geïdentificeerd. Ook wordt een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde € 45.000 en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s. Uw gemeente heeft op € 35.000 basis van deze risico-inventarisatie Benodigd berekend wat de benodigde € 25.000 Beschikbaar weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag aan gekwantificeerde risico’s bedraagt € 8,3 miljoen (2019: € 7,9 miljoen). Ten opzichte van 2019 zijn de gekwantificeerde risico’s met € 0,4 miljoen toegenomen. De belangrijkste mutaties in de gekwantificeerde risico’s zijn:
€ 15.000 € 5.000
2017
2018
2019
De daling van het weerstandsvermogen is veroorzaakt door de verwerking van het negatieve resultaat 2019 (€ 5,1 miljoen) en het geheel besteden van de reserve Sociaal domein in 2020 (€ 3,2 miljoen).
• Afname risico grondexploitatieprojecten.
Ratio weerstandscapaciteit
In de berekening van het weerstandsvermogen is geen rekening gehouden met het nog te bestemmen voordelig jaarrekeningresultaat over 2020 van € 7,8 miljoen. Als hier wel rekening mee wordt gehouden dan komt de ratio uit op 3,9.
• Toename van het risico Kosten Jeugdhulp en Wmo. Hierbij valt op dat het maximaal financiële risico is gehalveerd (van € 4 miljoen naar € 2 miljoen) maar de kans op dat het risico sterk is toegenomen (van 25% naar 80%).
8,00
Benodigde weerstandscapaciteit
• Toename van het risico BUIG en BBZ met bijna € 0,8 miljoen.
De inventarisatie van risico’s die in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is opgenomen, geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s. Hierbij is ook rekening gehouden met de kansinschatting van het zich voordoen van het geïdentificeerde risico, om zo de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen.
Uw weerstandsvermogen is ruim toereikend in relatie tot de berekende risico’s. Dit wordt inhoudelijk toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in het jaarverslag (paragraaf 3.2).
2020
6,00 4,00 2,00 -
2017
2018
2019
2020
Tenslotte merken wij op dat uw eigen Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement is opgesteld in 2012. Wij adviseren deze nota op korte termijn te actualiseren.
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/16
17
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Voorraad onderhanden werk Een belangrijke schattingspost in de jaarrekening is de post voorraad onderhanden werk, oftewel de bouwgronden in exploitatie. De boekwaarde per 31 december 2020 van deze post bedraagt € 1,6 miljoen. Daarnaast is € 1,7 miljoen onder de kortlopende schulden verantwoord vanwege de negatieve boekwaarde van het project Het Klooster. Ten behoeve van de waardering van de bouwgronden in exploitatie per balansdatum, dient de gemeente per individuele grondexploitatie te bepalen of de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste inschatting, terugverdiend zal worden. De gemeente Nieuwegein schat per 31 december 2020 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie € 32,8 miljoen is. Hiervoor is een voorziening getroffen, die voor € 17,9 miljoen in mindering is gebracht op de bouwgronden in exploitatie en voor € 15 miljoen is gepresenteerd onder de voorzieningen.
Ten opzichte van 2019 is de voorziening met € 1,6 miljoen toegenomen: •
Blokhoeve: voorziening gestegen met € 0,9 miljoen.
•
Juko: nieuw project met een voorziening van € 0,2 miljoen.
•
City: voorziening gestegen met € 0,3 miljoen.
•
Deventerschans: nieuwe voorziening ad € 0,2 miljoen.
Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk
•
Prijs: de prijzen van woningen en dus van grond stijgen nog steeds. Ook is deze ontwikkeling voor bedrijventerreinen te zien. Voor kantoorontwikkeling daarentegen staat de afzet onder druk. Is afgewogen welke prijzen realistisch zijn, rekening houdend met het risico dat ontwikkelaars gronden bij te hoge prijzen later of in het geheel niet afnemen maar ook rekening houdend met het risico dat de prijzen op enig moment stabiliseren of zelfs dalen?
•
Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen hiermee dus eveneens naar bouwcapaciteit is er sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij behorende prijsontwikkelingen?
•
Parameters: zijn de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen opportuun beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting inzake de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en plankosten?
De risico’s voor de bouwgronden in exploitatie zijn in essentie terug te brengen tot de vijf P’s1: •
•
Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? De marktbehoefte bepaalt immers wanneer de gemeente welke projecten kan realiseren. Programmering: economische ontwikkelingen leiden continu tot (belangrijke) wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in relatie tot de huidige marktvraag?
De vijf P’s vormen de basis voor de actualisatie van de bouwgronden in exploitatie en komen tezamen in de grondexploitatieberekeningen.
1. Waar in de uitleg over woningen wordt gesproken kan ook gelezen worden bedrijven/kantoren. Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/18
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Op grond van onze risicoanalyse hebben wij onze detailwerkzaamheden bepaald, waarbij Als onderdeel van de controle van de wij met name hebben gekeken naar de waardering bouwgronden in exploitatie ingerekende plankosten, de inschatting van voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling de nog te realiseren opbrengsten en de van het risicoprofiel van de individuele gekozen parameters. Voor het laatste grondexploitaties en de hierdoor bestaande onderdeel, de parameters, hebben wij onze • Of de afzonderlijke veronderstellingen kans op een materiele fout in de waardering specialisten tevens ingeschakeld. redelijk lijken, onderling afhankelijk en ervan. intern consistent zijn, en of ze redelijk Onderstaand gaan wij in op onze lijken wanneer ze collectief of in bevindingen en constateringen die samenhang met andere veronderstellingen Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde voortvloeien vanuit de door ons verrichte worden beschouwd. resultaat en de aard en omvang van de nog werkzaamheden op de geactualiseerde te realiseren baten en lasten (liggen hier al grondexploitatieberekeningen. • Of de veronderstellingen in de markt de contracten/ overeenkomsten aan ten waarneembare veronderstellingen op Conclusie grondslag of niet, etc.).
passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de Wij hebben op grond van de door ons Naast de hiervoor genoemde elementen algemene economische omgeving en de verrichte werkzaamheden inzake de speelt bij de risicoclassificatie van de economische omstandigheden in/bij de waardering van de grondexploitaties individuele projecten ook de aard van het gemeente? vastgesteld dat de waardering van de project, de programmering en de voorraad onderhanden werk niet • Of de veronderstellingen aansluiten op de doorlooptijd een belangrijke rol. onaannemelijk is. (vastgestelde) plannen (besluiten) van de Binnenstedelijke herstructurering zorgt immers voor een grotere complexiteit, raad. Algemeen - parameters doordat bestaande ruimte her-ontwikkeld • Of de veronderstellingen consistent zijn wordt en dit type projecten hierdoor Bij de controle van de gehanteerde met de ervaringscijfers van de gemeente (financieel gezien) gevoeliger is voor risico’s parameters (kostenstijging, (met andere woorden: is historische dan volledig nieuw uit te leggen locaties. opbrengstenstijging, disconteringsvoet en informatie representatief voor toekomstige Een langere doorlooptijd van projecten rente) hebben wij geen materiële situaties?). zorgt voor een hoger risicoprofiel doordat de afwijkingen geconstateerd.
Daarmee achten schatting van kosten en opbrengsten van wij de parameters voor de waardering van Wij hebben voor deze gebieden het proces projecten subjectiever wordt naarmate de de grondexploitatie aannemelijk. beoordeeld waarmee het management schattingsposten ontwikkelt en beoordeelt, en doorlooptijd toeneemt. hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd, een en ander in de context van onze verklaring bij de jaarrekening als geheel. Bij onze beoordeling van de door de gemeente Nieuwegein gehanteerde veronderstellingen voor actualisatie van de bouwgronden in exploitatie hebben wij het volgende in overweging genomen:
Waardering belangrijkste grondexploitaties
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/19
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Prijs-component (opbrengsten)
Voor toepassing van de POC-methode is het van belang dat het resultaat betrouwbaar kan worden geschat en er moet sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten.
De nog te realiseren opbrengsten bedragen € 107 miljoen. Bij deze controle hebben wij onder andere een aansluiting gemaakt met de plangebieden (juistheid aantal m2’s) en Op grond van het BBV heeft uw gemeente een vergelijking met gerealiseerde in het boekjaar 2020 € 7,2 miljoen winst grondprijzen in het verleden. Hierbij hebben wij geen materiële afwijkingen geconstateerd. genomen op de grondexploitaties (2019: € 12,9 miljoen). Deze winstname ziet Plankosten (ontwikkeling) geheel toe op het complex Het Klooster. Voorgaand jaar hebben wij aan u In de controleversie van de jaarrekening gerapporteerd dat de plankosten van was een tussentijdse winstname van Het Klooster en Blokhoeve niet waren € 10,3 miljoen verantwoord. In de initiële onderbouwd met een gedegen P*Q-raming. berekening van de tussentijdse winstname In 2020 is voor een deel van deze plankosten is de rentetoerekening afzonderlijk over een nieuwe P*Q-raming opgesteld, dit heeft zowel de nog te verwachten lasten als de niet geleid tot materiële bijstelling van de te nog te realiseren opbrengsten berekend. In verwachten eindresultaten. In 2021 zullen de de Notitie Grondbeleid van de Commissie andere onderdelen van de kosten worden BBV (juli 2019) is voorgeschreven dat de onderbouwd met gedegen P*Q-ramingen.
toe te rekenen rente moet worden berekend Desondanks zijn de ingerekende plankosten over de boekwaarde van het project van niet onaannemelijk en hebben wij geen 1 januari van het betreffende boekjaar. De materiële bijstellingen in 2020 geconstateerd. foutieve berekening is in de nu voorliggende Tussentijdse winstneming In 2016 (en 2019) heeft de Commissie BBV de notitie Grondexploitaties gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat voor winstneming de ‘percentage of completion (POC) methode’ moet worden toegepast. Hierbij geldt dat indien aan een aantal voorwaarden is voldaan winst moet worden genomen.
jaarrekening hersteld, waardoor de tussentijdse winstname met € 3,1 miljoen naar beneden is bijgesteld.
Volledigheidshalve merken wij op dat de inschatting van het verwachte eindresultaat van Het Klooster niet gewijzigd is, dit verwachte resultaat bij afwikkeling van dit project bedraagt € 22,2 miljoen (resultaat volgens contante waarde).
Onderhoudsvoorzieningen De gemeente Nieuwegein heeft in haar jaarrekening een aantal voorzieningen verantwoord die ingesteld zijn ter egalisering van de onderhoudslasten (planmatig en groot). Ultimo 2020 bedraagt de totaalstand van deze voorzieningen € 8,5 miljoen. Als onderbouwing voor de benodigde omvang van deze voorzieningen en voor de bepaling van de jaarlijks dotatie heeft de gemeente meerjaren (onderhouds) beheerplannen opgesteld. Deze beheerplannen moeten op grond van de verslaggevingsvoorschriften iedere vijf jaar te worden geactualiseerd. U heeft als raad besloten de beheerplannen voor het openbaar domein en het vastgoed iedere vier jaar te laten actualiseren. Om jaarlijks te kunnen bepalen of de voorzieningen nog in de pas lopen met de onderliggende beheerplannen, is het noodzakelijk dat jaarlijks een analyse wordt uitgevoerd op de werkelijke onderhoudslasten en daaraan gerelateerd de onttrekkingen. Over 2020 heeft de ambtelijke organisatie deze analyses uitgevoerd. Daarbij is veelal een vergelijking gemaakt tussen de begrote kosten en de werkelijke kosten.
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/20
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Naleving van de Europese Deze analyse is qua diepgang voor verbetering vatbaar en wij hebben het college aanbestedingsregels geadviseerd aandacht te hebben voor de Naar aanleiding van de uitgevoerde volgende punten. controlewerkzaamheden inzake de naleving • Het is van belang de analyse uit te voeren van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij een aantal dossiers aangemerkt op de voor het boekjaar geplande waar onrechtmatigheden in zijn vastgesteld. onderhoudsuitgaven volgens de meest recente beheerplannen, de in de begroting Dit zijn dezelfde contracten als waarover wij in ons verslag 2019 hebben gerapporteerd, geraamde onderhoudsuitgaven en de de totale jaarlast 2020 die onrechtmatig is gerealiseerde onderhoudsuitgaven. bedraagt € 240.000 (2019: € 400.000). • Voor de hieruit voortvloeiende afwijkingen Gezien de omvang van de moet gedetailleerd geanalyseerd worden onrechtmatigheden in relatie tot onze wat de aard en omvang van de goedkeuringsmaterialiteit, hebben deze afwijkingen is en waarom/waardoor ze zijn fouten geen impact op de strekking van opgetreden. onze controleverklaring bij de jaarrekening 2020. • De uitkomsten van de analyse kan ook een indicatie geven van het realiteits- en Tozo actualiteitsgehalte van de beheerplannen Eén van de maatregelen die het kabinet en de eventuele noodzaak om deze te gebruikt om ondernemers te steunen actualiseren.
Vervolgens kan de situatie tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke ontstaan dat een aanpassing van de overbruggingsregeling zelfstandig benodigde omvang van de (dotatie aan) ondernemers (Tozo). Als onderdeel van de de voorziening noodzakelijk is c.q. een controle van de SiSa-bijlage heeft de deel van de voorziening moet vrijvallen accountant van de gemeenschappelijke etc. regeling WIL deze regeling gecontroleerd en Tot slot is het relevant, in de analyse van de op 17 mei jl. een goedkeurende werkelijke kosten - die ten laste van de controleverklaring voor zowel getrouwheid voorziening zijn gebracht - expliciet(er) vast als rechtmatigheid verstrekt. De Tozote stellen of deze terecht ten laste van de uitkeringen (afgerond € 7 miljoen) zijn voorziening mogen worden gebracht. daarmee juist en rechtmatig verstrekt.
De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft tevens voor dat de externe accountant een kwalitatieve toets moeten verrichten op uw Misbruik en Oneigenlijk beleid voor de Tozo-regeling. De externe accountant van de GR WIL heeft gerapporteerd dat ten aanzien van de Tozoregeling in 2020 nog geen specifiek beleid voor misbruik en oneigenlijk gebruik was opgesteld en geen opvolging is gegeven aan signalen vanuit het Inlichtingenbureau. Op 8 april 2021 heeft het bestuur van de GR WIL het M&O-beleid vastgesteld. Tevens is aangegeven dat achteraf controles worden uitgevoerd op eventuele signalen van het Inlichtingenbureau. Hierdoor kunnen in 2021 nog correcties verwerkt worden op de Tozo-uitkeringen, deze worden dan in de jaarrekening 2021 verwerkt.
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/21
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Sociaal domein | Gevolgen corona
Sociaal domein | ZiN en PGB
Als onderdeel van onze jaarrekeningcontrole hebben het sociaal domein gecontroleerd. De totale besteding voor Zorg in Natura (ZiN) voor Wmo en Jeugd in 2020 bedraagt € 24,8 miljoen en voor PGB afgerond € 1 miljoen (2019: € 22,2 miljoen en De financiële gevolgen voor de gemeente zien € 1,2 miljoen). toe op de volgende onderdelen: Zorg in Natura Jeugd en Wmo • Continueren van reguliere zorg: Voor De gemeente Nieuwegein heeft de zover mogelijk hebben de zorgverleners uitvoering van de zorg in natura uitbesteed de reguliere zorg gecontinueerd en volstaat ter zake de interne beheersing die aan de gemeenschappelijke regeling RBL (Regionale backoffice Lekstroom). De in afgelopen jaren voldoende heeft accountant van de RBL heeft haar controle gefunctioneerd. begin juni afgerond en gerapporteerd over • Leveren van alternatieve zorg: Voor zover haar bevindingen. Vanwege het ontbreken zorgleveranciers de reguliere zorg niet van toereikende verantwoordingen en konden continueren, mochten zij controleverklaringen van de zorgaanbieders alternatieve zorg leveren. De en haar accountants, is een onzekerheid verantwoording en afrekening hiervan aanwezig in de bestedingen jeugdzorg van vindt op dezelfde wijze plaats als de € 322.000 (2019: € 40.000). Bij de Wmoafrekening van reguliere zorg.
bestedingen zijn geen onzekerheden • Verstrekken van continuïteitsbijdragen: de geconstateerd (2019: € 239.000). gemeente heeft € 304.000 aan PGB-bestedingen continuïteitsbijdragen verstrekt in 2020. De accountant van de SVB heeft een • Vergoeden meerkosten corona: Deze controleverklaring met een oordeel met kosten zien bijvoorbeeld toe op extra beperking bij de verantwoordingen 2020 beschermingsmiddelen, zoals verstrekt, vanwege rechtmatigheidsmondmaskers en handschoenen. Voor afwijkingen. De accountant van de SVB 2020 is € 38.000 aan (verdeeld over Wmo heeft bij haar controle fouten voor en Jeugd). getrouwheid en rechtmatigheid geconstateerd. Wij hebben in de boardletter 2020 gerapporteerd over de bijzondere gevolgen van corona voor het sociaal domein. Hieronder voorzien wij u van een beknopte actualisatie.
De geconstateerde foutenpercentages betreffen 1,87% Wmo en 1,98% Jeugd. De totale PGB-besteding voor de gemeente Nieuwegein bedraagt afgerond € 1 miljoen en vanwege de genoemde beperking in de controleverklaring van het SVB is dit bedrag onzeker en als zodanig in bijlage A1b opgenomen.
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/22
23
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020
Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota rechtmatigheid 2018 van de Commissie BBV. Het overschrijden van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft niet in alle gevallen te worden meegewogen in het accountantsoordeel.
Leefomgeving en veiligheid: € 529.000. Hiervan wordt € 250.000 veroorzaakt door hogere ophaal- en verwerkingskosten huisvuil; € 201.000 door hogere lasten voor riolering en daarnaast € 270.000 door hogere kosten groenonderhoud, openbare verlichting en wegenonderhoud. Hiertegenover zijn lagere lasten gerealiseerd op (onder andere) de civieltechnische werken (€ 138.000) door minder uitgevoerde werkzaamheden.
•
Versterking eigen kracht € 1,3 miljoen. Extra bijstandsuitkeringen (inkomensvangnet) € 263.000 en extra lasten zorg in natura € 2,9 miljoen. Daartegenover staan lagere lasten ad € 1,1 miljoen mede door een ontvangen bijdrage voor compensabele btw, die initieel was betaald als zijnde niet compensabel: € 555.000.
•
Bedrijfsvoering € 1,4 miljoen (€ 3,4 miljoen hogere lasten en € 2 miljoen lager toegerekende overheadlasten). Dit is veroorzaakt door een andere wijze van de verwerking van inhuur derden dan begroot. Dit heeft derhalve een technische oorzaak.
•
Algemene dekkingsmiddelen € 240.000: met name veroorzaakt door hogere btwlasten voorgaande jaren € 144.000.
-85 -1.995
-19.086 VPB
Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen
-342
Overhead
Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle
•
1.387 1.340 819 240
Alg. Dekkingsmid.
Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
529
Alg. Dekkingsmid.
Bijlagen
Het systeem van budgetbeheer en -bewaking € 5.000 moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke €0 wijzigingen of dreigende overschrijdingen -156 tijdig worden gemeld aan gemeenteraad, -€ 5.000 zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding -€ 10.000 aan de gemeenteraad van budget-€ 15.000 overschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht -€ 20.000 van raad.
Bedrijfsvoering
Overige aangelegenheden
Verschil begrote en werkelijke lasten (excl. mutaties in reserves) x € 1.000
Versterking eigen kracht
Overige aangelegenheden
Vrije tijd
Interne beheersing
In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zoals blijkt uit de hieronder opgenomen figuur, is op vier van de zeven programma’s en op het programmaonderdeel “Algemene dekkingsmiddelen” een overschrijding gerealiseerd. Hiernaast hebben wij deze overschrijdingen kort toegelicht.
Leefomgeving en…
Interne beheersing
Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de gemeenteraad zelf nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet.
Deze kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen.
Bestuur en…
Belangrijkste bevindingen uit onze controle
Begrotingsoverschrijdingen zijn toegelicht in de jaarrekening
Wonen en economie
De financiële positie van uw gemeente
Accountantsverslag 2020 | gemeente Nieuwegein
21071A3AAE/RVB/24
Belangrijkste bevindingen uit onze controle Bestuurlijke samenvatting controle 2020 Onze belangrijkste conclusies voor de controleverklaring Bevindingen van de controle 2020 De financiële positie van uw gemeente Belangrijkste bevindingen uit onze controle Interne beheersing Interne beheersing
Overige aangelegenheden
Overige aangelegenheden
Bijlagen Bijlage A1a - Niet-gecorrigeerde controleverschillen Bijlage A1b - Onzekerheden in de controle Bijlage A2 - In de controle opgenomen aanpassingen Bijlage A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2020 Bijlage C Onafhankelijkheidsbevestiging
•
Algemene dekkingsmiddelen II: overschrijding ad € 819.000, veroorzaakt door niet begrote dotatie aan de voorziening mogelijk oninbare vorderingen ad € 350.000. Daarnaast zijn in 2020 extra kosten gemaakt voor de btw-controle en de inhuur fiscale specialisten (€ 208.000). Dit is aan de gemeenteraad gemeld. Ook zijn de onderhoudslasten voor onderwijsgebouwen hoger uitgevallen (€ 176.000).
Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse op de begrotingsrechtmatigheid naar paragraaf 3.4.1 “Analyse begrotingsrechtmatigheid” van de jaarstukken. Hiermee legt uw gemeente verantwoording af over de rechtmatigheid van de lasten over 2020.
Een deel van de overschrijdingen (bv. inhuur fiscaliteit, overschrijding sociaal domein) zijn ons inziens niet pas bij het samenstellen van de jaarrekening bekend geworden. Kredietoverschrijdingen In hoofdstuk 3.4.1 van de jaarstukken wordt tevens ingegaan op “Kredietrechtmatigheid”. In lijn met uw financiële verordening 2015 en als onderdeel van de rechtmatigheidscontrole hebben wij gecontroleerd of de bestedingen binnen de door de raad vastgestelde grenzen blijven. Hierbij merken wij op dat in de financiële verordening geen grenzen c.q. normen zijn bepaald. In de herziene financiële verordening (ingegaan op 1 januari 2021) is wel opgenomen dat alle overschrijdingen groter dan € 25.000 moeten worden gerapporteerd in tussentijdse rapportages.
Hierbij merken wij op dat de toelichting op de overschrijdingen beperkt is en derhalve hebben wij het college geadviseerd hier in de jaarrekening 2021 Op twee projecten zijn overschrijdingen meer aandacht aan te besteden. gerealiseerd, deze zijn toegelicht op pagina 153 van de jaarstukken. Het betreft het De materiële overschrijdingen passen krediet voor de herinrichting begraafplaats binnen de soorten overschrijdingen die (+ € 118.000) en de investering in ABRI’s niet meegewogen hoeven te worden in (+ € 46.000). het accountantsoordeel en hebben derhalve geen gevolgen voor de Gezien de omvang van de overschrijdingen, strekking van onze controleverklaring. totaal € 164.000 hebben wij deze opgenomen in de bijlage “NietWel concluderen wij dat de organisatie gecorrigeerde controleverschillen”. scherper moet zijn bij het opstellen van de begroting en het tussentijds aanvragen van begrotingswijzigingen.
Samenstelproces jaarstukken Bij de start van de controle waren de jaarstukken grotendeels gereed en het controledossier was nagenoeg gereed. Daarmee heeft de organisatie het samenstelproces verbeterd ten opzichte van voorgaande jaar. Wij constateren dat onze vragen tijdig door de gemeente worden beantwoord en dat de beantwoording van een kwalitatief goed niveau is. Wij hebben het college in ons vorige verslag aandacht gevraagd voor het aanleveren van volledige jaarstukken die voldoen aan de eisen van het BBV en het uitvoeren van een toereikende interne controle hierop. Wij hebben onze samenwerking met de ambtelijke organisatie en het controleproces verder verbeterd door al tijdens de interimcontrole de eerste steekproeven uit te zetten en door begin 2021 een voorcontrole uit te voeren. Los van meerdere planningstechnische uitdagingen waar wij als controleteam mee zijn geconfronteerd, hebben deze inspanningen ook bijgedragen aan een efficiënter en soepeler controleproces. Wij zullen - conform afgelopen jaar - met de ambtelijke organisatie het controleproces 2020 evalueren en goede afspraken maken voor verdere verbetering van het controleproces 2021.