CConstaterende datNederweert
Koppel je AI →
Document · PDF

2024-07-02 8. Bijlage 2 - Jaarrekening 2023 (aangepast)

Raadsvergadering 2 juli 2024, gemeente NederweertBij agendapunt: Jaarrekening 202350.912 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 6

Samen met bewoners en de woningbouwvereniging zijn een aantal projecten aan de Meester Mertensstraat uitgevoerd: •Het gedateerde groen is omgevormd naar een oase voor bijen en vlinders; •Woningen van de woningbouwvereniging zijn afgekoppeld; •Er is een ontmoetingsplaats gecreëerd in de vorm van een jeu de boules baan. 7. In 2023 is gestart met de opwaardering van de algemene begraafplaats. Het gebied nodig daardoor meer uit om te bezoeken. Er is meer bloeiend groen, vernieuwde paden, een grafheuvel met plaats voor urnen en een warme(re) uitstraling. 41

Programma 6: Sociaal domein Missie Iedereen telt mee, doet mee en draagt bij naar eigen kracht. De zelfredzaamheid van onze inwoners als individu en als collectief is groot(s). We handelen vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid, waarbij we uitgaan van het vermogen van onze inwoners die omgaan met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. En daarop zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Onze missie sluit aan bij de kernboodschap van het regionale Beleidsplan Sociaal Domein 2020-2023. Ambitie in het coalitieakkoord ‘Goed voor elkaar’ • | We richten ons op preventie en vroeg signalering zodat we gezondheidsrisico's van inwoners snel kunnen aanpakken. • | Het omkijken naar elkaar vinden we belangrijk. Waar nodig is ondersteuning beschikbaar: laagdrempelig, toegankelijk en passend. • | Samen met inwoners versterken van bestaande voorzieningen. • | We zetten in op toekomstbestendige en multifunctionele gemeenschapshuizen als eigentijdse ontmoetingsplekken in de kernen. De ontwikkeling is gebaseerd op de wensen en eigen inzet van de gebruikers. • | Door te participeren aan activiteiten, vrijwilligerswerk of betaald werk kunnen inwoners hun talenten benutten en ontwikkelen. We hebben extra aandacht voor de participatie van inwoners met een beperking, mensen die tijdelijk een steuntje in de rug nodig hebben en jongeren.

We willen dat iedereen zich gezien voelt, meetelt en mee kan doen. Samenwerking In het kader van strategische samenwerking neemt Nederweert deel in de volgende verbonden partijen: • | De Risse, deze netwerkorganisatie richt zich op het bieden van kansen op werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. • | Omnibuzz, deze richt zich op het doelgroepenvervoer. • | GGD Limburg-Noord als onderdeel van de Veiligheidsregio Limburg-Noord, deze richt zich op publieke gezondheid. • | Midden-Limburg West: samenwerking met de gemeenten Weert en Leudal in het sociaal domein (Wmo en jeugd). • | Modulaire GR Sociaal Domein Limburg-Noord (MGR). In dit programma werken wij onze missie uit in de onderdelen: 6.1 | Samenredzaamheid in de kernen. 6.2 | Iedereen kan naar vermogen meedoen. Wat heeft het gekost? (in €’s) Begroting voor | Begroting na Programma 6. Sociaal domein | Rekening 2022 | wijziging 2023 | wijziging 2023 | Rekening 2023 Lasten | 18.667.373 | 17.642.706 | 21.170.608 | 20.816.236 Baten | -3.859.820 | -3.128.942 | -5.069.939 | -5.199.280 Saldo | 14.807.553 | 14.513.764 | 16.100.669 | 15.616.955 42 43 Programma 6: Sociaal domein Deelprogramma: 6.1 Samenredzaamheid in de kernen Wat wilden we bereiken? Inwoners en organisaties voelen zich samen verantwoordelijk voor hun leefomgeving en handelen daarnaar.

De gemeente is daarbij ondersteunend en faciliterend, voor zover dat nodig is. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. We ondersteunden acties die de gemeenschapshuizen als hart van de gemeenschap behouden en versterken. 2. In 2023 is het er een nieuw bestuur geworven en aangesteld voor Stichting gemeenschapshuis de Pinnenhof. Parallel hieraan is met de werkgroepen, (toekomstige en huidige) gebruikers en de stichting gewerkt om de opdracht van de gemeenteraad verder uit te werken. Aansluitend zijn de stukken voor de aanbesteding opgestart en de aanvraag voor de omgevingsvergunning is ingediend. 3. We stimuleerden en hielpen de gemeenschap om zelf aan de slag te gaan met wat zij belangrijk vinden om prettig te kunnen leven en wonen. Bijvoorbeeld door actief te attenderen op de regeling leefbaarheidsinitiatieven. 4. We gaven uitvoering aan de uitvoeringsplannen en pilots die voortvloeien uit het regionaal Beleidsplan Sociaal domein 2020-2023, zoals de pilot “Gewoon voor elkaar” in Ospel. 5. We actualiseerden onze visie op het sociaal domein in het Beleidsplan Sociaal Domein MLW 2024-2027. 6. De Wmo-maatwerkvoorziening ‘begeleiding’ is opnieuw aanbesteed. Met zorgaanbieders is uitvoerig gesproken over onze gemeenschappelijke verantwoordelijkheid op het sociaal domein. 7.

Samen met partners werkten we aan de actielijnen van het plan van aanpak eenzaamheid ('Nederweert wij zijn er voor elkaar 2020 t/m 2024), denk bijvoorbeeld aan de Week tegen Eenzaamheid. Het thema eenzaamheid is onderdeel gaan uitmaken van het programma Positieve Gezondheid. 8. Het programma dementievriendelijke gemeente Nederweert 2020 t/m 2023 is uitgevoerd en geëvalueerd. 9. Acties en plannen, zoals de kledingdagen, ondersteuning bij thuisadministratie en de meedoen regeling uit het beleidsplan ‘Samen uit de armoede 2021-2025’ zijn uitgevoerd. 10. We investeerden in het sociaal domein op versterking van het pedagogisch klimaat en laagdrempelige preventieve activiteiten. Onder andere door het verder versterken van het preventienetwerk jeugd en de borging en uitrol van preventieprogramma’s uit het Uitvoeringsplan Kansrijke Start Noord- en Midden-Limburg 2020-2026 (Centering zwangerschap, Nu Niet Zwanger, Voorzorg, Zorgpadentool). 11. We ondersteunden de doorontwikkeling van laagdrempelige voorzieningen waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en hergebruik van hulpmiddelen (bijvoorbeeld de open inlopen, hulpmiddelendepot op te zetten onder de naam ‘Lânger Toês’ en ‘De Tref’). 12. Met Kansrijk in de wijk kregen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de mogelijkheid om specifieke werknemersvaardigheden op te doen.

Daarnaast hadden de klussen die de mensen uitvoeren een positief effect op de leefbaarheid. 13. Met Welzijnsorganisatie Punt Welzijn hebben we een vierjarige uitvoeringsovereenkomst (2023 t/m 2026) gesloten, waarmee we o.a. ondersteuning bieden aan vrijwilligers en mantelzorgers. 44 Programma 6: Sociaal domein Deelprogramma: 6.2 Iedereen kan naar vermogen meedoen Wat wilden we bereiken? Inwoners nemen de regie over hun eigen leven, zijn zelfredzaam en zijn in staat om de uitdagingen in het leven aan te gaan. Iedereen telt mee, doet mee, naar eigen kracht. Dit geldt voor alle leeftijden. We zetten positieve gezondheid in als paraplu voor individuele en collectieve activiteiten. Daarbij werken we aan een integrale aanpak (zie onderwerpen programma 6.1 en met partners. Dit doet recht aan de leefwereld van de inwoner, die allesomvattend is; wonen, werken, welzijn, zorg, financiën enz. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. In het sociaal domein werkten de adviseurs sociaal domein samen met onze ketenpartners vanuit de filosofie van positieve gezondheid en gaven we uitvoering aan de daarbij passende werkwijze. 2. Met diverse partijen brachten we de visie op Wonen Werken Samenleven in praktijk met het samenwerkingsverband Same Ein. Deze integrale wijkaanpak, vanuit positieve gezondheid en vanuit de dagelijkse praktijk van medewerkers, richt zich op preventie en vroeg signalering. 3.

We gaven uitvoering aan het majeure programma Positieve Gezondheid. Er is bijvoorbeeld gewerkt aan het kwaliteitskader met betrekking tot complexe casuïstiek met het bureau Optimale Samenwerking. Dit programma met actielijnen zijn gevisualiseerd in een beeldplaat. 4. We hebben volop ingezet op preventie, vroegsignalering en netwerksamenwerking met het integrale plan “Nederweert Durft!” dat vanuit het gedachtengoed van positieve gezondheid is opgesteld. 5. Met Nederweert Durft! gaven we invulling aan de opdracht uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). De bijbehorende financiële middelen uit de specifieke uitkering zijn toegekend. Het Gezond en Actief Leven Akkoord hangt nauw samen met de uitwerking van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Voor toelichting hierop zie paragraaf 7.2. 6. Zowel bestuurlijk als ambtelijk hebben we preventie en vroegsignalering op de kaart gezet bij landelijke netwerken, de VNG en ministeries. Dit gebeurt vanuit de K80, het netwerk van kleine gemeenten in Nederland. 7. We gaven uitvoering aan de uitvoeringsplannen en pilots (bijvoorbeeld de pilot Lokale Behandelteam) die voortvloeien uit het regionaal Beleidsplan Sociaal domein 2020-2023, en actualiseerden onze visie op het sociaal domein in het Beleidsplan Sociaal Domein MLW 2024-2027. 8. De pilot Ondersteuner Jeugd bij huisartsen is succesvol afgerond.

De inzet van de praktijkondersteuners Jeugd is structureel geborgd bij de huisartsenpraktijken in Nederweert. Deze aanpak past in de aanbevelingen van de Hervormingsagenda Jeugd. 9. We voeren de verwervingsstrategie MLW (Midden-Limburg West) uit en werken toe naar robuuste bovenregionale samenwerking voor de inkoop in het sociaal domein. We verstevigden contractmanagement en toezicht, waardoor meer grip op en inzicht ontstaat in organisaties die Jeugdzorg en/of Wmo bieden. 10. Door de vaststelling van een nieuwe subsidieregeling voor de financiering van het gedwongen kader (jeugdbescherming en jeugdreclassering) in 2023, hebben we de (inhoudelijke) samenwerking met de gecertificeerde instellingen versterkt. 11. De overeenkomsten die voortkomen uit de aanbesteding Segment 1 Jeugd - Behandeling met verblijf en ambulante alternatieven (regio Noord- en Midden-Limburg) zijn op 1 januari 2023 ingegaan. Dit segment is gericht op de zorg voor jeugdigen met zeer zware problematiek die op meerdere domeinen van hun leven problemen ervaren (bijvoorbeeld in het gezin, op school én hun welzijn). Deze jeugdigen helpen we bij voorkeur thuis in het eigen gezin en zo min mogelijk in verblijf. 12. We gaven regionaal uitvoering aan het Meerjarenplan Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling regio Noord- en Midden-Limburg, met onder andere de pilot MDA++. 13.

We werkten regionaal samen aan de voorbereiding van de uitvoering van het programma: ‘Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming’. 14. Het experimenteel project ‘De witgoedactie’ is met een positief resultaat afgerond. 45 15. We stimuleerden en werkten samen met partijen aan activiteiten waarbij we meer mensen in beeld (vroeg signalering) kregen en ondersteunden (onder meer: armoede, schuldhulpverlening, laaggeletterdheid en eenzaamheid). 16. We voerden de regierol op inburgering uit die we per 1 januari 2022 kregen. 17. Om de effecten van de krapte op de arbeidsmarkt het hoofd te bieden, werkten we in regionaal arbeidsmarktverband, samen met economie, onderwijs en arbeidsmarkt. 18. Trajecten en projecten gericht op het bevorderen van (arbeids)participatie van inwoners bleven in ontwikkeling. In samenwerking met UWV en Werk.Kom gaven we voorlichting aan inwoners en boden we ondersteuning bij het vinden van werk, met als doel niet bijstandsafhankelijk te worden. 19. Met de zeven gemeenten in Midden-Limburg hebben we een extern bureau ingehuurd voor het maken een woonzorganalyse (zie ook programma 8.3). 46

Programma 7: Volksgezondheid en milieu Missie Nederweert heeft gezonde inwoners en een duurzame leefomgeving. Onze inwoners hebben en houden eigen regie over het leven, zijn zelfredzaam en voelen zich prettig in hun omgeving. Deze omgeving is schoon, groen, divers en heeft een gezond leefklimaat. Ambitie in het coalitieakkoord ‘Goed voor elkaar’ • | Gezondheid is een breed begrip. Naast lichamelijke gezondheid zijn ook mentale gezondheid, kwaliteit van leven en mee kunnen doen van belang. We richten ons op preventie en vroeg signalering zodat we gezondheidsrisico’s van inwoners snel kunnen aanpakken. Het omkijken naar elkaar vinden we belangrijk. Waar nodig is ondersteuning beschikbaar: Laagdrempelig, toegankelijk en passend. • | We streven ernaar dat iedere woning zijn eigen energie kan opwekken. We staan aan het begin van de energietransitie. Deze periode zetten we in op haalbare en betaalbare oplossingen zoals energiebesparing, zon op dak en alternatieven voor aardgas. Energie en duurzaamheid passen we op lokale schaal toe door nadruk te leggen op besparing door onze inwoners en ondernemers. Ook onze corporaties moet hierbij een belangrijke rol vervullen. • | We streven naar zo weinig mogelijk afval door verspilling te voorkomen en hergebruik te stimuleren.

Belangrijk hierbij is een breed gedragen toekomstbestendig afvalbeleid waarbij we uitgaan van goede service, betaalbaarheid en milieu. Samenwerking In het kader van strategische samenwerking heeft Nederweert deelgenomen in de volgende samenwerkingen: • | Samenwerking Midden-Limburg (SML) • | Energiecoöperatie(s) • | RES-regio Noord- en Midden-Limburg (Regionale Energie Strategie) • | Veiligheidsregio Limburg Noord, GGD. • | Waterpanel Noord (WPN) In dit programma werken wij onze missie uit in de onderdelen: 7.1 | Duurzaamheid 7.2 | Volksgezondheid 7.3 | Afval Wat heeft het gekost? (in €’s) Programma 7. Volksgezondheid en | Begroting voor | Begroting na milieu | Rekening 2022 | wijziging 2023 | wijziging 2023 | Rekening 2023 Lasten | 5.746.354 | 5.629.811 | 6.350.433 | 6.336.276 Baten | -4.356.817 | -4.915.991 | -5.047.150 | -5.352.843 Saldo | 1.389.538 | 713.820 | 1.303.283 | 983.432 47 48 Programma 7: Volksgezondheid en milieu Deelprogramma: 7.1 Duurzaamheid Wat wilden we bereiken? •Dat iedere woning zo veel mogelijk zijn eigen energie kan opwekken. •We geven als gemeente het goede voorbeeld. Maatregelen die we snel kunnen uitvoeren, pakken we met voorrang op. •Stimuleren bewustwording hergebruik van grondstoffen en afval. •Een breed gedragen uitvoeringsprogramma warmtetransitie. •In 2050 worden er geen woningen meer verwarmd met aardgas.

De verwarming van woningen gebeurt dan door duurzame alternatieven. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Wij werkten in de 2023 aan de realisatie van onze doelstellingen en ambities door in te (blijven) zetten op haalbare en betaalbare oplossingen voor: •Energiebesparing: We zijn begonnen met de voorbereidingen voor de uitrol van het Nationaal Isolatie Programma (NIP). •Alternatieven voor aardgas: Onderzoek is uitgevoerd of aquathermie een haalbaar alternatief is voor aardgas. De financiële risico’s zijn dermate groot dat we inzetten op individuele oplossingen. •Ter bestrijding van netcongestie is er regelmatig contact met Enexis. •Centrumregeling RES is in ontwerp aan de raad voor zienswijze voorgelegd. 2. We hebben met Zuidenwind het projectplan "Aanpak Energiebesparing Verenigingsgebouwen" vastgesteld. 3. We troffen de nodige voorbereidingen om in 2024 daadwerkelijk aan de slag te gaan om als eerste stap in de warmtetransitie woningen te isoleren. We leggen de nadruk op inwoners met een laag inkomen in een woning met een laag energielabel (energiearmoede). Daarvoor hebben we rijksmiddelen aangevraagd bij het Nationaal Isolatie Programma (NIP) en toegekend gekregen. 49 Programma 7: Volksgezondheid en milieu Deelprogramma: 7.2 Volksgezondheid Wat wilden we bereiken? We streven naar gezonde inwoners in een gezonde leefomgeving, met gelijke kansen op gezondheid voor iedereen.

Gezondheidswinst, bekeken vanuit positieve gezondheid, is ons doel. Dit betekent een brede, integrale aanpak met de thema’s in het sociaal domein, zoals armoede, laaggeletterdheid, dementie, mantelzorg, vrijwilligerswerk, welzijn, enz. De leefomgeving definiëren we als een gezonde bodem, water en luchtkwaliteit, een diversiteit aan landschap waar het prettig wonen, werken en leven is. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. We gaven uitvoering aan acties uit van het Lokaal Preventieakkoord. Zoals informeren van basisschoolleerlingen door een longarts, speelplekken rookvrij maken en preventielijn 0-2 jaar invoeren. 2. We stelden het integrale plan Nederweert Durft! op. Zie voor verdere toelichting paragraaf 6.2 (sociaal domein). 3. In het kader van het Integraal Zorgakkoord werken we mee aan de totstandkoming van het regiobeeld, regioplan en de governance op basis waarvan we samenwerken met alle betrokken partijen (medisch domein, zorgverzekeraars, gemeenten). In het regiobeeld staan feitelijke ontwikkelingen over de zorgbehoefte, de capaciteit van zorg, welzijn en ondersteuning. Op basis daarvan is het regioplan opgesteld met prioriteiten voor de komende jaren. 50 Programma 7: Volksgezondheid en milieu Deelprogramma: 7.3 Afval Wat wilden we bereiken? In 2018 stelde de gemeenteraad het beleidskader ‘Van Afval Naar Grondstof’ (VANG) vast.

Daarin staat dat we streven om het restafval te verminderen. We geven invulling aan de VANG-ambitie door: •Bewustwording te creëren in hergebruik van grondstoffen en afval. •Verder terugdringen hoeveelheid restafval en betere afvalscheiding. Daarnaast streven we naar minder zwerfafval in de openbare ruimte. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. In 2023 zijn de Europese aanbestedingen voor de inzameling van verschillende afvalstromen en de aanschaf van nieuwe containers en software afgerond. Per 1 september is het nieuwe afvalinzamelingssysteem ingevoerd. Er is rekening gehouden met een goede balans tussen service, kosten en milieu. Om de hoeveelheid restafval te verminderen en afval scheiden te stimuleren, is gekozen voor aparte containers voor restafval en GFT. Het aanbieden van restafval werd daarbij extra belast. Verder werd het PMD wekelijks huis-aan-huis opgehaald in zakken. Dat zorgde voor een schone stroom voor recycling. We boden projecten aan voor het basisonderwijs waarbij gastlessen zijn gegeven en de scholen ondersteund werden in het beter scheiden van afval. We communiceerden regelmatig over het scheiden van afval. 2. Een nieuwe manier van afval inzamelen is geïmplementeerd. Vanaf 1 september 2023 zamelen we restafval in via een 140L-container en de duobak wordt ingezet als GFT- container.

We bleven PMD wekelijks huis-aan-huis inzamelen en behielden de brengvoorzieningen voor luiers en incontinentiemateriaal. 3. Naar aanleiding van de nieuwe manier van afval inzamelen vond er een monitoring van de werkbaarheid plaats en zijn klachten opgepakt en afgehandeld. Het aantal klachten nam na de aanloopperiode sterk af. 4. We communiceerden over afvalscheiding. 5. We lanceerden de afvalapp. Deze is veelvuldig gedownload waarbij, naast het raadplegen van de afvalkalender, deze ook als pdf beschikbaar is. 6. In de kernen zijn mobiele afvalinleverpunten georganiseerd. 7. We ondersteunden de groeiende groep ZAPpers, vrijwilligers die die regelmatig zwerfafval opruimen, met materialen en de afvoer van volle afvalzakken. 8. We deden mee met de Landelijke Opschoondag en de World Cleanup Day in september. 9. We gaven gastlessen op scholen over afvalscheiding en zwerfafval. 10. We hebben blijvende aandacht voor de aanpak van zwerfafval met o.a. acties door vrijwilligers. 51

Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV) Missie Nederweert is een aantrekkelijke woongemeente, nu en in de toekomst. We hebben nadrukkelijk aandacht voor mensen die in Nederweert zijn opgegroeid en hier ook hun toekomst willen opbouwen. De mogelijkheden die de Omgevingswet biedt gebruiken we voor het behouden en versterken van een gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Ambitie in het coalitieakkoord ‘Goed voor elkaar’ • | Wonen is onze topprioriteit. We maken ruim baan voor starters, doorstromers, eenpersoonshuishoudens, senioren, inwoners met een beperking en mensen met een smalle beurs. Wij stimuleren initiatieven van onderop. Mensen die in Nederweert geboren en getogen zijn moeten de kans krijgen om in Nederweert te blijven. We dagen partners uit om dit samen met ons mogelijk te maken. Samenwerking In het kader van strategische samenwerking neemt Nederweert deel in de volgende verbonden partijen: • | Samenwerking Midden-Limburg (SML) In dit programma werken wij onze missie uit in de onderdelen: 8.1 | Invoering omgevingswet 8.2 | Grondexploitaties 8.3 | Wonen & bouwen Wat heeft het gekost? (in €’s) Programma 8.

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke | Begroting voor | Begroting na vernieuwing (VHROSV) | Rekening 2022 | wijziging 2023 | wijziging 2023 | Rekening 2023 Lasten | 4.359.751 | 7.436.482 | 5.904.829 | 4.977.907 Baten | -3.766.990 | -6.536.046 | -2.781.474 | -1.965.687 Saldo | 592.761 | 900.436 | 3.123.355 | 3.012.220 52 53 Programma 8: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Deelprogramma 8.1. Invoering omgevingswet Wat wilden we bereiken? De gemeentelijke organisatie klaar maken voor de invoering van de omgevingswet. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. De juridische besluiten genomen die nodig waren voor de invoering van de Omgevingswet, zoals aanpassing van de legesverordening, de verordening op de gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit, de erfgoedverordening en de verordening uitvoering en handhaving omgevingswet. 2. Werkprocessen aangepast aan de nieuwe wet en afgestemd met (digitale) dienstverlening. 3. De technische infrastructuur voldoet aan het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). 4. De omgevingsvisie kernen en bedrijventerreinen vastgesteld. 5. Een plan van aanpak vastgesteld voor het gefaseerd opstellen van een gebiedsdekkend omgevingsplan met als doel uiterlijk 1 januari 2032 te beschikken over een gemeentedekkend omgevingsplan. 6.

Gestart met het opstellen van een handboek en het maken van een omgevingsplan voor een kleine kern (pilot Budschop) om de nieuwe systematiek van de omgevingswet te leren kennen, te werken met de plansoftware en de uitwisseling van planbestanden. 7. Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt met de ketenpartners in verband met de inwerkingtreding van de omgevingswet. Deelprogramma 8.2. Grondexploitaties Wat wilden we bereiken? Nederweert heeft de ambitie om ieder jaar 100 nieuwe woningen te realiseren. Dit ligt vast in de Regionale Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 t/m 2025 en de Woondeal Limburg. We streven naar nieuwe woonlocaties in een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. We zorgen voor voldoende passend aanbod van nieuwe (projectmatige) woningen. We hebben oog voor onze eigen inwoners, maar bieden ook ruimte voor nieuwkomers. Bijvoorbeeld als gevolg van de autonome ontwikkeling van Nederweert als overloopgebied voor de regio Eindhoven/Zuidoost Brabant. Waar mogelijk maken we gebruik van subsidiemogelijkheden. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. We sloten een realisatieovereenkomst met Wonen Limburg voor de herontwikkeling van de locatie Gutjesweg te Budschop voor 69 woningen, grotendeels in het betaalbare segment. Voor dit plan is een grondexploitatie vastgesteld, een participatietraject gevolgd en het ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd. 2.

We hebben een ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd voor het plan Tiskeswej fase 2 te Nederweert-Eind voor 42 woningen voor diverse doelgroepen waaronder huurwoningen en betaalbare koop. 3. We werkten aan afronding van de plannen Hoebenakker-Salmespad/Strateris, Merenveld en het Centrumplan. Afsluiting van deze grondexploitaties is voorzien in 2024. Afsluiting grondexploitatie Centrumplan Burg. Hobusstraat vindt later plaats in verband met de afronding van Blok C. 4. We stelden een Grondprijzenbrief 2023 nieuwe stijl vast met als insteek om deze jaarlijks te actualiseren. Dit ter ondersteuning van alle woningbouw-ontwikkelingen en de voorkeur om daarbij een actieve grondpolitiek te voeren. 5. Om te kunnen versnellen met de woningbouwopgave is via een aanbesteding een Projectbureau ingericht dat in oktober 2023 van start is gegaan. Inmiddels is een aantal prioritaire projecten opgepakt waaronder Staat, Kerneelhoven-Noord en Hoebenakker. 54 6.

In 2023 voegden we 39 nieuwe woningen toe aan de woningvoorraad en werden 8 woningen onttrokken: Realisatie 2023 Onttrokken 2023 Budschop Sociaal Huur 1 Betaalbare koop <€ 355.000 1 Dure koop >€ 355.000 4 Leveroy Middenhuur < € 1000 1 Dure koop > € 355.000 5 Nederweert-dorp Middenhuur < €1000 2 Dure huur > €1000 1 Betaalbare koop < € 355.000 2 Dure koop > € 355.000 8 1 Nederweert-Eind Dure koop > € 355.000 7 1 Ospel Betaalbare koop < €355.000 2 2 Dure koop >355.000 9 Ospeldijk - TOTAAL 39 8 55 Programma 8: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Deelprogramma 8.3. Wonen en bouwen Wat wilden we bereiken? Voor iedereen in Nederweert een passende woning in een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. •Ruimte bieden voor initiatieven van onze inwoners. •Ruimte bieden voor nieuwkomers (onder andere overloop-effect regio Eindhoven) •Voldoende passende woningen voor diverse doelgroepen zoals senioren en starters, via maatwerk in alle kernen. •Voldoende huisvestingsmogelijkheden voor bijzondere doelgroepen en woonurgenten zoals internationale werknemers en statushouders. •Voldoende betaalbare sociale huurwoningen voor de doelgroep die hierop is aangewezen. •Ruimte voor starters en jonge gezinnen bij het vinden van een nieuwe (koop)woning. •Verdere verduurzaming van de woningvoorraad.

Niet alleen energetisch, maar ook het zorggeschikt maken van woningen om langer zelfstandig te kunnen wonen. Wat hebben we daarvoor gedaan 2023? 1. Samen met de regio Midden-Limburg en de provincie Limburg sloten we met het Rijk de Woondeal Limburg. Voor Nederweert ligt hierin de opgave en ambitie opgesloten om jaarlijks, tot en met 2030, 100 nieuwe woningen te realiseren. Gezien het belang en de omvang van de opgave heeft de raad wonen tot Majeur programma aangemerkt. 2. Eind 2023 is ingestemd met het Programmaplan Projectbureau Woningbouwopgave. Het betreft een startdocument met een plan van aanpak om de planvoorraad woningbouw versneld te realiseren en aan te vullen met nieuwe initiatieven om de ambitie om 800 woningen te bouwen tot en met 2030 waar te kunnen maken. Onderdeel van het programmaplan vormt de uitwerking van een prioriteringskader woningbouw en ondersteunende beleidskaders (bijvoorbeeld bouwen in tuinen). 3. We hebben de samenwerking met de woningbouwcorporaties (Woonik, Wonen Limburg en Wonen-Zuid) voortgezet en nieuwe prestatieafspraken gemaakt voor 2024. Dit betreft een samenwerking op de volgende 5 thema's; beschikbaarheid, betaalbaarheid, wonen, zorg en bijzondere doelgroep, leefbaarheid en duurzaamheid. Daarnaast vond er een evaluatie plaats van de prestatieafspraken voor het jaar 2022. 4.

Met zeven Midden-Limburgse gemeenten schakelden we een extern bureau in voor het opstellen van een woonzorganalyse. Deze dient als vertrekpunt voor de op te stellen woon- zorgvisie. Voor alle doelgroepen is en wordt de (toekomstige) behoefte aan wonen, zorg en welzijn in beeld gebracht (relatie met programma 6.2). 5. In 2023 hebben we 23 statushouders gehuisvest met hulp van de inzet van woningen van Woonik en Wonen Limburg. Daarmee hebben we de oplopende taakstelling voor het jaar 2023 (39) niet gehaald. Om de taakstelling in de toekomst te kunnen halen, hebben we in het kader van de Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen (RHA regeling) van het Rijk een subsidie ontvangen van € 323.250 voor de bouw van circa 45 tijdelijke woningen. 6. In 2023 hebben we 6 startersleningen verstrekt op basis van onze Verordening Starterslening Nederweert 2021. 7. We hebben de Beleidsregel Bouwen in Tuinen 2021 geëvalueerd en deze niet verlengd. Het projectbureau Woningbouw werkt een nieuwe regeling uit met de Omgevingsvisie kernen en bedrijventerreinen als uitgangspunt. 56 Beleidsindicatoren De basisset van beleidsindicatoren is ontleend aan www.waarstaatjegemeente.nl en is hierna weergegeven. Voor een inhoudelijke toelichting op de beleidsindicatoren verwijzen wij u naar bovengenoemde website.

57

58

59

60 2.2 Paragrafen 61 Paragraaf 1: Lokale heffingen Algemeen Lokale heffingen zijn een belangrijke inkomstenbron van de gemeente Nederweert. In deze paragraaf beschrijven we de belangrijkste heffingen die door onze gemeente geheven worden. Lokale heffingen zijn onderverdeeld in belastingen en rechten/heffingen. Belastingen worden door de heffingsambtenaar dwingend opgelegd zonder dat daar een aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Dit houdt in dat de baten tot de algemene middelen van de gemeente behoren. De gemeente Nederweert heft onderstaande belastingen: •Onroerende zaakbelastingen; •Toeristenbelasting •Hondenbelasting (afgeschaft per 1 januari 2024) Rechten en heffingen worden geheven op basis van artikel 229 van de Gemeentewet. Tegenover deze rechten en heffingen staat wel een aanwijsbare tegenprestatie. Deze baten zijn alleen bestemd voor het doel waarvoor zij geheven zijn. Bovendien mag het totaal van de verwachte inkomsten uit rechten het totaal van de verwachte uitgaven niet overschrijden. Hieronder staan de rechten en heffingen: •Rioolheffing; •Afvalstoffenheffing; •Reinigingsrechten; •Leges; •Lijkbezorgingsrechten; •Rioolaansluitrecht. BsGW heft en int alle bovengenoemde belastingen namens de gemeente Nederweert, behalve leges, lijkbezorgingsrechten en rioolaansluitrecht. Daarnaast doet BsGW ook de uitvoering van de wet WOZ.

Dit wordt zo efficiënt mogelijk en op een zorgvuldige en pragmatische wijze gedaan, gericht op tijdigheid en volledigheid. De gemeenteraad kan met het vaststellen van een verordening lokale heffingen invoeren, wijzigingen of intrekken. In de verordeningen zijn de tarieven opgenomen. De verordeningen worden via een separaat voorstel door de gemeenteraad vastgesteld. Overzicht lokale heffingen Voor dit jaar bedragen de inkomsten uit lokale heffingen € 10.571.347. De top drie van de grootste inkomstenbronnen bestaat uit: 1. | Onroerend zaakbelasting 2. | Rioolheffing 3. | Afvalstoffenheffing Hieronder een overzicht opgenomen van de geraamde inkomsten, verdeeld over een aantal programma’s uit het programmaplan.

Baten lokale heffingen (Bedragen in €) | Rekening | Rekening | Begroting | Rekening 2021 | 2022 | 2023 | 2023 Programma 0 | Rekening | Rekening | Begroting | Rekening Bestuur, participatie en dienstverlening | 2021 | 2022 | 2023 | 2023 Onroerend zaakbelastingen | 4.374.736 | 4.540.293 | 4.576.796 | 4.703.765 Hondenbelasting | 52.796 | 51.780 | 55.000 | 50.725 Burgerzaken en overige gemeentelijke leges | 123.061 | 125.833 | 95.367 | 128.361 4.550.593 | 4.717.906 | 4.727.163 | 4.882.852 Programma 1 | Rekening | Rekening | Begroting | Rekening Veiligheid en handhaving | 2021 | 2022 | 2023 | 2023 Overige gemeentelijke leges | 9.530 | 10.852 | 14.142 | 20.349 9.530 | 10.852 | 14.142 | 20.349 Programma 3 | Rekening | Rekening | Begroting | Rekening Economie | 2021 | 2022 | 2023 | 2023 Toeristenbelasting | 24.395 | 35.031 | 26.748 | 60.238 24.395 | 35.031 | 26.748 | 60.238 Programma 7 | Rekening | Rekening | Begroting | Rekening Volksgezondheid en milieu | 2021 | 2022 | 2023 | 2023 Afvalstoffenheffing | 1.303.627 | 1.509.626 | 2.077.004 | 1.812.171 Rioolheffing | 2.258.896 | 2.338.606 | 2.498.221 | 2.959.417 Begraafplaatsrechten | 28.084 | 25.389 | 20.100 | 22.552 Gescheiden inzameling kunststof en textiel | 286.695 | 170.265 | 88.166 | 189.825 3.877.302 | 4.043.886 | 4.683.491 | 4.983.964 Programma 8 | Rekening | Rekening | Begroting | Rekening Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening

en | 2021 | 2022 | 2023 | 2023 stedelijke vernieuwing Omgevingsvergunningen | 577.194 | 407.447 | 538.150 | 490.912 Overige gemeentelijke leges | 5.046 | 4.427 | 115.108 | 133.032 582.240 | 411.874 | 653.258 | 623.944 Totaal baten | € 9.044.060 | € 9.219.549 | € 10.104.802 | € 10.571.347 62 Beleid lokale heffingen De gemeente bepaalt de tarieven van de lokale heffingen. Hieronder leest u het beleid en de uitgangspunten. Onderdeel | Beleid Onroerend zaakbelasting | Prognose jaar t-1 / areaaluitbreiding / indexering Afvalstoffenheffing | 100% kostendekkend Rioolheffing | Stapsgewijze verhoging van tarief naar 99% kostendekkenheid Hondenbelasting | Huidige tarieven handhaven Toeristenbelasting | Geen verhoging Lijkbezorgingsrechten | Verhoging conform indexering lasten algemene begraafplaats Rioolaansluitrecht | 100% kostendekkend In onderstaande tabellen staan de tarieven 2022 van de lokale heffingen. Onroerende zaakbelastingen (OZB) Bij de vaststelling van de begroting 2023 is de realisatie jaar t-2 verhoogd met de areaaluitbreiding en de indexering uit de meicirculaire. De OZB 2023 is gebaseerd op de nieuwe WOZ-waarden met peildatum 1-1-2022. Het OZB-tarief is altijd een percentage van de WOZ-waarde.

Tarieven OZB | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 Woningen eigenaren | 0,1315% | 0,1260% | 0,1233% | 0,1209% | 0,1072% Niet-woningen eigenaren | 0,2551% | 0,2748% | 0,2692% | 0,2730% | 0,3025% Niet-woningen gebruikers | 0,1877% | 0,2093% | 0,2009% | 0,2100% | 0,2265% Afvalstoffenheffing In 2023 worden enkele verbeteringen doorgevoerd in de afvalinzameling. PMD wordt wekelijks ingezameld en restafval tweewekelijks. Kosten voor GFT- inzameling werden opgenomen in het vastrecht. In de overgangsperiode van 01 januari 2023 tot 01 september 2023 werd de lediging van restafval opgenomen in vast tarief. Vanaf 01 september 2023 werd een tarief per lediging ingevoerd. Tarieven afvalstoffenheffing | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 Vastrecht per aansluiting | € 112,20 | € 116,40 | € 141,60 | € 231,36 vanaf september 2023 per lediging | € 0,15 | € 0,21 | € 0,21 | € 4,26 Rioolheffing In het rioolbeheersplan is een kostendekkend tarief voorzien voor de rioolheffing, waarbij rekening is gehouden met de lasten van toekomstige (onderhoud)investeringen. Op basis van een nieuwe doorrekening van het GRP steeg het tarief voor 2023 naar € 296,75.

Tarieven rioolheffingheffing | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 Vast bedrag | € 257,08 | € 275,90 | € 280,90 | € 288,76 | € 296,75 Gedifferentieerd tarief | € 0,00 | € 27,59 | € 28,09 | € 28,88 | € 29,68 Rioolaansluitrecht Voor het rioolaansluitrecht geldt dat er een kostendekkend tarief dient te zijn. Het tarief voor het rioolaansluitrecht is gelijk gebleven en bedroeg in 2023 € 3.005,00. 63 Lijkbezorgingsrechten In het verleden is besloten de tarieven jaarlijks te indexeren conform de indexering van de lasten voor de algemene begraafplaats. Voor 2023 betekende dit een verhoging van 5%. Hondenbelasting De tarieven van de hondenbelasting zijn in 2023 niet gewijzigd ten opzichte van 2021 en 2022. Tarieven hondenbelasting | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 Per hond | € 25,00 | € 25,00 | € 25,00 | € 25,00 Kennel | € 100,00 | € 100,00 | € 100,00 | € 100,00 Toeristenbelasting Het tarief voor de toeristenbelasting bleef gelijk en bedroeg ook in 2023 € 1,00 per persoon per overnachting. Rioolheffing In het rioolbeheersplan is een kostendekkend tarief voorzien voor de rioolheffing, waarbij rekening is gehouden met de lasten van toekomstige (onderhoud)investeringen. Op basis van een nieuwe doorrekening van het GRP werd het tarief voor 2023 vastgesteld op € 296,75.

Omschrijving (Bedragen in €) | Rekening 2020 | Rekening 2021 | Rekening 2022 | Begroting 2023 | Rekening 2023 Taakveld 7.2 Riolering Rioolheffing | 2.197.189 | 2.257.067 | 2.336.728 | 2.396.600 | 2.422.078 Bijdragen derden | 1.806 | 1.829 | 1.878 | 1.759 | 2.066 Baatbelasting riolering | - | - Totaal baten | 2.198.995 | 2.258.896 | 2.338.606 | 2.398.359 | 2.424.144 Taakveld 7.2 Riolering Riolering algemeen | 103.275 | 105.466 | 97.502 | 111.817 | 106.080 Rioolinspecties | 40.441 | 34.219 | 30.769 | 46.548 | 54.543 Onderhoud vrij verval riolering | 159.080 | 167.302 | 167.848 | 193.983 | 256.448 Onderhoud straat- en trottoirkolken | 69.274 | 36.282 | 34.156 | 33.518 | 36.887 Rioolonderhoud & straatvegen | 2.955 | 89.117 | 20.263 | 93.427 | 42.106 Onderzoekskosten en monitoring | 49.104 | 35.419 | 52.939 | 54.661 | 42.944 Ond.

persrioolgemalen | 168.365 | 145.145 | 170.743 | 260.497 | 227.197 Organisatiekosten riolering | 264.760 | 277.670 | 313.050 | 190.708 | 185.702 Totaal lasten | 857.254 | 890.621 | 887.270 | 985.159 | 951.907 Dotatie aan voorziening riolering | 1.179.025 | 1.179.025 | 1.260.079 | 1.395.287 | 1.417.007 Investerings BTW-component | 28.955 | 90.322 | 218.119 | 89.000 | 525.842 Saldo taakveld 7.2 Riolering | 191.671 | 279.572 | 409.376 | 106.913 | 581.071 Reserve riolering | 68.732 | 81.412 | 106.782 | 0 | 450.962 64 Afvalstoffenheffing Volgens het vastgestelde beleid dekken we de kosten van de verwijdering en verwerking van huishoudelijk afval voor 99% via de afvalstoffenheffing. Het tarief voor 2023 bedroeg voor het vastrecht € 231,36 en vanaf 1 september 2023 € 4,26 per lediging.

Omschrijving (Bedragen in €) | Rekening 2020 | Rekening 2021 | Rekening 2022 | Begroting 2023 | Rekening 2023 Taakveld 7.3 Afval Afvalstoffenheffing vast recht | 817.171 | 855.503 | 1.048.329 | 1.774.224 | 1.722.640 Afvalstoffenheffing diftar | 354.696 | 448.123 | 461.297 | 277.015 | 68.812 Gescheiden inzameling oud papier | - | - | - | - | - Gescheiden inzameling kunststof, textiel | 196.594 | 286.695 | 170.265 | 88.166 | 189.825 Overige bijdrage derden | 37.201,47 | 47.107 | 34.190 | 17.318 | 16.105 Organisatiekosten afvalverwerking | - | 0 | 0 | 8.447 | 4.613 Totaal baten | 1.405.662 | 1.637.428 | 1.714.081 | 2.165.170 | 2.001.995 Taakveld 7.3 Afval Kosten huisvuilophaaldienst | 809.971 | 854.910 | 847.326 | 915.453 | 875.109 Ophalen/ledigen bladkorven | 8.208 | 12.258 | 8.067 | 14.672 | 7.559 Gescheiden inzamelen kunststof, textiel | 248.375,00 | 337.698 | 447.491 | 427.543 | 352.856 Inzamelen oud papier | 25.199 | 5.982 | 0 | 0 | 0 Kosten milieustraat | 451.017 | 468.625 | 412.629 | 435.321 | 387.198 Overige lasten vuilophaal en -afvoer | 86.669 | 68.242 | 70.109 | 104.678 | 124.484 E.M.

Pilot gescheiden inzamelen afval | 0 | - | 187.853,24 | 277.144,00 | 263.313,46 Subtotaal | 1.629.439 | 1.747.715 | 1.973.475 | 2.174.811 | 2.010.520 Totaal lasten | 1.629.439 | 1.747.715 | 1.973.475 | 2.174.811 | 2.010.520 Saldo taakveld 7.3 Afval | -223.777 | -110.287 | -259.394 | -9.641 | -8.525 Kostendekkendheid lokale heffingen Hieronder treft u een overzicht aan van de baten en lasten van de heffingen die maximaal kostendekkend mogen zijn. Daar waar dit mogelijk is, staat ook aangegeven wat de achterliggende beleidskeuzes zijn geweest. 65 66 Rioolheffing Rioolheffing dient ter financiering van de gemeentelijke watertaken, waaronder het beheer en onderhoud van gemeentelijke riolering, afvalwater, hemelwater, grondwater en dergelijke. Het gaat hierbij steeds meer over waterzorg. De gemeente Nederweert heft rioolheffing van de eigenaar van een perceel dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering. De rioolheffing mag maximaal kostendekkend zijn. Onderstaand is een overzicht opgenomen van de lasten en baten die betrekking hebben op de rioolheffing: Afvalstoffenheffing De gemeente brengt afvalstoffenheffing in rekening aan de gebruiker van een perceel voor de verwijdering en verwerking van huishoudelijk afval. De opbrengst van deze heffing mag alleen worden gebruikt om de kosten te dekken van de afvalinzameling- en verwerking.

Ook de afvalstoffenheffing mag maximaal kostendekkend zijn. De gemeente Nederweert streeft naar 100% kostendekking. De huidige kostendekking is in onderstaand overzicht weergegeven: Kostendekking rioolheffing Kosten taakveld 7.2 Riolering 2.380.408 Kosten taakveld 2.1 Verkeer & Vervoer 24.607 Inkomsten taakveld 7.2 Riolering, excl. heffingen -9.431 Netto kosten taakvelden 2.395.584 Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente 180.403 BTW 133.604 Totale kosten 2.709.591 100% Opbrengst heffingen 2.424.144 Dekking 89% Kostendekking afvalstofheffing Kosten taakveld 7.3 Afval 2.010.520 Kosten taakveld 7.4 Milieubeheer 69.414 Inkomsten taakveld 7.3 Afval excl. heffingen -210.543 Netto kosten taakvelden 1.869.391 Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente 140.313 BTW 431.733 Totale kosten 2.441.437 100% Opbrengst heffingen 1.791.452 Dekking 73% 67 Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door of vanwege de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. Ook de lijkbezorgingsrechten mogen maximaal kostendekkend zijn. In Nederweert is momenteel sprake van een lage mate van kostenverhaal van de lijkbezorgingsrechten. De kostendekking bedraagt momenteel ca. 38%, zoals blijkt uit het onderstaande overzicht: Leges De bij de Legesverordening behorende Tarieventabel bestaat uit 3 titels.

Titel 1 omvat de algemene dienstverlening zoals de Burgerlijke stand, reisdocumenten, rijbewijzen etc. Titel 2 heeft betrekking op de omgevingsvergunningen. Titel 3 bestaat uit vergunningen die onder de werking van de Europese Dienstenrichtlijn vallen, zoals horecavergunningen, evenementen en markten, etc. De totale kostendekkendheid van de Legesverordening is ca.28%. Binnen de gemeente Nederweert wordt tijd geschreven. Dit vindt niet plaats op het detailniveau van de producten. Daarom is momenteel geen exact inzicht in de lasten die aan een bepaald product kunnen worden toegerekend. Binnen de legesverordening kan er dus sprake zijn van kruissubsidiering. Daarnaast is het ook niet altijd mogelijk om kostendekkend te werken, omdat bijvoorbeeld sprake is van wettelijk vastgestelde tarieven of gemaximeerde tarieven. Onderstaand treft u een overzicht aan van de kostendekkendheid van de Legesverordening in totaal: Kostendekking lijkbezorgingsrechten Kosten taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 59.152 Inkomsten taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria excl. heffingen - Netto kosten taakvelden 59.152 Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente - BTW - Totale kosten 59.152 100% Opbrengst heffingen taakveld 7.5 22.552 Dekking 38% Kostendekking legesverordening totaal titel I, II en III Kosten taakvelden 2.302.040 Inkomsten taakveld(en) excl.

heffingen -147.197 Netto kosten taakvelden 2.154.842 Toe te rekenen kosten: Totale kosten 2.154.842 100% Opbrengst heffingen 606.155 Dekking 28% De kostendekking van de 3 titels van de Tarieventabel (behorende bij de Legesverordening) is als volgt: Kostendekking titel I Tarieventabel (Algemene dienstverlening) Kosten taakvelden | 438.523 Inkomsten taakveld(en) excl. heffingen | - Netto kosten taakvelden | 438.523 Toe te rekenen kosten: Totale kosten | 438.523 | 100% Opbrengst heffingen | 131.511 Dekking | 30% Kostendekking titel II Tarieventabel (Omgevingsvergunning) Kosten taakvelden | 1.682.571 Inkomsten taakveld(en) excl. heffingen | -138.761 Netto kosten taakvelden | 1.543.810 Toe te rekenen kosten: Totale kosten | 1.543.810 | 100% Opbrengst heffingen | 469.193 Dekking | 30% Kostendekking titel III Tarieventabel (Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn) Kosten taakvelden | 180.946 Inkomsten taakveld(en) excl. heffingen | -8.437 Netto kosten taakvelden | 172.509 Toe te rekenen kosten: Totale kosten | 172.509 | 100% Opbrengst heffingen | 5.451 Dekking | 3% 68 Lokale lastendruk Lastendruk is het totaalbedrag aan belastingen en heffingen dat een inwoner aan de gemeente betaalt. Gemeente Nederweert kent een zeer lage lokale lastendruk voor een huurder in vergelijking met andere Limburgse gemeenten.

Bij de ranking wordt een onderscheid gemaakt tussen huurders en eigenaren/gebruikers. De eerste plaats betekent de laagste lastendruk in de provincie van de in totaal 30 opgenomen gemeenten in het overzicht. De gegevens die gebruikt zijn voor de vergelijking komen uit het provinciaal belastingoverzicht 2023. Omschrijving baten en lasten | G | e | m | i d | delde | Laagste | Hoogste | Nederweert | Positie provincie | Nederweert Gemiddelde woz-waarde woning | € | 287.844 | € | 200.059 | € | 422.288 | € | 363.236 | 29e plaats Tarieven OZB-eigenaar woning | 0,1206% | 0,0788% | 0,1698% | 0,1072% | 10e plaats Afvalstoffenheffing | € | 298,56 € | 206,00 € | 404,20 € | 265,44 | 9e plaats Rioolheffing | € | 231,19 € | 136,80 € | 412,00 € | 296,75 | 27e plaats OZB eigenaar woning | € | 347,14 € | 249,56 € | 521,08 € | 389,39 | 22e plaats Totaal lasten gebruiker woning | € | 383,44 € | 206,00 € | 624,00 € | 265,44 | 5e plaats Totaal lasten eigenaar/gebruiker | € | 876,89 € | 776,09 € | 1.206,44 | € | 951,58 | 26e plaats Lokale lastendruk per woning Hieronder wordt een overzicht gegeven van de ontwikkeling in Nederweert van de lastendruk van een woning met een gemiddelde WOZ-waarde van € 363.236. De totale lastendruk voor de eigenaar is in 2023 ten opzichte van 2022 gestegen door een stijging van de gemiddelde WOZ-waarde, de tarieven van afval en rioolheffing.

Omschrijving baten en lasten | Rekening | Rekening | Rekening | Rekening | Rekening 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 Gemiddelde woz-waarde woning | € | 262.825 | € | 281.928 | € | 292.282 | € | 303.132 | € | 363.236 Tarieven OZB eigenaar | 0,1315% | 0,1260% | 0,1233% | 0,1209% | 0,1072% Vast recht afvalstoffenheffing | € | 89,64 € | 112,20 € | 116,40 | € | 186,96 | € | 231,36 Weegrecht per kg | € | 0,15 € | 0,15€ | 0,21 € | 0,21 € | 4,26 Rioolheffing | € | 257,08 | € | 275,90 € | 280,90 | € | 288,76 | € | 296,75 Bewonerslasten Vast recht afvalstoffenheffing | € | 89,64 € | 112,20 € | 116,40 | € | 141,36 | € | 231,36 ophaalrecht | € | 50,25 € | 51,60 € | 70,56 € | 76,02 € | 34,08 Subtotaal | € | 139,89 | € | 163,80 € | 186,96 | € | 217,38 | € | 265,44 Eigenaarslasten Onroerend zaakbelastingen | € | 345,61 | € | 355,23 € | 360,38 | € | 366,49 | € | 389,39 Rioolheffing | € | 257,08 | € | 275,90 € | 280,90 | € | 288,76 | € | 296,75 Subtotaal | € | 602,69 | € | 631,13 € | 641,28 | € | 655,25 | € | 686,14 Totaal lastendruk eigenaar/bewoner | € | 742,58 € | 794,93 € | 828,24 € | 872,63 € | 951,58 69 Kwijtscheldingsbeleid Op grond van de Invorderingswet is het mogelijk om gehele of gedeeltelijke kwijtschelding te verlenen aan de belastingschuldige die niet in staat is een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen. De gehanteerde kwijtscheldingsnorm is 100%.

Nederweert heeft een afzonderlijke Regeling Kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2023 vastgesteld. Kwijtschelding is mogelijk voor de volgende aanslagen: • | Afvalstoffenheffing vastrecht (maximum € 70 per jaar); • | Hondenbelasting voor de eerste hond. Voor aanmaningskosten en dwangbevelkosten is geen kwijtschelding mogelijk. Overzicht kwijtschelding | Rekening | Rekening | Rekening | Rekening 2020 | 2021 | 2022 | 2023 Totaal kwijtgescholden bedrag | € | 16.332 € | 13.600 € | 22.420 € | 29.228 Totaal baten afvalstoffenheffing en hondenbelasting | € 1.224.729 | € 1.373.047 | € 1.559.188 | € | 1.842.177 Percentage kwijtgescholden | 1,3335% | 0,9905% | 1,4379% | 1,5866% 70 Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft antwoord op de vraag of de financiële positie van gemeente Nederweert toereikend is om de financiële gevolgen van risico's op te kunnen vangen. Hierbij gaat het om risico's die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Beleid weerstandscapaciteit en risico’s De beleidskaders zijn vastgelegd in de nota Risicomanagement gemeente Nederweert. We streven vanuit het beleidskader naar een ratio van minimaal 1,0 van het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de omvang van alle risico’s bij elkaar opgeteld.

Inventarisatie van de weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit heeft als doel financiële tegenvallers op te vangen, zonder dat voortzetting van de gemeentelijke taken in gevaar komen. De weerstandscapaciteit wordt deels ontleend van het vermogen (incidenteel) en deels van de exploitatie (structureel). De componenten die hier onderdeel van uitmaken zijn vastgelegd in de nota Risicomanagement gemeente Nederweert. De volgende tabel geeft inzicht in de samenstelling en de omvang van de weerstandscapaciteit. Weerstandscapaciteit | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Incidenteel Algemene reserve | € | 9.382.062 | € 13.443.888 | € 15.291.185 | € 19.595.448 | € 20.414.174 Algemene reserve woningbouwexploi€ta t ie4.589.109 | € | 5.628.998 | € | 5.354.806 | € | 5.054.806 | € | 5.054.806 Algemene reserve industrieterreinexp€lo i ta1t.i6e16.390 | € | 1.616.390 | € | 1.616.390 | € | 1.616.390 | € | 1.616.390 Onvoorziene uitgaven eenmalig | € | - | € | - | € | - | € | - | € | - Onvoorziene uitgaven specifiek welzi€jn | - | € | 15.000 | € | 15.000 | € | 15.000 | € | 15.000 Begrotingssaldo | € | 4.009.646 | € | 1.847.297 | € | 4.304.263 | € | 818.726 | € | 929.896 Stille reserves | € | - | € | - | € | - | € | - | € | - Totaal incidenteel | € 19.597.207 | € 22.551.573 | € 26.581.644 | € 27.100.370 | € 28.030.266 Structureel Onbenutte belastingcapaciteit | € | - | € | 576.953 | € | - | € | - |

€ | - Onvoorziene uitgaven algemeen | € | - | € | 17.000 | € | 17.000 | € | 17.000 | € | 17.000 Totaal structureel | € | - | € | 593.953 | € | 17.000 | € | 17.000 | € | 17.000 Weerstandscapaciteit | 2023 | 2024 | 2024 | 2025 | 2026 Incidenteel en structureel | € 19.597.207 | € 23.145.526 | € 26.598.644 | € 27.117.370 | € 28.047.266 71 Inventarisatie van de risico’s Voor de gemeente Nederweert zijn de risico’s zoals opgenomen in deze paragraaf geïdentificeerd en geïnventariseerd. Per risico vindt een beoordeling plaats op de kans dat het risico zich voordoet en de impact die het heeft op de gemeente. Bij de impact houden we rekening met mitigerende maatregelen. Vanuit een analysemodel wordt het risicobedrag aan de hand van de eerdergenoemde beoordeling gekwantificeerd. De beoordeling maakt deel uit van zowel de planning- en controlcyclus en maakt deel uit van het besluitvormingsproces. De inventarisatie is per programma opgebouwd. Zo kunt u rechtstreeks een relatie leggen met de programma’s. Programma | Nr. | Risico | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | Totaal 0.

Bestuur en ondersteunin4gFinanciële verhouding Rijk | € | 100.000 € | 200.000 € | 400.000 | € | 600.000 € | 800.000 | 2.100.000 5 Verbonden partijen | € | 620.000 € | 630.000 € | 630.000 | € | 620.000 € | 620.000 | 3.120.000 6 Gegarandeerde geldleningen | € | 150.000 € | 150.000 € | 150.000 | € | 150.000 € | 150.000 | 750.000 13 Cybercriminaliteit en privacy | € | 50.000 € | 50.000 € | 50.000 € | 50.000 € | 50.000 | 250.000 Totaal 0. Bestuur en ondersteuning | € | 920.000 € 1.030.000 | € 1.230.000 | € 1.420.000 | € 1.620.000 | 6.220.000 2. Verkeer en vervoer | 10 N266 / N275 en Kanaalzone | € | - € 1.745.487 | € | 195.000 | € | - € | - | 1.940.487 Totaal 2. Verkeer en vervoer | € | - € 1.745.487 | € | 195.000 | € | - € | - | 1.940.487 6. Sociaal domein | 1 Sociaal domein | € 1.975.200 | € 2.050.000 | € 1.931.000 | € 1.941.700 | € 1.948.200 | 9.846.100 Totaal 6. Sociaal domein | € 1.975.200 | € 2.050.000 | € 1.931.000 | € 1.941.700 | € 1.948.200 | 9.846.100 8. Volkshuisvesting, Ruimte7liLjkeeg eOsrodpebnreinnggs etenn SOtemdgeelviijnkges wVeetrnieuwi€n g | (1V3H5.R0O00SV)€ | 150.000€ | 150.000€ | 150.000€ | 150.000735.000 11 Omgevingswet | € | 55.000 € | 55.000 € | 55.000 € | 55.000 € | 55.000 | 275.000 Totaal 8.

Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Verni€e u w1i9n0g.0 (0V0HR€O S V2)05.000€ | 205.000€ | 205.000€ | 205.000 | 1.010.000 Eindtotaal | € 3.085.200 | € 5.030.487 | € 3.561.000 | € 3.566.700 | € 3.773.200 | 19.016.587 Hierna treft u een toelichting van de risico’s en de beheersmaatregelen per programma. 0. Bestuur en ondersteuning Cybercriminaliteit en privacy De afgelopen jaren zien we dat de dreiging van cyberincidenten toeneemt. Dit kan zich vertalen in het uitvallen van systemen of dat het netwerk niet toegankelijk wordt voor medewerkers. In het uiterste geval kan dit de dienstverlening aan burgers schaden. Onze ICT-infrastructuur is uitbesteed aan ICT NML, die op haar beurt diverse maatregelen rondom dit thema heeft getroffen: - Beheer SIEM/SOC - Beveiligingsincidentenproces - Cyber response - Back-ups - Beleid en procedures - Audits - Patch management 13. Cybercriminaliteit en privacy Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2023 | 10% | € | 500.000 | € | 50.000 2024 | 10% | € | 500.000 | € | 50.000 2025 | 10% | € | 500.000 | € | 50.000 2026 | 10% | € | 500.000 | € | 50.000 2027 | 10% | € | 500.000 | € | 50.000 Totaal | € | 250.000 72 Financiële verhoudingen Rijk Herverdeling gemeentefonds vanaf 2026 In het verleden zijn er afspraken gemaakt over de herverdeling van het Gemeentefonds.

Deze afspraken lopen tot 2026 waarbij wij als voordeelgemeente maximaal € 37,50 per inwoner hebben ontvangen. Met dit bedrag is slechts een gedeelte gecompenseerd van het berekende voordeelbedrag waar we volgens de nieuwe verdeling recht op zouden hebben. Voordat duidelijk is hoe in 2026 de herverdeling vorm krijgt, vindt er eerst een evaluatie plaats van het nieuwe verdeelmodel. Ravijnjaar 2026 Voor de periode 2023-2025 is voor gemeenten en provincies samen € 3 miljard extra beschikbaar boven op de stand Miljoenennota 2022 als gevolg van de extra middelen uit het coalitieakkoord, voor het extra accres (het gemeente- en provinciefonds bewegen mee met de rijksuitgaven) en het schrappen van de oploop van de opschalingskorting voor deze kabinetsperiode. Voor 2026 zij er echter plannen om deze € 3 miljard weer te korten op de Algemene Uitkering en wordt de opschalingskorting voor het resterende bedrag van € 675 mln. weer in mindering gebracht van de Algemene Uitkering. In 2023 viel het kabinet waardoor wij genoodzaakt zijn om het risicoprofiel te verhogen m.b.t. de rijksinkomsten. Er zijn namelijk middelen die vanuit het coalitieakkoord toegezegd zijn aan gemeenten. Denk aan de uitvoeringskosten van klimaatdoelstellingen en middelen voor de jeugdzorg. In de meicirculaire zijn weliswaar middelen toegekend, alleen zijn deze helaas niet structureel van aard.

Zo voorzien we op korte termijn minder risico. Voor de lange termijn neemt de onzekerheid toe in de financiële verhoudingen met het Rijk. Maatregelen Begroting opstellen o.b.v. meest recente circulaire, namelijk septembercirculaire. Effecten van tussentijdse circulaires z.s.m. verwerken in de meerjarenbegroting. Toezien op een structurele balans wat betreft begrotingsevenwicht. VNG inzet kabinetsformatie 4. Financiële verhoudingen Rijk Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2023 | 10% | € | 1.000.000€ | 100.000 2024 | 10% | € | 2.000.000€ | 200.000 2025 | 20% | € | 2.000.000€ | 400.000 2026 | 30% | € | 2.000.000€ | 600.000 2027 | 40% | € | 2.000.000€ | 800.000 Totaal | € | 2.100.000 73 Verbonden partijen Het risico dat de gemeentelijke bijdrage ontoereikend is voor de verbonden partij, waardoor continuïteit niet gewaarborgd kan worden. Bij de verbonden partijen zijn drie organisaties die substantiële financiële risico’s lopen, die voor onze eigen bedrijfsvoering van belang zijn. Het betreft: - | De Risse: de teruglopend rijksgelden zetten druk op de budgetten van de organisatie. - | Omnibuzz: onzekerheid over de vervoersvolume en de ontwikkeling hiervan richting de toekomst. - | BSGW: de proceskosten zijn lastig in te schatten als gevolg van de ingediende bezwaarschriften door diverse WOZ-bureaus die werken o.b.v. ‘no cure-no pay’.

Maatregelen: - | Opstellen/communiceren taken en verantwoordelijkheden diverse verbonden partijen. - | Aanwijzen verantwoordelijken per verbonden partij. - | Prestatieafspraken per verbonden partijen afsluiten. - | Toetsing naleving gemaakte prestatieafspraken. - | Periodieke rapportage via de begroting en jaarrekening inzake verbonden partijen aan de gemeenteraad verstrekken en de gemeenteraad stelt de rapportage vast. Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2023 | 10% | € | 6.200.000€ | 620.000 2024 | 10% | € | 6.300.000€ | 630.000 2025 | 10% | € | 6.300.000€ | 630.000 2026 | 10% | € | 6.200.000€ | 620.000 2027 | 10% | € | 6.200.000€ | 620.000 Totaal | € | 3.120.000 Gegarandeerde geldleningen Het WSW borgt leningen van woningcorporaties. Corporaties zijn hierdoor in staat om met gunstige financieringsmogelijkheden sociale huurwoningen te realiseren en in stand te houden. Het rijk en de gemeenten staan elk voor 50% in de achtervang bij het WSW. Wanneer een corporatie in financiële problemen raakt, zorgt het WSW dat rentebetalingen en aflossing van leningen doorgaan. De gemeente Nederweert heeft een achtervangovereenkomst met WSW waarmee ze borg staat voor leningen van Woonik. Maatregelen: Bestuurlijke samenwerking intensiveren waardoor meer grip. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) behartigt de belangen van de gemeenten richting WSW.

De formele afspraken tussen de VNG en WSW zijn vastgelegd in de overeenkomst tussen beide organisaties. In de achtervangovereenkomst wordt het risico verdeeld over alle gemeenten waar een corporatie actief is. 6. Gegarandeerde geldleningen Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2023 | 10% | € | 1.500.000€ | 150.000 2024 | 10% | € | 1.500.000€ | 150.000 2025 | 10% | € | 1.500.000€ | 150.000 2026 | 10% | € | 1.500.000€ | 150.000 2027 | 10% | € | 1.500.000€ | 150.000 Totaal | € | 750.000 74 75 2. Verkeer en vervoer N266/ N275 Nederweert In maart 2021 ondertekenden het college en de provincie een samenwerkingsovereenkomst waarin afspraken zijn gemaakt voor de realisatie van alle onderdelen van het project N266 – N275 Nederweert. De Provincie is trekker van dit project en levert een groot gedeelte van de kennis. Hierdoor zijn we mede afhankelijk van de snelheid waarmee de provincie Limburg zaken oppakt. De kosten voor het nieuwe alternatief waren op basis van de grove schetsen uit de initiatieffase en prijspeil 2020 geraamd op € 18,24 miljoen. Waarvan de gemeente € 7,36 miljoen voor haar rekening neemt (incl. de al gemaakte kosten in de initiatieffase en de fietsbrug over het kanaal nabij de Schoolstraat). In 2022 is de haalbaarheidsfase afgerond en zijn voor de diverse projectonderdelen de voorkeursvarianten bepaald.

Deze zijn op basis van het toen bekende gegevens, uitwerkingsniveau en prijsniveau in opnieuw doorgerekend. De kosten werden toen bijgesteld op € 21,8 miljoen met een onnauwkeurigheid/bandbreedte van 30% (€ 15,20 -€28,5 miljoen) Door de grote onnauwkeurigheid zijn de bedragen in de begroting toen nog niet aangepast. We zitten nu in de planvormingsfase en de projectonderdelen zijn verder uitgewerkt tot een gedetailleerd/uitvoering gereed plan. De kostenraming is daarom wederom geactualiseerd en heeft een kleinere bandbreedte gekregen (10-20%). Hieruit blijkt dat de kosten wederom fors zijn gestegen. Door deze forse kostenstijging is het is onoverkomelijk dat er keuzes gemaakt moeten worden. Gezien de hoge kosten en omdat de provincie geen extra financiële ruimte heeft voor infrastructurele projecten, is het realistisch dat er projectonderdelen geschrapt moeten worden. In 2023 zijn onderhandelingen gevoerd over de aankoop van benodigde gronden. Eventuele procedures kunnen voor vertraging en/of hogere kosten zorgen. Ook is overleg gevoerde met de nutsbedrijven. Met name bij Enexis gelden lange wachttijden van minimaal 2 jaar bij verleggingen. Ook dit beïnvloedt de planning. Maatregelen: -Bestuurlijk en ambtelijk overleg met Provincie. -Opstellen realisatieovereenkomst met de Provincie. -Goede stakeholdersanalyse uitvoeren en vervolgens stakeholders (blijven) betrekken.

-Uitvoeren noodzakelijk onderzoeken zowel technisch als planologisch. -Optimaliseren ontwerp, rekening houdende met de omgevingsfactoren en kosten. -Goede projectplanning opstellen. -Opzetten risicoanalyse. -Tijdig opstarten van de procedures ter verkrijging van de gronden. -Goede, volledige en objectieve planvoorbereiding en besluitvormingsproces. 10. N266 / N 275 en Kanaalzone Jaar Kansklasse Bruto-risico (€) Netto-risico (€) 2023 0% -€ -€ 2024 30% 5.692.000€ 1.745.487€ 2025 30% 400.000€ 195.000€ 2026 0% -€ -€ 2027 0% -€ -€ Totaal 1.940.487€ 6. Sociaal domein Sociaal domein In het sociaal domein blijft een bepaalde mate van onzekerheid over de uitgaven bestaan. Er is een openeindfinanciering en landelijke ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Vanwege aanbestedingen op het gebied van Jeugd en Wmo en daaraan verbonden mogelijke wijziging van bekostigingssystematiek, kunnen de daadwerkelijke uitgaven afwijken van afgelopen jaren. Daarom kwantificeren we 10% van de begrote kosten als risico. Maatregelen: Vanaf 2019 begroten we realistisch, zodat een goed inzicht is en blijft van de inkomsten en uitgaven. We investeren in het verzamelen en analyseren van data, op basis waarvan we beleid continueren of kunnen bijstellen. Het is gebleken dat de rijksoverheid de gemeenten jarenlang te weinig heeft gecompenseerd voor het sociaal domein (vooral jeugdzorg en Wmo).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nederweert.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4523034e-a392-44fc-a0d8-60b2ea00bc9b?agendaItemId=7134a532-9de9-4894-a7a9-d74a70b92fd3