Bijlage 5 - Archeologisch onderzoek

Het plangebied en omgeving op het Actueel Hoogtebestand van Nederland (AHN3, 0,5 m opgevuld bron: https://www.ahn.nl)............................................................................................................................................................ 16 Afb. 9. Uitsnede van de bodemkaart met het plangebied en directe omgeving (bron: https://zoeken.cultureelerfgoed.nl). ........................................................................................................................................ 17 Afb. 10. AMK-terreinen, onderzoeksmeldingen en vondstlocaties (bron: ARCHIS 3). ....................................................... 20 Afb. 11. Resultaten booronderzoek ten behoeve van TSNO trajecten Andelst en Zetten – Dodewaard (bron: Aalbersberg et al in prep.)........................................................................................................................................................... 23 Voor het Neolithicum zijn er ongetwijfeld al mensen in het gebied van de Over-Betuwe en de Millingerwaard geweest, maar bewijzen hiervoor zijn nog niet gevonden. Eventuele bewoningsporen en gebruiksvoorwerpen zijn bedekt met rivierafzettingen. De eerste aanwijzingen voor bewoning stammen uit het Neolithicum (Nieuwe Steentijd), toen de eerste boeren in het gebied neerstreken.

Archeologische sporen, die wijzen op bewoning in het gebied vanaf de Nieuwe Steentijd, worden vrijwel uitsluitend op de hogere oeverwallen en donken aangetroffen. In veel gevallen zijn deze oudste bewoningssporen onzichtbaar geconserveerd onder latere rivierafzettingen. In de IJzertijd en de Romeinse tijd was de regio een van de dichtstbevolkte delen van ons land. Bijzonder zijn de resten van twee Romeinse tempels in Elst. Onder de middeleeuwse kerk zijn grote muurdelen gevonden van deze heiligdommen die in de eerste eeuw na Chr. zijn gebouwd. ....................................................................................... 24 Afb. 12. Het plangebied op een uitsnede van de kadastrale minuut 1811-1832 (bron: http://zoeken.cultureelerfgoed.nl). .......................................................................................................................................... 25 Afb. 13. Het plangebied op een kaart van 1900 (http://zoeken.cultureelerfgoed.nl) ......................................................... 25 Afb. 14. Het plangebied op een uitsnede van de topografische kaart uit ca. 1962 (bron: https://www.topotijdreis.nl) ........................................................................................................................................................ 26 Afb. 15.

Het plangebied op een topografische kaart uit 1980 (bron: https://www.topotijdreis.nl). ............................. 26 Afb. 16. Locaties kraters mogelijk afkomstig van artillerie, mortieren en bommen in het plangebied ...................... 28 Afb. 17. Verdachte locaties NGE T&A Survey b.v. .............................................................................................................................. 29

Lijst van bijlagen Bijlage 1. Waarderingscriteria

34

Bijlage 1

Waarderingscriteria

Waarden Beleving

Criteria Schoonheid

Herinneringswaarde Fysieke kwaliteit

Gaafheid

Conservering Inhoudelijke kwaliteit

Zeldzaamheid

Informatiewaarde

Ensemblewaarde

Representativiteit

Parameters  Zichtbaarheid vanaf het maaiveld als landschapselement  Vorm en structuur  Relatie met omgeving  Verbondenheid met feitelijke historische gebeurtenis  Associatie met toegeschreven kwaliteit of betekenis  Aanwezigheid sporen  Gaafheid sporen  Ruimtelijke gaafheid  Stratigrafie intact  Mobilia in situ  Ruimtelijke relatie tussen mobilia onderling  Ruimtelijke relatie tussen mobilia en sporen  Aanwezigheid antropogeen biochemisch residu  Stabiliteit van de natuurlijke omgeving  Conservering artefacten (metaal/overig)  Conservering organisch materiaal  Het aantal vergelijkbare vindplaatsen (complextypen) van goede fysieke kwaliteit uit dezelfde periode, binnen dezelfde archeoregio, waarvan de aanwezigheid is vastgesteld  Idem, op basis van een recente en specifieke verwachtingskaart (indien mogelijk/vereist)  Opgraving/onderzoek van vergelijkbare vindplaatsen binnen dezelfde archeoregio (minder/meer dan 5 jaar geleden; volledig/partieel)  Recent en systematisch onderzoek in de betreffende archeoregio  Recent en systematisch onderzoek van de betreffende archeologische periode  Passend binnen vastgesteld onderzoeksprogramma van universitair instituut, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed of anderen  Synchrone context (voorkomen van vindplaatsen uit dezelfde periode binnen de microregio)  Diachrone context (voorkomen van vindplaatsen uit opeen

volgende perioden binnen de microregio)  Landschappelijke context (fysisch- en historisch-geografische gaafheid van het contemporaine landschap)  aanwezigheid van contemporaine organische sedimenten in de directe omgeving  Kenmerkendheid voor een bepaald gebied en/of periode  Het aantal vergelijkbare vindplaatsen van goede fysieke kwaliteit uit dezelfde periode binnen dezelfde archeoregio waarvan de aanwezigheid is vastgesteld en waarvan behoud is gegarandeerd  Idem, op basis van een recente en specifieke verwachtingskaart

Tabel 1. Waarderingscriteria en parameters (bron: Kwaliteitshandboek, § 10.8.6 / VS06)

35