2024-07-02 8. Bijlage 2 - Jaarrekening 2023 (aangepast)
Tekst van het document
De Mutsaersstichting, inclusief de aan haar verbonden zorgondernemingen (deelnemingen), bevindt zich in een zorgelijke financiële situatie. De Mutsaersstichting is, samen met haar deelnemingen, een grote aanbieder van jeugdzorg in onze regio. De Mutsaersstichting werkt samen met de 14 gemeenten in de regio Noord- en Midden-Limburg aan een herstelplan. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente om de zorgcontinuïteit van cruciale jeugdhulpfuncties te waarborgen. We investeren in activiteiten die de transformatie in het sociaal domein bewerkstelligen: - | Het werken met positieve gezondheid, waarbij gezondheid gedefinieerd wordt als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. - | In de toegang wordt door professionals gewerkt vanuit positieve gezondheid. - | We hebben gemeentelijke aandachtsfunctionarissen, die bekend zijn in het dorp en een laagdrempelig aanspreekpunt zijn voor inwoners. - | Pilots met expert- en behandelteams om beter invulling te geven aan consultatiefunctie, gebruik te maken van voorliggende voorzieningen en eerstelijnszorg. - | (Borgen van) pilot ondersteuner jeugd bij de huisarts, zodat sneller laagdrempelige ondersteuning geboden wordt (actief bij twee van de drie huisartspraktijken). - | Inzet van informele ondersteuning en gebruik van algemene voorzieningen.
De uitbreiding met De Tref (collectieve dagbesteding; tussenvoorziening tussen open inlopen en geïndiceerde dagbesteding) zal naar verwachting bijdragen aan een uitgesteld/minder gebruik van zwaardere zorg. - | Uitvoering van de verwervingsstrategie. Hierbij maken we andere en betere afspraken met aanbieders over te leveren resultaten, met reële tarieven. - | Samenwerking in inkoop en uitvoering in de regio Midden Limburg West. Voor inkoop onderzoeken we samenwerking op bovenregionaal niveau. Dit creëert meer massa waardoor we betere afspraken met aanbieders kunnen maken. Ook biedt dit sterkere continuïteit in kennis en ervaring op het gebied van inkoop en contractmanagement. - | Door een integrale aanpak zijn we beter in staat zwaardere zorg te voorkomen. Denk hierbij aan aanpak eenzaamheid, armoedebeleid/ schulddienstverlening, arbeidsmarktbeleid, preventief jeugdbeleid, gezondheidsbeleid. - | De integrale wijkaanpak Wonen Werken Samenleven met diverse partners richt zich op preventie, vroeg signalering en werken vanuit de leefwereld van de inwoners. - | In het kader van gezondheidsbeleid is door 15 gemeenten in de regio Noord en Midden- Limburg een Manifest opgesteld; ‘Naar gelijke kansen op gezondheid’. Hieruit volgen concrete acties die de gezondheid van onze inwoners bevorderen. 1.
Sociaal domein Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2023 | 10% | € | 19.752.000€ | 1.975.200 2024 | 10% | € | 20.500.000€ | 2.050.000 2025 | 10% | € | 19.310.000€ | 1.931.000 2026 | 10% | € | 19.417.000€ | 1.941.700 2027 | 10% | € | 19.482.000€ | 1.948.200 Totaal | € | 9.846.100 76 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Legesopbrengsten Wabo/Omgevingswet De jaarlijkse legesopbrengsten Wabo (straks Omgevingswet) zijn afhankelijk van het aantal ingediende aanvragen en informatieverzoeken en de omvang en aard van die aanvragen. Elk jaar wordt op basis van voorgaande jaren, de economische verwachtingen en de lokale situatie een prognose van de inkomsten gemaakt. Maatregelen: Afwijkingen (zowel naar beneden als naar boven) zijn altijd mogelijk. De mogelijke minderopbrengsten ten opzichte van de begrotingsraming zijn als risico opgevoerd. Dit risico is met ingang van 2021 en voor volgende jaren verhoogd vanwege de onduidelijke impact van de Omgevingswet op het vergunningstelsel. 7.
Legesopbrengsten Wabo Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2023 | 90% | € | 150.000€ | 135.000 2024 | 30% | € | 500.000€ | 150.000 2025 | 30% | € | 500.000€ | 150.000 2026 | 30% | € | 500.000€ | 150.000 2027 | 30% | € | 500.000€ | 150.000 Totaal | € | 735.000 Omgevingswet Vernieuwde aanpak implementatieproces kan leiden tot hogere kosten inhuur derden c.q. inhuur extra capaciteit. Het budget voor de invoering van de omgevingswet is deels gebaseerd op offertes en deels op aannames van de uit te voeren werkzaamheden. De bedragen zijn een aanname voor een gemeente van de grootte van Nederweert. De exacte kosten zijn afhankelijk van de inhuur van benodigde kennis en extra capaciteit. Hierdoor kunnen de kosten lager of hoger uitvallen van begroot. Maatregelen: Marktverkenning bij het uitzetten van inhuuropdrachten (aanbestedingsrichtlijnen) en monitoren van kosten gedurende het proces. 11. Omgevingswet Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2023 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 2024 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 2025 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 2026 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 2027 | 20% | € | 275.000€ | 55.000 Totaal | € | 275.000 77 Het weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de omvang van alle risico’s bij elkaar opgeteld. De streefwaarde (ratio) is bepaald op minimaal 1,0.
De toekomstige ontwikkeling van het weerstandsvermogen is onderstaand weergegeven. U ziet in 2024 een afname van de ratio. Dit komt doordat de voorgenomen investeringen N266 / N275 en Kanaalzone, het risicoprofiel verhogen. Maar u ziet ook dat de weerstandscapaciteit ieder jaar toeneemt door het positieve begrotingssaldo. Zodoende is de ratio als ruim voldoende te bestempelen voor alle jaren. Weerstandsvermogen | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Weerstandscapaciteit | € 19.597.207 | € 23.145.526 | € 26.598.644 | € 27.117.370 | € 28.047.266 Risico's | € | 3.085.200 | € | 5.030.487 | € | 3.561.000 | € | 3.566.700 | € | 3.773.200 Ratio | 6,35 | 4,60 | 7,47 | 7,60 | 7,43 De ratio voldoet ruim aan de streefwaarde voor het huidige begrotingsjaar en de komende jaren. Dit betekent dat er voldoende middelen aanwezig zijn om de geïdentificeerde financiële risico’s op te vangen. Onderstaande grafiek geeft de weerstandscapaciteit en het totaal van de risico’s visueel weer. Ter verduidelijking, de ratio bestaat uit de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s in totaliteit. Beide onderdelen zijn eerder in deze paragraaf aan de orde geweest. 78 Kengetallen In onderstaande tabel zijn de kengetallen van de gemeente Nederweert weergegeven. De kengetallen geven de verhouding weer tussen onderdelen van de begroting of balans.
Wij zullen ingaan op de analyse van de individuele kengetallen en vervolgens behandelen wij de onderlinge verhoudingen. Op deze wijze krijgt u inzicht in de beoordeling van de financiële positie van de gemeente Nederweert. Deze kengetallen en de berekeningswijze zijn door het Rijk voorgeschreven. Rekening | Begroting | Rekening Kengetallen | 2022 | 2023 | 2023 Netto schuldquote | -65% | -46% | -66% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | -67% | -47% | -68% Solvabiliteitsratio | 52% | 46% | 48% Structurele exploitatieruimte | 8% | 4% | 10% Grondexploitatie | 2% | 7% | 2% Belastingcapaciteit | 97% | 93% | 101% 79 80 Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de inkomsten. Het geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hoe hoger de inkomsten, des te meer schulden een gemeente in theorie kan aangaan. Het kengetal geeft aan in hoeverre de schulden meer of minder bedragen dan de jaarlijkse inkomsten. De VNG heeft als richtlijn dat bij een schuldquote hoger dan 130% er sprake is van een zeer hoge schuld. Bij een schuld tussen de 100% en 130% moet er voldoende aandacht zijn. Volgens de VNG bevindt de schuldquote van een gemeente zich normaal tussen de 0% en 100%. Omdat Nederweert geen geld heeft geleend, is onze schuldquote zeer gezond.
Uit onze begroting en de daarbij behorende liquiditeitsbegroting blijkt dat we de komende jaren onze uitgaven met eigen geld kunnen financieren. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om zichtbaar te maken wat het aandeel is van de verstrekte leningen wordt de netto schuldquote ook inclusief uitgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk welke invloed de verstrekte leningen hebben op de schuldenlast. De impact van de verstrekte leningen op de schuldquote is niet noemenswaardig. Omdat het percentage ruim beneden de grenswaarde van de VNG zit, is de conclusie dat de verhouding van de schulden van de gemeente Nederweert ten opzichte van de gerealiseerde baten volgens de richtlijn van de VNG goed is. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeente bestaat uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Hoe hoger de solvabiliteit, hoe hoger de weerbaarheid van de gemeente. Doordat Nederweert geen geld hoeft te lenen, is de solvabiliteitsratio zeer gezond en stabiel voor de komende begrotingsjaren.
Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves af te zetten tegen de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Grondexploitatie Voor de berekening van dit kengetal worden de bouwgronden in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de begroting of jaarstukken en uitgedrukt in een percentage. Dit kengetal geeft een indruk van de financiële impact van de grondexploitaties op de financiële huishouding van de gemeente. Verder gaat dit kengetal ervan uit dat grondexploitaties altijd kosten met zich meebrengen. Bij Nederweert zien we een positieve ontwikkeling in de grondexploitaties. De grondexploitaties hebben in die zin geringe impact op de financiële positie van de gemeente, gezien het lage percentage van het kengetal. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Geconcludeerd kan worden dat de totale woonlasten voor een gezin met een woning met gemiddelde WOZ-waarde in gemeente Nederweert in 2023 hoger is ten opzichte van het landelijk gemiddelde (het ijkpunt voor het maximaal te heffen belastingtarief).
Het is te allen tijde de bevoegdheid van de gemeenteraad met welke omvang de belastingen worden verhoogd. Dit dient uiteraard in relatie met de structurele exploitatieruimte te worden bekeken. 81 Een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie Aangezien het niet mogelijk is om een individueel kengetal te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie van onze gemeente dienen bovenstaande kengetallen in samenhang te worden bezien. Uit bovenstaande analyse blijkt dat de financiële positie van onze gemeente een goed beeld laat zien. Zo bevindt onze schuldpositie zich binnen een normale marge (conform richtlijn VNG), wat betekent dat de verhouding tussen het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de baten in balans is. Belangrijk hierbij te benoemen is dat Nederweert geen geld heeft geleend en dat het standpunt van de raad is om een schuldenvrije gemeente te zijn. Mede hierdoor is de solvabiliteitsratio goed in orde. Het eigen vermogen is zodanig van omvang dat de financiële verplichtingen met gemak voldaan kunnen worden. De structurele exploitatieruimte is toereikend om de structurele lasten af te dekken. Daarnaast staan de grondexploitatie in de boeken gewaardeerd tegen actuele waarde. Alle kengetallen in overweging genomen is er sprake van een meerjarig robuust financiële gemeente Nederweert.
Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding De totale omvang van de gemeente Nederweert beslaat 10.178 hectaren. De gemeente heeft binnen dit gebied de infrastructuur (wegen, water, riolering, kunstwerken), voorzieningen (groen, verlichting, sportfaciliteiten) en gebouwen in beheer. Voor de samenleving is een goed functionerende openbare infrastructuur een belangrijk randvoorwaarde. Daarom hebben de overheden een wettelijke zorgplicht voor de openbare infrastructuur. Het in stand en bij de tijd houden van de gemeentelijke infrastructuur brengt jaarlijks forse kosten met zich mee. Strategische keuzes en een doelmatig en doeltreffend beheer zijn randvoorwaarden om deze betaalbaar te houden. Activiteiten 1. | Planmatig onderhoud uitvoeren op basis van meerjarenonderhoudsplannen. 2. | Planmatig onderhoud en verduurzamen gebouwen op basis van duurzame meerjarenonderhoudsplannen. Wegen Beleidskader In Nederweert is een eigen onderhoudsmethode ontwikkeld. Hierbij ligt het accent vooral op preventie en conservering (wegkanten aanvullen, grasbetonstenen aanbrengen, oppervlaktebehandelingen aanbrengen en scheuren vullen). Kwaliteitsniveau De raad heeft in het verleden gekozen voor het basiskwaliteitsniveau van het “Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek” (CROW), zoals omschreven is in publicatie 147.
Hierbij wordt voldaan aan een absoluut minimaal verantwoord kwaliteitsniveau zonder dat de normen en richtlijnen voor veiligheid worden overschreden. Er was geen sprake van achterstallig onderhoud, anders dan in elk jaar ontstaat. Exploitatierekening 2023 Omschrijving lasten | Begroting 2023 | Begroting 2023 | Rekening 2023 | Saldo 2023 primair | gewijz. Asfaltonderhoud | 620.399 | 723.109 | 587.261 | 135.848 Elementenonderhoud | 218.445 | 344.922 | 348.105 | -3.183 838.844 | 1.068.031 | 935.366 | 132.665 Verbreden wegen met grastegels | 65.369 | 74.453 | 18.480 | 55.973 Onderhoud bermen en sloten | 84.904 | 91.295 | 91.016 | 279 Vergroening bermen | 30.694 | 33.504 | 39.001 | -5.497 Onderhoud wegkanten | 137.219 | 159.701 | 151.300 | 8.401 318.186 | 358.953 | 299.797 | 59.156 Totaal | 1.157.030 | 1.426.984 | 1.235.163 | 191.821 Eind 2023 is het nieuwe Beheerplan wegen 2024-2033 vastgesteld. In dit plan is het systeem om de onderhoudsbudgetten te bepalen veranderd. De kosten voor de korte termijn worden berekend uit de jaarlijkse inspectie, voor de middellange- en langere termijn zijn onderhoudsstrategieën “Nederweertermethode” opgesteld met kwaliteitsniveau A, B, en C. In de begroting 2024 zijn de kosten voor kwaliteitsniveau B (basis) opgenomen. 82 83 De kosten voor wegrehabilitaties zijn ook opgenomen in de begroting en worden daardoor niet meer gezien als risico.
De wegrehabilitaties zijn wel van veel en moeilijk te beïnvloeden factoren afhankelijk om in tijd te voorspellen, maar de kosten zijn nu wel opgenomen in de begroting. Het is belangrijk om inzicht te krijgen/houden op de achteruitgang van de verharding van de belangrijkste verkeerswegen. Daarom wordt nog steeds om de 3 jaar een wegbouwkundig onderzoek uitgevoerd, welk in 2024 zal worden herhaald. De overige wegen worden geselecteerd en beoordeeld aan de hand van de schadebeelden uit de jaarlijkse weginspecties. Riolering en water Beleidskader Ons huidig GRP is verlopen. Het GRP wordt onderdeel van de omgevingsplannen van kernen en buitengebied. Gemeenten hebben op grond van de Wet Milieubeheer en de Waterwet drie zorgplichten: •Zorgplicht voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater (art. 10.33 Wet Milieubeheer). •Zorgplicht voor doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater (art. 3.5 Waterwet) •Zorgplicht voor grondwatermaatregelen (onder voorwaarden) (art. 3.6 Waterwet). Voor de andere waterpartners gelden de volgende zorgplichten •Waterschap Limburg heeft op grond van de Waterwet (3.4) een zorgplicht voor de zuivering van stedelijk afvalwater.
•Waterschap Limburg heeft op grond van de Waterschapswet de zorg voor het kwantiteits- en kwaliteitsbeheer van het oppervlaktewater, alsmede de zorg voor het transporteren en het zuiveren van afvalwater en de verwerking van zuiveringsslib. Dit omvat mede het bouwen en exploiteren van zuiveringstechnische werken door Waterschapsbedrijf Limburg. •Waterleidingmaatschappij Limburg zorgt dat heel Limburg kan rekenen op betrouwbaar drinkwater en waterdiensten op maat. Nu en in de wereld van morgen. Omdat deze zorgplichten veel raakvlakken met elkaar hebben en zelfs vervlochten zijn, hebben de 15 Noord Limburgse gemeenten, Waterschap Limburg, Waterschapsbedrijf Limburg en de Waterleidingmaatschappij Limburg het samenwerkingsverband Waterpanel Noord (WPN) opgericht, om samen te werken op het gebied van zoetwaterbeschikbaarheid, riolering en klimaat. Hiervoor hebben partijen een convenant opgesteld. Doelstelling convenant In dit convenant “Samenwerking in de afvalwaterketen Noord-Limburg” spreken partijen af wat ze willen bereiken met de samenwerking in de waterketen in Noord-Limburg en hoe zij de doelstellingen gaan realiseren: a. Kosten: partijen streven naar maatschappelijke kostenbesparingen in totaal voor alle partijen samen. Dit betreft o.a. projectkosten, investeringen en exploitatiekosten. b.
Kwaliteit: de samenwerking levert een bijdrage aan het verhogen van de kwaliteit van de leefomgeving en het watersysteem. c. Kennis: partijen delen kennis en kunde (inclusief innovaties) om nieuwe ontwikkelingen als afname vakmensen, regelgeving en bezuinigingen het hoofd te kunnen bieden. d. Partijen steken de samenwerking pragmatisch in onder het motto “niet praten maar doen” en maken samen heldere en concrete afspraken (borging). Om dit te kunnen bereiken is de afgelopen jaren gewerkt aan een Waterketenplan, dit is vastgesteld in 2021, hierin staat beschreven hoe we omgaan met de thema’s en de stip op de horizon. Hierin zijn tevens de gezamenlijke projecten benoemd om hier uitvoering aan te geven. Lopende projecten zijn o.a. het project Waterklaar, waarin door middel van een intensief communicatietraject, bewustwording creëren één van de opgaven is. Hiervoor is ook de stimuleringsregeling afkoppelen gemaakt. Vanwege het succes van deze regeling is de stimuleringsregeling het afgelopen jaar doorgezet. 84 Om in aanmerking te komen voor rijksgelden, vanuit het Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie, als cofinanciering bij het oplossen van wateroverlastsituaties hebben we maatregelen uit het klimaatadaptatieplan ingediend. Verder hebben we ieder jaar een bijdrage beschikbaar voor Groen- Blauwe inrichting Schoolpleinen. Dit om de schoolpleinen klimaatadaptief in te richten.
Het bevorderen van bewustwording, via lesmateriaal over klimaatverandering, conform het coalitieprogramma, bij onze toekomstige generatie. Helaas heeft hier tot nog toe geen school gebruikt van gemaakt omdat de scholen zelf middelen moet bijdragen en ze te weinig mankracht hebben. Klimaatadaptatieplan Conform het coalitieprogramma zijn bedrijven en woningcoöperaties gestimuleerd om af te koppelen en te vergroenen. Dit project werd centraal aangestuurd vanuit Waterpanel Noord. Daar is weinig respons op gekomen. We hebben zelf een afkoppelkrantje gemaakt en vervolgens maandelijks een voorbeeld van een burger of bedrijf gecommuniceerd. Verder hebben we subsidieregelingen voor groene daken en afkoppelen voortgezet. Het project wateroverlast Lochtstraat hebben we afgerond. PiO Weerterland De effecten van klimaatverandering hebben steeds meer gevolgen voor de leefomgeving. We krijgen te maken met wateroverlast door extreme buien, hittestress door hittegolven, schade door droogte en er gaan (drink)watertekorten ontstaan. In dit kader zijn door de gemeente Nederweert Koploperprojecten vanuit LPLG ingediend bij de Provincie Limburg. Deze projecten liggen ter goedkeuring voor bij de Provincie. De bedoeling is dat deze projecten onder de vlag van PiO Weerterland worden uitgevoerd. Zie verder tekst programma 3.
Kwaliteitsniveau Volgens de Europese Kaderrichtlijn water (KRW) dienen alle lidstaten te zorgen voor een goede toestand van het oppervlaktewater en het grondwater. De KRW verplichtte overheden tot het treffen van maatregelen om in 2021 of uiterlijk 2027 het volgende te hebben bereikt: • Een goede chemische toestand (waterkwaliteit) van grond - en oppervlaktewater. • Een goede ecologische toestand van oppervlaktewater. • Een goede kwantitatieve toestand van grondwater (geen verdroging van natte natuur). Nederweert heeft alle geplande maatregelen uitgevoerd, met uitzondering van enkele kleine afkoppelgebieden in het buitengebied. Voor het beheer van het gemeentelijke riool- en infiltratiestelsel maken we gebruik van een rioolbeheersysteem. Jaarlijks wordt circa 10% van alle leidingen en putten gereinigd en met videocamera’s geïnspecteerd. Dit jaar hebben we de kern van Nederweert gereinigd en geïnspecteerd. Aan de hand van de video-inspecties en de waarschuwings- en ingrijpmaatstaven conform NEN EN 13508-2 stellen we het renovatieplan voor het volgende jaar op. Het rioolstelsel van Nederweert verkeert in een goede staat. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Financiële consequenties.
De financiële gevolgen met betrekking tot beheer, exploitatie, aanpassing en vervanging van het gemeentelijk rioolstelsel en overige klimaatmaatregelen zijn opgenomen in het vastgesteld Herijking KDP Nederweert 2021. Subsidie groene daken en kleine meekoppelkansen worden uit de algemene begroting gedekt. Harmonisatie rioolheffing. In het ingezette harmonisatietraject door BsGW heeft de gemeenteraad van Nederweert voor de voorkeursvarianten gekozen. Ook de andere deelnemende gemeenten hebben hun keuzes gemaakt waardoor de volgende stap in dit proces genomen kon worden nl. het opzetten van een nieuwe kostenverdeelmethode. Uit de uitgevoerde evaluatie zijn aanbevelingen geformuleerd welke werden overgenomen en in 2024 leiden tot een voorstel voor de nieuwe kostenverdeelmethode. Exploitatie rekening 2023 Omschrijving lasten | Begroting 2023 | Begroting 2023 | Rekening 2023 | Saldo 2023 primair | gewijz.
Riolering algemeen | € | 112.014 | € | 111.817 | € | 106.080 | € | 5.737 Rioolinspecties | € | 46.548 | € | 46.548 | € | 54.543 | € | 7.995- Aanleg particuliere rioolaansluitingen | € | - | € | - | € | 2.894 | € | 2.894- Onderhoud vrij verval riolering | € | 174.353 | € | 193.983 | € | 256.448 | € | 62.465- Onderhoud straat- en trottoirkolken | € | 31.172 | € | 33.518 | € | 36.887 | € | 3.369- Rioolonderhoud & straatvegen | € | 93.427 | € | 93.427 | € | 42.106 | € | 51.321 Onderzoekskosten en monitoring | € | 54.661 | € | 54.661 | € | 42.944 | € | 11.717 Ond. Persrioolgemalen | € | 203.497 | € | 260.497 | € | 223.697 | € | 36.800 Organisatiekosten riolering | € | 155.171 | € | 179.846 | € | 179.770 | € | 76 Subtotaal | € | 870.843 | € | 974.297 | € | 945.370 | € | 28.927 Riolering algemeen - toevoeging voorziening | € | 1.395.287 | € | 1.395.287 | € | 1.417.007 | € | 21.720- Riolering algemeen - beschikking voorziening | € | 89.000- | € | 89.000- | € | 525.842- | € | 436.842 Subtotaal lasten | € | 2.177.130 | € | 2.280.584 | € | 1.836.535 | € | 444.049 Omschrijving baten | Begroting 2023 | Begroting 2023 | Rekening 2023 | Saldo 2023 primair | gewijz.
Baten rioolheffing - retributie producenten | € | 1.759- | € | 1.759- | € | 2.066- | € | 307 Baten rioolheffing - retributies riolering | € | 2.396.600- | € | 2.396.600- | € | 2.422.078- | € | 25.478 Subtotaal baten | € | 2.398.359- | € | 2.398.359- | € | 2.424.144- | € | 25.785 Totaal | € | 221.229- | € | 117.775- | € | 587.609- | € | 469.834 Reserve riolering | € | - | € | - | € | - | € | - Saldo | € | 221.229- | € | 117.775- | € | 587.609- | € | 469.834 Investeringen Omschrijving lasten derden | Begroting 2023 | Begroting 2023 | Rekening 2023 | Saldo 2023 primair | gewijz. Subs. afkoppelen, hemelwatermaatr. | € | - | € | 60.000 | € | 28.284 | € | 31.716 Afkoppelen riolering Centrumplan | € | - | € | 94.000 | € | 93.985 | € | 15 Riooloverstort Molenweg | € | - | € | - | € | 3.565 | € | 3.565- Klimaatadaptieplan afkoppelmaatr. Rbs 03-11-20 | € | - | € | 147.000 | € | 45.000 | € | 102.000 Klimaatadaptieplan Lochtstraat Rbs 03-11-20 | € | - | € | 119.549 | € | 150.792 | € | 31.243- Communicatieplan riolering Rbs 03-11-20 | € | 61.000 | € | 30.389 | € | 30.389 | € | 0- Blauw groen schoolplein 2022 | € | - | € | 39.500 | € | - | € | 39.500 Renovatie mech.riolering en gemalen | € | 34.000 | € | 34.000 | € | 34.000 | € | - Subs afkoppelen riool provinciaal subs | € | - | € | - | € | 2.786 | € | 2.786- Aanleg part.
rioolaansl./rioolaansluitrecht | € | - | € | - | € | 23.945 | € | 23.945- Totaal lasten derden | € | 95.000 | € | 524.438 | € | 412.747 | € | 111.691 Omschrijving baten derden | Begroting 2023 | Begroting 2023 | Rekening 2023 | Saldo 2023 primair | gewijz. Subs. afkoppelen, hemelwatermaatr. | € | - | € | - | € | 14.904- | € | 14.904 Klimaatadaptieplan Lochtstraat Rbs 03-11-20 | € | - | € | - | € | 204.170- | € | 204.170 Aanleg part. rioolaansl./rioolaansluitrecht | € | - | € | - | € | 27.045- | € | 27.045 Totaal baten derden | € | - | € | - | € | 246.119- | € | 246.119 85 Groen Beleid Het groen beleidsplan is in 2020 goedgekeurd. Hierin krijgen punten als biodiversiteit en klimaatadaptatie een prominente(re) rol. Waar voorheen alleen naar groen en natuur gekeken werd, worden nu ook andere functies van de openbare ruimte betrokken zodat deze elkaar versterken. Denk aan bewegen in het groen en meervoudig ruimtegebruik. Verder wordt er gekeken om beschermde elementen en natuurgebieden met elkaar te verbinden zodat er een sterker groen netwerk ontstaat, door bijvoorbeeld nieuw bermbeheer en een goede bekendheid met de Groene kaart. Als het verbinden van deze elementen extra geld kost, maken we dat inzichtelijk in het uitvoeringsprogramma’s en leggen we dat aan de raad voor.
Kwaliteitsniveau (op verzoek van Provincie) Het openbaar groen binnen de bebouwde kom onderhouden we op een niveau dat vergelijkbaar is met een A, conform de CROW systematiek. In het buitengebied wordt het groen onderhouden op een kwaliteit niveau dat overeenkomt met een D beeldkwaliteit conform de CROW systematiek. Op dit moment is er geen sprake van achterstallig onderhoud. Financiële consequenties. Uitbreiding te onderhouden areaal openbaar groen vanaf 2023. Aanleg nieuwbouwwijken Hoebenakker. Exploitatie rekening 2023 Omschrijving lasten | Begroting 2023 | Begroting 2023 | Rekening 2023 | Saldo 2023 primair | gewijz.
Onderhoud houtopstanden | € | 47.387 € | 50.954 | € | 52.328 € | 1.374- Openbaar groen | € | 514.612 € | 551.006 | € | 546.986 € | 4.020 Ledigen vuilnisbakken plantsoenen/speelveldjes | € | 20.754 € | 22.420 | € | 22.286 € | 134 Renovatie groen diverse kernen | € | 64.332 € | 72.098 | € | 50.333 € | 21.765 Onderhoud bomen | € | 133.983 € | 145.088 | € | 119.468 € | 25.620 Bestrijding Eikenprocessierups | € | 71.010 € | 76.355 | € | 47.343 € | 29.012 Recreatieve voorzieningen | € | 27.155 € | 24.240 | € | 22.075 € | 2.165 Speelplaatsen & trapveldjes | € | 50.719 € | 50.719 | € | 51.564 € | 845- Organisatiekosten natuurbeheer | € | 136.462 € | 155.654 | € | 141.675 € | 13.979 Totaal | € | 1.066.414 | € | 1.148.534 | € | 1.054.057 | € | 94.477 86 87 Gebouwen Het gemeentelijk ‘bouwwerken’ bestand bestaat uit 12 objecten. 11 gebouwen en één bouwwerk geen gebouw zijnde. Elk object heeft een meerjaren onderhoudsplan. Onderhoud werd uitgevoerd op basis van Duurzaam meerjaren onderhoudsplannen. Er is geen achterstand in het onderhoud. De gemeentelijke bouwwerken zijn: •Gemeentehuis •Sportcentrum De Bengele •Gymzaal Ospel •Gemeentegarage/ voormalig brandweerkazerne •Gebouw op begraafplaats Kreijel inclusief columbarium •Bibliotheek •Sint Lambertus toren •Klokkentoren Ospeldijk •Molen De Windlust •Molen De Korenbloem •Molen St.
Joseph •Scoutinggebouw de Boelenbeemd Beleid Het beleidskader voor het onderhoud van de bouwwerken: •Duurzame meerjaren onderhoudsplannen (DMJOP) •notitie Technisch Beheer •notitie verkrijging/vervaardiging en onderhoud kapitaalgoederen Kwaliteitsniveau Objecten hebben een kwaliteitsniveau waaraan ze moeten voldoen. Alle objecten voldoen aan dit conditieniveau en er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Aan de gebouwen wordt onderhoud uitgevoerd om de gebouwen op het gewenste kwaliteitsniveau te houden. Kanttekening Als onderhoud langer wordt uitgesteld heeft dit gevolgen voor het conditieniveau. Bij een aantal gebouwen wordt nu minimaal onderhoud uitgevoerd. Deze keuze is gemaakt in afwachting op duidelijkheid wat er met deze gebouwen gebeurt. Het gaat onder andere om de gemeentegarage/voormalig brandweerkazerne, gymzaal Ospel en bibliotheek. De gemeentegarage is nu verhuurd. Energielabel Voor gebouwen met een publieksfunctie van meer dan 250 m2 oppervlakte is een Energielabel wettelijk verplicht. Deze verplichting geldt voor het gemeentehuis, sportcentrum De Bengele, bibliotheek en gymzaal Ospel. Deze gebouwen hebben een energielabel. Het gemeentehuis heeft een D label, sportcentrum De Bengele een C label, bibliotheek een A label en gymzaal Ospel een G label. Door de investeringen in het gemeentehuis en sporthal gaat de energielabel van deze gebouwen naar A.
Het Energielabel is zichtbaar opgehangen in betreffende gebouwen. De energetische verbetermaatregelen zijn opgenomen in duurzame meerjaren onderhoudsplannen (DMJOP). Versneld verduurzamen Bij het opstellen van Duurzame meerjaren onderhoudsplannen is uitgegaan van de afspraken volgens het Nationaal Energieakkoord: gemiddeld A label in 2030. Dat betekent dat de energiebesparende maatregelen ‘uitgesmeerd’ zijn tot het jaar 2030. Bij het gemeentehuis en het sportcentrum zaten daardoor een aantal energiebesparende maatregelen vooral aan het eind, nabij 2030. We willen sneller verduurzamen zodat deze gebouwen eerder het A label krijgt. Om dit te bereiken zijn maatregelen verantwoord naar voren gehaald. Een adviesbureau begeleidt ons in de uitwerking, de aanbesteding van te nemen maatregelen en de controle hierop. Bij dit traject nemen we de klimaatverbetering van de raad- en trouwzaal mee. Ook houden we rekening met de herinrichting van de vergaderlocaties in de frontoffice en de raadzaal (separaat project) en de onderhoudsmaatregelen genoemd in het DMOP. Uitvoering vond plaats vanaf 2022. Inmiddels is de verduurzaming van deze gebouwen afgerond en is hebben beide energielabel A+ gekregen. Gymzaal Ospel is in 1968 gebouwd. Het gebouw heeft het ‘laagste’ energielabel (G).
Gelet op de leeftijd en onderhoudstoestand van dit gebouw is besloten om de energie verbeterende en besparende maatregelen te parkeren. Er is in 2022 gestart met het opstellen van een advies m.b.t. toekomstbepaling van deze voorziening. De Dorpsraad en basisschool de Schrank zijn voor de gemeente belangrijke partners in het bepalen van het toekomstperspectief. In 2023 zijn deze | deze scenario’s gezamenlijk uitgewerkt. Financiële consequenties DMJOP Gebouwen 2023-2026 In 2023 zijn de verduurzamingsmaatregelen afgerond. Dit heeft een behoorlijk effect op het saldo van het totaal van de onderhoudsvoorzieningen. Onderhoud gemeentelijke gebouwen & molens rekening 2023 Lasten - Omschrijving | Begroot 2023 | Begroot 2023 | Werkelijk 2023 | Saldo 2023 Primair | Gewijz.
Voorziening onderhoud gemeentehuis | € | 96.105 | € | 96.105 | € | 401.482 | € | 305.377- Voorziening onderhoud bibliotheek | € | 33.229 | € | 33.229 | € | 341 € | 32.888 Voorziening onderhoud sportcentrum | € | 41.229 | € | 41.229 | € | 11.474 € | 29.755 Voorziening onderhoud gz Ospel | € | 61.148 | € | 61.148 | € | 616 € | 60.532 Voorziening onderhoud gemeentegarage | € | 102.384 | € | 102.384 | € | - € | 102.384 Voorziening onderhoud begraafplaats Kreyel | € | 43.650 | € | 43.650 | € | - € | 43.650 Voorziening onderhoud Lambertus kerktoren | € | 67 € | 67 € | 1.676 € | 1.609- Voorziening onderhoud Scouting Pius X Bredeweg | € | - | € | - | € | - € | - Voorziening onderhoud molens | € | 33.726 | € | 33.726 | € | 7.099 € | 26.627 Totaal | € | 411.538 | € | 411.538 | € | 422.689 | € | 11.151- Baten - Omschrijving | Begroot 2023 | Begroot 2023 | Werkelijk 2023 | Saldo 2023 Primair | Gewijz. Voorziening onderhoud gemeentehuis | € | 350.789- | € | 350.789- | € | 351.610- € | 821 Voorziening onderhoud Lambertus kerktoren | € | - | € | - | € | 6.267-€ | 6.267 Voorziening onderhoud molens | € | 93.522- € | 93.522- | € | 108.707- € | 15.185 Totaal | € | 444.311- | € | 444.311- | € | 466.585- € | 22.274 88 Openbare verlichting Beleid In het vorige beleidsplan hebben we de Openbare verlichting verduurzaamd Eind 2022 is het beleidsplan Openbare Verlichting 2022-2026 bijgesteld.
In dit beleidsplan staat welke functie de OV heeft in het openbare gebied en wat de kaders zijn voor het gewenste lichtniveau en of we nog verder willen verduurzamen met nieuwe technieken. Verder wordt er ingezoomd op het beheer en onderhoud. In dit plan is een visie opgenomen over de eventuele verbetering van de verlichting in het buitengebied. Van de geplande verbetering van met name fietsroutes is 80% gerealiseerd. Spotjes in de hoge masten zijn verleden en ook is opdracht verleend om de aanstraalverlichting van de kerktorens te verleden begin 2024. Kwaliteitsniveau Er is geen achterstand in het vervangen van de armaturen of masten. Masten hebben een theoretische levensduur van 45 jaar en armaturen van 20 jaar. Masten die ouder zijn dan 45 jaar worden beproefd. Slechte masten worden direct vervangen in verband met de veiligheid. Eerder proeven hebben uitgewezen, dat we de komende jaren geen masten hoeven te vervangen. Financiële consequenties Beleidsplan OV 2022-2026 Bij de vaststelling van de begroting waren de adequate investeringen zoals opgenomen in het coalitieakkoord nog niet bekend. De aanleg van de verlichting in de uitbreidingsplannen wordt betaald uit budgetten voor het woonrijp maken van het woongebied, of voor rekening van de ontwikkelaar. Incidentele vervangingen betalen we uit het exploitatie budget openbare verlichting.
Exploitatie rekening 2023 Omschrijving lasten / baten | Begroot 2023 | Begroot 2023 | Rekening 2023 | Saldo 2023 primair | gewijz. Energieverbruik | € | 52.282,00 | € | 144.382 | € | 132.841 | € | 11.541 overige kosten leveringen derden | € | 48.087 | € | 58.087 | € | 1.259 € | 56.828 Vebego | € | - | € | - € | 46 € | 46- overige uitbestede werkzaamheden | € | 23.518 | € | 46.863 | € | 91.698 | € | 44.835- Afschrijvingen | € | 32.838 | € | 32.838 | € | 31.035 | € | 1.803 Totaal lasten | € | 156.725 | € | 282.170 | € | 256.878 | € | 25.292 vergoeding energiekosten | € | - | € | - € | 953- € | 953 overige bijdragen van derden | € | 2.500- € | 2.500- € | 3.277- € | 777 Totaal lasten | € | 2.500- € | 2.500- € | 4.229- € | 1.729 Totaal saldo | € | 154.225 | € | 279.670 | € | 252.649 | € | 27.021 Investeringen 2023 Omschrijving lasten / baten | Begroot 2023 | Begroot 2023 | Rekening 2023 | Saldo 2023 primair | gewijz. Vervanging lichtmasten & armaturen | € | -€ | 179.549 | € | 177.168 | € | 2.381 Totaal | € | -€ | 179.549 | € | 177.168 | € | 2.381 89 90 Verkeer Actualisatie Mobiliteitsplan Doordat het Mobiliteitsplan Nederweert in 2019-2020 breed binnen de gemeente is uitgezet en het bijbehorend Uitvoeringsprogramma op een objectieve wijze is geprioriteerd, bestaat er breed draagvlak. Op 11 februari 2020 is het Mobiliteitsplan Nederweert door de gemeenteraad vastgesteld.
Recent is het Uitvoeringsprogramma opnieuw bekeken vanuit de wens om projecten die de meeste veiligheidsvoordelen opleveren te prioriteren. Betrokken daarbij zijn enkele suggesties zoals het tot 60 km/uur inrichten van wegen, de doorstroming op de A2, fietssuggestiestroken en gedragsbeïnvloeding van verkeersdeelnemers. In 2023-2024 wordt werk gemaakt van het 60 km/uur inrichten van diverse wegen. Daarbij is prioriteit gegeven aan de 60 km-projecten die het meeste veiligheidsvoordeel opleveren. De doorstroming op de A2 vergt lange adem en wordt geagendeerd binnen het bestuurlijke Platform A2, waaraan we actief deelnemen. Voor fietssuggestiestroken is een budget beschikbaar en er is geen aanvullend budget nodig, gelet op de projecten die in 2023 worden uitgevoerd. De komende tijd wordt aanvullend aandacht besteed aan gedragsbeïnvloeding binnen het verkeer, onder andere door het doen van benodigde onderzoeken en de investering in Smileyborden (zie p. 148). Ongeveer 2,5 jaar na vaststelling blijft het Uitvoeringsprogramma actueel. Er is vanuit verkeerskundig oogpunt geen noodzaak tot verdere aanpassingen in de prioritering. Het Uitvoeringsprogramma behoudt haar dynamische karakter. Zodoende kan worden ingespeeld op meekoppelkansen bij groot onderhoud van wegen, riolering en projecten uit andere vakgebieden.
Regionaal Mobiliteitsoverleg (RMO) De gemeenten in Midden-Limburg en de provincie werken samen in het RMO, wat tevens het werkveld Mobiliteit en Infrastructuur (M&I) vertegenwoordigt binnen de Samenwerking Midden-Limburg (SML). Gezamenlijke onderwerpen worden getrokken en/of uitgewerkt door de verkeerscoördinator die door de deelnemende partijen gezamenlijk bekostigd wordt. Het RMO heeft tevens de taak om subsidiemogelijkheden helder te krijgen. Uit de resultaten van een evaluatie is gebleken dat het RMO Midden-Limburg zinvol was. Voortzetting ervan in combinatie met het Samenwerkingsverband Midden- Limburg (SML) is gewenst. Begin februari 2023 is het Regionaal Mobiliteitsplan, waarmee de diverse opgaven voor de toekomst inzichtelijk zijn gemaakt, door het college van B&W vastgesteld. Begin 2023 is gestart met de oprichting (en invulling) van ‘Midden Limburg Bereikbaar’, een orgaan voor het gezamenlijk uitvoeren/oplossen van (gemeentegrens overstijgende) Mobiliteitsvraagstukken in relatie tot de 7 samenwerkende Middenlimburgse gemeenten. Speelruimte Beleid Wij zijn gestart met het herijken van het huidige speelruimtebeleid.
Hieruit is voortgekomen dat de naam speelruimtebeleid niet meer past bij de huidige trends en ontwikkelingen, maar dat het steeds breder wordt: van sport en bewegen in de buitenruimte en veilige beweegroutes in combinatie met positieve gezondheid voor alle leeftijdscategorieën. Het gezamenlijke beleid wordt gerealiseerd met een budget voor het realiseren van beweegroutes, beweeg- en speelaanleidingen die gebruikt kunnen worden voor zowel spel als bewegen (sport/fitness). Hierdoor kan het hele gezin recreëren en ontstaan sociale contacten. In 2023 zijn de fietscrossbaan in Ospel en het calisthenics park in de wadi Akkerplas gerealiseerd. Kwaliteit De veiligheid van de speelvoorzieningen is van groot belang, ook in het kader van de wettelijke aansprakelijkheid van de gemeente. Alle speelvoorzieningen worden jaarlijks geïnspecteerd door een onafhankelijk bureau, tussentijds door Vebego en op het moment dat er meldingen binnen komen via Fixi. Uit de inspecties volgt een lijst met onderhoudsmaatregelen. De inspectie en de uitgevoerde 91 werkzaamheden houden we digitaal bij. Hieruit volgt ook een overzicht van de te verwachte kosten voor onderhoud en vervanging. Financiële consequenties De onderhoudskosten zijn structureel opgenomen in de exploitatiebegroting.
De realisatie van de beweegroute (QRfit) route Ospel om vooral ook de senioren in beweging en fit te krijgen (valrisico verminderen) is betaald vanuit een tijdelijk budget ‘ketenaanpak valpreventie’ (IZA/GALA). Paragraaf 4: Financiering Algemeen Financiering betreft de manier waarop de gemeente benodigde geldmiddelen aantrekt en (tijdelijk) overtollige geldmiddelen belegt. De uitvoering van de gemeentelijke financieringsfunctie heeft plaats gevonden de kaders zoals gesteld in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO). Deze financieringsparagraaf is samen met de financiële verordening en het treasurystatuut, een belangrijk instrument voor het transparant maken en daarmee voor het sturen, beheersen en controleren van de financieringsfunctie. Beleid Leningen en garanties worden slechts verstrekt voor de uitoefeningen van de publieke taak. Er moet een optimaal rendement verkregen worden dan wel moeten de lasten zoveel mogelijk gereduceerd worden. Hierbij moet de organisatie zo goed mogelijk beschermd worden tegen ongewenste financiële risico’s en moet er dus defensief en risicomijdend opgetreden worden. De financieringspositie In 2023 zijn er geen nieuwe leningen en/of garanties verstrekt.
De financierings- en vermogenspositie per 31 december 2023 laat het volgende beeld zien: Financieringspositie | 31-12-2023 Boekwaarde vaste activa en bouwgrondexploitatie | € | 22.263.139 Beschikbare financieringsmiddelen - Eigen financieringsmiddelen, reserves | € | 32.463.800 - Vreemd financieringsmiddelen, voorzieningen | € | 25.197.688 Totaal beschikbare financieringsmiddelen | € | 57.661.488 Geraamd financieringsoverschot | € | 35.398.349 Renterisico’s De risico’s die samenhangen met de uitvoering van de treasuryfunctie bestaan voornamelijk uit renterisico’s, die worden getoetst aan twee normen: • | De renterisiconorm. Hiermee wordt het renterisico op de vaste schuld in beeld gebracht; • | De kasgeldlimiet. Deze geeft het maximale bedrag aan dat aan vlottende financieringsmiddelen mag worden opgenomen. Rente-risiconorm Door het vaststellen van een renterisiconorm vindt de begrenzing van de renterisico’s op de gemeentelijke langlopende leningen plaats. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen maximaal 20% van het begrotingstotaal mogen bedragen.
Voor Nederweert is deze norm als volgt: Berekening renterisico vaste schuld | Rekening | Rekening | Begroting | Rekening (Bedragen in €) | 2021 | 2022 | 2023 | 2023 Rente herziening op vaste schuld o/g | - | - | - | - Herfinanciering (verplicht te betalen aflossing) | - | - | - | - Totaal grondslag rente risico | - | - | - | - Begrotingstotaal | 52.031.902 | 51.538.211 | 55.431.076 | 57.186.795 Rente-risiconorm 20% | 10.406.380 | 10.307.642 | 11.086.215 | 11.437.359 Onderschrijding norm | 10.406.380 | 10.307.642 | 11.086.215 | 11.437.359 Nederweert heeft geen vaste financieringsmiddelen afgesloten en is geheel gefinancierd met eigen middelen. Er is sprake van financieringsoverschot en herfinanciering of renteherziening is niet aan de orde en er is geen renterisico. 92 Kasgeldlimiet Voor de kasgeldlimiet is er een bovengrens aan de toegestane omvang van de kortlopende schulden (looptijd korter dan 1 jaar). De reden hiervoor is dat een korte schuldpositie een potentieel renterisico met zich meebrengt, omdat de rentestijgingen direct doorwerken in de rentelasten. Bij een (dreigende, langdurige) overschrijding van de kasgeldlimiet wordt overgegaan tot omzetting naar langlopende schulden (looptijd >1 jaar). De kasgeldlimiet, uitgedrukt in percentage, wordt jaarlijks vastgesteld.
Voor 2023 is de kasgeldlimiet bepaald op 8,5% van het begrotingstotaal (primair) bij aanvang van het jaar. Voor Nederweert betekende dit een kasgeldlimiet 2023 van 8,5% van € 51.425.034 zijnde € 4.371.128. In 2023 is de kasgeldlimiet niet benaderd. Bedragen | in € | Netto vlottend overschot | Kasgeldlimiet | Overschrijding | Onderschrijding 1e kwartaal 2023 | 32.701.494 | 4.371.128 | - | 37.072.622 2e kwartaal 2023 | 32.834.904 | 4.371.128 | - | 37.206.032 3e kwartaal 2023 | 38.182.092 | 4.371.128 | - | 42.553.220 4e kwartaal 2023 | 39.710.561 | 4.371.128 | - | 44.081.689 Rentekosten en- opbrengsten In het kader van de financieringsfunctie zijn in deze jaarrekening de volgende externe rentekosten en –opbrengsten opgenomen. Externe rentebaten en - lasten | Rekening | Rekening | Begroting | Rekening (Bedragen in €) | 2021 | 2022 | 2023 | 2023 Rente vaste leningen | - | - | - | - Totaal rentelasten | - | - | - | - Lening u/g / Vordering Enexis BV | 12.976 | 12.976 | 12.000 | 12.976 BNG Courant / Deposito | 720.000 | 1.063.041 Totaal rentebaten | 12.976 | 12.976 | 732.000 | 1.076.017 Per saldo voordelig | 12.976 | 12.976 | 732.000 | 1.076.017 Liquiditeitsverloop Het verloop van de liquiditeit over 2023 wordt onderstaand weergegeven.
Liquiditeit | Werkelijk 2023 01-01-2023 | € 34.154.476 31-12-2023 | € 38.942.837 Dekkingsgraad De dekkingsgraad is een kengetal, dat op verzoek van de gemeenteraad opgenomen is in de jaarrekening. De dekkingsgraad geeft antwoord op de vraag of er genoeg liquide middelen zijn om aan alle verplichtingen t.a.v. de voorzieningen te voldoen. Zolang de dekkingsgraad boven de 100% uitkomt, kunnen de verplichtingen vanuit de voorzieningen voldaan worden vanuit de beschikbare liquide middelen. Stand | Werkelijk 2023 Liquiditeit | 31-12-2023 | € 38.942.837 Saldo voorziening | 31-12-2023 | € 25.197.688 Dekkingsgraad in € | 31-12-2023 | € 13.745.149 Dekkingsgraad in % | 31-12-2023 | 155% 93 94 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering Visie op Bedrijfsvoering De gemeente Nederweert is een autonome gemeente, die dicht bij haar inwoners staat én zichtbaar is in het publieke domein. Om deze doelstelling te verwezenlijken is het nodig dat de ambtelijke organisatie zich verder blijft ontwikkelen naar een professionele, flexibele organisatie die de samenwerking opzoekt waar nodig. Daarbij moeten we de interne dienstverlening in verbinding brengen met deze ontwikkelingen. Bedrijfsvoering ondersteunt de dienstverlening door te zorgen voor personeel, financiën, informatievoorzienig, communicatie, inkoop en huisvesting. Daar waar dit meerwaarde heeft, werken we samen.
In deze paragraaf lichten we de ontwikkelingen op deze bedrijfsvoeringsaspecten toe. Risico’s in de bedrijfsvoering De paragraaf weerstandvermogen geeft inzicht in de risico’s die we zien in de bedrijfsvoering. Op het gebied van Financiën gaan we in op de risico’s, VPB- plicht, gegarandeerde geldleningen en de financiële verhoudingen met het rijk (herverdeling gemeentefonds) . Het personeel is ons belangrijkste kapitaal. Duurzame inzetbaarheid (DI) is hierbij een belangrijk begrip. We sturen hierop met ons strategisch personeelsplan. Daarnaast zijn instrumenten zoals; gesprekscyclus, opleidingsplan, preventief medisch onderzoek, leeftijdsfasebewust personeelsbeleid en mantelzorg vriendelijk personeelsbeleid, belangrijk om op basis van analyse/advies interventies in te zetten om DI te bevorderen. Gemeentelijke Organisatie
95 De gemeentelijke organisatie bestaat uit twee afdelingen en een stafbureau. De afdelingen zijn opgesplitst in diverse teams, met afhankelijk van de grootte van het team een teamleider of –coördinator. Het managementteam bestaat uit de gemeentesecretaris en twee afdelingshoofden. Dit maakt dat de lijnen kort zijn. Onze personeelsformatie is afgelopen jaar gegroeid. Ook is het team Samenleving Fysiek gesplitst in 2 teams: Ruimtelijk & Economische Ontwikkeling en Openbare Ruimte & Duurzaamheid. Personeelsaspecten Onze dienstverlening beweegt mee en daarmee bewegen onze medewerkers mee. Medewerkers zijn klantgericht en moeten een houding hebben waarbij ze meedenken, creativiteit tonen en belemmeringen waar mogelijk wegnemen. We denken in kansen, mogelijkheden en oplossingen. Ten aanzien van personeelsaspecten zijn 3 ontwikkelingen te noemen: •De personeelskosten stijgen als gevolg van autonome ontwikkelingen. De nieuwe Cao Gemeenten is per 2 januari 2023 in werking getreden. In de nieuwe cao is per 2 januari 2023 een salarisstijging voor iedereen afgesproken, waarbij de nadruk ligt op medewerkers in de eerste schalen in het loongebouw. Het betreft (op basis van fulltime) een nominale stijging van het salaris van € 240 per maand en vervolgens nog eens 2%.
Medewerkers krijgen daarnaast een extra vakantiedag en een extra feestdag erbij en een vergoeding voor hybride werken van € 3 per dag. Het zogenoemde derde ziektejaar wordt afgeschaft en vervangen door een werkgeversbijdrage aan een individuele arbeidsongeschiktheidsverzekering. •De gemiddelde leeftijd van het personeel stijgt amper. De trend van vergrijzing en ontgroening weten we in Nederweert succesvol te keren. De gemiddelde leeftijd is in 2023 47,62 jaar. Dat is lager dan de gemiddelde leeftijd van 48,1 jaar bij gemeenten in onze grootteklasse (bron: Personeelsmonitor A+O fonds 2022). Ook komende jaren is het strategisch personeelsbeleid er op gericht een goede combinatie te hebben van ervaring en jong talent én anticiperen we op toekomstige uitstroom. Het vierde traineetraject met zes trainees is in 2023 geëindigd. Eerdere trajecten waren zeer succesvol bijna alle voormalige trainees zijn nog in dienst. •Het ziekteverzuimcijfer is aanzienlijk gedaald Ons verzuim is met 4,51% aanzienlijk lager dan in 2022 (6,67%). In 2022 was ons verzuimcijfer nagenoeg gelijk aan het landelijk gemiddelde. In 2023 daalt ons kort verzuim (ondanks de griepgolf in het eerste en vierde kwartaal). Dat zien we ook terug in de daling van de verzuimfrequentie en een stijging van het % nulverzuim.
Het landelijk ziekteverzuimcijfer over 2022 voor gemeenten bedraagt 5,7% en voor gemeenten in onze grootteklasse (minder dan 20.000 inwoners) is dat eveneens 5,7% (bron: Personeelsmonitor A+O fonds 2022). De ziekteverzuimfrequentie is weer dalend, 1,02 tegen 0,95 landelijk over 2022. Het percentage nulverzuim (medewerkers die in 2023 niet ziek zijn geweest) bedraagt in Nederweert 45,45% tegen 46,6% landelijk voor gemeenten tot 20.000 inwoners in 2022 (bron: Personeelsmonitor A+O fonds 2022). 96 Financiën De financiële bedrijfsvoering (financieel beleid en financieel beheer) vervult een belangrijke plaats op het speelveld van de bedrijfsvoering. Het is de spil in de gemeentelijke planning & control (P&C). Wij bouwen voortdurend aan een cyclus die management, college en raad in staat stelt om de juiste beslissingen te nemen. 1. Ontwikkeling Een concrete ontwikkeling is de wetswijziging over rechtmatigheid in jaarrekeningen van gemeenten. Door deze wijziging is 2023 het eerste jaar waarover het college van B&W zelf een rechtmatigheidsverantwoording gaat afgeven in de jaarstukken.
2.Planning Ook in 2023 hebben we gewerkt met een bestuurlijke planning voor de vaststelling van de P&C- producten zoals: -jaarstukken; -programmabegroting; -bestuursrapportages; -kadernota; Daarnaast heeft de gemeenteraad de geactualiseerde financiële beheers documenten, de financiele verordening 2023, de controleverordening 2023 en de nota misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld. Alle vereiste producten zijn tijdig vastgesteld door de gemeenteraad. Beheersing Doelstelling is een juiste, tijdige, betrouwbare en volledige informatievoorziening te waarborgen. Het verbeteren van het financiële beheer is een permanent streven. Hierbij moet gedacht worden aan een vereenvoudiging van onze kostenverdeling, inrichting van de financiële administratie, jaarlijkse doorkijk reserves & voorzieningen, liquiditeitsprognose, risicomanagement, weerstandsvermogen en de –ratio. Ook in 2023 zijn we bezig geweest met een verdere optimalisatie. 3. Control en audit Onze interne controle was in 2023 goed op orde. Dit werd o.a. mogelijk door een goede begeleiding en advisering van onze adviseurs, welke hierbij essentieel is. De agenda voor control en audits 2023 werd vastgelegd in het controleprotocol en afgestemd met onze huisaccountant en vastgesteld door de Raad.
Toelichting Rechtmatigheidsverantwoording Uit de (verbijzonderde) interne controle op de rechtmatigheid is gebleken dat er geen individuele rechtmatigheidsfouten zijn die de rapportagegrens van €25.000 (vastgesteld door de raad op 21 maart 2023) overschrijden. Dit betekent dat geen enkele fout afzonderlijk groot genoeg is om apart te moeten worden gerapporteerd. Daarnaast blijven de gezamenlijke rechtmatigheidsfouten op totaalniveau ook beneden de verantwoordingsgrens. Zoals beschreven in paragraaf 3.1.5 Rechtmatigheidsverantwoording, blijft de betrouwbaarheid van de financiële verantwoording gewaarborgd, aangezien de totale omvang van de gevonden fouten niet groot genoeg is om deze aan te tasten, zelfs wanneer alle fouten bij elkaar worden opgeteld. 97 Informatisering en automatisering Cluster informatiemanagement ondersteunt de afdelingen bij het halen van de overheidsbrede verplichting om een kleine, efficiënte organisatie met hoogwaardige dienstverlening te zijn. Digitalisering is hiervoor een vereiste. Het digitale kanaal is het voorkeurskanaal. Ons motto is: ''digitaal waar het kan, persoonlijk waar het moet'' In 2023 heeft Informatiemanagement zich ingezet op de volgende speerpunten: •Informatiearchitectuur & Cloud In 2023 hebben we een start gemaakt aan de overstap naar de Cloud.
Een aantal grote applicaties zijn overgezet naar de Cloud waarbij het technisch beheer wordt uitgevoerd door de leveranciers. In 2023 hebben we o.a. gerealiseerd dat koppelingen tussen applicaties vanuit het lokale datacenter naar de Cloud veilig worden beheerd. De werking van alle koppelingen wordt middels een aparte applicatie actief gemonitord. Dit draagt bij aan een stabiele digitale dienstverlening. •Verbetering van de werkplekken In 2023 zijn alle fysieke werkplekken voorzien van nieuwe beeldschermen. De oude beeldschermen waren aan vervanging toe m.b.t. stabiliteit en beeldschermkwaliteit. Deze nieuwe schermen worden in 2024 ook gebruikt als we overstappen naar het nieuwe werkplekconcept, waarbij er meer gewerkt wordt met managed (apparaten die op afstand worden beheerd) devices. •Privacy en Informatiebeveiliging Het streven van de Gemeente Nederweert is om veilig met informatie om te gaan. Het informatiebeveiligingsbeleid vormt hierbij het fundament, waarbij het veilig delen van informatie en communicatie met burgers, bedrijven en samenwerkingspartners centraal staat.
De Gemeente Nederweert heeft het beleid omtrent informatiebeveiliging zorgvuldig vormgegeven, zodat informatie veilig, tijdig en integer ter beschikking wordt gesteld.Het informatiebeveiligingsbeleid, gebaseerd op de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), geeft richtlijnen voor de beveiliging van informatie met betrekking tot integriteit, beschikbaarheid en vertrouwelijkheid. Jaarlijks legt het bestuur verantwoording af over informatieveiligheid aan zowel de (gemeente)raad als nationale toezichthouders. Deze verantwoording wordt gedaan binnen het ENSIA- verantwoordingsproces, waarbij ENSIA staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit. Op basis van de ENSIA-verantwoording van 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders bevestigd dat de gemeente Nederweert op 31 december 2023 voldoet aan de vastgestelde normen en eisen van DigiD en Suwinet. De resultaten van de externe IT-audit voor DigiD en Suwinet bekrachtigen deze conclusie •Verbeteren van de informatiehuishouding In 2023 is er een start gemaakt aan het verbeteren van de informatiehuishouding. Dit project hangt samen met de implementatie van de Wet Open Overheid. Het is belangrijk dat dossiers goed worden bijgehouden en uiteindelijk gearchiveerd worden. Concreet zijn er in 2023 een aantal netwerkschijven uitgefaseerd en wordt er organisatie breed meer gewerkt in Office 365.
•Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) In 2023 zijn er volop voorbereidingen getroffen voor de start van de omgevingswet op 1 januari 2024. De softwarepakketten zijn ingericht. Binnen het domein van VTH is er een nieuwe applicatie geïmplementeerd voor het afhandelen van vergunningsaanvragen. 98 Communicatievisie 2022-2026 In de visie wordt de impact beschreven op ons dagelijks werk, als gevolg van: •interne gemeentelijke en bestuurlijke ontwikkelingen, •maatschappelijke en technologische trends en •het wettelijk kader. Deze ontwikkelingen, trends en kaders hebben elk invloed op één of meerdere van onze taakvelden: externe communicatie, interne communicatie, beleidsprocescommunicatie, corporate communicatie en mediacommunicatie. We kunnen concluderen dat de hoofddoelen voor Communicatie zich de komende jaren richten op het duiden van de toegevoegde waarde van de gemeente en op het ontwikkelen van meer omgevingsbewustzijn. Inkoop De gemeente Nederweert is een integere, betrouwbare en transparante opdrachtgever die leveranciers, dienstverleners en aannemers eerlijke en gelijke kansen biedt door het inkoop- en aanbestedingsbeleid, -reglement, de algemene inkoopvoorwaarden.
Deze documenten worden bijgesteld als het landelijke VNG-model Algemene Inkoopvoorwaarden voor leveringen en diensten wordt aangepast, maar ook naar aanleiding van een coalitieakkoord om politieke thema’s in te bedden. In het aanbestedings- en inkoopbeleid spelen 3 belangrijke thema’s: het regionale bedrijfsleven (economie), SROI (mens) en duurzaamheid (planeet). Het afgelopen jaar zijn diverse grotere en kleinere aanbestedingen lokaal en in samenwerking met andere overheidsorganisaties uitgevoerd, waarbij het doel is om zoveel mogelijk maatschappelijk verantwoord in te kopen. En zo een steentje bij te dragen aan de positieve impact op mens, milieu en maatschappij. Omdat het bij inkoop en aanbesteding gaat om het uitgeven van belastinggeld, worden overheidsuitgaven en -inkomsten rechtmatig en doelmatig besteed. Integer werken volgens de wet- en regelgeving en opletten dat inspanningen en kosten in redelijke verhouding staan tot een inkoop, zijn en blijven altijd prioriteit. Huisvesting Het personeelsbestand is de laatste jaren uitgebreid. Hierdoor stond de werkplekbezetting onder druk. Onze norm is dat voor 70% van het personeelsbestand werkplekken beschikbaar zijn. Deze norm werd niet gehaald. De voorbereidende werkzaamheden voor het uitbreiden met 11 werkplekken hebben in 2023 plaatsgevonden. De ruimtes waar extra werkplekken komen zijn aangepast en ingericht.
Per 01-01-2024 is een verbod op wegwerpbekers op kantoren van kracht. I.k.v. duurzaamheid (verminderen wegwerpartikelen) is besloten om ook de bamboe roerstaafjes en kartonnen bordjes te vervangen. Genoemde wegwerpmaterialen zijn vervangen door porseleinen kopjes en bordjes en metalen koffielepeltjes. De beschikbare uren voor het Serviceteam Facilitair zijn uitgebreid met 9 uur per week omdat de werkzaamheden zijn uitgebreid. Kopjes, bordjes en lepeltjes worden door het serviceteam gewisseld en centraal afgewassen. Ook is een kolfruimte ingericht in het souterrain. Deze ruimte voldoet aan alle eisen. De inrichting is zodanig dat deze ruimte, mocht deze een tijd niet als kolfruimte benodigd zijn, eenvoudig heringericht kan worden als tijdelijke vergaderruimte. De ruimte blijft hierdoor multifunctioneel. Samenwerking Kwaliteit, klantgerichtheid, kwetsbaarheid, kosten Vanwege onze schaal is samenwerking noodzakelijk. Samenwerking vindt op vele terreinen en met diverse partners plaats. Het heeft twee belangrijke voordelen: • | afname van kwetsbaarheid • | toename van kwaliteit: met meer massa bereik je een betere onderhandelingspositie naar andere partijen toe. Financieel gezien laat de praktijk dat samenwerking voordelen biedt omdat er “minder meerkosten” zijn.
Bij de ICT-samenwerking (met Asten, Venlo, Someren, Roermond en Weert) is vooral kwaliteit en kwetsbaarheid de drijfveer. Bij deze samenwerking is er ook de ambitie om nieuwe toetreders toe te laten. Op andere terreinen zoals RUD, Veiligheidsregio en ECGEO gaat het vooral om efficiencywinst, kwaliteit en vermindering kwetsbaarheid. Bedrijfsvoering in cijfers Eerder in deze paragraaf zijn highlights benoemd waarop de gemeente op wil inzetten op het gebied van bedrijfsvoering. Wij beschouwen de overheadkosten alszijnde de totale bedrijfskosten. Onderstaand besteden we verder aandacht aan het taakveld 0.4 overhead (lees: bedrijfsvoering).
Werkelijke | Werkelijke Overhead | lasten 2023 | baten 2023 | Saldo 2023 Overhead Bestuurszaken en bestuursondersteuning | 47.894 | - | 47.894 Overhead Facilitaire zaken, inkoop en huisvesting | 1.330.474 | -4.332 | 1.326.142 Overhead Financiën, toezicht en controle eigen organisatie | 706.414 | - | 706.414 Overhead Gemeentesecretaris | 157.042 | - | 157.042 Overhead Informatievoorziening en automatisering | 2.255.928 | -58.301 | 2.197.627 Overhead Juridische zaken | 815.117 | -24.352 | 790.765 Overhead Managementondersteuning primair | 828.430 | -10.385 | 818.046 Overhead Personeel en organisatie | 920.489 | - | 920.489 Totaal overhead | 7.061.789 | -97.370 | 6.964.419 99 100 Paragraaf 6: Verbonden partijen Inleiding In deze paragraaf worden conform artikel 15 BBV de relaties beschreven met rechtspersonen, waar aan de gemeente zich heeft verbonden. Met verbonden partijen wordt bedoeld privaatrechtelijke of publiekrechtelijke partijen, waar in een gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Bestuurlijk belang houdt zeggenschap in, hetzij door vertegenwoordiging in het bestuur hetzij door stemrecht.