CConstaterende datNederweert
Koppel je AI →
Document · PDF

2026-09-08 9. Definitief rapport Informatievoorziening MFA De Pinnenhof 29 juli 2026

Raadsvergadering 8 september 2026, gemeente NederweertBij agendapunt: Rekenkameronderzoek MFA De Pinnenhof20.145 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

29 29 2 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Voorwoord De vervanging van het gemeenschapshuis De Pinnenhof door een nieuwe multifunctionele accommodatie (MFA) De Pinnenhof is eind 2022 met een raadsbesluit vastgesteld. Op 8 oktober 2024 stemt de raad niet in met een verzoek om een extra investeringsbijdrage. De als gebrekkig ervaren kwaliteit van de aangeleverde informatie wordt hierbij veelvuldig genoemd als belangrijke reden. De raad draagt het college op meerdere financieel onderbouwde varianten uit te werken en inzicht te geven in de relevante geldstromen. Na een particulier initiatief voor de MFA De Pinnenhof op de locatie Lambertushof (‘Siem’) besluit de raad op 11 februari 2025 unaniem dat dit plan de voorkeur heeft en verder moet worden uitgewerkt. De mogelijkheden voor een separate podiumfunctie binnen de gebiedsontwikkeling van Bengele Beweegt dienen eveneens onderzocht te worden. Op 1 juli 2025 stelt de raad vast dat deze opdrachten niet toereikend zijn uitgevoerd. Naast andere punten van kritiek ligt ook in deze vergadering de nadruk op de door de raad als gebrekkig ervaren informatievoorziening. Hierdoor acht de raad zorgvuldige besluitvorming niet mogelijk. De raad besluit unaniem dat het college de opdrachten van 11 februari 2025 alsnog moet uitvoeren.

In dezelfde vergadering wordt ook besloten het college op te dragen om voortvarend de oude Pinnenhof weer open te stellen voor maatschappelijke en culturele activiteiten. Het college geeft eind oktober 2025 aan dat de focus is gelegd op deze heropening. Voor de realisatie van de nieuwe MFA De Pinnenhof, inclusief de podiumfunctie, werden in de toen nog resterende bestuursperiode diverse voorbereidende activiteiten uitgevoerd. Bestuurlijke keuzes en besluitvorming daarover werden echter overgelaten aan het nieuwe college en de nieuwe raad. Deze bestuurlijke ‘pauze’ biedt de rekenkamer een goede gelegenheid om te inventariseren welke lessen getrokken kunnen worden uit het proces tot dat moment om van daaruit aanbevelingen te doen voor het vervolg gedurende de nieuwe bestuursperiode. Gezien de opmerkingen uit de raad over de gebrekkige informatievoorziening heeft het onderzoek zich daarop toegespitst. Daarnaast hebben wij de invulling van de kaderstellende rol van de raad bij dit project in beschouwing genomen, omdat deze mede de basis vormt voor de uitvoering en controle. In dit rapport delen we onze bevindingen en aanbevelingen over beide onderwerpen.

Tijdens ons onderzoek hebben wij open en prettige gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van alle raadsfracties, de burgemeester, de waarnemend portefeuillehouder, het management, diverse medewerkers van de gemeente Nederweert, voormalige en huidige (deels ingehuurde) projectleiders en diverse (oud-)leden van het bestuur van de Stichting Gemeenschapshuis de Pinnenhof. In de gesprekken kwam naar voren dat projectleden, bestuur van de Pinnenhof, beheerders en alle andere betrokkenen met veel inzet hebben gewerkt aan dit project. Koerswijzigingen werden veelal enthousiast opgevolgd, maar leidden ook tot teleurstelling en frustratie. Graag spreken wij onze dank aan alle betrokkenen uit voor de uitstekende medewerking. De, op 1 juli 2025 afgetreden portefeuillehouder voor het project MFA De Pinnenhof, is door ons uitgenodigd om deel te nemen aan het onderzoek, maar is daarop niet ingegaan. Rekenkamer Nederweert 29 juli 2026, Frank Sampers Eric Sentjens Clive ter Heege Debbie Steens 3 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Inhoudsopgave V oorwoord............................................................................................................................................ 2 Managementsamenvatting....................................................................................................................5 1.

Inleiding............................................................................................................................................7 1.1. Aanleiding voor het onderzoek................................................................................................ 7 1.2. Leeswijzer................................................................................................................................8 2. Onderzoeksopzet en uitvoering........................................................................................................ 9 2.1. Doel en beoogd effect van het onderzoek................................................................................9 2.2. Hoofdvraag en deelvragen onderzoek..................................................................................... 9 2.2.1 Hoofdvraag..................................................................................................................... 9 2.2.2 Deelvragen......................................................................................................................9 2.3. Normenkader.......................................................................................................................... 10 2.4. Fasering en aanpak onderzoek................................................................................................10 3.

Bevindingen....................................................................................................................................11 3.1. Inleiding.................................................................................................................................. 11 3.2. Terugblik (ex-post)..................................................................................................................11 3.2.1 Deelvraag 1: De belangrijkste ontwikkelingen.............................................................11 3.2.2 Deelvraag 2: Informatievoorziening en kaderstelling.................................................. 11 3.2.2.1 Inleiding over het startbesluit................................................................................11 3.2.2.2 Informatievoorziening rondom het startbesluit.....................................................12 3.2.2.3 Kaderstelling bij het startbesluit............................................................................17 3.2.2.4 Inleiding over de budgetverhoging....................................................................... 19 3.2.2.5 Informatievoorziening rondom de budgetverhoging............................................ 20 3.2.2.6 Kaderstelling bij het besluit over de budgetverhoging.........................................

24 3.2.2.7 Inleiding over ‘Plan Siem’.................................................................................... 25 3.2.2.8 Informatievoorziening rondom ‘Plan Siem’......................................................... 25 3.2.2.9 Kaderstelling t.a.v. ‘Plan Siem’.............................................................................28 3.2.2.10 Inleiding over voorstel Pinnenhof-locatie.............................................................28 3.2.2.11 Informatievoorziening rondom voorstel Pinnenhof locatie.................................. 29 3.2.2.12 Kaderstelling rondom voorstel Pinnenhof locatie.................................................32 3.2.3 Deelvraag 3: Te leren lessen gebaseerd op normenkader.............................................34 3.3. V ooruitblik (ex ante)..............................................................................................................

38 3.3.1 Deelvraag 4: Hebben de projectleider en het college aanpassingen doorgevoerd om de kwaliteit van de informatievoorziening aan de raad in het vervolg van het project te verbeteren..................................................................................................................................38 3.3.2 Deelvraag 5: Hebben de projectleider en het college aanpassingen doorgevoerd om de raad beter te faciliteren bij het stellen van kaders voor het vervolg van het project?...............39 3.3.3 Deelvraag 6: Hebben de voor de raad relevante lessen uit deelvraag 3 geleid tot andere inzichten en werkwijzen bij de raad voor het vervolg van het project?....................................40 4. Conclusies en aanbevelingen..........................................................................................................42 4.1. Conclusies...............................................................................................................................42 4.1.1 Conclusies ten aanzien van de informatievoorziening................................................. 42 4.1.2 Conclusies ten aanzien van de kaderstelling................................................................ 43 4.2. Aanbevelingen.......................................................................................................................

43 4.2.1 Aanbevelingen aan het college.....................................................................................43 4.2.2 Aanbevelingen aan de gemeenteraad........................................................................... 44 5. Bestuurlijke reactie.........................................................................................................................46 6. Nawoord rekenkamer..................................................................................................................... 48 Bijlage 1 – Normenkader....................................................................................................................49 Bijlage 2 – Geïnterviewde functionarissen.........................................................................................50 Bijlage 3 – Overzicht van geraadpleegde stukken............................................................................. 51 4 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Bijlage 4 – Verkorte tijdlijn................................................................................................................

54 Bijlage 5 – Raadsompas Kaderstelling...............................................................................................56 5 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Managementsamenvatting In de eerste helft van 2026 heeft de rekenkamer van de gemeente Nederweert onderzoek gedaan naar het verloop van het project MFA De Pinnenhof. Het onderzoek heeft als doel vast te stellen of de informatievoorziening aan de gemeenteraad en de kaderstelling door de raad voldoende zijn geborgd, zodat de raad zijn kaderstellende en controlerende taken tijdens het vervolg van het project effectief kan uitvoeren. Het onderzoek is erop gericht lessen te trekken uit het tot dan toe doorlopen deel van het project en op basis daarvan aanbevelingen te doen voor het vervolg van de projectuitvoering. De infographic op de volgende pagina geeft de belangrijkste conclusies en aanbevelingen weer uit het onderzoek. Volledigheidshalve merken we hierbij op dat de infographic een aggregatie is van de conclusies en aanbevelingen die zijn opgenomen in hoofdstuk 4 van dit rapport. Voor meer onderbouwing, details en nuances is het lezen daarvan (en van de rest van het rapport) zeer aan te bevelen. 6 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF

7 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF 1. Inleiding 1.1. Aanleiding voor het onderzoek Nadat de raad in maart 2021 geen wensen of bedenkingen kenbaar had gemaakt bij het voornemen van het college om stichting Gemeenschapshuis De Pinnenhof over te nemen en unaniem instemde met het voorbereidingskrediet voor zowel de overname als voor de ontwikkeling van een nieuwe MFA Nederweert, is met brede steun en enthousiasme gestart met de voorbereiding van het project. Het coalitieakkoord 2022–2026 bevestigde het project 1 en eind 2022 stemde de raad opnieuw unaniem in met de uitvoering de daarvoor benodigde middelen. Volgens de toenmalige planning zou in 2024 de sloop en de verbouw/nieuwbouw plaatsvinden. In de jaren na het raadsbesluit van eind 2022 is aanzienlijk geïnvesteerd in onderzoeken, planvorming, participatie en aanbesteding. Ondanks al deze inzet is midden 2026 de situatie anders dan was voorzien. De aanbesteding is niet tot gunning gekomen, de oude Pinnenhof is niet gesloopt en een nieuwe MFA is niet gerealiseerd. Na sluiting van circa 20 maanden is het gebouw sober heropend voor gebruikers. Het stichtingsbestuur heeft aangegeven geen rol meer te willen spelen en kondigde het voornemen tot ontbinding aan.

Het plan om alle functies onder één dak te realiseren is verlaten; er liggen twee varianten waarbij de podiumfunctie wordt losgekoppeld van de overige functies. Daarmee staat het project qua besluitvorming, aanbesteding en realisatie praktisch gezien weer aan het begin. De verantwoordelijk wethouder is afgetreden en het project is bestuurlijk getemporiseerd in afwachting van de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026. Het aanvankelijke enthousiasme is bij velen afgenomen en er bestaat onduidelijkheid over het verloop van het proces. Niemand lijkt deze situatie te hebben gewild, maar toch is die ontstaan. Dat vormt de aanleiding voor ons om de besluitvorming rond de Pinnenhof systematisch te onderzoeken. Nadrukkelijk niet met de intentie om ‘af te rekenen’, maar om te leren van het verleden: inzicht krijgen in wat goed ging, wat beter kon en welke patronen in informatievoorziening en kaderstelling het verloop van het project hebben beïnvloed. Deze lessen kunnen raad en college helpen om het vervolg van het project, dat inmiddels is bevestigd in het coalitieakkoord 2026–2030, succesvoller te doorlopen. De lessen uit dit onderzoek kunnen naar onze overtuiging ook relevant zijn voor andere complexe projecten.

Het onderzoek richt zich op de besluitvorming door de gemeenteraad in de periode 2022–2025, met als doel te begrijpen welke factoren hebben bijgedragen aan het verloop van het project. Daarbij staat leren centraal: inzicht krijgen in hoe informatievoorziening en kaderstelling in deze periode hebben gefunctioneerd en welke omstandigheden de positie van de raad hebben beïnvloed. Om deze leerpunten scherp te krijgen analyseert dit rapport vier belangrijke raadsbesluiten. Deze besluiten vormen concrete momenten waarop zichtbaar wordt hoe informatievoorziening, bestuurlijke communicatie en kaderstelling in de praktijk werkten en hoe deze zich in de tijd ontwikkelden. 1 Zie bladzijde 6 van het Coalitieakkoord onder ‘Accommodaties’. 8 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF 1.2. Leeswijzer Hoofdstuk 2 beschrijft de onderzoeksopzet en uitvoering. In hoofdstuk 3 geven we onze bevindingen inclusief toelichting weer en in hoofdstuk 4 treft u de conclusies en aanbevelingen aan. In hoofdstuk 5 is de bestuurlijke reactie van het college van burgemeester en wethouders integraal opgenomen. Hoofdstuk 6 betreft het nawoord van de rekenkamer. 9 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF 2. Onderzoeksopzet en uitvoering In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe het onderzoek is opgezet en uitgevoerd. 2.1.

Doel en beoogd effect van het onderzoek Het doel van het onderzoek is om vast te stellen of de informatievoorziening aan de raad en kaderstelling door de raad voor het vervolg van het project zodanig is geborgd dat kan worden verwacht dat de raad effectief invulling kan geven aan zijn kaderstellende en controlerende taken. Het beoogde effect is de informatievoorziening aan de raad en de kaderstelling door de raad structureel te versterken voor zowel het vervolg van het project MFA De Pinnenhof als voor andere projecten van de gemeente Nederweert. 2.2. Hoofdvraag en deelvragen onderzoek 2.2.1 Hoofdvraag De hoofdvraag van dit onderzoek luidt: “Is de informatievoorziening aan de raad en de kaderstelling door de raad voor het vervolg van het project MFA De Pinnenhof zodanig geborgd dat de raad zijn kaderstellende en controlerende rol kan uitvoeren?” 2.2.2 Deelvragen Het onderzoek kent zes deelvragen die zijn gevat in de categorieën ‘terugblik’ en ‘vooruitblik’.

Het betreft: Terugblik (ex-post) Deelvraag 1: Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen geweest ten aanzien van het project MFA Nederweert? Deelvraag 2: Hoe is ten aanzien van deze ontwikkelingen de informatievoorziening aan de raad en de kaderstelling door de raad geweest? Deelvraag 3: Welke lessen kunnen raad en college hieruit leren? Vooruitblik (ex-ante) Deelvraag 4: Hebben de projectleider en het college aanpassingen doorgevoerd om de kwaliteit van de informatievoorziening aan de raad in het vervolg van het project te verbeteren? Deelvraag 5: Hebben de projectleider en het college aanpassingen doorgevoerd om de raad beter te faciliteren bij het stellen van kaders voor het vervolg van het project? Deelvraag 6: Hebben de voor de raad relevante lessen uit deelvraag 3 geleid tot andere inzichten en werkwijzen bij de raad voor het vervolg van het project? 10 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF 2.3.Normenkader Het normenkader is primair gebaseerd op de aanbevelingen uit het eerdere rekenkameronderzoek naar informatievoorziening aan de raad 2. Daarnaast zijn waar nodig aanvullende normen gehanteerd. De kernonderdelen van het normenkader zijn opgenomen in bijlage 1. 2.4.Fasering en aanpak onderzoek Het onderzoek naar de informatievoorziening aan de raad en de kaderstelling door de raad heeft plaatsgevonden in een aantal fasen.

Het betreft: Vooronderzoek. Tijdens het vooronderzoek heeft de rekenkamer zich een beeld gevormd van de tijdlijn van het project gedurende de onderzochte tijdsperiode. Hierbij zijn de relevante documenten en (raads)vergaderingen geïnventariseerd en geanalyseerd. Ook zijn in deze fase de voor het project meest zwaarwegende raadsbesluiten geïdentificeerd die de basis vormen voor het verdere onderzoek. Onderzoeksfase. Gedurende de onderzoeksfase is verdere informatie verzameld gerelateerd aan de geselecteerde raadsbesluiten. Dit betreft aanvullende documenten en gesprekken met voor het project relevante partijen. Tevens is in de onderzoeksfase informatie verzameld over de vraag welke lessen al door de projectorganisatie, de ambtelijke organisatie, het college en de raad zijn geleerd en of/hoe deze hebben geleid tot geborgde aanpassingen voor het vervolg van het project. De verslagen van de gevoerde gesprekken zijn daarbij ter verificatie en goedkeuring voorgelegd aan de geïnterviewde functionarissen. Analyse en opstellen conceptrapport . In deze fase is de informatie die in de eerdere fasen is verzameld geanalyseerd aan de hand van het normenkader en de deel- en kernvragen. De bevindingen en conclusies en aanbevelingen zijn verwerkt tot een conceptrapport. Ambtelijk wederhoor en opstellen versie voor bestuurlijk wederhoor .

Het conceptrapport met bevindingen is voor ambtelijk wederhoor aangeboden aan de Gemeentesecretaris. Op basis van de reactie uit het ambtelijk wederhoor is een versie opgesteld voor bestuurlijk wederhoor, inclusief conclusies en aanbevelingen. Bestuurlijk wederhoor. De bestuurlijke reactie is opgenomen in hoofdstuk 5 van dit rapport. Definitieve rapportage. Het definitieve rapport inclusief het nawoord van de rekenkamer, opgenomen in hoofdstuk 6, is tenslotte aangeboden aan de gemeenteraad van Nederweert en openbaar gemaakt. De lijst van door ons geïnterviewde functionarissen treft u aan in bijlage 2. Het overzicht van door ons geraadpleegde stukken is opgenomen in bijlage 3. Een verkorte tijdlijn van relevante ontwikkelingen rondom het project MFA De Pinnenhof is opgenomen als bijlage 4. Tenslotte is in bijlage 5 een tool opgenomen die raad en college handvaten biedt om de kaderstelling bij de gemeente Nederweert verder te versterken. 2 Zie: https://cuatro.sim-cdn.nl/nederweert/uploads/onderzoek_rekenkamer_informatievoorziening_majeure_themas.pdf? cb=bjQQtyno. 11 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF 3. Bevindingen 3.1.Inleiding In dit hoofdstuk delen wij de bevindingen van het onderzoek. Wij volgen daarbij de indeling van de deelvragen zoals genoemd in paragraaf 2.2.2.

3.2.Terugblik (ex-post) 3.2.1 Deelvraag 1: De belangrijkste ontwikkelingen Zoals we in de inleiding al hebben vermeld hebben we ons tijdens het onderzoek naar de informatievoorziening en kaderstelling gefocust op de voor het project meest zwaarwegende raadsbesluiten. Dit bleken vier besluiten te zijn, namelijk: Het startbesluit. Dit betreft het unaniem genomen raadsbesluit van 20 december 2022 over de ontwikkeling MFA De Pinnenhof (verbouw van bibliotheek en nieuwbouw van De Pinnenhof voor de doorontwikkeling naar één maatschappelijk & cultureel MFA), inclusief een investeringskrediet van € 7.807.000 en een jaarlijkse exploitatiebijdrage van € 225.000. Tevens het akkoord met geven van de bevoegdheid aan het college om, binnen de financiële kaders, het raadsbesluit uit te werken. Het besluit over budgetverhoging . Dit betreft het raadsvoorstel dat is besproken op 8 oktober 2024 over een extra investeringsbijdrage van € 3.544.000 en het amendement dat daarover is aangenomen. De Motie ‘Plan Siem’ . Dit is de motie van 11 februari 2025 met de keuze voor Plan A (Siem) als voorkeursvariant en de huidige Pinnenhof-locatie aan de Kapelaniestraat (Plan B) als terugvaloptie. Het afgewezen raadsvoorstel over realisatie op Pinnenhof-locatie .

Dit betreft het raadsvoorstel van 1 juli 2025 om op basis van de verkenning te besluiten om MFA De Pinnenhof te realiseren op de Pinnenhof-locatie, waarbij de raad echter besluit het college op te dragen om verder te gaan met de uitvoering van de motie van 11 februari 2025 en tot tijdelijke heropening en (beperkte) instandhouding van de oude Pinnenhof. 3.2.2 Deelvraag 2: Informatievoorziening en kaderstelling 3.2.2.1 Inleiding over het startbesluit Na de behandeling in de raadsvergadering van 16 maart 2021 van de voorgenomen overname door de gemeente van de Pinnenhof en het beschikbaar stellen van € 300.000 aan voorbereidingskrediet voor de overname en het project MFA De Pinnenhof, heeft het stichtingsbestuur (dat inmiddels bestond uit medewerkers van de gemeente) in overleg met verenigingen en andere betrokken partijen gewerkt aan inhoudelijke plannen en een wensenscenario voor de MFA De Pinnenhof. Dit heeft geresulteerd in het raadsvoorstel ‘Ontwikkeling van De Pinnenhof’ dat in de raadvergadering van 20 december 2022 als agendapunt 11 wordt behandeld. Het raadsvoorstel kent zes beslispunten, zoals te zien in de afbeelding hieronder.

12 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Afbeelding 1: Beslispunten raadsvoorstel Ontwikkeling De Pinnenhof 20 december 2022 Aan het eind van de behandeling heeft de raad unaniem ingestemd met dit raadsvoorstel. De fractie van D66 heeft daarbij in een stemverklaring aangegeven graag eerder betrokken te zijn geweest bij de locatiekeuze. De fractie van GroenLinks stemde “schoorvoetend voor”. Het raadsvoorstel kan onder meer worden beschouwd als het verzoek tot formele autorisatie van het project door de raad. Om tot een goed besluit te komen, is van belang dat de raad juist, volledig en tijdig is voorzien van de informatie, die voor hen daarvoor relevant is. Daarnaast biedt deze vergadering bij uitstek de gelegenheid voor de raad om de kaders te stellen die noodzakelijk worden geacht voor een goede invulling van de vertegenwoordigende en controlerende rol van de raad tijdens de uitvoering van het project. In de passages hierna presenteren wij onze bevindingen over zowel de informatievoorziening aan de raad als de kaderstelling door de raad rondom dit startbesluit.

3.2.2.2 Informatievoorziening rondom het startbesluit Informatiemomenten In de periode tussen het raadsbesluit van 16 maart 2021 (overname Pinnenhof door gemeente en € 300.000 voorbereidingskrediet) en het startbesluit van 20 december 2022 is de raad op een aantal momenten van informatie voorzien over de ontwikkelingen ten aanzien van het project. In die periode zijn in totaal acht specifiek aan de raad gerichte Pin-updates uitgebracht. Aanvullend zijn zowel een rondleiding voor de raad in de Pinnenhof verzorgd met een bespreking van het proces tot dan toe3 als een raadsinformatiebijeenkomst voor de raad over raadsvoorstel van 20 december 2022, met de gelegenheid voor technische vragen van de zijde van de raad. Tijdens die bijeenkomst is voor de aanwezige raadsleden ook een toelichting op de financiële onderbouwing gegeven door de projectleider. De raad is met het raadsvoorstel en de bijbehorende stukken vooraf van informatie voorzien wat mondeling is aangevuld tijdens de behandeling van het raadsvoorstel. 3 Op 6 december 2022. 13 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Onduidelijkheid over de status van de Pin-updates Tijdens het onderzoek hebben alle raadsfracties aangegeven de Pin-update niet als formele communicatie te beschouwen.

De portefeuillehouder lijkt deze informatiebulletins mogelijk wel als formele communicatie te hebben bedoeld4. Het Reglement van Orde van de gemeenteraad Nederweert bevat geen regels hoe de raad formeel van informatie wordt voorzien. Voor dit specifieke project zijn vooraf ook geen afspraken gemaakt over de status van de Pin-updates. Inhoudelijk relevante informatie en besluitvorming is onduidelijk, onoverzichtelijk of ontbreekt Ondanks de relatief hoge frequentie waarmee de raad voorafgaand aan het besluit van 20 december 2022 van informatie is voorzien, gaven alle fracties tijdens het onderzoek aan dat zij van mening waren dat ten tijde van de raadsvergadering relevante informatie en besluiten onduidelijk waren of ontbraken. Zonder volledig te (kunnen) zijn, gaan wij hierop onderstaand in. Ontbrekend inzicht in risico’s is een van de onderwerpen die door de meeste fracties als problematisch is genoemd. Ten tijde van de behandeling van het raadsvoorstel, waren op diverse onderdelen van het voorstel onzekerheden en risico’s te onderkennen. Deels zijn deze benoemd in de rapportage bij het raadsvoorstel, en deels kwamen deze ter sprake naar aanleiding van vragen uit de raad tijdens de behandeling van het voorstel. Het gaat hierbij onder andere over: a. het al dan niet terug kunnen krijgen van BTW bij kostendekkende huurprijzen.

Volgens punt 4.3 van de kanttekeningen in het rapport bij het raadsvoorstel zou dat ca. 1,65 miljoen euro betreffen. Volgens de ‘verdieping op de financiële onderbouwing’ die door de projectleider is gebruikt tijdens de informatiebijeenkomst over de Pinnenhof op 6 december 2022 gaat het om ca. 1,35 miljoen euro. b. onzekere kostenontwikkelingen v.w.b. de bouw- en exploitatiekosten; c. de huurtarieven voor de verenigingen en overige gebruikers; d. onzekerheid over de verhuur van de ruimtes (gevaar van leegstand); e. mogelijk hogere subsidies voor maatschappelijke partners indien de huurprijzen van de MFA hoger blijken dan de huur op hun huidige locaties; f. onzekerheden over onderwerpen rondom de omgeving(svergunning) zoals voldoende parkeerplaatsen. Het feit dat er risico’s en onzekerheden zijn wordt niet zozeer als probleem ervaren; dat is inherent aan een project. Wat de meeste fracties echter ingewikkeld vonden is de summiere, weinig inhoudelijke (of achterwege blijvende) informatie erover, ook nadat concrete vragen door raadsleden werden gesteld over deze onderwerpen. De meeste fracties geven aan dat – achteraf gezien – het verstandiger zou zijn geweest dat strakker te hebben aangepakt.

4 In de raadsvergadering van 8 oktober 2024 zegt de wethouder “U bent door ons college tijdens raadsinformatieavonden en met nieuwsbrieven op de hoogte gehouden.” 14 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Wij hebben geconstateerd dat binnen het project geen proces voor risicomanagement5 is opgezet en gehanteerd. Wel werden volgens verschillende projectleiders risico’s die zich voordeden of dreigden voor te doen geadresseerd. Een formeel besluit ontbreekt om een uitgebreide(re) MFA te realiseren. In het voorstel aan de raad van 2021 over de overname van de Pinnenhof door de gemeente wordt weliswaar het woord ‘MFA’ gebruikt, maar zonder dat duidelijk wordt gemaakt welke invulling daarmee wordt beoogd. In de rapportage bij het voorstel wordt als beoogd effect genoemd: “Een goed en duurzaam thuis voor de verenigingen in Nederweert.” Het onderbrengen van andere organisaties wordt daar niet genoemd. Onder de kop “Argumenten” staat iets verderop: “De gemeente heeft gezien de maatschappelijke functie van de Pinnenhof belang bij de continuering van de activiteiten van verenigingen, partners en andere gebruikers”. Het woord ‘continuering’ suggereert ook dat het gaat om het voortzetten van het gebruik door de gebruikers die op dat moment onderdak vonden in de Pinnenhof.

Ook tijdens de behandeling van het voorstel wordt hoofdzakelijk over de verenigingen gesproken. De portefeuillehouder noemt weliswaar de WWZ- partners met wie enige jaren daarvoor een intentieverklaring was getekend, maar zegt enkel dat daarnaar opnieuw zal worden gekeken. Na de hiervoor genoemde raadsvergadering van 16 maart 2021, blijkt uit de Pin-updates aan de raad dat de gesprekken met de WWZ-partners worden hervat en dat deze groep ook wordt betrokken bij het opstellen van het programma van eisen en uitvoeringsscenario’s voor het project MFA De Pinnenhof. In de laatste Pin-update aan de raad6 voor de raadsvergadering van 20 december 2022, wordt gemeld dat enkele WWZ-partners zich willen huisvesten in MFA De Pinnenhof. Welke precies en wat de impact daarvan is op het project wordt niet genoemd. Formele besluitvorming over het incorporeren van WWZ-partners in het nieuwe ontwerp van MFA De Pinnenhof heeft voor zover wij konden nagaan dan nog niet plaatsgevonden. In het coalitieakkoord 2022-2026 is in algemene termen de ambitie opgenomen in te zetten op toekomstbestendige en multifunctionele gemeenschapshuizen in de kernen 7. Het realiseren van verbouw of nieuwbouw van De Pinnenhof wordt daarbij specifiek genoemd als onderdeel van die ambitie. Nadere informatie over de invulling is niet in het akkoord opgenomen. Gezien de aard van het document ligt dat ook niet in de rede.

In de rapportage bij het raadsvoorstel van 20 december 2022 wordt gemeld dat de partners Algemeen Maatschappelijk Werk, Centrum voor Jeugd en Gezin en PSW behoefte hebben aan kantoor- en spreekruimtes, wat een andere indeling vergt dan binnen het huidige gebouw mogelijk is. Tijdens de bespreking vult de portefeuillehouder aan dat ook de Bibliotheek en RICK zich huisvesten in de Pinnenhof en dat de nieuwe MFA de uitvalsbasis is voor het wijkteam WWS, waarmee invulling wordt gegeven aan de intentieovereenkomst WWZ van 2017. Daarmee wordt de intentieovereenkomst gebruikt als basis voor keuzes met financiële en kaderstellende 5 Risicomanagement is het gestructureerde proces waarin een organisatie periodiek onzekerheden identificeert, analyseert en beoordeelt, om vervolgens expliciete keuzes te maken — zoals accepteren, vermijden, verminderen of overdragen — met het doel de realisatie van beleids- en organisatiedoelen te beschermen of te bevorderen. 6 Pin-update nr. 6 d.d. 2 februari 2022. 7 Zie bladzijde 6 van het Coalitieakkoord onder ‘Accommodaties’. 15 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF implicaties. Wij hebben echter in de periode tussen het coalitieakkoord en de raadsvergadering van 20 december 2022 geen formele (college)besluiten gevonden daarover. Het wordt als een feit aan de raad gepresenteerd.

Een raming van de impact van het opnemen van deze WWZ-partners in MFA De Pinnenhof op het benodigde investeringskrediet en op de exploitatiebijdrage blijft eveneens buiten beeld. Onduidelijkheid over (besluitvorming over) de locatie van MFA De Pinnenhof . Op 1 december 2020 is de raad tijdens een themaraad met een presentatie op de hoogte gesteld van de stand van zaken rondom de verkenning van de mogelijke samenwerking tussen Zaal Centraal en de Pinnenhof8. In de presentatie worden drie scenario’s behandeld, waarvan één de huidige locatie van de Pinnenhof betrok bij de samenwerking. Beide andere scenario’s voorzagen in het ‘ontwikkelen (woningbouw?)’ van de locatie Pinnenhof. De uitkomst van de verkenning is volgens de presentatie dat: o onvoldoende behoefte bestaat aan twee zalencomplexen voor (deels) dezelfde doelgroep in Nederweert-centrum; o samenwerking en integratie van activiteiten tussen Zaal Centraal en de Pinnenhof nodig is om te komen tot een goed thuis en een duurzame exploitatie voor de verenigingen; o een fusie van Zaal-Centraal en de Pinnenhof in een nieuw gebouw een (structureel) financiële bijdrage van ca. € 250.000 euro per jaar vraagt; o dit nader onderzoek vergt; o de gebruikers ook bij de uitwerking worden betrokken en o na een korte adempauze - nieuwe afspraken worden verkend om dit uit te werken.

Het staat op dat moment (eind 2020/begin 2021) dus niet vast dat de ontwikkeling van de MFA De Pinnenhof op de locatie van de huidige Pinnenhof plaats zou vinden. Het benutten van de huidige locatie van de Pinnenhof voor ‘ontwikkeling (woningbouw?)’ zoals in twee van de drie in de presentatie genoemde scenario’s is opgenomen, is dan nog steeds een realistische mogelijkheid. In de raadsinformatiebrief9 van 27 januari 2021 wordt de raad geïnformeerd over het voornemen van de gemeente om de “Stichting gemeenschapshuis de Pinnenhof Nederweert” over te nemen voor één euro. Op 16 maart 2021 wordt dit voornemen in een raadsvoorstel 10 nogmaals aan de raad kenbaar gemaakt, aangevuld met een (concept)besluit van het college tot het aanstellen van drie bestuurders namens de gemeente die het huidige stichtingsbestuur vervangen. De raad wordt daarbij gevraagd eventuele wensen en bedenkingen tegen beide voornemens kenbaar te maken. Daarnaast wordt de raad verzocht in te stemmen met een voorbereidingskrediet voor de overname en het project MFA van €300.000,- ten laste van de algemene reserve. Zowel in de raadsinformatiebrief van 27 januari 2021 als in het raadsvoorstel van 16 maart 2021 is vermeld dat de overname een vervolg is van de haalbaarheidsstudie waarvan op 1 december 2020 de resultaten aan de raad zijn gepresenteerd.

In geen van beide documenten wordt melding 8 Zoals opgenomen in de intentieovereenkomst tussen de gemeente Nederweert, de Pinnenhof en Zaal Centraal d.d. 13 mei 2020. 9 RIB ongenummerd d.d. 27-01-2021. 10 RI-21-00655. 16 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF gemaakt van verdere ontwikkelingen ten aanzien van Zaal Centraal of van een besluit om af te zien van verdere samenwerking. Daarmee lijken alle scenario’s uit de haalbaarheidsstudie en daaraan verbonden locaties medio maart 2021 nog op tafel te liggen evenals het voornemen om na een korte adempauze - nieuwe afspraken te verkennen om dit uit te werken. In het communicatieplan voor het project MFA de Pinnenhof Nederweert11 staat echter dat begin 2021 is besloten dat Zaal Centraal en de Pinnenhof afzonderlijk van elkaar verder gaan. Ook heeft volgens de raadsinformatiebrief van 27 januari 2021 de gemeente Nederweert op die datum een overeenkomst getekend met de stichting, inhoudende het voornemen om de Pinnenhof over te nemen. Volgens uitspraken van de portefeuillehouder op een later tijdstip 12 is in die overeenkomst ook met het stichtingsbestuur afgesproken dat als er nieuwbouw plaats gaat vinden, die dan plaats zal vinden op de huidige plek van de Pinnenhof 13.

Wij hebben van het MT vernomen dat de eigenaar van Zaal Centraal begin 2021 mondeling heeft laten weten zich terug te trekken uit het verdere onderzoek naar mogelijke samenwerking met de Pinnenhof zonder dit op papier te hebben gezet of per email kenbaar te hebben gemaakt. We hebben niet kunnen achterhalen of, wanneer en door wie binnen de gemeente Nederweert vervolgens formeel is besloten geen vervolg meer te geven aan de intentieovereenkomst en dat nieuwbouw op de huidige locatie van de Pinnenhof plaats zou gaan vinden. Formele en specifieke communicatie over beide aspecten aan de raad ontbreekt evenzeer, terwijl het in de rede had gelegen daarvan melding te maken in de raadsinformatiebrief van 27 januari 2021 of in het raadsvoorstel dat op 16 maart 2021 in de raad is behandeld. Het eerste moment waarop wij formele documenten gericht aan de raad hebben aangetroffen over het voornemen de MFA De Pinnenhof te realiseren op de huidige locatie van de Pinnenhof is in de Kadernota 2022-2026 die op 6 juli 2021 in de raad is behandeld. Daarin wordt nadrukkelijk vermeld dat een doorontwikkeling naar MFA zal worden gerealiseerd op de huidige plek van de Pinnenhof. Op de (technische) vraag van Nederweert Anders 14 of het besluit definitief is dat de Pinnenhof op de huidige locatie blijft, luidt het antwoord bevestigend.

In de begroting 2022, die op 9 november 2021 door de raad is behandeld, staat dezelfde passage over de locatie waarop de MFA De Pinnenhof wordt doorontwikkeld. Ofschoon de raad met beide documenten unaniem heeft ingestemd, betekent dit echter niet dat de raad formeel-juridisch heeft ingestemd met de keuze voor de huidige locatie van de MFA/Pinnenhof als zodanig, dit is enkel richtinggevend. Voor zover wij hebben kunnen vaststellen is dus in de aanloop naar de raadsvergadering van 20 december 2022 geen informatie aanwezig waaruit blijkt dat formele besluitvorming vanuit het 11 Communicatie- en participatieplan MFA De Pinnenhof Nederweert, bijgewerkte versie november 2022. 12 Wethouder Dieteren tijdens raadsvergadering 8 oktober 2024: “Ik heb bij mijn introductie aangegeven dat, en volgens mij heb ik dat ook in december 2022 gedaan, dat op het moment dat wij een intentie afspraken met het toenmalige bestuur over overname van het stichtingsbestuur, dat er ook een intentieovereenkomst is afgesproken, waarin we afgesproken hebben dat als er nieuwbouw plaats gaat vinden, dan zal die plaatsvinden op de huidige plek”. 13 Aan de veronderstelling van de portefeuillehouder dat het college met de inhoud van de overeenkomst met het bestuur van de Pinnenhof gebonden is aan de ontwikkeling van de MFA Nederweert op de huidige locatie valt bovendien ons inziens het nodige af te doen.

In de eerste plaats staat de desbetreffende informatie (in nogal abstracte bewoordingen) in de preambule van de overeenkomst waardoor het twijfelachtig is of het juridisch bindend is. In de tweede plaats zijn aan de vermeende afspraak verschillende voorbehouden verbonden, die afwijking daarvan zeer wel mogelijk zouden kunnen maken. 14 Vraag nr. 10. 17 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF college en/of de raad heeft plaatsgevonden over de locatie waarop de MFA Nederweert gerealiseerd moet worden. Missie/visie en andere uitgangspunten. In een partnerbijeenkomst op 22 april 2021 is een missie en visie geformuleerd voor de MFA De Pinnenhof 15. Deze zijn samen met andere uitgangspunten voor de MFA medebepalend voor de kosten, complexiteit, doorlooptijd etc. van het project. Voor zover wij hebben kunnen nagaan zijn deze missie en visie en overige uitgangspunten geen onderwerp geweest van besluitvorming door het college en niet inhoudelijk met de raad besproken of ter goedkeuring aan de raad voorgelegd. De status van deze ‘in een partnerbijeenkomst geformuleerde’ stukken is hierdoor onduidelijk. Desondanks komen ze wel terug in formele stukken van de gemeente.

De eerste keer dat de raad formeel inhoudelijk is geïnformeerd over de missie en visie, is bij de stukken voor de vergadering van 20 december 2022 in het communicatieplan dat is opgenomen als een van de bijlagen16 bij het raadsvoorstel. Onduidelijkheid over aard en omvang van het benodigde budget. Naast de budgettaire aspecten die hiervoor reeds bij de bullet ‘Ontbrekend inzicht in risico’s’ zijn genoemd, constateren we dat in het rapport bij het raadsvoorstel wordt aangegeven dat het gevraagde bedrag van € 7.807.000 voor het investeringskrediet is gebaseerd op een optimalisatie van het wensenscenario (-30% BVO)17, waarvan wordt geschreven dat ervan uit wordt gegaan dat deze ‘mogelijk’ is. Tijdens de bespreking in de raadsvergadering noemt de portefeuillehouder het bedrag een maximumbedrag, waarvan gepoogd gaat worden dit te verlagen 18. Daarmee suggereert zij dat naast de reductie van het BVO van 2.880 m2 in het wensenscenario naar 1.880 m2 op basis van de optimalisatie, een verdere reductie van het benodigde budget wordt nagestreefd. Onduidelijk blijft daarbij op welke onderdelen van het plan deze verdere besparing zich zal richten. Tegelijkertijd staat in het rapport bij het raadsvoorstel vermeld dat als de verwachting is dat het investeringskrediet wordt overschreden, dit ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd19.

3.2.2.3 Kaderstelling bij het startbesluit De kaders beperken zich tot de beslispunten in het raadsvoorstel, maar dit leidt tot onduidelijkheid. De zes beslispunten uit het raadsvoorstel betreffen op zichzelf een aantal kaders voor het project, die aan de raad worden voorgelegd. Door in te stemmen met het raadsvoorstel heeft de raad uitsluitend deze kaders formeel vastgesteld. Er zijn geen afspraken gemaakt tussen de raad en het college over vorm, inhoud of frequentie van informatievoorziening over het vervolg van het project. Zowel uit de transcripties van de raadsvergaderingen rondom MFA De Pinnenhof als tijdens sommige interviews bleek dat onduidelijkheid bestond over de scope van de vastgestelde kaders. Met name de 15 PIN-update Raad nr. 1 d.d. 10-5-2021. 16 Bijlage 8 ‘Communicatieplan’. 17 Rapportage bij raadsvoorstel nr: RI-22-00805, punt 3.1 van de Argumenten. 18 Wethouder Dieteren tijdens raadsvergadering: “Als u vandaag als raad instemt met het voorstel wat voorligt, dan stemt u in voor maximaal genoemde bedragen. Dat zijn dus de maximum bedragen waar het over gaat en wij proberen daar in het proces wat we nu nog gaan doen ook zeg maar nog lager te komen zitten als dat lukt. Maar daar gaan we ons stinkende best voor doen, met z'n allen.

Dat is iets waar wij als gemeente ons verantwoordelijk voor voelen, maar wat wij ook heel duidelijk bij de verenigingen ervaren, dat ook zij dat als urgent zien en daar ook stappen zelf in willen zetten.” 19 Rapportage bij raadsvoorstel nr: RI-22-00805, punt 3.2 van de Kanttekeningen. 18 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF gedachte dat met het instemmen met het raadsvoorstel ook zou zijn ingestemd met hetgeen in de onderliggende stukken is opgenomen, zoals de rapportage bij het voorstel, bleek bij sommige betrokkenen aanwezig. In de rapportage bij het raadsvoorstel over het startbesluit was bijvoorbeeld vermeld “dat de opdracht die is opgepakt een herontwikkeling is op de bestaande locatie". Dit was echter niet als beslispunt in het voorstel opgenomen, waardoor de raad daarmee formeel niet heeft ingestemd. Gedurende een deel van de looptijd van het project heeft de verschillende interpretatie van deze formele procedure geleid tot discussie en verwarring Uitgangspunten worden niet door de raad vastgesteld. Voor een dergelijk complex, politiek sensitief project met een lange doorlooptijd als het realiseren van een MFA, kan het zinvol zijn vooraf de concrete uitgangspunten en toetsingscriteria te bespreken en vast te laten stellen door de raad.

Dat past bij uitstek in de kaderstellende rol van de raad en kan veel onduidelijkheid en discussies voorkomen gedurende (de monitoring van) de uitvoering. Zoals hiervoor onder informatievoorziening bij het startbesluit al is vermeld, lezen we in een Pin-update gericht aan de leden van de raad dat op 22 april 2021 tijdens een partnerbijeenkomst een missie en visie zijn geformuleerd voor de nieuwe MFA. Bijna vier jaar later, op 14 januari 2025, wordt in het college een voorstel behandeld 20 waarin wordt geopperd de uitgangspunten voor de MFA vast te laten stellen door de raad. Er wordt gesteld: “In het verleden is een visie en missie opgesteld om te komen tot een nieuwe multifunctionele accommodatie. Ook zijn destijds diverse uitgangspunten geformuleerd. Omdat we in een nieuwe fase komen, is het goed de uitgangspunten door de raad te laten vaststellen.” In de presentatie tijdens de informatieavond voor de raad op 27 januari 2025 worden missie, visie, uitgangspunten en wegingsfactoren gepresenteerd. Daarbij wordt voor het vervolgproces vermeld dat de raad in de raadsvergadering in maart 2025, op basis van deze informatiesessie de uitgangspunten zou kunnen vaststellen. Voor zover wij konden nagaan is dat echter tot op heden niet gebeurd. Verzoeken om uitgebreidere kaders worden afgewezen.

Als tijdens het bespreken van het collegevoorstel omtrent het startbesluit, vanuit de raad wordt gepoogd de kaders uit te breiden door het college te vragen om voortdurende terugkoppeling naar de raad, niet alleen bij grote financiële veranderingen, maar ook bij andere grote wijzigingen, reageert de portefeuillehouder hierop met de mededeling dat zij dat niet gaat toezeggen, want “wij vragen u nu om zeg maar een kaderstellend besluit te nemen.” De vragenstellers en de raad als collectief spreken dit niet tegen. Het verzoek om de raad te betrekken bij grote afwijkingen bij niet financiële onderdelen van het project, is bij uitstek een kaderstellend verzoek. Door het verzoek af te wijzen werd geen afspraak gemaakt over terugkoppeling bij andere dan financiële afwijkingen. Er worden geen alternatieven aan de raad voorgelegd. Met het raadsvoorstel wordt de raad verzocht in te stemmen met één optie: het realiseren van een MFA op de locatie van de huidige Pinnenhof tegen een investeringskrediet van € 7.807.000 en een jaarlijkse exploitatiebijdrage van € 225.000. Alternatieve opties om hetzelfde beleidsdoel en 20 Collegevoorstel Nr. BW-25-05353. 19 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF maatschappelijk effect te realiseren zijn niet aan de raad voorgelegd.

Als tijdens de raadsvergadering diverse raadsleden hun zorgen uiten over de locatiekeuze of vragen waarom geen andere varianten zijn gepresenteerd, antwoordt de wethouder dat “eerder is gekeken of een andere locatie een betere plek zou kunnen zijn” en dat het “nu niet aan de orde is om varianten te toetsen. Dat is eerder in het proces wel aan de orde geweest en nu is het plan gemaakt op de huidige locatie”. Tijdens het onderzoek hebben wij kennisgenomen van een document waarin een multicriteria-analyse is gemaakt van meerdere (toentertijd) mogelijke locaties voor de nieuwe MFA, maar deze analyse maakte geen deel uit van het raadsvoorstel. De keuze uit deze alternatieve locaties lijkt derhalve al gemaakt te zijn vóór deze raadsvergadering, zonder dat de raad daarbij is betrokken. Wanneer, door wie en op welke gronden dat besluit formeel is genomen, is voor ons niet duidelijk geworden. In de rapportage bij het raadvoorstel wordt gesteld dat binnen de huidige locatie in eerste instantie is gewerkt met vier fictieve scenario’s voor de indeling van de MFA. De betreffende scenario’s zijn als bijlage 4 bij het raadsvoorstel gevoegd en bestaan uit diverse plattegronden met indelingen van de ruimtes. De rapportage bij het raadvoorstel beperkt zich verder tot de mededeling dat inmiddels een wensenscenario is opgesteld 21 dat nog verder geoptimaliseerd gaat worden.

De vier schetsen gaan, volgens een nieuwsbrief van het stichtingsbestuur en de denktank22, van kleine gebouwelijke aanpassingen met een lage financiële last tot een grote verbouwing met een hoge financiële last. De keuze uit deze scenario’s heeft dus een significant effect op – ten minste – het benodigde budget. Volgens de toenmalige projectleider zijn tijdens de meedenkavond, die voorafgaand aan de raadsvergadering van 20 december 2022 heeft plaatsgevonden, vier van de in totaal zeven of acht scenario’s die waren gemaakt voor het ontwerp van de MFA gepr esenteerd door/met de architect. Daarbij hebben zowel de gebruikers als de raadsleden die op de uitnodiging waren ingegaan, ‘geeltjes’ geplakt waarmee ze hun voorkeuren en opvattingen konden inbrengen. De raadsfracties die toen aanwezig zijn geweest, zijn in die zin betrokken geweest bij vier van de zeven scenario’s, maar zijn – ondanks de grote financiële verschillen tussen de opties – niet in de gelegenheid gesteld formele besluiten erover te nemen. Het wensenscenario wordt in de raadsstukken neergezet als de (enige) basis voor verdere uitwerking. Hoe, wanneer en door wie dat besluit is genomen is voor ons niet duidelijk. Relevante kaders ontbreken doordat integrale (programmatische) aanpak mist.

Tijdens de raadsvergadering wijzen meerdere fracties (GroenLinks, D66, Nederweert Anders) erop dat de gebiedsvisie pas in Q3 2023 komt, terwijl de Pinnenhof een grote ruimtelijke ingreep is binnen dat gebied. Onderwerpen als parkeren, verkeersstromen, groen en omliggende functies zijn nog niet uitgewerkt. Het college bevestigt dat de gebiedsvisie later komt. Dat het parkeeronderzoek vóór de aanbesteding wordt afgerond wil de wethouder niet toezeggen omdat het haar portefeuille niet is. De raad wordt zodoende gevraagd een besluit te nemen zonder de bijbehorende ruimtelijke kaders te kennen en vast te kunnen stellen. 3.2.2.4 Inleiding over de budgetverhoging In de raadsvergadering van 20 december 2022 heeft de raad het startbesluit genomen voor de doorontwikkeling naar één maatschappelijke en culturele MFA De Pinnenhof. 21 Bijlage 5 bij het raadsvoorstel. 22 Pin-update nr. 6 _ 02-02-2022 gericht aan Pinnenhof-betrokkenen. 20 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF Na het startbesluit is de doorontwikkeling in project- en werkgroepen uitgewerkt. In overleg met gebruikers is het wensenscenario 23 ingevuld en geoptimaliseerd. Vervolgens is dit scenario vertaald naar een ontwerp en is de aanbestedingsprocedure doorlopen.

Na afronding van de aanbesteding bleek het bij het startbesluit vastgestelde investeringskrediet onvoldoende om het ontwerp te realiseren. Het college stelde daarom voor het investeringskrediet met € 3.544.000 te verhogen. De raad heeft dit voorstel in de vergadering van 8 oktober 2024 niet aangenomen. Wel nam de raad een amendement aan met daarin de volgende onderdelen: 1. Het beschikbare investeringsbudget voor De Pinnenhof te verhogen met € 1 miljoen, wat het totaalbudget op € 8,8 miljoen brengt. 2. Het college te verzoeken meerdere varianten van De Pinnenhof uit te werken, waarbij minimaal één variant die past binnen een budget van € 8,8 miljoen, waarbij gekeken kan worden naar mogelijke aanpassingen zonder afbreuk te doen aan de functionaliteit van het gebouw. 3. Het college te verzoeken meer inzicht te bieden in de geldstromen met betrekking tot De Pinnenhof, zoals subsidies, leningen, eigen bijdragen en schenkingen, zodat de financiële haalbaarheid van het project kan worden gewaarborgd. 4. Het college te verzoeken de raad inzicht te geven in de verschillen tussen de varianten, zoals bezetting door gebruikers, materiaalkeuze en exploitatie, zodat een goed onderbouwde keuze kan worden gemaakt. 5.

De beslissing om in te stemmen met een extra investeringsbijdrage van € 3.544.000,- voor de realisatie van MFA De Pinnenhof op te schorten totdat de varianten en de bijbehorende financiële onderbouwingen aan de raad zijn gepresenteerd voor verdere besluitvorming. 3.2.2.5 Informatievoorziening rondom de budgetverhoging De raad is gedurende het project geïnformeerd via drie presentaties24 tijdens raadsinformatie- bijeenkomsten, aangevuld met mondelinge toelichtingen. Daarnaast zijn drie Pin-updates25 aan de raad verstrekt. Voorafgaand aan de behandeling van het voorstel voor budgetverhoging heeft de wethouder telefonisch contact gehad met de fractievoorzitters. De nu volgende analyse van de informatievoorziening is grotendeels opgebouwd rond de verschillende beslispunten uit het startbesluit en een aantal onderwerpen uit de rapportage bij het startbesluit. Informatie over ontwerp en gebruikersparticipatie De presentaties tijdens de eerste twee raadsinformatiebijeenkomsten bestonden hoofdzakelijk uit tekeningen en sfeerimpressies van het ontwerp. Hiermee werd de voortgang van de doorontwikkeling 23 Bijlage 5 bij het startbesluit.

24 Powerpointpresentaties ”Bijpraten ontwikkelingen MFA Pinnenhof Nederweert van 4 september 2023, "Bijpraten ontwikkelingen MFA Pinnenhof - Nederweert – Gemeenteraad" van 11 maart 2024 en ”Toelichting raadsvoorstel MFA de Pinnenhof Gemeenteraad” van 2 september 2024. 25 In mei 2023, juni 2023 en december 2023. 21 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF inzichtelijk gemaakt. Daarnaast werd ingegaan op het organisatie-ontwikkelingsmodel 26 en de wijze waarop gebruikersparticipatie werd vormgegeven. Geen terugkoppeling over overschrijding investeringskrediet tot augustus 2024 Met het startbesluit is een investeringskrediet van € 7.800.000 verstrekt. In de presentaties van september 2023 en maart 2024 werd niet expliciet aangegeven of het gepresenteerde ontwerp al dan niet binnen dit investeringskrediet paste. Het investeringskrediet was gebaseerd op een geoptimaliseerd wensenscenario met een oppervlak van circa 1.880 m². In de presentaties komt niet terug dat Zaal Centraal gesloten is en dat de huur van het consultatiebureau is opgezegd. De gevolgen van deze sluiting en huuropzegging voor het aantal gebruikers, het benodigde oppervlak en de projectkosten blijven onbenoemd. In de presentatie van september 2024 werd de gevraagde budgetverhoging toegelicht aan de hand van een vergelijking met de oorspronkelijke investeringsopzet.

Daarbij werd enerzijds aangegeven dat het beoogde oppervlak van 1.880 m² was gerealiseerd, maar anderzijds dat door de sluiting van Zaal Centraal en huuropzegging van het consultatiebureau het ontwerp was uitgebreid naar circa 2.250 m². Tot aan het moment van deze presentatie heeft de rekenkamer geen informatie aangetroffen waaruit bleek dat optimalisatie naar een oppervlak van 1.880 m² niet haalbaar werd geacht. Ook de verwachte meerkosten als gevolg van aanvullende bouwtechnische maatregelen, zoals een damwandconstructie, werden niet benoemd in de presentaties van 2023 en maart 2024. De bouwkostenstijging is als risico vermeld in de presentaties, maar niet gekwantificeerd. De fractievoorzitters zijn in augustus 2024 telefonisch geïnformeerd over een verwachte kredietoverschrijding van circa € 2.500.000. Onduidelijkheid over de status van het investeringskrediet en vloeroppervlak In het startbesluit is het investeringskrediet aangeduid als maximumbudget 27. Het college beschouwde dit als een begroot budget op basis van ramingen en daarmee niet zonder meer als taakstellend. Het investeringskrediet is gebaseerd op het wensenscenario, dat een oppervlak van 2.880 m 2 vergt. Uitgangspunt bij het startbesluit is een 30% reductie van het oppervlak.

In de raadsvergadering over de budgetverhoging geeft de wethouder aan dat ”de raad dat (start)besluit nam in de wetenschap dat er dan nog een grote en misschien wel onmogelijke opgave zou liggen. Want het zou dan wel moeten lukken om de op dat moment gewenste 2.880m 2 terug te brengen naar 1.880m 2”. We hebben in de onderzochte stukken niet terug gezien dat het in het startbesluit opgenomen uitgangspunt van 30% oppervlaktereductie op enig moment als een grote en onmogelijke opgave werd beschouwd. Geen afspraken gemaakt met het college over tussentijdse informatievoorziening In de toelichting bij het startbesluit is opgenomen dat een verwachte overschrijding van het investeringskrediet aan de raad zou worden voorgelegd 28. Daarbij bleef echter onduidelijk op welk 26 Bijlage 1 bij het startbesluit. 27 Argument 3.1 uit “Rapportage bij: Ontwikkeling van de Pinnenhof”.28 Kanttekening 3.2 uit “Rapportage bij: Ontwikkeling van de Pinnenhof”. 22 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF moment zo’n verwachting zou moeten worden vastgesteld: tijdens het optimalisatieproces of pas na afronding van de aanbesteding. Het college heeft ervoor gekozen de raad pas te informeren nadat de aanbesteding was afgerond en de omvang van de extra kosten exact bekend was.

Tijdelijke huisvesting en aanvullende financiering In de presentaties van september 2023 en maart 2024 is aandacht besteed aan de tijdelijke huisvesting van gebruikers. Daarbij zijn tijdelijke locaties genoemd en is aangekondigd dat De Pinnenhof per 1 april 2024 zou sluiten. De kosten van deze tijdelijke huisvesting zijn daarbij niet benoemd. Deze kosten vormen onderdeel van het investeringskrediet. De gift van € 1 miljoen kwam in maart 2024 aan de orde. In het voorstel voor budgetverhoging zijn daarnaast andere mogelijke aanvullende financieringsbronnen genoemd29. Geen terugkoppeling over exploitatiebijdrage tot september 2024 Met het startbesluit is ingestemd met een jaarlijkse exploitatiebijdrage van € 225.000. In de presentaties van september 2023 en maart 2024 werd niet ingegaan op de verwachte hoogte van de gemeentelijke exploitatiebijdrage. In de presentatie van september 2024 werd evenmin concreet gemaakt of de exploitatiebijdrage binnen het eerder vastgestelde maximum van € 225.000 zou blijven. Wel werd aangegeven dat hierover nog ramingen zouden volgen. De projectleider heeft de raadsfracties inzicht gegeven in de verwachte ontwikkeling van het exploitatieresultaat van De Pinnenhof. De inhoud van deze toelichting is door de rekenkamer niet onderzocht.

In het raadsvoorstel voor budgetverhoging is opgenomen dat bijstelling van de eerder vastgestelde maximale exploitatiebijdrage van € 225.000 niet nodig en niet wenselijk zou zijn30. Tijdens de raadsvergadering van 8 oktober 2024 heeft de wethouder meerdere keren aangegeven dat binnen deze exploitatiebijdrage kon worden gebleven. Veel vragen van de raad hadden betrekking op de exploitatie en de daarmee samenhangende huurprijzen en bezettingsrisico’s. De vragen werden volgens de raad onvoldoende beantwoord (en kwamen expliciet terug in het ingediende amendement). Overdracht vastgoed en bestuurswisseling Bij het startbesluit werd ingestemd met de overdracht van het gebouw De Pinnenhof en het bestuur over te dragen. In de presentatie van maart 2024 werd de overdracht van het vastgoed als bespreekpunt genoemd, zonder duidelijk te maken of deze overdracht al had plaatsgevonden. Pas in het voorstel voor budgetverhoging werd bevestigd dat de overdracht was afgerond. 29 Argument 1.5 uit “Rapportage bij: Investeringsbijdrage MFA De Pinnenhof” vermeld een subsidie ihkv nadere regels gemeenschapsaccommodaties 2024. 30 Kanttekening 1.5 uit ”Rapportage bij: Investeringsbijdrage MFA De Pinnenhof” dd 10 september 2024.

23 REKENKAMERONDERZOEK INFORMATIEVOORZIENING EN KADERSTELLING MFA DE PINNENHOF In de Pin-updates van mei 2023 en tijdens de raadsinformatiebijeenkomst van september 2023 is aandacht besteed aan de start van het bestuur dat de ambtelijke medewerkers opvolgt. Laat of beperkt gedeelde informatie De raad is in oktober 202531 geïnformeerd over een in 2023 door de wethouder toegezegde overgangssubsidie aan de stichting voor de overgangsperiode. Daarbij werd niet inzichtelijk gemaakt hoe deze subsidie zou worden gedekt. Tijdens de raadsvergadering van 8 oktober 2024 geeft wethouder aan dat indien de voorgestelde budgetverhoging niet wordt goedgekeurd de gift van € 1.000.000 mogelijk vervalt. Tot dan was niet met de raad gedeeld dat er voorwaarden bij de gift waren. De voorwaarden zijn in een brief opgenomen die de schenker 6 december 2024 aan het gestuurd heeft. Het college heeft vervolgens deze voorwaarden met de raad gedeeld. We hebben geen eerdere vastlegging over de voorwaarden dan die brief aangetroffen. Uitwerkingsrichtingen en voortgang In de rapportage bij het startbesluit zijn verschillende uitwerkingsrichtingen opgenomen, waaronder een planning, een organisatie-ontwikkelingsmodel en een communicatieplan32. In de presentaties tijdens de raadsinformatiebijeenkomsten en in de Pin-updates is aandacht besteed aan deze onderwerpen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nederweert.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/12ccc337-6623-4ad7-a073-504ee0475869?agendaItemId=3ec6e2ec-df01-472a-ac5c-a3ee3e100ae3