Bijlage - Jaarstukken 2020 (ontwerp)

Voorwoord van het college .................................................................................................3 Leeswijzer opbouw en indeling jaarstukken ..........................................................................6 Financiële positie, resultaat en bestemming .............................................................................9 Financiële positie ..............................................................................................................9 Resultaatbepaling ........................................................................................................... 10 Resultaatbestemming ...................................................................................................... 13 Het Jaarverslag .................................................................................................................. 15 Programmaverantwoording .................................................................................................. 16 Programma 1 Bestuur en dienstverlening ........................................................................... 17 Programma 2 Openbare orde veiligheid ............................................................................. 25 Programma 3 Fysieke leefomgeving ..................................................................................

31 Programma 4 Economie ................................................................................................... 50 Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet ............................................................... 60 Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn .......................................................................... 76 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien ................................................. 87 Paragrafen ........................................................................................................................ 97 Paragraaf 1 Lokale heffingen ............................................................................................ 98 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicomanagement .................................................... 104 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................... 114 Paragraaf 4 Financiering ................................................................................................ 122 Paragraaf 5 Verbonden partijen ...................................................................................... 129 Paragraaf 6 Grondbeleid ................................................................................................

146 Paragraaf 7 Bedrijfsvoering ............................................................................................ 154 De Jaarrekening ............................................................................................................... 159 Inhoud van de jaarrekening ........................................................................................... 160 Overzicht van gerealiseerde baten en lasten en het saldo voor bestemming ......................... 162 Overzicht van werkelijke mutaties in reserves per programma ............................................ 163 Overzicht van gerealiseerd resultaat voor en na bestemming ............................................. 164 Overzicht van verschillen per programma met toelichting .................................................. 165 Overzicht van incidentele baten en lasten ........................................................................ 181 Overzicht van bezoldiging topfunctionarissen.................................................................... 183 De balans ........................................................................................................................ 185 De balans ....................................................................................................................

186 Toelichting op de balans ................................................................................................ 187 Bijlagen .......................................................................................................................... 210 Single Information Single Audit (SISA) ............................................................................ 211 Lasten en baten per taakveld ......................................................................................... 213 COVID-19 .................................................................................................................... 215

Jaarstukken

2

Voorwoord van het college Geachte gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de jaarstukken aan over het jaar 2020. Dat jaar verliep in veel opzichten anders dan u en wij hadden verwacht toen we u de begroting voor dat jaar voorlegden. Over wat anders liep en waarom, hebben wij u al een paar keer mondeling bijgepraat. En gedurende het jaar hebben wij in de p&c-cyclus al tussentijds verantwoording afgelegd aan u, de inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers van Neder-Betuwe. De jaarstukken vormen het sluitstuk van de verantwoording over 2020.

Doel van de Jaarstukken 2020 In de Begroting 2020 heeft u kaders gesteld. U gaf aan welke plannen er afgelopen jaar gerealiseerd moesten worden en hoeveel middelen u daarvoor beschikbaar stelde. In deze jaarstukken geven wij aan wat er terecht is gekomen van deze plannen. Wij gaan daarbij enerzijds in op de beleidsdoelen en activiteiten in de verschillende programma’s; dat is het jaarverslag. Anderzijds leggen wij verantwoording af over hoe de budgetten zijn besteed en hoe de gemeente er financieel voor staat; dat is de jaarrekening. De wettelijke basis voor het samenstellen van de jaarstukken wordt gevonden in artikel 197 van de Gemeentewet: Het college legt aan de raad over elk begrotingsjaar verantwoording af over het door hem gevoerde bestuur, onder overlegging van de jaarrekening en het jaarverslag. De regels uit het ‘Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten’ (BBV) hebben we eveneens in acht genomen.

Sluitstuk van de planning & controlcyclus 2020 De Jaarstukken zijn het laatste document in de planning en controlcyclus van 2020, ook wel p&ccyclus genoemd. Startpunt van die cyclus was de Kadernota 2020-2023, gevolgd door de Begroting 2020. Met het vaststellen van die documenten bepaalde u in hoofdlijnen wat er in 2020 moest gebeuren en hoeveel middelen daarvoor beschikbaar waren. Daarmee gaf u kaders voor ons college. In 2020 hebben wij u via een korte passage in de kadernota 2021, een bestuursrapportage in september en een budgetrapportage in december op de hoogte gehouden van de voortgang van het bestaande beleid en de financiële stand van zaken. Daarmee had u de gelegenheid tussentijds in juli, september en december de gelegenheid om bij te sturen. Met de Jaarstukken 2020 wordt de cyclus voor 2020 zoals gezegd afgerond. Daarmee stellen wij u in staat invulling te geven aan uw controlerende rol.

De coronapandemie Het jaar 2020 zal lang herinnerd blijven als het jaar waarin de COVID-19-pandemie uitbrak. NederBetuwe is net als de rest van de wereld stevig geraakt door dit virus en de maatregelen die getroffen zijn om de gevolgen van de pandemie in te dammen. Ook in onze gemeente zijn inwoners ziek geworden en zijn inwoners overleden na een coronabesmetting. Ons medeleven is met hen en hun dierbaren. De maatregelen die het Rijk nam om de pandemie te bestrijden, hebben ervoor gezorgd dat veel dat voorheen gewoon was, dit jaar niet kon doorgaan. U zult corona dan ook vaak tegenkomen in deze jaarstukken. Het heeft er immers voor gezorgd dat veel dingen anders liepen dan gepland.

Jaarstukken

3

• •

•

•

Op verschillende beleidsterreinen is in 2020 vertraging ontstaan in het opstellen en/of uitvoeren van beleid. Daarnaast zijn verschillende activiteiten vanwege corona versoberd. De pandemie leidde tot een fiks aantal niet-voorziene taken: uitvoering van nieuwe (inkomens)regelingen, inzet voor de (regionale) crisisorganisatie, extra communicatie over de maatregelen en de handhaving van die maatregelen. Verder is veel extra contact geweest met onderwijsinstellingen, dorpshuizen, verenigingen en maatschappelijke organisaties voor advies en steun rondom corona. We hebben in totaal voor ongeveer 1,4 miljoen euro uitgaven gedaan die zonder corona niet aan de orde waren geweest. Die uitgaven variëren van TOZO-tegemoetkomingen aan zelfstandigen tot handhaving van coronaregelgeving, ICT-oplossingen om werken op afstand mogelijk te maken en extra kosten voor afval. Daar tegenover staat ongeveer 1,7 miljoen euro aan extra inkomsten: doeluitkeringen, tegemoetkomingen, compensaties en subsidies die we hebben ontvangen om de financiële gevolgen te dempen. Een groot deel van het jaar hebben raad, college en ambtelijke organisatie vanuit huis gewerkt. Verreweg de meeste vergaderingen waren digitaal.

Alle corona-effecten zijn aan het einde van deze jaarstukken overzichtelijk samengevat in een Bijlage COVID-19.

Andere ontwikkelingen in 2020 Ondanks corona is ook veel wel gerealiseerd in 2020. In de programmaverantwoording wordt uitgebreid ingegaan op de voornemens, de voortgang daarvan en ontwikkelingen die zich daarbij hebben voorgedaan. Een aantal resultaten uit 2020 willen we hier expliciet kort noemen, zonder andere resultaten tekort te doen. • • • • •

•

• •

• •

In 2020 is het Laanboomhuis gebouwd, de oplevering was uiteindelijk in februari 2021 De intentieverklaring “SAMEN STERK – SAMEN GROEIEN – SAMEN GROEN” tussen Tree Center Opheusden (TCO) en gemeente Neder-Betuwe is uitgewerkt. In 2020 zijn ruim 100 bomen geplant als vervanging van bomen die zijn verwijderd als gevolg van de essentaksterfte. In 2020 zijn verscheidene integrale rehabilitatieprojecten aanbesteed en in uitvoering gegaan, zoals Vogelbuurt Opheusden, Bomenbuurt Ochten en Oranjebuurt Dodewaard. In 2020 is de Regionale Woonagenda 2020-2030 vastgesteld. Hierin staat dat de gemeente Neder-Betuwe in totaal 1400 woningen mag bouwen. Hoe we deze opgave willen invullen, werken we in 2021 uit in de nieuwe woonvisie. In 2020 zijn er twee LIF aanvragen gedaan. Beide zijn positief beoordeeld door de beoordelingscommissie en het college heeft besloten zowel aan Laanboomhuis/TCO als RBT/Betuwe Grand Cru een subsidie toe te kennen. In 2020 is de nieuwe website ‘WelkomindeBetuwe.nl’ samen met het Bureau voor Toerisme ontwikkeld. Hierop is de toeristische informatie makkelijker beschikbaar. In 2020 is gestart met Buurtgezinnen, waarbij stabiele gezinnen gekoppeld worden aan overbelaste gezinnen. Het initiatief sloeg aan: de planning was om 10-15 koppelingen te maken in 2020, maar er zijn uiteindelijk 19 koppelingen gemaakt.

Per 1 augustus 2020 is het leerlingenvervoer ondergebracht bij Versis. Er is na afronding van een Europese aanbesteding een nieuw vervoerscontract afgesloten. Net als in voorgaande jaren hebben we voor de realisatie van doelstellingen samengewerkt met gemeenten en Gemeenschappelijke Regelingen in Rivierenland en Gelderland-Zuid. In dit jaarverslag zijn daarvan verschillende voorbeelden opgenomen, variërend van een gezamenlijke stikstofaanpak tot een regionale voorbereiding op veranderde inburgeringswetgeving.

Jaarstukken

4

Financiële resultaten Het financieel resultaat over 2020 komt uit op bedrag van € 1.783.490 voordelig. Wij stellen in deze Jaarstukken u voor een deel van dat financieel voordeel te bestemmen voor het alsnog uitvoeren van een aantal activiteiten die in 2020 vertraagd raakten of uitgesteld moesten worden. Daarnaast stellen we u voor om een budget te vormen voor coronagerelateerde kosten vanuit de coronacompensaties die we in 2020 hebben gekregen voor zaken waar we pas in 2021 extra uitgaven verwachten. Het overblijvende financieel resultaat van € 1.054.983 voegen we toe aan de algemene reserve; daardoor verbetert onze financiële weerstandscapaciteit. Een belangrijk onderdeel van een duurzame en gezonde financiële huishouding is onze weerstandscapaciteit: de verhouding tussen de risico’s vertaald in geld en het beschikbare financiële weerstandsvermogen. Gemiddeld genomen wordt in den lande een weerstandsratio van 1 gezien als goed. Dat is als minimum genomen in het coalitieakkoord. In paragraaf 2 van deze jaarstukken blijkt dat verhouding voor de weerstandscapaciteit hieraan ruim voldoet. Op zich is het goed te constateren dat het jaar positief wordt afgesloten. Het resultaat wordt enerzijds veroorzaakt door vertragingen in beleid en uitvoering, waardoor incidenteel geld overblijft op die posten, evenals op overheadposten die daarbij horen.

Daarnaast hebben we verschillende coronacompensaties ontvangen, waarvan we de bijbehorende kosten pas in 2021 verwachten. Ten slotte hebben we over 2020 te maken met overschotten op de Jeugdwet en de Participatiewet. Uiteraard valt het ons ook op dat het saldo van de Jaarstukken afwijkt van de prognose die we u bij de budgetrapportage in december presenteerden. Nu is 2020 vanwege corona een verre van representatief jaar, maar dit benadrukt het belang van het traject dat wij met uw raad zijn ingegaan om de planning en controlcyclus op een aantal punten verder door te ontwikkelen. Als onderdeel van de heroverwegingsoperatie werken wij aan realistischer ramingen. Voorstellen hierover leggen wij u bij de Kadernota 2022 voor.

Ten slotte Met het einde van 2020 was de coronapandemie nog niet voorbij. Deze jaarstukken zijn volledig tot stand komen tijdens een lockdown, waarin ons college en de ambtelijke organisatie vanuit huis werkten. Of we met uw raad een ‘fysiek’ gesprek hierover in het gemeentehuis kunnen aangaan, is op het moment van schrijven nog ongewis. We bedanken onze maatschappelijke partners, het bedrijfsleven, verenigingen, kerken, scholen, zorginstellingen, hulpdiensten, betrokken inwoners en vrijwilligers voor hun inzet en veerkracht in 2020. Zelfs onder deze lastige omstandigheden hebben zij de kracht van Neder-Betuwe zichtbaar gemaakt. We houden hoop dat we datgene wat in 2020 niet is doorgegaan, binnen afzienbare tijd alsnog kunnen realiseren. Tot slot een woord van dank richting onze medewerkers en de medewerkers van onze verbonden partijen. De maatregelen om besmettingen binnen het gemeentehuis te voorkomen en het werken op afstand van collega’s hebben het werk niet gemakkelijk gemaakt. Deze jaarstukken laten zien dat het hen gelukt is de dienstverlening draaiende te houden in een jaar waarin weinig vanzelfsprekend was. Hun enthousiasme en flexibiliteit heeft ervoor gezorgd dat er ondanks alles veel is gerealiseerd. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Neder-Betuwe

De secretaris, mr. G.S. Stam Jaarstukken

De burgemeester, A.J. Kottelenberg 5

Leeswijzer opbouw en indeling jaarstukken In de Begroting 2020 legde u de beleidsvoornemens voor 2020 vast. In deze jaarstukken leggen wij hierover verantwoording af. De indeling van de jaarstukken sluit daarom aan op de begroting 2020. Na een voorwoord van het college, een overzicht van de financiële positie met daarin een uiteenzetting van de resultaatbepaling en resultaatbestemming vindt de verantwoording plaats. Conform artikel 24 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten moeten de jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit: • de programmaverantwoording; • de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit: • het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting; • de balans en de toelichting; • de bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen; • een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. Het jaarverslag In de programmaverantwoording is per programma aangegeven in hoeverre het programmabeleid en de voortgang van de door u benoemde thema’s op basis van het coalitieprogramma ‘Samenwerken aan een vitale samenleving 2.0’ gerealiseerd zijn. Tevens wordt aangegeven welke activiteiten in 2020 hebben bijgedragen aan de verwezenlijking van de door u beoogde beleidsdoelen.

Programma's Net als in de begroting omvat het jaarverslag zeven programma’s: • Programma 1: Bestuur en Dienstverlening • Programma 2: Openbare orde en Veiligheid • Programma 3: Fysieke Leefomgeving • Programma 4: Economie • Programma 5: Wmo, Jeugd en Participatiewet • Programma 6: Onderwijs, Sport en Welzijn • Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, en onvoorzien. Elk programma kent de volgende opbouw: • Missie • Actuele kaderstellende beleidsnota’s • Beantwoording van de drie ‘w-vragen’ per thema of verbonden partij:  wat wilden wij bereiken? (de doelstellingen uit het uitvoeringsprogramma)  wat hebben wij hier voor gedaan? (een overzicht van de bereikte resultaten, de bijbehorende planning en een toelichting, de tabel indicatoren en aanvullende beleidsmatige toelichtingen)  wat heeft het gekost? (tabel met de totale lasten per programma) • Beleidsindicatoren  De beleidsindicatoren zijn voor zover bekend/beschikbaar opgenomen. Als er niets is ingevuld dan zijn deze indicatoren nog niet beschikbaar. • Investeringen • Mutaties in reserves Paragrafen De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting/jaarstukken. Deze worden in elke paragraaf bezien vanuit een ander perspectief. Het gaat vooral om de beleidslijnen voor beheersmatige aspecten die grote financiële gevolgen kunnen hebben en/of van Jaarstukken

6

belang zijn voor het realiseren van de programma’s. Deze informatie komt in de begroting/ jaarstukken veelal versnipperd voor en is daardoor minder inzichtelijk. De doelstelling van de paragrafen is dat de gemeenteraad de juiste en integrale informatie krijgt om zijn kaderstellende en controlerende rol ook op de beheersmatige aspecten waar te maken. De kwaliteit daarvan is immers van groot belang voor een continue, effectieve en efficiënte dienstverlening door de gemeente. De jaarrekening De jaarrekening geeft per programma inzicht in de opbouw van het jaarresultaat, dat via een ‘gezuiverd’ exploitatieresultaat (een resultaat exclusief de toevoegingen/onttrekkingen aan reserves) vóór bestemming leidt tot een jaarresultaat na bestemming. Ook de balans met een toelichting op de balansposten is onderdeel van de jaarrekening. Bijlagen Bij deze jaarstukken horen drie bijlagen, waarvan de eerste twee formeel onderdeel zijn van het jaarverslag: • een bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen. Het betreft hier de Single Information Single Audit (SISA); • een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld; • een bijlage met de effecten van COVID-19 op de realisatie in 2020. Nieuw stoplichtmodel in het jaarverslag In de jaarstukken wordt al jaren een stoplichtmodel gebruikt om de realisatie van het beleid aan te geven.

Per thema geven we aan of resultaat, tijd en middelen op schema liggen: Resultaat: Worden de beleidsinhoudelijke doelstellingen (naar verwachting) behaald of is het al gelukt de doelstellingen te behalen? Tijd: Verloopt het behalen van de doelstellingen qua planning op schema? Of is het volgens planning gelukt de doelstellingen te behalen? Middelen: Zijn de toegekende middelen toereikend (geweest)? Resultaat en tijd Voor de voortgang van resultaat en tijd werden tot nu toe de reguliere stoplichtkleuren gebuikt: rood, oranje en groen. Voor dit jaar is er een kleur aan toegevoegd: blauw. Die kleur gebruiken we wanneer geen van de andere kleuren voldoende kunnen uitleggen wat in 2020 is gerealiseerd. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer in het afgelopen jaar is besloten de planning of doelen bij te stellen, en de realisatie sindsdien verloopt conform dat gewijzigde besluit. De vier kleuren voor resultaat en tijd betekenen het volgende. Het resultaat is binnen de geplande tijd behaald, of de realisatie verloopt volgens planning. De doelstellingen zijn wel behaald, maar niet binnen de geplande tijd. Of: de planning is wel gehaald, maar de doelstellingen zijn niet volledig behaald. Of (voor lopende initiatieven): het is nog niet zeker of het resultaat gehaald kan worden binnen de geplande tijd. We verwachten de doelstellingen niet te behalen en/of wijken sterk af van de planning.

Anders, bijvoorbeeld: Er hebben zich ontwikkelingen voorgedaan waardoor de doelstellingen en/of de planning zijn bijgesteld.

Jaarstukken

7

Middelen Voor de middelen worden drie kleuren gebruikt. De doelstellingen zijn of worden binnen het beschikbare budget behaald. Het is nog niet zeker of de doelstellingen binnen het beschikbare budget behaald kunnen worden. Het budget is of wordt overschreven, of er is budget over. Groen = geen toelichting Wanneer de realisatie in 2020 conform planning, doelen en budget is verlopen, is geen toelichting opgenomen. Wanneer één van de drie afwijkt, wordt toegelicht wat daar aan de hand is.

Jaarstukken

8

Financiële positie, resultaat en bestemming Financiële positie

Begroting voor wijziging De begroting 2020 voor wijziging (de primitieve begroting) sloot met een overschot van € 310.000 en na verwerking van de door u vastgestelde amendementen met een overschot van € 285.000. Begrotingswijzigingen De financiële positie is in 2020 tussentijds door begrotingswijzigingen aangepast. Driemaal als gevolg van een begrotingswijziging uit 2019 en zeventien maal als gevolg van een door u vastgestelde begrotingswijziging 2020. Sommige van deze zeventien begrotingswijzigingen 2020 hebben geen financieel effect voor het jaar 2020, maar wel een meerjarig financieel effect. Voor deze laatste wijzigingen is het effect voor 2020 ‘0’.

Overzicht verloop financiele positie over het jaar 2020 Begrotingspositie begroting 2020 voor wijziging

x € 1.000

overschot

-310

tekort

25

overschot

-111

tekort

301

Begrotingswijziging Onderwerp Nummer Datum 08-11-2019 Amendement Begroting 2020 sportstimulering 16-2019

12-12-2019 Financieel effect derde bestuursrapportage 2019

17-2019

08-11-2019 Extra budget beheer en onderhoud openbare ruimte

18-2019

12-12-2019 Grondexpl. Herenland W, Kastanjelaan en Oranjehof

1-2020

12-12-2019 Openingstijden gemeentehuis

tekort

29

2-2020

12-12-2019 Belastingverordeningen 2020

overschot

-1

3-2020

20-02-2020 Werkbegroting ODR 2020

tekort

67

4-2020

11-06-2020 Begroting 2021 RAR

6-2020

11-06-2020 Jaarrekening 2019 ODR

7-2020

11-06-2020 Begroting 2021 ODR

0

8-2020

11-06-2020 Begroting 2021 Regio Rivierenland

0

9-2020

11-06-2020 Begroting 2021 VRGZ

0

10-2020

11-06-2020 Jaarrekening 2019 RAR

11-2020

11-06-2020 Begroting 2021 AVRI

12-2020

11-06-2020 Jaarstukken 2019 Regio Rivierenland

13-2020

11-06-2020 Begroting 2021 Werkzaak Rivierenland

0

14-2020

11-06-2020 Jaarrekening 2019 Neder-Betuwe

0

15-2020

11-06-2020 Begroting 2021 GGD

tekort

19

16-2020

24-09-2020 Tijdelijk gebruik voormalig Pantarijn gebouw

tekort

112

21-2020

15-10-2020 Eerste Bestuursrapportage 2020

tekort

570

41-2020

10-12-2020 Decemberrapportage 2020

overschot

-635

Totaal van de begrotingswijzigingen

tekort

339

Begrotingspositie begroting 2020 na wijziging

tekort

29

Werkelijk resultaat 2020

overschot

-1.783

Verschil begroting na wijziging en werkelijk resultaat

overschot

-1.812

Jaarstukken

0

0 overschot

-20

overschot

-12 0

overschot

-6

9

Begroting na wijziging. Na verwerking van de financiële gevolgen van de hierboven genoemde begrotingswijzigingen sloot de begroting na wijziging met een verwacht tekort van € 29.000.

Resultaatbepaling Het resultaat over het jaar 2020 De begroting na wijziging sloot met een tekort van € 29.000. Het werkelijke resultaat over het jaar 2020 bedroeg € 1.783.490 voordelig. Hieronder volgt een overzicht van het resultaat per programma voor en na bestemming.

Jaarstukken

10

Overzicht van resultaat voor en na bestemming Begr. 2020 voor wijz. Bedragen x € 1.000,-

Lasten

Baten

Saldo

Begr. 2020 na wijz. Lasten

Baten

Rekening 2020

Saldo

Lasten

Baten

Verschil

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

P1 Bestuur en Dienstverlening

2.614

-335

2.280

2.908

-335

2.574

2.874

-353

2.521

-34

-18

-52

P2 Openbare Orde en Veiligheid

2.076

-22

2.054

2.074

-6

2.068

2.114

-133

1.981

40

-127

-87

P3 Fysieke Leefomgeving

13.334

-7.477

5.857

15.992 -10.298

5.693

15.677

-9.844

5.833

-315

454

140

P4 Economie

4.305

-3.768

537

4.099

-3.648

451

2.160

-1.731

429

-1.939

1.917

-23

P5 WMO, Jeugdzorg en Participatiewet P6 Onderwijs, Sport en Welzijn

20.699

-4.392

16.307

23.485

-4.370

19.115

24.086

-5.702

18.383

601

-1.332

-731

5.367

-1.382

3.985

5.868

-1.529

4.338

5.113

-1.409

3.704

-754

121

-634

P7 Alg.Dekk.Midd, Overhead, VPB, ONV. Gerealiseerd resultaat voor bestemming Mutaties reserves

7.825 -38.898 -31.073

7.412 -40.965 -33.554

-286

-80

-366

-2.688

934

-1.754

-58

-58

876

-1.812

Gerealiseerd resultaat na bestemming

56.220 -56.274 1.976

-54

-2.233

-257

58.196 -58.507

-310

7.698 -40.885 -33.187 62.124 -61.072 5.302

1.052

-6.325

-1.023

67.426 -67.397

29

59.436 -60.138 5.302

-702

-6.384

-1.081

64.738 -66.521

-1.783

-2.688

Overzicht van de grootste afwijkingen tussen begroting na wijziging en jaarstukken Hieronder volgt een overzicht van afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de jaarstukken 2020. Het betreft hier afwijkingen groter dan € 25.000 Ook zijn er splitsingen gemaakt tussen voordelen en nadelen en tussen incidenteel en structureel.

Overzicht van de grootste afwijkingen tussen begroting na wijziging en jaarstukken: Progr.

Bedrag:

Voordeel Incidenteel

x € 1.000

Nadeel

Structureel

1 Burgerzaken

1

2 Openbare orde en veiligheid 3 Verkeer en vervoer

2

-83 Voordeel Incidenteel

3

-194 Voordeel Incidenteel

4 Openbaar groen en (openlucht)recreatie 5 Riolering

3

-236 Voordeel Incidenteel

3

241

Nadeel

Incidenteel

6 Afval 7 Milieubeheer

3

73

Nadeel

Incidenteel

3

-43 Voordeel Incidenteel

8 Begraafplaatsen en crematoria 9 Ruimtelijke ordening

3

-89 Voordeel Incidenteel

3

383

Nadeel

Incidenteel

10 Grondexploitatie 11 Bestemmingsreserve implementatie omgevingswet

3

26

Nadeel

Incidenteel

MR

-54 Voordeel Incidenteel

-42 Voordeel Incidenteel

12 Wmo 13 Jeugdzorg

5

14 Participatiewet 15 Openbaar basisonderwijs

6

16 Onderwijshuisvesting

6

-78 Voordeel Incidenteel

17 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

6

-326 Voordeel Incidenteel

18 Sportbeleid en activering

6

-97 Voordeel Incidenteel

19 Sportaccommodaties

6

-37 Voordeel Structureel

20 Culturele presentatie, -productie en -participatie

6

-131 Voordeel Incidenteel

21 Overhead

AD

-523 Voordeel Incidenteel

22 Treasury

AD

122

23 OZB woningen

AD

-28 Voordeel Incidenteel

24 Algemene uitkering

AD

-58 Voordeel Incidenteel

25 Vennootschapsbelasting

AD

30

Nadeel

Incidenteel

26 Belasting overig

AD

99

Nadeel

Incidenteel

Overige kleine verschillen overige taakvelden

1

2

Nadeel

Incidenteel

Overige kleine verschillen overige taakvelden

2

-4 Voordeel Incidenteel

Overige kleine verschillen overige taakvelden

3

-21 Voordeel Incidenteel

Overige kleine verschillen overige taakvelden

4

-23 Voordeel Incidenteel

Overige kleine verschillen overige taakvelden

6

Overige kleine verschillen overige taakvelden

AD

-8 Voordeel Incidenteel

Overige kleine verschillen overige taakvelden

MR

-16 Voordeel Incidenteel

TOTAAL (+ = tekort - = overschot)

41

Nadeel

Inc./Str.

5

-215 Voordeel

Inc./Str.

5

-557 Voordeel 27

8

Nadeel

Nadeel

Nadeel

Inc./Str. Structureel

Incidenteel

Incidenteel

-1.812

De verklaring van de grootste afwijkingen tussen begroting na wijziging en jaarstukken zoals hierboven in het overzicht opgenomen, worden bij de derde w-vraag (wat heeft het gekost) per programma uitvoerig toegelicht.

Jaarstukken

12

Resultaatbestemming Bij de resultaatbestemming doen wij u een voorstel om het resultaat van de jaarstukken te bestemmen. Bij de resultaatbestemming onderscheiden we het bestemmen van budgetten voor activiteiten waarvan de werkzaamheden nog niet zijn afgerond (budgetoverheveling) en het bestemmen van het overschot of de dekking van het tekort. Aan u wordt een voorstel gedaan om voor de onderstaande activiteiten waarvan de werkzaamheden in 2020 niet zijn afgerond de aangegeven budgetten voor verdere uitvoering in 2021 beschikbaar te stellen. Voor deze posten zijn de volgende criteria strikt toegepast: • De activiteit is niet uitgevoerd in 2020 door niet beïnvloedbare factoren. • De activiteit kan niet ten laste van het budget voor 2021 worden uitgevoerd. Wij stellen de volgende bestemmingen aan u voor: Coronagerelateerde kosten (€ 256.507) Wij stellen u voor om de niet-bestede coronacompensaties met een totaalbedrag van € 256.507 te bestemmen en deze te storten in een nieuw te vormen budget voor coronagerelateerde kosten. Hieruit kunnen coronakosten worden gedekt waar tegenover in 2021 geen compensatie staat. Concreet gaat het over de volgende compensaties. Compensatie

septembercirculaire

decembercirculaire

Inhaalzorg en meerkosten Wmo

15.254

26.214

Inhaalzorg en meerkosten Jeugd

50.945

Vrijwilligersorganisaties Jeugd

13.153

Re-integratie

14.599

Bijzondere Bijstand

3.266

Schuldhulpverlening

9.625

Lokale culturele voorzieningen

123.451

Totaal

202.803

53.704

Verkiezingen (€ 37.000) Het kabinet stelt € 30 miljoen beschikbaar om gemeenten te compenseren voor de extra kosten bij de verkiezingen als gevolg van de coronamaatregelen. We hebben hiervoor in 2020 bij de septembercirculaire een bedrag van € 37.000 ontvangen. De aanpassingen/werkzaamheden hebben echter grotendeels in 2021 plaatsgevonden. De kosten die hiermee samenhangen komen ten laste van het budget 2021. Wij stellen voor het bedrag van € 37.000 te bestemmen voor uitgaven in 2021. BOA-toezicht (€ 58.000) Er is bij de provincie subsidie aangevraagd voor BOA inzet. Daarnaast geeft de septembercirculaire ook financiële middelen voor extra BOA toezicht. Met de positieve ervaring van extra BOA inzet tijdens de Covid 19 periode in 2020 is besloten aanvullend toezicht door te zetten naar 2021. Er is besloten om dit tot eind september 2021 te voort te zetten. Door de toevoeging van zowel Rijksals provinciale subsidies wordt verzocht het positieve resultaat van € 58.000 te bestemmen voor uitgaven in 2021. Hieruit kan de aanvullende Covid inzet in 2021 worden bekostigd. Vertraagde uitvoering ICT-Projecten wegens corona (€ 64.000) Door vertraagde uitvoering van lopende ICT-investeringen wegens corona is een bedrag van € 64.000 in 2020 niet kunnen besteden.

In 2020 hebben we diverse projecten opgestart rondom het toekomstbestendig maken van onze ICTorganisatie, het stroomlijnen en optimaliseren van de informatievoorziening, het beveiligen van onze data, de digitalisering en borging van onze werkprocessen en de inrichting op de nieuwe manier van werken. De geplande uitvoering van een aantal projecten is door ontwikkelingen rondom corona vertraagd, waaronder Geovisie, Tim Enterprise en Cyclomedia. Zodoende is sprake van een incidenteel voordeel van € 64.000 voor het Jaarstukken

13

jaar 2020. Deze activiteiten kunnen niet ten laste gebracht worden van het budget voor 2021. Wij stellen daarom voor om een bedrag van € 64.000 te bestemmen voor uitgaven in 2021. Onderhoud van Watergangen (€ 110.000) Avri IBOR heeft over het boekjaar 2020 minder uitgaven gedaan voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte op de onderdelen bermonderhoud en Heesters. Er is een overschot ontstaan van € 108.000. Een van de uitvoeringstaken die de Avri in beheer heeft, is het onderhoud van watergangen. Hier is, vooruitlopend op de opgave die wij in 2021 als gemeente hebben op de B watergangen en de ontvangstplicht van het baggerslib uit de A watergangen, in 2020 beperkt inzet gepleegd. Om in 2021 te voldoen aan de wettelijke baggerplicht stellen wij voor om een bedrag van € 110.000 te bestemmen het onderhoud van watergangen in 2021. Beschermd wonen (€ 128.000) Wij hebben € 128.000 van gemeente Nijmegen ontvangen. Door de nieuwe financiële herverdeling heeft de gemeente Nijmegen de gelden verdeeld over alle gemeenten in Gelderland-Zuid en dat deze gelden nodig zijn ter dekking van uitgaven in de komende jaren. Daarom wordt voorgesteld om het bedrag van € 128.000 te bestemmen voor 2021. Re-integratie (€ 75.000) Omdat de Wet Inburgering is uitgesteld, zijn ook de taaltrajecten en pilots ten behoeve van deze nieuwe wet uitgesteld.

Om uitvoering te kunnen geven aan de nieuwe wet, wordt u voorgesteld om de rijksmiddelen van € 75.000, die wij hiervoor hebben ontvangen, te bestemmen voor 2021. Storting overschot jaarstukken 2020 in de algemene reserve (€ 1.054.983) Voorgesteld wordt het resultaat na bovenstaande bestemmingen bij te schrijven bij de algemene reserve. Dit betekent per saldo een bijschrijving van € 1.054.983 aan de algemene reserve.

Jaarstukken

14

Het Jaarverslag

Jaarstukken

15

Programmaverantwoording

Jaarstukken

16

Programma 1 Bestuur en dienstverlening Missie

Wij hebben te maken met een veranderende samenleving die voortdurend in beweging is. Dat betekent ook dat wij de samenleving in een eerder stadium betrekken bij ontwikkelingen en kansen die op ons afkomen. Bestuur en organisatie staan ten dienste van de inwoners. We redeneren ‘van buiten naar binnen’. Onze bestuurders en medewerkers staan met beide benen in de maatschappij, zodat zij inwoners en maatschappelijke partners op serieuze wijze kunnen betrekken bij voor hen belangrijke vraagstukken. Wij informeren onze inwoners goed en tijdig over het gemeentelijke beleid. Wij voeren onze taken snel, adequaat, klantgericht en klantvriendelijk uit. De wensen van onze inwoners en onze wettelijke taken zijn het uitgangspunt van onze dienstverlening. Kernwaarden die belangrijk zijn voor onze dienstverlening zijn: interactief, proactief, betrouwbaar en in persoonlijk contact. Waar het voor het bereiken van onze lokale wensen en doelen nodig is om met andere overheden samen te werken, doen wij dat op een slimme manier. Wij zien de gemeenschappelijke regelingen, die taken voor ons uitvoeren, als een verlengstuk van de gemeente. Zij verdienen serieuze aandacht, sturing en waardering.

Actuele kaderstellende beleidsnota's • • • •

Communicatiebeleidsplan (2015), (bijlage 1) Participatie en Inspraakverordening gemeente Neder-Betuwe (2015), (bijlage 1) , (bijlage 2) Verordening burgerinitiatief Neder-Betuwe (2016) Implementatieplan Klantcontactcentrum (2014)

Thema's 1.1 Communicatie

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Een optimaal ingerichte website als communicatief sterk middel om zoveel mogelijk inwoners snel op weg te helpen, juist ook op het vlak van de zorg voor onze inwoners (sociaal domein) • Een modern ingerichte website, klantgericht, toegankelijk en gebruiksvriendelijk. Tijdige en proactieve communicatie met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers • Vaststellen van een nieuw communicatiebeleidsplan, waarbij de raad wordt betrokken in de kaderstelling van het beleid. • Optimaliseren van openingstijden van het Klantcontactcentrum (KCC) vanaf 2020. De begroting en jaarrekening zijn digitaal eenvoudig toegankelijk en begrijpelijk voor inwoners • Digitaal ontsluiten van de begroting en jaarrekening (LIAS).

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting In 2020 is deze ambitie gedeeltelijk waargemaakt. Er is gewerkt aan de inrichting en verbetering van de website. Een deel is ook nog niet gerealiseerd. De inzet van communicatie rondom de coronamaatregelen was veel omvangrijker dan verwacht en heeft geleid tot een nadeel van € 41.000. De beschikbare capaciteit is in 2020 vooral ingezet voor communicatie rondom coronamaatregelen.

Jaarstukken

17

Ontwikkelingen? Tijdige en proactieve communicatie met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers In 2020 heeft door corona de Strategische Visie op Communicatie & Participatie nog geen gestalte gekregen. In 2021 hebben we dit inmiddels opgepakt. Zoals eerder genoemd is dit veroorzaakt doordat enorm veel tijd is gegaan – en nog gaat – naar communicatie rondom corona. Naast digitale informatie in de strijd tegen het coronavirus is extra ingezet op video, uitgebreidere informatie op de gemeentepagina in het huis-aan-huisblad, een extra Neder-Betuwe Magazine, inkoop illustratiemateriaal en andere zaken. Openingstijden Gemeentewinkel (KCC en balie) In 2020 zijn de openingstijden van de Gemeentewinkel verruimd. Vanaf februari was het gemeentehuis ook op de vrijdagmiddag geopend en telefonisch bereikbaar. Door de maatregelen rondom de coronacrisis, gericht op het zoveel mogelijk voorkomen van besmetting, is de dienstverlening aangepast: alleen voor zeer noodzakelijke diensten en uitsluitend op afspraak in de ochtenden en op de donderdagavond.

1.2 Een gezonde organisatie Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Een gezonde en professionele organisatiecultuur • Werken aan een compacte en efficiënte organisatie. • Werken aan een gezonde bestuurs- en organisatiecultuur, waarin professioneel, open, klant- en resultaatgericht wordt samengewerkt.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting

Ontwikkelingen? Binnen het bestuur is in 2020 wethouder Keuken vanwege zijn nieuwe baan opgevolgd door wethouder Klein. Met deze opvolging is de stabiliteit binnen het bestuur gecontinueerd. Daarnaast is in 2020 gebleken dat de organisatie ook in crisistijd wendbaar en verbindend is. De gemeente is inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties ook in deze turbulente tijd zo goed mogelijk van dienst geweest. Verder is in 2020 ingezet op het doorontwikkelen van de samenwerking binnen en buiten de organisatie, digitalisering, kwaliteit en (proces)optimalisatie. In 2021 zal dit worden voortgezet.

1.3 Intergemeentelijke en regionale samenwerking Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?

Gemeente Neder-Betuwe blijft zelfstandig en is voorloper bij het ontwikkelen en benutten van kansen in de regio • Met effectiever en efficiënter samenwerken met andere gemeenten kunnen we onze gezamenlijke lokale ambities bereiken, kosten besparen, kwetsbaarheid verder verminderen en expertise benutten.

Jaarstukken

18

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting

Ontwikkelingen? Samenwerking voor het realiseren van lokale en regionale doelen Net als in voorgaande jaren hebben we voor de realisatie van doelstellingen samengewerkt met gemeenten en Gemeenschappelijke Regelingen in Rivierenland en Gelderland-Zuid. In dit jaarverslag zijn daarvan verschillende voorbeelden opgenomen, variërend van een gezamenlijke stikstofaanpak tot regie van de VRGZ op de beheersing van de coronacrisis en een regionale voorbereiding op veranderde inburgeringswetgeving. Door nadrukkelijk in te zetten op regionale samenwerking realiseren we onze lokale doelen en ambities en versterken we de economische weerbaarheid, het vestigingsklimaat en de arbeidsmarkt. Informatieprotocol In december 2020 bent u geïnformeerd over de vaststelling van het Informatieprotocol GR'en Rivierenland door de acht colleges van de regio. Dat was een uitwerking van motie M3 die uw raad in juli 2019 had aangenomen om met de gemeenschappelijke regelingen duidelijke procesafspraken te maken voor de aanlevering van stukken aan raden. In het Informatieprotocol zijn afspraken vastgelegd over welke informatie de gemeenten op welk moment kunnen verwachten vanuit GR’en. Hiermee krijgen raden, colleges en de ambtelijke organisaties van de gemeenten meer inzicht in de aanlevering van deze stukken.

1.4 Optimaal benutten (subsidie)gelden Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Optimaal benutten van subsidiegelden van hogere overheden, bedrijven en overige instellingen • Zo vroeg mogelijk in beeld brengen van mogelijke subsidiabele projecten. • Inzetten van partijkanalen en regionale afstemming voor lobbytrajecten. • Tijdig betrekken van de gemeenteraad bij wensen.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting

Ontwikkelingen? Ook in 2020 hebben we ingezet op het verwerven van subsidies van derden voor gemeentelijke initiatieven. In dit jaarverslag zijn daarvan voorbeelden opgenomen. Zo hebben we in het afgelopen jaar een bijdrage aangevraagd en gehonoreerd gekregen vanuit de RegioDeal Fruitdelta voor onderzoek naar een fietsverbinding over het Amsterdam-Rijnkanaal tussen Tiel en NederBetuwe en voor klimaat-adaptieve maatregelen in de Vogelbuurt, Bomenbuurt en Oranjebuurt. Ander voorbeelden zijn een aantal compensatiebijdragen die we bij Rijk en provincie hebben aangevraagd vanwege de coronabestrijding, specifiek voor extra handhavingskosten en minderinkomsten vanuit verhuur van sportaccommodaties. En promotie van onze wandel- en Jaarstukken

19

fietsroutes door RBT Rivierenland is mede mogelijk gemaakt door subsidie vanuit het provinciale programma Sterke Gelderse Routes. Eind 2020 zijn gesprekken gevoerd met buurgemeenten, om te onderzoeken of (opnieuw) samengewerkt zou kunnen worden rond het aantrekken van subsidies, bijvoorbeeld door het gezamenlijk inzetten van een subsidie-adviseur. Deze gesprekken worden in 2021 voortgezet.

1.5 Procedures en vergunningen

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Alleen noodzakelijke regels en verordeningen handhaven • Deregulering. • Continue ontwikkeling van de efficiëntie van procedures. • Actualiseren van beleid.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting In 2020 was beoogd de APV aan te passen op basis van de Omgevingswet en de APV-regelgeving rondom de fysieke leefomgeving (bomen, uitritten, etc.) te verwerken in het Omgevingsplan. Met het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet is ook die aanpassing uitgesteld. Zoals het er nu naar uitziet, moeten de regels uit de APV over de fysieke leefomgeving uiterlijk 2030 in het omgevingsplan worden opgenomen. De verwachting is om hier in 2022 mee te starten. De APV is in 2020 geactualiseerd (zie ook hierna).

Ontwikkelingen? Aanpassing APV Eind 2020 heeft de raad een aangepaste Algemene Plaatselijke Verordening (APV) vastgesteld. Daarin is een aantal overbodige artikelen verwijderd zoals bepalingen rondom winkelwagentjes, bedelarij en iepziekte. Verder zijn artikelen inhoudelijk aangepast om de dienstverlening naar burgers te optimaliseren en de administratieve last voor de gemeente en haar inwoners te beperken. Een voorbeeld hiervan is de meldingsplicht voor het plaatsen van voorwerpen op de weg. Om ervoor te zorgen dat inwoners goed begrijpen wat er in de APV geregeld is, worden veelgebruikte artikelen herschreven naar B1-niveau en gepubliceerd op onze website. Verbetering procedure Aanvraag tijdelijke verkeersmaatregel (lean maken van processen) Periodiek houden we onze procedures tegen het licht om onnodige verspilling voor zowel de aanvrager als de ambtelijke organisatie eruit te filteren. In 2020 hebben we efficiency aangebracht in de procedure Aanvraag tijdelijke verkeersmaatregel.

Jaarstukken

20

1.6 Stedenband Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Stedenband met een agrarische gemeente buiten Nederland • Onderzoeken van mogelijkheden voor een stedenband met een agrarische gemeenschap.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Voor samenwerking met een agrarische gemeenschap is het logisch samen te werken met onze ondernemers in de Laanboomsector. In eerdere jaarverslagen is al aangegeven dat er nu geen commitment is vanuit TCO voor het opzetten van een stedenband. In 2020 is er daarom niet actief aan gewerkt. Mocht er in de toekomst vanuit de ondernemers alsnog commitment ontstaan voor een stedenband, dan zullen wij het onderzoek opnieuw oppakken.

Ontwikkelingen? Binnen dit thema zijn er in 2020 geen ontwikkelingen geweest.

Overige ontwikkelingen Er zijn binnen dit programma geen overige ontwikkelingen te melden.

Jaarstukken

21

Verbonden partijen Regio Rivierenland

Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? Mobiliteit Goede bereikbaarheid van, naar en in de regio is een randvoorwaarde voor de economische groei en ontwikkeling van Rivierenland. De bereikbaarheid, veiligheid en doorstroming op de snelwegen A2 en A15 en op de provinciale en lokale wegen staan onder druk. Regionaal is het van belang om samen te werken aan de bereikbaarheid en te zorgen voor samenhang van regionale mobiliteitsvraagstukken. Dit geeft de lobby richting Rijk en provincie meer kracht. Wij dragen jaarlijks €1,- per inwoner bij aan het regionale Mobiliteitsfonds. Er wordt ingezet op robuuste, duurzame en slimme bereikbaarheid van de regio. Wat gaat de regio ervoor doen? Korte en lange termijn projecten uitvoeren, die staan in het Uitvoeringsplan Mobiliteit (juni 2019 vastgesteld). Dit uitvoeringsplan is een doorlopend programma en zet in op een robuust, duurzaam en slim netwerk. Van belang is het bevorderen van het gebruik van de fiets en het optimaliseren van het openbaar vervoer. Niet alleen voor een bijdrage aan het klimaat, ook de vitaliteit van burgers en de leefbaarheid van de kernen neemt hiermee sterk toe. Het verbeteren van de bereikbaarheid wordt zoveel mogelijk op een slimme, duurzame en innovatieve manier gedaan.

Belangrijke projecten zijn samenwerking met Rijkswaterstaat en/of de provincie voor betere doorstroming op de A2 en A15 en de spoorverbinding Tiel – Arnhem. Breedband De gezamenlijke ambitie van Regio Rivierenland is om een 100% dekkend open breedbandnetwerk te realiseren. Zie hierover meer bij Programma 4. Economie en Logistiek Wij dragen jaarlijks € 3,- per inwoner bij voor vulling van het Regionaal Investerings Fonds (RIF). Subsidieaanvragen bij het RIF kunnen gaan over een van de drie regionale (economische) speerpunten of een combinatie van speerpunten. Wat gaat de regio ervoor doen? Informeren, stimuleren en faciliteren van ondernemers in Neder-Betuwe bij het indienen van RIF projectaanvragen. Wij ondersteunen de Logistieke Hotspot Rivierenland (LHR) en zijn betrokken bij de verbetering van LHR naar LHR 2.0. In de gewijzigde organisatiestructuur LHR 2.0 wordt niet meer gewerkt met certificaten, maar met partnerschap van de verschillende samenwerkingspartners. De gemeenten binnen Regio Rivierenland worden dan partner van de Stichting Nieuwe LHR. Recreatie en toerisme Ondersteunen van RBT Rivierenland met een jaarlijkse bijdrage van € 1,- per inwoner en hier jaarlijkse prestatieafspraken met het RBT over maken. RBT Rivierenland zet 20 uur dienstverlening specifiek voor Neder-Betuwe in.

Agribusiness Faciliteren van Greenport Gelderland met een jaarlijkse financiële bijdrage en zitting nemen in de Stuurgroep en Projectgroep Laanboompact. Regionale profilering, lobby en versterking Werken aan de profilering, lobby en branding van de regio Delta Fruitland in overeenstemming met het uitvoeringsprogramma van het Ambitiedocument 2016-2020 Regio Rivierenland. De regio komt Jaarstukken

22

met een procesvoorstel voor evaluatie van het Ambitiedocument 2016-2020 en RIF 2016-2020 en met een aanpak voor herijking van het Regionale Ambitie document (2020-2024). Duurzame energie Erop richten om in 2020 10% van de regionaal verbruikte energie lokaal en duurzaam op te wekken en het gebruik van fossiele brandstoffen te verminderen. Dit conform het uitvoeringsprogramma Duurzame Energie. Resultaat/tijd Middelen

Toelichting

Ontwikkelingen? Opstellen Regionaal Economisch Ambitiedocument 2021-2024 In 2020 is de regio gestart met het herijken van het Regionaal Economisch Ambitiedocument. In verschillende bijeenkomsten is de raad bijgepraat over de fasegewijze aanpak hiervan. Begin 2021 zijn ook bijeenkomsten georganiseerd waarin raadsleden hun input konden meegeven. Het traject leidt naar verwachting tot een document dat voor de zomer van 2021 aan de gemeenteraden ter vaststelling kan worden voorgelegd. Regiodeal Fruitdelta Rivierenland In juli 2020 is de Regiodeal FruitDelta Rivierenland ondertekend: een arrangement tussen de regio en het Rijk om de kracht van de regio te versterken. Provincie Gelderland, Regio Rivierenland, Waterschap Rivierenland, RW-POA Rivierenland en Gebiedscoöperatie Rivierenland hebben de deal namens de regio ondertekend. Met de Regiodeal krijgt de regio de kans om van het Rijk ondersteuning te ontvangen in de vorm van financiële middelen, experimenteerruimte en expertise. In de Regiodeal zijn eind 2020 in totaal 27 projecten opgenomen, die een regionale opgave oplossen en vanuit de deal een cofinancieringsbijdrage hebben gekregen. Neder-Betuwe participeert in verschillende mate in samenwerkingsverbanden die deze projecten tot stand brengen. Zo is in de projectenlijst een onderzoek opgenomen naar een fietsverbinding over het Amsterdam-Rijnkanaal tussen Tiel en Neder-Betuwe.

Daarnaast is in het kader van versnelling van klimaatbestendigheid budget beschikbaar gesteld voor klimaat-adaptieve maatregelen in de Vogelbuurt, Bomenbuurt en Oranjebuurt. De uitvoering van de Regiodeal loopt tot en met 2023.

Jaarstukken

23

Wat heeft het gekost? Programma: P1 Bestuur en Dienstverlening Begroting 2020 Bedragen x € 1.000,-

Rekening

Verschil

Voor wijziging

Na wijziging

Lasten

2.614

2.908

Begr. na wijz. / Rekening 2.874 -34

Baten

-335

-335

-353

-18

2.280

2.574

2.521

-52

Exploitatieresultaat

2020

+= nadeel - = voordeel Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 25.000 en afgerond op € 1.000) Bij programma 1 Bestuur en Dienstverlening is aan de lastenkant € 34.000 minder uitgegeven dan geraamd en aan de batenkant is € 18.000 meer ontvangen dan geraamd. Er is op dit programma een voordelig resultaat van € 52.000. Bestuur (nadeel incidenteel € 2.000) Op dit taakveld is de afwijking, € 2.000 nadeel, niet groter dan € 25.000 ad., maar we willen u wel melden dat op het onderdeel Communicatie er een nadeel is ontstaan van € 41.000. Communicatie (nadeel van € 41.000 incidenteel) Het nadeel komt door de extra bestedingen die zijn gedaan in het kader van corona voor de Gemeentepagina, overige diensten en Neder Betuwe Magazine. Het gaat om extra communicatie (naast inzet van de website en sociale media) als alternatief voor bijeenkomsten die wij door de coronacrisis niet fysiek konden houden. Extra uitgaven zijn vooral besteed aan informatievoorzieningen rondom de coronamaatregelen en de dienstverlening. Overige kleine verschillen De resterende afwijkingen van € 39.000 zijn voordelig en incidenteel op dit taakveld en vallen onder overige kleine verschillen en behoeft daarom formeel geen toelichting.

Burgerzaken (voordeel incidenteel € 54.000) Dit voordeel is voornamelijk toe te schrijven aan extra compensatie vanuit het Rijk voor de verkiezingen. Hieronder worden deze nader toegelicht. Verkiezingen Het kabinet stelt € 30 miljoen beschikbaar om gemeenten te compenseren voor de extra kosten bij de verkiezingen als gevolg van de coronamaatregelen. De extra kosten hangen onder meer samen met aanvullende kosten voor de inrichting van stemlokalen en het mogelijk moeten huren van alternatieve locaties, die in de coronacrisis beter geschikt zijn om als stemlokaal in te richten. Daarnaast werden kosten besteed aan toegankelijkheid van die locaties en aan de aanvullende werkzaamheden die gemeenten moeten doen ter voorbereiding van de verkiezingen. We hebben hiervoor in 2020 bij de septembercirculaire een bedrag van € 37.000 ontvangen. De aanpassingen/werkzaamheden vinden echter grotendeels in 2021 plaats. De kosten die hiermee samenhangen komen ten laste van het budget 2021. Wij stellen voor het bedrag van € 37.000 te bestemmen voor uitgaven in 2021. Overige kleine verschillen De resterende afwijkingen van € 17.000 zijn voordelig en incidenteel op dit taakveld en vallen onder overige kleine verschillen en behoeft daarom formeel geen toelichting. Jaarstukken

24

Programma 2 Openbare orde veiligheid Missie

Neder-Betuwe is een gemeente waar iedereen zich veilig voelt met een lokale overheid die zich daarvoor aantoonbaar inzet. Spelregels en grenzen zijn helder. Er wordt snel en merkbaar opgetreden tegen overlast en criminaliteit. We stimuleren burgers, bezoekers, ondernemers en veiligheidspartners om vanuit hun eigen verantwoordelijkheid bij te dragen aan de veiligheid binnen de gemeente.

Actuele kaderstellende beleidsnota's • • • • • • • • • •

Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 (2018) Jaarplan Veiligheid 2020 (2020) Veiligheidsstrategie 2019-2022 Oost-Nederland (2019) Meerjarenbeleidsplan 2019-2022 politie Oost-Nederland (2019) Regionaal Beleidsplan Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Regionaal Crisisplan Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Generiek Rampbestrijdingsplan VRGZ (2018) Preventie- en Handhavingsplan uitvoering Drank- en Horecawet 2018-2022 (2017) Algemene Plaatselijke verordening Gemeente Neder-Betuwe 2018 (2018)

Thema's 2.1 Hulpdiensten

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Adequate brandweerzorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding • Actualiseren van regionale rampen– en incidentbestrijdingsplannen. Dit doen we door te participeren in de werkgroep planvorming van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. • Up to date houden van de kennis en vaardigheden van de gemeentelijke crisisorganisatie. Dit wordt gedaan door de lokale crisisorganisatie (of onderdelen) te laten oefenen om de kennis en vaardigheden op peil te houden. De hulpdiensten voldoen aan de normen voor de opkomsttijden • Het toetsen van de behaalde resultaten (opkomsttijden) wordt gedaan door het opvragen en bespreken van tussentijdse rapportages.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Aan de informatie over de opkomsttijden van de Regionale Ambulancevoorziening (RAV) is te zien dat de doelstellingen niet zijn behaald. De doelstelling is: 95% van de spoedritten blijven binnen de 15-minutennorm. Het resultaat in 2020 is 89,1%. De beleidsverantwoording volgt in juni, waarbij de raad afzonderlijk wordt geïnformeerd over de jaarstukken van de verbonden partijen. De coronacrisis heeft effect gehad op de werkzaamheden en financiën van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). Dit wordt nader toegelicht bij "Veiligheidsregio Gelderland-Zuid". Op het budget 'opruimen explosieven' zijn jaarlijks afwijkingen op zowel de inkomsten als de uitgaven. Deze worden nader toegelicht bij 'Wat heeft het gekost?'.

Ontwikkelingen? Jaarstukken

25

2.2 Openbare orde en veiligheid Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Een veilige gemeente dankzij een integrale aanpak • Uitvoering geven aan de kadernota Veiligheid 2019-2022 en het jaarplan veiligheid 2020. Daarbij ligt de focus op de inzet van preventiemaatregelen en het aanbieden van voorlichtingsactiviteiten. Op casusniveau wordt met betrokken partners een passende aanpak voorbereid om overlast en/of verdere problematiek tegen te gaan. Afname ondermijnende criminaliteit • Bespreken van casuïstiek in het intergemeentelijk projectbureau (aanpak van ondermijningscriminaliteit in de regio Gelderland-Zuid). Voorbeelden zijn: adresfraude, hennepteelt, illegale handel, etc. Indien noodzakelijk een plan van aanpak opstellen om tot concrete acties over te kunnen gaan. Denk aan de inzet van een integrale handhavingsactie, waarbij alle vergunningen worden gecontroleerd of een huisbezoek wordt gebracht bij vermoedens van adresfraude. • Verhoging van gericht toezicht op straat, uitgevoerd door diverse veiligheidspartners zoals BOA's, politie en overige toezichthouders. • Bewustzijnsvergroting bij inwoners, ondernemers en bezoekers door hen mee te nemen in het melden van signalen. Afname vandalisme • Inzetten op het doen van aangifte van alle vernielingen die aan gemeentelijke eigendommen worden aangericht. Als de dader bekend is, wordt de schade verhaald.

Afname van alcoholgebruik en -misbruik, drugsgebruik en drugshandel • Aanpakken van drugsproductie en –handel door het beleid op grond van artikel 13b Opiumwet en het Regionaal hennepconvenant uit te voeren. • Aanbieden van preventie/voorlichtingslessen aan VO scholen inzake alcohol, roken en blowen. • Inzetten van een medewerker van IrisZorg voor gerichte persoonlijke hulpverlening bij verslavingsproblematiek. • Inzetten op de uitwerking van het Preventie- en Handhavingsplan uitvoering Drank- en Horecawet 2018-2022. Hierbij worden jaarlijks terugkerende educatie, voorlichting en de organisatie van toezicht/handhaving ingezet. Verdere deregulering van de APV • De komst van de Omgevingswet betekent een herziening van de APV. Om het proces van deregulering efficiënt op te pakken, nemen wij de voorbereidingen op de Omgevingswet en het Omgevingsplan hierin mee. Dit betekent dat in 2020 moet worden bepaald welke verordeningen we willen behouden, welke een fysieke component hebben en welke we te zijner tijd willen/moeten opnemen in het Omgevingsplan.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting De APV is eind 2020 gedereguleerd en vastgesteld. Het bleek echter te vroeg om de WABO-gerelateerde onderwerpen al in 2020 uit de APV te halen en onder te brengen in het Omgevingsplan. Eerst willen wij ervaring opdoen met de Omgevingsplannen om zo gemotiveerd taakvelden uit de APV te halen en onder te brengen in het Omgevingsplan. De wetgever geeft ons hiervoor ook voldoende tijd tot 2030. Als gevolg van de coronacrisis zijn alle veiligheidspartners anders ingezet dan van te voren was afgestemd. Denk hierbij aan de politie en gemeentelijke handhavers (BOA’s). Omdat de focus en nadruk in

Jaarstukken

26

2020 vooral lagen op de handhaving op de coronamaatregelen, moest een prioritering voor de inzet op het gebied van Openbare Orde en Veiligheid worden gemaakt. Vanaf maart 2020 heeft het BOA-team Neder-Betuwe prioriteit gegeven aan het handhaven en/of controleren van taken vanuit de veiligheidsregio. Later zijn de taken vanuit de regio deels overgegaan in de noodwet. Vanuit deze wettelijke kaders is er veel aandacht geweest voor vragen vanuit inwoners of ondernemers, aanspreekpunt 1,5 meter loket, weekenddiensten, trouwlocaties, jeugdoverlast en gedoogverklaringen. Hierdoor is een aantal reguliere controletaken niet geheel uitgevoerd. Door subsidiemaatregelen vanuit Rijk en provincie kon beperkt extra boa-capaciteit worden ingezet om de last voor het reguliere BOA-team te verlichten. Dit heeft geleid tot een incidenteel financieel voordeel (zie ook 'Wat heeft het gekost?'). Deze werkwijze zal worden doorgezet in 2021. Ontwikkelingen?

Overige ontwikkelingen Binnen de aanpak van ondermijning (afname van ondermijnende criminaliteit) is in 2020 de noodzaak ontstaan om subthema's te prioriteren. Zowel op landelijk, regionaal als lokaal niveau is extra aandacht nodig bevonden voor criminaliteit in het buitengebied, vakantieparken, zorgfraude en cybercrime. Hiervoor is de samenwerking met externe partners gezocht en zijn de eerste stappen gezet om te komen tot integrale acties.

Beleidsindicatoren Naam Indicator: Eenheid:

Bron:

Verwijzingen Halt

Bureau Halt

aantal per 1.000 inwoners

2014

2015

2016

2017

2018

2019 2020

NB 147,00 66,00

75,00

84,00

45,00

49,00

L Winkeldiefstallen

aantal per 1.000 inwoners

NB 0,49

0,13

0,39

0,30

0,17

0,54

0,58

L

2,49

2,38

2,30

2,22

2,18

2,27

1,94

NB 2,70

3,30

3,30

3,50

3,40

L

5,90

5,50

5,30

5,00

4,80

NB 0,31

0,24

0,22

0,20

0,21

0,07

0,11

L

0,38

0,33

0,29

0,25

0,24

0,16

90,60

91,90

90,40

87,70

92,50

89,10

0,00

0,00

0,00

0,00

0,00

opkomsttijd Kwartaalrapportage NB 0,00 in minuten Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

0,00

8,39

10,27

7,29

0,00

0,00

0,00

0,00

Geweldsmisdrijven aantal per 1.000 inwoners Diefstallen uit woning

aantal per 1.000 inwoners

CBS

138,00 134,00 137,00 131,00 119,00 132,00

CBS

CBS

0,42

Opkomsttijden percentage Kwartaalrapportage NB ambulance binnen Regionale de norm van 15 Ambulance minuten Voorziening (RAV) L Opkomsttijden Brandweer

L

0,00

8,14

NB = Neder-Betuwe L = Landelijk

Jaarstukken

27

Verbonden partijen Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? Programma vrijwilligheid Landelijk is geconstateerd dat diverse maatschappelijke, demografische en juridische ontwikkelingen nu en in de nabije toekomst de robuustheid en toekomstbestendigheid van het stelsel van vrijwilligheid bij de brandweer zouden kunnen ondermijnen. De VRGZ gaat daarom een programma vrijwilligheid opstellen (2020-2023), dat gericht is op de onderdelen: • werving en behoud van vrijwilligers; • op korte termijn bestendigen van de inzet van vrijwilligers; • versterken paraatheid; • verkennen van mogelijkheden voor de lange termijn om het vrijwilligersstelsel meer toekomstbestendig te maken. Risicogericht werken • het verder versterken van het risicogericht werken van de brandweer door het huidige programma Risicobeheersing te actualiseren. Omgevingswet Met ingang van 1 januari 2021 wordt de Omgevingswet van kracht. Voor de brandweer spelen twee hoofdzaken een rol: • een verschuiving van regelgericht werken naar meer risicogericht adviseren; • het betrokken worden in de cocreatie van ruimtelijke ontwikkelingen rond de veiligheidsrisico's. Daarnaast is het doel om medewerkers voor te bereiden op de werkwijze die de Omgevingswet van hen vraagt. Dit betekent: • het in 2020 opleiden en trainen van medewerkers (kennis en gezag).