2026-09-08 9. Definitief rapport Informatievoorziening MFA De Pinnenhof 29 juli 2026
Tekst van het document
Wijzigingen ten opzichte van het startbesluit werden daarbij echter niet expliciet benoemd. Zo werd bijvoorbeeld niet expliciet aangegeven dat de oplevering van De Pinnenhof later zou plaatsvinden dan oorspronkelijk voorzien. Risico’s beperkt uitgewerkt In de presentatie van maart 2024 werd aandacht besteed aan risico’s rond bouwkosten. Deze risico’s werden echter niet gekwantificeerd, bijvoorbeeld met bandbreedtes of scenario’s. Op de in de rapportage bij het startbesluit genoemde risico’s en kansen rond btw-teruggave en subsidieverstrekking aan huurders wordt niet ingegaan. In de presentatie van september 2024 werd verwezen naar het btw-voordeel en netcongestie. Welke gevolgen deze ontwikkelingen hadden voor het investeringskrediet en de planning werd echter niet duidelijk gemaakt. Afwegingen en keuzes onvoldoende zichtbaar Keuzes die tijdens de optimalisatie van het wensenscenario zijn gemaakt, zijn in de presentaties niet expliciet toegelicht. Zo zijn geen alternatieven of afwegingen benoemd met betrekking tot uitbreiding van het aantal gebruikers, vergroting van het oppervlak, stijgende kosten of keuzes rond tijdelijke huisvesting. Daardoor kreeg de raad beperkt inzicht in de afwegingen die tijdens het project zijn gemaakt. 31 RIV-25-01017 “De Pinnenhof - aanpak vier sporen”.
32 Bijlage 8 bij het startbesluit 24 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Vragen vanuit de raad Raadsleden hebben vragen gesteld over onder meer parkeren, de aanbesteding, vergunningprocedures en de indeling van het gebouw. De vragen richtten zich vooral op uitwerkingen en details van het project en minder op de eerder vastgestelde kaders. De beantwoording van vragen door de wethouder was volgens verschillende raadsleden regelmatig kort en weinig concreet. Uit interviews blijkt dat raadsleden vaker vragen hebben gesteld over de voortgang van het project. In de door de rekenkamer onderzochte stukken van vóór de raadsinformatiebijeenkomst van september 2024 zijn daarvan echter beperkt schriftelijke sporen en geen vragen naar de voortgang met betrekking tot de afgesproken kaders (krediet, exploitatiebijdrage) aangetroffen. Raad vindt informatievoorziening onvoldoende Uit de opmerkingen tijdens de raadvergadering en uit interviews met raadsleden blijkt dat de informatievoorziening in dit project door de raad als onvoldoende beoordeeld wordt. De genoemde voorbeelden zijn hiervoor grotendeels vermeld.
3.2.2.6 Kaderstelling bij het besluit over de budgetverhoging Het raadsvoorstel ging uit van instemming In het voorstel voor budgetverhoging werd niet ingegaan op de gevolgen van afwijzing door de raad, bijvoorbeeld voor de aanbesteding, planning, tijdelijke huisvesting of projectkosten. Deze gevolgen zijn wel besproken tijdens de behandeling van het voorstel en in vertrouwelijke stukken die voorafgaand aan de raadsvergadering beschikbaar zijn gesteld. Kritische behandeling door de raad De raad behandelde het voorstel kritisch. Tijdens de vergadering werden meerdere kritische opmerkingen gemaakt over onder andere de informatievoorziening en onderbouwing van het voorstel. Met het aangenomen amendement stuurde de raad het college feitelijk “terug naar de tekentafel”. Minder concrete kaders dan bij het startbesluit Met het amendement gaf de raad opdracht tot het uitwerken van varianten en niet direct tot realisatie van een MFA. De formulering van het budget was minder scherp dan in het startbesluit, omdat termen als “maximaal” niet werden gebruikt. Omdat het amendement vooral gericht was op nadere uitwerking, hoeft dit in deze fase niet direct bezwaarlijk te zijn. Tegelijkertijd liet het amendement ruimte open ten aanzien van de locatiekeuze.
Er werden geen inhoudelijke beperkingen opgenomen over mogelijke locaties of de financiële gevolgen daarvan, bijvoorbeeld wanneer een locatie nog niet in eigendom van de gemeente zou zijn. 25 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Onduidelijkheid over de status van eerdere kaders In het amendement werd niet verwezen naar eerder vastgestelde kaders, zoals de maximale exploitatiebijdrage van € 225.000 of eerder vastgestelde uitwerkingsrichtingen voor planning en kwaliteit. Daardoor bleef onduidelijk in hoeverre deze eerdere kaders nog golden. De projectgroep beschikte over beperkte kaders voor de verdere uitvoering van het amendement. Het college beschouwde de kaders uit het amendement daarentegen als voldoende. Afwegingscriteria In het amendement zijn verschillende afwegingscriteria genoemd voor de uitwerking van varianten, bijvoorbeeld ten aanzien van functionaliteit, exploitatie en gebruik. Daarmee gaf de raad richting aan zowel de uitvoering van het amendement als aan toekomstige besluitvorming over de verdere ontwikkeling van De Pinnenhof. 3.2.2.7 Inleiding over ‘Plan Siem’ Na de raadsvergadering van 8 oktober 2024 ontstond binnen het dossier MFA De Pinnenhof een koerswijziging.
De gemeenteraad wees het voorstel voor een aanvullend investeringskrediet af en gaf het college opdracht meerdere varianten uit te werken en de financiële onderbouwing daarvan nader inzichtelijk te maken. Daarmee verschoof de focus van verdere uitwerking van het bestaande plan naar een bredere verkenning van alternatieven en scenario’s voor de toekomstige MFA. In deze context werd begin 2025 het initiatief “Plan Siem” ingebracht. Dit plan, gericht op realisatie van de MFA op de locatie Siem/Lambertushof, leidde tot een fundamentele heroriëntatie van het project. Met de op 11 februari 2025 aangenomen motie sprak de raad uit dat Plan A (Plan Siem) als voorkeursvariant verder onderzocht moest worden, waarbij tevens aandacht werd gevraagd voor woningbouwmogelijkheden op de huidige Pinnenhof-locatie en een separate podiumfunctie binnen de gebiedsontwikkeling Bengele Beweegt. Deze fase van het project kenmerkt zich door een combinatie van bestuurlijke koerswijzigingen, aanvullende onderzoeken en veranderende uitgangspunten voor de verdere ontwikkeling van de MFA. Tegelijkertijd ontstonden vragen over de wijze waarop de raad werd geïnformeerd, de mate waarin kaders duidelijk waren vastgelegd en de wijze waarop gebruikers, maatschappelijke partners en initiatiefnemers bij het vervolgproces werden betrokken.
In de volgende paragrafen wordt ingegaan op de informatievoorziening rondom Plan Siem en de kaderstellende rol van de raad gedurende deze fase van het project. Daarbij wordt specifiek gekeken naar de besluitvorming, de communicatie richting de raad en de gevolgen van de gewijzigde koers voor de verdere ontwikkeling van MFA De Pinnenhof. 3.2.2.8 Informatievoorziening rondom ‘Plan Siem’ Plan Siem Plan Siem is in de gemeenteraad ingebracht met de raadsinformatiebrief van 4 februari 2025. Hierop volgend is op 11 februari de motie “Vreemd aan de orde van de dag”. In deze motie wordt gesproken 26 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF over plan A, verplaatsing van de MFA naar locatie Siem/Lambertushof en plan B, behoud van de MFA op de huidige Pinnenhof-locatie. Hierin wordt door de raad de voorkeur uitgesproken voor plan A en alleen als dit niet haalbaar is weer over te gaan naar plan B. In deze motie wordt verwezen naar een RIB van 1 februari, waar waarschijnlijk de RIB van 4 februari wordt bedoeld. Koerswijziging voorafgaand aan Plan Siem Op 8 oktober 2024 heeft het college de raad voorgesteld om in te stemmen met een extra investeringsbijdrage van € 3.544.000 (inclusief BTW) voor de realisatie van MFA. Hierop is een amendement ingediend waarin onder andere wordt verzocht meerdere varianten uit te werken voor de MFA.
Het raadsvoorstel van 8 oktober 2024 om in te stemmen met een extra investeringsbijdrage van € 3.544.000 (inclusief BTW) voor de realisatie van MFA werd opgevolgd door het volgende amendement: 1. Het beschikbare investeringsbudget voor De Pinnenhof te verhogen met € 1 miljoen, wat het totaalbudget op € 8,8 miljoen brengt. 2. Het college te verzoeken meerdere varianten van De Pinnenhof uit te werken, waarbij minimaal één variant die past binnen een budget van € 8,8 miljoen, waarbij gekeken kan worden naar mogelijke aanpassingen zonder afbreuk te doen aan de functionaliteit van het gebouw. 3. Het college te verzoeken meer inzicht te bieden in de geldstromen met betrekking tot De Pinnenhof, zoals subsidies, leningen, eigen bijdragen en schenkingen, zodat de financiële haalbaarheid van het project kan worden gewaarborgd. 4. Het college te verzoeken de raad inzicht te geven in de verschillen tussen de varianten, zoals bezetting door gebruikers, materiaalkeuze en exploitatie, zodat een goed onderbouwde keuze kan worden gemaakt. 5. De beslissing om in te stemmen met een extra investeringsbijdrage van € 3.544.000 voor de realisatie van MFA De Pinnenhof op te schorten totdat de varianten en de bijbehorende financiële onderbouwingen aan de raad zijn gepresenteerd voor verdere besluitvorming.
Meedenkavond 27 januari 2025 Op 27 januari 2025 wordt een meedenkavond georganiseerd voor de raad. Er wordt een presentatie gehouden met betrekking tot de uitvoering van het raadsbesluit van 8 oktober 2024. Er wordt inzicht gegeven in de tijdelijke huisvesting, budgetten en de tot dan toe gemaakte kosten en investeringen. Kern van de presentatie was dat er 2 opties zijn uitgewerkt. Deze 2 opties waren de bestaande locatie Pinnenhof en Zaal Centraal. Er is een weging van een 7-tal criteria voorgelegd aan de raad. Deze afwegingscriteria zijn in de raadsinformatiebrief van 4 februari benoemd. Uit de raadsvergadering van 11 februari 2025 is gebleken dat aan de raadsfracties op 16 januari de visie van Roan BV al was gepresenteerd. In de raadsvergadering van maart zouden uitgangspunten vastgesteld moeten worden en in de april vergadering keuzes gemaakt worden op basis van de gemaakte schetsen en de daaruit te kiezen voorkeursvariant. De conclusie die tijdens de meedenkavond wordt getrokken is dat afhankelijk van de scenario-keuze voor de vervolgfase aanvullend budget nodig is.
27 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Raadsinformatiebrief 4 februari 2025 geeft vorm aan de koerswijziging voor alternatieve locatie en aparte podiumfunctie In de raadsinformatiebrief van 4 februari wordt voor de eerste keer gesproken over een aparte podiumfunctie in relatie tot een tweede alternatief voor de MFA. In de raadsinformatiebrief wordt Plan Siem als alternatief benoemd. Tevens wordt er gerefereerd aan de meedenkavond: “Tijdens de meedenkavond zijn 7 (mogelijke) wegingsfactoren gepresenteerd: centraal in de kern van Nederweert, alle gebruikers onder één dak, een multifunctionele accommodatie, flexibele indeling en meervoudig gebruik, snelle voortgang voor gebruikers, borgen betaalbaarheid verenigingen, één alternatief passend binnen budget van 8,8 miljoen euro.” Het alternatief plan Siem leidt tot het nieuwe inzicht voor een aparte podiumfunctie, waar voorheen nog geen sprake van was. De podiumfunctie zou dan elders moeten worden gecreëerd. Een koerswijziging die leidt tot de noodzaak voor aanvullend onderzoek in de haalbaarheid van dit alternatief. In de motie van 11 februari draagt de raad het college op om: 1. Plan A als uitgangspunt te nemen voor de verdere planvorming, waarbij de haalbaarheid wordt onderzocht en de financiële en ruimtelijke gevolgen inzichtelijk worden gemaakt. 2.
Een verkenning uit te voeren naar de benodigde procedures, financiële impact en ontwikkelkansen van deze variant. 3. De ontwikkelmogelijkheden van de huidige Pinnenhof-locatie voor woningbouw nader uit te werken, rekening houdende met de Woondeal, en hierover een separaat advies aan de raad voor te leggen. 4. De mogelijkheden voor een podiumfunctie binnen de gebiedsontwikkeling van Bengele Beweegt te onderzoeken, inclusief de financiële en organisatorische haalbaarheid. 5. In overleg te treden met gebruikers en maatschappelijke partners om de functionele inrichting van de nieuwe MFA op de beoogde locatie af te stemmen. 6. Als de raad constateert dat Plan A niet haalbaar is, Plan B als terugvaloptie uit te werken en de raad hierbij actief te informeren over de consequenties en vervolgstappen In de discussie die tijdens de raadsvergadering volgt wordt door de wethouder onder andere gezegd dat: - De motie volledig wordt omarmd en uitgevoerd; - Plan A krijgt urgentie en wordt als eerste opgepakt. - Gebruikers en partners worden weer actief betrokken. - Er komen regelmatige updates via RIB’s en voorstellen. - De verkenning wordt samen met Roan BV uitgevoerd. - Focus ligt op wat wél kan. - Woningbouw + podiumfunctie zijn belangrijk en worden ook onderzocht, maar met minder urgentie.
Ten aanzien van het laatste punt (woningbouw op de locatie van de Pinnenhof) merken wij op dat in de overeenkomst tussen de gemeente en de stichting Gemeenschapshuis de Pinnenhof van 27 januari 2021 over de overname van de Pinnenhof door de gemeente Nederweert een clausule is opgenomen 28 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF dat zulks gebeurt “onder de verplichting dat het onroerend goed door de gemeente niet wordt overgedragen aan een commerciële partij”. Deze clausule is opgenomen in de preambule van de overeenkomst en met dezelfde voorbehouden als de ‘afspraak’ dat de MFA bij nieuwbouw op de huidige Pinnenhof locatie plaats zou vinden, waar de portefeuillehouder nadrukkelijk aan vast wenst te houden. Noch in de stukken bij de raadsvergadering noch tijdens de vergadering is toegelicht waarom en hoe de genoemde woningbouw toch plaats zou kunnen vinden. Focus wordt volledig verlegd naar plan Siem In de raadsvergadering van maart 2025 is de focus volledig verlegd naar Plan Siem, afkomstig uit de motie van 11 februari. In de raadsvergadering van april wordt er door middel van een raadsinformatiebrief gesproken over de haalbaarheidsstudie naar een podiumfunctie bij de Bengele, ook als gevolg van de motie van 11 februari. 3.2.2.9 Kaderstelling t.a.v.
‘Plan Siem’ Het Plan Siem is ingediend door ROAN BV en in januari 2025 toegelicht door de initiatiefnemers aan de gemeenteraad. Hierop volgend is op 11 februari de motie ingediend met als voorkeursvariant Plan A, zijnde plan Siem. De zes punten in de motie kunnen we zien als kaders voor de te nemen stappen van het college in de ontwikkeling van de Pinnenhof. In maart 2025 wordt door middel van een RIB door de projectleider geschetst wat de stand van zaken is en de aanpak in deze. De kaderstelling is grof opgezet en focust op Plan Siem en een separate Podiumfunctie. Aangezien er vanaf 2022 gefocust is op een nieuwe MFA op de locatie Pinnenhof, is plan Siem een sterke koerswijziging ten opzichte van de oorspronkelijke plannen. Deze koerswijziging veroorzaakt nieuwe onderzoekskosten, die mogelijk wijzigingen in de kadervorming van de raad bepalen. Indien plan A niet “uitvoerbaar” is, zal er worden teruggevallen op Plan B, ontwikkeling Pinnenhof op huidige locatie. Kaderstelling ontbreekt, maar is wellicht ook nog te vroeg hiervoor. 3.2.2.10 Inleiding over voorstel Pinnenhof-locatie In de periode tussen 11 februari en 1 juli 2025, vonden meerdere bestuurlijke en politieke momenten plaats die van invloed waren op de verdere besluitvorming.
In deze periode werden in de raad vragen gesteld over de voortgang van het dossier, de betrokkenheid van gebruikers en maatschappelijke partners, de bestuurlijke continuïteit van de stichting en de samenhang tussen de MFA en de podiumfunctie. Op 1 juli tijdens de raadsvergadering werd het voorstel tot realisatie van MFA De Pinnenhof op de huidige Pinnenhof locatie behandeld Het raadsvoorstel van 1 juli 2025 vormde een belangrijk beslismoment. Het college stelde aan de raad voor te kiezen voor realisatie van de MFA op de Pinnenhof-locatie. De raad besloot echter unaniem dit voorstel niet over te nemen. De raad oordeelde dat de beschikbare informatie op dat moment onvoldoende basis bood voor besluitvorming over locatie, ontwerp en realisatie en gaf het college opdracht tot nadere uitwerking van de motie van 11 februari 2025. In de volgende paragrafen wordt de aanloop naar en de opvolging van het besluit van 1 juli 2025 chronologisch beschreven. Daarbij wordt ingegaan op de informatievoorziening aan de raad en de kaderstelling door de raad. 29 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF 3.2.2.11 Informatievoorziening rondom voorstel Pinnenhof locatie Wijzigingen in het stichtingsbestuur Op 18 maart 2025 werd tijdens de raadsvergadering in het vragenuur gesproken over MFA De Pinnenhof.
Daarbij kwam naar voren dat twee bestuursleden van de stichting recent waren gestopt en nog drie bestuursleden resteerden. Vanuit de raad werden zorgen geuit over de werkdruk binnen het bestuur en werd aandacht gevraagd voor mogelijke uitbreiding van het bestuur. Het college bevestigde het aftreden van twee bestuursleden: na de besluitvorming van 8 oktober 2024 heeft één bestuurslid afscheid genomen om persoonlijke redenen en enige tijd daarna heeft een ander bestuurslid dat ook gedaan. Voor wat betreft de oproep om te bezien of het bestuur mogelijk uitgebreid kon worden, wordt geantwoord dat van de stichting is begrepen dat ze nu nog niet direct op zoek gaan naar nieuwe bestuursleden, maar de taken weer hebben herverdeeld. Bovendien stelt het college dat de oproep heel goed wordt begrepen, maar dat het uiteindelijk aan het bestuur zelf is. Onduidelijkheid over het betrekken van gebruikers In dezelfde raadsvergadering werd tijdens het agendapunt politiek bestuurlijke actualiteiten, mede naar aanleiding van de raadsinformatiebrief van 12 maart 2025 33, gesproken over de betrokkenheid van gebruikers en maatschappelijke partners. Vanuit de raad werd in dat verband de noodzaak benadrukt om tempo te maken. Daarbij werd opgemerkt: “Dat betekent ook dat er geen dubbel werk gedaan moet worden.
Bijvoorbeeld schrijft u in uw brief dat u opnieuw in beeld gaat brengen het gebruik van de ruimtevraag van verenigingen en stichtingen. Volgens ons hebben we dat met elkaar al gezien en met elkaar al gedaan. Dat is al eens gedaan en kan weer gebruikt worden en eventueel iets aangepast worden. Dus zorg dat dat zo snel en zo goed mogelijk gebeurt” en “Ik kan me herinneren dat we ooit een keer invullingen gezien hebben van gebruik van de ruimtes in de Pinnenhof. En die zijn er gewoon. Die konden we allemaal zien en die konden we allemaal invullen enzovoort. Dus ik snap niet goed waarom dat zo expliciet in die RIB genoemd staat dat gebruikers en stichtingen en verenigingen weer aan de tafel moeten komen, want dat betekent gewoon tijd. Dat betekent extra tijd dat je daarvoor inzet”. Namens het college wordt geantwoord: “Wat betreft het gesprek met gebruikers, dat gaat niet vertragend werken. Dat is absoluut daar niet de bedoeling van. De ruimtes in het initiatief waar we nu mee aan de slag zijn, zijn anders dan in het Pinnenhofgebouw, in de eerdere variant. Dan kun je het wel hebben over dezelfde vierkante meters, maar de situering is anders en daar willen we gewoon goed met de gebruikers naar kijken. En dat wil de initiatiefnemer ook.
Dus dat pakken wij ook op in die verkennende fase waar we nu mee bezig zijn.” Het was op dat moment dus de intentie van het college wel degelijk in deze fase het gesprek aan te gaan met de gebruikers, zoals ook in de motie van 11 februari was gevraagd. Tijdens de behandeling van het raadvoorstel Pinnenhof locatie op 1 juli 2025 heeft de raad kritiek op het feit dat het overleg met de gebruikers achterwege is gebleven. De reactie vanuit het college luidt: “Bij het indienen van de motie van 11 februari heeft uw raad aangegeven van gebruik de informatie die beschikbaar is van 8 oktober. Dat hebben wij ook gedaan. Dat was ook echt op aandringen van uw raad. U gaf toen ook aan, volgens mij hoeft er niet veel overleg met gebruikers plaats te vinden, want op zich 33 RIB nr. RIV-25-00929 “Verkenning haalbaarheid MFA De Pinnenhof op locatie Siem”. 30 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF is die informatie er. We hadden het voornemen om dat wel te doen, voorzitter. En dat hebben we uiteindelijk niet gedaan. Niet omdat deze wethouder dat niet zou willen. Maar omdat ons dat niet opportuun leek om dat te doen in dit stadium. Omdat wij zagen dat er, om het passend te kunnen maken, er concessies nodig zijn van verenigingen. Dat gesprek willen we best aangaan.
Maar wij vonden het wel belangrijk dat er dan eerst een besluit ligt van deze raad, alvorens ook dat gesprek te kunnen voeren”. Wij hebben geen informatie kunnen vinden waarmee de raad tussen de raadsvergadering van 18 maart 2025 en die van 1 juli 2025 is geïnformeerd over het (kennelijk) gewijzigde standpunt over het in deze periode betrekken van de gebruikers. Advies Boels Zanders Op 19 mei werd tijdens een raadsinformatiebijeenkomst gesproken over de verkenning en het juridisch advies van Boels Zanders. Dit richtte zich specifiek op Plan A: de ontwikkeling van MFA De Pinnenhof op locatie Siem-Lambertushof. De opdracht aan Boels Zanders luidde: welke juridisch houdbare ontwikkel- en realisatiestrategieën mogelijk zijn om “Plan A” te realiseren in samenwerking tussen gemeente, Roan Holding BV en/of Stichting De Pinnenhof. Tegelijkertijd werd de huidige Pinnenhof-locatie (Plan B) nadrukkelijk onderscheiden als terugvaloptie. In de motie van 11 februari 2025, die tijdens de bijeenkomst werd toegelicht, had de raad het college opgedragen om Plan B pas verder uit te werken als de raad constateerde dat Plan A niet haalbaar was.
Dat betekende feitelijk dat de raad op 19 mei 2025 vooral informatie ontving over de haalbaarheid van Plan A (Siem), terwijl de ontwikkeling van de huidige Pinnenhof-locatie nog niet als voorkeursrichting werd uitgewerkt, maar in beeld bleef als terugvaloptie. Raadsvoorstel 1 juli gebaseerd op uitgevoerde verkenning Een belangrijk moment in de informatievoorziening betrof het raadsvoorstel van 1 juli 2025 over realisatie van MFA De Pinnenhof op de Pinnenhof-locatie. Het voorstel was gebaseerd op de resultaten van een uitgevoerde verkenning en bood de raad informatie ten behoeve van besluitvorming over locatie, ontwerp en realisatie van een nieuwe MFA. Daarbij werd uitgegaan van realisatie op de huidige locatie en verdere uitwerking richting besluitvorming in het najaar van 2025. Raad acht beschikbare informatie onvoldoende voor besluitvorming Tijdens de behandeling van het voorstel concludeerde de raad unaniem dat de voorliggende verkenning op dat moment onvoldoende basis bood voor een besluit over locatie, ontwerp en realisatie van een nieuwe MFA. De raad gaf aan aanvullende informatie noodzakelijk te achten alvorens tot definitieve besluitvorming over te gaan.
De raad verzocht het college daarom om nadere informatie beschikbaar te stellen in de vorm van meerdere scenario’s voor Plan A (Siem), inclusief nadere onderbouwing van de functionele invulling, ruimtelijke inpasbaarheid en financiële consequenties. Daarnaast werd gevraagd om informatie over de mogelijkheden voor woningbouw op de huidige Pinnenhof-locatie en om de resultaten van het onderzoek naar een podiumfunctie aan de raad beschikbaar te stellen. 31 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Tijdelijke instandhouding oude Pinnenhof onderdeel van besluitvorming In afwachting van aanvullende informatie besloot de raad het besluit over locatie, ontwerp en uitvoering aan te houden. Tegelijkertijd werd de raad via een amendement in positie gebracht om te besluiten over de tijdelijke instandhouding van de bestaande voorziening. Daarbij werd ingestemd met inzet van eerder gereserveerde middelen voor tijdelijke huisvesting ten behoeve van tijdelijke heropening en beperkte instandhouding van de bestaande Pinnenhof Vervolg communicatie richting raad in de periode juli 2025- april 2026 Tussen juli en september 2025 is de raad op verschillende momenten geïnformeerd over de ontwikkelingen rondom MFA De Pinnenhof, zowel tijdens raadsvergaderingen als via raadsinformatiebrieven.
Op 4 juli 2025 ontving de raad via een ingekomen stuk een brief van het stichtingsbestuur van De Pinnenhof, waarin werd aangegeven geen rol meer te willen spelen in de terugkeer naar De Pinnenhof en waarin het voornemen tot ontbinding van de stichting werd aangekondigd. Vervolgens werd de raad op 12 augustus 2025 via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de uitvoering van de heropening van de oude Pinnenhof, waaronder herstelwerkzaamheden en de gefaseerde terugkeer van gebruikers. Daarbij werd aangekondigd dat de raad eind oktober opnieuw per raadsinformatiebrief zou worden geïnformeerd en dat op 22 september 2025 een informatiebijeenkomst zou plaatsvinden over het haalbaarheidsonderzoek naar een podiumfunctie. Op 19 augustus 2025 ontving de raad een raadsinformatiebrief over de massastudie voor de Pinnenhoflocatie, waarin verschillende ruimtelijke scenario’s werden gepresenteerd. Tijdens de raadsvergadering van 9 september 2025 werd de raad mondeling bijgepraat over de voortgang van het dossier langs verschillende sporen, waaronder tijdelijke huisvesting, heropening van de oude Pinnenhof en het onderzoek naar de podiumfunctie. Op dezelfde dag werd de raad uitgenodigd voor de informatiebijeenkomst van 22 september 2025, waarin bureau Synarchis de voorlopige bevindingen van het haalbaarheidsonderzoek presenteerde.
Hierbij werd de raad geïnformeerd over de eerste uitkomsten en de vervolgstappen richting een definitief rapport. Tijdens het vragenhalfuur van 7 oktober 2025 werd door fractie JAN aandacht gevraagd voor de op 22 september 2025 gepresenteerde voorlopige resultaten van het haalbaarheidsonderzoek naar een podiumfunctie. Daarbij werd gevraagd naar het vervolgproces, de planning en de vervolgstappen indien een podiumfunctie niet haalbaar zou blijken. De wethouder gaf aan dat het definitieve onderzoeksrapport later in 2025 aan de raad zou worden aangeboden en drie varianten zou bevatten: een podiumzaal, een podiumzaal met sportcomponent en een evenementenhal. Op 28 oktober 2025 werd de raad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de aanpak langs vier sporen: de heropening van De Pinnenhof en het bibliotheekgebouw, de tijdelijke huisvesting, de podiumfunctie/evenementenhal en de nieuwbouw van De Pinnenhof. In dezelfde raadsinformatiebrief werd de raad geïnformeerd over bevindingen ten aanzien van het besluitvormingsproces, waaronder het ontbreken van formele collegebesluitvorming over de gebruikersovereenkomst uit 2024 en de sluiting van De Pinnenhof in april 2024. Daarnaast werd aangegeven dat het nieuwe college en de nieuwe raad op een later moment onderbouwde keuzes kunnen gaan maken over de scenario’s en het vervolg.
32 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Tijdens de begrotingsbehandeling op 4 november 2025 kwam het dossier De Pinnenhof uitgebreid aan de orde in de algemene beschouwingen van verschillende fracties. Daarbij werd door meerdere fracties kritisch gereflecteerd op de besluitvorming en de informatievoorziening rondom het dossier en werd aandacht gevraagd voor het vervolgproces. Op 18 november 2025 werd tijdens de raadsvergadering opnieuw gesproken over De Pinnenhof. De raad stelde vervolgvragen over onder meer de gebruikersovereenkomst uit 2024, garantstellingen en de wijze waarop besluitvorming had plaatsgevonden. De beantwoording door het college leidde tot een nadere discussie over werkprocessen, governance en de informatiepositie van de raad. Op 20 januari 2026 ontving de raad een raadsinformatiebrief over de uitkomsten van het onderzoek naar een podiumzaal en evenementenhal. Het college concludeerde dat een separate podiumfunctie of evenementenhal niet realistisch werd geacht, maar onderkende wel het belang van een podiumfunctie voor lokale maatschappelijke activiteiten. Deze behoefte zou worden meegenomen in toekomstige keuzes rondom MFA De Pinnenhof.
Op 23 april 2026 werd de raad met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het verzoek vanuit de Stichting tot een financiële bijdrage (subsidie) tot zorgvuldige afronding van alle verplichtingen zonder dat een faillissement nodig was. Het college heeft toen besloten tot een incidentele subsidie van maximaal € 89.800 aan MFA De Pinnenhof ten behoeve van de afwikkeling en opheffing van de Stichting. De subsidie werd verleend onder diverse voorwaarden waaronder de voorwaarde dat de Stichting de nog te maken kosten verantwoordt. Hiermee werd geborgd dat de middelen uitsluitend worden ingezet voor een ordentelijke afwikkeling en opheffing van de Stichting Samenvattend beeld informatievoorziening Op basis van het voorgaande constateren wij dat de raad voorafgaand aan en tijdens de behandeling van het raadsvoorstel van 1 juli 2025 op meerdere momenten is geïnformeerd over de bestuurlijke situatie, de voortgang van de ontwikkeling van MFA De Pinnenhof en de uitkomsten van de uitgevoerde verkenning. Tegelijkertijd blijkt dat de raad de beschikbare informatie op 1 juli 2025 onvoldoende achtte om tot besluitvorming over locatie, ontwerp en realisatie over te gaan en aanvullende informatie noodzakelijk achtte.
3.2.2.12 Kaderstelling rondom voorstel Pinnenhof locatie Raad herijkt eerdere koers rondom Pinnenhof De kaderstelling door de raad rondom MFA De Pinnenhof wijzigde in de periode februari tot en met juli 2025 wezenlijk. Met de motie van 11 februari 2025 stelde de raad nieuwe kaders aan het vervolgproces. De raad gaf richting aan de verdere ontwikkeling door niet uitsluitend één voorkeursvariant centraal te stellen, maar ruimte te bieden voor meerdere scenario’s. Daarbij werd nadrukkelijk gevraagd om afstemming met initiatiefnemers, gebruikers en maatschappelijke partners over de functionele inrichting van de MFA. Hiermee verbreedde de raad de eerdere focus op realisatie op de bestaande locatie naar een bredere verkenning van alternatieven en gebruiksfuncties. Raad wijst koers op huidige locatie af Op 10 juni 2025 stelde het college voor om de raad te laten kiezen voor realisatie van de MFA op de huidige Pinnenhof-locatie (Plan B). Daarmee werd opnieuw gestuurd op een concrete locatiekeuze. De raad heeft deze voorgestelde richting op 1 juli 2025 echter niet overgenomen. De raad concludeerde 33 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF unaniem dat de beschikbare verkenning onvoldoende basis bood voor een besluit over locatie, ontwerp en realisatie.
Raad vraagt nadere scenario-uitwerking en betrokkenheid partners De raad concretiseerde deze kaderstelling door het college opdracht te geven de motie van 11 februari 2025 nader uit te werken. Daarbij werden inhoudelijke randvoorwaarden meegegeven. Zo dienden meerdere scenario’s voor Plan A (Siem) verder te worden uitgewerkt, inclusief inzicht in functionele inrichting, ruimtelijke inpasbaarheid en financiële consequenties. Ook stelde de raad als kader dat initiatiefnemers, gebruikers en maatschappelijke partners nadrukkelijk betrokken moesten worden bij de verdere uitwerking. Tijdelijk kader voor instandhouding maatschappelijke voorziening Op 1 juli 2025 stelde de raad een tijdelijk kader voor de instandhouding van maatschappelijke voorzieningen. Door middel van een amendement werd besloten het eerder gereserveerde budget voor tijdelijke huisvesting in te zetten voor de tijdelijke heropening en beperkte instandhouding van de bestaande Pinnenhof. Hiermee gaf de raad richting aan de continuïteit van maatschappelijke functies gedurende de periode waarin definitieve besluitvorming werd uitgesteld. Van uitvoering naar herijking van kaders Op basis van het voorgaande constateren wij dat de raad in 2025 de eerder gekozen koers richting realisatie op de huidige locatie heeft herijkt en aanvullende inhoudelijke en procesmatige kaders heeft gesteld.
Daarbij verschoof de nadruk van uitvoering van een voorkeursvariant naar nadere scenarioverkenning, participatie van betrokken partijen en aanvullende onderbouwing voordat definitieve besluitvorming mogelijk werd geacht. Kaderstelling door de raad vanaf juli 2025 t/m april 2026 In de periode juli tot en met november 2025 is geen sprake van expliciete kaderstelling door de raad ten aanzien van MFA De Pinnenhof. De raad werd in deze fase voornamelijk geïnformeerd over de voortgang van het dossier via ingekomen stukken, raadsinformatiebrieven, mondelinge toelichtingen en een informatiebijeenkomst. De nadruk lag op informatievoorziening en verkenning, waarbij besluitvorming en verdere positionering van de raad werden aangekondigd voor een later moment. Wel vraagt de raad op verschillende momenten nadrukkelijk om nadere informatie, onderbouwing en duidelijkheid over het vervolgproces. Tijdens het vragenhalfuur van 7 oktober 2025 werd gevraagd naar het vervolgproces, de planning en de consequenties indien een podiumfunctie niet haalbaar blijkt. In de raadsinformatiebrief van 28 oktober 2025 werd vermeld dat een nieuw college en een nieuwe raad op een later moment onderbouwde keuzes konden maken over de scenario’s en het vervolgproces. Een concrete datum voor besluitvorming werd daarbij niet genoemd.
Tijdens de raadsvergaderingen van 4 en 18 november 2025 vraagt de raad nadrukkelijk aandacht voor de wijze van besluitvorming, informatievoorziening en governance rondom De Pinnenhof. Daarbij worden vragen gesteld over onder meer de gebruikersovereenkomst en garantstellingen zonder formele besluitvorming. 34 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Samenvattend beeld kaderstelling De kaderstelling door de raad rondom MFA De Pinnenhof laat in 2025 een duidelijke verschuiving zien. Waar de raad eind 2022 nog had ingestemd met realisatie van een multifunctionele accommodatie op de bestaande Pinnenhof-locatie en het college ruimte had gegeven voor verdere uitwerking binnen financiële kaders, is deze koers in 2025 herijkt. Met de motie van 11 februari 2025 verbreedde de raad de scope van het dossier door niet langer uitsluitend één voorkeursvariant centraal te stellen, maar ruimte te bieden voor meerdere scenario’s en nadrukkelijk aandacht te vragen voor betrokkenheid van initiatiefnemers, gebruikers en maatschappelijke partners. Deze koerswijziging werd op 1 juli 2025 verder geconcretiseerd, toen de raad het voorstel om te kiezen voor realisatie op de huidige locatie niet overnam.
De raad stelde als expliciet kader dat besluitvorming pas mogelijk was nadat aanvullende informatie beschikbaar zou komen over scenario’s, functionele inrichting, ruimtelijke inpasbaarheid en financiële consequenties. Ook werd woningbouw op de huidige locatie onderdeel van de verkenning en stelde de raad een tijdelijk kader vast voor instandhouding van maatschappelijke functies via tijdelijke heropening van De Pinnenhof. Vanaf augustus 2025 verschoof de rol van de raad zichtbaar van kaderstelling naar informatievergaring en controle. De raad werd voornamelijk geïnformeerd via ingekomen stukken, raadsinformatiebrieven, mondelinge toelichtingen en informatiebijeenkomsten. Uit de geraadpleegde informatie blijkt in deze periode geen nieuwe formele inhoudelijke kaderstelling over de toekomstige invulling van MFA De Pinnenhof. Wel vroeg de raad herhaaldelijk om nadere onderbouwing, scenario-uitwerking en duidelijkheid over het vervolgproces. De nadruk lag daarmee vooral op de controlerende rol van de raad en voorbereiding op latere besluitvorming, zonder dat hiervoor in de onderzochte periode concrete besluitmomenten werden vastgelegd. 3.2.3 Deelvraag 3: Te leren lessen gebaseerd op normenkader Inleiding In deze paragraaf gaan wij na welke lessen geleerd kunnen worden uit de analyse van de bevindingen bij de vier raadsbesluiten, zoals deze in de vorige paragraaf zijn benoemd.
Welke patronen in kaderstelling, informatievoorziening, projectbeheersing en onderlinge rolverdeling komen naar voren en wat kan daarvan worden geleerd. Wij hanteren daarbij de indeling uit het normenkader (bijlage 1). Wij benoemen zowel de positieve lessen, die in het vervolgtraject bestendigd kunnen worden als lessen die aanleiding kunnen geven voor verbeteringen. Aan het eind van de paragraaf is een samengevat overzicht van normen, bevindingen en lessen in tabelvorm opgenomen. Lessen ten aanzien van actieve kaderstelling, initiatief, sturen op resultaten en prioritering Bij het startbesluit in 2022 maakte de raad beperkte resultaatafspraken, gaf geen prioriteiten aan en stelde slechts beperkt randvoorwaarden vast. Een betere kaderstelling vroeg in het proces (zowel inhoudelijk als procesmatig) draagt bij aan duidelijkheid over wat de raad belangrijk vindt en hoe de raad daarover geïnformeerd wil worden tijdens de uitvoering. Ofschoon vertrouwen tussen raad en college een belangrijke voorwaarde is voor een effectieve samenwerking, kan het de formele rolverdeling niet vervangen. Vroegtijdige kaderstelling vormt geen uiting van wantrouwen, maar is een noodzakelijke invulling van de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Pas vanaf 2024 nam de raad nadrukkelijker initiatief, onder meer door het vragen van varianten en het aannemen van de motie Plan Siem.
Een belangrijke les is dat de raad bij complexe 35 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF projecten vanaf het begin expliciet kan maken welke resultaten worden nagestreefd, welke prioriteiten gelden en bij welke strategische keuzes, afwijkingen of risico's de raad betrokken wil worden. Lessen ten aanzien van heldere verwachtingen over frequentie, format, diepgang en aanlevermomenten Daarnaast ontbraken gedurende het gehele traject heldere afspraken over de informatievoorziening die pasten bij de verwachtingen van de raad, zoals expliciet vastgestelde afspraken over frequentie, diepgang, onderwerpen, format en aanlevermomenten. In de rapportage met bijlagen bij het startbesluit worden uitgangspunten bij het project opgesomd en toegelicht, waarmee de zes punten uit het besluit onderbouwd worden met zowel inhoudelijke uitgangspunten (zoals de locatie en het wensenscenario) als procesmatig (zoals planning en het organisatiemodel). Deze uitgangspunten zijn echter nauwelijks omgezet naar toetsingscriteria, waarover tijdens de uitvoering van het project gerapporteerd kunnen worden De (formele) status van de Pin -updates – was onduidelijk. Hierdoor bleek in de praktijk sprake van verschillende verwachtingen tussen raad en college over aard, omvang en status van de informatievoorziening.
Een vooraf besproken en vastgestelde set afspraken over vorm en status van informatie kan wederzijdse verwachtingen verduidelijken en de informatievoorziening beter aan laten sluiten op de behoeften van de raad. Lessen ten aanzien van risico’s, alternatieven en dilemma’s Het tijdig en expliciet bespreken, vastleggen en managen van risico’s, alternatieven en dilemma’s is een verbeterpunt. Een integrale risicoanalyse werd niet aan de raad voorgelegd, alternatieven werden beperkt uitgewerkt en niet als keuze aan de raad voorgelegd en dilemma's werden niet expliciet als afweging aan de raad gepresenteerd. Hierdoor kon de raad geen reële afweging maken tussen scenario’s of risico’s. De kwaliteit van de besluitvorming wordt versterkt wanneer risico's, onzekerheden en alternatieven expliciet en tijdig worden gedeeld, vastgelegd en gemanaged. Lessen ten aanzien van structurele evaluatie en leerpunten Verder blijkt dat er zowel binnen de ambtelijke organisatie als door de raad nauwelijks structurele evaluatie of borging van leerpunten plaatsvond. Hierdoor was er minder gelegenheid om tussentijds te reflecteren op knelpunten en deze tijdig te adresseren. Complexe projecten kunnen profiteren van periodieke evaluaties, waarin zowel inhoudelijke voortgang als procesmatige kwaliteit worden beoordeeld, gedeeld en waar nodig besproken.
Lessen ten aanzien van DIN, GROTICK, definitie majeure thema’s, projectsturing De projectmatige en programmatische sturing was beperkt ontwikkeld. Kenmerken van programmatische sturing (zoals DIN) en projectmatige beheersing (zoals GROTICK) waren beperkt herkenbaar in de informatievoorziening en projectsturing. Voor wat betreft de programmatische sturing waren met name de relaties tussen het project MFA De Pinnenhof en het majeur programma gebiedsontwikkeling Lambertushof en omgeving lange tijd onduidelijk. Voor wat betreft de projectmatige beheersing was samenhangend inzicht in geld, risico’s, organisatie, tijd, informatie, communicatie en kwaliteit niet beschikbaar. Een gestructureerde programmatische benadering en projectaanpak kan de beheersing van complexe projecten verbeteren. Eind 2025 is door het MT besloten om projectmatig werken in te voeren, waarmee de projectbeheersing naar verwachting versterkt kan worden. 36 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Lessen ten aanzien van dashboard, uniforme formats, centrale vindbaarheid, actualiteit De informatievoorziening was daarnaast versnipperd, niet uniform en niet centraal vindbaar. Documenten waren verspreid over Pin -updates (tot midden 2024), RIB’s (ná midden 2024), presentaties, mondelinge toelichtingen en stukken die vanwege vertrouwelijkheid alleen bij de griffie in te zien waren.
Ook ontbrak een totaaloverzicht van formele besluiten die ten aanzien van het project waren genomen, waardoor niet alleen onduidelijkheid kon ontstaan, maar ook ontbrekende besluiten niet of pas in een laat stadium werden opgemerkt. Een centrale projectpagina met hyperlinks naar relevante brondocumenten in iBabs of het zaaksysteem kan de toegankelijkheid vergroten zonder duplicatie van informatie, mits deze actueel wordt gehouden en aansluit op de informatiebehoefte van de raad. Lessen ten aanzien van vaste frequentie, vooraf delen van stukken, escalatielijn Aan het begin van het project is een communicatieplan opgesteld, waarin onder andere werd vastgelegd hoe, in welke vorm en met welke middelen naar doelgroepen zou worden gecommuniceerd. Het plan bood structuur rond communicatie en vormde in opzet een basis voor de interactie met stakeholders. Dit plan kan, in een aangepaste vorm, een belangrijke rol spelen in het vervolg van het project In de praktijk waren de tijdigheid en voorspelbaarheid van informatievoorziening echter wisselend. Formele informatie over diverse relevante ontwikkelingen, zoals de overschrijding van het investeringskrediet, inclusief de onderliggende oorzaken daarvan bereikten de raad pas in een laat stadium. Een vaste frequentie, tijdige aanlevering en een duidelijke escalatielijn kunnen de raad beter in staat stellen om tijdig bij te sturen.
Lessen ten aanzien van processtappen, rolverdeling Een positieve les is hoe in de beginfase een sterke mate van inzet en enthousiasme aanwezig was bij vrijwel alle betrokken partijen. Deze gedeelde energie hielp om het project in beweging te krijgen en te houden. Voor het vervolg van het project is het wederom creëren van een positieve sfeer uitdagend maar essentieel. De intensieve betrokkenheid van (potentiële) gebruikers in de eerste jaren van het project kan eveneens aangemerkt worden als een positieve les uit het onderzoek. De wijze waarop verenigingen en andere toekomstige gebruikers werden meegenomen in het proces, leverde waardevolle inzichten op en droeg bij aan een breed gedragen inhoudelijke uitwerking. Dit laat zien dat vroegtijdige participatie binnen een gestructureerde projectaanpak meerwaarde heeft, wat ook in het vervolg van het project van belang is. Processtappen, rolverdeling en mandaten ten aanzien van besluitvorming, uitvoering en informatievoorziening waren onvoldoende inzichtelijk. Het besluitvormingspad was niet vooraf gedeeld en rollen en verantwoordelijkheden waren niet helder. Dit bemoeilijkte de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Een vooraf inzichtelijk proces en duidelijke rolverdeling dragen bij aan een helder en voorspelbaar besluitvormingsproces.
Lessen ten aanzien van capaciteit, integrale risicoafweging, projectevaluatie Vanaf oktober 2024 is de projectorganisatie door de gemeentesecretaris aangevuld met vaste disciplines: sociaal domein, financiën en communicatie. Hierdoor werd de projectstructuur professioneler en minder afhankelijk van ad-hoc inzet. Dit versterkte de continuïteit en kwaliteit van de 37 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF projectsturing. Ook het besluit om de communicatie tussen het projectteam en de verantwoordelijk wethouder niet alleen door de projectleider plaats te laten vinden, maar door het gehele projectteam heeft een positief effect gehad en zou in de vervolgfase gecontinueerd kunnen worden. Risico’s werden niet integraal afgewogen en gemanaged en structurele gedocumenteerde projectevaluaties ontbraken. Mede hierdoor ontstond het risico dat de uitvoerbaarheid van het project optimistischer werd ingeschat dan achteraf gerechtvaardigd bleek. Het gebruiken van een systeem van integraal risicomanagement en periodieke gedocumenteerde projectevaluaties kunnen de realiteitswaarde van plannen vergroten en alle betrokkenen meer zicht bieden op de beheersing van het project.
Lessen ten aanzien van juistheid, volledigheid, tijdigheid en relevantie van informatie Informatie is het meest bruikbaar wanneer deze juist, volledig, tijdig, relevant en consistent in de tijd is. In de praktijk waren er leemtes, inconsistenties, onduidelijkheden en vertragingen in de informatievoorziening, zowel wat betreft de actieve als de passieve informatieplicht. Voor het vervolg van het project is het van belang om hieraan meer aandacht te besteden. Samengevat overzicht normen – bevindingen – lessen in tabelvorm Normthema, Bevinding, Les Actieve kaderstelling Beperkte resultaatafspraken en randvoorwaarden in 2022. Raad had beperkt zicht op voortgang. Vanaf het begin expliciet resultaten, prioriteiten en betrokkenheidsmomenten vastleggen. Frequentie format diepgang aanlevermomenten Geen afspraken over informatievoorziening. Uitgangspunten niet vertaald naar toetsingscriteria. Onheldere status Pin-updates. Vooraf afspraken maken over frequentie, diepgang, onderwerpen, format en status van informatie. Risico’s alternatieven dilemma’s vertrouwelijkheid Risico’s alternatieven en dilemma’s niet tijdig of integraal gedeeld. Geen integrale risicoanalyse. Risico’s onzekerheden alternatieven en dilemma’s tijdig expliciet en integraal bespreken en managen. Structurele evaluatie leerpunten Nauwelijks structurele evaluatie of borging van leerpunten.
Periodieke evaluaties uitvoeren waarin voortgang en proceskwaliteit worden beoordeeld en gedeeld. DIN GROTICK majeure thema’s projectsturing Programmatische en projectmatige sturing beperkt ontwikkeld. Onvoldoende samenhangend inzicht in geld risico’s organisatie tijd informatie communicatie kwaliteit. Gestructureerde programmatische benadering en projectaanpak toepassen om beheersing te verbeteren. Dashboard uniforme formats vindbaarheid actualiteit Informatie versnipperd niet uniform niet centraal vindbaar. Geen totaaloverzicht van formele besluiten. Gebruik centrale projectpagina met uniforme formats en actuele vindbare documentatie. Vaste frequentie vooraf delen escalatielijn Communicatieplan aanwezig maar tijdigheid en voorspelbaarheid wisselend. Formele informatie kwam laat. Hanteer vaste frequentie tijdige aanlevering en duidelijke escalatielijn bij afwijkingen of risico’s. Processtappen rolverdeling vertrouwelijkheid Positieve inzet en gebruikersparticipatie. Processtappen en rolverdeling onvoldoende inzichtelijk. Processtappen rolverdeling en mandaten vooraf inzichtelijk maken en positieve cultuur en participatie 38 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Normthema, Bevinding, Les Besluitvormingspad niet vooraf gedeeld. vasthouden. Capaciteit integrale risicoafweging projectevaluatie Projectorganisatie vanaf 2024 versterkt.
Risico’s niet integraal afgewogen. Geen structurele projectevaluaties. Integrale risicoafweging en periodieke gedocumenteerde projectevaluaties toepassen en versterkte projectstructuur continueren. Juistheid volledigheid tijdigheid relevantie Leemtes inconsistenties onduidelijkheden en vertragingen in informatievoorziening. Zorg voor juiste volledige tijdige en relevante informatievoorziening. Consistentie informatie in tijd Informatie niet consistent in de tijd. Zorg voor consistente informatie zodat ontwikkelingen goed te volgen zijn. 3.3. Vooruitblik (ex ante) 3.3.1 Deelvraag 4: Hebben de projectleider en het college aanpassingen doorgevoerd om de kwaliteit van de informatievoorziening aan de raad in het vervolg van het project te verbeteren Uit de interviews met de projectleider en projectleden blijkt dat de informatievoorziening richting de raad in de loop van het project op onderdelen is veranderd, maar dat deze veranderingen niet het karakter hebben van een vastgelegde of structureel geborgde verbetering. De informatievoorziening vindt plaats via collegevoorstellen, raadsinformatiebrieven en raadsinformatiebijeenkomsten. Onder leiding van de huidige projectleider wordt projectmatig gewerkt in korte stappen, waarbij op basis van nieuwe inzichten wordt bijgestuurd. Dit wijst op een gefaseerde werkwijze, waarbij informatie op meerdere momenten wordt gedeeld.
Tegelijkertijd is geen sprake van vaste, periodieke voortgangsrapportages en zijn rapportagelijnen grotendeels ad hoc ingericht. Ook ontbreekt een vaste, structurele (financiële) voortgangsrapportage op projectniveau. Dit duidt erop dat de informatievoorziening niet structureel is gestandaardiseerd of vastgelegd. Wel wordt aangegeven dat na november 2024 vaker met de raad is gecommuniceerd dan in de periode daarvoor. Dit wijst op een intensivering van de communicatie, zonder dat dit is vertaald in een structurele systematiek. Informatievoorziening verloopt daarnaast via verschillende kanalen, waaronder wekelijkse overleggen met college en projectgroep, de P&C-cyclus en raadsvoorstellen. Het werken met “vier sporen” heeft volgens geïnterviewde projectleider en leden geleid tot meer structuur en beter inzicht in kosten en voortgang. Dit kan worden gezien als een inhoudelijke verbetering in de ordening en presenta tie van informatie. Tegelijkertijd wordt aangegeven dat er geen aanwijzingen zijn dat tijdens de betrokkenheid van projectleden concrete aanpassingen zijn doorgevoerd in de informatievoorziening. Er wordt gewezen op het ontbreken van structuur, toetsingscriteria en duidelijke afspraken over rapportage. Ook wordt het ontbreken van open en transparante communicatie in verband gebracht met toenemend wantrouwen bij de raad.
Overkoepelend beeld is dat verbeteringen vooral impliciet en situationeel zijn ontstaan, onder andere door: het frequenter communiceren met de raad, meer structuur via de vier-sporenaanpak en het stapsgewijs werken met tussentijdse terugkoppeling. Tegelijkertijd ontbreken essentiële randvoorwaarden voor structureel goede informatievoorziening, zoals: een integraal projectplan/-opdracht, vaste rapportagestructuren, duidelijke kaders en een 39 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF consistente opdracht vanuit de raad en expliciet risicomanagement en gestructureerde informatie over risico’s. Gelet hierop kan worden geconcludeerd dat er aanwijzingen zijn voor een hogere frequentie en gedeeltelijke verbetering in de structuur van de informatievoorziening, maar dat geen sprake is van aantoonbare, systematische en geborgde aanpassingen die de kwaliteit duurzaam verbeteren. Uit gesprekken met vertegenwoordigers van het college blijkt dat wijzigingen zijn doorgevoerd om de informatievoorziening richting de raad te verbeteren. Daarbij worden zowel concrete maatregelen als reflecties op verbeterpunten genoemd. Volgens de geïnterviewden is na oktober 2024 sprake van een omslag naar meer formele communicatie richting de raad.
Daarbij wordt onder meer gewezen op: · meer formele informatievoorziening via raadsinformatiebrieven in plaats van voornamelijk informele nieuwsbrieven (Pin-updates); · een grotere nadruk op openbare collegebesluiten; · meer transparantie over besluitvorming en subsidies; · frequenter overleg en communicatie met gebruikers en bestuur; · uitnodiging van de raad op locatie; · een meer gestructureerde projectaanpak met bredere ambtelijke betrokkenheid, actief risicomanagement en overleg met de gehele projectgroep. Sinds juli 2025 wordt gewerkt vanuit het uitgangspunt van openbare en transparante communicatie en besluitvorming. Tegelijkertijd wordt gereflecteerd op onderdelen van de projectaanpak die in de vervolgfase minder nadrukkelijk zouden zijn voortgezet. Daarbij wordt benoemd dat na het amendement van oktober 2024 mogelijk opnieuw had moeten worden vastgelegd hoe participatie, communicatie en projectsturing georganiseerd moesten worden. In een MT besluit wordt de “Nederweerter projectaanpak” geïntroduceerd en hiermee zal in de nieuwe bestuursperiode actief worden gewerkt bij de aanpak van projecten. De beantwoording van deze deelvraag luidt daarmee dat slechts in beperkte mate kan worden vastgesteld dat gerichte en structurele verbetermaatregelen zijn doorgevoerd; de veranderingen zijn vooral pragmatisch en nog onvoldoende verankerd in de projectaanpak.
3.3.2 Deelvraag 5: Hebben de projectleider en het college aanpassingen doorgevoerd om de raad beter te faciliteren bij het stellen van kaders voor het vervolg van het project? De raad stelt kaders met moties en amendement De door de raad genomen besluiten vormen de kaders voor de uitvoering door het college. Vanaf oktober 2024 werden besluiten genomen op initiatief van de raad en niet via collegevoorstellen. Daarmee nam de raad een nadrukkelijkere rol in bij de kaderstelling van het project. Hierdoor is deze deelvraag over facilitering door college lastig te beantwoorden, omdat de veranderde rolverdeling invloed heeft op de wijze waarop kaders tot stand kwamen. Het college reikt de raad selectiecriteria aan In het amendement van oktober 2024 zijn drie selectiecriteria opgenomen, bedoeld om de raad in staat te stellen een onderbouwde keuze te maken. Tijdens de meedenkavond van 27 januari 2025 zijn 40 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF vervolgens twee alternatieven gepresenteerd. Daarbij zijn zeven selectiecriteria gehanteerd op basis waarvan de raad een keuze tussen de varianten kon maken. Geen andere facilitering bij kaderstelling Het raadsvoorstel over de Pinnenhof-locatie had betrekking op de keuze voor de locatie, terwijl eerdere voorstellen uitgingen van bouw op de huidige locatie.
Het startbesluit, de voorstellen voor budgetverhoging en het voorstel over de Pinnenhof-locatie kenden een vergelijkbare opzet. De veranderingen hangen samen met de aard van de voorstellen en niet met een andere facilitering door college bij de kaderstelling. De beantwoording van deze deelvraag luidt daarmee dat niet kan worden vastgesteld dat gerichte en structurele verbetermaatregelen zijn doorgevoerd. 3.3.3 Deelvraag 6: Hebben de voor de raad relevante lessen uit deelvraag 3 geleid tot andere inzichten en werkwijzen bij de raad voor het vervolg van het project? De lessen uit deelvraag 3 laten zien dat de raad in de afgelopen projectfase verschillende structurele tekortkomingen heeft ervaren in de kaderstelling, informatievoorziening en rolverdeling. De vraag is in hoeverre deze lessen hebben geleid tot andere inzichten en werkwijzen in het vervolg van het project. Uit de gesprekken met de fracties ontstaat het beeld dat de lessen wel zijn herkend, maar slechts beperkt zijn vertaald in nieuwe, structurele werkwijzen. De recente gemeenteraadsverkiezingen en de komst van een nieuwe wethouder herbergen het risico dat dossierkennis verdwijnt en de eerder getrokken lessen niet vanzelfsprekend zijn geborgd. Lessen uit deelvraag 3: bewustzijn gegroeid, maar borging ontbreekt In deelvraag 3 is vastgesteld dat de raad de volgende lessen heeft getrokken: 1.
Kaderstelling: de noodzaak van concretere kaders, expliciete besluitmomenten en scenario’s en het ontbreken van afspraken over escalatiemomenten, terugkoppellijnen en rapportageformats. 2. Informatievoorziening: het belang van tijdige, volledige en bestuurlijk relevante informatie en het onderscheid tussen formele en informele communicatiekanalen en de positie van de raad daarin. 3. Gezamenlijke evaluaties: het belang van periodieke en gezamenlijke evaluaties van het project. Deze lessen worden door alle fracties herkend. Bij de meeste fracties is sprake van een “groter bewustzijn” dat grote projecten vooraf scherper moeten worden ingericht. Toch is dit gegroeide bewustzijn niet vertaald in nieuwe afspraken of instrumenten. De raad heeft geen afspraken gemaakt over de voortgangsinformatie (zoals frequentie en formats) of over escalatiemomenten. Informatievoorziening: inzichten wel benoemd, werkwijze niet veranderd De fracties geven aan dat zij inmiddels anders kijken naar de informatievoorziening. De lessen uit deelvraag 3 – zoals het belang van tijdige signalering, integrale informatie en expliciete risico -duiding – worden breed onderschreven. Toch is er geen nieuwe werkwijze afgesproken met het college.
De 41 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF uitspraak van de wethouder in oktober 2024 om “stevigere afspraken” te maken, heeft volgens alle fracties niet geleid tot concrete afspraken of formats. Kaderstelling: wel nieuwe inzichten, geen nieuwe structuur De fracties erkennen dat de raad scherper had moeten zijn op financiële en andere kaders, alternatieven en expliciete besluitmomenten. Desondanks is er geen nieuwe gezamenlijke werkwijze ontwikkeld om de kaderstellende rol van de raad te versterken. Er zijn geen afspraken gemaakt over kaderstellende agendapunten, geen formats voor scenario-vorming en geen expliciete procesafspraken voor grote projecten. De komst van nieuwe raadsleden maakt dit gemis aan structuur extra zichtbaar: zij stappen in een dossier zonder dat de lessen uit het verleden zijn vastgelegd. Geen gezamenlijke evaluatie: lessen blijven versnipperd Een les uit deelvraag 3 was dat de raad onvoldoende structureel heeft geëvalueerd. Die constatering werkt door in het vervolg van het project: de door de CDA -fractie voorgestelde evaluatie na oktober 2024 is niet uitgevoerd, en ook andere fracties geven aan dat een raadsbrede terugblik is uitgebleven. Door het ontbreken van een gezamenlijke evaluatie zijn de lessen uit deelvraag 3 niet omgezet in gezamenlijk vastgestelde werkwijzen.
42 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF 4. Conclusies en aanbevelingen 4.1.Conclusies 4.1.1 Conclusies ten aanzien van de informatievoorziening De informatievoorziening was in de onderzochte periode niet structureel georganiseerd en de verstrekte informatie was niet altijd juist, volledig en tijdig, al werden in de laatste fase duidelijke verbeteringen zichtbaar. Gedurende het grootste deel van het project ontbraken vaste afspraken over frequentie, diepgang en status van informatie. De raad werd via diverse kanalen geïnformeerd, maar deze waren versnipperd en niet uniform. Een voor de raad toegankelijk totaaloverzicht van alle voor het project relevante informatie ontbrak. Daarbij was de informatie die de raad kreeg niet in alle gevallen juist, volledig en tijdig. Gedurende 2025 zette het college echter waardevolle stappen richting meer structuur, onder andere via het vier -sporenmodel en frequentere raadsinformatiebrieven. Deze verbeteringen tonen aan dat een meer voorspelbare en transparante informatievoorziening haalbaar is, maar zijn nog niet geborgd. Informatie over risico’s, alternatieven en financiële consequenties werd onvoldoende en te laat gedeeld, hoewel de transparantie in de laatste fase toenam.
Een integrale risicoanalyse en risicomanagement ontbraken, alternatieven werden beperkt uitgewerkt en afwijkingen kwamen laat in beeld. Hierdoor kon de raad zijn kaderstellende en controlerende rol niet volledig uitoefenen. Gedurende 2025 nam de transparantie toe en werd informatie sneller, beter en vollediger gedeeld, maar dit gebeurde nog niet volgens een vastgestelde systematiek. De formele status van informatiekanalen was onduidelijk, maar de inzet van meer raads-informatie brieven bood een duidelijke verbetering. De raad beschouwde Pin-updates niet als formele communicatie, terwijl het college deze wel als zodanig leek te beschouwen. Dit leidde tot misverstanden over de betekenis en volledigheid van verstrekte informatie. De toegenomen inzet van raadsinformatiebrieven in 2025 laat zien dat een formelere aanpak door de raad wordt gewaardeerd. De gebrekkige informatievoorziening bemoeilijkte de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Tegelijkertijd stelde de raad zelf beperkt aanvullende wensen aan de informatievoorziening en projectbeheersing. Door het ontbreken van tijdige, volledige en relevante informatie had de raad beperkt zicht op de voortgang en kon onvoldoende bijsturen. Er waren door de raad geen expliciete afspraken gemaakt met college over informatievoorziening gedurende het project.