2021-067 Bijlage 1 Mobiliteitsvisie Nieuwegein 2030.pdf
Tekst van het document
Mobiliteitsvisie
Nieuwegein 2030
Colofon Redactie Gemeente Nieuwegein Ecorys
Fotografie
De foto’s in dit rapport komen uit verschillende bronnen. Van de gemeentelijke website en de communicatieafdeling Nieuwegein, architectenbureau’s tot Shutterstock. Indien er sparke is van een creative common license dan vindt u de accreditatie hierbij rechtsonderin de pagina.
Datum Februari 2021
2
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
2
VOORWOORD
Nieuwegein staat stevig in de sterke en populaire Utrechtse regio, die zich onderscheidt met ‘gezond stedelijk leven’ voor iedereen. Economisch doet Nieuwegein het goed. We zijn na Utrecht en Amersfoort de grootste banenmotor in de regio en groeien nog steeds wat betreft werkgelegenheid. Met een ROC in onze stad, liggen er kansen om onderwijs en praktijk goed op elkaar aan te laten sluiten. Ook qua inwoners groeit Nieuwegein gestaag door, komende jaren vullen we een substantieel deel in van de regionale woningbouwopgave. We willen dat Nieuwegein kan groeien en tegelijk voor de toekomst aantrekkelijk, verkeersveilig en bereikbaar is. Daarmee bedoelen we dat iedereen zo snel als mogelijk op zijn of haar bestemming kan zijn, dat auto’s en het openbaar vervoer zoveel mogelijk rijden op schone energie en dat de stad uitnodigt om te fietsen en te lopen.
Het huidige netwerk van wegen, openbaar vervoer
In de visie komt duidelijk naar voren wat Nieuwegein
en fietspaden is ontwikkeld in een tijd, waarin een
belangrijk vindt voor mobiliteit. De komende
stad met 50.000 inwoners werd voorzien. Inmiddels
maanden wordt deze visie verder uitgewerkt naar een
is Nieuwegein uitgegroeid tot een stad met meer
Mobiliteitsprogramma, met concrete maatregelen. Voor
dan 63.000 inwoners en 43.000 arbeidsplaatsen. De
Nieuwegein als geheel en voor de wijken en buurten in
Mobiliteitsvisie Nieuwegein 2030 biedt een antwoord
het bijzonder.
op hoe wij willen dat de mobiliteit en bereikbaarheid van Nieuwegein er in 2030 uitziet.
Tijdens de totstandkoming van deze mobiliteitsvisie werd steeds duidelijker dat de effecten van Covid-19
Mobiliteit draagt bij aan ambities op het gebied van
langer doorwerken. De exacte consequenties voor
leefbaarheid, economie, duurzaamheid, gezondheid
mobiliteit zijn nog niet duidelijk. Bij het opstellen van
en deelname aan de maatschappij. Daarbij is het van
het Mobiliteitsprogramma en de monitoring hiervan
belang dat mensen met en zonder beperking zich goed
brengen we deze consequenties in beeld.
en veilig kunnen verplaatsen. Dit betekent dat we ook in de toekomst wonen, werken, onderwijs en vrije tijdsbesteding voor alle inwoners bereikbaar houden.
Ellie Eggengoor
En dat we de kansen van een veranderende mobiliteit
Wethouder Economische Zaken en Mobiliteit
benutten, zoals deelfietsen, deelauto’s en carpoolen. Zo leggen we de fundamenten om ook de komende 10 jaar in beweging te blijven. Deze Mobiliteitsvisie is een visie van en voor de stad, tot stand gekomen na participatiesessie met inwoners, ondernemers, onderwijs- en zorginstellingen en een groot aantal belangengroeperingen.
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
3
INHOUDSOPGAVE
4
Nieuwegein blijvend in beweging
5 6
Integrale aanpak bij veranderende mobiliteit
Totstandkoming van de Mobiliteitsvisie
28
Mobiliteit in verbinding met de omgeving
7
Deelmobiliteit
29
Leeswijzer
7
Parkeren
29
P&R voorzieningen
30
Mobiliteit in Nieuwegein
8
Geïntegreerde mobiliteitsdiensten
30
Huidige mobiliteitsbeeld
9
Stadslogistiek
30
Ontwikkelingen naar toekomst
10
Op weg naar 2030
31
Toekomstbeeld mobiliteit in 2030
12
Hoofdlijnen Mobiliteitsvisie
13
Zorgen dat iedereen kan verplaatsen
32
Vervoersarmoede en toegankelijkheid
33
Doelgroepenvervoer
33
Op weg naar 2030
34
Behouden autobereikbaarheid ook bij groei
16
Doorgaand verkeer
18
Korte autoritten
18
Verkeersveilig houden
35
Efficiënt goederenvervoer
19
Veilig inrichten
36
Werkgeversaanpak
20
Gedragsbeïnvloeding en educatie
36
Alternatieven over water
20
Verkeersmanagement en aanpassing infrastructuur
21
Op weg naar 2030
22
Toekomstbestendige mobiliteit
23
Openbaar vervoer
24
Fiets
25
Lopen
26
Op weg naar 2030
27
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
Handhaving
36
Sociale veiligheid
36
Op weg naar 2030
37
Bijdragen aan leefbaarheid, duurzaamheid en gezondheid
38
Op weg naar 2030
40
Mobiliteitsvisie samen met de stad
41
Gevolgde participatie aanpak
42
Uitkomsten participatie aanpak
42
Van visie naar uitvoering
43
Mobiliteitsprogramma
44
Monitoring en evaluatie
47
Op weg naar 2030
46
Bijlage: bronnen
47
Nieuwegein blijvend in beweging
Mobiliteitsvisie Mobiliteitsvisie Gemeente Gemeente Nieuwegein Nieuwegein
5
NIEUWEGEIN BLIJVEND IN BEWEGING
Nieuwegein heeft een sterke positie in de regio en ontwikkelt zich continu. De hoeveelheid woningen en de werkgelegenheid neemt ook de komende jaren verder toe, in Nieuwegein én in de Utrechtse regio. Voor de huidige bewoners en ondernemers en de generaties na ons is het van belang dat Nieuwegein leefbaar, gezond, aantrekkelijk, verkeersveilig en bereikbaar blijft. Samen met de Nieuwegeiners en betrokkenen uit de stad, heeft de gemeente deze visie op de toekomstige mobiliteit van Nieuwegein opgesteld. Nieuwegein wil doorgroeien in haar bevolking en economie, net als de hele regio Utrecht. Het verbeteren van de bereikbaarheid is inmiddels randvoorwaardelijk voor het realiseren van ruimtelijke ontwikkelingen. Zonder verdere maatregelen staat het verkeer in onze regio binnen enkele jaren nog vaker vast. Voor het verbeteren van de bereikbaarheid is de samenwerking met andere overheden nodig. De beleidskeuzes van Nieuwegein hebben effect over de gemeentegrenzen heen. Daarnaast is er een sterke pendel waar we niet alleen vanuit Nieuwegein op kunnen sturen en zijn er afhankelijkheden in infrastructuur en openbaar vervoer.
6
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
De toenemende bevolking en werkgelegenheid
mobiliteitspatronen zijn beschreven en verschillende
stellen eisen aan de mobiliteit, maar dit doen ook
aandachtspunten zijn benoemd.
trends als de vergrijzing, de verduurzamingsopgave
Vervolgens zijn in de Startnotitie Mobiliteitsvisie de
en de verschuiving van bezit naar gebruik
doelstellingen van de Mobiliteitsvisie vastgesteld. In
(deeleconomie). We willen ons daarom meer richten
deze Mobiliteitsvisie maken we richtinggevende keuzes
op een beweegvriendelijke en toekomstbestendige
over de toekomstige mobiliteit en bereikbaarheid
mobiliteit; oftewel meer alternatieven bieden voor
binnen en van/naar Nieuwegein.
verplaatsingen met de auto. Samen met de stad hebben we inzichtelijk gemaakt Door de ligging en inrichting van Nieuwegein is de
welke mobiliteitsonderwerpen belangrijk zijn
auto vrijwel altijd de snelste en meest comfortabele
om op te nemen in de visie. We hebben we een
manier om een bestemming te bereiken, zowel binnen
breed participatietraject doorlopen om op te halen
Nieuwegein als daarbuiten. Deze bereikbaarheid
welke kansen er zijn en en welke onderwerpen
per auto is waardevol voor de gemeente en willen
aandacht vragen. Er zijn sessies geweest voor
we nadrukkelijk overeind houden, maar met meer
bewoners, ondernemers, onderwijsinstellingen,
aandacht voor de negatieve effecten ervan op
omliggende gemeenten en Provincie. Ook zijn er
gezondheid, leefbaarheid en duurzaamheid en met
meerdere interviews geweest met partijen als Rover,
goede alternatieven met OV en fiets.
Fietsersbond, Veilig Verkeer Nederland, Adviesraad Sociaal Domein, Solgu, St. Antonius ziekenhuis en de
Totstandkoming van de Mobiliteitsvisie
politie. Aanvullend hieraan is er een online vragenlijst
Deze Mobiliteitsvisie is een vervolg op het Gemeentelijk
uitgezet onder alle inwoners van Nieuwegein. Deze is
Mobiliteitsplan+ uit 2014 en is afgestemd met de
door meer dan duizend Nieuwegeiners ingevuld.
Ontwerp Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie staan de lange termijn ambities van Nieuwegein voor de
In een volgende fase wordt de Mobiliteitsvisie
fysieke leefomgeving en de samenhang met ambities
uitgewerkt tot een Mobiliteitsprogramma met
op gebied van economie, mobiliteit, woningbouw en
concrete maatregelen op wijk- en buurtniveau,
leefbaarheid.
acties in de tijd en budgetten. Hierbij is tevens aandacht voor de toetsing en monitoring van de
Als eerste stap om te komen tot deze Mobiliteitsvisie
effectiviteit, om zo eventueel bij te kunnen sturen
is een Mobiliteitsbeeld opgesteld, waarin de huidige
tijdens de uitvoeringsperiode. Bij deze monitoring
NIEUWEGEIN BLIJVEND IN BEWEGING
worden concrete indicatoren opgenomen, zoveel
Een belangrijk beleidsdocument waaraan
Met deze Mobiliteitsvisie stellen we de koers voor
mogelijk voorzien van een norm waarnaar we streven.
wordt gewerkt binnen de gemeente, is de eerste
Nieuwegein vast en geven daarmee richting aan
Omgevingsvisie van Nieuwegein. Hierin worden
onze samenwerking met regionale partners. De
Mobiliteit in verbinding met de omgeving
de contouren geschetst rond de opgaven op het
doelstellingen van onze Mobiliteitsvisie doen recht
Mobiliteit is verweven met de economie, sociale
gebied van economie, mobiliteit, woningbouw
aan de urgentie van de regionale opgave om de
activiteiten en leefbaarheid van de stad. Daarmee
en leefbaarheid en de samenhang daartussen.
bereikbaarheid op orde te houden. Dit is nodig om
raakt deze visie aan tal van andere beleidsdoelen,
De Omgevingsvisie is daarmee de kapstok voor
de mogelijkheden voor gebiedsontwikkelingen te
zowel lokaal als regionaal. In de figuur is een beknopt
samenhangend omgevingsbeleid, gericht op het
kunnen benutten en om de leefbaarheid te verbeteren.
overzicht opgenomen van beleid waar eerder relevante
realiseren van maatschappelijke opgaven en het
keuzes zijn gemaakt, binnen de gemeente (paars) en in
behouden van een mooie leefomgeving. Daarmee
Leeswijzer
de regio (groen). De regionale mobiliteitsdoelstellingen
is dit een belangrijk uitgangspunt voor de
Deze Mobiliteitsvisie bestaat uit de volgende
zijn het behouden van de doorstroming op het
Mobiliteitsvisie.
onderdelen:
hoofdwegennet, het ontlasten van Utrecht Centraal Station en het vergroten van de bereikbaarheid
•
van Utrecht Science Park.
Hoofdstuk 2: Toelichting op de huidige mobiliteit in Nieuwegein en de verwachtingen naar de toekomst.
Omgevingsvisie
Ruimtelijk-economische koers & Ruimtelijk Economisch ProgrammaU10
Koersdocument City / Gebiedsvisie Rijnhuizen
Provincialemobiliteitsvisie
Mobiliteitsbeeld
Koersdocument parkeren / gmp+
Transformatie Agenda Sociaal Domein / Toekomstvisie Nieuwegein naar 2025
• Hoofdstuk 10: Doorkijk naar vervolg op deze Regionale fietsvisie 2.0
Startnotitie Participatietraject
• Hoofdstuk 9: Toelichting op het doorlopen participatietraject.
Mobiliteitsprogramma
Mobiliteitsvisie Routekaart energieneutraal
de verschillende doelstellingen met bijbehorende thema’s.
Woningbouwprogramma
Economische Visie / Winkelvisie
• Hoofdstuk 3 t/m 8: Beschrijving van
Mobiliteitsvisie; de verdere uitwerking naar een Mobiliteitsprogramma.
OV-concessie
De hoofdstukken 3 t/m 8 sluiten af met een samenvatting van onze ambities tot 2030. Deze
Uitvoeringsprogramma Gemeentelijkemobiliteitsvisies (Utrecht, IJsselstein, Houten, e.a.)
zijn in het paarse kader opgenomen.
BO Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT)
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
7
Mobiliteit in Nieuwegein
8
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
MOBILITEIT IN NIEUWEGEIN
In aanloop naar deze Mobiliteitsvisie is een Mobiliteitsbeeld Nieuwegein opgesteld, met een brede beschrijving van de huidige mobiliteitspatronen. Daarbij zijn aandachtspunten benoemd voor een toekomstbestendige bereikbaarheid per auto en beweegvriendelijke mobiliteit met de fiets, wandelend en/of met het openbaar vervoer. We beschrijven dit huidige mobiliteitsbeeld hierna kort en leggen dit naast de verwachtte ontwikkelingen. Dit samen geeft een beeld waar we in 2030 willen staan qua mobiliteit in Nieuwegein; de ambitie voor deze Mobiliteitsvisie
Huidige mobiliteitsbeeld
op andere wegen, wordt regelmatig de streefwaarde
Nieuwegein is een belangrijke speler in de regionale
voor intensiteiten uit het GMP+ overschreden. Dit leidt
economie, met circa 43.000 arbeidsplaatsen in
vooralsnog niet tot grote doorstromingsproblemen.
belangrijke sectoren als logistiek en handel, zakelijke
Maar met verdere groei in het aantal verplaatsingen
dienstverlening en zorg. Kenmerkend voor de stad is
zal dit steeds vaker wel gebeuren.
de omvangrijke pendel, zowel van Nieuwegeiners die buiten de stad werken, als mensen van buiten de stad
Doorgaand sluipverkeer heeft geen herkomst of
die banen in Nieuwegein vervullen. Deze pendelrelatie
bestemming binnen de stad, maar rijdt er slechts
is vooral sterk met Utrecht, Houten en IJsselstein.
doorheen. Deze kans neemt toe als er files staan op de snelwegen. Maar er is ook intern sluipverkeer, dat
Deze ligging aan meerdere snelwegen en
van en/of naar de stad moet en geen gebruik maakt
uitgebreide hoofdstructuur zorgt voor een goede
van de hoofdstructuur maar door de wijken rijdt of
autobereikbaarheid. Mede hierdoor gebruiken
dat door de stad naar een andere snelweg rijdt. We
Nieuwegeiners de auto relatief vaak op korte
zien de afgelopen jaren een groei van het elektrisch
afstanden, ook voor verplaatsingen binnen de stad. De
vervoer, deelauto’s en fietsgebruik. Er ligt een
combinatie van pendelbewegingen, korte autoritten en
opgave voor een verdere verschuiving naar meer
sluipverkeer legt op sommige locaties een behoorlijke
toekomstbestendige vormen van mobiliteit, waarin de
druk op het wegennet. Zowel op de hoofstructuur als
fiets en het openbaar vervoer ook een belangrijke rol spelen.
Modal split naar afstandsklasse Nieuwegein
42%
34%
58%
7%
9%
33%
33%
70%
74%
23%
11%
8%
15%
89%
84%
14%
15%
43%
Mobiliteitsbeeld Ecorys, 2020
60%
52%
< 2.5 km
2.5 - 7.5 km
7.5 - 15 km
Ovin, 2019; Mobiliteitsbeeld Ecorys, 2020
14% 11%
2% > 15 km
Nieuwegein Vergelijkbare gemeenten
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
9
MOBILITEIT IN NIEUWEGEIN
Woon-werk pendel Nieuwegein Tegelijkertijd zijn er aandachtspunten voor het
naar Nieuwegein
openbaar vervoer en de fiets. De afgelopen jaren
vanuit Nieuwegein
is geïnvesteerd in beide vervoerswijzen en ook de komende jaren zijn meerdere maatregelen voorzien.
vanuit provincies
Dit is ook nodig, want het gebied dat in een uur met
naar provincies
het openbaar vervoer vanuit Nieuwegein bereikt
vanuit provincie Utrecht
kan worden, is beperkt. Daarnaast is de werkas niet voldoende aangesloten op het openbaar vervoer,
naar provincie Utrecht
zeker niet wat betreft bedieningstijden. Voor de fiets geldt dat ingezet is en wordt op goede regionale verbindingen, maar er zijn nog aandachtspunten binnen de stad.
Ontwikkelingen naar toekomst De komende jaren blijft Nieuwegein groeien, zowel qua inwoneraantal als qua bedrijvigheid. Door de toenemende vergrijzing is in 2040 naar verwachting
Bron: CBS woon-werk pendel, 2018
1 op de 4 inwoners ouder dan 65 jaar. Dit stelt naast eisen aan de inrichting van de openbare ruimte ook eisen aan de mobiliteit. Tegelijkertijd kunnen we door de verdere verstedelijking en betere bereikbaarheid aantrekkelijk worden en blijven voor de jongere generatie. Naast deze inwonersgroei is er ook een groei in bedrijvigheid voorzien. Onze ligging aan de A2, A12 en A27 maakt dat we één van de best bereikbare plekken in Nederland zijn en op de draaischijf van Nederland liggen. Nieuwegein is economisch complementair in de regio en is zich duurzaam aan het ontwikkelen tot dé logistieke hot-spot van de
10
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
regio. Naast aandacht voor de bereikbaarheid van
Voor Nieuwegein is een goede OV- en
vrachtauto’s vraagt dit om een duidelijke stadslogistiek.
fietsbereikbaarheid een harde randvoorwaarde voor
Er zijn verdere plannen voor bijvoorbeeld de A12 zone,
ontwikkeling van dit gebied. De mobiliteitsoplossing
als de strategische ontwikkellocatie voor Nieuwegein
die hiervoor gekozen wordt, moet bijdragen aan de
op lange termijn. Om hier een ontwikkeling mogelijk te
verbetering van de bereikbaarheid van Nieuwegein als
maken, is onder andere een systeemsprong in mobiliteit
geheel. Zodat de stad profiteert van deze ontwikkeling.
nodig.
Hoofdstructuur wegennet
MOBILITEIT IN NIEUWEGEIN
Galecop
Op de werkas bevinden zich meerdere bedrijven met regionale verzorgingsgebieden. En met zeven
Laagraven
miljoen bezoekers per jaar is City Plaza een belangrijk
De Liesbosch
Blokhoeve
winkelcentrum voor Nieuwegeiners en inwoners uit de regio. Al deze functies vragen om specifieke aandacht voor bereikbaarheid, in samenhang met de
Batau Noord
gebiedsontwikkelingen.
Zuilenstein
De groei van Nieuwegein vindt plaats in een regio die ook op andere plaatsen sterk groeit. Zonder verdere maatregelen zorgt dit ervoor dat het verkeer tijdens
Batau Zuid Jutphaas/ Wijkersloot
spitsuren op de wegen vast komt te staan. Uit het regionale MIRT Onderzoek blijkt dat het verkeer zelfs
Rijnhuizen
met voorziene aanpassingen aan het wegennet op grote delen van dit wegennet in 2030 vaststaat. Tot
City
Merwestein
die tijd is er sprake van verkeershinder door een aantal
Plettenburg
omvangrijke werkzaamheden, ook op de snelwegen rond Nieuwegein.
Doorslag
Het verbeteren van de bereikbaarheid van de regio
Fokkesteeg
is daarom een randvoorwaarde vanuit de leefbaarheid
Het Klooster
van de huidige inwoners en ondernemers, vanuit de vergrijzing van de gemeente en vanuit het realiseren van de bestaande woningbouwplannen
De Wiers - Zuid
én de verstedelijkingsopgave voor wonen en werken op de langere termijn. Daarom trekken we in regionaal verband samen op om een noodzakelijke
(Hoog) Zandveld
mobiliteitssprong mogelijk te maken.
Vreeswijk
Hoofdstructuur Hoofdfietsroute Tramlijn Tramhaltes
Lekboulevard Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
11
MOBILITEIT IN NIEUWEGEIN
Toekomstbeeld mobiliteit in 2030
Binnen de wijk worden verplaatsingen hoofdzakelijk
Utrecht Science Park is goed ontsloten. Daarnaast kun
Als we de balans opmaken waar we staan in 2030, dan
fietsend en lopend gedaan. De wijken zijn verbonden
je zowel met de fiets als met het openbaar vervoer
zien we een stad die stedelijker en groener geworden
door aantrekkelijke fietspaden en fietsstraten. Hierdoor
makkelijk naar regionale stations als Houten en
is, met veel ruimte voor lopen en fietsen. De stad is
is het rustiger in de woonwijken. De auto wordt voor
busstation Lekbrug Vianen en intercity station Utrecht
verder gegroeid qua inwoners in Rijnhuizen en City.
verplaatsingen binnen Nieuwegein gericht gebruikt,
Lunetten/Koningsweg. Er is een onderliggend OV
De A12 zone wordt ontwikkeld en is vanaf het begin
zoveel mogelijk via de hoofdstructuur, waarop je goed
netwerk, waardoor het gebruik van openbaar vervoer
goed ontsloten met OV en fiets. De werkgelegenheid
kunt doorrijden. Het verkeer wordt door intelligente
voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk is.
is verder gegroeid, we zijn een logistieke hotspot, City
verkeerslichten over de kruispunten geleid, waardoor
is een levendig centrum met regionale functie en de
de prioriteit per moment van de dag toegewezen kan
De openbaar vervoer haltes zijn goed ontsloten voor
overige winkelcentra hebben een sterke lokale functie.
worden aan de verkeersstromen.
fiets en wandelen. Westraven fungeert als regionale
De belangrijke voorzieningen als winkelcentra en
mobiliteitshub waar functies gecombineerd zijn,
gezondheidscentra zijn goed bereikbaar met auto en
Voor verplaatsingen buiten Nieuwegein profiteer je
mensen makkelijk overstappen tussen modaliteiten
fiets.
met de auto van de gunstige ligging op de draaischijf
en zonder moeite gebruik kunnen maken van
van Nederland. De werkzaamheden aan de A12 en A27
deelmobiliteit. City vervult een rol als regionale
zijn afgerond en door een combinatie van aanvullende
OV knoop. Door de compacte verstedelijking en de
maatregelen is de doorstroming op de snelwegen op
verbetering van fiets en OV, is het autogebruik niet
orde.
evenredig meegegroeid met de ontwikkelingen in
Maar ook met het openbaar vervoer kun je een groot
inwoners en werkgelegenheid.
gebied bereiken. Het openbaar vervoer biedt snelle verbindingen. Vanaf de regionale OV knoop City ben je in een klein kwartier op Utrecht Centraal en ook
MobiliteitsvisieGemeente GemeenteNieuwegein Nieuwegein 12 Mobiliteitsvisie 12
MOBILITEIT IN NIEUWEGEIN
Verstedelijking en mobiliteitsopgave tot 2030 Hoofdlijnen Mobiliteitsvisie Woningbouwambitie
Utrecht overig 12.700
Regio overig 9.900
- 67.000 woningen toevoegen Vanuit het huidige mobiliteitsbeeld en het regio Utrecht - Modal shift van auto naar fiets en OV gewenste toekomstbeeld zijn zes doelstellingen (voor bestaande en nieuwe woningen) - Ring Utrecht ontlasten wat betreft regionaal verkeer voor de Mobiliteitsvisie opgesteld. - Lage parkeernorm voor woningen nabij knopen - Minder OV reizigers over CS, meer over Lunetten-Koningsweg (bestemmingen en buiten de regio) Behouden autobereikbaarheid ook bij groeibinnen in Autoverkeer forenzen naar Utrecht opvangen in PenR in de regio woningen en bedrijven; - Bewoners parkeren op afstand aan de ring Versterken toekomstbestendige mobiliteit met fiets en OV;
Oudewater Montfoort Lopik
Versterken integrale aanpakDebij veranderende Ronde Venen mobiliteit;
Overvecht 2.300
Zeist Wijk bij Duurstede Woerden Vijfherenlanden Utrechtse Heuvelrug Utrecht
Zorgen dat iedereen kan verplaatsen, met of zonder beperking;
Stichtse Vecht Verkeersveilig houden van Nieuwegein Nieuwegein;
LRC 3.600
IJsselstein Bijdragen aan leefbaarheid, duurzaamheid en Houten
gezondheid.
Woerden 4.000
De Bilt Bunnik 0
1000
2000
3000
In de volgende hoofdstukkenPotentieel worden deze vervoerknooppunt
Spoor bij haag scenario Bus,stallings/transfercapaciteit bij laag scenario
40.000
41.000
Bestaande bebouwing
Papendorp 3.100
Zeist 3.460 MWKZ 8.700
Locatie
Weg bij haag scenario Spoor bij laag scenario
3.600
Planvoorraad
infographic staan de hoofdlijnen samengevat. Weg bij laag scenario
Rijnsweerd 3.000
Beurskwartier
4000 5000 Legenda kaart
doelstellingen verder uitgewerkt. InWeg de en volgende OV bij laag/hoog scenario
Cartesius 4.000
Woerden 4.000
Aantal
67.000 woningen tot 2030 in U16 Bestaand spoor
Houten 1.900
Bestaande tramlijn Bestaand (intercity)station
Bron: Bestuurlijk Brede variantoverleg Meerjarenprogramma, Infrastructuur, Ruimte en Nieuw intercitystation Transport (BO MIRT) 2019
Nieuwegein 4.500 Nieuwegein City (2.000) Rijnhuizen (2.500)
Nieuw knooppunt Nieuwe HOV-verbinding Hoef en Haag 1.800
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
0
2
13
4
MOBILITEIT IN NIEUWEGEIN
Hoe is de mobiliteit nu Nieuwegein kent weinig zware ongevallen, maar elk ongeval is
We benaderen mobiliteit steeds integraler en in samenhang met gebiedsontwikkeling. De nieuwe OV Knoop City en het
er een teveel. De toenemende drukte en verschil in snelheden
Nieuwegein is door haar ligging aan meerdere snelwegen, de
vraagt om nieuw beleid, vanuit de bestaande pijlers veilige
hoofdstructuur van wegen in de stad en de aanwezige
infrastructuur, handhaving en gedragsbeïnvloeding (educatie).
parkeervoorzieningen goed bereikbaar voor auto’s. Naast de voordelen die dit biedt als aantrekkelijke woon- en werklo-
Koersdocument Parkeren en Koersdocument City geven hier
catie vraagt dit veel van de infrastructuur en belast dit de
invulling aan.
leefbaarheid van de stad.
Nieuwegein heeft met de tramlijn een rechtstreekse verbinding met Utrecht Centraal. Het gebied dat binnen een uur bereikt kan worden met het openbaar vervoer is echter beperkt.
Tilburg Utrecht
Nieuwegeiners gebruiken de auto relatief vaak voor korte
Momenteel is er aanvullend openbaar vervoer en is er de
autoritten. Daarnaast is er een sterke pendel van en naar
regiotaxi in het kader van de WMO. Het is nog niet
omliggende gemeenten en is Nieuwegein aantrekkelijk
We hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in
voor sluipverkeer (zowel voor personen als vracht). Deze
verbeteringen van regionale fietscorridors. Binnen de
combinaties van verplaatsingen leggen op sommige
stad zijn nog aandachtspunten qua ontsluiting van
lokaties een behoorlijke druk op het wegennet.
wijken, aansluitingen op bestemmingen en goed vindbare fietsenstallingen.
14
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
duidelijk hoe dit na 2024 georganiseerd wordt. Dit werken we uit met betrokken partijen. Rond City en wijkwinkelcentra zijn enkele oversteken onvoldoende veilig en toegankelijk.
MOBILITEIT IN NIEUWEGEIN
Waar willen we naartoe tot 2030 We houden Nieuwegein verkeersveilig door een veilige We zorgen voor een toekomstbestendige mobiliteit door het
inrichting van (school) routes, het spreiden van drukte en een
bereikbaar gebied per OV te vergroten. Dit doen we door de
passend snelheidsregime. Daarnaast zetten we in op hand-
verbinding met Utrecht te versnellen, betere verknoping te realiseren
having en gedragsbeïnvloeding (educatie). Het uitgangspunt
met regionale stations en het voor- en natransport naar de haltes te
hierbij is dat elk verkeersslachtoffer er één te veel is.
Om de autobereikbaarheid te waarborgen, ook bij groei in inwoners en arbeidsplaatsen, willen we de verkeersdrukte op de Nieuwegeinse wegen beheersbaar houden. Dit doen we door het tegen gaan van het doorgaand sluipverkeer, en een alternatief te bieden voor (korte) autoritten waar nodig
verbeteren. Verder zorgen we dat de fiets een concurrerend alternatief
samen met werkgevers.
voor de auto is op afstanden tot 15 kilometer. We stimuleren dat mensen bewuste keuzes maken voor vervoerwijzen en sluiten aan op de mogelijkheden die een veranderende mobiliteit ons biedt. We zetten actief in op het verknopen van modaliteiten bij overstappunten en op het bieden van deelmobiliteit.
30
Nieuwegein Nieuwegein
We dragen met de Mobiliteitsvisie actief bij aan de leefbaarheid, duurzaamheid en gezondheid. We houden de verkeersdrukte beheersbaar en zetten in op duurzame en beweegvriendelijke mobiliteit (wandelen, fietsen en OV). Daarnaast dragen we bij aan verschoning van het wagenpark door inzet van zo schoon mogelijk bussen en het bieden van voldoende (snel) laadfaciliteiten.
We zorgen dat iedereen zich kan verplaatsen, met of zonder beperkingen. We zetten in op het vergroten van het bereik van OV haltes en de toegankelijkheid van haltes en voertuigen. We zorgen voor kwalitatief goede wandelpaden naar de belangrijkste bestemmingen. We zorgen samen met de Provincie voor een optimale afstemming van (aanvullend) OV en een efficiëntere organisatie van het doelgroepenvervoer.
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
15
Behouden autobereikbaarheid ook bij groei
16
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
BEHOUDEN AUTOBEREIKBAARHEID OOK BIJ GROEI
Nieuwegein is door haar ligging, infrastructuur en parkeerfaciliteiten goed bereikbaar voor het autoverkeer. Dit zorgt ervoor dat we een aantrekkelijke locatie zijn voor (logistieke) bedrijven en veel werkgelegenheid hebben. Daarnaast maakt het ons tot een aantrekkelijke woonlocatie voor mensen die buiten de gemeente werken. Naast alle voordelen die de goede autobereikbaarheid biedt, leidt het bij een aantal punten op het wegennet tot overschrijding van de streefwaarden voor intensiteiten en ondervinden bewoners in sommige wijken verkeersoverlast. Bij verdichting in inwoners en arbeidsplaatsen komt de autobereikbaarheid verder onder druk te staan. Zonder maatregelen staat het verkeer tijdens de spitsuren al snel steeds vaker vast. Vandaar dat we de verkeersdrukte beheersbaar moeten houden, zowel voor de bestaande stad als bij nieuwe gebiedsontwikkelingen.
We hebben in Nieuwegein een duidelijke
Verkeersintensiteiten wegennet
hoofdstructuur in het wegennet, de zogeheten
gmp+streefwaarde
Intensiteit/
ladderstructuur. Het gemotoriseerd verkeer
aantal motorvoertuigen/etmaal
gmp+ streefwaarde
willen we zoveel mogelijk afwikkelen op de
15.000
>100%
hoofdstructuur.
15.000
85 - 100%
10.000
0 - 85%
Op meerdere plekken in de stad ligt de
3.000
verkeersintensiteit (het aantal passerende voertuigen) per etmaal echter boven de streefwaarden die opgenomen zijn in het
A.C. Verhoefweg
Laagravenseweg
GMP+, zowel op de hoofdstructuur als daarbuiten. De streefwaarden uit het GMP+ houden naast capaciteit van de weg, ook rekening met de leefbaarheid in de stad. Denk hierbij aan geluidsoverlast, luchtvervuiling en oversteekbaarheid. De rode bolletjes in de figuur geven
Noordstedeweg
Plettenburgerbaan
plekken weer waar deze intensiteit hoger ligt dan gewenst.
Hollandhaven Zuidstedeweg
Waterliniedok
Weg van de Binnenvaart Verkeerstellingen Sweco, 2019, Mobiliteitsbeeld Nieuwegein, Ecorys.2020
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
17
BEHOUDEN AUTOBEREIKBAARHEID OOK BIJ GROEI
Doorstroming avondspits snel
langzaam
De overschrijding van de streefwaarde leidt daarmee
te rijden. Dit is al het geval bij goede doorstroming
nog niet direct tot doorstromingsproblemen. De
op de snelwegen, maar wordt nog aantrekkelijker
verkeersdrukte zorgt met name in de avondspits
bij (toenemende) vertragingen op de snelwegen.
tot vertragingen op sommige wegen. Dit geldt voor
Omdat dit verkeer geen relatie heeft met Nieuwegein,
de wegen die in de figuur oranje en rood gekleurd
ontmoedigen we dit verkeer om gebruik te maken van
zijn. De wegen met de meeste doorstromingsproblemen
onze wegen. Dit doen we door te zorgen dat de route
zijn de Noordstedeweg, Zuidstedeweg, Waterliniedok en
door de stad niet sneller is dan via de snelweg, zonder
Plettenburgerbaan. We hebben een streefwaarde in het
dat het verkeer in de stad hier last van heeft.
GMP+. Deze herijken we in het Mobiliteitsprogramma. Er kan een locatiespecifieke aanpassing gedaan
Naast dit doorgaande sluipverkeer (van de ene snelweg
worden op basis van een afweging tussen de overlast
naar de andere door de stad) is er in sommige wijken
voor de omgeving, de wensen rond verdichting en de
sprake van intern sluipverkeer. Dit is verkeer dat wel
haalbaarheid van mogelijke oplossingen.
een herkomst en/of bestemming heeft in de stad, maar niet van de hoofdstructuur gebruik maakt en door de
Om de verkeersdrukte beheersbaar te houden,
wijken rijdt. Daarnaast zijn dit bijvoorbeeld (vracht)
bieden we goede alternatieven voor de auto, doen
auto’s die door de stad naar een andere op- en afrit
we gerichte aanpassingen aan de infrastructuur
rijden. Dit gebeurt zeker op momenten dat er files op
en benutten we de mogelijkheden van
de snelwegen staan. Dit interne sluipverkeer laten we
verkeersmanagement.
zoveel mogelijk gebruik maken van de hoofdstructuur en van de best passende op- en afrit.
Doorgaand verkeer
Typical traffic, Google 2020
18
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
Nieuwegein beschikt over zes op- en afritten op de
Korte autoritten
drie omliggende snelwegen (A12, A2 en A27). Hierdoor
Er wordt binnen Nieuwegein opvallend veel gebruik
is het mogelijk om (buiten de spitsuren) vanuit heel
gemaakt van de auto op korte afstandsverplaatsingen.
Nieuwegein binnen 5 minuten op een snelweg te
Dit terwijl veel van de verplaatsingen over een
zitten, vaak via meerdere op- en afritten. De figuur op
fietsbare afstand plaatsvinden. Op afstanden tot 2,5
de volgende pagina laat dit zien. Juist door de goede
kilometer wordt bijvoorbeeld meer dan 40% van de
ontsluiting vanuit de snelwegen en de doorstroming op
verplaatsingen met de auto gemaakt. Uit onderzoek
het wegennet binnen Nieuwegein is het voor meerdere
blijkt dat 1 op de 5 autoritten vanuit Nieuwegein
doorgaande relaties interessant om door Nieuwegein
binnen de stad blijft. En van alle auto aankomsten
BEHOUDEN AUTOBEREIKBAARHEID OOK BIJ GROEI
Bereikbaarheid snelwegen binnen 5 minuten
in City is meer dan de helft afkomstig uit Nieuwegein
moeten worden. Door de toenemende logistieke
zelf. Maar het gaat niet alleen om verplaatsingen
stromen en bedrijvigheid neemt ook de vraag naar
binnen Nieuwegein, ook verplaatsingen op relaties
vrachtwagenparkeerplaatsen toe. Behalve logistieke
met Houten, IJsselstein en (delen van) Utrecht vallen
en distributie bedrijven hebben veel van de winkels
binnen de fietsbare afstand. En juist deze relaties
op bedrijventerreinen als De Liesbosch een regionale
kennen een aanzienlijke pendel. Het meerendeel
verzorgingsmarkt (bijvoorbeeld bouwmarkten,
van de pendelverplaatsingen op deze relaties
tuincentra en showrooms). Dit brengt aanvullend
wordt met de auto gedaan. Maar ook in recreatieve
vrachtverkeer en regionaal winkelbezoek met zich
verplaatsingen tussen deze gemeenten wordt vaak
mee.
de auto gebruikt. We willen dat het vrachtverkeer de directe Om het gebruik van de fiets verder te stimuleren,
aansluitingen op de snelwegen gebruikt en niet
wordt ingezet op kwalitatief voldoende goede en
door woongebieden rijdt. Dit vraagt om goede
rechtstreekse fietsverbindingen. Dit wordt in het
aansluitingen op de naastgelegen snelwegen en
volgende hoofdstuk toegelicht.
afspraken met bedrijven. De komende jaren wordt er veelvuldig aan de snelwegen A12 en A27 gewerkt.
Efficiënt goederenvervoer
Dit vraagt om een goed doordachte aanpak om de
Nieuwegein heeft een duidelijke werkas met op
bereikbaarheid van de werkas te waarborgen, zonder
terreinen als Het Klooster een sterke nadruk op
de leefbaarheid en bereikbaarheid van de gemeente
logistieke bedrijven en distributiecentra. Dit zorgt
teveel te belasten.
voor verkeersbewegingen die in goede banen geleid
Verdeling modaliteiten in uitgaande pendel vanuit Nieuwgein
OV auto
2 opritten
fiets
3 opritten 4 opritten Houten
Bron: eigen berekening Ecorys, netwerk NWB, 2020
Vijfheerenlanden
IJsselstein
Utrecht Binnenstad
Utrecht Science Park
Notitie Mobiliteit in de Zuidregio Utrecht, 2019
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
19
BEHOUDEN AUTOBEREIKBAARHEID OOK BIJ GROEI
Werkgeversaanpak
Alternatieven over water
Tegelijkertijd vraagt de stedelijke distributie rond
We zijn onderdeel van een regionale arbeidsmarkt.
Nieuwegein ligt aan het water; de Lek in het zuiden
City en een aantal wijkwinkelcentra aandacht. Om
Nieuwegein kent een sterke pendel, zowel inkomend
en het Lekkanaal in het oosten (dat aansluit op het
het overig wegverkeer niet te hinderen, moeten er
als uitgaand. Ruim 75% van de banen in Nieuwegein
Amsterdam-Rijnkanaal). De oversteekbaarheid van het
voldoende laad- en losgelegenheden zijn, waarbij
wordt ingevuld door mensen van buiten Nieuwegein.
water is een blijvend aandachtspunt. De openingstijden
rekening gehouden wordt met zowel de belangen
Tegelijkertijd werkt bijna 70% van de werkende
van bruggen en het pontje naar Vianen bekijken we in
van de winkeliers als die van de inwoners.
Nieuwegeiners buiten onze stad. Bij verdere groei
samenhang met alle belangen en we kijken naar
Ook bekijken we de mogelijkheden van een regionale
in Nieuwegein en in de regio neemt deze pendel in
de noodzaak van nieuwe kruisingen over het water.
logistieke hub. Dat is een commercieel bedrijf dat een
absolute zin toe.
overslagpunt biedt waar andere bedrijven vracht en/of
Tegelijkertijd biedt dit water in potentie een
pakketjes kunnen afleveren. Deze worden vervolgens
Dit betekent dat de werkgevers een belangrijke
alternatief voor verplaatsingen over de weg. In de
meer gebundeld en met schone en stille voertuigen
gesprekspartner zijn in het beheersbaar houden
regio Rotterdam is een goedwerkend systeem van
verder verspreid. Omdat de schaal van Nieuwegein
van de verkeersdrukte. Immers, zij kunnen bijdragen
waterbussen en watertaxi’s opgezet en ook in Utrecht
wellicht onvoldoende is om dit renderend te krijgen,
aan het verminderen van het aandeel auto in de
wordt gekeken naar mogelijkheden voor vervoer over
bekijken we in samenwerking met de buurgemeenten
woon-werkverplaatsingen van hun personeel.
water (waaronder goederenvervoer).
of en waar een dergelijke regionale hub gefaciliteerd
Bijvoorbeeld door maatregelen te nemen om hun
kan worden. Dit moet wel ondersteund worden met
personeel te stimuleren om meer gebruik te maken
De directe waterwegverbinding met Utrecht, het feit
lokaal beleid rond stadsdistributie.
van een andere vervoerswijzen, mogelijkheden te
dat Utrecht in haar Mobiliteitsvise aangeeft meer met
bieden om thuis te werken of om op een andere
vervoer over water te willen doen en de grote pendel
tijd te reizen. De aanwezigheid van voldoende goed
tussen Nieuwegein en Utrecht bieden op termijn
openbaar vervoer is hiervoor een voorwaarde.
wellicht kansen aan de oostkant van de stad. In overleg met de buurgemeenten zoeken we de mogelijkheden uit en maken ons hier sterk voor richting Provincie.
20
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
BEHOUDEN AUTOBEREIKBAARHEID OOK BIJ GROEI
Verkeersmanagement en aanpassing infrastructuur De bovengenoemde thema’s zetten in op het bieden van alternatieven voor verplaatsingen over de weg, om zo de verkeersdrukte beheersbaar te houden en de autobereikbaarheid te behouden. In aanvulling hierop wordt gekeken naar de mogelijkheden van verkeersmanagement. Hierbij gaat het om een slimme routering van verkeer, maar ook om intelligente doorstroming op de kruisingen. De resterende regelruimte op een aantal belangrijke kruisingen is beperkt. Binnen Nieuwegein zetten we daarom de komende jaren in op de verdere uitrol van intelligente verkeerslichten (iVRI). Deze iVRI’s kunnen communiceren met voertuigen en fietsers en zo de kruispunten efficiënter regelen. De iVRI weet hoeveel verkeer eraan komt en wat voor verkeer het is. Dit biedt mogelijkheden om bepaalde verkeersstromen prioriteit te geven boven andere, variërend per locatie en moment van de dag. Op de belangrijke fiets en OV routes geven we zoveel mogelijk voorrang aan deze modaliteiten op de kruisingen. We maken daarbij een integrale afweging van doorstroming en veiligheid voor alle modaliteiten. Daar waar de verkeersdrukte structureel te hoog is of de verschillende vervoerswijzen elkaar teveel hinderen om een vlotte doorstroming mogelijk te maken, wordt gekeken naar mogelijkheden om de vervoerswijzen te ontvlechten of om aanpassingen in de infrastructuur te doen.
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
21
BEHOUDEN AUTOBEREIKBAARHEID OOK BIJ GROEI
Op weg naar 2030 De autobereikbaarheid van (voorzieningen in) de stad is van belang voor het functioneren van de stad. We willen een groei van inwoners en werkgelegenheid realiseren, zonder dat het autogebruik evenredig meegroeit. Anders staat het verkeer zowel op onze wegen als op de snelwegenin 2030 vast. Daarom zetten we in op het bieden van altenatieven voor de auto, doen we gerichte aanpassingen aan de infrastructuur en benutten we de mogelijkheden van verkeersmanagement. Het doorgaande verkeer door de stad weren we van onze wegen door te zorgen dat de route door Nieuwegein heen niet sneller is dan via de snelweg, zonder het verkeer binnen Nieuwegein te hinderen. Het verkeer van en/of naar de stad maakt zoveel mogelijk gebruik van de hoofdstructuur en van de best passende op- en afritten. Voor de korte autoritten bieden we goede alternatieven met de fiets, zodat de modal split van autoverplaatsingen binnen de stad omlaag gaat. Samen met werkgevers zetten we in op andere modaliteiten en/of andere tijdstippen voor de woon-werk pendel. Hiermee willen we de modal split van auto in pendelverplaatsingen tot 10 kilometer (onder kantoortijden) omlaag brengen. In aanvulling op het bieden van alternatieven voor de auto zetten we in op verkeersmanagement. We zorgen voor IVRIs op cruciale kruisingen in de hoofdstructur.
Deze IVRIs benutten we om verkeersstromen te sturen en te prioriteren, vanuit een integrale afweging van doorstroming en verkeersveiligheid. Op punten waar desondanks teveel verkeersdrukte is, worden gerichte aanpassingen aan het wegennet gedaan. We willen geen overschrijding van de GMP+ streefwaarde op het onderliggend wegennet in de stad. Nieuwe bovenregionale infrastructuur door Nieuwegein moet een meerwaarde hebben voor Nieuwegein en bijdragen aan doelstellingen van deze Mobiliteitsvisie. Indien er vanuit nationale of regionale overwegingen ingezet wordt op beprijzing, nemen wij een actieve rol in regionaal verband aan om te zorgen dat dit niet uitsluitend door de gemeenten wordt opgepakt.
22
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
Toekomstbestendige mobiliteit
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
23
TOEKOMSTBESTENDIGE MOBILITEIT
We kiezen voor een verschuiving naar beweegvriendelijke en toekomstbestendige mobiliteit. Naast dat de auto steeds schoner wordt, willen we dat het gebruik van de auto een bewuste keuze is. Niet alleen om bij te dragen aan een betere leefbaarheid en gezondheid van de inwoners, maar ook omdat dit noodzakelijk is om de verkeersdrukte te beheersen bij een verdere groei. Hiervoor is het nodig dat openbaar vervoer en fiets, in voldoende mate een alternatief zijn en blijven voor de auto. Niet alleen voor de huidige inwoners, maar ook bij nieuwe ontwikkelingen. Zoals de intensivering en opwaardering van gebieden, de transformatie van werkgebieden naar woongebieden of bijvoorbeeld de ontwikkeling van de A12 zone.
Openbaar vervoer
In de figuur is naast dit bereikbaar gebied de
Het openbaar vervoer in Nieuwegein bestaat uit
toekomstvisie op het OV vanuit de regio opgenomen.
meerdere buslijnen en een tramlijn en is met name
In die visie gaat niet langer alles via Utrecht, maar
gericht op Utrecht. Hierdoor is het gebied dat vanuit
worden regionale knooppunten opgewaardeerd.
Nieuwegein binnen een uur per openbaar vervoer
Het wiel staat voor een ringlijn, waarmee je makkelijk
bereikt kan worden, relatief klein ten opzichte van het
van het ene naar het andere knooppunt kan komen.
gebied dat in dezelfde tijd per auto of fiets bereikt kan worden.
IC poort Koningsweg IC poort Utrecht Lunetten versnelde SUNIJ lijn
bereik auto binnen 60 minuten
1e ring IC-poortstations
bereik fiets binnen 60 minuten
2e ring mulitimodale knopen metropolitaan OV + snelfiets
bereik OV binnen 60 minuten
3e ring multimodale knopen intercity’s/sneltrein
gemeente Nieuwegein Knooppunten openbaar vervoer (Berekeningen Ecorys, 2020; Dashboard deur-tot-deur ov, 2019; Ovin, 2019; Programma U Ned, 2018)
24
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
TOEKOMSTBESTENDIGE MOBILITEIT
De spaken staan voor de routes van die knooppunten
goede aansluiting tussen regulier openbaar vervoer,
naar Utrecht Centraal. Deze visie biedt kansen om
aanvullend openbaar vervoer en doelgroepenvervoer.
ons bereikbaar gebied te vergroten. Door te zorgen voor snellere verbindingen op de spaken, door
Het nieuwe OV-knooppunt City krijgt een
betere verknoping aan het wiel van regionale OV
hoogwaardige kwaliteit met stedelijke uitstraling
knooppunten en door betere ontsluiting van OV haltes
en een duidelijke herkenbaarheid. Hiermee zijn alle
(“first and last mile”). Dit is nodig om onze OV positie
faciliteiten aanwezig om te fungeren als een lokale
te versterken, zowel voor de bestaande inwoners als
mobiliteitshub.
bij nieuwe gebiedsontwikkelingen. Voor de drukke verbindingen met Utrecht Centraal zetten we in
Samen met de werkgevers wordt gezocht naar
op verkorting van de reistijd en verbetering van de
mogelijkheden om het gebruik van het openbaar
betrouwbaarheid.
vervoer en fiets te vergroten. Via de werkgeversaanpak wordt gekeken wat de werkgevers kunnen bijdragen
Door een betere aansluiting te bieden op bestaande
en wat de gemeenten kan doen samen met andere
OV knopen als Houten station, het regionale busstation
overheden. Hiervoor is in ieder geval nodig dat het
Vianen Lekbrug of het toekomstige Lunetten/
aanbod van openbaar vervoer voldoende is. We
Koningsweg, kan het bereik per openbaar vervoer
verkennen onder andere de mogelijkheden voor de
verder vergroot worden. Dit sluit ook goed aan bij
gezamenlijke inzet van kleinschalig openbaar vervoer.
de omvangrijke pendelrelaties met niet alleen Utrecht, maar ook Houten en IJsselstein. Tenslotte zetten we in
Fiets
op voldoende ontsluiting van Utrecht Science Park als
De fiets kan een belangrijk onderdeel zijn van het
belangrijke werk- en onderwijsbestemming.
verbeteren van het voor- en natransport (de “first and last mile”) van het openbaar vervoer. Hiervoor
Samen met de Provincie en buurgemeenten zetten
zijn goede verknopingen met het openbaar vervoer
we in op betere “first and last mile” concepten. De
nodig. De haltes moeten voldoende en veilige
bijdrage van de Provincie aan de Regiotaxi wordt
stallingsmogelijkheid hebben en goed ontsloten
afgebouwd en dus wordt er naar vernieuwende
zijn door de fietsinfrastructuur. Dit geldt niet alleen
concepten gezocht. In het programma vernieuwing
voor de tramhaltes binnen Nieuwegein, maar ook
doelgroepenvervoer wordt gezamenlijk met
voor de regionale busknoop Vianen Lekbrug of het
buurgemeenten en Provincie gezocht naar een
treinstation in Houten.
Werkas Tramhalte 800 m Bushalte 450 m Gemeentegrens Loopafstanden ov-haltes, netwerkanalyse Ecorys, 2019
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
25
TOEKOMSTBESTENDIGE MOBILITEIT
Maar de fiets kan op zichzelf ook een grotere rol
Met name rond City ontbreken op een aantal plekken
Lopen
spelen bij verplaatsingen tot circa 7,5 kilometer. Als
doorgaande fietsroutes of worden deze doorbroken en
Mensen zijn eerder geneigd korte afstanden te voet
het gebruik van de ebike verder toeneemt, kan deze
ontbreekt een duidelijke verwijzing naar de stallingen.
af te leggen als de route plezierig is om te lopen. Dit
afstand zelfs groter zijn, tot circa 15 kilometer.
Maatregelen hiervoor zijn opgenomen in het
draagt bij aan de gezondheid van mensen. In het voor-
Koersdocument City en in de gebiedsopgave. Maar ook
en natransport van OV-haltes is lopen een belangrijk
De regionale fietsverbindingen bieden voldoende
voor bestemmingen als onderwijs- en zorginstellingen
aandachtspunt, maar ook naar winkelcentra, scholen
mogelijkheden voor de fiets. Met name op de
of kleinere wijkwinkelcentra geldt dat deze goed
en werklocaties. Specifiek geldt hierbij dat er aandacht
relatie met Utrecht zijn de laatste jaren belangrijke
ontsloten moeten zijn, net als de werkas. Daarbij willen
gegeven wordt aan de oversteekbaarheid van de
verbeteringen doorgevoerd en staan er nog meer
we voorkomen dat er een fragmentarisch netwerk
hoofdstructuur.
op de planning. Op de oost-west as zijn nog
ontstaat in de stad, maar streven we naar een
mogelijkheden voor het beter ontsluiten van
doorlopend netwerk van verbindende fietsroutes. In
Voor het recreatief wandelen zorgen we voor een
relaties met IJsselstein en Houten. Hier is sprake
de Fietsvisie 2040 van de Fietsersbond worden drie
goede bereikbaarheid en toegankelijkheid van Park
van voldoende vervoersvraag, maar tegelijk is er
mogelijke routenetwerken voor de fiets benoemd.
Oudegein en andere groengebieden. Op meer plekken
een behoorlijke omrijfactor voor de fiets. Door in
moet het mogelijk worden om langs het water of door
te zetten op directere en comfortabele
Tenslotte verdienen de recreatieve routes in en rond
fietsverbindingen voor dergelijke drukke relaties
Nieuwegein voldoende aandacht. Niet alleen voor het
en hierbij de fiets voorrang te geven op kruisingen,
recreatief fietsen binnen Nieuwegein, maar ook voor
kan het gebruik van de fiets gestimuleerd worden.
de ontsluiting per fiets van recreatieve groengebieden om de gemeente, waaronder Park Oudegein en de
Binnen Nieuwegein zijn er aandachtspunten voor het beter verknopen van de fietsinfrastructuur aan de bestemmingen.
26
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
Nieuwe Hollandse Waterlinie.
het groen te wandelen.
TOEKOMSTBESTENDIGE MOBILITEIT
Op weg naar 2030 Het gebied en het aantal arbeidsplaatsen dat in een uur per openbaar vervoer bereikt kan worden, moet groter worden om een goed alternatief te kunnen zijn voor de auto. Dit betekent dat we inzetten op het versnellen van verbindingen richtingen Utrecht Centraal, zowel in Nieuwegein als in Utrecht. Het streven is dat de reistijd tussen City en Utrecht Centraal een klein kwartier is. Daarnaast zetten we in op een rechtstreekse verbinding met Utrecht Science Park en het beter verknopen met relevante regionale OV knopen als treinstation Houten, busstation Vianen Lekbrug of het toekomstige intercitystation Lunetten/Koningsweg. Tegelijkertijd zetten we in op verbetering van de “first & last mile” naar OV haltes via fiets, lopen of aanvullend OV. We zorgen ervoor dat de fiets een concurrerend alternatief is voor de auto op afstanden tot 15 kilometer. Op deze afstand willen we de modal split van de fiets vergroten. We zetten in op belangrijke routes met veel pendelbewegingen of recreatieve verplaatsingen en zorgen voor voldoende doorstroming op de kruisingen en een acceptabele omrijfactor. Naast relaties met Utrecht, zijn dit ook relaties met Houten, Ijsselstein en Vianen. Daarnaast zorgen we dat de OV haltes goed bereikbaar zijn met de fiets en lopend en dat recreatieve voorzieningen, winkelcentra, scholen en zorginstellingen ontsloten zijn per OV en fiets.
Deze routes bevatten veilige oversteken en zijn ingericht voor gebruik door mensen met en zonder beperking. We zorgen voor voldoende recreatieve fiets- en wandelroutes, die groenvoorzieningen ontsluiten. Tussen de wijken zetten we in op aantrekkelijke fietspaden en fietsstraten. Rond City verbeteren we de kwaliteit, herkenbaarheid en comfort van fietsroutes en breiden we het aantal fietsparkeerplaatsen uit. Daarbij wordt rekening gehouden met de opkomst van elektrische fietsen en fietsen met afwijkende formaten.
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
27
Integrale aanpak bij veranderende mobiliteit
28
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
Rijnboutt architecten, impressie Doorslagzone
INTEGRALE AANPAK BIJ VERANDERENDE MOBILITEIT
Net als in andere delen van de maatschappij, zien we ook binnen mobiliteit een maatschappelijke trend van bezit naar gebruik. Bewustzijn van duurzaamheid, toenemende kosten en de beperkte ruimte, stimuleren de opkomst van deelmobiliteit. Tegelijkertijd zien we een transitie richting het bewust combineren van verschillende vervoerswijzen in één verplaatsing (fiets, openbaar vervoer en auto-deelconcepten). De vraag naar gemak en comfort hierbij neemt toe. Deze transities worden ondersteund door nieuwe initiatieven en technologieën die het gebruik ervan vergemakkelijken.
Deelmobiliteit Er zijn verschillende vormen van deelmobiliteit, zoals deelauto’s, deelfietsen, deelscooters, maar ook carpoolen. Al deze vormen kunnen bijdragen aan minder autogebruik en –bezit. Dat zorgt voor een lagere parkeerdruk en is goed voor het milieu, zeker indien de deelauto’s elektrisch zijn. Deze kunnen op strategische locaties aangeboden worden, zoals rond OV knooppunten.
Parkeren We willen de beschikbare ruimte in de stad zo efficiënt en flexibel mogelijk benutten voor verplaatsen, spelen, groen en water en parkeren. In het Koersdocument Parkeren hebben we vastgelegd hoe we omgaan met parkeren bij nieuwe ontwikkelingen (nieuwbouw en transformatie). Er wordt ontwikkelaars een alternatief geboden naast de bekende CROW parkeernormen, waarbij meer aandacht is voor de specifieke kenmerken van de omgeving (demografie, autobezit), de parkeerdruk op straat en aanvullende concrete mobiliteitsmaatregelen rond bijvoorbeeld deelauto’s en deelfietsen. Op deze wijze draagt Nieuwegein bij nieuwe ontwikkelingen actief bij aan het stimuleren van deelmobiliteit
Bij City wordt geparkeerd voor verschillende functies. Dit kan een piek in de parkeerdruk opleveren wanneer grote aantallen bezoekers (voor winkelgebied, markt of theater) parkeren, op momenten dat ook inwoners parkeren. In de parkeergarages zorgen we dat er voldoende parkeergelegenheid is voor bezoekers tijdens de piekmomenten. Daarnaast bieden we vergunninghouders de mogelijkheid om hier te parkeren. Uiteraard hebben we als Nieuwegein te maken met het parkeerbeleid van omliggende gemeenten en met name van Utrecht. In haar Mobiliteitsvisie geeft Utrecht aan dat zij autoverkeer stimuleert om zo lang mogelijk via de Ring te blijven rijden en om gebruik te maken van één van de grote P&Rvoorzieningen (Westraven, Science Park en Overvecht). Dit wordt ondersteund door het tarievenbeleid en door het verlagen van autoparkeernormen in betaald parkeergebied. Deze ontwikkelingen kunnen als “bedreiging” ervaren worden door Nieuwegein. Maar ze bieden ook kansen, bijvoorbeeld om Westraven als bredere mobiliteitshub te ontwikkelen, mits dit voldoende toegevoegde waarde voor Nieuwegein biedt.
en aan een efficiënt ruimtegebruik.
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
29
INTEGRALE AANPAK BIJ VERANDERENDE MOBILITEIT
P&R voorzieningen
Geïntegreerde mobiliteitsdiensten
Stadslogistiek
P&R voorzieningen zijn locaties waar mensen makkelijk
Om het combineren van vervoerswijzen mogelijk te
Voor de verduurzaming van stadslogistiek zetten we
hun auto kunnen parkeren en over kunnen stappen
maken, worden in deze Mobiliteitsvisie verbeteringen
in op het terugdringen van vervoersbewegingen in de
op openbaar vervoer, (deel) fietsen of carpoolen.
binnen het OV en de fiets benoemd, en wordt ingezet
stad door efficiëntere organisatie. In samenwerking
Bijvoorbeeld P&R Westraven is zo’n terrein waar
op multimodale P&R knooppunten met voldoende
met de markt wordt een overslagpunt geboden
meerdere functies gecombineerd kunnen worden.
aanbod van deelmobiliteit.
waarvandaan met kleinere (elektrische) voertuigen
Zeker bij het meer strekken van OV-lijnen is een
Om het gemakkelijker te maken om een combinatie
samenhangend systeem nodig van knooppunten
van vervoerswijze te gebruiken, ondersteunen
waar het logisch en aantrekkelijk is om over te
we ontwikkelingen rond MaaS. Deze “Mobility
stappen. Dat betekent dat we P&R terreinen vooral
as a Service” is gericht op het integreren van alle
zoeken in combinatie met goed OV, voldoende
vervoerswijzen en deelmobiliteit, door onder andere
bereikbaarheid per fiets en de mogelijkheid voor
het bieden van apps om dit vervoer te kunnen plannen,
aanbod van deelmobiliteit. In samenwerking met
boeken en betalen. Zo wordt het mogelijk om te
omliggende gemeenten binnen de U10 worden
reizen op maat en volgens de wensen van de reiziger.
locaties in de regio bekeken, bijvoorbeeld langs
Ook voor de proeftuin voor “first and last mile” rond
de A2 of bij busstation Lekbrug.
(aanvullend) openbaar vervoer zijn dergelijke apps
goederen- en pakketbezorging plaats kan vinden.
noodzakelijk.
30
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
INTEGRALE AANPAK BIJ VERANDERENDE MOBILITEIT
Op weg naar 2030 We stimuleren dat mensen per verplaatsing een bewuste keuze maken voor een passende modaliteit of een combinatie van modaliteiten. Daarbij willen we dat op korte ritten het gebruik van de fiets een automatisme wordt. We brengen verstedelijking en mobiliteit zoveel mogelijk bij elkaar en verknopen modaliteiten. Op specifieke punten als Westraven en City maken we de stap naar een mobiliteitshub door de verdere combinatie met deelmobiliteit en voorzieningen voor reizigers om te verblijven. Ook buiten deze mobiliteitshubs bieden we mogelijkheden voor deelmobiliteit bij relevante OV knopen, op de bedrijventerreinen en bij nieuwe gebiedsontwikkelingen. In de parkeergarages van City zorgen we dat er voldoende parkeergelegenheid is voor bezoekers tijdens de piekmomenten. Daarnaast bieden we bewoners en vergunninghouders de mogelijkheid om er te parkeren. Ook voor het fietsparkeren stemmen we de capaciteit af op de piekmomenten. Op langere termijn is voor het fietsparkeren voldoende financiële dekking nodig. Vanuit onze ambitie om een logistieke hotspot te zijn, zorgen we voor voldoende laad- en losgelegenheden bij winkelcentra, rekening houdend met belangen van winkeliers en bewoners. We stimuleren daarbij innovaties om de (wijk-) winkelcntra efficiënter te bevoorraden.
Voor inwoners van Nieuwegein die een vrachtwagen moeten parkeren buiten werktijd, bieden we voldoende parkeergelegenheid. In wijken waar overlast wordt ervaren van inwoners die bedrijfsmatig een bestelbus parkeren, zoeken we hiervoor voorzieningen.
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein Rijnboutt architecten, impressie Doorslagzone
31
Zorgen dat iedereen kan verplaatsen
Maartje Kuperus | Fotografie & Tekst 32
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
ZORGEN DAT IEDEREEN KAN VERPLAATSEN
Om te zorgen dat iedere inwoner aan de samenleving mee kan doen, willen we dat mensen met en zonder beperking zich kunnen verplaatsen. Dit vraagt om veilige en goed begaanbare trottoirs en fietspaden, maar ook om een gevarieerd en voor alle inwoners toegankelijk en betaalbaar aanbod van vervoersmogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan openbaar vervoer, deelauto’s en deelfietsen. Maar ook aan collectief en individueel (taxi)vervoer, al dan niet door de overheid of vrijwilligers georganiseerd.
Vervoersarmoede en toegankelijkheid
Doelgroepenvervoer
Mobiliteit draagt in positieve zin bij aan de
Samen met Provincie Utrecht hebben we een
bewegingsvrijheid van mensen. Een deel van de
verantwoordelijkheid dat iedereen zich kan
mensen kan om uiteenlopende redenen niet altijd
verplaatsen. Provincie Utrecht voor het reguliere
komen waar ze willen. Omdat ze bijvoorbeeld niet
en aanvullende openbaar vervoer en wij als gemeente
kunnen beschikken over individuele vervoersmiddelen
voor het doelgroepenvervoer. Doelgroepenvervoer
of moeilijk gebruik kunnen maken van collectieve
is het vervoer dat geboden wordt aan mensen die
voorzieningen. Deze mensen ervaren vervoersarmoede,
niet zelfstandig kunnen reizen met het (aanvullend)
wat hun deelname aan de samenleving kan
openbaar vervoer. Denk bijvoorbeeld aan
beïnvloeden.
leerlingenvervoer, jeugdhulpvervoer en Wmo-vervoer.
Er zijn diverse sociale onderzoeken die laten zien dat een gebrek aan vervoersmogelijkheden ingrijpende
Momenteel werken de gemeenten en provincie Utrecht
sociale gevolgen kan hebben. Mensen die vervoersarm
via een programmatische aanpak aan een vernieuwing
zijn, hebben minder mogelijkheden om deel te nemen
van het doelgroepenvervoer en aanvullend openbaar
aan bijvoorbeeld werk, opleiding of sociale netwerken.
vervoer. Hierin wordt ingezet op het verbeteren van
Het is niet eenvoudig om vervoersarmoede kwantitatief
de toegankelijkheid van het openbaar vervoer, het
uit te drukken, maar het is duidelijk dat aspecten
efficiënter organiseren van het doelgroepenvervoer en
als inkomen, vervoermiddelenbezit, afstand tot
het beter laten aansluiten van het doelgroepenvervoer
voorzieningen en beschikbaarheid van openbaar
en aanvullend openbaar vervoer. In 2024 moet dit
vervoer een rol spelen, zeker voor mensen met een
leiden tot een samenhangend, duurzaam en betaalbaar
beperking.
vervoersysteem.
Om vervoersarmoede zoveel mogelijk tegen te gaan,
Hoe toegankelijker het (aanvullend) openbaar vervoer
is het belangrijk dat ook reizigers met een beperking
is, hoe meer mensen hier gebruik van kunnen maken,
zelfstandig met het openbaar vervoer kunnen reizen.
in plaats van het doelgroepenvervoer. De tramhaltes in
Dit vraagt om voldoende toegankelijkheid van haltes
Nieuwegein zijn aangepast zodat de instap makkelijker
en vervoermiddelen. Een goede toegankelijkheid is niet
is. Maar ook maatregelen als het kwalitatief verbeteren
alleen relevant voor mensen met een beperking, maar
van trottoir en fietspaden, zorgen er voor dat meer
vergroot ook het gebruiksgemak voor reizigers met
mensen met een beperking zich zelfstandig kunnen
bijvoorbeeld kinderwagens of bagage.
verplaatsen.
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
33
ZORGEN DAT IEDEREEN KAN VERPLAATSEN
Op weg naar 2030 We zetten er op in dat het (aanvullend) openbaar vervoer zo goed mogelijk aansluit bij de behoeften van mensen met een beperking, ook qua routes en frequentie. Hiervoor voeren we actief overleg met de provincie. We bekijken de hele verplaatsingsketen en zorgen voor goed ontsloten haltes met veilige loop- en fietsroutes en voor toegankelijke voertuigen. Op deze manier gaan we vervoersarmoede tegen. Voor mensen die niet zelfstandig kunnen reizen met dit (aanvullend) openbaar vervoer zorgen we voor passend doelgroepenvervoer. Samen met buurgemeenten zetten we in op een betere aansluiting van (aanvullend) openbaar vervoer en doelgroepenvervoer en voor een efficiëntere organisatie van het doelgroepenvervoer. We zorgen er zo voor dat zo min mogelijk mensen afhankelijk zijn van doelgroepenvervoer en dat dit alleen gebruikt wordt door mensen en voor ritten waarvoor het bedoeld is.
Maartje Kuperus | Fotografie & Tekst 34
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
Verkeersveilig houden
Fietspad langs het Sint Antonius-ziekenhuis, By Michielverbeek, CC BY-SA 3.0
Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein Mobiliteitsvisie Gemeente Nieuwegein
35
VERKEERSVEILIG HOUDEN
Verkeersveiligheid is een belangrijke voorwaarde om prettig te kunnen leven, wonen, werken en recreëren. Binnen Nieuwegein gaat het goed met de verkeersveiligheid, maar ieder ongeval blijft er één teveel. Vandaar dat het behoud en verder verbeteren van de verkeersveiligheid een uitgangspunt is. De gemeente zet zich in voor een veilige inrichting van wegen, fietspaden, kruispunten en overgangen. Maar het gaat niet alleen om het realiseren van veilige (school) routes, we zetten ook in op gedragsbeïnvloeding, educatie en handhaving. Met een toename van de mobiliteit en de opkomst van het gebruik van electrische fietsen groeit ook het risico op verkeersongevallen. Dit zorgt voor uiteenlopende snelheidsverschillen tussen (langzaam) vervoersmiddelen. Dit risico neemt toe in situaties waar fietsers en voetgangers (de zogenoemde kwetsbare verkeersdeelnemers) en gemotoriseerd verkeer elkaar tegenkomen. Dit wordt versterkt door de vergrijzing in Nieuwegein. Ouderen hebben in het verkeer een grotere kans op ongevallen en/of letsel. Het tegengaan van verkeersongevallen start met een veilige inrichting,