2026-09-08 11. Bijlage - Leefomgevingsfoto Nederweert
Tekst van het document
Economie en toerisme , heeft een aanzienlijk aantal van de landbouwondernemers zich aangemeld voor stoppersregelingen zoals de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) die in het licht van de stikstofproblematiek in Nederland in werking zijn gesteld. Het betreft veehouderijen, omdat die relatief veel stikstof uitstoten. Ook in de tuinbouw is er sprake geweest van een daling sinds 2000, waarvan de meeste in de afgelopen 10 jaar. In de akkerbouw is sinds 2015 geen daling meer in het aantal bedrijven. Verkaveling en schaal Verkaveling is de manier waarop land in kavels is verdeeld. Schaal is de omvang van grond of productie. De gewaspercelen in de gemeente bestaan voornamelijk uit bouwland, afgewisseld met grasland. Onderstaande figuur toont de verdeling van deze percelen.
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 28 Figuur 4-2 Gewaspercelen in Nederweert (bron: Basisregistratie Gewaspercelen (BRP), 2025) Uit onderstaande figuur blijkt dat de soorten gewassen die verbouwd worden in de gemeente redelijk gevarieerd zijn. Over de omvang van de grond en productie van landbouwbedrijven is geen informatie beschikbaar. Figuur 4-3 Type gewassen (bron: Basisregistratie Gewaspercelen (BRP), 2024) Duurzame landbouw De gemeente duidt in haar visie Buitengebied de ambitie voor verduurzaming van de landbouw aan. Er zijn diverse regionale initiatieven om de landbouw te verduurzamen . Zo is er bijvoorbeeld Tuinderij de Groentegaard bij Heythuysen, waar volgens agro -ecologische principes wordt verbouwd. De coöperatie Herenboeren Land van Weert wordt gevormd door huishoudens uit Weert en Nederweert die een biologische en circulaire boerderij financieren en sturen. En het regionale samenwerkingsverband Platteland in Ontwikkeling Weerterland zet zich in voor het stimuleren en onderzoeken van biologische en duurzame landbouwinitiatieven. In de provincie Limburg is het aandeel biologische landbouw, 3,5% van het totale landbouwareaal. Alleen de provincie Noord- Brabant en Zeeland hadden in 2025 een lager percentage aan biologische landbouw.
Op gemeentelijk niveau zijn deze cijfers niet bekend.
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 29 De gemeente Nederweert streeft naar schone en emissiearme landbouw. In samenwerking met de provincie Limburg is er een ‘Pilot Ondernemersplan’ gestart op initiatief van Ministerie van LVVN in de gemeenten Venray en Nederweert. Het doel is blijvende agrarische bedrijven te ondersteunen met verduurzaming. Daarnaast wordt er in het Interimbeleid Veehouderij de nadruk gelegd op de toepassing van Best Beschikbare Technieken bij uitbreiding voor een maximale reductie van emissies. 4.3 Trends en ontwikkelingen In de gemeente Nederweert spelen verschillende ontwikkelingen die een invloed hebben op het thema ‘Agrarische sector’. De volgende ontwikkelingen spelen: • Stoppersregelingen De stoppersregelingen (Lbv en Lbv -plus) bieden veehouders een vrijwillige, financiële vergoeding om hun bedrijf te beëindigen of te verplaatsen, met als doel de stikstofuitstoot – met name nabij Natura 2000-gebieden – te reduceren. Aanvullend zijn binnen de landelijke aanpak ook beëindigingsregelingen zoals de Maatregel Gerichte Aankoop (MGA1) en de Maatregel Gerichte Beëindiging (MGB) beschikbaar, die zich richten op het gericht opkopen of beëindigen van veehouderijlocaties met een relatief hoge stikstofdepositie op kwetsbare natuur.
Naar verwachting worden deze regelingen de komende periode opgevolgd door een bredere vrijwillige beëindigingsregeling voor veehouderijlocaties, met prioriteit voor bedrijven in de nabijheid van Natura 2000 -gebieden. In samenha ng leiden deze regelingen naar verwachting tot een afname van het aantal veehouderijen en daarmee een krimp van de veestapel. • Technologische ontwikkelingen landbouw De landbouw ondergaat landelijk een snelle transformatie door precisielandbouw, AI en robotisering. Belangrijke ontwikkelingen zijn het gebruik van drones, sensoren en gps voor datagestuurde beslissingen over bemesting en irrigatie. Hierdoor worden gewassen efficiënter verbouwd, daalt het gebruik van chemicaliën en worden arbeidstekorten opgevangen door automatisering. Moderne technieken kunnen ook leiden tot een schonere en emissieloze landbouw in de toekomst. • Vergrijzing De gemeente Nederweert heeft, net als Nederland, te maken met vergrijzing. Vergrijzing heeft verschillende negatieve effecten op de landbouw, waaronder een gebrek aan opvolgers voor oudere bedrijfeigenaren. Het kan ook de verduurzaming en innovatie in de landbouw vertragen, omdat investeringen in deze ontwikkelingen niet rendabel zijn voor bedrijven zonder opvolging.
• Biologische landbouw De Nederlandse overheid heeft doelen gesteld voor het vergroten van het aandeel biologische bedrijven in de landbouw , tot 15% in 2030 . Momenteel is circa 5% van de Nederlandse landbouw biologisch. Hoewel deze ontwikkeling voordelen met zich meeneemt, zoals ver betering van biodiversiteit en dierenwelzijn, zorgt het ook voor grote uitdagingen 1 . Dit zijn uitdagingen in de uitvoering van landbouwbedrijven, zoals schaarste aan biologisch voer en mest, en een tekort aan arbeidskrachten voor bijvoorbeeld onkruidbestrijding zonder chemicaliën. Op grotere schaal zijn er ook uitdagingen in de voedselzekerheid en de vraag naar biologische producten. • Lage verdienmodel Voor veel agrarische bedrijven geldt dat er een relatief laag verdienmodel is , door lage marges en kapitaalintensieve bedrijfsvoering. Dit zorgt ervoor dat niet alle bedrijven de nodige of wenselijke investeringen kunnen doen om hun bedrijf te verduurzamen of de milieueffecten te beperken. 4.4 Beoordeling De agrarische sector is altijd van groot belang geweest voor Nederweert, en is nog steeds een belangrijke economische motor voor de gemeente. In de huidige situatie is vooral het aantal bedrijven met varkens- pluim of melkvee goed vertegenwoordigd. Op gebied van akkerbouw worden er verschillende producten verbouwd.
De Peelregio, waar Nederweert onderdeel van uitmaakt, staat erom bekend veel veevoer te verbouwen. Op gebied van verkaveling en schaal is echter niet veel informatie bekend . De invulling van de b enoemde gewenste beweging naar duurzamere landbouw is ook onbekend. Naar de toekomst toe staat de gemeente een aantal uitdagingen te wachten met betrekking tot afname van landbouwbedrijven met gevolgen voor de economie, de 1 Migchels, G., I. de Jonge, M. Bracke, T. V. Vellinga, W. Sukkel, 2023. De toekomst van biologische landbouw: kansen en belemmeringen; Duurzaamheidsprestaties voor klimaat, natuur en dierenwelzijn. Wageningen Livestock Research, Openbaar Rapport 1417. Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 30 toenemende grijze druk met gevolgen voor opvolging en innovatie en de transitie naar biologische landbouw. Dit biedt echter ook kansen voor invulling van de vrijkomende stukken grond, waar de gemeente al aandacht aan besteed in haar beleid, en om een positie in te nemen binnen de landbouw van de toekomst. Met de bestaande kennis en kunde kan de gemeente zich in de toekomst zeer goed positioneren, mits er ingespeeld wordt op de trends en ontwikkelingen.
De gewenste beweging van de gemeente op het gebied van functies en gewassen in de agrarische sector, is dat er toekomstbestendige teelten en veehouderijen zullen zijn waarin er aandacht is voor natuur. Met een aantal voorbeelden van initiatieven is in de hui dige situatie te zien dat er stappen worden gemaakt in de gewenste beweging. Er is echter wel nog ruimte voor verbetering om dit op grotere schaal toe te passen. Andere gewenste bewegingen zijn dat o ntwikkelingen in de landbouw moeten passen bij maat en schaal van het landschapstype en bijdragen aan de leesbaarheid van het landschap , en toepassen van landschap inclusieve landbouw die bijdraagt aan natuur, water en bodemkwaliteit. Er is echter te weinig informatie bekend over de huidige en referentiesituatie om dit te kunnen beoordelen. Figuur 4-4 Trend beoordeling Agrarische sector Nederweert
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 31 5. Bereikbaarheid 5.1 Inleiding en beoordelingskader De bereikbaarheid is van groot belang in het functioneren van een gemeenschap, en gemeente Nederweert vormt daarop geen uitzondering. De mogelijkheid om zich snel en doeltreffend te verplaatsen is van vitaal belang voor de economische bedrijvigheid, de sociale interactie en het algemene welzijn van de inwoners. Dit hoofdstuk belicht verschillende aspecten van mobiliteit in gemeente Nederweert , waaronder de bereikbaarheid, de modaliteitsverdeling (verdeling van verplaatsingen over verschillende vervoermiddelen ) en duurzame mobiliteit. Beoordelingskader In onderstaande tabel zijn de beoordelingsaspecten en de gewenste beweging voor het thema Bereikbaarheid opgenomen. Tabel 5-1 Beoordelingskader thema Bereikbaarheid Thema Aspecten Gewenste beweging Bereikbaarheid Bereikbaarheid Bij de groei van woningen en bedrijvigheid is een goede regionale bereikbaarheid een belangrijke randvoorwaarde. Modaliteitsverdeling Nederweert zet in op een logisch en veilig netwerk voor fiets-, landbouw- en vrachtverkeer en daarnaast betere toegang tot het OV. Duurzame mobiliteit Het aandeel fiets voor korte ritten (minder dan 7 kilometer) verhogen.
Beleidskader In onderstaande tabel zijn de relevante beleidskaders en de belangrijkste uitgangspunten voor het thema Bereikbaarheid opgenomen. Tabel 5-2 Beleidskader thema Bereikbaarheid Beleidskader Belangrijkste uitgangspunten Nationaal beleid Verkeer onder de Omgevingswet In de Omgevingswet is een veilige en gezonde fysieke leefomgeving één van de maatschappelijke doelen. Overheden nemen hierdoor ook verkeersveiligheid bij het uitoefenen van taken en bevoegdheden mee in de afwegingen. Zo zal verkeersveiligheid voor een geme ente een rol spelen bij het evenwichtig toedelen van functies aan locaties in het omgevingsplan. Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (2018) Dit plan bevat de basis voor het te voeren verkeersveiligheidsbeleid voor gemeenten, provincies en waterschappen. Door het in kaart brengen van risico’s en vervolgens maatregelen te nemen om de grootste risico’s te verminderen wordt de verkeersveiligheid v ergroot. Hierbij wordt ingezet op vijf kernelementen: 1. Meer structurele aandacht voor verkeersveiligheid; 2. Meer verbondenheid en samenwerking tussen overheden en maatschappelijke organisaties; 3. Risico-gestuurd beleid door analyse van de grootste risico’s; 4. Bevorderen van integraal verkeersveiligheidsbeleid; 5. Monitoren en bijsturen van de uitvoering in overleg.
Provinciaal beleid Een bereikbaar en toegankelijk Limburg 2023-2027 Dit beleidskader geeft richting aan het provinciale beleid voor mobiliteit en bereikbaarheid in Limburg voor de periode 2024 –2027. Centrale doelstelling is dat iedere Limburger binnen een acceptabele tijd en tegen aanvaardbare kosten zijn of haar bestemmin g kan bereiken. Bereikbaarheid wordt daarbij benaderd als een maatschappelijke opgave, in samenhang met leefbaarheid, toegankelijkheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid. Het beleid zet in op het verbeteren van bereikbaarheid voor zowel personen als goede ren, met specifieke aandacht voor dorpen, buitenwijken en het landelijk gebied. Uitgangspunten zijn het beter benutten van bestaande infrastructuur, het stimuleren van multimodale en duurzame mobiliteit, het versterken van het openbaar vervoer als basisvoo rziening en het verbeteren van de verkeersveiligheid. Gemeentelijk beleid Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 32 Mobiliteitsplan Nederweert 2020 Het Mobiliteitsplan Nederweert is het integrale beleidskader voor verkeer en mobiliteit in de gemeente Nederweert. De speerpunten van het Mobiliteitsplan Nederweert zijn de zes centrale beleidslijnen waarop het gemeentelijk mobiliteitsbeleid is gebaseerd: 1. Verkeersveiligheid 2.
Logisch en veilig netwerk voor landbouw- en vrachtverkeer 3. Fietsnetwerk 4. Openbaar vervoer 5. Toegankelijkheid van mobiliteit voor iedereen 6. Optimale doorstroming op rijks- en provinciale wegen Beleidsplan openbare verlichting 2023-2027 In dit beleidsplan zijn zaken opgenomen die bijdragen aan het doel dat de openbare verlichting (OVL) optimaal bijdraagt aan verkeersveiligheid en sociale veiligheid. 5.2 Huidige situatie Bereikbaarheid Bereikbaarheid is de mate waarin bestemmingen en voorzieningen bereikbaar zijn. De bereikbaarheid is van vele factoren afhankelijk, waaronder de aanwezige infrastructuur. De gemeente Nederweert is wat betreft infrastructuur voor verschillende vervoersmiddelen bereikbaar, zoals de auto, het openbaar vervoer, en de fiets. Ook is er aandacht voor landbouwverkeer. Figuur 5-1 Gebiedsanalyse (Mobiliteitsplan Nederweert, 2020) Bereikbaarheid auto De (personen)auto is een belangrijk vervoersmiddel voor inwoners van Nederweert vanwege de schaalgrootte van de gemeente en de afstand tussen dorpskernen. De gemiddelde afstand tot een hoofdverkeersader is 1,3 km. In het westen loopt langs de gemeente de stroomweg A2 voor alleen gemotoriseerd verkeer. Voor forensen is dit een belangrijke weg, gezien de verbinding met metropoolregio Eindhoven, waar zich dan ook regelmatig files vormen. De dorpskernen worden met elkaar verbonden via gebiedsonsluitingswegen.
De provinciale wegen N266 en de N275 komen in het centrum van Nederweert samen in de Randweg Zuid, die Nederweert verbindt met de Ringbaan in Weert. Verder liggen er erftoegangswegen in het buitengebied en in het centrum. Onderstaande figuur toont een wegenkaart waarin ook de maximale snelheid per weg is aangegeven. Gezien de verwachte groei in de regio, staat de autobereikbaarheid in de toekomst onder druk. Een toename van verkeer kan leiden tot afwikkelproblemen.
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 33 Figuur 5-2 Wegen en hun maximale snelheid (Atlas Leefomgeving, 2026) Bereikbaarheid openbaar vervoer Wat betreft openbaar vervoer (OV) is de gemeente Nederweert geen groot knooppunt. De gemeente heeft geen spoorverbinding. Voor vervoer met de trein moeten inwoners naar aanliggende gemeenten afreizen. Hierdoor is gemiddelde afstand tot een treinstation relatief groot, namelijk 7,9 km. Dit is echter niet ongewoon voor landelijke gemeenten. Wel lopen er lokale en regionale buslijnen van verschillende vervoerders door de gemeente. De dorpskern Nederweert heeft een aantal bushaltes, de andere dorpskernen hebben over het algemeen 1 à 2 bushaltes. De gemeente kent een aantal aandachtspunten in het openbaar vervoer. Zo gaat de buslijn naar dorpskernen Ospel en Ospeldijk met een beperkte frequentie . De kernen Leveroy en Nederweert - Eind zijn ook beperkt bereikbaar, gezien de kernen slechts met 1 buslijn verbonden zijn, en bovendien enkel met een overstap op een andere buslijn naar het treinstation kunnen reizen met de bus. Zonder spoorontsluiting zal het openbaar vervoer in de toekomst op busvervoer georiënteerd blijven. Financiële toegankelijkheid OV De prijzen van het OV stijgen periodiek.
Sinds 2025 kunnen mensen zich bij de gemeente aanmelden voor de “Meedoenregeling”. Deze regeling biedt inwoners uit de gemeente met een laag inkomen gratis OV-gebruik in de daluren (van vervoerder Arriva). Dit maakt het OV in financiële zin meer bereikbaar voor deze doelgroep dan voorheen.
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 34 Figuur 5-3 Busroutes en bushaltes gemeente Nederweert (Mobiliteitsplan Nederweert, 2020) Bereikbaarheid landbouwverkeer Vanwege de hoge dichtheid aan landbouwbedrijven is ook het landbouwverkeer goed vertegenwoordigd. Dit verkeer heeft een lage snelheid en mag daarom niet van alle wegen gebruik maken. Onderstaande kaart toont een indicatie van het netwerk voor landbouwverkeer. Figuur 5-4 Routenetwerk landbouwverkeer (Mobiliteitsplan Nederweert, 2020) Bereikbaarheid langzaam verkeer Fietsers en wandelaars kunnen zich vervoeren over verschillende vastgelegde knooppunt-routes. Maar in de praktijk maken zij daarnaast voor functionaliteit gebruik van andere wandelpaden, trottoirs langs de openbare weg, fietspaden, of gebiedsonsluitingswegen en erftoegangswegen met een maximale snelheid. Functionele wandelpaden zijn er voornamelijk in de dorpskernen. Hier zijn ook op enkele wegen fietspaden aangeduid, maar dit is niet overal het geval. Ook in het buitengeb ied zijn op veel wegen geen fiets - of wandelpaden gemarkeerd, hierdoor worden voetgangers en wandelaars soms gedwongen worden gebruik te maken van de weg voor gemotoriseerd vervoer.
De gemeenten Nederweert en Weert hebben zich samen ingezet voor de aanleg van een snelfietsroute langs de Rijksweg-Zuid en de Helmondseweg die de verbinding voor fietsers heeft verbeterd , met meer comfort en voorrangsregels voor fietsers . De totale route van de hoogwaardige fietsverbinding loopt verder via een toekomstige fietstunnel onder de N275.
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 35 Figuur 5-5 Utilitair fietsnetwerk (Mobiliteitsplan Nederweert, 2020) De fietsstadscore, zie onderstaande figuur, op basis van een publieke enquête van de Fietsersbond, toont aan dat de gemeente gemiddeld scoort op het gebied van fietsvriendelijkheid. De gemeente scoort bijvoorbeeld erg goed op het gebied van inrichting van rotondes voor fietsers, de ligging van het fietsnetwerk en de inrichting voor kwetsbare fietsers. De gemeente heeft volgens de enquête echter verbeterpunten wat betreft het ontbreken van fietspaden langs 50 km/u wegen, en de fietsafstand tot voorzieningen. Figuur 5-6 Fietsstad score Nederweert en omliggende gemeenten (Bron: waarstaatjegemeente.nl, 2026) Modaliteitsverdeling Zoals in bovenstaande paragraaf is beschreven, is de gemeente bereikbaar met verschillende vervoersmiddelen. Onderstaande figuur toont de verdeling van het gebruik van deze vervoersmiddelen in provincie Limburg, per dag. Vanwege de afstanden tussen dorpskernen en voorzieningen, is het gebruik van de personenauto belangrijk.
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Binnen gemeente Nederweert | is, evenals | gemiddeld in Limburg, de auto het voornaamste vervoersmiddel. De auto is bij de modaliteitsverdeling | verantwoordelijk voor 53% van | de verplaatsingen. Lopen en fietsen zijn na de auto verantwoordelijk voor het | grootste deel, met respectievelijk 21% en 20% | van de verplaatsingen | . Het OV is binnen | Nederweert | verantwoordelijk voor slechts 2% van de verplaatsingen. | Vanwege de afstanden in de gemeente is de verwachting dat de modaliteitsverdeling in de toekomst nog gedomineerd zal zijn door de auto. Het gebruik hiervan is tussen 2018 en 2023 dan ook provinciaal toegenomen. | Tegelijkertijd | is het gebruik van openbaar vervoer | in Limburg afgenomen tussen 2018 en 2023. Onderstaande figuur toont het percentage van volwassen personen (18-65 jaar) dat lopend of fietsend naar werk of school gaat. In hoofdstuk 3. Economie en toerisme | en hoofdstuk 13. Sociaal domein | is meer toelichting opgenomen wat betreft de aanwezigheid van scholen en werklocaties binnen de gemeente. In buurten Nederweert-Eind en Leveroy wordt het minste gebruik gemaakt van langzaam verkeer voor deze doeleinden. In de kern van Nederweert, is het gebruik het hoogst. Dit is logischerwijs te wijden aan de afstand tot school en werk.
Figuur 5-7 Percentage lopend of fietsend naar school. (Bron: Atlas Leefomgeving, 2026) Duurzame mobiliteit Duurzame mobiliteit is de verzamelterm van vervoersmiddelen die een lage milieu-impact hebben. Voorbeelden zijn wandelen, fietsen, elektrische auto’s en openbaar vervoer. Ook deelvervoer, zoals deelauto’s, wordt gezien als milieuvriendelijk vervoer. Nederweert maakt onderdeel uit van het samenwerkingsverband | ‘Midden | -Limburg bereikbaar | ’, dat invulling geeft aan de bereikbaarheidsopgave door middel van duurzame mobiliteit. | Via dit programma worden | ontwikkelingen als deelvervoer, fietsstimulering en duurzamere logistiek georganiseerd voor de regio. Pagina | 36 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Gebruik van duurzame mobiliteit Op basis van het | percentage hernieuwbare energie voor vervoer t.o.v. verbruik van voertuigbrandstof, is af te leiden dat er een stijging is van | vervoer op hernieuwbare energie. In Nederweert is dit percentage gestegen van 2,9% in 2015 naar 6,2% in 2022. | Het gebruik van fietsen is, in de provincie Limburg, echter gemiddeld afgenomen tussen 2018 en 2023. | In bovenstaande paragraaf is de fietsvriendelijkheid van Nederweert beschreven.
Met name de grote afstanden en niet gescheiden fietspaden | vormen knelpunten die meer gebruik van de fiets in de weg kunnen staan. Vervoer met deelauto’s is sinds kort in opkomst in de gemeente. | Bij autodelen maken meerdere gebruikers gebruik van dezelfde auto, | waarbij kosten en verantwoordelijkheden worden gedeeld. Dit wordt gezien als een duurzame mobiliteitsvorm omdat | het ervoor zorgt dat er | minder auto’s (onnodig) op de weg zijn | . Cijfers van CROW tonen aan dat er in 2025, voor het eerst, | 1 deelauto aanwezig was in de gemeente Nederweert (5,7 deelauto’s per 100.000 inwoners). In Nederland stijgt het aantal al jaren, naar gemiddeld 52,4 auto’s per 100.000 inwoners in 2025. Aan de Randweg West is sinds 2016 een carpoolplaats gelegen. | Carpoolen heeft net als deelauto’s een positief effect op filedruk en CO2 uitstoot. De carpoolplaats in Nederweert biedt ruimte aan zo’n 100 auto’s. Het openbaar vervoer, ook gezien als duurzame mobiliteitsvorm, | wordt in Nederweert in slechts 2% van de verplaatsingen gebruikt. Dit heeft deels te maken met het feit dat er geen treinstation binnen de gemeente aanwezig | is en er hierdoor enkel busverbindingen zijn, die in sommige gevallen | met een beperkte frequentie rijden. In lijn met het nationale beleid is het vervoer in Nederland in 2050 klimaatneutraal. Ook Nederweert heeft ambities op dit vlak.
Dit betekent dat het wegverkeer zich verder zal transformeren naar elektrische aandrijving en/of andere vormen van klimaatneutrale energie. Ook deelmobiliteit zal naar verwachting groeien, hoewel het niet de dominante vorm van vervoer zal zijn. 5.3 | Trends en ontwikkelingen In de gemeente | Nederweert | spelen verschillende ontwikkelingen die een invloed hebben op het thema ‘Bereikbaarheid’. De volgende ontwikkelingen spelen: • | Toename verkeer Naar de toekomst toe is de verwachting dat het verkeer in en rondom de gemeente Nederweert verder gaat groeien vanwege een groei in de gehele regio, wat kan leiden tot afwikkelproblemen. • | Verschuiving in mobiliteitsvormen In de laatste jaren zijn er nieuwe mobiliteitsvormen bijgekomen, zoals de e | -bike en speedpedelec. Deelvervoer en de OV | -fiets zijn in opkomst en zijn onderdeel van de verschuiving naar deelmobiliteit. • | Verduurzaming mobiliteit Grote stappen zijn en worden gezet in de transitie naar duurzame energie. Dit heeft ook gevolgen voor de | mobiliteitssector. Het | wagenpark | dat | elektrisch | of | op | waterstof | gaat | rijden | zal | toenemen. | Dit betekent dat er ook een grotere vraag ontstaat naar laadpalen. 5.4 | Beoordeling De bereikbaarheid van Nederweert | is functioneel, maar nog redelijk eenzijdig. Voor gemotoriseerd verkeer is de gemeente redelijk goed bereikbaar | .
Maar voor andere vervoersvormen zijn er nog kwetsbaarheden. Dit is niet ongewoon | voor | een | landelijke | gemeente, | maar | zorgt | mogelijk | voor | ongelijkheid | tussen | dorpskernen | en doelgroepen binnen de gemeente zelf. | De ligging nabij de A2 | en de aansluiting op provinciale | wegen | die zorgen voor een lage gemiddelde afstand tot een hoofdverkeersader maken | onder andere | dat de | autobereikbaarheid goed is. | De keerzijde is echter dat de afhankelijkheid van de auto groot is | . Dit wordt mede in de hand gespeeld door een beperkte robuustheid van het openbaar vervoer | , met een grote afstand tot een treinstation en | qua busvervoer | redelijk beperkte ontsluiting van kleinere kernen. | De fietsvoorzieningen zijn gemiddeld | . Hoewel er al verbeter | ing is door de aanleg van | de snelfietsroute | , is er met name in het buitengebied | nog ruimte voor verbetering | . Duurzame mobiliteit is steeds meer in opkomst, met een toename van elektrisch vervoer en de Pagina | 37 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 38 komst van een deelauto. Naar de toekomst toe staat de bereikbaarheid onder druk door een verwachte toename van verkeer.
Mobiliteit in Nederweert zal grotendeels duurzaam worden door technologische ontwikkelingen zoals elektrificatie, maar blijft wat betreft bereikbaarheid sterk autogericht. Zonder aanvullende beleidsmaatregelen vindt slechts beperkte verschuiving plaats richting fiets, openbaar vervoer en deelmobiliteit. De huidige - en referentiesituatie sluiten slechts ten dele aan bij de gewenste beweging richting een veilig en logisch mobiliteitssysteem met betere toegang tot het OV . Zonder gerichte inzet op fiets -, voetgangers - en OV-netwerken blijft de bereikbaarheid kwetsbaar en zal het aandeel fiets en OV -gebruik niet toenemen . De gewenste beweging van regionale bereikbaarheid als randvoordwaarde kan hierdoor onder druk komen te staan bij een groei van woningen en bedrijvigheid. Figuur 5-8 Trend beoordeling bereikbaarheid Nederweert
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert 6. | Verkeersveiligheid 6.1 | Inleiding en beoordelingskader In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de huidige verkeersveiligheidssituatie in Nederweert, relevante trends en ontwikkelingen en de mate waarin wordt bijgedragen aan het verminderen van verkeersslachtoffers en het vergroten van de verkeersveiligheid in de ge | meente. Beoordelingskader In onderstaande tabel zijn de beoordelingsaspecten en de gewenste beweging voor het thema | Verkeersveiligheid opgenomen. Tabel 6-1 Beoordelingskader thema V | erkeersv eiligheid Thema | Aspecten | Gewenste beweging Verkeersv | eiligheid | Verkeersveiligheid | Nederweert sluit zich aan bij de landelijke ambitie van nul ernstige slachtoffers en/of doden in en door het (weg)verkeer | . Beleidskader In onderstaande tabel zijn de relevante beleidskaders en de belangrijkste uitgangspunten voor het thema Verkeersveiligheid | opgenomen. Tabel 6-2 Beleidskader thema V | erkeersveiligheid Beleidskader | Belangrijkste uitgangspunten Nationaal beleid Verkeer onder de | In de Omgevingswet is een veilige en gezonde fysieke leefomgeving één van de maatschappelijke Omgevingswet | doelen. | Overheden | nemen | hierdoor | ook | verkeersveiligheid | bij | het | uitoefenen | van | taken | en bevoegdheden mee in de afwegingen.
Zo zal verkeersveiligheid voor een geme | ente een rol spelen bij het evenwichtig toedelen van functies aan locaties in het omgevingsplan. Strategisch Plan | Dit plan bevat de basis voor het te voeren verkeersveiligheidsbeleid voor gemeenten, provincies en Verkeersveiligheid 2030 (2018) | waterschappen. Door het in kaart brengen van risico’s en vervolgens maatregelen te nemen om de grootste risico’s te verminderen wordt de | verkeersveiligheid v | ergroot. Hierbij wordt ingezet op vijf kernelementen: 6. | Meer structurele aandacht voor verkeersveiligheid; 7. | Meer verbondenheid en samenwerking tussen overheden en maatschappelijke organisaties; 8. | Risico-gestuurd beleid door analyse van de grootste | risico’s; 9. | Bevorderen van integraal verkeersveiligheidsbeleid; Monitoren en bijsturen van de uitvoering in overleg. Provinciaal beleid Beleidskader 2024-2027 Een | Het beleidskader schetst het provinciale beleid voor bereikbaarheid en mobiliteit in Limburg voor de bereikbaar en toegankelijk | periode 2024–2027. Verkeersveiligheid vormt hierin een expliciet aandachtspunt en wordt benaderd als Limburg | een essentiële voorwaarde voor leefbaarheid en toegankelijke mobilitei | t.
Het beleid richt zich op het terugdringen | van | verkeersongevallen | en | -slachtoffers, | met | specifieke | aandacht | voor | kwetsbare verkeersdeelnemers, veilige infrastructuur en gedragsbeïnvloeding. Gemeentelijk beleid Beleidsplan openbare | In dit beleidsplan zijn zaken opgenomen die bijdragen aan het doel dat de openbare verlichting (OVL) verlichting 2023-2027 | optimaal bijdraagt aan verkeersveiligheid. 6.2 | Huidige situatie De verkeersveiligheid is beschreven aan de hand van het aantal ongevallen en de ernst van de ongevallen in de gemeente. Het aantal verkeersongevallen per 100.000 inwoners ligt in de gemeente Nederweert hoger dan het landelijk gemiddelde. | In 2024 betrof het aantal ongevallen | circa 27 per 100.000 inwoners, gemiddeld in Nederland lag dit aantal gemiddeld op circa 7 ongevallen per 100.000 inwoners | (Bestand geRegistreerde Ongevallen Nederland, 2024). Pagina | 39 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Figuur 6-1 Ontwikkeling aantal verkeersongevallen | per 100.000 inwoners | 2020-2024 (bron: waarstaatjegemeente.nl) De verkeersongevallen die in de gemeente | Nederweert plaatsvinden, zijn over het algemeen van | ernstigere aard dan gemiddeld in Nederland. Vaker dan gemiddeld | heeft een ongeval een dodelijke afloop.
In Nederweert betreft het aantal ongevallen met dodelijk afloop | 4,0 procent, | gemiddeld in Nederland betreft dit 0,4 procent (Bestand geRegistreerde Ongevallen Nederland, 2024) | . Figuur 6-2 Geregistreerde verkeersongevallen naar zwaarte 2024 (bron: waarstaatjegemeente.nl) Op de onderstaande afbeelding zijn de verkeersongevallen | binnen gemeente Nederweert in de periode van januari 2014 tot maart 2026 weergegeven. | Verkeersongevallen met dodelijk afloop zijn met rood weergegeven. Te zien is dat relatief veel verkeersongevallen plaatsvinden op doorgaande wegen van en naar de kern Nederweert, | waaronder de N266 en N275. | Met name op de Randweg Zuid | vinden veel ongevallen plaats. Opvallend is ook het relatief | hoge aantal ongevallen met dodelijke afloop binnen de kern Nederweert. Pagina | 40 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 41 Figuur 6-3 Locatie verkeersongevallen (januari 2014 - maart 2026) gemeente Nederweert 6.3 Trends en ontwikkelingen In de gemeente Nederweert spelen verschillende ontwikkelingen die een invloed hebben op het thema ‘verkeersveiligheid’. De volgende ontwikkeling speelt: • Toename verkeersongevallen Op het vlak van verkeersveiligheid spelen veel verschillende ontwikkelingen.
Het landelijke beeld laat zien dat de daling in het aantal verkeersdoden is gestagneerd, en dat het aantal ziekenhuisopnamen juist toeneemt. Ook in gemeente Nederweert is het aantal ziekenhuisopnamen de afgelopen jaren toegenomen. Verschillende factoren kunnen hier verantwoordelijk zijn, zoals het drukker wordende verkeersbeeld, de introductie van nieuwe vervoersmiddelen, afleiding o.a. door smartphone gebruik en/of ouderen die langer mobiel zijn. 6.4 Beoordeling De verkeersveiligheid in de gemeente Nederweert scoort in het recent verleden en de huidige situatie niet gunstig in vergelijking met het Nederlands gemiddelde. Tegelijkertijd zijn er duidelijke verbeterpunten mogelijk. Naar de toekomst toe biedt dit kansen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Daarbij moet echter rekening worden gehouden met landelijke trends, zoals toenemende mobiliteit, vergrijzing en veranderingen in vervoerswijzen, die ertoe kunnen leiden dat de verkeersveiligheid verder onder druk komt te staan. Ten opzichte van de gewenste beweging van verkeersveiligheid – het aansluiten bij de landelijke ambitie van nul ernstige slachtoffers en/of doden in en door het (weg)verkeer – laat de huidige- en referentiesituatie hiermee zien dat gerichte maatregelen nodig zijn om dit te bereiken.
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 42 Figuur 6-4 Trend beoordeling thema Verkeersveiligheid Nederweert
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 43 7. Klimaat en energie 7.1 Inleiding en beoordelingskader Het thema Klimaat en energie valt onder het overkoepelende thema Duurzame leefomgeving. Klimaat en energie zijn cruciaal in de leefomgeving omdat ze bepalen hoe we gezond, veilig en comfortabel kunnen wonen, werken en leven. De transitie naar duurzame energie is nodig om gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan en de leefbaarheid op lange termijn veilig te stellen. Dit hoofdstuk gaat in op aspecten energiegebruik, CO2-uitstoot, duurzame energie en circulariteit. Beoordelingskader In onderstaande tabel zijn de beoordelingsaspecten en de gewenste beweging voor het thema Klimaat en energie opgenomen. Tabel 7-1 Beoordelingskader thema Klimaat en energie Thema Aspecten Gewenste beweging Klimaat en energie Energiegebruik De CO2-uitstoot in 2030 met minimaal 25% verminderen, vergeleken met 2015 en in toekomst CO2-neutraal zijn. CO2-uitstoot Nederweert wil minder aardgas gebruiken in de gebouwde omgeving (20% minder in 2030). Duurzame energie De gemeente Nederweert heeft als ambitie om in 2035 energieneutraal te zijn. Circulariteit Er wordt ingezet op agrarisch hergebruik op geschikte locaties met voldoende milieuruimte.
Beleidskader In onderstaande tabel zijn de relevante beleidskaders en de belangrijkste uitgangspunten voor het thema Klimaat en energie opgenomen. Tabel 7-2 Beleidskader thema Klimaat en energie Beleidskader Belangrijkste uitgangspunten Nationaal beleid Nationale Omgevingsvisie (NOVI, 2020) De NOVI richt zich op die ontwikkelingen waarin meerdere nationale belangen bij elkaar komen en keuzes tussen die nationale belangen in samenhang moeten worden gemaakt. De belangrijkste keuzes op het gebied van stedelijke ontwikkeling zijn: • Duurzame energie inpassen met oog voor omgevingskwaliteit. • Ruimte voor overgang naar een circulaire economie. • Woningbouw in een stedelijk netwerk van gezonde en groene steden. Landgebruik meer in balans met natuurlijke systemen. Ontwerpnota Ruimte (2025) De Ontwerpnota Ruimte schetst de ruimtelijke visie van Nederland richting 2030 en 2050, met een doorkijk naar 2100. De Nota benoemt ruimtelijke keuzes en geeft richting voor de grote opgaven die ruimte vragen. De belangrijkste richtlijnen op het gebied van klimaat, energ ie en circulaire materialen zijn: • Grote transities: De nota erkent dat de energietransitie en de circulaire economie grote aanpassingen vereisen en dat er meer ruimte nodig is voor het opwekken van schone energie, het verduurzamen van mobiliteit en het langer gebruiken van producten.
• Ruimte voor infrastructuur en verwerking: Er is behoefte aan ruimte voor nieuwe energie - infrastructuur en voor de verwerking van hergebruikte grondstoffen, wat vraagt om een systeem van knooppunten en netwerken. • Lokale besparing en hergebruik: Het beleid focust op lokaal besparen en zelf gebruiken, en het regionale verbinden van vraag en aanbod voor hergebruik van grondstoffen. • Bedrijventerreinen voor circulariteit: Lokale en regionale bedrijventerreinen zijn essentieel voor economische activiteiten, en er is aandacht voor de ruimte die de circulaire economie hierbij nodig heeft, wat ook geldt voor de verwerking van afval. • Verbinden en intensiveren: Het slim verbinden, intensiveren en clusteren van bedrijven en instellingen wordt geprioriteerd om economische groei en innovatie te stimuleren. • Klimaatverandering en water: Het grillige klimaat vraagt ook om ruimte voor het vasthouden en bergen van water om ons land veilig te houden voor toekomstige zeespiegelstijging en extremere weersomstandigheden. Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Klimaatwet (2020, herzien | In de Klimaatwet staat het kader voor het Nederlandse klimaatbeleid, inclusief het reductiedoel voor 2023) en Klimaatplan 2025 | - | 2050.
In het Klimaatplan staan de maatregelen om de emissiedoelstellingen uit de Klimaatwet te 2035 (2025) | bereiken. • | In 2030 55% minder broeikasgasuitstoot dan in 1990 • | In 2050 100% minder broeikasgasuitstoot dan in 1990 (netto nul uitstoot) • | In 2050 volledige CO2-neutrale elektriciteitsproductie • | In 2030 is 70% van alle elektriciteit en minimaal 27% van alle energie (elektriciteit, gas en warmte) duurzaam opgewekt. De overstap naar duurzame energie gebeurt stapsgewijs. Belangrijke stappen die Nederland wil zetten zijn: • | Zuiniger omgaan met energie; • | Van elektriciteit uit kolen naar elektriciteit uit zon en wind; • | Van warmte uit aardgas naar duurzame warmte, zoals aardwarmte, restwarmte en groene waterstof; • | Omwonenden betrekken door ze de kans te bieden om mee te denken over of mede | - eigenaar te worden van lokale energieprojecten; • | Energieprojecten op een slimme manier inpassen in de omgeving en het landschap. Nationaal programma | In het Nationaal programma Circulaire Economie wordt het doel gesteld dat Nederland in 2050 volledig Circulaire Economie 2023-2030 | circulair is, in 2030 50% minder primaire grondstoffen gebruiken (mineralen, metalen en fossiel). (2023) | Op dit moment is het circulaire economiebeleid gericht op vrijwilligheid en vrijblijvendheid en bestaat het uit een mix van beprijzende, normerende en stimulerende maatregelen.
Nationaal plan Energiesysteem | Het Nationaal Plan Energiesysteem geeft weer hoe het beoogde energiesysteem voor 2050 er uit ziet. 2050 (2023) | Het Rijk geeft in het plan vijf richtinggevende keuzes: 1. | Maximale inzet op aanbod van duurzame energie en energie | -infrastructuur; 2. | Energiebesparing als belangrijke hoeksteen van het energiebeleid; 3. | Slim inzetten energie en infrastructuur; 4. | Sterke internationale samenwerking en maximaal verbonden energiesysteem; 5. | Samen sturen; met burgers en bedrijven, met ruimte voor participatie en initiatief. Provinciaal beleid ‘Nieuwe Energie en een | In dit document zijn in het kader van het Limburgs coalitieakkoord 2023 | -2027 de ambities uitgewerkt Schoon Leefmilieu’, PEM | en de beleidskaders vastgesteld op het thema van energie en een schone leefomgeving. Het document schetst de maatschappelijke opgaven, bepaalt welke rollen | de provincie heeft (zowel wettelijk als autonoom) en legt doelen, strategieën en maatregelen vast voor energie, infrastructuur, industrie, warmtetransitie en leefomgevingskwaliteit. Daarnaast formuleert het beleidskader de basis voor monitoring, uitvoering en samenwerking met gemeenten, netbeheerders, Rijk en maatschappelijke partners.
Energievisie 1.0 | De Energievisie 1.0 heeft als doel om beter inzichtelijk te krijgen waar nu aan gewerkt moet worden ten behoeve van het benodigde en gewenste energiesysteem. De Energie Systeemstudie en de Limburgse leidende principes en structurerende keuzes vormen samen | de Energievisie 1.0 voor de provincie | Limburg. | Het | is | een | eerste | bouwsteen | voor | een | integrale | visie | op | het | Limburgse energiesysteem. | De | Energievisie | 1.0 | dient | tevens | als | een | bouwsteen | voor | het | provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaa | t (pMIEK) 2.0 Limburg, dat in april 2025 door Gedeputeerde Staten is vastgesteld. De Energievisie 1.0 is opgesteld conform het beleidskader ‘Nieuwe Energie en een Schoon Leefmilieu’. Provinciaal | In het pMIEK staan regionale energie | -infrastructuur projecten van groot maatschappelijk belang. Een Meerjarenprogramma | pMIEK-status geeft aan dat het maatschappelijk belang van een project zo groot is dat het essentieel is Infrastructuur Energie en | dat er gezamenlijke inspanning is voor tijdige reali | satie. Daarmee hebben alle betrokken partijen een Klimaat Limburg 2.0 (pMiek) | inspanningsverplichting ten behoeve van (tijdige) realisatie van de energie | -infrastructuur. Tevens krijgen deze projecten extra prioriteit in de afweging voor de investeringsplannen van netbeheerders.
Regionaal beleid Regionale Energiestrategie | Naar aanleiding van het Nederlandse Klimaatakkoord is in de Regionale Energiestrategie Noord | - en Noord- en Midden-Limburg | Midden-Limburg (RES NML) de strategie en bijdrage besloten voor de regio Noord | - en Midden-Limburg. In de Regionale Energie Strategie (RES) | wordt gekeken | naar energiebesparing, het opwekken van duurzame elektriciteit met zon en wind, hoe | overgegaan kan worden op duurzame warmte en hoe inwoners voordeel uit de energietransitie kunnen halen. | De afspraken uit de RES vervangen echter niet de lokale kaders. Gemeentelijk beleid Lokale Energie Strategie | In 2021 heeft de gemeenteraad van | Nederweert ingestemd met de algemene | uitgangspunten ten aanzien | van | de | Regionale en | Lokale | Energie | Strategie | en | sluit | daarmee | aan | op | de | landelijke formulering. Dit betekent voor Nederweert: • | We streven op lange termijn (in elk | geval voor 2050) naar een CO | 2 neutrale energievoorziening waarbij alle | energie | die in | Nederweert | wordt | gebruikt, | duurzaam | wordt | opgewekt | en | alle woningen en gebouwen duurzaam worden verwarmd; • | We sluiten aan op de Regionale Energie Strategie Noord | en Midden-Limburg; RES Pagina | 44 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v.
de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert • | We zetten in op energiebesparing, de | warmtetransitie en de opwek van duurzame | elektriciteit, waarbij energiebesparing in de | gebouwde omgeving de meeste aandacht | krijgt; • | Door energie te besparen en energie | kleinschalig duurzaam op te wekken willen | we in 2030 minimaal 25% minder CO | 2 uitstoten dan in 2015. Dat geldt met | name | voor de gebouwde omgeving; • | Conform onze lokale Transitievisie Warmte | (zie hieronder) streven we voor 2030 in elk | geval naar 20% minder aardgasgebruik in de | gebouwde omgeving t.o.v. 2018 door; A. In te zetten op communicatie en | informatie over alternatieven voor | aardgas (en de route die daarbij hoort); B. Te onderzoeken wat de mogelijkheden | zijn van aquathermie en op termijn | mogelijk groen gas; C. Te starten met de dialoog met buurten | om collectieve acties te initiëren en te | faciliteren. • | In 2030 wil de regio met grootschalige zonen windprojecten 1.200 Gigawattuur (GWh) | duurzame energie opwekken. Daar dragen | we met onze projecten (windpark Ospeldijk | en zonnepark ’t Kruis) aan bij.
Daarnaast | stimuleren we no-regret maatregelen zoals zon-op-dak en zon op bestaande | bouwvlakken (zoals vrijkomende agrarische | bebouwing) Transitievisie warmte | De Transitievisie Warmte (TVW) is opgesteld in samenwerking tussen de gemeente en georganiseerde Nederweert | stakeholders | . Het geeft richting aan de warmtetransitie | waarin gewerkt wordt naar een aardgasvrije gebouwde omgeving. De uitgangspunten in deze TVW zijn: • | Betaalbaarheid • | Technische haalbaarheid Voor de afwegingen in deze TVW is er gekeken naar: • | No-regret maatregelen • | Koppelkansen • | Aanwezigheid warmtebronnen • | Aanwezigheid lokaal initiatief • | Aandeel woningcorporaties • | Mate van besparing 7.2 | Huidige situatie Energiegebruik Het energieverbruik in de gemeente Nederweert | is tussen 2013 en 2023 gedaald van 1406 TJ naar 1333 TJ energie. De trend laat echter schommelingen zien. Zo werd er in 2021 nog 1451 TJ verbruikt. | De grootste bijdrage aan het totale | energieverbruik | is | afkomstig | van | de | gebouwde | omgeving, | en | verkeer | en | vervoer. | Vanwege | de schommelingen is het moeilijk te voorspellen wat het energieverbruik in een toekomstige situatie zal zijn. Pagina | 45 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v.
de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 46 Figuur 7-1 Totaal bekend energieverbruik verschillende sectoren Nederweert over tijd (Bron: klimaatmonitor, 2026) Het gemiddelde energieverbruik van een inwoner in Nederweert ligt in de huidige situatie ruim onder het gemiddelde verbruik van een inwoner van de provincie Limburg. Van de laatste daalde het verbruik echter sterker de afgelopen jaren. Voor de grootste energieverbruikende sectoren, gebouwde omgeving en verkeer en vervoer, geldt dat er geen groot verschil is tussen de inwoner van Nederweert en de inwoner van Limburg. Het grote verschil zit in energieverbruik voor industrie. Deze is gemiddeld per inwoner van Nederweert aanzienlijk lager dan per inwoner van Limburg. Het energieverbruik zal over het algemeen meer verschuiven naar elektriciteit, zo ook in het verkeer en vervoer, waardoor deze sector mogelijk minder energie verbruikt in de toekomst.
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 47 Figuur 7-2 Energieverbruik verschillende sectoren over tijd, voor Nederweert en Limburg (bron: Klimaatmonitor, 2026) CO2 uitstoot Grotendeels in lijn met de grootste twee energieverbruikende sectoren, zijn de grootste bronnen van CO2-uitstoot in Nederweert de sector van verkeer en vervoer, gevolgd door de gebouwde omgeving. De totale emissie is tussen 2014 en 2024 afgenomen van 105 kiloton naar 74 kiloton CO2. In een aantal sectoren in Figuur 7-4 is een (lichte) daling van emissie te zien. In de verkeers - en vervoersector en de industriesector, is echter geen daling te zien maar is er sprake van een lichte stijging. Per inwoner was er in 2024 een uitstoot van 4,1 ton. Ter vergelijking, het Nederlands gemiddelde is 5,1 ton. Figuur 7-3 CO2 uitstoot verschillende sectoren Nederweert in kton (Bron: Klimaatmonitor 2026)
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Figuur 7-4 CO2 uitstoot per sector Nederweert over tijd | in kton (Bron: klimaatmonitor | , 2026) Nederweert is onderdeel van Regionale Energiesysteemregio Noord | - en Midden-Limburg (RES NML). In deze samenwerking wordt gewerkt naar het doel in 2030 de CO | 2-uitstoot te halveren ten opzichte van 1990, om het in 2050 tot 95% verlaagd te hebben. Voor de gemeente geldt | ook het doel om in 2030 een verlaging van 25% CO | 2 uitstoot van gebouwen en huizen te realiseren | t.o.v. 2015 | , en in 2050 CO | 2-neutraal te zijn. | Hoewel er van het jaartal 1990 geen lokale gebruiksgegevens zijn, is er een schatting van de Regionale | klimaatmonitor | , zie onderstaande figuur. | De bekende CO | 2 uitstoot in 2024 ligt 83% lager dan de geschatte uitstoot in 1990 | , en 36,4% t.o.v. 2015 | , kijkend naar de totale verbruiksbenadering en niet alleen naar elektriciteitsverbruik | . De CO2-uitstoot zal naar verwachting verder dalen in de toekomst. De vraag is echter of de doelen voor 2050 gehaald zullen worden. | Zo | zijn | er | sectoren, | zoals | de | bouw | , die | mogelijk | meer | zullen | gaan | uitstoten | vanwege | de woningbouwopgave | . Figuur 7-5 CO2 uitstoot 1990 | en 2024 in Mton (bron: Klimaatmonitor, 2026) Pagina | 48 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v.
de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 49 Duurzame energie Om de doelen voor CO2 uitstoot te halen moet er een transitie komen naar de opwek en het gebruik van duurzame energie. Uit de voortgangsrapportage van RES NML blijkt dat ongeveer 80% van de doelstelling voor opwek van duurzame energie (1200 Gwh in 2030) gehaald is, door energie van zond op land & dak, en wind op land in te zetten. In 2023 was 437 TJ van de energie gebruikt in Nederweert van hernieuwbare oorsprong. Dit komt neer op 32,8% van het totale bekende energieverbruik. Figuur 7-6 Hernieuwbare energie en energieverbruik Nederweert (Bron: Klimaatmonitor, 2026) Figuur 7-7 Hernieuwbare energieverbruik in Nederweert over tijd (Bron: Klimaatmonitor, 2026)
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Elektriciteit Vanuit de RES-samenwerking bestaat de | regionale doelstelling om voor 2030 1200 GWh | duurzame energie op te wekken. | Voor de gemeente betekent dit dat ze hier | een bijdrage aan moeten leveren. | Plannen binnen de gemeente die aan het regiodoel bijdragen zijn Windpark Ospeldijk en Zonnepark het Kruis | , waarmee de gemeente aan het aandeel voor 2030 voldoet | , zie onderstaande figuur voor het gerealiseerde vermogen via wind | - en zonne- energie in de gemeente Nederweert | . In 2023 was in de elektriciteitsvraag | in de gemeente voor 88% voorzien van hernieuwbare | energie. | Dit | percentage | ligt | aanzienlijk | hoger | dan | dat | van | de | RES | -regio | NML | (37,9%). Daartegenover staan ook uitdagingen: h | et gebruik zal de komende tijd stijgen door (landelijke) ontwikkelingen in het gebruik van energie | , en de netcongestie zorgt voor problemen op het elektriciteitsnet. Figuur 7-8 Gerealiseerd vermogen Wind op land en Zon | in Nederweert | uit overheidssubsidie voor duurzame energieproductie | . (Bron: Klimaatmonitor | , 2026) Warmte In 2021 is de meest recente transitievisie | warmte Nederweert gepubliceerd.
Hierin | is, op basis van een | technische analyse, | omschreven wat de uitgangspunten zijn voor de transitie naar een aardgasvrije warmtevoorziening, wat de aanpak is en de beoogde planning. | In 2023 is een verslag uitgebracht van de energietransitie in het algemeen, waar ook de warmtevoorziening aan bod komt. | Het | in het T VW gestelde | doel is het reduceren van 1 | .480 woningen aan hoeveelheid aardgas voor 2030, oftewel afgerond 2 | ,5 miljoen m | 3. Dit is een reductie van 20% t.o.v. 2018, toen de gemiddelde woning in Nederweert 1 | .650 m | 3 aardgas verbruikte. De gemiddelde woning in Nederweert verbruikte in 2024 980 m | 3 aardgas. | Dit is een reductie van | 40%, waarmee h | et doel voor 2030 | in deze sector ruimschoots | is gehaald. Ook kijkend naar het aardgasverbruik van de gebouwde omgeving, is er een reductie van 30%. In 2050 wil de gemeente, in lijn met de nationale doelstelling, aardgasvrij zijn. Daartoe zijn nog stappen te maken. Voor de warmtetransitie wordt er | volgens de TWV ingezet op een stapsgewijze | en gemeentebrede aanpak, waarin nog ruimte is voor verder onderzoek en initiatieven van inwoners. In de analyse voor de TVW worden dorpskernen Nederweert, Ospel en Budschop aangewezen als focusgebieden om te starten met een collectieve aanpak.
De gemeente geeft in haar energietransitieverslag uit 2023 echter aan geen prioriteiten te willen stellen aan bepaalde wijken. Een knelpunt voor de gemeente | wat betreft collectieve warmteoplossingen | is dat er geen grootschalige | (natuurlijke | ) bronnen | aanwezig zijn | voor warmtevoorziening. | De Zuid | -Willemsvaart is in de TVW geduid als grootste kanshebber | als aquathermiebron. Hier is | (ten tijde van TVW) meer onderzoek voor nodig. | Ook voor biogas zijn er mogelijkheden die verder onderzocht moeten worden. | Omdat er op korte termijn geen duidelijke aanpak kan worden gerealiseerd voor colle | ctieve warmteoplossingen, concentreert de gemeente zich generiek op het ‘laaghangende fruit’; isoleren en creëren van een handelingsperspectief voor inwoners om zelf aan de slag te gaan | met individuele oplossingen | . Energie voor warmte in Nederweert was in 2023 voor 16,2% hernieuwbaar. Circulariteit Een belangrijke | toepassing | van | circulariteit in | de | gemeente | is | hoe | er | omgegaan | wordt | met | het afval. | In Nederweert wordt afval gescheiden opgehaald. Er zijn echter geen cijfers bekend over het r | ecyclepercentage | van (huishoudelijk | ) afval in de gemeente. Ook de hoeveelheid afval per inwoner is onbekend. Pagina | 50 Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v.
de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 51 Nederweert maakt als gemeente onderdeel uit van de Keyport ondernemersregio. Vanuit deze samenwerking voor ondernemers uit de regio wordt aandacht besteed aan circulariteit in het ondernemerschap in de regio. Dit biedt voor Mkb’ers kansen om stappen te zetten naar circulariteit. Bovendien heeft de gemeente de ambitie om circulaire productie te bevorderen in de landbouw. Hier is echter geen concreet beleid voor opgesteld. 7.3 Trends en ontwikkelingen In de gemeente Nederweert spelen verschillende ontwikkelingen die een invloed hebben op het thema ‘klimaat en energie’. De volgende ontwikkelingen spelen: • Energiehub Bedrijventerrein P annenweg II in Nederweert heeft per januari 2026 een eerste reguliere Groepstransportovereenkomst (GTO , een groepscontract waarin een collectief van twee of meerdere aansluitingen het transportrecht beheert ). Er is hier met 15 bedrijven een pilot gestart gericht op het toepassen van een Energiemanagementsysteem, de oprichting van een digitaal Energie Handelsplatform en de plaatsing van lichtgewicht zonnepanelen op bedrijfsdaken. Inmiddels is het Energie Handelsplatform Pannenweg een energiehub waar duurzaam opgewekte energie gedeeld wordt onder de deelneme rs en bovendien met deze energie gehandeld wordt.
Energiehubs vormen een oplossing voor problemen als netcongestie. • Energietransitie Er zijn veel ontwikkelingen gaande op het gebied van verduurzaming van energie en het beleid hiervoor. Nederweert maakt deel uit van de RES NML samenwerking met afspraken voor grootschalige opwek. Daarnaast moeten alle gemeenten toewerken naar aardgasvrije warmtevoorziening. Daartoe is de gemeente bezig met het onderzoeken van alternatieven. • Digitalisering Door de verdergaande digitalisering is er sprake van een tweeledig effect binnen het thema klimaat en energie. Hoewel digitalisering bijdraagt aan het verminderen van emissies, draagt het ook bij aan het groeiende energie- en grondstoffenverbruik van de technologische sector. • Netcongestie Door de snelle energietransitie en beperkte ruimte, wordt er steeds vaker meer elektriciteit vervoerd dan het elektriciteitsnet aankan. Op de momenten dat dit gebeurt, is er sprake van netcongestie. Dit kan leiden tot g rootschalige vertragingen bij aansluiting van nieuwe woningen en bedrijven, en in vorderingen in de energietransitie. 7.4 Beoordeling De gemeente is wat betreft klimaat en energie in de huidige situatie goed op weg, maar kent ook nog uitdagingen. Het energieverbruik van de inwoner van Nederweert ligt onder het Limburgs gemiddelde .
Wel loopt de daling van het gebruik de laatste jaren achter op de daling van het Limburgs gemiddelde , en ligt de gemeente niet op koers met de beoogde daling van 11,7% in 2030 t.o.v. 2023 . Wat betreft CO2-uitstoot ligt de gemeente ook net iets onder het Nederlands gemiddelde en heeft het een sterke daling gezien sinds 1990: het referentiejaar voor Europese en nationale doelstellingen. De gemeente presteert goed in de opwek van duurzame energie, met zowel een zonnepark als windturbines die een groot deel van het elektriciteitsverbruik in de gemeente opvangen. In de warmtevoorziening doet de gemeente het in de huidige situatie goed. Er zijn nog wel stappen te zetten om volledig aardgasvrij te worden. Wat betreft circulariteit zijn er initiatieven van bedrijven en de ambitie om circulariteit in de landbouw te bevorderen. De circulaire economie van Nederweert is echter nog niet concreet genoeg. In de toekomst kan de gemeente tegen enkele knelpunten aanlopen. Het energiegebruik daalt niet snel genoeg om de doelstelling voor 2030 te halen. Ook wordt het een uitdaging om de daling van de CO2 uitstoot te verlagen omdat deze nu relatief meer afhankelijk is van de opwek van duurzame energie en aardgasvrije warmtevoorziening. Deze zijn op hun beurt onzeker in de toekomst, vanwege het probleem van netcongestie en de afwezigheid van geschikte alternatieve warmtebronnen.
De gewenste bewegingen betreffende (duurzaam) energiegebruik zijn dat de gemeente, zoals eerder beschreven, haar CO2 uitstoot ten opzichte van 2015 wil verminderen met minimaal 25% in 2030. Bovendien is het gewenst om in de toekomst volledig CO2 - en energieneutraal te zijn. Om CO2 uitstoot te verminderen, wil de gemeente minder aardgas gebruiken in de gebouwde omgeving (20% minder in 2030). Op deze vlakken toont de huidige Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 52 situatie dat de gemeente goed op weg is. Kijkend naar de referentiesituatie is er echter nog onzekerheid over het halen van de uiteindelijke doelen. De gewenste beweging met betrekking tot het aspect circulariteit, is dat in de agrarische sector wordt ingezet op hergebruik op geschikte locaties met voldoende milieuruimte . De gewenste beweging lijkt ontoereikend te zijn ten opzichte van de autonome ontwikkeling. Figuur 7-9 Trend beoordeling Klimaat en energie Nederweert
Leefomgevingsfoto Nederweert t.b.v. de Omgevingsvisie Nederweert projectnummer 0508980.100 8 juni 2026 Gemeente Nederweert Pagina | 53 8. Ruimtelijke kwaliteit 8.1 Inleiding en beoordelingskader In dit hoofdstuk staan landschap, cultuurhistorie en archeologie centraal. Deze aspecten dragen bij aan de identiteit en ruimtelijke kwaliteit van Nederweert. In dit hoofdstuk wordt de huidige ruimtelijke kwaliteit van de gemeente beschreven, met aandacht voor de geschiedenis van het gebied, kenmerkende structuren en landschappelijke waarden. Daarnaast wordt ingegaan op trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op de ruimtelijke kwaliteit van de gemeente. Beoordelingskader In onderstaande tabel zijn de beoordelingsaspecten en de gewenste beweging voor het thema Ruimtelijke kwaliteit opgenomen. Tabel 8-1 Beoordelingskader thema Ruimtelijke kwaliteit Thema Aspecten Gewenste beweging Ruimtelijke kwaliteit Landschap Ontwikkelingen moeten plaatsvinden met behoud en versterking van de leesbaarheid en beleefbaarheid van het landschap. Cultuurhistorie Het erkennen en het zichtbaar maken van cultuurhistorisch erfgoed door het opnieuw aanbrengen van structuur. Archeologie Behouden en beschermen van archeologische waarden. Beleidskader In onderstaande tabel zijn de relevante beleidskaders en de belangrijkste uitgangspunten voor het thema Ruimtelijke kwaliteit opgenomen.
Tabel 8-2 Beleidskader thema Ruimtelijke kwaliteit Beleidskader Belangrijkste uitgangspunten Nationaal beleid Cultureel erfgoed onder de Omgevingswet Gebieden van cultuurhistorische waarden kunnen op grond van de Omgevingswet worden aangewezen als beschermd stadsgezicht. Beschermde stads - en dorpsgezichten zijn gebieden die van algemeen belang zijn vanwege hun schoonheid, hun onderlinge samenhang of hun wetenschappelijke of cultuurhistorische waarde. Erfgoedwet (2016) De erfgoedwet is een integrale wet welke betrekking heeft op museale objecten, musea, monumenten en archeologie op het land en onder water. Samen met de Omgevingswet maakt de erfgoedwet een integrale bescherming van cultureel erfgoed mogelijk. Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) In het Besluit kwaliteit leefomgeving staan regels over omgevingswaarden, instructieregels, beoordelingsregels en regels voor monitoring, waaronder regels voor erfgoed. Het Bkl geldt voor het Rijk en decentrale overheden. Provinciaal beleid Beleidskader 2024-2027 Cultuur en erfgoed voor iedereen Het beleidskader Cultuur en erfgoed voor iedereen (2024 –2027) beschrijft het provinciale beleid van Limburg voor cultuur en erfgoed, met als centraal uitgangspunt dat cultuur en erfgoed van waarde zijn voor alle inwoners .