CConstaterende datNederweert
Koppel je AI →
Document · PDF

2026-09-08 11. Bijlage - Leefomgevingsfoto Nederweert

Raadsvergadering 8 september 2026, gemeente NederweertBij agendapunt: Voorontwerp Omgevingsvisie Nederweert38.090 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Geur onder Omgevingswet | In | de | omgevingswet | zijn regels | vastgesteld | met | betrekking | tot geur | door | een activiteit | op geurgevoelige objecten. Gemeentelijk beleid Geurverordening 2017 | In de Verordening Geurhinder en Veehouderij Nederweert 2017 | worden opgesteld door de gemeente met betrekking tot geurhinder als gevolg van veehouderij. In deze verordening wor | den invloedsgebieden aangewezen, wordt de maximale waarde voor geurbelasting | gedefinieerd | voor deze gebieden en de minimale afstand van gebouwen bepaald. Programma Luchtkwaliteit | In het programma Luchtkwaliteit 2025 | -2027 zijn de doelstellingen voor luchtkwaliteit en de 2025-2027 | maatregelen | om | deze | te | verbeteren | beschreven. | De | doelen | zijn | als | volgt: | 1. | De gezondheidsrisico’s als gevolg van een slechte luchtkwaliteit van alle inwoners van gemeente Nederweert te verminderen. En 2. Te voldoen aan de huidige wettelijke grenswaarden en de aangescherpte wettelijke grenswaarden in 2030 voor luchtkwaliteit op zowel Europees als landelijk niveau. Beleidsplan openbare | In dit beleidsplan zijn zaken opgenomen die bijdragen aan het doel dat de openbare verlichting verlichting 2023-2027 | (OVL) optimaal bijdraagt aan verkeersveiligheid, sociale veiligheid en leefbaarheid.

Hierin wordt onder andere uitgedrukt wat het uitgangspunt is wat betreft pla | atsing van OVL en lichthinder. In het | buitengebied | hanteert | de | gemeente | ‘niet | verlichten, | tenzij…’ | om | duisternis | in | het buitengebied te behouden. Lichthinder in Omgevingsplan | Door de gemeente Nederweert is aanvullend beleid opgenomen over het gebruik van kunstmatig Nederweert | licht bij sportgelegenheden in de buitenlucht. Hier geldt in de gemeente een beperking van het gebruik van verlichting tussen 23.00 en 07.00, of wanneer de gelegenhe | id niet in gebruik is of in onderhoud is. 11.2 | Huidige situatie Luchtkwaliteit Luchtkwaliteit is de kwaliteit van de lucht die wij als mens inademen. Deze kwaliteit wordt grotendeels bepaald door de hoeveelheid verontreinigende stoffen | die erin aanwezig zijn. De concentratie van | verontreinigende stoffen als fijnstof (PM10 en PM2,5) en stikstofdioxide (NO2) is hierin een belangrijke factor. Er zijn verschillende bronnen aan te wijzen voor de uitstoot van deze stoffen. Hoewel een deel op natuurlijke wijze ontstaat, is de meeste luchtvervuiling te wijten aan menselijke activiteit. Zoals uitstoot van mobiele werktuigen, (hout)stoken, wegverkeer, industrie en landbouw. Blootstelling aan verontreinigde stoffen kan, afhankelijk van de duur en hoeveelheid, van invloed zijn op de gezondheid.

Slechte luchtkwaliteit draagt voor 3% bij aan de ziektelast in Nederland. Het zorgt voor verhoogde risico’s op longaandoeningen zoals astma en longontstekingen, en speelt ook een rol bij allergieën. Ook kan een slechte | luchtkwaliteit | bijdragen | aan een | lagere | levensverwachting. | Daarom | zijn | van | deze | stoffen luchtkwaliteitsnormen vastgesteld, zie onderstaande tabel. Daarnaast geldt er voor PM10 een grenswaarde voor het daggemiddelde. Een gemeten waarde van minimaal 50 µg/m3 PM10 mag momenteel | niet vaker dan 35 dagen per kalenderjaar worden overschreden. Tabel 11-3 In Nederland geldende normen en streefwaarden voor luchtkwaliteit Stof | Soort norm | Omgevings-waarden, | Streefdoel 2030 | Nieuwe EU-eisen | EU-beleid zero-pollution Besluit kwaliteit | Schone Lucht | 2030 | 2050, streven naar WHO- leefomgeving | Akkoord/WHO | waarden 2021 (Bkl) §2.2.1 | waarden 2005 NO2 | Jaargemiddelde | 40 µg/m3 | 40 µg/m3 | 20 µg/m3 | 10 µg/m3 PM10 | Jaargemiddelde | 40 µg/m3 | 20 µg/m3 | 20 µg/m3 | 15 µg/m3 PM2,5 | Jaargemiddelde | 25 µg/m3 | 10 µg/m3 | 10 µg/m3 | 5 µg/m3 Fijnstof Er wordt onderscheid gemaakt tussen PM | 10 en PM | 2,5. Beiden zijn vormen van fijnstof, maar de PM | 2,5 deeltjes zijn kleiner en kunnen daarmee verder het lichaam in dringen en | vormen | daarmee een groter risico voor de gezondheid. Vandaar ook de lagere advies | - en omgevingswaarden.

Pagina | 83 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 84 De PM 10 concentratie ligt in Nederweert tussen de 14 en 22 µg/m3. Daarmee overschrijdt het grotendeels de WHO-advieswaarde 2021, maar niet de omgevingswaarden vastgesteld in het Bkl . Delen aan de rand van de gemeente, in het buitengebied, laten een relatief lagere fijnstof PM 10 concentratie zien. In het centraal gelegen deel worden echter relatief hogere waarden gemeten. Figuur 11-1 Concentratie fijnstof PM10 (2023) (bron: Atlas Leefomgeving) De hoge concentraties in het centraal gelegen deel van de gemeente worden grotendeels verklaard door de grote concentratie van veehouderijen binnen dit gebied. Dit blijkt ook uit onderstaande figuur, waarin de fijnstofbelasting als gevolg van veehouderijbedrijven in Nederweert in kaart is gebracht. Maar ook industrie speelt hierin een rol. Figuur 11-2 Indicatieve fijnstof PM10 belasting van veehouderijen (Gemeente Nederweert, 2025)

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 85 De fijnstof PM2,5 concentratie in de gemeente ligt tussen de 5 en 11 µg/m3. De lagere concentraties zijn te vinden in het buitengebied aan de westkant van de gemeente. De hoogste concentraties bevinden zich meer centraal, ter hoogte van De Nieuwe Hoeven. Dit is een dunbevolkt gebied met voornamelijk landbouwbedrijven. Ook de dorpskern van Nederweert heeft een hogere concentratie. Het grootste deel van de gemeente heeft een concentratie tussen de 8 en 9 µg/m3. Deze achtergrondwaarde is voor een groot deel afkomstig van bronnen uit het buitenland of uit andere gemeenten. In de hele gemeente overschrijden de concentraties de WHO - advieswaarden. De huidige rijksomgevingswaarden worden wel gehaald. Op locaties met relatief hoge gemeten waarden, wordt de EU-grenswaarde voor 2030 nog niet gehaald. Figuur 11-3 Concentratie fijnstof PM2,5 (2023) (bron: Atlas Leefomgeving) Stikstofdioxide Wat betreft de concentratie van stikstofdioxide worden waarden tussen de 8 en 22 mg/m3 gemeten. De hogere concentraties vormen zich rondom de stroom - en gebiedsontsluitende wegen die de verbinding vormen tussen de gemeente Nederweert en andere gemeenten.

O ok de dorpskern van Nederweert heeft een licht verhoogde concentratie ten opzichte van de buitengebieden, naast een aantal landbouw locaties. Een deel van de gemeente valt onder de WHO -advieswaarde wat betreft stikstofdioxide concentratie. Rondom de wegen wordt de rijksomgevingswaarde op enkele locaties overschreden. Figuur 11-4 Stikstofdioxide concentratie (2023) (bron: Atlas Leefomgeving) De ontwikkelingen op het gebied van wetenschap, technologie en (inter)nationale doelstellingen in acht nemend, is de verwachting dat de luchtkwaliteit in de toekomst verder verbeterd zal zijn. Aangezien bronnen van luchtvervuiling ook uit het buitenland kunnen komen, is niet alleen het Nederlandse beleid hierin bepalend.

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Geluid Geluid | is een aspect uit de leefomgeving dat | als hinderlijk | kan | worden ervaren als het ongewenst, luid, | en/of langdurig is. | Hinder | van | geluid | kan | een | slechte invloed hebben op | de | mentale | gezondheid, | zorgen | voor slaapproblemen of, bij zeer hard geluid, oorschade veroorzaken. | Bronnen in de leefomgeving zijn wegverkeer, spoorwegverkeer, evenementen, en bedrijven. | Het soort geluid en de | regelmaat ervan verschilt per bron. Daarom zijn er v anuit de omgevingswet | grenswaarden die verschillen per bron. | Geluid wordt gemeten in Decibel (dB) | . De toevoeging | Lden | is | een | Europese | maatstaf | die | de | gemiddelde | geluidsbelasting | ove | r | een | volledig | etmaal weergeeft, berekend als het jaargemiddelde. Geluid ’s avonds en ’s nachts telt hierbij zwaarder | , zie onderstaande tabel. Onder de standaardwaarde is geluid toelaatbaar. Boven de standaardwaarde maar onder de grenswaarde, moet een afweging plaatsvinden door het bevoegd gezag en moet er aandacht zijn voor het reduceren ervan.

Tabel 11-4 Geluidbronsoorten met standaard | - en grenswaarden Grenswaarde (maximale waarde) Geluidbronsoorten | Standaardwaarde | Vaststelling van geluidproductieplafonds (voorkeurswaarde) | Projectie van geluidgevoelige gebouwen | en aanleg of wijziging gemeentelijke | - en geluidgevoelige locaties | , waterschaps- en lokale spoorwegen Rijkswegen, provinciale | 50 dB L | 60 dB L | 65 dB L den | den | den wegen Gemeentewegen, | 53 dB Lden | 70 dB Lden | 70 dB Lden waterschapswegen Hoofdspoorwegen en lokale | 55 dB Lden | 65 dB Lden | 70 dB Lden spoorwegen Op basis van gezondheidsrisico’s heeft de | WHO-advieswaarden opgesteld. | Deze zijn te vinden in onderstaande tabel. Tabel 11-5 WHO-advieswaarden geluidsbronnen Geluidbron | Jaargemiddelde | Onderbouwing | Nachtelijke | Onderbouwing blootstelling | blootstelling Wegverkeer | 53 dB Lden | 10% ernstige hinder bij | 45 dB Lden | 3% ernstige hinder bij 53,3 dB Lden | 45,4 dB Lden Railverkeer | 54 dB Lden | 10% ernstige hinder bij | 44 dB Lden | 3% ernstige hinder bij 53,7 dB Lden | 43,7 dB Lden Vliegverkeer | 45 dB Lden | 10% ernstige hinder bij | 40 dB Lden | 11% ernstige hinder bij 45,4 dB Lden | 40 dB Lden De gemeente heeft in haar omgevingsplan | regels en | waarden opgenomen | omtrent geluid bij activiteiten.

De standaardwaarden, voor niet-uitzonderingsactiviteiten, zijn als volgt: Tabel 11-6 Waarde voor geluid op geluidgevoelig gebouw (omgevingsplan Nederweert) Deze waarden gelden | als gemeten op de gevel van geluidsgevoelige gebouwen. | Uitzonderingen worden gemaakt voor bijvoorbeeld agrarisch | e activiteiten, geluid van tankstations, festiviteiten, | militaire doeleinden, etc. Hiervoor bestaan andere maximale waarden, die | in deze gevallen (tijdelijk) hoger of lager zijn. | In het buitengebied komt Pagina | 86 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 87 veel agrarische bedrijvigheid voor. Voor agrarische activiteiten, niet zijnde glastuinbouw in glastuinbouwgebied, gelden dan ook bepaalde geluidsnormen. Zie onderstaande tabel. Tabel 11-7 Waarde voor geluid op een geluidgevoelig gebouw door een agrarische activiteit, niet zijnde een glastuinbouwbedrijf dat is gelegen in een glastuinbouwgebied (Omgevingsplan Nederweert) Onderstaande figuur toont de verschillende bronnen die bijdragen aan mogelijke geluidshinder in de gemeente. Met name het wegverkeer is een aanzienlijke bron van geluid die rondom de wegenstructuur boven de standaardwaarde en de WHO-advieswaarde valt. Treinverkeer is slechts een beperkte bron, omdat Nederweert zelf geen treinstation heeft.

Wel loopt er een stuk spoor door het zuiden van de gemeente, waar het ter plekke voor overlast kan zorgen. Industrie is verspreid over de gemeente een bron van geluid. Het industrieterrein gelegen aan de N266 in de gemeente en in het oosten van de kern Ospel, vallen hierbij op. Aan de Leveroysedijk ligt een circuit voor motorcross, zijspan - en quadrijders waar gemiddeld een hoge geluidsbelasting gemeten wordt. De gemeente heeft vergeleken met naastgelegen gemeenten relatief minder last van geluid van vliegverkeer, zie figuur 11-5. Figuur 11-5 Geluidseffect van wegverkeer, treinverkeer en industrie in de gemeente Nederweert (bron: Atlas leefomgeving, 2024)

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 88 Figuur 11-6 Ernstige geluidshinder door vliegverkeer (bron: Atlas leefomgeving) Onderstaande figuur toont het cumulatieve effect van verschillende geluidsbronnen, behalve vliegverkeer. Door een combinatie van bronnen kan op bepaalde locaties extra hinder worden ervaren. Bijvoorbeeld waar wegverkeer en industrie vlak naast elkaar gelegen zijn. Figuur 11-7 Cumulatief geluid (2022) (bron: Atlas Leefomgeving) Geur Geurhinder ontstaat wanneer een bepaalde geur in de leefomgeving zorgt voor nadelige effecten bij mensen of dieren. Dergelijke effecten kunnen zijn misselijkheid, hoofdpijn, irritatie van slijmvliezen, ogen en neus, verstoring van dagelijkse activiteiten en slaapproblemen. Bronnen van geurhinder zijn voornamelijk veehouderijen, maar ook wegverkeer. Ook op kleinschaliger niveau kunnen kachels of barbecues voor overlast zorgen. Geur wordt vaak uitgedrukt in ‘achtergrondbelasting’; het cumulatieve geureffect op de leefomgeving (niet wat afkomstig is van de specifieke onderneming, de voorgrondbelasting) . In de Verordening geurhinder en veehouderij is onderstaande kaart opgenomen voor een indicatie van waarden waaraan getoetst wordt per gebied in de gemeente.

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 89 Figuur 11-8 Normen Verordening geurhinder en veehouderij (gemeente Nederweert, 2017). Bewerkt voor leesbaarheid. Onderstaande figuur toont een geuronderzoek uit 2025 naar veehouderijen in de gemeente Nederweert. Hierbij is in percentage s uitgedrukt wat de kans op geurhinder is , en er is een kwalitatieve beoordeling van de milieukwaliteit gegeven. Uit de achtergrondbelasting uitgedrukt in ou is op te maken dat op bepaalde locaties de norm uit de geurverordening van de gemeente overschreden wordt. Figuur 11-9 Achtergrondbelasting geur veehouderijen (Gemeente Nederweert, 2025)

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 90 In het buitengebied rondom de kernen zijn relatief veel locaties met een slechte tot zeer slechte milieukwaliteit als gevolg van geur door veehouderijen. Voor omwonenden betekent dit een grote kans op geurhinder (soms meer dan 35%). In gebieden met lagere concentratie aan deze bedrijven is dan ook een betere kwaliteit te zien. Hier is de kwaliteit soms zeer goed. Onderzoek van het RIVM op basis van de gezondheidsmonitor voor volwassenen en ouderen uit 2024 maakt een inschatting dat 6.9% van de volwassenen e rnstige hinder ervaart van geur van landbouw en veeteelt (Nationaal Georegister, 2024). Vooral in delen met een hogere dichtheid van inwoners kan geurhinder voor relatief meer hinder zorgen . Onderstaande figuur laat het aantal woningen in de gemeente zien. Veel locaties met zeer hoge achtergrondbelasting liggen in gebied met een gemiddeld lage hoeveelheid woningen. Echter wordt er ook hoge achtergrondbelasting gemeten in buurten met een hoger aantal woningen. Figuur 11-10 Aantal woningen (Bron: CBS) Lichthinder Lichthinder wordt voornamelijk veroorzaakt door kunstverlichting. Dit kan straatverlichting zijn, maar ook reclameborden, sportvelden of sterk belichte gebouwen.

Kunstmatige verlichting kan in het kader van gezondheid negatieve effecten veroorzaken voor de mens . Het kan zorgen voor verstoring van rust of slaap , met concentratieproblemen en vermoeidheid als gevolg. De beïnvloeding van (kunst)licht op de biologische klok kan daarnaast ook op lange termijn gezondheidseffecten hebben. Daarnaast kan lichthinder ook nadelig effect hebben op verkeersveiligheid, kan het de natuur verstoren en zorgen voor horizonvervuiling. Onderstaande figuur toont de lichtemissie binnen de gemeente . Het betreft de lichtemissie in de nacht, uitgedrukt in watt per vierkante centimeter per steradiaal. Met name ter hoogte van de dorpskernen van Nederweert en Ospel, worden relatief hoge waardes voor lichtemissie gemeten vergeleken met de rest van de gemeente. Ook ter hoogte van bedrijventerrein Aan Veertien, parallel aan de N266, is relatief meer lichtemissie vergeleken met de omgeving. De buitengebieden hebben relatief weinig last van dit effect. Echt donkere gebieden komen nog weinig voor in Nederland.

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 91 Figuur 11-11 Lichtemissie (bron: Atlas Leefomgeving) 11.3 Trends en ontwikkelingen In de gemeente Nederweert spelen verschillende ontwikkelingen die een invloed hebben op het thema ‘Gezond Milieu’. • Interimbeleid Veehouderij Gemeente Nederweert (2024) Met dit beleid stelt de gemeente criteria voor de beoordeling van nieuwe plannen van agrarische bedrijven met als doel een bijdrage te leveren aan de transitie van het buitengebied en het verminderen van emissies van geur en fijnstof, totdat er een nieuw o mgevingsplan is gerealiseerd. Hierin is bijvoorbeeld vastgelegd dat er geen medewerking wordt verleend aan uitbreidingen vaan geen reductie van minstens 30% fijnstof plaatsvindt met Best Beschikbare Technieken , en dat er geen medewerking wordt verleend aan uitbreidingen vaan geen reductie van minstens 20% geur plaatsvindt met Best Beschikbare Technieken. Als gevolg zal de geurhinder en luchtvervuiling in de omgeving verminderen. • Schone Lucht Akkoord In 2020 heeft de gemeente Nederweert het Schone Lucht Akkoord getekend. Hiermee committeert de gemeente zich aan het uitvoeren van maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren.

• Afname veehouderijen In de gemeente heeft een aanzienlijk aantal bedrijven zich al aangemeld voor de Landelijke Beëindigingsregeling veehouderij (plus) voor deze regeling. Met afname van het aantal veehouderijen zal de luchtverontreiniging die afkomstig is van deze bedrijven, ook afnemen. Daarnaast zal de algemene trend van afname in veehouderijen meespelen in de vermindering van geuroverlast. • Aanscherping normen fijnstof uitstoot pluimveestallen Met de aanscherping van de normen voor fijnstof ui tstoot, moeten pluimveestallen zich aanpassen om in 2030 50% minder fijnstof uit te stoten dan voor de maatregelen. Als gevolg zal de luchtkwaliteit verbeteren ten opzichte van de huidige situatie. • Woningbouwopgave De grote woningbouwopgave, onder andere als gevolg van Woondeal Limburg, wordt over het algemeen gezien als negatieve ontwikkeling wat betreft geluidhinder. De bouw van woningen betekent meer geluidgevoelige objecten, en ook een toename in geluidproducerende activiteiten van bewoners. • Verkeer De afgelopen jaren is het aantal Nederlanders dat aangeeft ernstige hinder te ervaren van verkeersgeluid gestegen (RIVM, 2023). Elektrische voertuigen gaan voor minder wegverkeersgeluid zorgen bij lage snelheden, maar voor meer geluid bij hoge snelheden . Dit kan zorgen voor lagere geluidshinder binnen de bebouwde kom, maar meer geluidhinder in het buitengebied.

• Uitbreiding laagvlieggebied Defensie In het kader van het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie wordt landelijk ingezet op een uitbreiding en herverdeling van laagvlieggebieden voor militaire helikopters. Het noordelijk deel van

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 92 gemeente, het gebied ten noorden van de kernen Nederweert en Ospel, is aangewezen als uitbreiding van het bestaand laagvlieggebied, dat reeds boven het oostelijk deel van de gemeente ligt . Voor de leefomgeving kan dit in de toekomst effecten hebben op onder meer rust en milieukwaliteit. 11.4 Beoordeling De aspecten luchtkwaliteit, geluid, geur en licht zijn onderzocht om het gezond milieu in Nederweert te beoordelen. De luchtkwaliteit in de gemeente voldoet nog niet aan alle normen, ook in de autonome situatie zal de gemeente niet gaan voldoen aan toekomstige grenswaarden . De gemeente heeft de ambitie om te voldoen naar de Rijksomgevingswaarden. Deels wordt dit doel al behaald. Het grootste knelpunt is echter de concentratie veehouderijen, en ook het wegverkeer zorgt voor aanzienlijke uitstoot. De veehouderij is niet alleen een knelpunt voor luchtkwaliteit, maar ook voor het aspect geur. In verschillende delen van de gemeente wordt geurhinder ervaren door nabijgelegen veehouderijen. Voor geluid voldoet de gemeente nog niet aan alle standaard- en WHO- normen. Het gaat dan met name om lokale overlast nabij wegen, rail, en industrie. Voor de toekomstige situatie zijn er verbeteringen maar ook knelpunten voorzien.

Wat betreft luchtkwaliteit en geur zijn er zijn bewegingen die voor een verbetering kunnen zorgen, met name in afname van de veehouderij. Bovendien speelt ook de verduurzaming van verschillende sectoren (met name de agrarische sector) een rol , waardoor er minder verontreiniging en hinderlijke geur zal worden uitgestoten. Binnen de autonome ontwikkeling blijven er met betrekking tot geur echter situaties bestaan die niet voldoen aan een aanvaardbare woon- en leefklimaat. De verduurzaming van verkeer kan voor het aspect geluid verschillende gevolgen hebben. Daarnaast speelt voor het aspect g eluid de zorg dat met de grote woningbouwopdracht ook meer risico op geluidsoverlast ontstaat. Ook de uitbreiding van het laagvlieggebied voor militaire helikopers kan een negatieve invloed hebben op geluidshinder. In de huidige situatie worden nog niet alle normen gehaald en bestaat er hinder voor inwoners. Voorziene ontwikkelingen in de richting van de gewenste beweging (als afname overlast geluid, geur en lichthinder) kunnen bijdragen aan een verbetering van de situatie, maar er blijven onzekerheden bestaan. Figuur 11-12 Trend beoordeling thema Gezond milieu

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert 12. | Gezondheid en welzijn 12.1 | Inleiding en beoordelingskader Het hoofdstuk | Gezondheid en welzijn | als onderdeel van | Sociaal Domein | omschrijft de aspecten die bepalend zijn voor de | fysieke en sociale aspecten die van invloed zijn op de gezondheid en het welzijn | van mensen. Dit zijn aspecten zoals | beweegvriendelijkheid, sociale omgeving, gezondheid en levensverwachting | . Beoordelingskader In onderstaande tabel zijn de beoordelingsaspecten en de gewenste beweging voor het thema | Gezondheid en welzijn opgenomen. Tabel 12-1 Beoordelingskader thema gezondheid en welzijn Thema | Aspect | Gewenste beweging Gezondheid en welzijn | Beweegvriendelijke en sociale | Investeren in een toename van hoeveelheid groen in de omgeving | . omgeving | Dit zorgt voor meer ruimte voor spelen, beweging, ontspanning en ontmoeting. Gezondheid | De gestelde doelen van het Schone Lucht Akkoord (SLA) behalen, het klimaatbestendig maken van de gemeente in 2050 en aansluiten bij Nationaal Preventieakkoord Gezondheid. Beleidskader In onderstaande tabel zijn de relevante beleidskaders en de belangrijkste uitgangspunten voor het thema Gezondheid en welzijn opgenomen.

Tabel 12-2 Beleidskader thema gezondheid en welzijn Beleidskader | Belangrijkste uitgangspunten Nationaal beleid Gezond en Actief Leven | Met | het | Gezond | en | Actief | Leven | Akkoord | (GALA) | bouwen | gemeenten | en | GGD Akkoord (GALA) (2023) | (Gemeentelijke/gewestelijke | gezondheidsdiensten), | zorgverzekeraars | en | VWS | (Ministerie | van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpa | k op het gebied van preventie, gezondheid, sport en bewegen en sociale basis. De integrale aanpak van deze thema’s zorgt voor een verbetering van de gezondheid van inwoners. Nationaal Preventieakkoord | Het | Nationaal | Preventieakkoord | (2018) | richt | zich | op | een | gezonde | generatie | in | 2040 | door | het (2018) | terugdringen van roken, problematisch alcoholgebruik en overgewicht Sportakkoord II Sport versterkt | Het hoofdlijnen Sportakkoord II 'Sport versterkt' formuleert drie ambities: (2022) | 1. | Het versterken van het fundament van de sport; 2. | Het vergroten van het bereik van de sport; Meer betekenis geven aan sport. Landelijke Nota | De Landelijke Nota Gezondheidsbeleid legt de prioriteit bij 4 gezondheidsvraagstukken: Gezondheidsbeleid | (2020) | 1. | Gezondheid in de sociale en fysieke leefomgeving; 2. | Gezondheidsachterstanden verkleinen; 3. | Druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen; 4.

| Vitaal ouder worden. Aanvullend Zorg- en | Het Aanvullend Zorg- | en Welzijnsakkoord | bouwt voort op het Integraal Zorgakkoord | . De doelen die Welzijnsakkoord (AZWA) | hierin gesteld zijn, zijn het personeeelstekort laten dalen met 100.000 mensen | tot en met 2028, en meer gelijkwaardige toegang tot zorg. In het akkoord staan afspraken om de doelen sneller te bereiken. De afspraken gaan over de volgende vijf onderwerpen: 1. | Minder administratie, meer tijd voor zorg 2. | Betere inzet van personeel en technologie 3. | Meer gelijkwaardige toegang tot zorg 4. | Samenwerken aan beschikbaarheid 5. | Passende zorg, met duidelijke keuzes Provinciaal beleid Samen Leven en | De Provincie Limburg wil met dit beleidskader structureel de bestaanszekerheid, sociale cohesie en Bestaanszekerheid 2024-2027 | leefbaarheid verbeteren in wijken en dorpen waar de opgaven het grootst zijn. Het beleidskader legt een sterke nadruk op gebiedsgerichte aanpakken in kwetsba | re wijken en dorpen, gecombineerd met een | generieke | thematische | aanpak | via | de | Sociale | Agenda. | Daarbij | wordt | ingezet | op | langdurige samenwerking met gemeenten, maatschappelijke organisaties en sociale fondsen om structurele Pagina | 93 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 94 verbeteringen te realiseren.

De provincie stelt vijf centrale doelen die richtinggevend zijn voor alle acties. • Terugdringen van armoede, laaggeletterdheid en digitale achterstanden • Het realiseren van leefbare, veilige en vitale wijken en dorpen door integrale en langjarige gebiedsgerichte aanpakken. • Een jeugd die veilig, kansrijk en gezond opgroeit, onder andere door Kansrijke Start, Gezonde Basisschool van de Toekomst en Keigezond Limburg te versterken. • Het vergroten van de sociale cohesie, gemeenschapszin en het tegengaan van eenzaamheid door het ondersteunen van bewonersinitiatieven en vrijwilligers. • Een gezonde Limburger die meer sport en beweegt, door sportdeelname te stimuleren, sporttakplatforms te versterken en sport even toegankelijk te maken voor iedereen. Regionaal beleid Sport en beweegakkoord Midden-Limburg 2025-2027 In het akkoord zijn de ambities opgenomen die de regio Midden-Limburg samen met de Provincie wil nastreven, met als doel om meer mensen in beweging te krijgen en te behouden. Regionaal beleidsplan Sociaal Domein De gemeenten Leudal, Nederweert en Weert hebben samengewerkt aan de transformatie van het sociaal domein. In dit beleidsplan worden visie, ambities, maatschappelijke effecten en doelen beschreven voor de periode 2024-2027. De volgende maatschappelijke effecten worden nagestreefd: 1. Inwoners zijn zelfredzaam. 2. Inwoners hebben oog voor elkaar. 3.

Inwoners krijgen passende ondersteuning. Er wordt ingezet op deze doelen: 1. Een sterke lokale sociale basis. 2. Meer jeugdigen groeien gezond en veilig op, krijgen gelijke kansen en ontwikkelen talenten. 3. Meer inwoners voelen zich mentaal en fysiek gezond en sterk. 4. Meer inwoners kunnen hun talenten benutten. 5. Meer inwoners blijven op een veilige en verantwoorde manier (langer) zelfstandig wonen. Dit beleidsplan biedt ook het kader voor de tweejarige Wmo en Jeugdwet planningen. Gemeentelijk beleid Nederweerts Sportakkoord Het sportakkoord is een set van allerlei ambities en acties om de Nederweertse inwoners meer en beter in beweging te brengen. De acties en ambities uit het Sportakkoord hebben voornamelijk het thema ‘inwoners op gezond gewicht’. De uitvoering van de acties en ambities ligt bij de lokale inwoners, verenigingen en organisaties. 12.2 Huidige situatie Beweegvriendelijke en sociale omgeving Beweging Binnen het kader van gezondheid is beweging een belangrijk aspect. Beweging heeft zowel op fysiek als mentaal welzijn een positieve invloed. De omgeving speelt hierin ook een rol: in hoeverre een omgeving kansen biedt voor beweging, is bepalend voor de beweegvriendelijkheid. Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v.

de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Figuur 12-1 Beweegvriendelijkheid Nederweert (Bron: Atlas Leefomgeving, 2026) Volgens de gezondheidsmonitor van volwassenen in de gemeente Nederweert, vold | eed in 2024 46,4% van de bevolking aan de beweegrichtlijn. Dit ligt vlak onder het nationaal gemiddelde (48,9%) | en net boven het provinciale gemiddelde ( | 44,3%) (CBS, GGD en RIVM). | Deze cijfers zijn tussen 20 | 16 en 2022 aanzienlijk gedaald | in Nederweert met circa 15%, waarna er weer een lichte stijging is ingezet naar 2024 toe. | Volgens onderzoek van het Mulier instituut | , gebaseerd op | de hoeveelheid beweegvriendelijke plaatsen (sporthallen, bossen, stranden, speeltuinen, | fiets- en | wandelpaden) | in | een | buurt | , | vallen de Nederweertse buurten | onder | het | Nederlands gemiddelde voor beweegvriendelijkheid van de omgeving | . Elke dorpskern in Nederweert is momenteel wel voorzien van een sportgelegenheid zoals een tennisbaan of voetbalveld. Voor bewoners in de dorpskernen is er mogelijkheid tot gebruik van een sportvoorziening. Sociale samenhang De mate waarin mensen zich met elkaar verbonden voelen en deelnemen aan de samenleving wordt geuit in ‘sociale samenhang’.

Op basis van | vragenlijsten is gebleken dat op gebied van sociale samenhang de gemeente ten opzichte van de rest van Nederland een (kleine) positieve bijdrage heeft. Een indicator van sociale samenhang is het aspect eenzaamheid. Eenzaamheid In 2024 ervaarde 45,9% van de | volwassen | inwoners van Nederweert | eenzaamheid. Dat is een stijging van circa 5% ten opzichte van 4 jaar eerder, waarmee de gemeente Nederweert op dit aspect nu gemiddeld iets hoger scoort dan andere | kleine | gemeenten. | Onder jongvolwassenen | (16-25 | jaar) | ervaart | 58% | eenzaamheid. | Dit percentage ligt in de gemeente iets hoger dan in omliggende gemeenten | en het Nederlands gemiddelde | . Kinderen onder de 16 jaar ervaarden | tussen 2021 en 2023 een daling in | sterke | eenzaamheid | (zich vaak o | f altijd eenzaam voelen) | van 9% naar 4%. In deze tijd ging het gemiddelde van regio Noord | -Limburg omhoog, van 8% naar 10%. Het Nederlands gemiddelde | is 10%. | Het aantal kinderen dat zich soms eenzaam voelt, is echter wel gestegen. In dezelfde periode vond er een verandering plaats van 14% tot 23%. | Hiermee | is het aandeel groter geworden dan in de regio | Limburg | -Noord ( | 20%). Het Nederlands gemiddelde bleef in deze periode 20% | . Eenzaamheid kan ook gezien worden als indicator voor mentale gezondheid omdat het een signaal is van mentale kwetsbaarheid.

De meeste eenzaamheid komt in de kern van Nederweert voor. In de kleinere kernen wordt meer betrokkenheid ervaren. | De gemeente heeft in haar ‘Plan van Aanpak wij zijn er voor elkaar 2020 | -2024’ zelf een sterkte- en zwakteanalyse gedaan op dit aspect. Zie onderstaande tabel. Pagina | 95 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Tabel 12-3 Sterkte en zwakteanalyse eenzaamheid Nederweert (Plan van Aanpak wij zijn er voor elkaar, 2020) Figuur 12-2 Sociale samenhang | (Bron: Leefbaarometer, 2026) Armoede Een laag besteedbaar inkomen | Het gemiddelde gestandaardiseerde inkomen per huishouden is 42.500 euro. Het gemiddelde besteedbaar inkomen | is in Nederweert iets beter dan dat van Nederland en arbeidsmarktregio Midden-Limburg. 1,4% van de inwoners van Nederweert | leeft echter in armoede. Dit percentage is lager dan de omliggende gemeenten. Ook | het Nederlandse gemiddelde is | hoger met 3,1% (2023). Van de werkenden inwoners leeft 0,9% in armoede. Ook dit is iets lager dan de meeste omliggende gemeenten, behalve Cranendonck (0,8%). Over heel Nederland gezien leven er dubbel zoveel werkenden in armoede | . In 2025 hadden per 1.000 inwoners 10 inwoners van Nederweert een bijstandsuitkering. In Nederland was dit 28 op de 1 | .000 inwoners.

Gezondheid Ervaring van gezondheid 73% van de inwoners van de gemeente Nederweert | antwoordden | in 2024 | op de vraag naar de algemene gezondheid met ‘zeer goed’ of ‘goed’. Dit is iets lager dan het Nederlands gemiddelde, dat destijds op 79,1% lag. Pagina | 96 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Onder 18-65-jarigen in Nederweert is de zelf ervaren gezondheid in 2024 iets lager dan 10 jaar eerder, | toen het percentage rond de 82 lag. | Een daling doet zich ook voor in het Nederlands gemiddelde, echter in mindere mate (1% daling). | Voor | 65+ers is de zelf ervaren gezondheid | in Nederweert in deze tussentijd juist | licht gestegen. Landelijk is de prognose dat de stijging | in deze leeftijdscategorie | even doorzet, maar afneemt na 2040. Roken en alcohol Het gebruik van alcohol en | het roken van tabak hebben | een slechte invloed op de gezondheid van de bevolking. Alcohol | en | tabak | verhogen | het | risico | op | kanker, | hart- | en | vaatziekten | en | verslaving. | Volgens | de Gezondheidsmonitor van 2024 | voldoet in Nederweert 45,4% van de bevolking | ouder dan 18 jaar | aan de alcoholrichtlijn. De richtlijn | omvat ‘niet drinken tot 1 glas per dag | ’.

2,2% van de bevolking ouder dan 18 jaar is overmatige drinker ( | per week meer dan 21 glazen voor mannen, meer dan 14 glazen voor vrouwen). | De gemeente scoort wat dat betreft | iets beter op dit vlak dan | gemeenten in dezelfde | GGD-regio (42,8% en 5,4% resp.) en dan het Nederlan | ds gemiddelde (44,8% en 5,7% resp.). | Het aantal rokers in Nederweert is sinds 2026 afgenomen van 16,3% naar 10,7% van de inwoners. Tussen | 2022 en 2024 was er echter geen daling. | Wat betreft rookgedrag, scoort de gemeente ook gemiddeld iets beter dan | de GGD-regio en het Nederlands gemiddelde. 10 | ,7% van de Nederweertenaren rookt wel eens, tegenover | 14,2% in de GGD-regio Limburg Noord en | 15,6% in Nederland. Overgewicht Overgewicht wordt in verband gebracht met gezondheidsrisico | ’s zoals diabetes type 2, hart- | en vaatziekten, gewrichtsklachten en bepaalde kankersoorten. | Onder de bevolking in Nederweert van 18 jaar of ouder | heeft 52,2% overgewicht (een BMI van hoger dan | 25) en | 13,1 % heeft bovendien ernstig overgewicht ( | BMI van 30 en hoger) | . Het percentage overgewicht onder de bevolking | van Nederweert | ligt iets boven het Nederlands gemiddelde (50,0%) maar iets onder | het | gemiddelde van de GGD Limburg-Noord regio | (53,1%). Het aandeel ernstig overgewicht is in de gemeente iets lager dan deze regio’s.

Mentale gezondheid/stress Voor mentale gezondheid wordt de internationale schaal Mental Health Inventory 5 (MHI | -5) gebruikt. Een score wordt bepaald door middel van een vragenlijst. Op een schaal van 0 | – 100, geldt dat een score boven de 60 wijst op een “psychisch gezond persoon”. | Dus hoe hoger de score, hoe beter de mentale gezondheid. Scores onder de 76 kunnen echter al wijzen op angst- of depressiegevoelens. Voor de gemeente Nederweert geldt dat 44,5% van de inwoners onder de 76 scoort. In 2022 was dit 39%. In Nederland is dit in 2024 46,4% en in de GGD-regio 44,4%. Bovendien blijkt dat tussen 2019 en 2023 het gebruik van basis GGZ en/of POH-GGZ in Nederweert licht gestegen is van 4,6% naar 5,6%. 12.3 | Trends en ontwikkelingen In de gemeente Nederweert spelen verschillende ontwikkelingen die een invloed hebben op het thema ‘gezondheid en welzijn’. De volgende ontwikkelingen spelen: • | Klimaatverandering Klimaatverandering | kan | op | verschillende | manieren | gezondheid | beïnvloeden. | Extremere weersomstandigheden | zoals | perioden | met | hoge | temperaturen | kunnen | bijvoorbeeld | leiden | tot hittestress. Ook is het risico op infectieziekten groter vanwege een gunstiger klimaat voor verspreiding van bacteriën en virussen. Het kan ook effect hebben op de mentale gezondheid vanwege bijvoorbeeld stress als gevolg van extreem weer.

• | Gebruik van vapes Het gebruik van vapes wordt niet meegerekend in de bovengenoemde cijfers over rookgedrag. Over het algemeen neemt het gebruik van vapes toe in Nederland. De aanname is dat dit ook in Nederweert het geval is. Dit heeft een negatief effect op de gezonde leefstijl van inwoners. • | Vergrijzing Nederweert | vergrijst | sneller | dan | de | rest | van | Nederland. | Met | ouderdom | kunnen zich | meer gezondheidsproblemen voordoen, wat meer druk legt op de gezondheidszorg in de gemeente. • | Druk op zorg Het tekort aan personeel in de zorg loopt landelijk op. Samen met de stijgende grijze druk in Nederweert, ontstaat er een groter gat tussen vraag en aanbod in de zorg. Dit kan | tot problemen leiden in de gezondheid van zowel jongere als oudere mensen. De druk op mantelzorgers neemt daarbij ook toe. • | Digitalisering Pagina | 97 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 98 De trend van digitalisering kan verschillende effecten hebben. Aan de ene kant kan het ondersteunend werken in zorg en een gezonde leefstijl. Aan de andere kant kan het leiden tot digitale ongelijkheid bij onvoldoende digitale vaardigheden, waardoor de sociale samenhang daalt.

• (Technologische) Ontwikkelingen zorg De ontwikkelingen op het gebied van technologie en wetenschap zullen in de toekomst zorgen voor een verbetering van behandelingen. • Afname landbouwbedrijven De agrarische sector is deels verantwoordelijk voor bepaalde milieufactoren die invloed kunnen hebben op de gezondheid, zoals luchtvervuiling en geurhinder. Met de vastgestelde afname van veehouderijen in Nederweert, naar aanleiding van de stoppersregeling (zie thema 4 Agrarische sector), zal er ook minder belasting op de gezondheid zijn in de gemeente. 12.4 Beoordeling Ten opzichte van het gemiddelde van de regio en Nederland, heeft Nederweert een relatief goe de leefstijl wat betreft alcohol en rookgedrag, een laag armoedeniveau en een sterke sociale samenhang in de kleine kernen. Er zijn echter wel risico’s op het gebied van beweeggedrag, eenzaamheid en mentale gezondheid . Zo ligt d e beweegvriendelijkheid van de gemeente onder het gemiddelde van Nederland , hoewel elke dorpskern wel beschikt over een sportgelegenheid . Met name in de grotere dorpskern Nederweert is eenzaamheid een merkbaar probleem . Wat betreft mentale gezondheid stijgt het aandeel inwoners met angst- en depressiegevoelens en het gebruik van GGZ. De gemeente is op een aantal vlakken goed op weg naar een gezondere bevolking. Echter bestaan er wel risico’s als huidige trends zich voortzetten.

Vanwege de toenemende vergrijzing komt er meer druk te staan op de zorg, kan de prevalentie van gezondheidsproblemen toenemen en kan het probleem van eenzaamheid een groter e omvang aannemen . Hoewel de huidige fysieke beweging door inwoners gemiddeld is, draagt de huidige beweegvriendelijkheid nog niet bij aan een toename van beweging naar de toekomst. Samenvattend scoort de gemeente in de huidige situatie op een aantal gezondheidsaspecten goed, maar zijn er risico’s in de toekomst. Hoewel de leefstijl op een aantal punten positief is, blijft de beweegvriendelijkheid van de omgeving onder het landelijk gemiddelde, waardoor er meer nodig is om de gewenste beweging te bereiken om met meer groen beweging, ontmoeting en ontspanning te stimuleren. Ook de gewenste bewegingen met betrekking tot het halen van het SLA, het klimaatbestendig maken van de gemeente in 2050 en het aansluiten bij doelen uit het Nationaal Preventieakkoord zullen vragen om extra inzet. Figuur 12-3 Trend beoordeling Gezondheid en welzijn Nederweert

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 99 13. Sociaal domein 13.1 Inleiding en beoordelingskader Het hoofdstuk Sociaal domein als onderdeel van het gelijknamige overkoepelende thema Sociaal Domein omschrijft de aspecten die bepalend zijn voor de algemene ervaring van het sociale domein in de gemeente. Deze aspecten zijn van invloed op de ervaring van inwoners met voorzieningen, toegankelijkheid, leefbaarheid en inclusiviteit. Beoordelingskader In onderstaande tabel zijn de beoordelingsaspecten en de gewenste beweging voor het thema Sociaal domein opgenomen. Tabel 13-1 Beoordelingskader thema Sociaal domein Thema Aspecten Gewenste beweging Sociaal domein Voorzieningen Het creëren van een samenhangend en levendig centrum Nederweert waar winkels, horeca en voorzieningen zijn geconcentreerd. Behoud van voorzieningen in overige kernen. Toegankelijkheid Oog hebben voor bereikbaarheid voorzieningen en een toegankelijke openbare ruimte voor iedereen. Burgertevredenheid leefbaarheid Het behouden van de leefbaarheid door onder andere het behouden van voorzieningen en het verbeteren van doorstroming van verkeer. Inclusiviteit Het creëren van een goede omgevingskwaliteit.

Dat wil zeggen een omgeving die toegankelijk is voor iedereen, die uitnodigt tot ontmoeten, klimaatadaptief is en stimuleert tot gezond gedrag. Beleidskader In onderstaande tabel zijn de relevante beleidskaders en de belangrijkste uitgangspunten voor het thema Sociaal domein opgenomen. Tabel 13-2 Beleidskader thema Sociaal domein Beleidskader Belangrijkste uitgangspunten Nationaal beleid Wmo Volgens de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo ) zijn gemeenten verplicht hun inwoners te ondersteunen bij het zelfstandig blijven wonen en deelnemen aan de maatschappij. De gemeente organiseert zelf de toegang tot ondersteuning. Participatiewet Het doel van de participatiewet is dat zoveel mogelijk mensen met of zonder arbeidsbeperking werk kunnen vinden. Van gemeenten wordt verwacht dat zij die groep die ondersteuning nodig heeft, ondersteuning biedt. Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Het doel van de wet gemeentelijke schuldhulpverlening is het wettelijk inbedden van de taak van gemeenten op het terrein van de integrale schuldhulpverlening.

Dit betekent dat er bij schuldhulpverlening niet alleen aandacht moet zijn voor het oplossen van de financiële problemen van een cliënt maar ook voor eventuel e omstandigheden die op enigerlei wijze in verband kunnen staan met de financiële problemen, zoals psychosociale factoren, relatieproblemen, de woonsituatie, de gezondheid, de verslaving of de gezinssituatie. Provinciaal beleid Samen Leven en Bestaanszekerheid 2024-2027 De Provincie Limburg wil met dit beleidskader structureel de bestaanszekerheid, sociale cohesie en leefbaarheid verbeteren in wijken en dorpen waar de opgaven het grootst zijn. Het beleidskader legt een sterke nadruk op gebiedsgerichte aanpakken in kwetsba re wijken en dorpen, gecombineerd met een generieke thematische aanpak via de Sociale Agenda. Daarbij wordt ingezet op langdurige samenwerking met gemeenten, maatschappelijke organisaties en sociale fondsen om structurele verbeteringen te realiseren. De pr ovincie stelt vijf centrale doelen die richtinggevend zijn voor alle acties. • Terugdringen van armoede, laaggeletterdheid en digitale achterstanden • Het realiseren van leefbare, veilige en vitale wijken en dorpen door integrale en langjarige gebiedsgerichte aanpakken. • Een jeugd die veilig, kansrijk en gezond opgroeit, onder andere door Kansrijke Start, Gezonde Basisschool van de Toekomst en Keigezond Limburg te versterken.

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 100 • Het vergroten van de sociale cohesie, gemeenschapszin en het tegengaan van eenzaamheid door het ondersteunen van bewonersinitiatieven en vrijwilligers. • Een gezonde Limburger die meer sport en beweegt, door sportdeelname te stimuleren, sporttakplatforms te versterken en sport even toegankelijk te maken voor iedereen. Regionaal beleid Regionaal beleidsplan Sociaal Domein De gemeenten Leudal, Nederweert en Weert hebben samengewerkt aan de transformatie van het sociaal domein. In dit beleidsplan worden visie, ambities, maatschappelijke effecten en doelen beschreven voor de periode 2024-2027. De volgende maatschappelijke effecten worden nagestreefd: 1. Inwoners zijn zelfredzaam. 2. Inwoners hebben oog voor elkaar. 3. Inwoners krijgen passende ondersteuning. Er wordt ingezet op deze doelen: 1. Een sterke lokale sociale basis. 2. Meer jeugdigen groeien gezond en veilig op, krijgen gelijke kansen en ontwikkelen talenten. 3. Meer inwoners voelen zich mentaal en fysiek gezond en sterk. 4. Meer inwoners kunnen hun talenten benutten. 5. Meer inwoners blijven op een veilige en verantwoorde manier (langer) zelfstandig wonen. Dit beleidsplan biedt ook het kader voor de tweejarige Wmo en Jeugdwet planningen.

Beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2025 In het beleidsplan schuldhulpverlening 2021 -2025 wordt invulling gegeven aan de landelijke Wet Schuldhulpverlening voor de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren, Roerdalen, Leudal en Nederweert. In dit plan wordt voor een aantal speerpunten acties een plan van aanpak beschreven. De speerpunten in dit beleidsplan zijn: 1. Het voorkomen van schulden. 2. Duidelijke communicatie over aanpak 3. Verder kijken dan schuld alleen 4. Samenwerking 5. Een duurzame oplossing Daarnaast is er extra aandacht voor de volgende doelgroepen: 1. Gezinnen met (minderjarige) kinderen 2. Jongeren 3. Zelfstandig ondernemers 4. Laaggeletterden 5. Licht verstandelijk beperkten Gemeentelijk beleid Integraal plan Nederweert Durft! Het integraal plan Nederweert Durft is een plan van aanpak voor met 3 programmalijnen in het sociaal domein. 1. Gezond en actief opgroeien 2. Vitaal en zelfredzaam 3. Ontmoeten en meedoen Voor deze programmalijnen wordt beschreven wat de doelen zijn en hoe de gemeente dit wil bereiken. De uitgangspunten voor het plan van aanpak zijn het gedachtegoed van positieve gezondheid, integrale samenwerking en een lokale en regionale focus. 13.2 Huidige situatie Voorzieningen In d e beschrijving van de huidige situatie van voorzieningen ligt de focus voornamelijk op maatschappelijke voorzieningen waar de gemeente invloed op heeft.

In de LOF zijn deze onderverdeeld in onderwijs en recreatie (bibliotheken, binnensportruimte, sportterreinen, zwembaden, onderwijsvoorzieningen, kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang) , eerstelijnszorg (huisarts en en apotheken) , ontmoeting ( gemeenschapshuizen, ontmoetingsvoorzieningen, en overige voorzieningen (ambtelijke huisvesting, levensmiddelen, hulpdiensten). Onderstaande figuur toont de gemeentelijke voorzieningen in de gemeente Nederweert. Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 101 Figuur 13-1 Voorzieningenkaart gemeente Nederweert (Bron: gemeente Nederweert) Onderwijs en recreatie De gemeente telt ongeveer 1 .303 kinderen die primair onderwijs volgen , en ongeveer 720 leerlingen die voortgezet onderwijs volgen. Binnen de gemeente Nederweert zijn zeven scholen in het basisonderwijs gevestigd, waar in totaal circa 1.200 basisschoolleerlingen naartoe gaan . Vier basisscholen bevinden zich in dorpskern Nederweert, één in Ospel, één in Nederweert -Eind en één in Leveroy. Een van de basisscholen werkt met het Jeelo concept waarbij leerlingen samen werken aan projecten met mensen in de directe omgeving. Een andere basisschool richt zich op ontwikkelingsgericht onderwijs, een concept gericht op thematisch onderwijs.

De andere basisscholen hanteren geen specifiek onderwijsconcept. Voor het voortgezet onderwijs is er één vestiging, in dorpskern Nederweert. Dit is een school voor leerlingen met mavoniveau, waar circa 330 leerlingen ingeschreven staan, waarvan niet allen woonachtig in de gemeente Nederweert zelf . Middelbare scholieren met andere schoolniveaus moeten uitwijken naar nabijgelegen gemeentes. Daarnaast zijn er v erdeeld over de dorpskernen 10 buitenschoolse opvanglocaties en 10 kinderdagverblijven. Wat betreft recreatie zijn er versch illende voorzieningen aanwezig in de gemeente. Aan sportvoorzieningen zijn er zowel binnen - als buitensportruimtes. In de kernen Ospel en Nederweert bevinden zich binnensportruimtes die gebruikt worden door scholen en sportverenigingen. Daarnaast is er per dorpskern een buitensportvoorziening in de vorm van bijvoorbeeld een voetbal - of tennisveld. In dorpskern Budschop is een educatief zwembad gelegen voor individuele gebruikers en watersportverenigingen. Daarnaast beschikt de gemeente over een bibliotheek, gelegen in dorpskern Nederweert. Dit is zowel voor recreatie als onderwijs een waardevolle voorziening. Eerstelijnszorg Voor de eerstelijnszorg is de huisarts een zeer belangrijke voorziening. In totaal bevinden zich zeven huisartsen in de gemeente , verdeeld over vier praktijken.

Drie praktijken bevinden zich in dorpskern Nederweert, één praktijk in Ospel. De gemiddelde afstand tot een huisartsenpraktijk voor inwoners is 2,2 km. Dit is meer dan het Nederlands gemiddelde, wat op ongeveer 1,0 km ligt. De gemiddelde afstand tot een apotheek is 2,3 km. Het Nederlands gemiddelde is 1,3 km. In dorpskern Nederweert bevinden zich twee apotheken. In de andere dorpskernen bevindt zich geen apotheek.

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 102 Ontmoeting Elke dorpskern bevat een ontmoetingsvoorziening. In Leveroy is dit gemeenschapshuis Pestoeërskoel, in Nederweert-Eind gemeenschapshuis Reigershorst, in Nederweert is dat De Pinnenhof en in Ospel Haaze -Hoof. Nederweert en Budschop hebben een scouting en in Leveroy, Budschop en Ospel bevinden zich ontmoetingsvoorzieningen voor jeugd. Overig Ambtelijke huisvesting In de dorpskern Nederweert ligt het gemeentehuis van de gemeente. Op het gemeentehuis na zijn er geen andere overheidsinstellingen of ambtelijke voorzieningen gevestigd in de gemeente. Hulpdiensten De gemeente beschikt over één brandweerlocatie. Deze is gelegen in dorpskern Budschop. De kazerne wordt bemand door vrijwilligers. Nederweert deelt een politiebureau met de gemeente Weert, waarvan het bureau zich in Weert bevindt. In het gemeentehuis van Nederweert is wel een politieservicepunt te vinden. De meest nabijgelegen spoedpost voor medische spoedgevallen die niet bij een huisarts behandeld kunnen worden bevindt zich ook in de gemeente Weert. Levensmiddelen Voor dagelijkse levensmiddelen uit een grote supermarkt moet een inwoner uit Nederweert gemiddeld 1,5 km afleggen. Het Nederlandse gemiddelde ligt voor deze voorziening met 1,0 km op kortere afstand.

Voor overige bronnen van levensmiddelen, zoals meer gespecialiseerde zaken als bakkerijen, slagerijen, slijterijen, et cetera, is de afstand korter: 0,9 km voor inwoners uit Nederweert, wat vergelijkbaar is met het Nederlands gemiddelde van 0,8 km. Vergeleken met andere gemeenten van dezelfde stedelijkheidsklasse heeft de gemeente op sommige vlakken een grotere hoeveelheid en omvang in voorzieningen, zoals het aantal buitenschoolse opvanglocaties en kinderdagverblijven, en op sommige vlakken een kleinere hoeveelheid en omvang, zoals bibliotheken, binnensportruimtes, brandweerlocaties , en overige voorzieningen. Wat betreft apotheken , huisartsen en voortgezet onderwijs is het aantal nagenoeg gelijk. Toegankelijkheid Toegankelijkheid zegt iets over de mate waarin mensen met een visuele, motorische of cognitieve beperking gebruik kunnen maken van sociale en fysieke voorzieningen. De gemeente benoemt in haar Omgevingsvisie Buitengebied (2020) te streven naar toegankelijke mobiliteitsvoorzieningen voor iedereen. Er zijn echter geen cijfers bekend om de huidige situatie van dit aspect te beschrijven. Burgertevredenheid leefbaarheid Leefbarometer Nederweert scoorde in 2024 over het algemeen Goed tot Zeer goed op leefbaarheid. Vergeleken met de score van Nederland, scoort de gemeente vooral goed op het thema van overlast en onveiligheid.

Dit aspect wordt later in meer detail behandeld in hoofdstuk 15, sociale veiligheid. Deze indicator zegt iets over de ervaring van en het aantal (gewelds)misdrijven, ordeverstoringen en vernielingen. Aandachtspunten zijn daarentegen de fysieke omgeving en de voorzieningen. De fysieke omgeving is met name een knelpunt in de buitengebieden. De fysieke omgeving kan een negatieve bijdrage hebben door verstoring van fysieke elementen, zoals de milieueffecten van infrastructuur, grote installaties , en de nabijheid van agrarische bedrijven en werkzaamheden . De indicator voorzieningen scoort over het algemeen beter in de dichtbebouwde gebieden vergeleken met het buitengebied, maar met name in Leveroy en in het noordoosten richting Peel en Maas wordt er relatief negatiever gescoord op de indicator voorzieningen. In deze gebieden zijn minder voorzieningen aanwezig en moeten bewoners bijvoorbeeld verder reizen om voorzieningen te bezoeken. Zo is er in de dorpskern van Leveroy bijvoorbeeld geen huisartsenpraktijk, wat betekent dat inwoners met de fiets of auto 10 km moeten afleggen om een huisarts in de kern van Nederweert te bezoeken. Wat betreft ontwikkeling van leefbaarheid scoort de gemeente in de afgelopen periode (2020 -2024) neutraal. In de gebieden Schoor -Mildert, Boeket -Hoogbosweg en Winnerstraat - Eindhovensebaan is wel een kleine verbetering geweest.

Verwacht wordt dat dit zich naar de toekomst toe verder positief zal ontwikkelen. Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 103 Figuur 13-2 Leefbaarometerklasse Buurtniveau (Bron: Leefbaarometer, 2026) Figuur 13-3 Afwijking van leefbaarheidsklasse Nederweert (Bron: Leefbaarometer, 2026) Inclusiviteit Inclusiviteit zegt iets over hoe inwoners zich betrokken en geïncludeerd voelen in hun leefomgeving. Inclusie in de sociale leefomgeving kan daarom beoordeeld worden aan de hand van het aspect eenzaamheid. Dit aspect is in paragraaf 12.3 beschreven onder ‘sociale samenhang’. 13.3 Trends en ontwikkelingen In de gemeente Nederweert spelen verschillende ontwikkelingen die een invloed hebben op het thema ‘sociaal domein’. De volgende ontwikkelingen spelen: • Afname veehouderij De ervaring van de fysieke leefomgeving is een belangrijk aspect van de leefbaarheid. De fysieke leefomgeving wordt op meerdere manieren beïnvloed door de aanwezigheid van agrarische bedrijven. Met name veehouderijen zorgen namelijk voor effecten op luchtkwaliteit, waterkwaliteit en de gezondheid en beleving van omwonenden. De voorgenomen afname van veehouderijen kan daarom aanzienlijke gevolgen hebben op de ervaring van de fysieke leefomgeving. Bovengenoemde aspecten zullen als minder hinderlijk ervaren worden.

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 104 • Grijze druk De toenemende grijze druk door vergrijzing en ontgroening, zorgt voor een verschuiving van demografie en daarmee andere dynamiek in de samenleving. Daarnaast zorgt het voor een verschuiving in vraag naar voorzieningen die aansluit bij de demografie. • Digitalisering Steeds meer dienstverlening en informatievoorziening verloopt digitaal, wat invloed heeft op verschillende aspecten. Zo beïnvloedt het de bereikbaarheid en toegankelijkheid van digitale voorzieningen, een afname van sociaal contact en toename van individualisering. • Druk op betaalbaarheid en voorzieningen Het toegankelijk houden van voorzieningen en het beheersen van kosten blijft een aandachtspunt. • Eenpersoonshuishoudens Het aantal eenpersoonshuishoudens groeit, mede door vergrijzing, echtscheidingen en veranderende leefstijlen. Dit heeft gevolgen voor het sociale domein. Zo kan het zorgen voor een verschuiving in vraag naar voorzieningen. • Diversiteit en inclusie De toenemende hoeveelheid internationale migranten zorgt voor een verandering in samenstelling van de bevolking. Hiermee kan er ook een verandering in behoefte aan voorzieningen ontstaan. Ook moet er extra aandacht gaan naar de omgang met diversiteit en inclusie in de gemeenschap.

• Aandacht voor veiligheid en weerbaarheid Veiligheid en sociale samenhang blijven belangrijke pijlers voor een leefbare woonomgeving. • Woningbouw De gemeente Nederweert heeft aanzienlijke ambities wat betreft te bouwen woningen, als onderdeel van Woondeal Limburg. Dit zorgt voor een verhoogde druk op en veranderende bereikbaarheid van voorzieningen. Bovendien zijn er mogelijke andere typen voorzieningen nodig. De uitvoering van de grote woningbouwopgave kan daarmee ook invloed hebben op de leefbaarheid van de gemeente. 13.4 Beoordeling Wat betreft de huidige situatie van de gemeente Nederweert op het hoofdstuk Sociaal domein, zijn er sterke en zwakke punten te identificeren. Kijkend naar leefbaarheid als overkoepelend aspect, scoort de gemeente in 2024 zeer goed ten opzichte van de rest van het land. Voornamelijk op het vlak van woningvoorraad, sociale samenhang en overlast en veiligheid, heeft de gemeente positieve bijdragen ten opzichte van het Nederlands gemiddelde. Wat betreft voorzieningen voldoet de gemeente grotendeels aan de verwachtingen voor een gemeente in stedelijkheidsklasse 4. Vooral in overlast en veiligheid is Nederweert volgens respondenten een voorbeeld voor andere gemeenten. Op vlak van fysieke omgeving en voorzieningen heeft de gemeente echter al lange tijd een (kleine) negatieve bijdrage. De afgelopen jaren zijn deze aspecten wel wat verbeterd.

Wat betreft eenzaamheid is ruimte voor verbetering. Er is sprake van eenzaamheid, met name in de kern van Nederweert. De leefbaarheid nam op zichzelf in de afgelopen jaren niet veel toe. Maar per onderdeel zijn er wel verbeteringen te zien waardoor de verwachting is dat er in de toekomst een verbetering van de leefbaarheid zal zijn. De fysieke leefomgeving zal naar waarschijnlijkheid verbeteren als gevolg van de afname van veehouderijen , en ook bij voorzieningen wordt de negatieve bijdrage over de jaren kleiner. Het is echter niet zeker of deze ontwikkeling in voorzieningen zonder ingrijpen de groei en verandering van same nstelling van de bevolking bij kan houden . De huidige sociale (landelijke) ontwikkelingen zorgen ook dat er risico is op verslechtering van eenzaamheid, tenzij hier aandacht aan wordt besteed. Hoewel Nederweert nu hoog scoort op leefbaarheid, veiligheid en sociale samenhang, blijven de onderdelen waar de gewenste beweging betrekking op heeft ( beweegvriendelijkheid, toegankelijkheid van voorzieningen en gezondheid) kwetsbaar. Zonder gerichte inzet op vergroening, nabijheid en bereikbaarheid van voorzieningen en inclusieve ontmoetingsplekken bestaat het risico dat eenzaamheid en zorgdruk verder toenemen.

Daarmee kan het behouden van leefbaarheid en inclusiviteit onder druk komen te staan bij demografische veranderingen zoals vergrijzing en huishoudensverdunning. Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 105 Figuur 13-4 Trend beoordeling thema Sociaal domein Nederweert

Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 106 14. Omgevingsveiligheid 14.1 Inleiding en beoordelingskader In het thema Omgevingsveiligheid dat valt onder overkoepelend thema fysieke en sociale veiligheid . Het thema betreft het voorkomen en beperken van risico's voor mensen en het milieu als gevolg van mogelijke incidenten met gevaarlijke stoffen, branden, explosies of andere calamiteiten in de leefomgeving. Dit wordt ook wel externe veiligheid genoemd. Risicovolle bedrijven, transportroutes of buisleidingen hebben invloed op de omgevingsveiligheid. Beoordelingskader In onderstaande tabel is het beoordelingsaspect en de gewenste beweging voor het thema Omgevingsveiligheid opgenomen. Tabel 14-1 Beoordelingskader thema Omgevingsveiligheid Thema Aspecten Gewenste beweging Omgevingsveiligheid Omgevingsveiligheid De leefomgeving vormgeven volgens ontwerpprincipes voor veiligheid. Daarnaast ook het vinden van de juiste balans tussen verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Beleidskader In onderstaande tabel zijn de relevante beleidskaders en de belangrijkste uitgangspunten voor het thema Omgevingsveiligheid opgenomen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nederweert.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/03da27fb-8d52-452d-93d2-1db89fc7de34?agendaItemId=2e0e06b5-3698-40b1-9580-11054d0c637b