CConstaterende datNederweert
Koppel je AI →
Document · PDF

2021-06-08 10. Bijlage 1 - Regionale Energie Strategie Noord- en Midden Limburg 1.0.pdf

Raadsvergadering 8 juni 2021, gemeente NederweertBij agendapunt: Regionale Energie Strategie Noord- en Midden-Limburg75.713 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 9

ten gevolge van woningisolatie, nieuwbouw, kleinschalige energieopwekking/terugwinning) worden gerealiseerd? Globaal zijn er twee doelroepen voor het energiebesparingsplan: woningen en bedrijfsleven. De (zware) industrie valt buiten de RES (tafel industrie). Om bovenstaande vraagstukken te kunnen beantwoorden voorziet de regio de volgende aanpak: o Aansluiting op ervaring en netwerk van Regionale Energie Alliantie. o Inventarisatie naar de aard, omvang en “kwaliteit” van de gebouwde omgeving. o Uitwerken van gezamenlijke strategie verduurzaming sociale woningbouw in samenwerking met woningbouwcorporaties. o Gezamenlijke strategie stimulering verduurzaming particuliere woningen. 141 Samen werken aan een duurzame regioConcept RES | Noord- en Midden Limburg 13 o Stimuleren van pilots wijk- dorpscollectieven c.q. energiecoöperaties gericht op verduurzaming woningen in een specifiek gebied met eventuele boven individuele technologieën. o Stimuleren van energiebesparing en kleinschalige tot middelgrote opwekking (o.a. zon- op-daken) door bedrijfsleven in samenwerking met MKB-ondernemers (niet industrie), agrarische ondernemers, RUD. 2.2.5 Relatie met andere tafels (industrie, mobiliteit en landbouw/landgebruik) Gebouwde omgeving (warmte) en opwekking van duurzame elektriciteit vormen de verplichte focus van de RES.

Het is optioneel om in de RES ook een relatie te leggen naar de andere tafels/thema’s (industrie, Landbouw en landgebruik, en mobiliteit). In fase 2 van de uitwerking RES zal gekeken worden hoe deze relaties vorm te geven. Waarbij de nadruk zal liggen op het actief inspelen op verbindingen tussen de verschillende sectoren. Tot slot is het voor de regio van belang ook overige relevante vraagstukken gerelateerd aan de RES verder uit te werken in fase 2: o Op welke wijze kan de kennisontwikkeling, -deling en -borging ten aanzien van de energietransitie bij de lokale overheden in Noord- en Midden-Limburg optimaal worden gestimuleerd op de lange termijn? Zo dient het opzetten van een duurzame samenwerking voor de toekomst de RES-partners minder afhankelijk te maken van externe inhuur. o Op welke wijze kan lokale participatie door burgers, bedrijven en inwonercoöperaties in de opwekking van duurzame energieproductie worden gestimuleerd? o Welke rol nemen we als lokale overheid? En welke mogelijkheden zijn er voor ons als overheden? o Nulmeting en monitoring CO2-footprint van de onderscheiden tafels op Limburgse en gemeentelijke schaal. Onder andere in aanhaking op landelijke meet- en monitoringsinstrumenten. 2.2.6 Maatschappelijke betrokkenheid De RES vormt naast een product ook een proces waarbij samenwerking centraal staat.

Draagvlak en communicatie vormen dan ook de sleutel tot succes. De gemeenten hebben enerzijds slechts beperkte invloed op de transitie, maar worden anderzijds wel geacht de regie te voeren. De uiteindelijke realisatie van eventuele plannen ligt voor een deel bij de stakeholders. Het op de juiste wijze betrekken van stakeholders is essentieel. Gewenning en acceptatie bij stakeholders en inwoners moet de rode draad zijn van het RES-proces. Daarom is het van essentieel belang dat in fase 2 van het proces een communicatiestrategie wordt opgesteld. Er dient een duidelijk plan te komen ten aanzien van communicatie en het creëren van draagvlak. Daarbij zijn de volgende elementen van belang: o Het in positie brengen van de stakeholders. Vooral met de stakeholders die ook belangrijke uitvoeringspartners zijn, dienen duidelijke afspraken gemaakt te worden. Zij moeten zich ervan bewust zijn dat zij ook moeten gaan leveren en uitvoeren. o Het organiseren van maatschappelijke acceptatie. Daarbij kijken we onder andere hoe de winst uit de energietransitie zoveel mogelijk kan terugvloeien naar de gemeenschap. o Het bevorderen van ondernemerschap en burgerinitiatief om het draagvlak te vergroten voor de energietransitie. o Het opzetten van ondersteunende netwerken.

142 Samen werken aan een duurzame regioConcept RES | Noord- en Midden Limburg 13 o Stimuleren van pilots wijk- dorpscollectieven c.q. energiecoöperaties gericht op verduurzaming woningen in een specifiek gebied met eventuele boven individuele technologieën. o Stimuleren van energiebesparing en kleinschalige tot middelgrote opwekking (o.a. zon- op-daken) door bedrijfsleven in samenwerking met MKB-ondernemers (niet industrie), agrarische ondernemers, RUD. 2.2.5 Relatie met andere tafels (industrie, mobiliteit en landbouw/landgebruik) Gebouwde omgeving (warmte) en opwekking van duurzame elektriciteit vormen de verplichte focus van de RES. Het is optioneel om in de RES ook een relatie te leggen naar de andere tafels/thema’s (industrie, Landbouw en landgebruik, en mobiliteit). In fase 2 van de uitwerking RES zal gekeken worden hoe deze relaties vorm te geven. Waarbij de nadruk zal liggen op het actief inspelen op verbindingen tussen de verschillende sectoren.

Tot slot is het voor de regio van belang ook overige relevante vraagstukken gerelateerd aan de RES verder uit te werken in fase 2: o Op welke wijze kan de kennisontwikkeling, -deling en -borging ten aanzien van de energietransitie bij de lokale overheden in Noord- en Midden-Limburg optimaal worden gestimuleerd op de lange termijn? Zo dient het opzetten van een duurzame samenwerking voor de toekomst de RES-partners minder afhankelijk te maken van externe inhuur. o Op welke wijze kan lokale participatie door burgers, bedrijven en inwonercoöperaties in de opwekking van duurzame energieproductie worden gestimuleerd? o Welke rol nemen we als lokale overheid? En welke mogelijkheden zijn er voor ons als overheden? o Nulmeting en monitoring CO2-footprint van de onderscheiden tafels op Limburgse en gemeentelijke schaal. Onder andere in aanhaking op landelijke meet- en monitoringsinstrumenten. 2.2.6 Maatschappelijke betrokkenheid De RES vormt naast een product ook een proces waarbij samenwerking centraal staat. Draagvlak en communicatie vormen dan ook de sleutel tot succes. De gemeenten hebben enerzijds slechts beperkte invloed op de transitie, maar worden anderzijds wel geacht de regie te voeren. De uiteindelijke realisatie van eventuele plannen ligt voor een deel bij de stakeholders. Het op de juiste wijze betrekken van stakeholders is essentieel.

Gewenning en acceptatie bij stakeholders en inwoners moet de rode draad zijn van het RES-proces. Daarom is het van essentieel belang dat in fase 2 van het proces een communicatiestrategie wordt opgesteld. Er dient een duidelijk plan te komen ten aanzien van communicatie en het creëren van draagvlak. Daarbij zijn de volgende elementen van belang: o Het in positie brengen van de stakeholders. Vooral met de stakeholders die ook belangrijke uitvoeringspartners zijn, dienen duidelijke afspraken gemaakt te worden. Zij moeten zich ervan bewust zijn dat zij ook moeten gaan leveren en uitvoeren. o Het organiseren van maatschappelijke acceptatie. Daarbij kijken we onder andere hoe de winst uit de energietransitie zoveel mogelijk kan terugvloeien naar de gemeenschap. o Het bevorderen van ondernemerschap en burgerinitiatief om het draagvlak te vergroten voor de energietransitie. o Het opzetten van ondersteunende netwerken. 14 3. Proces 3.1 Programma fase RES 1.0 Figuur 3. Fase van het proces om te komen tot RES 1.0 Fase 1: Voorbereiding Het aanjaagteam RES (afvaardiging namens de belangrijkste partners) heeft namens de regio het initiatief genomen om deze startnotitie op te stellen. Deze startnotitie vormt de opdracht van de bestuurders van de vijftien gemeenten om te starten met het opstellen van de RES.

Doel van deze startnotitie is met name een stevige organisatiestructuur neerzetten om te starten met fase 2. En te borgen dat de betrokken gemeenten capaciteit inzetten om te komen tot een uitgangspuntennotitie in fase 2. Daarnaast moet de startnotitie een beeld geven van wat nodig is om stappen te zetten tot einde fase 2. Denk hierbij aan de uitvraag voor een programmamanager, de inzet van ambtelijke capaciteit van de individuele gemeenten en het uitzetten van aanvullende onderzoeken. Beslisdocument: De startnotitie wordt in een aantal slagen ontwikkeld (groeidocument) en tussentijds teruggekoppeld met het BO RES. De definitieve versie wordt, na accordering door het BO RES, formeel ter vaststelling aangeboden aan de afzonderlijke partners (niveau College B&W, GS, DB). Het wordt ter kennisname gedeeld met de vijftien gemeenteraden, PS en AB WL. Naar verwachting zal er half mei een concept startnotitie zijn die reeds wordt vastgesteld door het BO RES. Formele vaststelling in B&W, PS en AB WL vindt dan naar verwachting plaats in mei. De regio wacht niet op vaststelling van het Klimaatakkoord. Mochten er naar aanleiding van het Klimaatakkoord nog wijzigingen volgen dan zullen wij daarover met u in contact treden. Fase 2: Inventarisatie en analyse Zoals al in het begin van de startnotitie aangeven is de RES een manier van samenwerken.

Omdat de regio het belangrijk vindt om raden en de belangrijkste stakeholders aan de voorkant van het gesprek te betrekken, willen we gezamenlijke uitgangspunten opstellen. In de tweede fase worden de 143 Samen werken aan een duurzame regioConcept RES | Noord- en Midden Limburg 15 uitgangspunten om over te gaan tot het opstellen van de RES 1.0 vastgesteld. In fase 2 komen de volgende thema’s aan de orde: o Het vaststellen van de reikwijdte van alle kernproducten, met daarin een duidelijk beeld over het eindproduct in de RES 1.0. o Inventarisatie van reeds gerealiseerde en lopende projecten binnen individuele gemeenten. o Het in beeld brengen van de nul-situatie en de energiepotentie van de regio. Kortom: welke data zijn noodzakelijk om aan de slag te gaan met de uitwerking van de RES 1.0? o Het opstellen van een communicatieplan en een strategie voor het creëren van draagvlak. o Uitgangspunten ten aanzien van het bod voor elektriciteit en de gebouwde omgeving en een doorkijk naar de organisatie en opdrachten in fase 3 en 4. o Het afsluiten van samenwerkingsovereenkomsten met de belangrijkste stakeholders. Zodat wederzijds commitment aan de voorkant van het proces wordt vastgelegd. o Uitspraken over hoe de RES opgenomen wordt in het omgevingsbeleid.

Beslisdocument: De uitgangspuntennotitie wordt vastgelegd in de Colleges van B&W, Gedeputeerde Staten en het dagelijks bestuur van het Waterschap. Daarnaast worden de uitgangspunten ten aanzien van het product RES 1.0 vastgesteld door de vijftien gemeenteraden, Provinciale Staten en de algemene vergadering van het Waterschap. Fase 3: Uitwerken concept RES 1.0 In deze derde fase wordt gestart met het daadwerkelijk uitwerken van de RES. In deze fase worden de afzonderlijke producten ontwikkeld (zie hoofdstuk 2). Hierbij zetten we nadrukkelijk in op de RES als instrument om ruimtelijke inpassing met maatschappelijke betrokkenheid te organiseren. Samen met maatschappelijke partners, bedrijfsleven en bewoners gaan we aan de slag om te komen tot regionaal gedragen keuzes. Beslisdocument: Het eindresultaat is een concept-RES. Deze wordt ter vaststelling als concept-RES voorgelegd aan de afzonderlijke partners (niveau College B&W, GS, DB) en voor doorrekening aangeboden aan het Planbureau voor de Leefomgeving (via het Nationaal Programma RES). Het wordt ter kennisname gedeeld met de vijftien gemeenteraden, PS en AB WL. Fase 4: Uitwerken RES 1.0 In de vierde fase wordt het definitieve bod opgesteld. In deze fase gaat de regio de vier kernproducten van de RES 1.0 concreet uitwerken en definitief maken.

Dit op basis van een tegenbod dat zij op dat moment ontvangen heeft van het Nationaal Programma RES. Daarnaast start de regio met het maken van een uitvoeringsprogramma. Het doel van fase 4 is om het product RES op te leveren waarin we de energiedoelstellingen beschrijven. Dit betekent dat er inzicht geboden wordt in de mogelijkheden voor regionale opwek en besparing en keuzes die gemaakt worden voor de warmtevraag. Beslisdocument: De RES 1.0 wordt vastgesteld door de vijftien gemeenteraden, Provinciale Staten en de algemene vergadering van het Waterschap Limburg. 144 Samen werken aan een duurzame regioConcept RES | Noord- en Midden Limburg uitgangspunten om over te gaan tot het opstellen van de RES 1.0 vastgesteld. In fase 2 komen de | 3.2 Ondersteuning & kaders Nationaal Programma volgende thema’s aan de orde: | De proces-fases van de RES 1.0 sluiten goed aan bij de planning vanuit het Nationaal Programma RES. o | Het vaststellen van de reikwijdte van alle kernproducten, met daarin een duidelijk | beeld over | Na ondertekening van het Klimaatakkoord (naar verwachting oktober2019) hebben de regio’s een het eindproduct in de RES 1.0 | . | jaar om te komen tot een definitieve RES 1.0. o | Inventarisatie van reeds gerealiseerde en lopende projecten binnen individuele gemeenten.

| Begin 2019 werden er door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in samenwerking met de o | Het in beeld brengen van de | nul-situatie en de energiepotentie van de regio. Kortom: welke | koepels en het Rijk landelijk dekkende uniforme uitganspunten (datasets, uniforme data zijn noodzakelijk om aan de slag te gaan met de uitwerking van de RES 1.0 | ? | rekenmethodieken en regionale energieanalyses) uitgewerkt. Dit gebeurt parallel aan de daarvoor o | Het opstellen van een communicatieplan en een strategie voor | het creëren van draagvlak. | benodigde afspraken in het Klimaatakkoord zodat de RES’en meetbaar, onderling vergelijkbaar en o | Uitgangspunten ten aanzien van | het bod voor elektriciteit en de gebouwde omgeving en een | landelijk optelbaar zijn. Deze datasets zullen tijdens het RES-proces steeds aangevuld worden met doorkijk naar de organisatie en opdrachten in fase 3 en 4. | nieuwe informatie. Voor de periode na afronding van de RES 1.0 zal gekeken moeten worden hoe we o | Het afsluiten van samenwerkingsovereenkomsten met de belangrijkste stakeholders. Zodat | als regio uitvoering van projecten gaan monitoren. wederzijds commitment aan de voorkant van het proces wordt vastgelegd. o | Uitspraken over hoe de RES opgenomen wordt in het omgevingsbeleid.

| Voor alle regio’s zijn er informatie- en analysekaarten die gebruikt kunnen worden bij het bouwen van de strategie voor elektriciteit. Voor elektriciteit gaat het om het volgende: Beslisdocument: De uitgangspuntennotitie wordt vastgelegd in de Colleges van B&W, Gedeputeerde | - | Inzicht in huidig en toekomstig (2030-2050) verbruik per sector. Staten en het dagelijks bestuur van het Waterschap. Daarnaast worden de uitgangspunten ten | - | Analyse kaarten met ruimtelijke potentie voor wind. aanzien van het product RES 1.0 vastgesteld door de vijftien gemeenteraden, Provinciale Staten en | - | Analyse kaarten met ruimtelijke potentie voor zon. de algemene vergadering van het Waterschap | . | - | Informatie over/inzicht in de huidige energie- infrastructuur van de netbeheerders. Fase 3: Uitwerken concept RES 1.0 | Voor warmte: In deze derde fase wordt gestart met het daadwerkelijk uitwerken van de RES. In deze fase worden | - | Inzicht in huidig en toekomstig (2030-2050) verbruik per sector. de afzonderlijke producten ontwikkeld (zie hoofdstuk 2). | Hierbij zetten we nadrukkelijk in op de RES | - | Analyse kaarten met ruimtelijke potentie voor geothermie (voor zover beschikbaar). als instrument om ruimtelijke inpassing met maatschappeli | jke betrokkenheid te organiseren. Samen | - | Analysekaarten met ruimtelijke potentie voor aquathermie (voor zover beschikbaar).

met maatschappelijke partners, bedrijfsleven en bewoners gaan we aan de slag om te komen tot | - | Analysekaarten met ruimtelijke potentie voor biomassa (reststromen). regionaal gedragen keuzes. | - | Informatie over/inzicht in de huidige energie-infrastructuur van de netbeheerders. - | Daarnaast komt voor de gebouwde omgeving medio 2019 een leidraad beschikbaar. Beslisdocument: Het eindresultaat is een concept-RES. Deze wordt ter vaststelling als concept-RES voorgelegd aan de afzonderlijke partners (niveau College B&W, GS, DB) en voor doorrekening | Timing Nationaal Programma RES aangeboden aan het Planbureau voor de Leefomgeving (via het Nationaal Programma RES | ). Het | In het Klimaatakkoord zijn de volgende kaders qua timing bepaald: wordt ter kennisname gedeeld met de | vijftien gemeenteraden, PS en AB WL. | • | De concept RES wordt zes maanden na de formele ondertekening van het Klimaatakkoord aangeboden. Deze is vastgesteld door Colleges van B&W, GS en DB Waterschap. Fase 4: Uitwerken RES 1.0 | • | De RES 1.0 wordt twaalf maanden na de formele ondertekening van het Klimaatakkoord In de vierde fase wordt het definitieve bod opgesteld. In deze fase gaat de regio de vier | aangeboden. kernproducten van de RES 1.0 concreet uitwerken en definit | ief maken. Dit op basis van een tegenbod | • | De RES wordt hierna tweejaarlijks herzien.

dat zij op dat moment | ontvangen heeft van het | Nationaal Programma RES. Daarnaast start de regio met het maken van een | uitvoeringsprogramma. | Het doel van fase 4 is om het product RES op te leveren waarin we de energi | edoelstellingen beschrijven. Dit betekent dat er inzicht geboden wordt in de mogelijkheden voo | r regionale opwek en besparing en | keuzes die gemaakt worden voor de warmtevraag. Beslisdocument: De RES 1.0 wordt vastgesteld door de | vijftien gemeenteraden, Provinciale Staten en de algemene vergadering | van het Waterschap Limburg. 15 | 16 | 145 17 Figuur 4 verwijst naar het tijdspad van het Nationaal Programma RES. Inmiddels is duidelijk dat het klimaatakkoord naar verwachting niet eerder ondertekend zal worden dan oktober 2019, daarmee verschuift ook het onderstaande tijdspad. De regio Noord- en Midden Limburg gaat benut deze extra tijd om te komen tot een concept RES 1.0. Ondertekening daarvan vindt uiteraard pas plaats na ondertekening van het Klimaatakkoord. Figuur 4. Timing Nationaal Programma RES. 146 Samen werken aan een duurzame regioConcept RES | Noord- en Midden Limburg 17 Figuur 4 verwijst naar het tijdspad van het Nationaal Programma RES. Inmiddels is duidelijk dat het klimaatakkoord naar verwachting niet eerder ondertekend zal worden dan oktober 2019, daarmee verschuift ook het onderstaande tijdspad.

De regio Noord- en Midden Limburg gaat benut deze extra tijd om te komen tot een concept RES 1.0. Ondertekening daarvan vindt uiteraard pas plaats na ondertekening van het Klimaatakkoord. Figuur 4. Timing Nationaal Programma RES. 18 4. Governance 4.1 Inrichting organisatie structuur & besluitvorming De tekst in het Klimaatakkoord over de organisatie van de RES luidt kortweg ‘In een stevige werkstructuur wordt op regionaal niveau samen met maatschappelijke partners gestuurd op het proces en de resultaten.’ In het Klimaatakkoord zijn de regionale overheden (provincie, gemeenten en waterschappen) formeel verantwoordelijk voor het opstellen van de RES. De gemeenten zijn de primaire trekkers. In de werkstructuur en de besluitvormingsprocessen dient deze verantwoordelijkheid geborgd te worden. De gemeenten krijgen vanuit het Nationaal Programma RES een inspanningsverplichting om te komen tot de RES 1.0. De opgave voor de RES in de energietransitie kan alleen worden gerealiseerd met een stevige betrokkenheid op basis van een gezamenlijke strategie van overheden met bedrijfsleven, maatschappelijke partners en kennisinstellingen. Decentrale overheden zorgen voor de randvoorwaarden. De transitie staat of valt met burgers en marktpartijen die op basis van een helder perspectief en met hulp van consequent overheidsbeleid willen en kunnen investeren.

Ook netbeheerders, woningbouwcoöperaties en andere partijen zijn noodzakelijk in een effectieve transitie tegen de laagste publieke kosten. In deze paragraaf concretiseren we de organisatie zoals we deze in de RES 1.0 willen benutten: Figuur 5. Organisatiemodel 147 Samen werken aan een duurzame regioConcept RES | Noord- en Midden Limburg 19 Stuurgroep - De stuurgroep RES ontvangt de opdracht voor het opstellen van de RES 1.0 vanuit de vijftien portefeuillehouders duurzaamheid van de Regio Noord- en Midden-Limburg (BO RES). In de stuurgroep zijn de belangrijke besluitvormende partijen vertegenwoordigd. Daarbij worden zij geadviseerd door de programmamanager RES. Deze programmamanager RES is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en oplevering van de regionale energiestrategie, conform de spelregels die op provinciaal en landelijk niveau worden afgesproken, inclusief ondersteuning van de communicatie naar colleges en raden in samenspel met de regionale coördinatoren. De stuurgroep stemt regelmatig met het BO RES af. De stuurgroep werkt binnen het mandaat van de startnotitie. Projectgroep De stuurgroep wordt ondersteund door een projectgroep. De voorzitter van de projectgroep is de programmamanager RES. Het projectteam ondersteunt de programmamanager in het opstellen van de RES.

De volgende deelnemers doen mee binnen de projectgroep: - Regio coördinatoren, zij zorgen voor de verbinding met beleidsmedewerkers duurzaamheid/energie in de regio, faciliteren het bestuurlijke proces, verzorgen de communicatie naar colleges en raden en adviseren indien nodig de stuurgroep. Deze functie is essentieel omdat we als gemeenten onze verantwoordelijkheid moeten nemen. Daarnaast nemen ook de coördinatoren van de Provincie, het Waterschap en Enexis deel aan de projectgroep. - Voorzitters van de werkgroepen: om de input van de werkgroepen af te stemmen en de diverse vraagstukken te bundelen nemen de voorzitters van de werkgroep deel in de projectgroep. Werkgroep(en) structuur Het Nationaal programma RES adviseert de inrichting van werkgroepen. De werkgroepen halen input op zowel lokaal, regionaal als landelijk niveau. Hier wordt gerekend en getekend aan wat mogelijk is. Op basis van de procesfase waarin we ons bevinden worden thematische werkgroepen opgesteld. Voorzitters van de werkgroepen nemen zitting in de projectgroep. De werkgroepen worden samengesteld door medewerkers van de verantwoordelijke organisaties eventueel aangevuld met kennis van beeldbepalende stakeholders. Deelnemers in de werkgroep worden benoemd door de projectgroep in overleg met de stuurgroep. De werkgroepen gaan zelf aan de slag met het formuleren van concrete opdrachten in fase 2.

De werkgroepen worden hierbij ondersteund door de inhuur van inhoudelijk en technische expertise. Bij het formuleren van deze opdracht, krijgt men ondersteuning van de programmamanager. Voor nu voorzien wij een viertal werkgroepen (1) energiebesparing, (2) elektriciteit, (3) warmte en (4) communicatie en draagvlak. Infrastructuur wordt onder werkgroep 2 en 3 opgepakt. Vanuit de werkgroep communicatie zal ook zitting worden genomen in de andere drie werkgroepen. Stakeholders - adviesraad Stakeholders vormen een belangrijke partner in de RES. De regio kiest er dan ook voor om stakeholders een adviserende functie te geven. Dit door enkele van de stakeholders inhoudelijk deel te laten nemen in de werkgroepen. Maar ook door stakeholders te verenigingen in een adviesraad. Door het inzetten van een adviesraad zijn stakeholders direct betrokken bij de RES 1.0. De adviesraad vormt de afspiegeling van de regio. De adviesraad voedt de stuurgroep en reflecteert op voorgelegde onderwerpen. De samenstelling en precieze rol van de adviesraad wordt nader bepaald. Op basis van 148 Samen werken aan een duurzame regioConcept RES | Noord- en Midden Limburg 19 Stuurgroep - De stuurgroep RES ontvangt de opdracht voor het opstellen van de RES 1.0 vanuit de vijftien portefeuillehouders duurzaamheid van de Regio Noord- en Midden-Limburg (BO RES).

In de stuurgroep zijn de belangrijke besluitvormende partijen vertegenwoordigd. Daarbij worden zij geadviseerd door de programmamanager RES. Deze programmamanager RES is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en oplevering van de regionale energiestrategie, conform de spelregels die op provinciaal en landelijk niveau worden afgesproken, inclusief ondersteuning van de communicatie naar colleges en raden in samenspel met de regionale coördinatoren. De stuurgroep stemt regelmatig met het BO RES af. De stuurgroep werkt binnen het mandaat van de startnotitie. Projectgroep De stuurgroep wordt ondersteund door een projectgroep. De voorzitter van de projectgroep is de programmamanager RES. Het projectteam ondersteunt de programmamanager in het opstellen van de RES. De volgende deelnemers doen mee binnen de projectgroep: - Regio coördinatoren, zij zorgen voor de verbinding met beleidsmedewerkers duurzaamheid/energie in de regio, faciliteren het bestuurlijke proces, verzorgen de communicatie naar colleges en raden en adviseren indien nodig de stuurgroep. Deze functie is essentieel omdat we als gemeenten onze verantwoordelijkheid moeten nemen. Daarnaast nemen ook de coördinatoren van de Provincie, het Waterschap en Enexis deel aan de projectgroep.

- Voorzitters van de werkgroepen: om de input van de werkgroepen af te stemmen en de diverse vraagstukken te bundelen nemen de voorzitters van de werkgroep deel in de projectgroep. Werkgroep(en) structuur Het Nationaal programma RES adviseert de inrichting van werkgroepen. De werkgroepen halen input op zowel lokaal, regionaal als landelijk niveau. Hier wordt gerekend en getekend aan wat mogelijk is. Op basis van de procesfase waarin we ons bevinden worden thematische werkgroepen opgesteld. Voorzitters van de werkgroepen nemen zitting in de projectgroep. De werkgroepen worden samengesteld door medewerkers van de verantwoordelijke organisaties eventueel aangevuld met kennis van beeldbepalende stakeholders. Deelnemers in de werkgroep worden benoemd door de projectgroep in overleg met de stuurgroep. De werkgroepen gaan zelf aan de slag met het formuleren van concrete opdrachten in fase 2. De werkgroepen worden hierbij ondersteund door de inhuur van inhoudelijk en technische expertise. Bij het formuleren van deze opdracht, krijgt men ondersteuning van de programmamanager. Voor nu voorzien wij een viertal werkgroepen (1) energiebesparing, (2) elektriciteit, (3) warmte en (4) communicatie en draagvlak. Infrastructuur wordt onder werkgroep 2 en 3 opgepakt. Vanuit de werkgroep communicatie zal ook zitting worden genomen in de andere drie werkgroepen.

Stakeholders - adviesraad Stakeholders vormen een belangrijke partner in de RES. De regio kiest er dan ook voor om stakeholders een adviserende functie te geven. Dit door enkele van de stakeholders inhoudelijk deel te laten nemen in de werkgroepen. Maar ook door stakeholders te verenigingen in een adviesraad. Door het inzetten van een adviesraad zijn stakeholders direct betrokken bij de RES 1.0. De adviesraad vormt de afspiegeling van de regio. De adviesraad voedt de stuurgroep en reflecteert op voorgelegde onderwerpen. De samenstelling en precieze rol van de adviesraad wordt nader bepaald. Op basis van 20 een stakeholderanalyse en informatie vanuit gemeenten wordt de adviesraad samengesteld. En wordt er gekeken naar een geschikte werkvorm, voor participatie op diverse niveaus. Eind april wordt gestart met een stakeholdersanalyse, zodat er op de korte termijn inzicht is in wie onze stakeholders zijn en welke rol zij hebben in het proces. Indeling regio Noord- en Midden-Limburg In de RES is bewust gekozen voor een samenwerking tussen de regio’s Noord- en Midden-Limburg. Beide regio’s kennen een vergelijkbaar landschap, wat zorgt voor vergelijkbare opgave. Daarnaast zorgt de schaalgrootte van vijftien gemeenten voor een organisatie met slagkracht richting het Rijk.

Tijdens het proces om te komen tot een RES 1.0 wordt gebruik gemaakt van de bestaande structuren van beide regio’s (SML en Regio Noord-Limburg). Aanvullend op de bestaande structuur zal er periodiek een overleg plaatsvinden met de vijftien bestuurders duurzaamheid (BO RES). Rol gemeenten Om te komen tot de RES 1.0 is het noodzakelijk dat individuele gemeenten input leveren. Het is de ambitie om de uiteindelijke RES door alle gemeenten te laten vaststellen. Teneinde dit niet te laten ontaarden in ‘het tempo van de traagste’ kunnen sommige zaken als optioneel worden opgenomen of kant de provincie een wat stevigere sturende rol krijgen. Uiteraard is er ruimte voor lokale invulling en zien wij ook kansen voor grensgemeenten om samen te werken met andere RES-regio’s. Uiteraard zal de RES Noord- en Midden Limburg optimaal moeten aansluiten op de kansen en ontwikkelingen in omliggende gebieden. Voor de gemeenten is het van belang hun raden goed te informeren. Dit kan onder andere via één regionale raadswerkgroep8. Verdere uitwerking van het informeren van de raden zal worden meegenomen in fase 2: het uitwerken van een communicatiestrategie. In fase 2 bieden we de raden ook de mogelijkheid om input te geven voor de uitgangspunten.. Door deze stap goed uit te werken is er een basis om projectmatig aan de slag te gaan met de verschillende onderdelen in de RES.

Rol van de provincie De rollen en bijdragen van de provincie bij de RES zijn als volgt: 1. Faciliteren door het leveren van kennis en capaciteit en indien nodig door het (voor)financieren van middelen. 2. Bijdrage in uitvoering van de RES, door het inzetten van instrumenten en middelen: a. Bewaken provinciale kaders zoals (grond) waterkwaliteit, natuur en landschap; b. Relatie met andere opgaven zoals circulaire economie, klimaatadaptatie, wonen, de relatie onderwijs en arbeidsmarkt; 3. Verbinding tussen RES-regio’s NML en ZL vanuit een ondersteunende rol: c. Legt verbindingen tussen RES-regio’s indien noodzakelijk; d. Vanuit de provincie zal ook gekeken worden naar een hoger schaalniveau: hoe ligt de verbinding met buurprovincies en aansluitende regio’s (en mogelijk België en Duitsland) als het gaat om de uitwisseling van warmte of de aanpak van duurzame energie (incl. infrastructuur) in een gebied dat over de provinciegrenzen gaat. 4. Afstemmen met het Rijk en/of NP-RES; 5. Over de bijdrage van het Rijk in de RES, zoals de beschikbaarheid van Rijksgronden voor grootschalige opwek en het benutten van expertise en inzichten vanuit het Rijk en 8 In Noord- Limburg werken gemeenten met een regionale raadswerkgroep deze kan ingezet worden om raden op hoofdlijnen te informeren en input op te halen. Mogelijk kan een soortgelijke structuur in Midden- Limburg worden toegepast.

Uiteraard staat dit los van het informeren van de individuele raden. 149 Samen werken aan een duurzame regioConcept RES | Noord- en Midden Limburg 21 bijvoorbeeld het wegnemen van belemmeringen. Daarnaast ook het inbrengen van kennis vanuit het Rijk en afstemming met het Rijk; 6. Ondersteuning van sub-regio’s en gemeenten bij het oppakken van hun verantwoordelijkheid/ primaire trekkerschap vanuit een faciliterende rol. Denk hierbij aan bijdrage in de proceskosten die nodig zijn voor de werkzaamheden in de sub-regio’s. Zoals het aanstellen van een programmamanager of de inhuur van vakinhoudelijke expertise. Rol van het Waterschap Limburg (WL) en Waterschapsbedrijf Limburg (WBL) Het Waterschap Limburg en het Waterschapsbedrijf Limburg hebben in 2008 de “MeerJarenAfspraken 3” (MJA3) onderschreven en in 2010 het Klimaatakkoord en stellen zich ten doel om tot en met 2020 jaarlijks 2% energie te besparen en in 2020 40% van het energieverbruik zelf duurzaam op te wekken. Deze korte termijndoelstellingen worden binnenkort gehaald. In 2018 zijn de doestellingen voor WL en WBL voor de lange termijn vastgesteld: - Energieneutraal in 2025. - Klimaatneutraal water zuiveren in 2030. Samenwerking in de RES biedt mogelijk kansen om bij te dragen aan het behalen van deze ambitieuze doelstellingen.

Waterschap Limburg werkt op dit moment samen met het Waterschapsbedrijf Limburg aan een kansenkaart. Daarin worden de volgende thema’s meegenomen: - Waterkracht - Thermische energie uit oppervlakte- en afvalwater - Zon PV - Beperkte biomassa (vergisten, verbranden en drogen) Het doel van de kansenkaart is deelnemers in de RES en projectontwikkelaars inzicht te geven in de potentiële energiebronnen bij WL en WBL. WL en WBL houden marktontwikkelingen rondom nieuwe energiebronnen in de gaten en werken vanuit de doelstelling om volledig klimaatneutraal te werken via studies en innovatieve onderzoeken aan het inzetten van o.a. nieuwe energiebronnen. Rol Enexis Enexis Netbeheer is onderdeel van Enexis Groep en is in handen van vijf provincies en circa negentig gemeenten in haar verzorgingsgebied van in totaal ca. honderdvijftig gemeenten. Enexis beheert in haar verzorgingsgebied circa 180 duizend kilometer elektriciteitskabels (midden- en laagspanning) en circa 42 duizend kilometer gasleidingen en investeert jaarlijks fors in onderhoud, uitbreiding en modernisering van het energienet. De maatschappelijke kerntaak van Enexis is om klanten tijdig aan te sluiten op het energienet, zorgen voor een betrouwbare energievoorziening en een kosteneffectieve bedrijfsvoering.

De verduurzamingsopgave om te komen tot een CO2-arme energievoorziening heeft een belangrijke uitwerking op de huidige en toekomstige energie infrastructuur in de RES-regio Noord- en Midden- Limburg. Bij de opgave van Enexis om het energienet tijdig gereed te hebben voor de oplossing van de verduurzamingsopgave, wordt gestreefd naar het hoogste maatschappelijke doel tegen de laagste maatschappelijke kosten. Deze balans is nodig om de energievoorziening voor alle netgebruikers betrouwbaar en betaalbaar te houden. Vanuit deze maatschappelijke verantwoordelijkheid levert Enexis met kennis en data een proactieve bijdrage aan de RES. 150 Samen werken aan een duurzame regioConcept RES | Noord- en Midden Limburg 21 bijvoorbeeld het wegnemen van belemmeringen. Daarnaast ook het inbrengen van kennis vanuit het Rijk en afstemming met het Rijk; 6. Ondersteuning van sub-regio’s en gemeenten bij het oppakken van hun verantwoordelijkheid/ primaire trekkerschap vanuit een faciliterende rol. Denk hierbij aan bijdrage in de proceskosten die nodig zijn voor de werkzaamheden in de sub-regio’s. Zoals het aanstellen van een programmamanager of de inhuur van vakinhoudelijke expertise.

Rol van het Waterschap Limburg (WL) en Waterschapsbedrijf Limburg (WBL) Het Waterschap Limburg en het Waterschapsbedrijf Limburg hebben in 2008 de “MeerJarenAfspraken 3” (MJA3) onderschreven en in 2010 het Klimaatakkoord en stellen zich ten doel om tot en met 2020 jaarlijks 2% energie te besparen en in 2020 40% van het energieverbruik zelf duurzaam op te wekken. Deze korte termijndoelstellingen worden binnenkort gehaald. In 2018 zijn de doestellingen voor WL en WBL voor de lange termijn vastgesteld: - Energieneutraal in 2025. - Klimaatneutraal water zuiveren in 2030. Samenwerking in de RES biedt mogelijk kansen om bij te dragen aan het behalen van deze ambitieuze doelstellingen. Waterschap Limburg werkt op dit moment samen met het Waterschapsbedrijf Limburg aan een kansenkaart. Daarin worden de volgende thema’s meegenomen: - Waterkracht - Thermische energie uit oppervlakte- en afvalwater - Zon PV - Beperkte biomassa (vergisten, verbranden en drogen) Het doel van de kansenkaart is deelnemers in de RES en projectontwikkelaars inzicht te geven in de potentiële energiebronnen bij WL en WBL. WL en WBL houden marktontwikkelingen rondom nieuwe energiebronnen in de gaten en werken vanuit de doelstelling om volledig klimaatneutraal te werken via studies en innovatieve onderzoeken aan het inzetten van o.a. nieuwe energiebronnen.

Rol Enexis Enexis Netbeheer is onderdeel van Enexis Groep en is in handen van vijf provincies en circa negentig gemeenten in haar verzorgingsgebied van in totaal ca. honderdvijftig gemeenten. Enexis beheert in haar verzorgingsgebied circa 180 duizend kilometer elektriciteitskabels (midden- en laagspanning) en circa 42 duizend kilometer gasleidingen en investeert jaarlijks fors in onderhoud, uitbreiding en modernisering van het energienet. De maatschappelijke kerntaak van Enexis is om klanten tijdig aan te sluiten op het energienet, zorgen voor een betrouwbare energievoorziening en een kosteneffectieve bedrijfsvoering. De verduurzamingsopgave om te komen tot een CO2-arme energievoorziening heeft een belangrijke uitwerking op de huidige en toekomstige energie infrastructuur in de RES-regio Noord- en Midden- Limburg. Bij de opgave van Enexis om het energienet tijdig gereed te hebben voor de oplossing van de verduurzamingsopgave, wordt gestreefd naar het hoogste maatschappelijke doel tegen de laagste maatschappelijke kosten. Deze balans is nodig om de energievoorziening voor alle netgebruikers betrouwbaar en betaalbaar te houden. Vanuit deze maatschappelijke verantwoordelijkheid levert Enexis met kennis en data een proactieve bijdrage aan de RES.

22 Tijdens de voorbereidings- en inventarisatiefase biedt Enexis de partijen in de RES-regio zo adequaat mogelijk inzicht in de bestaande en geplande infrastructuur. Enexis zal daarvoor een standaard datasheet opstellen, zodat duidelijk is voor betrokken partijen welke informatie nodig is om de RES vorm te geven. Met deze standaardisatie wordt ook beoogd om de doorlooptijd van de benodigde berekeningen te beperken en om plannen van verschillende RES’en op bovenregionaal niveau, geïntegreerd te kunnen beschouwen. Dit draagt bij aan de optelbaarheid van de dertig RES’en. In de fasen van uitwerken en opleveren van de concept RES en de RES 1.0 zal Enexis - na aanlevering van de benodigde basisgegevens - de consequenties in beeld brengen van voorziene veranderingen in het energiesysteem van de regio. Voor de regio is het van belang dat het energienet tijdig gereed is voor de verduurzamingsopgave. 151 Samen werken aan een duurzame regioConcept RES | Noord- en Midden Limburg 5. | Financiering Ter ondersteuning van het opstellen van de RES 1.0 is op dit moment | een werkbudget geraamd van €620.0009. Hierbij gaat het om een toezegging van de Provincie Limburg voor een bijdrage van €200.000 aan procesgelden.5.

Financiering En een bijdrage vanuit het Nationaal Programma RES voor 2019 van Ter ondersteuning van het opstellen van de RES 1.0 is op dit moment een werkbudget geraamd van €420.000. Vanuit het Nationaal Programma RES is er voor de komende drie jaar een jaarlijks bedrag €620.0009. Hierbij gaat het om een toezegging van de Provincie Limburg voor een bijdrage van van €420.000 voor de Regio Noord- en Midden-Limburg gereserveerd. De gemeenten committeren €200.000 aan procesgelden. En een bijdrage vanuit het Nationaal Programma RES voor 2019 van zich, conform de insteek van het ontwerp Klimaatakkoord, om deze middelen gezamenlijk op €420.000. Vanuit het Nationaal | Programma RES is er voor de komende drie j aar een jaarlijks bedrag regioniveau doelgericht in te zetten voor de RES. De middelen worden door het Rijk rechtstreeks aan van €420.000 voor de Regio Noord- en Midden-Limburg gereserveerd. De gemeenten committeren de regio’s beschikbaar gesteld. zich, conform de insteek van het ontwerp Klimaatakkoord, om deze middelen gezamenlijk op Daarnaast zetten de deelnemende organisaties naar vermogen en rato uren in om te komen tot de regioniveau doelgericht in te zetten voor de RES. De middelen worden | door het Rijk rechtstreeks aan regionale energiestrategie (gemiddeld 2 fte per gemeente). Vooralsnog verwachten we op de korte de regio’s beschikbaar gesteld.

termijn (2019) geen beroep te doen op een extra gemeentelijke bijdragen. Voor de iets langere Daarnaast zetten de deelnemende organisaties naar vermogen en rato uren in om te komen tot de termijn is dat niet uitgesloten. regionale energiestrategie (gemiddeld 2 fte per gemeente). Vooralsnog verwachten we op de korte termijn (2019) geen beroep te doen op een extra gemeentelijke bijdragen. Voor de iets langere termijn is dat niet uitgesloten. Eerste indicatieve begroting (tot eind 2020) Fase 3 + 4 : Inhuur programmamanager | € | 180.000 Eerste indicatieve begroting (tot eind 2020)Inhuur expertise | € | 200.000 Fase 3 + 4 : | Deelonderzoeken | € | 140.000 Inhuur programmamanager | € | 180.000 Kosten bijeenkomsten | € 50.000 Inhuur expertise | € | 200.000 Onvoorziene kosten | € 50.000 Inbreng uren gemeenten Deelonderzoeken | € | 140.000 | p.m Inbreng uren provincieKosten bijeenkomsten | € | 50.000 | p.m Inbreng uren waterschapOnvoorziene kosten | € | 50.000 | p.m Inbreng uren gemeenten | p.m Inbreng uren Enexis | p.m Inbreng uren provincie | p.m Subtotaal | € | 620.000 Inbreng uren waterschap | p.m Benadrukt wordt dat deze begroting uiterst indicatief is. Na ondertekening Inbreng uren Enexis | p.m van het Klimaatakkoord zal een definitieve begroting worden voorgelegd ter Subtotaal | € | 620.000 besluitvorming in het BO RES. Benadrukt wordt dat deze begroting uiterst indicatief is.

Na ondertekening De VNG is op dit van het Klimaatakkoord zal een definitieve begroting worden voorgeleg moment in onderhandeling met het Rijk voor aanvullende middelen (€150 miljd ter oen) voor de energietransitie voor gemeenten. Deze middelen kunnen door de regio worden ingezet voor besluitvorming in het BO RES. de RES en de Transitievisie Warmte. | We vragen u om deze middelen nog niet gericht in te zetten. De De VNG is op dit | moment in onderhandeling met het Rijk voor aanvullende middelen (€150 miljoen) stuurgroep gaat een doorrekening maken over de kosten en ureninzet voor het vervolgproces. Met voor de energietransitie voor gemeenten. | Deze middelen kunnen door de regio | worden ingezet voor een uitwerking van hoe we een meer structurele samenwerking voor de lange termijn kunnen de RES en de Transitievisie | Warmte. We vragen u om deze middelen nog niet gerich | t in te zetten. De borgen in de regionale organisatie. Deze zal later nog aan u worden voorgelegd. stuurgroep gaat een doorrekening maken over de kosten en ureninzet voor het vervolgproces.

| Met Naast de middelen voor de regio’s heeft het Rijk ook een beperkt budget voor | de ondersteuning door een uitwerking van hoe we een meer structurele samenwerking voor de lange termijn kunnen Natuur en Milieu Federatie (NMF) en door Rescoop (de vereniging van energie coöperaties in Noord- borgen in de regionale organisatie. Deze zal later nog aan u worden voorgelegd. en Midden-Limburg). Naast de middelen voor de regio’s heeft het Rijk ook een beperkt budget voor de ondersteuning door Tot slot komt er op Nationaal niveau een expertpool. Voor specifieke vraagstukken kan de regio Natuur en Milieu Federatie (NMF) en door Rescoop (de vereniging van energie coöperaties in Noord- gebruikmaken van deze expertpool. en Midden-Limburg). Tot slot komt er op Nationaal niveau een expertpool | . Voor specifieke vraagstukken kan de regio 9 De gemeente Venlo is de budgethouder voor het RES proces. gebruikmaken van deze expertpool. | 23 9 De gemeente Venlo is de budgethouder voor het RES proces. 23 | 152 5. | Financiering Ter ondersteuning van het opstellen van de RES 1.0 is op dit moment | een werkbudget geraamd van €620.0009. Hierbij gaat het om een toezegging van de Provincie Limburg voor een bijdrage van €200.000 aan procesgelden.5. Financiering En een bijdrage vanuit het Nationaal Programma RES voor 2019 van | 6.

Risico paragraaf Ter ondersteuning van het opstellen van de RES 1.0 is op dit moment | een werkbudget geraamd van | Een proces van deze omvang brengt uiteraard risico’s mee die van invloed kunnen zijn op de €420.000. Vanuit het Nationaal Programma RES is er voor de komende drie jaar een jaarlijks bedrag €620.0009. Hierbij gaat het om een toezegging van de Provincie Limburg voor een bijdrage van | ontwikkeling, uitvoering en uitkomsten van het proces. Op basis van de bestaande situatie wordt van €420.000 voor de Regio Noord- en Midden-Limburg gereserveerd. De gemeenten committeren €200.000 aan procesgelden. En een bijdrage vanuit het Nationaal Programma RES voor 2019 van | getracht deze zo goed als mogelijk te (h)erkennen en waar mogelijk te ondervangen. De risico’s van zich, conform de insteek van het ontwerp Klimaatakkoord, om deze middelen gezamenlijk op €420.000. Vanuit het Nationaal Programma RES is er voor de komende drie jaar een jaarlijks bedrag | dit project worden in grote mate beïnvloed door factoren die niet, of niet direct, binnen onze regioniveau doelgericht in te zetten voor de RES. De middelen worden door het Rijk rechtstreeks aan van €420.000 voor de Regio Noord- en Midden-Limburg gereserveerd. De gemeenten committeren | invloedssfeer liggen, zoals: de regio’s beschikbaar gesteld.

zich, conform de insteek van het ontwerp Klimaatakkoord, om deze middelen gezamenlijk op | - | De lange doorlooptijd, dit vraagt om een langdurig commitment van deelnemers. Daarnaast zetten de deelnemende organisaties naar vermogen en rato uren in om te komen tot de regioniveau doelgericht in te zetten voor de RES. De middelen worden door het Rijk rechtstreeks aan | - | Het grote aantal betrokken sectoren en partijen, iets wat veel afstemming in een brede regionale energiestrategie (gemiddeld 2 fte per gemeente). Vooralsnog verwachten we op de korte de regio’s beschikbaar gesteld. | betrokkenheid vereist termijn (2019) geen beroep te doen op een extra gemeentelijke bijdragen. Voor de iets langere | - | Het ontbreken van een blauwdruk, ondanks aanwezige pilotprojecten in het land. Daarnaast zetten de deelnemende organisaties naar vermogen en rato uren in om te komen tot de termijn is dat niet uitgesloten. | - | De geografische spreiding van het projectgebied, deze omvat namelijk de gehele regio. regionale energiestrategie (gemiddeld 2 fte per gemeente). Vooralsnog verwachten we op de korte | - | Onduidelijkheid omtrent politieke, maatschappelijke, technologische, financiële en termijn (2019) geen beroep te doen op een extra gemeentelijke bijdragen. Voor de iets langere | milieutechnische ontwikkelingen. termijn is dat niet uitgesloten.

Eerste indicatieve begroting (tot eind 2020) Fase 3 + 4 : | Er is een aantal factoren dat de slagingskans in belangrijke mate kan beïnvloeden, zoals: Inhuur programmamanager | € | 180.000 | - | Urgentie op het communicatievraagstuk is essentieel om het proces goed te kunnen Eerste indicatieve begroting (tot eind 2020)Inhuur expertise | € | 200.000 | doorlopen. Fase 3 + 4 : | Deelonderzoeken | € | 140.000 | - | De beschikbaarheid van voldoende capaciteit en middelen. Inhuur programmamanager | € | 180.000 Kosten bijeenkomsten | € | 50.000 | - | Grote financiële risico’s vermijden. Inhuur expertise | € | 200.000 Onvoorziene kosten | € | 50.000 | - | De aanwezigheid van een programmamanager. Deelonderzoeken | € | 140.000 Inbreng uren gemeenten | p.m | - | Een betrokken en proactieve aansturing vanuit het bestuurlijk en ambtelijk kernteam. Kosten bijeenkomsten | € | 50.000 Inbreng uren provincie | p.m | - | Scherpe en afgebakende doelstellingen. Onvoorziene kosten | € | 50.000 Inbreng uren waterschap | p.m | - | Een duidelijke en herkenbare organisatievorm en eenduidige communicatie. Inbreng uren gemeenten | p.m Inbreng uren Enexis | p.m Inbreng uren provincie | p.m Subtotaal | € | 620.000 Inbreng uren waterschap | p.m Benadrukt wordt dat deze begroting uiterst indicatief is. Na ondertekening | Als regio willen we in gezamenlijkheid naar de volledige opgave van de energietransitie.

Het is van Inbreng uren Enexis | p.m van het Klimaatakkoord zal een definitieve begroting worden voorgelegd ter | belang dat we als regio blanco kijken naar de kansen en mogelijkheden van de regio Noord- en Subtotaal | € | 620.000 besluitvorming in het BO RES. | Midden Limburg. Benadrukt wordt dat deze begroting uiterst indicatief is. Na ondertekening De VNG is op dit van het Klimaatakkoord zal een definitieve begroting worden voorgeleg moment in onderhandeling met het Rijk voor aanvullende middelen (€150 miljd ter oen) voor de energietransitie voor gemeenten. besluitvorming in het BO RES. Deze middelen kunnen door de regio worden ingezet voor de RES en de Transitievisie | Warmte. We vragen u om deze middelen nog niet gerich | t in te zetten. De De VNG is op dit | moment in onderhandeling met het Rijk voor aanvullende middelen (€150 miljoen) stuurgroep gaat een doorrekening maken over de kosten en ureninzet voor het vervolgproces. | Met voor de energietransitie voor gemeenten. | Deze middelen kunnen door de regio | worden ingezet voor een uitwerking van hoe we een meer structurele samenwerking voor de lange termijn kunnen de RES en de Transitievisie | Warmte. We vragen u om deze middelen nog niet gerich | t in te zetten. De borgen in de regionale organisatie. Deze zal later nog aan u worden voorgelegd.

stuurgroep gaat een doorrekening maken over de kosten en ureninzet voor het vervolgproces. | Met Naast de middelen voor de regio’s heeft het Rijk ook een beperkt budget voor de ondersteuning door een uitwerking van hoe we een meer structurele samenwerking voor de lange termijn kunnen Natuur en Milieu Federatie (NMF) en door Rescoop (de vereniging van energie coöperaties in Noord- borgen in de regionale organisatie. Deze zal later nog aan u worden voorgelegd. en Midden-Limburg). Naast de middelen voor de regio’s heeft het Rijk ook een beperkt budget voor de ondersteuning door Tot slot komt er op Nationaal niveau een expertpool. Voor specifieke vraagstukken kan de regio Natuur en Milieu Federatie (NMF) en door Rescoop (de vereniging van energie coöperaties in Noord- gebruikmaken van deze expertpool. en Midden-Limburg). Tot slot komt er op | Nationaal niveau een expertpool . Voor specifieke vraagstukken kan de regio 9 De gemeente Venlo is de budgethouder voor het RES proces. gebruikmaken van deze expertpool. | 23 9 De gemeente Venlo is de budgethouder voor het RES proces. 23 | 24 | 153 25 7. Wat hebben we nodig voor fase 2 Het opstellen van de RES is een complex traject. Om overzicht te behouden is het noodzakelijk per fase en product een afbakening te maken. Vooraf dient duidelijk te zijn wat opgeleverd moet worden, verwoord in een heldere opdracht.

Het doel van fase twee is om de uitgangspunten scherp te krijgen en de opgave die we hebben met elkaar te bepalen . Om te starten met deze uitwerking is er een drietal organisatorische zaken dat geregeld moet worden: - Het verbreden van de projectorganisatie door inzet van de capaciteit van individuele gemeenten. - Het verlenen van een opdracht aan een Programmamanager RES. Met ingang van 6 mei is de programmanager RES reeds gestart. - Het benutten van de subsidie van de Provincie Limburg, met als doel de inzet van de programma- manager en middelen voor inhuur van externe expertise en het organiseren van bijeenkomsten. Programmamanager RES Om te komen tot een uitgangspuntennotitie RES is het noodzakelijk om de huidige organisatiestructuur te versterken. Een onafhankelijk programmamanager kan hierbij sturing geven om de eerste concrete stappen te zetten richting de RES 1.0. De programmamanager RES is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en oplevering van de RES op basis van de door de gemeenten, waterschap, Enexis en provincie Limburg geformuleerde inhoud, en conform de spelregels die op landelijk niveau zijn afgesproken. Aangevuld met de nog op te halen input vanuit de gemeenten voor de gezamenlijk op te stellen uitgangspunten van de regio.

Versterken organisatie Naast het opschalen van de organisatiekracht met een programmamanager is het ook noodzakelijk de capaciteit van individuele gemeenten in te gaan zetten. Om te komen tot een gedragen uitgangspuntennotitie en vervolgens een gedragen RES 1.0. is het voornemen om de werkgroepen in tweewekelijkse werksessies bijeen te brengen. Tijdens deze werksessies wordt met de werkgroepenstructuur onder coördinatie van de programmamanager, regiocoördinatoren en de werkgroepvoorzitters gewerkt aan de lopende vraagstukken. Aan het einde van de werksessie volgt een terugkoppeling, waarmee de ambtelijke afvaardiging teruggaat naar de eigen organisatie om waar nodig af te stemmen, zodat in de volgende werksessie opnieuw stappen kunnen worden gezet. Het streven is om vanaf begin mei met deze structuur aan de slag te gaan. Door op deze manier gezamenlijk aan de slag te gaan, kunnen we snel stappen zetten en bevorderen we de uitwisseling van kennis tussen gemeenten. Hoewel het in eerste instantie wellicht wat extra tijdsinspanning vergt, besparen we op termijn juist tijd door efficiëntere afstemming en benutting van elkaars capaciteit. Uiteraard is het noodzakelijk de werkgroepen te ondersteunen met expertise. Dit kan met de inzet van de provincie Limburg of door de inzet van externe experts. 154 Samen werken aan een duurzame regioConcept RES | Noord- en Midden Limburg 7.

| Wat hebben we nodig voor fase 2 | Bijlage 1. Opgave RES uit Klimaatakkoord (Bron: handreiking RES , Het opstellen van de RES is een complex traject. Om overzicht te behouden is het noodzakelijk per | versie 20 december 2018) fase en product een afbakening te maken. Vooraf dient duidelijk te zijn wat | opgeleverd moet worden, verwoord in een heldere opdracht. | Het doel van fase twee is om de uitgangspunten scherp te krijgen en de opgave die we hebben met elkaar te bepalen | . Om te starten met deze uitwerking is | Wat is de inhoudelijke opgave er een drietal organisatorische zaken dat geregeld moet worden: | In een RES- regio werken overheden met maatschappelijke partners, netbeheerders, het - Het verbreden van de projectorganisatie door inz | et van de capaciteit van individuele gemeente | n. | bedrijfsleven en waar mogelijk bewoners, regionaal gedragen keuzes uit. Dit doen zij voor de - Het verlenen van een opdracht aan een | Programmamanager RE | S. Met ingang van 6 mei is de | opwekking van duurzame elektriciteit (tenminste 35 TWh), de warmtetransitie in de gebouwde programmanager RES reeds gestart. | omgeving en de daarvoor benodigde opslag- en energie infrastructuur.

De keuzes worden vertaald - Het benutten van de subsidie van de Provincie Limburg, met als doel de inzet van | de programma- | naar gebieden, projecten en naar implementatie en uitvoering van die projecten. manager en middelen voor inhuur van externe expertise en het organiseren van bijeenkomsten. | Wanneer een regio dit wenst kunnen ook (ruimtelijke) opgave van andere tafels worden Programmamanager RES | meegenomen in de RES. Om te komen tot een uitgangspuntennotitie RES is het noodzakelijk om de huidige | Bij het vormen van een strategie is een aantal zaken van belang: organisatiestructuur te versterken. Een onafhankelijk programmamanager kan hierbij sturing geven | - | Het behalen van de doelen in het Klimaatakkoord wordt gedaan met zoveel mogelijk om de eerste concrete stappen te zetten richting de RES 1.0. | ruimtelijke kwaliteit en maatschappelijk acceptatie. De programmamanager RES is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en oplevering van de RES | op | - | Opgave van andere tafels van het Klimaatakkoord kunnen, waar mogelijk, worden basis van de door de gemeenten, waterschap, Enexis e | n provincie Limburg geformuleerde inhoud | , en | meegenomen in de RES. conform de spelregels die op landelijk niveau zijn afgesproken.

Aangevuld met de nog op te halen | - | Besparing dient een belangrijke doelstelling van de regio te zijn en als zodanig te worden input vanuit de gemeenten voor de gezamenlijk op te stellen uitgangspunten van de regio. | meegenomen in de RES. De besparing aan CO2- uitstoot die daarmee samenhangt, mag niet in plaats worden gesteld van CO2 besparing door duurzame opwek of gebruik van duurzame Versterken organisatie | warmte aangezien in de landelijke doelstellingen voor hernieuwbare, grootschalige Naast het opschalen van de organisatiekracht met een programmamanager is het ook noodzakelijk | elektriciteit op land en duurzame warmte al is gerekend met een besparingsdoelstelling. de capaciteit van individuele gemeenten in te gaan zetten. Om te komen tot een gedragen | - | Er dient inzicht gegeven te worden in de benodigde infrastructuur (transport en opslag) en uitgangspuntennotitie en vervolgens een gedragen RES 1.0. is het voornemen om de werkgroepen in | de financieringsbehoefte voor elektriciteit en warmte. tweewekelijkse werksessies bijeen te brengen. | Tijdens deze werksessie | s wordt met de | - | We willen regio’s uitdagen om een RES te ontwikkelen met een hogere ambitie dan hetgeen werkgroepenstructuur onder coördinatie van de | programmamanager, regiocoördinatoren en de | dat optelt tot de nationale doelstelling van 49% CO2 emissiereductie.

Bij het afwegen van de werkgroepvoorzitters gewerkt aan de lopende vraagstukken. Aan | het einde van de werksessie volgt | RES met andere maatschappelijke opgave, het daadwerkelijk ruimtelijk inpassen en in de een terugkoppeling, waarmee de ambtelijke afvaardiging teruggaat naar de eigen organisatie om | uitvoering, zullen naar verwachting nog de nodige plannen afvallen of inkrimpen. waar nodig af te stemmen, zodat in de volgende werksessie opnieuw stappen kunnen worden gezet. Het streven is om vanaf | begin mei met deze structuur aan de slag te gaan. | Opgave elektriciteit Wat betreft elektriciteit ligt de focus van dit aanbod op ruimtelijke inpassing (techniek neutraal) Door op deze manier gezamenlijk aan de slag te gaan | , kunnen we snel stappen zetten en bevorderen | gerelateerd aan de kwantitatieve doelstelling van tenminste 35 TWh hernieuwbaar op land in 2030. we de uitwisseling van kennis tussen | gemeenten. Hoewel het in eerste instantie | wellicht wat extra tijdsinspanning ve | rgt, besparen we op termijn juist tijd door efficiëntere afstemming en benutting | Wat levert u als regio voor product op met betrekking tot elektriciteit van elkaars capaciteit. | Uiteraard is het noodzakelijk de werkgroepen te ondersteunen met expertise.

| Een strategie voor een onderbouwd en afgewogen aanbod van de regio wat betreft mogelijk op te Dit kan met de inzet van de provincie Limburg of door de inzet van externe experts. | stellen duurzaam opwekvermogen minimaal onderverdeeld in zon en wind. Concreet betekent dit: - | Een regionale invulling van het op te stellen vermogen MW (en verwachte MWh) voor hernieuwbare energie op land en de betekenis hiervan voor de elektriciteits-infrastructuur. Hierbij wordt rekening gehouden met ruimtelijke kwaliteit, regiospecifieke kansen, maatschappelijk draagvlak en de afweging met andere (ruimtelijke) belangen. Bij het bepalen van het op te stellen vermogen kunt u gebruik van de aangeleverde analysekaarten). - | Hierin worden regio’s gevraagd om in eerste instantie te sturen op over programmering om de nationale doelstellingen te kunnen halen. Het is de verwachting dat de nodige 25 | 26 | 155 27 zoekgebieden af zullen vallen of kleiner zullen worden naarmate er wordt toegewerkt naar de uitvoeringsfase. - Naast de afspraak om tenminste 35 TWh grootschalig hernieuwbaar op land in 2030 gerealiseerd te hebben, worden regio’s ook aangemoedigd om kleinschalige zon-op-dak te betrekken in hun RES. Hierin wordt een autonome groei verwacht van 7 TWh in 2030. Het extra vermogen wat boven deze 7 TWh gerealiseerd kan worden, mag meegerekend worden als extra ambitie bovenop de 35 TWh.

- Een helder een herleidbare onderbouwing van het aanbod en de keuzes voor potentiele zoekgebieden die benut kunnen worden. Indien mogelijk worden deze zoekgebieden ook op kaart getoond. - Daarnaast wordt er een beschrijving van het doorlopen proces opgeleverd met daarin uitgewerkt welke relevante stakeholder zijn gesproken en betrokken in het proces en een beschrijving van hoe die betrokkenheid er in de toekomst uit zal zien. - Regio’s zorgen ervoor dat de concept-RES die wordt ingebracht door de voorzitter van de stuurgroep minimaal is geaccordeerd door de Gedeputeerde Staten, de colleges van B&W, Waterschapsbesturen en ter kennisgeving is voorgelegd aan gemeenteraden, Provinciale Staten en de Algemene Vergadering van de Waterschappen. - De concept-RES wordt via het Nationale Programma RES ter doorrekening voorgelegd aan het PBL. Mocht naar oplevering van de concept RES’en onverhoopt blijken dat de som niet optelt tot de landelijke doelstelling van tenminste 35 TWh, dan zal getracht worden opgave alsnog, op een rechtvaardige wijze, over de regio’s te verdelen. Opgave gebouwde omgeving Daarnaast ligt er een grote opgave voor de gebouwde omgeving. Voor 2050 moeten er zeven miljoen huizen en één miljoen gebouwen goed geïsoleerd worden en van duurzame warmte en schone elektriciteit worden voorzien.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nederweert.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/951d5be2-dac0-4907-9465-355384e9baa6?agendaItemId=45433cf9-a165-46cf-b8ba-03356189b70e