Bijlage - Tweede bestuursrapportage 2022
Tekst van het document
Inhoudsopgave Voorwoord van het college ................................................................................................... 3 Leeswijzer .......................................................................................................................... 5 Incidentele en structurele ontwikkelingen ............................................................................... 7 Voortgang realisatie programma's ........................................................................................ 10 Programma 1 Bestuur en dienstverlening .............................................................................. 11 Programma 2 Openbare orde en veiligheid ............................................................................ 16 Programma 3 Fysieke leefomgeving ...................................................................................... 18 Programma 4 Economie ...................................................................................................... 27 Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet ................................................................... 31 Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn .............................................................................. 40 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, onvoorzien ........................................................
47 Totaaloverzicht van financiële afwijkingen per programma ...................................................... 54 Bijlagen ............................................................................................................................ 55 Heroverwegingen .................................................................................................... 56 Stand van zaken bezuinigingen ................................................................................. 60
2e Bestuursrapportage 2022
2
VOORWOORD VAN HET COLLEGE Aan de raad van de gemeente Neder-Betuwe,
Hierbij bieden wij u de tweede bestuursrapportage over het begrotingsjaar 2022 aan. Voor de laatste keer rapporteren wij in de opzet zoals die de afgelopen jaren gebruikelijk was. De begroting 2023 kent een andere structuur; de bestuursrapportages zullen in 2023 deze wijze volgen. Deze tweede bestuursrapportage geeft de voortgang en afwijkingen aan van de uitvoering van de Begroting 2022, die u in november 2021 heeft vastgesteld en in Eerste bestuursrapportage 2022 heeft bijgesteld. De peildatum voor deze rapportage is 1 oktober 2022, ontwikkelingen die zich tot deze datum hebben voorgedaan zijn opgenomen. De Begroting 2022 en de realisatie daarvan heeft voor het vorige coalitieakkoord als basis. Omdat er inmiddels een nieuw coalitieakkoord wordt uitgevoerd (en is verwerkt in de Begroting 2023) hebben we in deze rapportage alleen afwijkingen ten opzichte van de Begroting 2022 opgenomen. De thema's waarvoor de uitvoering op koers ligt ten opzichte van die begroting (groene kleur voor resultaat en middelen) zijn niet weergegeven. In de Jaarstukken 2022 leggen we uiteraard verantwoording af over alle behaalde resultaten ten opzichte van de begroting. Verwacht financieel resultaat De ontwikkelingen in deze bestuursrapportage leiden tot een voordelige bijstelling van de financiële positie voor het jaar 2022 met € 1.694.955. Een aantal ontwikkelingen werkt ook structureel door.
Voor 2023 is er een nadelige bijstelling van € 131.817 en voor de jaren 2024-2025 neemt de financiële positie toe met € 41.715 voor 2024 en € 50.293 voor 2025. De herstructurering en herfinanciering van onze langlopende geldleningen dragen in positieve zin bij aan het resultaat. OVERZICHT FINANCIËLE POSITIE 2022-2025 Begroting Begroting 2022 Begroting 2022 (jaarschijf 2022) en Begroting 2023 meerjarenraming 20242025 (vanaf jaarschijf 2023) Doorwerking financiële effecten vastgestelde en concept begrotingswijzigingen Financiële effecten 2e bestuursrapportage 2022 Totaal + = tekort - = overschot
Meerjarenraming 2024
2025
-454.177
-1.607.065
-3.114.676
-1.694.955
131.817
-41.715
-50.293
-1.835.518
-322.360
-1.648.780
-3.164.969
-46.202
2023
-94.361
Realisatie van beleid In deze bestuursrapportage vindt u naast eventuele financiële afwijkingen ook beleidsmatige ontwikkelingen die zich tot 1 oktober 2022 hebben voorgedaan bij de uitvoering van de Begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025. Ook vindt u de stand van zaken van de realisatie van de heroverwegingen in deze bestuursrapportage. Het jaar 2022 kenmerkt zich door extreme ontwikkelingen. De inval van Rusland in Oekraïne heeft niet alleen een enorme vluchtelingenstroom op gang gebracht, maar heeft ook geleid tot wereldwijde schaarste van grondstoffen. Ook de noodzaak om als overheid mondiaal bij te moeten springen in de energiemarkt is ongekend. Met dergelijke ontwikkelingen was in de Begroting 2022
2e Bestuursrapportage 2022
3
geen rekening gehouden. De gevolgen voor onze gemeentelijke uitvoering vindt u in deze bestuursrapportage terug. Tot slot Er zijn grote wereldwijde en landelijke ontwikkelingen die de uitvoering van onze begroting in 2022 nog steeds kunnen beïnvloeden. We blijven graag met de raad in gesprek over de gevolgen daarvan voor Neder-Betuwe. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Neder-Betuwe De secretaris, Gerrit Stam
2e Bestuursrapportage 2022
De burgemeester, Jan Kottelenberg
4
LEESWIJZER Met deze bestuursrapportage informeert het college de raad over de realisatie van de Begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 per 1 oktober 2022. Deze bestuursrapportage bevat een uiteenzetting over de uitvoering en bijstelling van het beleid en de financiële afwijkingen. Opbouw en indeling van de bestuursrapportage De indeling van deze bestuursrapportage sluit aan op de Begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025. Deze bestaat uit een voorwoord van het college, uiteenzetting van de financiële positie, incidentele of structurele ontwikkelingen, overige kleine verschillen en de beleidsmatige en financiële verantwoording. De bestuursrapportage sluit af met een totaaloverzicht van de financiële afwijkingen per programma, waarna bijlagen volgen met de stand van zaken van heroverwegingen en bezuinigingen. Verantwoording op de begrotingsprogramma’s De beleidsmatige en financiële verantwoording is opgezet vanuit dezelfde begrotingsprogramma’s als de Begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025.
Er zijn zes programma’s en hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting (VPB), en onvoorzien: • Programma 1: Bestuur en Dienstverlening • Programma 2: Openbare orde en Veiligheid • Programma 3: Fysieke Leefomgeving • Programma 4: Economie • Programma 5: Wmo, Jeugd en Participatiewet • Programma 6: Onderwijs, Sport en Welzijn • Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting (VPB), en onvoorzien. Elk programma kent in deze bestuursrapportage de volgende opbouw: • De missie van het programma, zoals verwoord in de Begroting 2022 en meerjarenraming 2023 -2025; • Beantwoording van de eerste twee ‘W-vragen’ per thema (voor thema's waarin afwijkingen te melden zijn) o Wat willen wij bereiken? o Wat gaan we daarvoor doen? • Een tabel waarin met kleuren is aangegeven hoe de realisatie van de doelstellingen voor dat thema verloopt; • Ontwikkelingen binnen het thema; • Overige ontwikkelingen binnen het begrotingsprogramma; • Beantwoording van de derde ‘W-vraag’ voor het gehele begrotingsprogramma: Wat mag het kosten? o met een toelichting op de afwijkingen groter dan € 25.000 per taakveld; o en een overzicht van de mutaties in reserves Verantwoording over paragrafen en de verbonden partijen De paragrafen in de begroting geven een dwarsdoorsnede van bepaalde beleidsmatige en financiële aspecten van die begroting.
Deze worden in elke paragraaf belicht vanuit een ander perspectief. Over de ontwikkelingen in de paragrafen wordt in principe alleen in de begroting en in de jaarstukken gerapporteerd. In een bestuursrapportage leest u alleen belangrijke actuele ontwikkelingen wanneer die aan de orde zijn. In deze bestuursrapportage zijn geen ontwikkelingen te melden, de paragrafen zijn daarom niet opgenomen. Stoplichtmodel voor de realisatie van beleid In onze planning & controldocumenten gebruiken we een stoplichtmodel om de realisatie van het beleid aan te geven. Per thema geven we aan of resultaat, tijd en middelen op schema liggen:
2e Bestuursrapportage 2022
5
•
•
•
Resultaat: Worden de beleidsinhoudelijke doelstellingen (naar verwachting) behaald of is het al gelukt de doelstellingen te behalen? Tijd: Verloopt het behalen van de doelstellingen qua planning op schema? Of is het volgens planning gelukt de doelstellingen te behalen? Middelen: Zijn de toegekende middelen toereikend (geweest)?
Resultaat en tijd Voor de voortgang van resultaat en tijd gebruiken wij allereerst de reguliere stoplichtkleuren rood, oranje en groen. Sinds de Jaarstukken 2020 is daaraan de kleur blauw toegevoegd. Die kleur gebruiken wij wanneer geen van de andere kleuren voldoen. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer in het afgelopen jaar is besloten de planning of doelen bij te stellen, en de realisatie sindsdien verloopt conform dat gewijzigde besluit. De vier kleuren voor resultaat en tijd betekenen het volgende. Het resultaat is binnen de geplande tijd behaald, of de realisatie verloopt volgens planning. De doelstellingen zijn wel behaald, maar niet binnen de geplande tijd. Of: de planning is wel gehaald, maar de doelstellingen zijn niet volledig behaald. Of (voor lopende initiatieven): het is nog niet zeker of het resultaat gehaald kan worden binnen de geplande tijd. We verwachten de doelstellingen niet te behalen en/of wijken sterk af van de planning. Anders, bijvoorbeeld: Er hebben zich ontwikkelingen voorgedaan waardoor de doelstellingen en/of de planning zijn bijgesteld.
Middelen Voor de middelen gebruiken we alleen de drie kleuren van het stoplicht. De doelstellingen zijn of worden binnen het beschikbare budget behaald.
Het is nog niet zeker of de doelstellingen binnen het beschikbare budget behaald kunnen worden Het budget is of wordt overschreden, of er is budget over.
Groen = geen toelichting in deze bestuursrapportage Wanneer in 2022 een thema conform planning, doelen en budget is verlopen, is dat thema niet opgenomen in deze bestuursrapportage. Wanneer één van de drie afwijkt, wordt toegelicht wat daar aan de hand is.
2e Bestuursrapportage 2022
6
INCIDENTELE EN STRUCTURELE ONTWIKKELINGEN De incidentele verbeteringen en verslechteringen van de financiële positie worden hoofdzakelijk veroorzaakt door:
Incidentele Ontwikkelingen
Pr.
2022
Bestuur (Robuust rechtsbeschermingssysteem)
1
-25.872
0
0
0
Openbare orde en veiligheid (Extra capaciteit BOA's (Meicirculaire 2022))
2
32.927
0
0
0
Verkeer en vervoer (afrekening afsluitingPolsestraat)
3
170.000
0
0
0
Verkeer en vervoer (openbare verlichting)
3
52.000
0
0
0
Openbaar groen en (openlucht) recreatie (vervanging vanwege essentaksterfte)
3
0
94.050
94.050
94.050
Riolering (verhoging krediet Vogelbuurt)
3
0
-195.300
0
0
3
202.513
0
0
0
3
-202.513
0
0
0
Milieubeheer (klimaatakkoord meicirculaire 2022) Milieubeheer (klimaatakkoord meicirculaire 2022)
2023
2024
2025
Milieubeheer ( zonneveld Medel)
3
-50.000
0
0
0
Milieubeheer (energie-armoede/besparing)
3
500.407
0
0
0
Milieubeheer (ontv subsidie energiearmoede/besparing)
3
-500.407
0
0
0
Ruimtelijke ordening (invoeringkst Omgevingswet septembercirculaire 2022)
3
261.881
0
0
0
Ruimtelijke ordening (Wet Kwaliteitsborging Bouwen septembercirculaire 2022)
3
42.951
0
0
0
Ruimtelijke ordening (invoeringkst Omgevingswet septembercirculaire 2022)
3
-261.881
0
0
0
Ruimtelijke ordening (Wet Kwaliteitsborging Bouwen septembercirculaire 2022)
3
-42.951
0
0
0
Wonen en bouwen (aframen vrije veldtoezicht)
3
-160.000
0
0
0
Diverse taakvelden (Avri IBOR)
3
54.000
0
0
0
Fysieke bedrijfsinfrastructuur (opbrengst grondverkoop ABC terrein)
4
-97.148
0
0
0
4
5.650.000
0
0
0
Samenkracht en burgerparticipatie (vrijval mantelondersteuner)
5
-60.000
0
0
0
Inkomensregelingen (Energietoeslag meicirculaire 2022)
5
456.945
0
0
0
Inkomensregelingen (Energietoeslag septembbercirculaire 2022)
5
424.168
0
0
0
Inkomensregelingen (TOZO)
5
65.020
0
0
0
Begeleide participatie (IU Participatie (meicirculaire 2022))
5
70.385
0
0
0
Begeleide participatie (Werkzaak WIW)
5
52.560
0
0
0
Arbeidsparticipatie (Inburgering (meicirculaire 2022))
5
8.444
0
0
0
Arbeidsparticipatie (Inburgering (septembercirculaire2022))
5
27.346
59.487
47.086
0
Fysieke bedrijfsinfrastructuur (winstuitkering Medel)
Arbeidsparticipatie (DU septembercirculaire 2022)
5
40.290
0
0
0
Geescaleerde zorg 18+ (vrijval budget Beschermd wonen)
5
-150.000
0
0
0
Geescaleerde zorg 18- (IU Voogdij (meicirculaire 2022))
5
25.037
0
0
0
Onderwijshuisvesting (1e inrichting en Meubilair)
6
0
42.763
0
0
2e Bestuursrapportage 2022
7
Ondewijshuisvesting (ventilatie Rehobothschool)
6
190.000
0
0
0
Ondewijshuisvesting (ventilatie uitkering (suvis))
6
-190.000
0
0
0
6
36.875
0
0
0
Onderwijsbeleid en leerlingzaken( leerlingenvervoer Oekraïne septembercirculaire 2022) Sportbeleid enactivering (SPUK 2022)
6
17.716
Sportbeleid enactivering (SPUK 2022)
6
-17.716
Sportbeleid enactivering (SPUK 2021)
6
65.196
Sportbeleid enactivering (SPUK 2021)
6
-65.196
Overhead (Monitoring Sociaal Domein)
7
20.000
50.000
0
0
Overhead (Vergoeding cursussen)
7
-36.700
0
0
0
Overhead (Eindheffing werkkostenregeling)
7
-92.000
0
0
0
Overhead (Vervanging personeel bij ziekte)
7
250.000
0
0
0
Overhead (Extra middelen inhuur derden)
7
188.464
0
0
0
Overhead (ICT extra ondersteuning lopende trajecten)
7
106.390
0
0
0
7
0
0
0
7
170.879 2.487.369
0
0
0
7
-179.086
0
0
0
7
-108.266
0
0
0
Treasury (rente langlopende leningen)
7
-150.000
0
0
0
Sportaccomodaties (skatepark)
6
-32.500
32.500
0
0
Bestuur (onderzoek precariomiddelen)
1
-35.000
35.000
0
0
Bestuur (participatieplatform)
1
-39.500
39.500
0
0
Algemene Uitkering (afronding voorgaande jaren) Algemene Uitkering (meicirculaire 2022) OZB Woningen (toename aantal woningen) OZB niet-woningen (toename aantal niet woningen)
Bestemmingen van 2022 naar 2023:
Verkeer en vervoer (vb.aanleg Randweg Ochten)
3
-40.000
40.000
0
0
Cultureel erfgoed (kerktoren Ijzendoorn)
3
-151.000
151.000
0
0
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (herstel inrit bedrijfsverplaatsing Kegelaar)
4
-57.500
57.500
0
0
Economische promotie (gastvrije waaldijk)
4
-50.000
50.000
0
0
Samenkracht en burgerparticipatie (schoolmaatschappelijk werk)
5
-32.500
32.500
0
0
Geescaleerde zorg 18+ (beschermd wonen)
5
-30.000
30.000
0
0
Sportaccomodaties (skatepark)
6
-32.500
32.500
0
0
Overhead (doorontw.fin informatievoorziening)
7
-303.800
303.800
0
0
Overhead (I&A programmagids vertraging ICT trajecten)
7
-270.000
270.000
0
0
1.041.800 -1.041.800
0
0
Bestemmingen van 2022 naar 2023 via AR
R(AD)
Algemene Reserve (afrekening afsluiting Polsestraat)
R
-170.000
0
0
0
Algemene Reserve (winstuitkering Medel)
R
5.650.000
0
0
0
Reserve Essentak (vervanging vanwege essentaksterfte)
R
0
188.100
-94.050
-94.050
Reserve Duurzaamheid (klimaatakkoord meicirculaire 2022 / zonneveld medel)
R
252.513
0
0
0
Reserve Omgevingswet (invoeringkst. Omgevingswet/ WKB septembercirculaire 2022)
R
304.832
0
0
0
-989.866
271.600
47.086
0
Totaal + is tekort, - is overschot 2e Bestuursrapportage 2022
8
De structurele verbeteringen en verslechteringen van de financiële positie worden veroorzaakt door: Structurele Ontwikkelingen
Pr.
2022
2024
2025
Bestuur
1
10.000
10.000
10.000
10.000
Verkeer en vervoer
3
0
1.197
19.789
19.684
Ruimtelijke ordening
3
0
17.468
17.482
17.482
Diverse taakvelden (Nota Bovenwijks)
3
89.058
-87.110
-187.360
-63.393
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
4
54.000
54.000
54.000
54.000
Inkomensregelingen
5
113.232
113.232
113.232
113.232
Onderwijshuisvesting
6
-25.956
-25.956
-25.956
-25.956
Overhead
7
17.447
42.705
56.284
56.284
Overhead
7
0
-24.000
-24.000
-24.000
Algemene Uitkering
7
-969.076
-839.127
-855.227
-815.654
Overige baten en lasten
7
0
580.000
580.000
580.000
Diverse taakvelden (Nota Bovenwijks)
R
-56.558
55.093
190.240
65.313
Reserve Laanboomgebouw
R
43.148
-54.000
-54.000
-54.000
-724.705
-156.498
-105.516
-67.008
Totaal
2023
+ is tekort, - is overschot
De verbeteringen en verslechteringen van de financiële positie veroorzaakt door overige kleine verschillen. Structurele Ontwikkelingen
Pr.
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
1
2022 2.000
2023
2024
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
2
7.500
0
0
0
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
3
1.542
1.542
1.542
1.542
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
4
0
0
0
0
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
5
845
0
0
0
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
6
20.077
-7.917
-7.917
-7.917
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
7
-12.348
21.090
21.090
21.090
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
R
Totaal
19.616
16.715
16.715
16.715
Totaal
1.694.955
131.817
-41.715
-50.293
2.000
2025
2.000
2.000
+ is tekort, - is overschot
2e Bestuursrapportage 2022
9
VOORTGANG REALISATIE PROGRAMMA'S
2e Bestuursrapportage 2022
10
PROGRAMMA 1 BESTUUR EN DIENSTVERLENING Missie Wij hebben te maken met een veranderende samenleving die voortdurend in beweging is. Dat betekent ook dat wij de samenleving in een eerder stadium betrekken bij ontwikkelingen en kansen die op ons afkomen. Bestuur en organisatie staan ten dienste van de inwoners. We redeneren ‘van buiten naar binnen’. Onze bestuurders en medewerkers staan met beide benen in de maatschappij, zodat zij inwoners en maatschappelijke partners op serieuze wijze kunnen betrekken bij voor hen belangrijke vraagstukken. Wij informeren onze inwoners goed en tijdig over het gemeentelijke beleid. Wij voeren onze taken snel, adequaat, klantgericht en klantvriendelijk uit. De wensen van onze inwoners en onze wettelijke taken zijn het uitgangspunt van onze dienstverlening. Kernwaarden die belangrijk zijn voor onze dienstverlening zijn: interactiviteit, pro-activiteit, betrouwbaarheid en persoonlijk contact. Waar het voor het bereiken van onze lokale wensen en doelen nodig is om met andere overheden samen te werken, doen wij dat op een slimme manier. Wij zien de gemeenschappelijke regelingen die taken voor ons uitvoeren als een verlengstuk van de gemeente. Zij verdienen serieuze aandacht, sturing en waardering.
Thema's 1.1 Communicatie Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Een optimaal ingerichte website als communicatief sterk middel om zoveel mogelijk inwoners snel op weg te helpen, juist ook op het vlak van de zorg voor onze inwoners (sociaal domein) • Een modern ingerichte website, klantgericht, toegankelijk en gebruiksvriendelijk. Tijdige en proactieve communicatie met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers • Vaststellen van een nieuw communicatiebeleidsplan, waarbij de raad in de kaderstelling van het beleid wordt betrokken. • Optimaliseren van openingstijden van het Klantcontactcentrum (KCC) vanaf 2020. De begroting en jaarrekening zijn digitaal eenvoudig toegankelijk en begrijpelijk voor inwoners • Digitaal toegankelijk maken van de begroting en jaarrekening (LIAS).
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting Er zijn structurele tekorten ontstaan rond het publiceren van de gemeentelijke regelgeving op overheid.nl en de communicatie via de Gemeentepagina. Meer hierover is opgenomen onder 'Wat mag het kosten' in dit begrotingsprogramma.
Ontwikkelingen? Heroverweging op het budget voor het Neder-Betuwe magazine In de Begroting 2022 was besloten tot een heroverweging op het Neder-Betuwe magazine; kort gezegd zou vanaf 2023 het magazine zonder gemeentelijk budget gerealiseerd moeten worden en volledig gefinancierd moeten worden uit advertentie opbrengsten. Overleg met de uitgever wijst uit dat advertentie-inkomsten teruglopen (ondernemers worden terughoudender, de oplage is laag) en de productiekosten stijgen (grondstoffen papier en verspreiding). De komende maanden onderzoeken we alternatieve mogelijkheden om het Neder-Betuwe magazine uit te geven.
2e Bestuursrapportage 2022
11
1.4 Optimaal benutten (subsidie)gelden Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Optimaal benutten van subsidiegelden van hogere overheden, bedrijven en overige instellingen • Zo vroeg mogelijk in beeld brengen van mogelijke subsidiabele projecten. • Inzetten van partijkanalen en regionale afstemming voor lobbytrajecten. • De gemeenteraad tijdig betrekken bij wensen.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting In de Begroting 2022 hadden wij het voornemen opgenomen om een subsidie-adviseur in te schakelen, zodat we subsidiemogelijkheden nog effectiever en efficiënter kunnen benutten. In januari 2022 lieten we u weten dat de oplopende werkdruk in de organisatie noopte tot prioriteitstelling. Een van de besluiten was om voorlopig geen subsidioloog te contracteren. Dat neemt niet weg dat er in 2022 geldstromen van derden zijn ingezet voor diverse doeleinden. Zo is geld uit de RegioDeal ingezet voor het onderzoek naar een fietsverbinding over het AmsterdamRijnkanaal en vindt u in deze bestuursrapportage terug dat provinciale subsidie is ingezet voor de aanpak van de stationsomgeving Opheusden en de afsluiting van de overweg Polsestraat. Een uitgebreider overzicht bieden we u in de Jaarstukken 2022.
Ontwikkelingen? Groeiende administratieve last We merken een groeiende administratieve last die met name bijdragen en incidentele uitkeringen van het Rijk - zoals de RegioDeal - met zich meebrengen. Hadden we een paar jaar geleden slechts enkele 'losse' verantwoordingen via Single Information, Single Audit (SISA), dit jaar zijn het er naar verwachting bijna twintig. Bij het benutten van subsidiemogelijkheden is daarom steeds de afweging of de administratieve last daarvan acceptabel is en de subsidie dus niet meer kost dan die oplevert.
1.6 Stedenband
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Stedenband met een agrarische gemeente buiten Nederland • Onderzoeken van mogelijkheden voor een stedenband met een agrarische gemeenschap.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting Voor samenwerking met een agrarische gemeenschap is het logisch samen te werken met onze ondernemers in de Laanboomsector. In eerdere jaarverslagen is al aangegeven dat er nu geen commitment is vanuit TCO voor het opzetten van een stedenband. In 2022 is er daarom niet actief aan gewerkt.
Ontwikkelingen? Beëindiging stedenband met Pępowo Bij de vaststelling van de Begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 heeft de raad besloten tot een heroverweging op de bestaande stedenband met het Poolse Pępowo. De wens dat de stedenband wordt ‘gedragen’ door initiatieven van de plaatselijke bevolking blijkt de afgelopen jaren steeds lastiger realiseerbaar. De bezoeken van delegaties uit Pępowo aan Neder-Betuwse organisaties leiden steeds minder tot blijvende contacten tussen die organisaties. En het animo onder inwoners van onze gemeente om zich actief in te zetten voor de stedenband neemt af.
2e Bestuursrapportage 2022
12
In de raadsvergadering van september 2022 heeft de raad daarom besloten de stedenband per 1 januari 2023 op te zeggen. In het najaar zal een Neder-Betuwse delegatie Pępowo bezoeken om de vriendschapsband goed af te sluiten.
Overige ontwikkelingen
Opvang vluchtelingen uit Oekraïne Sinds de oorlog in Oekraïne is er een stroom vluchtelingen op gang gekomen en biedt de gemeente Oekraïense vluchtelingen opvang in drie gemeentelijke opvanglocaties (de voormalige basisschool Isandra in IJzendoorn, het voormalige politiebureau en de voormalige Rabobank in Kesteren). In totaal worden op die drie locaties ongeveer 145 Oekraïense vluchtelingen opgevangen. De exploitatie van de locaties in Kesteren is in handen van Stichting Ruth, die de dagelijkse gang van zaken in de weeshuizen organiseert. Het Rijk compenseert de gemeente voor de gemaakte kosten op basis van het aantal opvangplekken dat zij heeft gerealiseerd. Daarnaast betaalt de gemeente leefgeld aan Oekraïense vluchtelingen die in particuliere opvanglocaties zijn opgevangen. Op het moment van samenstellen van deze bestuursrapportage gaat het om ongeveer 80 volwassenen en 160 kinderen, verdeeld over 80 locaties. Het Rijk heeft toegezegd dat de werkelijk gemaakte kosten worden gecompenseerd. Meer hierover is opgenomen onder de verbonden partij Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) in programma 2, de verbonden partij Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) in programma 5 en 'Wat mag het kosten?' in programma 5.
Aanpassing regelgeving aan Omgevingswet De inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet is kortgeleden opnieuw uitgesteld, naar verwachting treedt die op 1 juli 2023 in werking. De actualisering van grondslagen en verwijzingen in onze eigen regelgeving was al voorbereid op basis van inwerkingtreding per 1 januari aanstaande. We leggen u de besluitvorming over de benodigde wijzigingen daarom nog wel eind 2022 voor. Meer over de Omgevingswet vindt u in begrotingsprogramma 3 Fysieke leefomgeving.
Verbonden partijen Regio Rivierenland Ontwikkelingen? Wmo en Jeugd De aanbesteding van de inkoop Wmo en Jeugd is uitgesteld tot 1 juli 2023, doordat twee aanbieders een klacht hebben ingediend over het tarief. Met deze aanbieders worden nu gesprekken gevoerd om te voorkomen dat er juridische stappen gezet moeten worden. Meer hierover is opgenomen in thema 5.1 (Zorg voor wie het echt nodig heeft en budget sociaal domein) onder begrotingsprogramma 5. Inburgering In de eerste maanden van 2022 kende de regio een relatief grote instroom van statushouders - en daarmee inburgeraars. Meer hierover is opgenomen onder thema 5.2 (Maatschappelijke participatie - Iedereen doet mee) in begrotingsprogramma 5. Veren De rivierenlandgemeenten zijn in gesprek met Regio Rivierenland, de provincie, andere gemeenten, VNG Gelderland en de brancheorganisaties over de toekomst van de veerverbindingen, nu de bodem van het Verenfonds in 2023 of 2024 in zicht komt. VNG Gelderland heeft medio 2022 een rapport hierover uitgebracht. Meer hierover is opgenomen onder 'overige ontwikkelingen' in programma 3 Fysieke leefomgeving.
2e Bestuursrapportage 2022
13
Wat mag het kosten? Programma 1 Bestuur en Dienstverlening Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld
2022
2023
2024
2025
a.
Bestuur
-90.372
84.500
10.000
10.000
b.
Diverse taakvelden overig kleine verschillen
2.000
2.000
2.000
2.000
-88.372
86.500
12.000
12.000
Totaal
a. Bestuur (incidenteel voordeel van € 90.372 in 2022, incidenteel nadeel van € 84.500 in 2023 en vanaf 2023 een structureel nadeel van € 10.000) Onderzoek precariomiddelen (doorschuiven € 35.000 van 2022 naar 2023 betekent een incidenteel voordeel voor 2022 en een incidenteel nadeel voor 2023) De raad heeft begin dit jaar besloten € 50.000 euro aan onderzoekskosten vrij te geven. Hiervan is een deel gebruikt of wordt in het laatste kwartaal besteed. Het project loopt nog door in 2023. Door de commissie precario is ook aangegeven dat de uitvoeringskosten van de eenmalige toekenning ook betaald kunnen worden met de precariogelden. Voorgesteld wordt om € 35.000 over te hevelen naar 2023. Deze doorschuiving dient u in relatie zien met de mutaties in reserve Algemene Reserve onder Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien. Per saldo heeft deze doorschuiving een budgettair neutraal effect in deze bestuursrapportage. Communicatie (structureel nadeel van € 10.000) Wettenbank (structureel nadeel van € 1.000) Door de toenemende hoeveelheid wet en regelgeving stijgt ook het aantal mutaties en daarmee de kosten voor verplichte publicatie van regelgeving in de wettenbank. Zodoende is het voorstel dit budget structureel te verhogen met € 1.000.
Gemeentepagina (structureel nadeel van € 9.000) Om de inwoners te betrekken en te verbinden zet de gemeente haar communicatiekanalen zoveel mogelijk cross mediaal in: verschillende kanalen die elkaar in de boodschap versterken. De gemeentepagina, bedoeld voor bekendmakingen maar ook voor achtergrondinformatie over maatschappelijke ontwikkelingen en opgaven, wordt nog steeds goed gelezen en is een belangrijke schakel in de communicatiemix. Via de gemeentepagina leiden we lezers zoveel mogelijk naar andere kanalen, zoals de website. Het budget wordt structureel overschreden. Zodoende is het voorstel dit budget structureel te verhogen met € 9.000. Participatieplatform (doorschuiven van € 39.500 van 2022 naar 2023 betekent een incidenteel voordeel voor 2022 en een incidenteel nadeel voor 2023) De raad heeft bij de besluitvorming over de Visie op Communicatie en Participatie € 50.000 beschikbaar gesteld om de participatie te bevorderen. Een aantal tools is ontwikkeld, de voorbereidingen voor een online participatieplatform voor burgers zijn gestart. De implementatie van het online platform wordt voortgezet in 2023. Voorgesteld wordt om het resterende bedrag van € 39.500 over te hevelen naar 2023. Deze doorschuiving moet u in relatie zien met de mutaties in reserve Algemene Reserve onder Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien.
Deze doorschuiving heeft een budgettair neutraal effect in deze bestuursrapportage.
2e Bestuursrapportage 2022
14
Robuust rechtsbeschermingssyteem (incidenteel voordeel van € 25.872 in 2022) Vanuit het Rijk zijn tot en met 2027 middelen gekregen voor het organiseren van meer robuuste rechtsbescherming voor onze inwoners. De eerste voorbereidingen worden hiervoor getroffen, maar worden er nog geen extra kosten gemaakt. Zodoende is het voorstel het budget van in 2022 te laten vrijvallen. Dit resulteert in een incidenteel voordeel van € 25.872 wat ten gunste komt van de financiële positie. b. Overige kleine verschillen (structureel nadeel € 2.000) Heeft geen toelichting nodig.
2e Bestuursrapportage 2022
15
PROGRAMMA 2 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID Missie Neder-Betuwe is een gemeente waarin iedereen zich veilig voelt met een lokale overheid die zich daarvoor aantoonbaar inzet. Spelregels en grenzen zijn helder. Er wordt snel en merkbaar opgetreden tegen overlast en criminaliteit. We stimuleren burgers, bezoekers, ondernemers en veiligheidspartners om vanuit hun eigen verantwoordelijkheid bij te dragen aan de veiligheid binnen de gemeente.
Thema's Overige ontwikkelingen
Binnen dit begrotingsprogramma zijn geen overige ontwikkelingen.
Verbonden partijen Veiligheidsregio Gelderland-Zuid
Ontwikkelingen? De extra lasten die de VRGZ moest maken in het kader van de coronacrisis zijn binnen de reguliere begroting opgevangen Daarom heeft de VRGZ deze niet in rekening gebracht bij het ministerie van VWS. In totaal bedroegen de meerkosten in 2021 € 82.825. In de jaarrekening 2021 heeft de VRGZ hierover verslag gedaan. Opvang ontheemden Oekraïne zorgt voor extra taken Na een verzoek van de Rijksoverheid is landelijk afgesproken dat per veiligheidsregio de deelnemende gemeenten in totaal 2.000 noodopvangplekken moeten zien te realiseren. Met de inwerkingtreding van de Regeling opvang ontheemden Oekraïne van 1 april 2022 heeft de burgemeester de taak te zorgen voor de opvang van ontheemden, waaronder het aanbieden van een opvangvoorziening, met uitzondering van alleenstaande minderjarige ontheemden. Na de coronacrisis veroorzaakt deze taakstelling wederom extra druk bij een aantal medewerkers van de veiligheidsregio en gemeenten, omdat ze gedurende een langere periode naast hun reguliere taken hierin een rol moeten vervullen. De vluchtelingenstroom die in februari 2022 op gang is gekomen heeft effecten op de uitvoering van een aantal eerder geplande activiteiten in 2022 en de financiële huishouding.
Op de hoofdtaak van de VRGZ - de operationele dienstverlening op de terreinen van brandweer, ambulancezorg en de meldkamer - heeft deze nieuwe crisis tot nu toe beperkte negatieve invloed gehad.
Wat mag het kosten? Programma 2 Openbare Orde en Veiligheid Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld
2022
a.
40.427
0
0
0
40.427
0
0
0
Openbare orde en Veiligheid
Totaal
2e Bestuursrapportage 2022
2023
2024
2025
16
a. Taakveld Openbare Orde en Veiligheid (incidenteel nadeel € 40.427) In de meicirculaire 2022 hebben we middelen ontvangen voor extra capaciteit BOA's. Dit leidt tot een incidenteel nadeel van € 32.927. Deze last dient u in relatie te zien met het voordeel opgenomen onder hoofdstuk Algemene Dekkingsmiddelen taakveld Algemene uitkering. Overige kleine verschillen binnen dit taakveld (incidenteel nadeel € 7.500) behoeven geen toelichting.
2e Bestuursrapportage 2022
17
PROGRAMMA 3 FYSIEKE LEEFOMGEVING Missie Neder-Betuwe is een veilige, schone, aantrekkelijke en gevarieerde gemeente en staat bekend als het laanboomcentrum van Nederland en Europa. Wij werken samen met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties aan het behoud en de ontwikkeling van een duurzame, leefbare en vitale gemeente. We streven naar een evenwichtige ruimtelijke ordening, waarbij we landschappelijke waarden behouden. De woningvoorraad is kwalitatief op orde en stemmen we voortdurend af op de behoefte. Nieuwe kansen en ontwikkelingen grijpen we aan om de aanwezige ruimtelijke kwaliteiten te versterken.
Thema's 3.2 Openbaar groen en Groenplan Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Openbaar groen moet in kwaliteit en kwantiteit de uitstraling van het Europees laanboomcentrum vertolken. • Organiseren van betrokkenheid en onderlinge samenwerking van boomtelers, hoveniers, inwoners en onderwijsinstellingen bij aanleg, inrichting, efficiënt beheer en onderhoud van openbaar groen ter versterking van de kwaliteit van de leefomgeving; • Op peil houden van het kwaliteitsniveau van onderhoud van begraafplaatsen; • Monitoren van beheer en onderhoud door Avri op basis van het actuele werkprogramma (dienstverleningsovereenkomst of DVO); • Het meerjaren-vervangingsplan gemeentelijke essen en bomenbeleid uitvoeren; • Inzetten op de (preventieve) bestrijding van de eikenprocessierups.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting Het vervangingsplan essentaksterfte is in uitvoering. We hebben in 2022 een nieuwe meting laten uitvoeren. Uit de nieuwe meting blijkt dat 627 van de 3102 essenbomen in de periode 2023-2025 moeten worden gekapt en vervangen door minder gevoelige boomsoorten. Het vervangingsplan essentaksterfte wordt daarom verlengd.
Ontwikkelingen? Er zijn verder geen ontwikkelingen voor dit thema.
3.5 Goed Wegennet Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Een veilig en goed onderhouden wegennet • Uitvoeren van acties en maatregelen in het Neder-Betuws Verkeers- en Vervoersplan 2018; (NBVVP), waaronder de fietsverbinding Meersteeg, stationsgebieden Opheusden en Kesteren; • Faciliteren van en actief participeren in dijkverzwaring van de Waalbandijk/project Gastvrije Waaldijk (Waterschap Rivierenland); • Actieve bijdrage aan voorbereidingen voor verbreding van de Rijnbrug; • Regionaal deelnemen in mobiliteitsonderzoeken over de A15; • Regionaal deelnemen aan projecten uit het regionaal Uitvoeringsplan Mobiliteit.
2e Bestuursrapportage 2022
18
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting Op het taakveld Verkeer en vervoer zijn enkele onder- en overschrijdingen. Het gaat over de Vogelbuurt fase II, de stationsomgeving Opheusden, het fietspad Broekdijk, de voorbereiding aanleg Randweg Ochten, de afsluiting van de overweg Polsestraat en de energiebelasting van de openbare verlichting. U vindt een toelichting onder "Wat mag het kosten' onderaan dit programma.
Ontwikkelingen?
Overige ontwikkelingen Invoering omgevingswet Door de technische aspecten van de invoering van de omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) heeft het kabinet de invoering met nog een keer met een half jaar uitgesteld. Invoering is nu gepland per 1 juli 2023. Echter dit is nog niet helemaal zeker. We gaan echter voortvarend verder met de invoeringswerkzaamheden. Een deel van de door de omgevingswet te veranderen onderdelen wordt in het vierde kwartaal voor besluitvorming aan uw raad voorgelegd. Een aantal onderdelen kan pas voor besluitvorming worden voorgelegd nadat de wet in werking is getreden of als er zekerheid is dat de Omgevingswet in werking treedt. Hiervan is de legesverordening een goed voorbeeld. We zorgen ervoor dat we tijdig klaar zijn om onder de Omgevingswet te kunnen werken. Nationaal Programma Landelijk Gebied De Rijksoverheid heeft een startnotitie Nationaal Programma Landelijk Gebied opgesteld. Het doel van dit programma is om te komen tot een toekomst bestendig landelijk gebied. De internationale verplichtingen ten aanzien van natuur (stikstof), water en klimaat vervullen hierbij een belangrijke rol. In de startnotitie zijn richtinggevende doelen opgenomen die in gebiedsprogramma’s verder geconcretiseerd moeten gaan worden. Het opstellen van deze gebiedsagenda’s is belegd bij de provincies en voor de zomer 2023 moeten deze gereed zijn.
Het zijn dynamische documenten. Uiteindelijk moeten de doelen die in de gebiedsagenda komen te staan planologisch worden geborgd in gemeentelijk instrumentarium (bijvoorbeeld het omgevingsplan). Vanuit Regio Rivierenland zijn we aangehaakt bij het opstellen van de gebiedsagenda. Toekomst veerverbindingen Het Verenfonds zal in de komende twee jaar volledig verdwijnen. VNG Gelderland is gestart met een aanpak voor een toekomstbestendig bestel van veren in Gelderland. Dit naar aanleiding van een uitgevoerd onderzoek naar de veren in Gelderland (2022). Er is voor de aanpak een programmaregisseur aangetrokken (Jan Wijnia) die hieraan samen met gemeenten, Regio Rivierenland en de provincie werkt. Half juni is aan alle oevergemeenten gevraagd of zij aan dit proces willen deelnemen, ook wij hebben aangegeven deel te nemen. Daarnaast is er overleg gestart met de brancheorganisaties Landelijk Verenplatform (LVP) en Vereniging van eigenaren en exploitanten van overzetveren in Nederland (VEEON).
Verbonden partijen Afvalverwijdering Rierenland (Avri)
Ontwikkelingen? Overige ontwikkelingen: Naast bovengenoemde hoofdthema's spelen, ook in lijn met de vastgestelde Begroting 2022 en Meerjarenraming 2023-2025, onder andere de volgende ontwikkelingen: • de inzet van verenigingen voor werkzaamheden in plaats van de inzameling van oud papier; • de circulaire verwerking van incontinentiemateriaal; 2e Bestuursrapportage 2022
19
• • •
de mogelijke wijziging van het BTW percentage; eventueel beprijzen van grondstoffen; de mate van dienstverlening.
Afvalstoffenheffing De gemiddelde afvalstoffenheffing stijgt (incl. het variabele tarief) in 2022 van € 297 naar € 311 per huishouden. Dit is een stijging van € 14. De stijging komt door: • loon- en prijsstijgingen en markttarieven; • uitbreiding van de capaciteit van de milieustraten en inzameling vanwege toegenomen aanbod van gescheiden afval, soorten afvalstromen en aantal bezoekers; • de wens van de deelnemende gemeenten om de communicatie naar de inwoners te verbeteren. Het variabele tarief blijft gelijk ten opzichte van 2021. De kostenstijging wordt dan ook gedekt door het basistarief dat stijgt van € 270 naar € 284 per huishouden. Ondanks deze stijging zit Avri nog steeds onder het landelijk gemiddelde. De tarieven zijn definitief vastgesteld in de 'Verordening Afvalstoffenheffing 2022' in december 2021.
Omgevingsdienst Rivierenland
Ontwikkelingen? Naast de vastgestelde Programmabegroting 2022, spelen onder andere de volgende ontwikkelingen: Bedrijfsvoering: Personeel en Organisatie In 2022 blijft er aandacht voor de arbeidsmarkt. De ODR zet zich in om goede medewerkers aan te trekken en te behouden. Kwaliteit Het steeds verbeteren van de producten en diensten wordt ook in 2022 voortgezet. Hierbij dient het kwaliteitsbeleidsplan als uitgangspunt. Juridische zaken • de verdere inbedding en borging van de AVG / privacy binnen de organisatie blijft van belang en krijgt blijvend aandacht; • het doel is verder om het aantal klachten (gegrond en ongegrond) op hetzelfde niveau te houden als de voorgaande jaren. Klanttevredenheid De ODR blijft meten hoe tevreden de klant is. Ze streeft in 2022 naar een tevredenheid van minstens 82%.
Casterhoven
Ontwikkelingen? De samenwerking Casterhoven is opgeheven.
2e Bestuursrapportage 2022
20
Wat mag het kosten? Programma 3 Fysieke Leefomgeving Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld
2022
a.
Verkeer en vervoer
182.000
41.197
b.
-151.000
151.000
c.
Cultureel erfgoed Openbaar groen en (openlucht) recreatie
d.
Riolering
e.
Milieubheer
f.
Ruimtelijke ordening
g.
Wonen en bouwen
2023
2024
2025
19.789
19.684
94.050
94.050
17.468
17.482
17.482
94.050 -195.300 -50.000 0 -160.000
Diverse taakvelden h.
Avri Ibor
54.000
i.
Nota Bovenwijks actualisatie deel B
89.058
-87.110
-187.360
-63.393
j.
Kleine verschillen
1.542
1.542
1.542
1.542
-34.400
22.847
-54.497
69.365
Totaal
a. Verkeer en vervoer (nadeel € 182.000 in 2022, € 41.197 in 2023, € 19.789 in 2024 en € 19.684 in 2025) Vogelbuurt II verhoging krediet van € 620.000 (wat resulteert in kapitaallasten vanaf 2024 voor een nadeel van € 18.600) In de Eerste bestuursrapportage 2022 hebben we u uitgebreid geïnformeerd over de stand van zaken van de investeringen van het project Vogelbuurt fase 1 en 2 in Opheusden (bijlage op blz. 78 van de Eerste bestuursrapportage 2022). Het voorlopig ontwerp (VO) voor fase 2 is gereed. We hebben een nieuwe berekening gemaakt op basis van de definitieve scope van de werkzaamheden en het prijspeil maart 2022. In 2023 betekent dit een extra benodigd investeringsbudget voor het onderdeel wegen van € 620.000. Het extra investeringsbudget komt via een kapitaallast (rente en afschrijving) met een afschrijvingstermijn van 50 jaar ten laste van de financiële positie. We vragen de raad het benodigde extra investeringsbudget van € 620.000 beschikbaar te stellen. Een ander deel van de investering die ook op de Vogelbuurt fase 2 betrekking heeft treft u aan bij het Taakveld Riolering. Stationsomgeving Opheusden en Kesteren verhoging krediet € 157.000 (wat resulteert in kapitaallasten vanaf 2023 voor een nadeel van € 5.997) De gemeente heeft extra kosten moeten maken voor het project Stationsomgeving Opheusden.
De extra kosten komen door een onverwachte extra benodigde vergunning (ProRail) waardoor het werk moest worden uitgesteld. Daardoor ontstonden er extra onderzoekskosten, begeleidingskosten, aanvullende werkzaamheden en prijsstijgingen. Daarnaast is de provinciale subsidie lager dan waar we mee begroot hebben. De provinciale bijdrage is met € 485.781 nu € 42.888 lager dan verwacht. In 2023 betekent dit een extra benodigd investeringsbudget van € 157.000. Het extra investeringsbudget komt via een kapitaallast (rente en afschrijving) met een afschrijvingstermijn van 50 jaar ten laste van de financiële positie. We vragen de raad het benodigde extra investeringsbudget van € 157.000 beschikbaar te stellen.
2e Bestuursrapportage 2022
21
Fietspad Broekdijk verlaging krediet € 160.000 (wat resulteert in kapitaallasten vanaf 2023 voor een voordeel van € 4.800 ) Het fietspad aan de Broekdijk is aangelegd. Het project was geraamd op 1,4 miljoen. De kosten zijn lager, omdat we een gunstige aanbesteding hebben gehad en er geen bijzondere tegenvallers waren. Hierdoor is een overschot ontstaan van € 160.000. In 2022 betekent dit een verlaging van het investeringsbudget met € 160.000. Het voordeel van deze kapitaallasten komen in 2023 ten goede van de financiële positie. Voorbereiding aanleg Randweg Ochten doorschuiven budget (voordeel € 40.000 in 2022 en nadeel in 2023) We zijn gestart met een gebiedsvisie en een participatieproces met inwoners en bedrijven. Ook wordt dit jaar nog een variantenstudie uitgevoerd voor beide oostelijke varianten. Oorspronkelijk was bedoeld om dit jaar ook al een verregaande verkeerskundige en civieltechnische uitwerking te laten opstellen, maar dat wordt later. Hierdoor worden er in 2022 minder uren en kosten gemaakt, maar zal dit deel pas in 2023 worden uitgevoerd. Wij stellen u voor om deze middelen beschikbaar te stellen voor 2023. Deze budgettair neutrale doorschuiving moet u in relatie zien met de mutaties in reserve Algemene Reserve onder Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien.
Afrekening afsluiting overweg Polsestraat (nadeel van € 170.000 in 2022) Voor de afsluiting van de overweg Polsestraat is een factuur van ProRail ontvangen. Dit vloeit voor uit een in 2018 met ProRail afgesloten overeenkomst over de verdeling van de kosten. U heeft destijds € 170.000 beschikbaar gesteld voor de afsluiting. Door een gerechtelijke procedure is de afwikkeling van deze overeenkomst vertraagd en hebben wij destijds de reservering weer teruggestort in de Algemene Reserve. Wij stellen u nu voor om deze middelen weer beschikbaar te stellen voor 2022 ten laste van de Algemene Reserve. Deze budgettair neutrale mutatie moet u in relatie zien met de mutaties in reserve Algemene Reserve onder Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien. Openbare verlichting (nadeel € 52.000) Bij de jaarstukken 2021 hebben we u een overschot gemeld op het budget voor het Beheerplan openbare verlichting. Het overschot werd veroorzaakt omdat er door de leverancier per ongeluk geen energiebelasting in rekening is gebracht. Deze is alsnog opgelegd voor de jaren 2018 t/m 2021 en is in 2022 betaald. Dit betekent een last van € 52.000 voor de financiële positie in 2022. b. Cultureel erfgoed (voordeel € 151.000 in 2022 en nadeel € 151.000 in 2023) Gebouwenbeheer doorschuiven budget kerktoren IJzendoorn Voor het groot onderhoud aan de kerktoren in IJzendoorn is € 151.000 gereserveerd.
Vanwege de mogelijke aanwezigheid van vleermuizen moet er onderzoek worden gedaan op grond van de Natuurbeschermingswet. Daardoor kunnen we het werk dit jaar niet uitvoeren. Wij stellen u voor om deze middelen beschikbaar te stellen voor 2023. Deze budgettair neutrale doorschuiving moet u in relatie zien met de mutaties in reserve Algemene Reserve onder Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien c. Openbaar groen en (openlucht) recreatie (nadeel € 94.050 in 2023, 2024 en 2025) Vervanging vanwege Essentaksterfte. Sinds 2019 zijn we bezig met het vervangingsplan Essentaksterfte. Om voor de veiligheid van de bomen te kunnen blijven zorgen, en mogelijke besmetting van kweekgoed zoveel mogelijk tegen te gaan, monitoren en vervangen we de zieke bomen. De onttrekking uit de bestemmingsreserve van het vorige plan liep tot en met 2022. We hebben in 2022 een nieuwe nulmeting laten doen. Het is nodig om het vervangingsplan Essentaksterfte voort te zetten. We stellen u daarom voor om, met ingang van 2023 - verdeeld over 3 jaar - € 282.150 ten laste van de financiële positie toe te voegen aan de bestemmingsreserve Essentaksterfte en jaarlijks € 94.050 uit de reserve te onttrekken. Deze mutatie moet u in relatie zien met de mutaties in reserve onderaan dit programma. 2e Bestuursrapportage 2022
22
d. Riolering (voordeel € 195.300 in 2023) Vogelbuurt II verhoging krediet van € 930.000 (wat resulteert in € 195.300 voordeel btw) In de Eerste bestuursrapportage 2022 hebben we u uitgebreid geïnformeerd over de stand van zaken van de investeringen van het project Vogelbuurt fase 1 en 2 in Opheusden (bijlage op blz. 78 van de Eerste bestuursrapportage 2022). Het voorlopig ontwerp (VO) voor fase 2 is gereed. We hebben een nieuwe berekening gemaakt op basis van de definitieve scope van de werkzaamheden en het prijspeil maart 2022. Het extra investeringsbudget in 2023 heeft door de kapitaallasten geen financiële consequenties en komt ten laste van de voorziening riolering in verband met het gesloten systeem. De BTW is een voordeel van € 195.300 voor onze financiële positie. Dit is het gevolg door de komst van het BTW compensatiefonds. We vragen de raad het benodigde extra investeringsbudget van € 930.000 beschikbaar te stellen. e. Milieubeheer (nadeel € 202.513 in 2022) Uitvoering klimaatakkoord (voordeel en nadeel € 202.513) Het Rijk heeft voor 2022 besloten incidentele middelen beschikbaar te stellen voor de uitvoeringskosten klimaatakkoord . Dit nadeel moet u in relatie zien met het voordeel genoemd onder hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen, taakveld Algemene Uitkering. Voorgesteld wordt om dit bedrag aan de reserve Duurzaamheid toe te voegen.
Per saldo verloopt het budgettair neutraal en moet u in relatie zien met de verantwoording onder de mutaties in reserves onderaan dit programma. Energiearmoede / besparing (voordeel en nadeel € 500.407) Via een beschikking is er subsidie ontvangen van het Rijk ter bestrijding van energiearmoede van € 486.407. Omdat er een terugbetalingsverplichting op deze subsidie geldt, willen we voorstellen om bij de jaarrekening het restant van deze middelen in derdengelden te storten. Vanuit de provincie is een bedrag ontvangen van € 14.000 voor energiebesparing. Zonneveld Medel (voordeel € 50.000) Vanuit BEE Medel is er een bedrag ontvangen van € 50.000 voor het op te richten gebiedsfonds. De initiatiefnemers van de zonnevelden Spoorstraat Echteld en Hemmen II zullen later ook hun afgesproken bijdragen leveren. Hiervoor faciliteert de gemeente een nog op te richten stichting, waaraan deze bedragen dan ten goede van moeten komen. Deze stichting kan de middelen in dit gebiedsfonds inzetten voor het stimuleren van duurzame initiatieven in het gebied. Tot die tijd willen we voorstellen om dit bedrag te parkeren in de reserve duurzaamheid. Deze mutatie moet u in relatie zien met de verantwoording onder de mutaties in reserves onderaan dit programma. f.
Ruimtelijke ordening ( nadeel € 17.468 in 2023, € 17.482 in 2024 en 2025) Uit de Septembercirculaire 2022 komen een aantal mutaties (nadeel € 304.832 in 2022 aflopend naar € 17.482 in 2025). Het Rijk draagt financieel bij aan de transitiekosten die de gemeenten hebben gemaakt voor: • Invoeringskosten van de Omgevingswet (nadeel € 261.881 incidenteel) • Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (nadeel € 42.951 in 2022 en structureel € 17.482) Dit nadeel moet u in relatie zien met het voordeel genoemd onder hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen, taakveld Algemene Uitkering. Wij stellen tevens voor deze middelen aan de reserve omgevingswet toe te voegen. Per saldo verloopt het budgettair neutraal en moet u deze mutatie ook zien in relatie met de verantwoording onder mutaties reserves onderaan dit programma. g. Wonen en bouwen (voordeel € 160.000 in 2022) Vrije veldtoezicht Zoals toegelicht onder overige ontwikkelingen in Programma 3 hebben we voor 2021 en 2022 een meerwerkopdracht (2 x € 150.000) verleend aan de omgevingsdienst voor het project Vrije veldtoezicht. Het project is nu in uitvoering, maar we zien dat er te ruim is begroot. Daarom ramen we € 160.000 af. 2e Bestuursrapportage 2022
23
Diverse taakvelden h. Avri IBOR (nadeel € 54.000 in 2022) We verwachten meerkosten voor de uitvoering van ons beheer en onderhoud van de openbare ruimte door de Avri. Vanaf het tweede kwartaal zien we structurele meerkosten op het gebied van brandstof, indexatie, werken derden en tractie (voertuigen, werkmaterieel en gereedschappen). De kostenverhoging voor tractie is het gevolg van de uitgestelde levering van nieuwe voertuigen. De kostenverhoging van de dienstverleningsovereenkomst heeft invloed op verschillende taakvelden: Verkeer en vervoer (€ 26.500) en groenbeleid (€ 27.500). Deels vallen de kosten onder het taakveld Riolering. Dit is echter een gesloten systeem en heeft daarom geen effect op de financiële positie en wordt ten laste van de voorziening riolering (€ 26.000) gebracht. i. Nota Bovenwijks actualisatie deel B (nadeel € 89.058 in 2022, voordeel € 87.110 in 2023, € 187.360 in 2024 en € 63.393 2025) Actualisatie deel B 2022 Nota bovenwijkse voorzieningen (BOVO) De Nota bovenwijkse voorzieningen is een basis voor het vragen van bijdragen aan initiatiefnemers van ruimtelijke plannen, die ter dekking dienen voor toekomstige uitgaven. Jaarlijks wordt deel B behorende bij deze nota geactualiseerd. Het nadeel in 2022 heeft betrekking op de bijstelling van de ontvangsten (nadeel € 59.058) en aanleg Dorpsommetje (nadeel € 30.000).
Het voordeel in 2023 heeft betrekking op de bijstelling van de ontvangsten (voordeel € 27.110) het doorschuiven van bijdrage aan verdedigingslinies (voordeel € 100.000) en een bijdrage landschapsontwikkeling (nadeel € 40.000). Het voordeel in 2024 heeft betrekking op de bijstelling van de ontvangsten (voordeel € 554.860). Ook heeft het betrekking op de bijdrage voor het opdikken van de dijk (nadeel € 100.000), Gastvrije Waaldijk (nadeel € 100.000), landschapsontwikkeling (nadeel € 40.000), spelen (nadeel € 25.000), het gevolg van doorschuiving verdedigingslinies (nadeel € 100.000) en overige kleine verschillen (nadeel € 2.500). Het voordeel in 2025 heeft betrekking op de bijstelling van de ontvangsten (voordeel € 103.393) en bijdrage aan landschapsontwikkeling (nadeel € 40.000) Alle mutatie moet u in relatie zien met de mutaties reserves onderaan dit programma. j. Overige kleine verschillen (structureel nadeel € 1.542) Behoeven geen toelichting.
Investeringen Ten opzichte van de 1e bestuursrapportage ontstaan de volgende mutaties in de investeringen: • Wegen: Vogelbuurt II verhoging van het krediet met € 620.000 • Riolering: Vogelbuurt II verhoging van het krediet met € 930.000 • Stationsomgeving Opheusden / Kesteren verhoging van het krediet met € 157.000 • Fietspad Broekdijk een verlaging van het krediet met € 160.000 De toelichting op de mutaties treft u aan bij de toelichting op wat mag het kosten.
2e Bestuursrapportage 2022
24
Mutaties in reserve Programma 3 Mutaties in reserves Mutaties van grootste afwijkingen (> € 25.000)
2022
2023
2024
2025
a.
RS Bovenwijkse voorzieningen
-5.058
30.813
-139.540
476.643
b.
RS Fonds Ruimtelijke investeringen
-27.500
119.800
6.900
86.750
c.
RS Kapitaallasten
-24.000
-95.520
322.880
-498.080
d.
RS Essentaksterfte
0
188.100
-94.050
-94.050
e.
RS Omgevingswet
304.832
f.
RS Duurzaamheid
252.513
Totaal 500.787 243.193 96.190 -28.737 De Nota Bovenwijks Neder-Betuwe is een basis voor het vragen van bijdragen aan initiatiefnemers van ruimtelijke plannen. De ontvangen bedragen dienen conform deze nota ter dekking voor geplande toekomstige uitgaven. Jaarlijks wordt deel B behorende bij deze nota geactualiseerd. Deze actualisatie deel B heeft effect op de reserve Bovenwijkse voorzieningen, reserve Fonds ruimtelijke investeringen en de reserve Kapitaallasten. a. Reserve Bovenwijkse voorzieningen (voordeel € 5.058 in 2022, nadeel € 30.810 in 2023, voordeel € 139.540 in 2024 en nadeel € 476.463 in 2025) Voor de reserve Bovenwijkse voorzieningen heeft deze actualisatie deel B onder andere betrekking op de bijdrage voor het Opdikken dijk Dodewaard, Ochten, IJzendoorn, en het doorschuiven in tijd van diverse projecten, zoals Speelvoorzieningen in de diverse kernen en het Skatepark Dodewaard. Bovenstaande mutaties moet u in relatie zien met de 3eW vraag in dit programma (punt i) en voor de mutatie Skatevoorziening Beweegpark Dodewaard de 3eW vraag in programma 6. Het doorschuiven in tijd van de investeringsprojecten zoals verbeteren entree Hoofdstraat (tussen Fruitstraat en Broekdijk), de Fietsbrug Meersteeg (Echteld), de Randweg Opheusden en het Centrumplan Ochten, hebben een effect op de reserve Kapitaallasten (hieronder punt c) b. Reserve Fonds ruimtelijke investeringen.
(voordeel € 27.500 in 2022, nadeel € 119.800 in 2023, € 6.900 in 2024 en € 86.750 in 2025) Voor de reserve Fonds Ruimtelijke investeringen heeft deze actualisatie deel B onder andere betrekking op de bijdrage aan Gastvrije Waaldijk, Dorpsommetjes, Landschapsontwikkelingsplan en het doorschuiven in tijd van het Opwaarderen verdedigingslinies. Bovenstaande mutaties moet u in relatie zien met de 3eW vraag in dit programma. (punt i) c. Reserve Kapitaallasten. (voordeel € 24.000 in 2022, € 95.520 in 2023, nadeel € 322.800 in 2024 en een voordeel € 498.080 in 2025) De reserve Kapitaallasten dient als dekking voor de afschrijvingslasten van investeringsprojecten volgens de nota Nota Bovenwijks Neder-Betuwe. De actualisatie deel B heeft daarom effect op het doorschuiven in tijd van de investeringsprojecten zoals verbeteren entree Hoofdstraat (tussen Fruitstraat en Broekdijk), de Fietsbrug Meersteeg (Echteld), de Randweg Opheusden en het Centrumplan Ochten. De afschrijvingen zorgen voor kleine verschillen. Bovenstaande mutaties moet u dus in relatie zien met de reserve Bovenwijkse voorzieningen (hierboven punt a) d. Reserve Essentak (nadeel € 188.100 in 2023 en voordeel € 94.050 in 2024 en 2025) De onttrekking uit de bestemmingsreserve van het vorige plan liep tot en met 2022. We hebben in 2022 een nieuwe nulmeting laten doen.
Het is nodig om het vervangingsplan Essentaksterfte voort te zetten. We stellen u daarom voor om met ingang van 2023 per saldo € 188.100 toe te voegen aan de reserve en in 2024 en 2025 elke € 94.050 te onttrekken uit de reserve. Deze mutatie moet u in relatie zien met de 3eW vraag in dit programma. (punt c) 2e Bestuursrapportage 2022
25
e. Reserve Omgevingswet (nadeel € 304.832 in 2022). Met de septembercirculaire 2022 zijn er vanuit het Rijk incidentele middelen ontvangen voor invoeringskosten Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw. Voorgesteld wordt om deze middelen aan de reserve omgevingswet toe te voegen. Deze mutatie moet u in relatie zien met de 3eW-vraag in dit programma. (punt f) f. Reserve Duurzaamheid (nadeel € 252.513 in 2022) Voor de uitvoeringskosten klimaatakkoord heeft het Rijk middels de meicirculaire middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoeringskosten (€ 202.513). Voorgesteld wordt om deze middelen aan de reserve Duurzaamheid toe te voegen. Vanuit BEE Medel is er een bedrag ontvangen van € 50.000 voor het op te richten gebiedsfonds. De initiatiefnemers van de zonnevelden Spoorstraat Echteld en Hemmen II zullen later ook hun afgesproken bijdragen leveren. Hiervoor faciliteert de gemeente een nog op te richten stichting, waaraan deze bedragen dan ten goede van moeten komen. Deze stichting kan de middelen in dit gebiedsfonds inzetten voor het stimuleren van duurzame initiatieven in het gebied. Tot die tijd willen we voorstellen om dit bedrag te parkeren in de reserve duurzaamheid. Deze mutaties moet u in relatie zien met de verantwoording in de 3eW vraag Wat mag het kosten in dit programma.
2e Bestuursrapportage 2022
26
PROGRAMMA 4 ECONOMIE Missie We streven naar economische groei door te werken aan een goed ondernemersklimaat, goede ondernemersdienstverlening en een goede kwaliteit van onze werklocaties. Tevens zetten we in op vitaliteit van onze winkelkernen met ontwikkeling en behoud van gebieden met winkelconcentraties. We stimuleren economische groei via uitbreiding van verblijfs- en dagrecreatie. We willen de sterke kanten en mogelijkheden van gemeente Neder-Betuwe benutten. Kwaliteitsverbetering is hierbij het uitgangspunt. We ontwikkelen de mobiliteit in onze gemeente zo, dat deze de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid versterkt.
Thema's 4.3 Winkelconcentraties Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Actief verbeteren van het voorzieningenniveau en de leefbaarheid van de kernen • Afhankelijk van definitieve besluitvorming over het centrumplan Ochten werken we de plannen uit voor een toekomstbestendige (her)inrichting van de openbare ruimte. • De herinrichting van de Hoofdstraat in Kesteren is voltooid. • Het college heeft aangegeven, dat de prioriteit ligt bij de kernen Ochten en Kesteren. Hieraan geven wij voorrang. Private initiatieven voor de kern Opheusden blijven we nauwlettend volgen. Resultaat/tijd Middelen
Toelichting Voor de herinrichting van de openbare ruimte Dr. M. van Drielplein in Ochten zijn middelen in de begroting opgenomen.
Ontwikkelingen? Ochten Voor de zomer is er een voorschot op de ambtelijke kosten ontvangen. Op de hoofduitgangspunten bestaat er met de initiatiefnemer overeenstemming en een concept exploitatie-overeenkomst is gereed. De gemeente werkt een inrichtingsplan voor de openbare ruimte uit.
Overige ontwikkelingen Verbonden partijen Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal Ontwikkelingen? Samen met Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en Recreatieschap Over-Betuwe wordt deelgenomen in de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied. De provincie en gemeenten hebben in het kader van de verzelfstandiging in 1999 (bij het ontstaan van de B.V. Recreatiemaatschappij Rivierengebied met de handelsnaam Uit®waarde) hun bijdragen in de exploitatietekorten afgekocht. Uitgangspunt is dat de nieuwe organisatie zichzelf moet bedruipen. De gemeente NederBetuwe heeft in 2008 voor de laatste keer een afkoopsom betaald aan recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal en levert sinds 2009 geen financiële bijdrage meer. Het recreatieschap behartigt de gezamenlijke belangen op het gebied van openluchtrecreatie op bovenlokaal niveau.
2e Bestuursrapportage 2022
27
Industrieschap Medel Ontwikkelingen? Uit de jaarstukken 2021, de grondexploitatie 2022 en de herziene begroting 2022 van Industrieschap Medel heeft Industrieschap Medel de ontwikkeling van de eerste fase van Bedrijvenpark Medel in 2021 voltooid en deze grondexploitatie afgesloten. In de vastgestelde grondexploitatie 2022 en de herziene begroting 2022 is het voornemen aangegeven om na besluitvorming door het Algemeen Bestuur in juli 2022, het positieve resultaat van de per 1-12022 afgesloten grondexploitatie van Medel 1 als winst uit te keren aan de beide deelnemende gemeenten. Deze winstuitkering betreft de financiële afwikkeling van de succesvolle ontwikkeling van de eerste fase van Bedrijvenpark Medel, waarbij ook aansprekende resultaten zijn behaald op het gebied van ruimtelijke kwaliteit, het aantrekken van aansprekende bedrijven en werkgelegenheid en de versterking van de regionale economie. Een belangrijke factor hierbij is dat deze ontwikkeling structureel is gedragen door de gemeentebesturen van Neder-Betuwe en Tiel.