Bijlage 3 - Jaarplan veiligheid 2023

Jaarplan Veiligheid 2023 Gemeente Neder-Betuwe

d.d. 30-01-2023 EC Openbare Orde en Veiligheid

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding 1.1. Aanleiding 1.2. Doelstelling 1.3. Thema’s 1.4. Partners 1.5. Werkwijze 1.6. Beschikbare gegevens 1.7. Financiën 1.8. Communicatie

pag. 3 pag. 3 pag. 3 pag. 3 pag. 3 pag. 3 pag. 4 pag. 4

Hoofdstuk 2. Thema’s 2.1. Thema veilige woon- en leefomgeving 2.1.1. Woninginbraken 2.1.2. Zorg en veiligheidshuis Rivierenland 2.1.3. Burgernet 2.1.4. Project oud en Nieuw 2.1.5. Vandalisme offensief 2.1.6. Project Buurtbemiddeling

pag. 5 pag. 5 pag. 6 pag. 7 pag. 7 pag. 8 pag. 9

2.2. Thema bedrijvigheid en veiligheid 2.2.1. Keurmerk Veilig Ondernemen

pag. 10 pag. 10

2.3. Thema jeugd en veiligheid 2.3.1. Aanpak hinderlijke/overlastgevende jeugd 2.3.2. Aanpak risicojongeren zorgkant 2.3.3. Aanpak verslavingsproblematiek 2.3.4. Aanpak alcohol 2.3.5. Halt

pag. 11 pag. 11 pag. 12 pag. 13 pag. 14 pag. 15

2.4. Thema fysieke veiligheid

pag. 16

2.5. Thema integriteit en veiligheid 2.5.1. Aanpak ondermijning 2.5.2. Aanpak recreatieparken 2.5.3. Polarisatie en radicalisering

pag. 16 pag. 17 pag. 18 pag. 18

Hoofdstuk 3. Overige ontwikkelingen rondom het veiligheidsbeleid 3.1. Afspraken met politie pag. 20 3.2. Stand van zaken overige thema’s pag. 21 3.3. Tenslotte pag. 21

Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

2

Hoofdstuk 1. Inleiding 1.1. Aanleiding De raad heeft op 6 december 2018 de kadernota integrale veiligheid 2019-2022 vastgesteld. In de raad van maart 2023 zal de nieuwe kadernota integrale veiligheid voor de periode 2023-2026 ter besluitvorming worden voorgelegd. Om uitvoering te geven aan deze kadernota wordt jaarlijks een jaarplan opgesteld. Derhalve ligt nu het jaarplan veiligheid 2023 voor. 1.2. Doelstelling De doelstelling van het jaarplan is om uitvoering te geven aan de gestelde kaders in de kadernota integrale veiligheid 2023-2026 met als uiteindelijk doel de veiligheid op een dusdanig niveau te krijgen/houden dat alle inwoners, ondernemers en bezoekers veilig zijn en zich ook veilig voelen binnen de gemeente Neder-Betuwe. 1.3. Thema’s Binnen de kadernota integrale veiligheid 2023 - 2026 zijn vijf veiligheidsthema’s benoemd die nader zijn uitgewerkt. Deze thema’s komen voort uit de methode kernbeleid-veiligheid, op basis waarvan de kadernota is opgesteld. De vijf veiligheidsthema’s zijn: 1. Veilige woon- en leefomgeving 2. Bedrijvigheid en Veiligheid 3. Jeugd en Veiligheid 4. Fysieke veiligheid 5. Integriteit en veiligheid In hoofdstuk 2 worden per veiligheidsthema de speerpunten weergegeven. Vervolgens worden in hoofdstuk 3 de overige ontwikkelingen beschreven. 1.4.

Partners Het jaarplan veiligheid 2023 wordt, net als tijdens de voorgaande jaren, door de gemeente Neder-Betuwe in samenwerking met haar partners uitgevoerd. Werken aan veiligheid doen we samen. Vele partners zijn dagelijks direct of indirect bezig met het behouden en/of verhogen van de veiligheid in de gemeente en elke partner heeft hierin haar eigen rol en verantwoordelijkheid. 1.5. Werkwijze • •

•

Het jaarplan is een uitvoeringsplan van de kadernota integrale veiligheid 2023-2026. De kadernota wordt door de raad vastgesteld. Het jaarplan wordt vastgesteld door het college van B&W en ter informatie aan de gemeenteraad verzonden. Het jaarplan beschrijft de genoemde veiligheidsthema’s en per speerpunt wordt een terugblik gegeven op het verloop van de aanpak in 2022. Daarnaast wordt aangegeven welke activiteiten in 2023 worden voortgezet en welke nieuwe activiteiten worden ontplooid. Op deze manier geeft de gemeente sturing aan het veiligheidsbeleid, vult zij haar regierol in en stelt ze de prioriteiten vast. Per thema zijn verschillende partners betrokken die op basis van hun expertise een bijdrage leveren. Het gaat hierbij zowel om interne als externe partners. In gezamenlijkheid worden de verantwoordelijkheden en prioriteiten vastgesteld.

1.6. Beschikbare gegevens De gemeente ontvangt periodiek objectieve cijfers van de politie. Met behulp van deze politiegegevens wordt de stand van zaken met betrekking tot de vastgestelde speerpunten weergegeven. Met deze cijfers kunnen niet alleen de voorgaande jaren worden vergeleken maar kan ook een vergelijking worden gemaakt met andere gemeenten. Naast de politiegegevens wordt ook gebruik gemaakt van overige beschikbare lokale cijfers (zoals meldingen buurtbemiddeling, aantal HALT-verwijzingen, cijfers zorg- en veiligheidshuis, etc.).

Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

3

1.7. Financiën De genomen maatregelen worden bekostigd uit de aan verschillende begrotingsprogramma’s gekoppelde budgetten, die terug te vinden zijn in de reguliere begroting. Daarbij gaat het onder andere om opgenomen middelen voor de bekostiging van samenwerkingsverbanden zoals het RIEC en het IGP (Regionaal Informatie en Expertisecentrum en Intergemeentelijk Projectbureau voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit/ondermijning), het zorg- en veiligheidshuis, buurtbemiddeling en de antidiscriminatie voorziening Vizier. 1.8. Communicatie Gedurende het jaar worden diverse communicatie-uitingen voorbereid. Zo worden onder andere artikelen op de gemeentepagina, de gemeentelijke website en op social media geplaatst om inwoners, ondernemers en bezoekers te informeren over de verschillende veiligheidsthema’s en de bijbehorende aanpak. Daarnaast vindt gerichte communicatie plaats tijdens activiteiten en evenementen. Deze inzet is met name gericht op bewustzijnsbevordering en het bieden van handelingsperspectief. Indien er verder ontwikkelingen zijn op veiligheidsgebied die om verdere toelichting vragen, wordt hiervoor een aparte communicatiestrategie gekozen, veelal in afstemming met andere gemeenten in Gelderland-Zuid of specifiek in het gebied De Waarden.

Zo is in mei 2022 de week van de digitale veiligheid georganiseerd waarbij doelgericht aandacht is besteed aan diverse thema’s binnen cybercrime. Vanwege een hack in de gemeente Buren, waarbij ook gegevens van de gemeente Neder-Betuwe betrokken waren, is er op dat moment voor gekozen om niet deel te nemen aan de regionaal voorbereide preventie-activiteiten. Later, tijdens de week van de veiligheid in oktober, is alsnog aandacht besteed aan dit thema. Tijdens de week van de veiligheid (in de tweede week van oktober en door ons uitgebreid naar meerdere weken in oktober) wordt uitgebreid aandacht besteed aan de actuele veiligheidsthema’s. In 2022 lag de focus vooral op bewustwording en het bieden van handelingsperspectief bij uiteenlopende veiligheidsthema’s zoals digitale veiligheid, veilig buitengebied, huiselijk geweld en drugscriminaliteit. Voor 2023 is nog niet bekend welke thema’s extra aandacht zullen krijgen.

Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

4

Hoofdstuk 2. Thema’s 2.1. Thema veilige woon- en leefomgeving De woon- en leefomgeving heeft enerzijds betrekking op de fysieke woon- en leefomgeving zoals onder andere de fysieke inrichting en indeling van de wijk, de aanwezigheid van voorzieningen, kwaliteit en onderhoud van groen, stoepen en wegen, kwaliteit en onderhoud van verlichting, zwerfvuil en hondenpoep. Anderzijds gaat het om de sociale woon- en leefomgeving, zoals relaties of het ontbreken daarvan tussen mensen die in dezelfde omgeving wonen, betrokkenheid van de mensen bij elkaar en bij het onderhouden van de (fysieke) omgeving en, niet onbelangrijk, gedrag in de openbare ruimte. Bij dit thema wordt vooral gesproken over de objectieve of ook wel feitelijke (on)veiligheid. Zo zijn bepaalde situaties (objectief) meetbaar of zichtbaar; denk hierbij bijvoorbeeld aan, woninginbraken, autodiefstallen, de aanwezigheid van overlastgevende jeugdgroepen, burenconflicten, huiselijk geweld of seksueel geweld. Daarnaast kan er ook sprake zijn van subjectieve (on)veiligheid. De situatie is feitelijk niet onveilig maar wordt wel als onveilig ervaren als gevolg van bijvoorbeeld verloedering van de openbare ruimte, geluidsoverlast, aanwezigheid van grote groepen jongeren of doordat men elkaar niet kent, men zich alleen voelt en (sociaal) kwetsbaar is.

Binnen het thema veilige woon- en leefomgeving zijn 6 speerpunten benoemd: • Woninginbraken • Veiligheidshuis • Burgernet • Project Oud en Nieuw • Vandalisme offensief • Buurtbemiddeling 2.1.1 Woninginbraken Doel: Terugdringen aantal woninginbraken door middel van zowel preventieve als repressieve aanpak. Woninginbraak (diefstal uit woning) Incidenten

2019 33

2020 35

2021 19

2022 14

Inleiding: Dit veiligheidsthema valt onder de High Impact Crimes en is in het verleden als prioriteit door het OM, politie en gemeenten in de veiligheidsplannen opgenomen. Het aantal woninginbraken is in de vorige beleidsperiode flink gedaald waardoor de prioritering de afgelopen jaren is afgenomen. De monitoring van de cijfers en de modus operandi is in stand gehouden zodat bij toename van aantal woninginbraken en zichtbaarheid van hotspots actie kan worden ondernomen. De daling heeft waarschijnlijk ook te maken met verschuiving van dergelijke vormen van criminaliteit (de voormalige High Impact Crimes (HIC)) naar onder andere digitale criminaliteit. Terugblik 2022: • • •

Tussen oktober en maart vindt jaarlijks het 'Donkere Dagen Offensief' (DDO) plaats. In deze periode wordt door veiligheidspartners gericht aandacht besteed aan onveilige situaties en worden extra controles uitgevoerd in wijken en buurten. In het kader van het ‘Donkere Dagen Offensief’ worden in deze periode communicatie-uitingen ingezet om de inwoners bewust te maken van de extra risico’s tijdens de donkere dagen. Inwoners kunnen zelf een rol spelen in het veiliger maken van hun eigen woonomgeving en gebruiken hiervoor o.a. WhatsApp om een bewonersgroep te vormen. De gemeente stimuleert en ondersteunt nieuwe en bestaande WhatsApp-signaleringsgroepen. De gemeente ondersteunt onder andere door middel van het beschikbaar stellen van WhatsApp-buurtpreventie borden.

Wat gaan wij doen in 2023: • De gemeente blijft in samenwerking met de politie bewonersgroepen (o.a. Whatsappbuurtpreventie) stimuleren en ondersteunen. Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

5

• • •

•

De politie en gemeente onderhouden daar waar nodig de contacten met de bewonersgroepen en de WhatsApp-groep ondernemers zodat de voortgang kan worden besproken en eventuele knelpunten kunnen worden opgelost. Deelname aan en het zelf opzetten van bewonersgroepen wordt bevorderd door politie en gemeente. Het Donkere Dagen Offensief wordt voortgezet waarbij de veiligheidspartners op basis van actuele ontwikkelingen extra acties uitzetten. De gemeente sluit met voorlichtings- en preventieactiviteiten aan bij landelijke campagnes (o.a. voorafgaand aan de zomervakanties en rond het donkere dagenoffensief). Bij inbraakgolven en/of trends wordt in de lokale media extra aandacht besteed aan het thema. Indien noodzakelijk worden direct betrokken bewoners (woonachtig in de directe omgeving van locaties waar veel inbraken hebben plaatsgevonden) apart geïnformeerd. We monitoren incidenten om te kijken of we meer informatie gestuurd kunnen werken. Dit doen we aan de hand van analyses van hotspots en trends.

2.1.2 Zorg- en veiligheidshuis Rivierenland Doel: Het zorg- en veiligheidshuis zet zich middels ketenregie en procesregie in om criminaliteit en overlast te reduceren en recidive terug te dringen. Cijfers zorg- en veiligheidshuis 2019 Casussen Top X (Huiselijk geweld, jeugd, volwassenen en 7 nazorg ex-gedetineerden) Detentiemeldingen 12 Huisverbod 1

2020

2021

2022

9 14 0

12 7 2

7 12 1

Inleiding: Het zorg- en veiligheidshuis is een netwerksamenwerking. Het netwerk bestaat uit diverse partners, zowel uit de zorgketen als de strafketen. Het zorg- en veiligheidshuis stimuleert de partners om de werkprocessen beter op elkaar af te stemmen en te komen tot een sluitende aanpak bij een casus. De partners zijn vervolgens verantwoordelijk voor het uitvoeren van deze aanpak. De gezamenlijke doelstelling binnen het zorg- en veiligheidshuis is overkoepelend en overstijgt de individuele doelstellingen van afzonderlijke partners. Terugblik 2022: • Maandelijks vonden er in het zorg- en veiligheidshuis top-x en triage overleggen plaats ten behoeve van de nazorg van ex-gedetineerden, huiselijk geweld, jeugdigen en volwassenen (top x: aanpak op geprioriteerde overlastgevende personen). • Per casus werd waar nodig een gezamenlijke en geïntegreerde aanpak vanuit de gemeente, zorgpartners en justitiepartners georganiseerd in het zorg- en veiligheidshuis. • De Top‐X‐aanpak is ook dit jaar diverse malen ingezet en richtte zich op casuïstiek waarbij sprake is van een (hardnekkige) criminele levensstijl in combinatie met ernstige problemen op het gebied van huisvesting, financiën, dagbesteding en/of werk, familierelaties en gedrag. Per casus is gekeken om samen met de ketenpartners te komen tot een integraal plan van aanpak.

De complexiteit binnen sommige casuïstiek leidde tot extra evaluatiemomenten om zo de ingezette aanpak bij te kunnen sturen. Wat gaan wij doen in 2023: • Indien inwoners van de gemeente Neder-Betuwe worden besproken/beoordeeld in het zorg- en veiligheidshuis dan neemt de gemeente deel aan het overleg dat in het zorg- en veiligheidshuis met de partners plaatsvindt. Daarbij gaat het vooral om casussen op het gebied van nazorg exgedetineerden, meer- en veelplegers, huiselijk geweld en overlastveroorzakers (jeugdigen en volwassenen). • Casussen die in het zorg- en veiligheidshuis afgeschaald worden naar het Sociaal Team van de gemeente of een ander zorgnetwerk, worden door het zorg en veiligheidshuis zorgvuldig overgedragen naar de betreffende organisatie welke vervolgens de regie op zich neemt.

Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

6

2.1.3 Burgernet Doel: Communicatie met de bewoners door hen te betrekken bij veiligheidszaken, met als doel de veiligheid in de gemeente te vergroten. Burgernet

2019 4.682

Aanmeldingen Burgernet Neder-Betuwe Burgernetacties tijdkritisch (vermissing, overvallen, etc.) 9 Burgernetmail niet-tijdkritisch (woninginbraak, 31 informatieve mail, etc.)

2020 4.643

2021 4.642

11 49

7 13

2022 Niet meer inzichtelijk idem idem

Inleiding: Burgernet is een onderdeel van het Landelijk Veiligheidsprogramma en is een samenwerking tussen burgers, gemeente en politie om de veiligheid in de woon- en werkomgeving te bevorderen. Tot medio 2022 had de gemeente nog een aanjagende rol bij Burgernet. Deze rol is echter komen te vervallen. Om die reden wordt in dit jaarplan enkel nog ingegaan op de wijzigingen en zal vanaf heden geen extra inzet vanuit de gemeente meer nodig zijn. In het jaarplan 2024 wordt dit onderdeel dan ook niet meer benoemd. Terugblik 2022: Vanaf 1 september 2022 is de mogelijkheid om je als deelnemer aan te melden voor Burgernet via sms/spraak verdwenen. Aanmelden voor Burgernet kan alleen nog via de app. Burgernet kent tot nu toe attenderingen via sms/spraak (met geregistreerde deelnemers), de Burgernetapp en Twitter. Vanaf 1 september 2023 wordt geheel gestopt met de sms- en spraakberichten. Dit gebeurt gefaseerd. Op dit moment wordt al 80% van de tips ontvangen via de Burgernetapp. De informatie op de website www.Burgernet.nl is aangepast per september 2022. Via de Burgernetapp zijn/worden deelnemers gevraagd zich alvast af te melden voor sms/spraak, zij krijgen immers de actieberichten al binnen via de app. Deelnemers die toestemming hebben gegeven voor e-mail bereiken we via die weg. Tot slot zal elke deelnemer volgend jaar een afsluitend sms-bericht ontvangen.

2.1.4 Project Oud en Nieuw Doel: De jaarwisseling ordelijk en veilig te laten verlopen en de schade die elk jaar ontstaat te beperken. Jaarwisseling Schadebedrag n.a.v. vandalisme tijdens de jaarwisseling (incl. arbeidsloon)

2019-2020 2020-2021 € 9.000 € 6.625

2021-2022 € 19.204

2022-2023 € 9.000 (excl. arbeidsloon)

Inleiding: Net als in meerdere gemeenten in Nederland, is in Neder-Betuwe de jaarwisseling het grootste evenement van het jaar. Rondom de jaarwisseling bereiken de gemeente en politie verschillende signalen over mogelijke onrust door jongeren en overige openbare orde problemen. Derhalve zijn er meerdere aanleidingen om de intensieve aanpak bij de jaarwisseling jaarlijks voort te zetten. Elk jaar krijgen de politie, brandweer en overige hulpdiensten te maken met overlast door vuurwerkgebruik en vreugdevuren. Het is van groot belang om iedere jaarwisseling alert te blijven zodat agressie richting medewerkers snel en adequaat wordt aangepakt. Alle medewerkers die tijdens de jaarwisseling dienst hebben en slachtoffer zijn geworden van agressie, worden gevraagd aangifte te doen en/of melding te doen. Daarnaast worden er elk jaar vernielingen aan gemeentelijke- en particuliere eigendommen aangericht, waardoor een hoge schadepost ontstaat. Na een aantal jaren van afname en daarna een forse toename in 2021 is het schadebedrag in 2022 weer afgenomen. Elk jaar wordt de gezamenlijke aanpak geëvalueerd en worden de afspraken en verbeterpunten in overleg met de leden van de projectgroep in een draaiboek oud en nieuw vastgelegd.

Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

7

Terugblik 2022 • In januari 2023 is de evaluatie oud en nieuw over 2022-2023 opgesteld. De gemeente heeft in 2022 de gemeentelijke buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) ingezet voor specifieke controles op overtredingen op het afsteken van vuurwerk, maar ook op het aantreffen en laten verwijderen van afvalmateriaal dat veelvuldig wordt klaargezet voor het aansteken van vreugdevuren. Deze controles vinden plaats in samenwerking met de politie. De politie en boa’s hebben intensief samengewerkt om de handhaving vorm te geven. Het is alleen mogelijk de overtreder aan te pakken wanneer zij op heterdaad worden betrapt. In de praktijk blijkt dit moeilijk te realiseren. Ondanks dat hebben de boa’s en politie toch enkele overtreders kunnen verbaliseren. Naast overlast door vuurwerkgebruik was er ook sprake van overlast door het stoken van open vuren op doorgaande routes, vaak in combinatie met overmatig alcoholgebruik. • De politie heeft voorafgaand aan de jaarwisseling (preventieve) controles uitgevoerd op de aankoop van illegaal vuurwerk waarbij vroegtijdige interventies zijn gepleegd en illegaal vuurwerk van straat is gehaald. Daarnaast vonden controles plaats naar aanleiding van meldingen. • In de periode voorafgaand aan en tijdens de jaarwisseling wordt elk jaar schade aangebracht aan particuliere en gemeentelijke eigendommen.

De schade die rondom de jaarwisseling is ontstaan, is begin januari in kaart gebracht. De eerste prognose (excl. herstelwerkzaamheden) is in januari voorlopig € 9.000. Dit is onder voorbehoud, omdat niet zichtbare schade meestal pas later in het jaar duidelijk wordt. Wat gaan wij doen in 2023: • Zoals elk jaar wordt begin oktober een start gemaakt met het opstellen van een draaiboek oud en nieuw waarin de vele afspraken die met in– en externe partners worden gemaakt, opnieuw zullen worden vastgelegd. • De gemeentelijke boa’s worden ingezet in de dagen voorafgaand aan de jaarwisseling. Om tot een verdere daling van het schadebedrag te komen, blijft een integrale en veelomvattende aanpak nodig. De aanpak voor de jaarwisseling 2023-2024, borduurt voort op de voorgaande jaren en wordt opnieuw in een draaiboek oud en nieuw vastgelegd. De Avri doet namens de gemeente aangifte van alle schade die vooraf en tijdens de jaarwisseling optreedt en volgt een strakke procedure m.b.t. het verhalen van de schade. • De Vuurwerkbus blijkt een effectief middel om jongeren te bereiken en te spreken op straat. Op een laagdrempelige manier kunnen jongeren beïnvloed worden om zich positief te gedragen tijdens de jaarwisseling. • De politie zet in op controles van verkopers van illegaal vuurwerk. Dit doet de politie door online onderzoek en op basis van meldingen die de politie krijgt.

• Samen met de politie wordt gekeken naar een persoonsgerichte aanpak bij personen die zich schuldig maken aan vandalisme, agressie en grensoverschrijdend gedrag tijdens de jaarwisseling. • De politie voert diverse preventieve acties uit ten aanzien van overlastveroorzakers uit het verleden. • Op landelijk niveau zijn er diverse ontwikkelingen gaande met betrekking tot knalvuurwerk. Deze beleidsontwikkelingen worden gevolgd en worden meegenomen bij de besprekingen met betrekking tot het lokale beleid. Ook op regionaal niveau wordt afstemming gezocht, o.a. gericht op de juiste inzet van beschikbare capaciteit. 2.1.5 Vandalisme offensief Doel: Voorkomen van het aanbrengen van schade aan gemeente-eigendommen en het verhalen van schade daar waar dat mogelijk is. Inleiding: In de periode voorafgaand aan en tijdens de jaarwisseling wordt de nodige schade aangebracht aan particuliere en gemeentelijke eigendommen. Om tot een daling van het schadebedrag te komen, zijn afspraken gemaakt die in het draaiboek oud en nieuw zijn opgenomen. Door het nemen van maatregelen voorafgaand aan de jaarwisseling is de hoogte van de schade in de laatste jaren afgenomen. Helaas kan er geen garantie worden gegeven dat door het treffen van maatregelen geen schade wordt aangericht. De gemaakte afspraken zijn vastgelegd in het vandalisme offensief.

Het doel hiervan is zo effectief mogelijk te handelen zodat zoveel mogelijk wordt voorkomen dat schade wordt aangebracht en dat alles in het werk wordt gesteld om deze schade te verhalen. Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

8

Naast de aangebrachte schade die rondom de jaarwisseling ontstaat, wordt ook gedurende de rest van het jaar schade aangericht aan gemeentelijke eigendommen. Deze schade valt niet altijd direct onder vandalisme omdat deze schade niet in alle gevallen moedwillig wordt aangericht. Terugblik 2022: • De procedure met betrekking tot het verhalen van schade is uitgevoerd. Het gaat met name om vandalismeschade bij scholen en sporthallen, dumpingen (asbest en chemisch afval) en niet gemelde aanrijdingsschade en oliesporen op het wegdek. Als gevolg van het ontbreken van dadergegevens blijft het lastig om schade te verhalen. Niet gemelde aanrijdingsschade en oliesporen op het wegdek proberen wij te verhalen bij het Waarborgfonds of Nederlands Bureau Motorrijtuigverzekeraars. Wat gaan wij doen in 2023: • De procedure met betrekking tot het verhalen van de schade wordt in 2023 voortgezet. Deze procedure heeft niet alleen betrekking op de schade die is ontstaan rond de jaarwisseling, maar ook gedurende de rest van het jaar. 2.1.6 Buurtbemiddeling Doel: Buurtbemiddeling levert een bijdrage aan de bevordering van de leefbaarheid en het voorkomen van strafbaar gedrag tussen buren of buurtgenoten. Buurtbemiddeling werkt preventief en richt zich daarom op een vroegtijdige aanpak van problemen tussen buren en hiermee het voorkomen van escalatie.

Woonoverlast/Burenruzie Aantal buurtbemiddelingen Politie incidentcijfers burenruzie

2019 23 61

2020 24 55

2021 15 36

2022 19 40

Inleiding: ElkWelzijn verzorgt buurtbemiddeling in de regio Rivierenland. Dit aanbod is ontstaan na een toename van meldingen op het gebied van burenoverlast, burenconflicten en /of geluidshinder. Buurtbemiddeling versterkt de zelfredzaamheid en eigen kracht van de bewoners bij de oplossing van burenoverlast en versterkt daarmee de leefbaarheid en de sociale cohesie van de buurt. Buurtbemiddeling maakt mensen zelf verantwoordelijk voor het oplossen van een conflict. Terugblik 2022: • In 2022 hebben vrijwilligers onder leiding van ElkWelzijn 19 buurtbemiddelingen voor de gemeente Neder-Betuwe uitgevoerd waarvan 2 aangemelde personen uiteindelijk geen Buurtbemiddeling wilde. Alle zaken waren geschikt voor Buurtbemiddeling. 17 Zaken zijn in behandeling genomen waarvan er 4 zaken niet zijn opgelost omdat de buren niet wilden meewerken. Bij 9 zaken heeft buurtbemiddeling tot oplossing van de problematiek geleid of een positieve bijdrage kunnen leveren. 4 Zaken zijn nog in behandeling. • In de behandelde zaken die positief zijn afgerond is de onderlinge communicatie bevorderd en is toegewerkt naar afspraken die voor beide partijen aanvaardbaar waren. Positief afgerond kan ook betekenen dat buurtbemiddelaars mensen hebben gecoacht om zelfstandig het probleem op te lossen of er is een warme doorverwijzing geweest naar een andere instantie.

Wat gaan wij doen in 2023: • De inzet van buurtbemiddeling wordt voortgezet. • De gemeente zal het komend jaar opnieuw buurtbemiddeling goed onder de aandacht brengen zodat in- en externe partijen en bewoners op de hoogte zijn dat buurtbemiddeling kan worden ingezet/aangeboden. • De gemeente onderhoudt het contact met Elkwelzijn (de bemiddelende instantie), Thius en politie als het gaat om de inzet van buurtbemiddeling.

Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

9

2.2. Thema bedrijvigheid en veiligheid Dit thema richt zich op de aanpak van en voorkomen van criminaliteit en vandalisme op bedrijventerreinen. Binnen het thema bedrijvigheid en veiligheid is 1 speerpunt benoemd: • Keurmerk Veilig Ondernemen 2.2.1. Keurmerk Veilig Ondernemen Doel: Terugdringen van het aantal inbraken en behoud en/of verbetering van een schone, hele en veilige fysieke omgeving op de verschillende bedrijventerreinen. Inbraak bedrijventerrein Diefstal/inbraak bedrijven en kantoren Overval in bedrijven

2019 9 1

2020 14 0

2021 13 1

2022 9 1

Inleiding: Het Keurmerk Veilig Ondernemen is een waardering voor bedrijventerreinen (KVO-B) waar wordt samengewerkt om de veiligheid te verbeteren. Een belangrijke voorwaarde in het proces om een KVO-Bcertificaat te behalen, is dat ondernemers samen met gemeente, politie, brandweer en evt. andere partijen afspraken maken om overlast, criminaliteit en onderhoud en beheer aan te pakken. Dit levert een veiligere omgeving op met als resultaat een groter gevoel van veiligheid en minder schade. Het bedrijventerrein Bonegraaf te Dodewaard en het bedrijventerrein ‘t Panhuis te Kesteren hebben de samenwerking gezocht om het keurmerk te behalen. Terugblik 2022: • •

•

Het bedrijventerrein Bonegraaf te Dodewaard heeft op 14 november 2022 het Keurmerk Veilig Ondernemen Basis Samenwerken met goed gevolg doorlopen. Het certificaat moet nog uitgereikt worden door het KIWA. Het bedrijventerrein ‘t Panhuis te Kesteren heeft het keurmerk (KVO-B) per abuis laten verlopen, per 1-10-2021 had de her-certificering moeten plaatsvinden. Op 12 juli 2022 heeft de jaarlijkse schouw plaatsgevonden met de ondernemersvereniging, gemeente, brandweer en politie. De schouw met het KIWA voor de her-certificering kon vanwege groot onderhoud aan de wegen (Industrieweg en Batterijenweg) in het najaar niet meer gepland worden. Het onderhoud heeft eind november plaatsgevonden. De her-certificering wordt nu gepland in Q1 2023. Het OVPK bestuur (Ondernemersvereniging Panhuis Kesteren) heeft een initiële risicoanalyse uitgevoerd op het cameratoezicht. Hieruit komt een gemiddeld risico voor het project cameratoezicht en toegangswegen. Duidelijk zichtbare camera’s beperkt het risico aannemelijk. Conclusie is dat de ondernemers een DPIA hebben uitgevoerd (15 september 2022). Daarmee wordt dit actiepunt als afgerond beschouwd.

Wat gaan wij doen in 2023: • Op 6 februari 2023 staat de her-certificeringschouw gepland met het KIWA op ’t Panhuis in Kesteren. • Uitvoering geven aan de plannen van aanpak Keurmerk Veilig Ondernemen per bedrijventerrein, voor de onderdelen in de openbare ruimte, waarvoor de gemeente verantwoordelijk is. Audit/schouw KVO bedrijventerreinen 2023.

Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

10

2.3. Thema jeugd en veiligheid Het thema jeugd en veiligheid betreft vooral het voorkomen, beheersen en bestrijden van hinderlijk, overlastgevend en crimineel gedrag van jongeren in de openbare ruimte. Daarnaast wordt ook expliciet aandacht besteed aan alcoholgebruik en drugsgerelateerde incidenten door jongeren. Binnen het thema jeugd en veiligheid zijn vijf speerpunten benoemd: • Aanpak hinderlijke/overlastgevende jeugd • Aanpak risicojongeren zorgkant • Aanpak verslavingsproblematiek • Aanpak alcohol • Aanpak Halt 2.3.1. Aanpak hinderlijke/overlastgevende jeugd Doel: Oplossen van klachten inzake overlast van jeugd of in elk geval de klachten tot een aanvaardbaar niveau terugbrengen. Jeugdoverlast incidenten Meldingen van incidenten bij de politie

2019 74

2020 176

2021 212

2022 132

Inleiding: Binnen de grenzen van de gemeente wonen veel jongeren en met de meeste jongeren gaat het goed. Toch wordt regelmatig door inwoners overlast ervaren van jongeren die vaak in groepsverband geluidoverlast, vandalisme en vervuiling veroorzaken. Het gedrag van deze jongeren heeft een negatieve uitwerking op het leefgenot en de veiligheidsbeleving van inwoners. Maar de jeugd verdient ook een plek waar ze in de openbare ruimte samen kunnen komen. Dit voorkomt dat de jeugd samenkomt op plekken daar waar het niet mag en/of voor overlast zorgt. De jeugdoverlast wordt zowel preventief als repressief aangepakt. Terugblik 2022: • Ongeveer 1x per 6 weken vond het overleg jeugdoverlast plaats, onder regie van de gemeente. Vaste deelnemers aan dit overleg zijn de wijkagent, de boa, de interventiewerker/jongerenwerker, de straathoekwerker en de medewerker veiligheid. Indien noodzakelijk werd tussentijds via de mail/telefoon afstemming gezocht om direct in te kunnen spelen op overlastgevende situaties. • Met betrekking tot locaties, waar structurele overlast werd ondervonden, zijn met betrokken partners afspraken op locatie gemaakt. Daarnaast is ingezet op extra toezicht op deze locaties met behulp van de surveillance van de politie, boa en interventiewerker.

• De jongerenwerkers zijn preventief aanwezig geweest op de plekken waar jongeren in hun vrije tijd te vinden zijn, zoals op straat, bij een hangplek, op pleinen en in jeugdsozen. Daarbij is ingezet op het leggen en onderhouden van contact. Jongeren werden, waar nodig, aangesproken op hun gedrag en bewust gemaakt van wat hun gedrag oproept bij omwonenden. • De interventiemedewerker heeft diverse overlastmeldingen opgepakt door contact op te nemen met de melder en in gesprek te gaan met jongeren die de overlast veroorzaken. Hij heeft geprobeerd de dialoog tot stand te brengen tussen omwonenden en jongeren. In de praktijk blijkt dat in het merendeel van de overlastsituaties de gevallen rustiger/beheersbaar worden op het moment dat de interventiemedewerker betrokken is. Door het persoonlijke contact van de interventiemedewerker met de melder, de jongeren en eventueel hun ouders wordt veel van de ergernis en overlast weggenomen. • Er zijn enkele locaties in de gemeente waar meer inspanning noodzakelijk is om de ervaren overlast op te lossen. Gebleken is dat in enkele jeugdgroepen jongeren worden gesignaleerd die extra hulp op individueel niveau nodig hebben. Hierop is geïnvesteerd. Door het aanstellen van een tijdelijke coördinator jeugdoverlast zijn tevens voorbereidingen getroffen om via een gerichte methodiek met jeugdgroepen aan de slag te gaan.

• De jongerenwerkers hebben de wensen, problemen en ambities onder jongeren geïnventariseerd en de jongeren (met hulpvragen) in contact gebracht met hulpverleners. Jongeren werden verwezen naar en betrokken bij (de organisatie van) activiteiten, programma’s of projecten. Bij het ontbreken van een passend aanbod zijn, in gezamenlijkheid, activiteiten en/of programma’s geïnitieerd. Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

11

•

•

In 2022 heeft het Luilakken plaatsgevonden. Tijdens de evaluatie van het verloop van deze editie (na 2 jaar corona) is geconstateerd dat deze traditie op de huidige wijze niet langer kan plaatsvinden. De situatie met de aanwezigheid van auto’s is te gevaarlijk en brengt grote risico’s met zich mee. Afgesproken is dan ook om auto’s niet langer te laten deelnemen en in te zetten op handhaving. Eind 2021 is een motie aangenomen waarbij het college verzocht is om met de ketenpartners in gesprek te gaan over de inzet van extra jongerenwerk in relatie tot overlast en veiligheid. N.a.v. deze motie zijn in 2022 de behoeften in beeld gebracht en is ingezet op het aanstellen van een tijdelijke coördinator jeugdoverlast, het komen tot een gerichte methodiek voor de aanpak van jeugdgroepen, beoordeling van de aanwezige voorzieningen voor jeugd als het gaat om jongerenontmoetingslocaties (binnen en buiten) en het opstarten van participatietrajecten m.b.t. het verplaatsen, aanpassen of ontwikkelen van nieuwe jongerenlocaties. Wat gaan wij doen in 2023: • Het overleg jeugdoverlast blijft periodiek bij elkaar komen om zaken aangaande jeugdoverlast te bespreken. • Alle meldingen van jeugdoverlast worden op het moment van melding doorgezet naar de betrokken deelnemers van het overleg jeugdoverlast.

Bij spoed worden zaken direct opgepakt en bij geen spoed wordt de zaak besproken in het overleg jeugdoverlast. • Indien nodig zal een plan van aanpak met betrekking tot hinderlijke/overlastgevende jeugd worden opgesteld. Hierin worden afspraken voor zowel korte als langere termijn vastgelegd en worden de diverse rollen van de betrokken partners omschreven. • Vernielingen worden, voor zover mogelijk, direct gerepareerd. • De gemeente doet aangifte indien eigendommen van de gemeente zijn vernield. De schade zal, indien mogelijk, op de dader worden verhaald. • De gemeente zal inwoners blijven wijzen op het belang van het doen van meldingen bij gemeente en politie. • In dorpen waar jongerengroepen in opkomst zijn, blijven we de groepen monitoren en zetten we tijdig acties uit om escalatie te voorkomen. • Bekeken zal worden in welke vorm het Luilakken in 2023 wel door kan gaan. Daar waar nodig zullen de boa’s, de interventiemedewerker, de straathoekwerker, de medewerker veiligheid, de politie en/of overige in- en externe partners worden ingezet. • De in 2021 aangenomen motie inzake jeugdoverlast en de in 2022 ingestoken koers wordt in 2023 verder uitgewerkt en uitgevoerd. • De in 2022 aangenomen motie inzake jeugdboa’s wordt uitgewerkt.

2.3.2. Aanpak risicojongeren zorgkant Doel: Het voorkomen van problemen bij jongeren en indien nodig het ondersteunen van deze jongeren. Inleiding: Met de komst van de Jeugdwet per 2015 heeft de gemeente de verantwoordelijkheid gekregen om de zorg voor onze kinderen dichtbij en met aandacht voor hun sociale omgeving te organiseren. Het gaat hierbij om het bieden van aandacht, veiligheid en geborgenheid. Zo dicht bij huis mogelijk, zolang de veiligheid dit toestaat. De organisatie vindt plaats vanuit de Kernpunten en het Sociaal Team, indien nodig in afstemming met het zorg- en veiligheidshuis. Terugblik 2022: • Voor de inzet van preventieve activiteiten is aansluiting gezocht bij vindplaatsen op scholen, op straat, bij (sport) verenigingen (in samenspraak met de buurtsportcoaches), jongerensozen en peuterspeelzalen. • Diverse jongeren hebben in 2022 individuele ondersteuning ontvangen. • De bestaande afspraken met Mozaïek (jongerenwerk, interventiewerk en individuele jongerencoaching) en Iriszorg in de buurt (Verslavingszorg) zijn voortgezet. • Bestaande afspraken met HALT, die o.a. preventieve voorlichting geeft op scholen, zijn uitgevoerd. • In 2021 is het regieteam gekomen. Van hieruit worden de (zeer) complexe (gezins)situaties opgepakt. Dit is in 2022 voortgezet. Het betreft casussen waarin sprake is (of vermoeden) van huiselijk geweld en/of kindermishandeling.

Het regieteam richt zich met name op casusregie/monitoring. Het sociaal team richt zich vooral op kortdurende hulpverlening en werkt in dergelijke casussen samen met het regieteam. Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

12

•

•

In 2022 is verder ingezet op de samenwerking met huisartsen. De inzet was er op gericht om samenwerkingsafspraken met huisartsen te maken en een werkwijze te vinden, waardoor de vragen van jeugdigen op de juiste plek terecht komen en door de juiste expertise beoordeeld worden. Verder is de afspraak gemaakt om 1 a 2 x per jaar een overleg te plannen tussen huisartsen en college. Binnen de gemeente vindt periodiek overleg plaats over de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Op basis van ontwikkelingen en cijfers worden afspraken gemaakt voor concrete acties. Zo is er op regionaal en lokaal niveau een agenda opgesteld op basis waarvan de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling ook in de tijd goed is geborgd.

Wat gaan wij doen in 2023: • In 2023 zetten we verder in op de samenwerking met de middelbare scholen in de gemeente. We willen dat onderwijs en wijkteam elkaar beter weten te vinden en dat ondersteuning vanuit het onderwijs (beter) aansluit op jeugdhulp (jeugdwet/gemeente). Met als doel dat jongeren passende ondersteuning krijgen, zowel op school als thuis. • In 2023 wordt de samenwerking tussen de huisartsen en gemeenten verder opgepakt en de inzet van de POH jeugd (praktijkondersteuner huisarts) gemonitord. • De lokale aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling wordt verder voortgezet en er wordt uitvoering gegeven aan het regionale en lokale plan huiselijk geweld en kindermishandeling. • Individuele ondersteuning aan jongeren en de maatjesprojecten worden gecontinueerd. • Er wordt ingezet op de behoefte vanuit alle ketenpartners aan een gezamenlijke methodiek waarbij jongeren individueel en in groepsverband in beeld worden gebracht. Aan de hand van een gekozen methode wordt de groepsdynamische werking binnen een jeugdgroep centraal gesteld. Deze methodiek is een instrument om met alle ketenpartners eenduidig samen te werken in de omgang met jeugdgroepen. • Er wordt verder ingezet op de aanpak van grensoverschrijdend gedrag. Daarbij is aandacht voor de preventieve ondersteuning van de jongere (en ouders), ter voorkoming van (duurdere) intensieve hulpverleningstrajecten.

• De jongerenwerker onderhoudt contacten met keten en probeert de ingang te behouden. Toezichthouders stemmen af met de jongerenwerker wanneer er signalen zijn met betrekking tot keetbezoek. • We maken gebruik van de acties uit de Gelderse VerbeterAgenda gericht op de terugdringing van gesloten jeugdhulp, meer inzet op preventie en op het RET (regionaal Expertise team). Het RET kan ingezet worden bij casussen waar men (gemeente en Jeugdbescherming) vastloopt. • Daarnaast is er aandacht voor jongeren en eenzaamheid middels Join-us, uitgevoerd door Mozaïek. 2.3.3. Aanpak verslavingsproblematiek Doelen: Jongeren en volwassenen zoveel mogelijk bewust maken van de gevaren van alcohol- en drugsgebruik. Inwoners van Neder-Betuwe in een zo vroeg mogelijk stadium hulp bieden achter de voordeur, zodat erger wordt voorkomen. Drugs/drank overlast Incidenten

2019 32

2020 36

2021 30

2022 43

Inleiding: De inzet op verslavingsproblematiek bestaat uit verschillende onderdelen: • Ontwikkelen en uitvoeren preventieve activiteiten. • Inzet straathoekwerk om jongeren op straat te behoeden voor verslavingen of te helpen wanneer er sprake is van verslavingsproblematiek. Terugblik 2022: • Er is ook in 2022 samenwerking gezocht op het thema verslavingsproblematiek met de volgende partners: Mozaïek jongerenwerk, IrisZorg, GGD Gelderland-Zuid, politie en BOA’s. • Er zijn door het straathoekwerk van Iriszorg via ambulante rondes, contacten gelegd met diverse jongeren. Er is ook kennisgemaakt met nieuwe jeugdgroepen.

Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

13

• •

•

Door de nauwe samenwerking met politie, Mozaïek en de gemeente wordt de straathoekwerker voortdurend op de hoogte gehouden van waar jongeren te vinden zijn, of er nieuwe plekken ontstaan en over welke personen zorgen bestaan. Ook zijn enkele drankketen bezocht door de jongerenwerker en/of toezichthouder Alcoholwet. Er zijn diverse individuele trajecten geweest met jongeren op het gebied van verslaving. IrisZorg heeft middels nieuwsbrieven ouders geïnformeerd over verslavingspreventie. Er is ook een aantal online ouderavonden georganiseerd over het in gesprek gaan met je kind over thema’s als roken, alcohol en blowen (voortgezet onderwijs) en over gamen en beeldschermgebruik (groep 7 en 8 basisonderwijs). In oktober is er in het kader van STOPtober op elke zaterdag een Fresh Air Walk georganiseerd. Dit jaar hadden deze wandelingen twee doelen: de oproep om te stoppen met roken én om samen in beweging te komen. Alle inwoners waren welkom om mee te lopen. Voor de organisatie hiervan is samengewerkt door gemeente Neder-Betuwe, gemeente Buren, Samen in beweging!, Healthclub Juliën en GGD Gelderland-Zuid. Tijdens en rond de wandelingen is informatie gedeeld over stoppen met roken.

Wat gaan wij doen in 2023: • Iriszorg blijft zoveel mogelijk inzetten op verslavingspreventie middels voorlichting aan ouders o.a. via de scholen. • Het straathoekwerk wordt ook in 2023 uitgevoerd. • In de Nota Sociaal Domein zijn binnen het leefgebied Gezond en Vitaal doelstellingen opgenomen die betrekking hebben op verslavingspreventie: inwoners roken minder, drinken minder alcohol en gebruiken minder drugs. Er vindt integrale afstemming plaats over de uitvoering op dit terrein. 2.3.4. Aanpak alcohol Doel: Het alcoholgebruik onder jongeren te laten afnemen Inleiding: Op grond van de Alcoholwet is het aan de burgemeester om te handhaven op deze wet. Daarnaast heeft de gemeenteraad bepalingen rond alcohol vastgelegd in zowel de Algemene Plaatselijke Verordening als in het ‘Preventie- en handhavingsplan Alcohol gemeente Neder-Betuwe 2022 t/m 2024’. Aanvullend stelde de burgemeester de ‘Beleidsregels openbare inrichtingen (horeca) en alcoholverstrekking 2022’ vast. Terugblik 2022: • Er is een uitvoeringsplan opgesteld voor het jaar 2022 bij het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol gemeente Neder-Betuwe 2022 t/m 2024. • De ‘Beleidsregels openbare inrichtingen (horeca) en alcoholverstrekking 2022’ zijn ingevoerd en vervolgens uitgevoerd. • Het onderzoek naar naleving van de leeftijdsgrenzen alcohol is afgerond.

Vanwege aanzienlijke daling in nalevingspercentage (33%) ten opzichte van eerdere jaren (55%) heeft de burgemeester het ‘Actieplan naleving leeftijdsgrens alcohol Neder-Betuwe 2022’ vastgesteld. In dit plan is beschreven hoe de inzet van de ‘testkopermethode’ wordt geïmplementeerd bij toezicht en handhaving. Hierover is via de raadsinformatiebrief, mediakanalen en rechtstreeks richting alcoholverkopers herhaaldelijk gecommuniceerd. Horecabedrijven, winkels en instellingen die alcohol verkopen is een voorbereidingsperiode geboden om hun bedrijfsvoering (opnieuw) op orde te brengen en boetes te voorkomen bij de controles met testkopers in 2023. • Er zijn diverse publicaties over alcoholpreventie geplaatst in het Gemeentenieuws, Neder-Betuwe Magazine, in de digitale nieuwsbrief, de gemeentelijke facebookpagina en op de website (alcoholmatiging en NIX18, Zien drinken doet drinken en promotie van BOB). • Op 8 april is de jaarlijks terugkerende bijeenkomst gehouden met de commerciële horecabedrijven en Koninklijke Horeca Nederland. De korte lijnen in Neder-Betuwe zijn een groot voordeel in een goede samenwerking. Vanuit de gemeente is er getracht mee te denken om de ondernemers te steunen waar mogelijk in en na de ingrijpende coronatijd. Er zijn 5 Alcohol Verkeer Cursussen (AVC) gegeven. Deze konden jongeren die net hun rijbewijs hadden gehaald gratis volgen.

Ook dit jaar zijn verschillende ‘huiskamerketen’ bezocht in onze gemeente door de jongerenwerker en ook door de toezichthouder Alcoholwet, soms in combinatie met een toezichthouder van de Omgevingsdienst Rivierenland. Met jongeren en soms de ouders is gecommuniceerd over o.a. huisregels en veiligheid. Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

14

• •

Controles Alcoholwet: in 2022 zijn diverse bedrijven en instellingen bezocht. In de meeste gevallen werden de regels nageleefd, in enkele gevallen zijn waarschuwingsbrieven verstuurd. IrisZorg was op de jaarmarkt in Opheusden aanwezig met een stand rondom alcoholmatiging en uiting van landelijke campagnes, met daarbij een simulator waarmee bezoekers konden ervaren hoe het is om met alcohol op aan het verkeer deel te nemen

Wat gaan wij doen in 2023: • Uitvoering geven aan het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol 2022 t/m 2024 en de Beleidsregels openbare inrichtingen (horeca) en alcoholverstrekking 2022. De interne afdelingen werken integraal samen met diverse betrokken instanties, bedrijven en instellingen om uitvoering te geven aan het preventiebeleid. Het uitvoeringsplan 2023 met bijbehorend communicatieplan vormt hier de basis voor. • Vervolg geven aan het Kernteam alcoholmatiging en met elkaar kijken hoe we de krachten nog optimaler kunnen bundelen en benutten in de strijd tegen, met name, het gebruik van alcohol door jongeren onder de 18 jaar in onze gemeente. • Iriszorg vervolgt haar actieve inzet op voorlichting aan inwoners en geeft gericht advies aan gemeente en overige partijen. Deze partij vervult een extra intensieve rol in de uitvoering van campagnes op basis van het Preventie- en Handhavingsplan. • Toezichthouders Alcoholwet voeren controles uit en waar nodig zal handhaving volgen. Ook voorlichten en adviseren is een deel van hun taak. Leeftijdscontroles bleken tot nog toe niet efficiënt genoeg. Dit jaar voert de toezichthouder voor het eerst leeftijdscontroles uit met behulp van 16/17 jarige testkopers volgens een daartoe vastgesteld protocol.

• Via de gemeentelijke communicatiekanalen wordt opnieuw aandacht besteed aan alcoholmatiging, met name gericht op het voorkomen van te jong en te veel drinken en het met alcohol op achter het stuur zitten. Ook landelijke campagnes gericht op alcoholmatiging en verantwoord alcoholgebruik, zoals IkPas, ‘Zien drinken doet drinken’ en BOB, krijgen extra aandacht. • Jaarlijks vindt overleg plaats met commerciële horecaondernemers. Met de horeca wordt gecommuniceerd over diverse onderwerpen waaronder invoering van de testkopermethode bij toezicht en handhaving van de leeftijdsgrens alcohol in februari 2023. • Indien er aanleiding toe is, worden integrale horecacontroles uitgevoerd met de gemeente, ODR, politie, brandweer, belastingdienst en Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit. Ook de Nederlandse Arbeidsinspectie (voorheen ISZW) kan deel uitmaken van dit controleteam. • IVA-trainingen en AVC-cursussen worden voortgezet. • De samenwerking met de kerken wordt geïntensiveerd, hiervoor is een preventiemedewerker alcohol en drugs in de arm genomen. • Verschillende scholen worden aangemoedigd om en ondersteund bij het implementeren van het preventieprogramma ‘’Helder op School’’ en in het verlengde daarvan ‘’Samen Fris’’. • In de communicatie wordt gepoogd specifieke doelgroepen beter te bereiken (m.n. ouders, keeteigenaren, jongeren).

Dit wordt in samenspraak gedaan met de Jongerenraad. • Er wordt een integrale aanpak Keten opgezet, omdat gesignaleerd is dat dit een blijvend probleem is in de gemeente en een structurele oplossing uitblijft. • De haalbaarheid en uitvoerbaarheid van het OKO-model (voorheen: IJslands model) in Neder-Betuwe wordt in kaart gebracht. 2.3.5. Aanpak Halt Doel: Terugdringen van jeugdcriminaliteit en zo een bijdrage leveren aan een veilige en leefbare samenleving. Vanuit de expertise van Halt worden interventies op maat aangeboden. Als verbindende partner tussen het lokaal bestuur, de jeugdstrafrechtketen, de zorgketen en het onderwijs realiseert Halt normbesef en gedragsbewustzijn bij jongeren en hun ouders. Halt Aantal verwijzingen

2019 17

2020 25

2021 12

2022 5

Inleiding: Ook jongeren in onze gemeente maken zich schuldig aan strafbare feiten. Na aanhouding door de politie kunnen jongeren onder bepaalde voorwaarden worden doorgestuurd naar Halt voor een Halt-straf (12-18 jaar). Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

15

Dit houdt in dat zij een leer- en/of werkstraf krijgen opgelegd en dat er afspraken worden gemaakt over de eventuele terugbetaling van wat is vernield. Daarnaast ligt de nadruk op het confronteren van de jongere met zijn/haar gedrag en het weer goedmaken door middel van het aanbieden van excuses. Uiteraard is er wel een aantal eisen om in aanmerking te komen voor een Halt-straf. Jongeren die in onze gemeente worden aangehouden voor een strafbaar feit worden in principe in onze gemeente tewerkgesteld. Naast de Halt-straffen verzorgt Halt in onze gemeente ook voorlichtingslessen in het basisen middelbaar onderwijs. Halt biedt o.a. de volgende lessen aan: jeugdcriminaliteit, invloed van de groep, online veiligheid, veilige publieke taak en overlast tijdens de jaarwisseling (vuurwerklessen). Daarnaast kan Halt ouderbijeenkomsten verzorgen als aanvulling op een les. De scholen kunnen zelf kiezen welke les het meeste aansluit bij hun behoefte. Terugblik 2022: • Halt heeft in het basisonderwijs conform de vooraf gemaakte afspraken gerichte voorlichtingslessen gegeven. Scholen konden zelf twee onderwerpen kiezen. De lessen werden gegeven in groep 7 en/of 8. • Halt heeft in het voortgezet onderwijs conform afspraken gerichte voorlichtingslessen gegeven. Scholen konden zelf twee onderwerpen kiezen. De lessen werden gegeven in klas 1 en/of 2.

• In 2022 is het aantal verwijzingen nog verder gedaald ten opzichte van het jaar daarvoor. In 2020 was het aantal verwijzingen relatief hoger dan de jaren daarvoor i.v.m. aan corona gerelateerde zaken. In 2021 en 2022 lijkt dit aantal weer wat te zijn gestabiliseerd. Wat gaan wij doen in 2023: • In 2023 vinden opnieuw voorlichtingsactiviteiten plaats in zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs. Halt levert hierbij waar mogelijk maatwerk. • Afhankelijk van de bevindingen met het startgesprek met een jongere en de ouders wordt de invulling van de aanpak bepaald. De aanpak is gericht op het aanleren van concrete vaardigheden die crimineel gedrag moeten verminderen en gewenst gedrag bevorderen. • Ouders worden betrokken bij de Halt-straf. • Halt richt zich ook in 2023 op meer leerstraffen (pedagogische aanpak) en minder werkstraffen. In de praktijk blijkt dat een leerstraf meer tot gedragsverandering leidt dan het uitvoeren van een werkstraf, vandaar de nadruk op leerstraffen. Daarbij ligt tevens de nadruk op het aanbieden van excuses; de Halt-medewerker bereidt derhalve samen met de jongere een persoonlijk excuusgesprek voor. 2.4. Fysieke veiligheid Het thema fysieke veiligheid betreft vooral de thema’s verkeersveiligheid, brandveiligheid, externe veiligheid en rampenbestrijding en crisisbeheersing.

Deze thema’s zijn niet opgenomen in de Kadernota Integrale Veiligheid maar zijn in aparte beleidsplannen verwerkt. Doordat de thema’s niet zijn belegd binnen Integrale Veiligheid, zijn er op dit thema geen speerpunten benoemd. Er vindt wel afstemming plaats binnen het brede terrein van veiligheid. Eventuele meldingen en signalen die binnenkomen op deze thema’s worden met de juiste partners gedeeld en vervolgens wordt er vanuit die terreinen een aanpak voorbereid. 2.5. Integriteit en veiligheid Het thema integriteit en veiligheid betreft vooral de thema’s polarisatie en radicalisering, georganiseerde criminaliteit, Veilige Publieke Taak, Informatieveiligheid en ambtelijke en bestuurlijke integriteit. Binnen de gemeente Neder-Betuwe zijn de volgende speerpunten benoemd: • Aanpak ondermijning • Aanpak recreatieparken • Polarisatie en radicalisering

Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

16

2.5.1. Aanpak ondermijning Doel: Inzicht krijgen in de mate van georganiseerde criminaliteit binnen onze gemeentegrenzen. Gerichte signalen van georganiseerde criminaliteit oppakken en toewerken naar een plan van aanpak. Daarnaast is het de bedoeling de samenhang tussen bestuursrechtelijk en strafrechtelijk optreden te versterken, gerichte controles en handhavingsacties uit te voeren en zaken zoals fraude (adresfraude, zorgfraude, internetfraude, etc.) te verminderen. Ondermijning Drugshandel Mensenhandel Fraude

2019 13 1 85

2020 16 0 133

2021 7 1 136

2022 9 0 96

Inleiding: In de gemeente Neder-Betuwe blijft het zicht op illegale activiteiten die met ondermijning te maken hebben beperkt. De meldingsbereidheid is klein en het ontbreekt soms aan een handelingsperspectief op het moment dat er iets wordt opgemerkt. Om die reden wordt in verschillende samenwerkingsprojecten (o.a. op lokaal niveau in een lokaal veiligheidsoverleg en op regionaal niveau bij IGP: Intergemeentelijk Projectteam en RIEC: Regionaal Informatie- en Expertisecentrum) informatie gedeeld om uiteindelijk toch te komen tot een gerichte integrale aanpak op casusniveau. Terugblik 2022: • Vanaf 1 januari 2022 is de gemeente Neder-Betuwe actief aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem. Dit betekent dat vanaf die tijd ook de gemeente meldingen rechtstreeks ontvangt en, indien nodig in overleg met andere partners, (bestuursrechtelijke) stappen kan nemen. In 2022 hebben we 7 concrete meldingen ontvangen waarop actie is ondernomen. • In 2022 zijn geen hennepkwekerijen aangetroffen en ontmanteld. Op basis van meldingen, hebben er wel onderzoeken plaatsgevonden, maar het heeft niet geleid tot het aantreffen van een hennepkwekerij. • In het IGP (Intergemeentelijk Projectteam) is samen met de ketenpartners casuïstiek besproken op het gebied van ondermijning en integrale handhaving. Er zijn diverse zaken op het gebied van o.a.

identiteit, werk en inkomen, fraude en huisvesting besproken en aangepakt. • Het RIEC heeft in 2022 opnieuw ondersteuning geboden op het gebied van de aanpak van georganiseerde criminaliteit. Middels signalering, analyse en ondersteuning heeft zij diverse handreikingen geboden om georganiseerde criminaliteit tegen te gaan. Daarnaast is een weerbaarheidsscan uitgevoerd en zijn enkele casussen verder uitgewerkt in een plan van aanpak. • De aanpak veilig buitengebied is verder uitgewerkt. De opgehaalde informatie uit de analyse en de enquête uit 2021 heeft input geleverd voor een uitgebreide maatregelenmatrix welke door de partners als onderlegger wordt gebruikt voor de verdere uitvoering van de aanpak in het buitengebied. • Het thema cybercrime heeft opnieuw meer aandacht gekregen. Mede als gevolg van Corona zijn de diverse vormen van criminaliteit veranderd. Er is meer gebruik gemaakt van de digitale wereld waarin we nu meer zijn gaan leven. Zaken als Whatsapp-fraude en identiteitsfraude zijn sterk toegenomen. In de week van de veiligheid (oktober 2022) is hier bij stilgestaan. Wat gaan wij doen in 2023: • Meer voorlichting geven en overige preventieactiviteiten uitvoeren op het gebied van georganiseerde criminaliteit zoals fraude, witwassen, drugscriminaliteit, veilig buitengebied, etc.

• De toezichthoudende functies worden gericht ingezet voor het oppakken van signalen en het delen van onderbuikgevoelens. • Inzet op bewustzijnsbevordering bij interne en externe partners op het gebied van het herkennen van signalen. Dit door medewerkers en partners te trainen zodat zij alert zijn op mogelijke misstanden (herkennen en melden). • Signalen bespreken tijdens IGP-overleg en omzetten tot een concrete aanpak (en eventueel opplussen naar RIEC-tafel). Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

17

• • • • •

Toewerken naar het integraal afpakken van crimineel vermogen (o.a. bij witwassen) in samenwerking met RIEC en belastingdienst. Verdere uitvoering geven aan en actualiseren van het BIBOB-beleid. Vervolg geven aan de aanpak veilig buitengebied. Het thema cybercrime wordt in 2023 opnieuw centraal gesteld. Hierbij ligt de focus op het voorkomen van slachtoffers en het bieden van handelingsperspectief. De rekenkamercommissie voert een onderzoek uit op het thema ondermijning. De uitkomsten hiervan worden meegenomen bij de verdere aanpak.

2.5.2 Aanpak recreatieparken Doel: Inzicht geven in het gebruik van recreatieterreinen. Op basis van het inzicht inzetten op handhaving en/of het oplossen van geconstateerde problematiek. Inleiding: Enkele campings/vakantieparken in de gemeente hebben te maken met problemen zoals illegale bewoning, problematiek rondom huisvesting van arbeidsmigranten, verloedering, criminaliteit en problematiek rondom de huisvesting van sociaal kwetsbaren. Het gaat niet om forse problematiek maar het is wel zichtbaar dat niet alle terreinen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn: recreatie. Terugblik 2022: • Binnen onze gemeentegrenzen zijn enkele vakantieparken en campings die onvoldoende in beeld zijn en waarvan we niet precies weten wie er verblijven en met welk doel. Met behulp van het project Ariadne van de provincie Gelderland, in samenwerking met politie en Openbaar Ministerie, wordt sinds enkele jaren ingezet op het in beeld brengen van de huidige situatie op deze parken en het maken van afspraken over de aanpak ervan. Ariadne ondersteunt Gelderse gemeenten met name intensief op het gebied van toezicht en handhaving. In 2022 zijn enkele stappen gezet om te komen tot een concrete aanpak, maar dit heeft nog niet geleid tot concrete afspraken. De focus ligt vooral op handhaving. Als het gaat om openbare orde en veiligheid is het aantal incidenten en meldingen beperkt.

Wat gaan wij doen in 2023: • Uitvoering geven aan het beleid arbeidsmigranten (vanuit openbare orde en veiligheid ligt daarbij de focus op recreatieparken). • Monitoren van het gebruik van de recreatieterreinen. In beeld blijven brengen wat er goed gaat, welke misstanden er zijn en wat de risico’s zijn. Op basis van de resultaten worden afspraken gemaakt over optimalisatie van de terreinen met als doel de recreatiefunctie te optimaliseren. Daarbij wordt aandacht besteed aan thema’s als permanente bewoning, adresfraude, verloedering en overlast. 2.5.3. Polarisatie en radicalisering Doel: Meewerken aan de versterking van de aanpak van radicalisering en jihadisme Inleiding: De aanpak van radicalisering en jihadisme is een belangrijk thema in het internationale en nationale veiligheidsbeleid. De rijksoverheid werkt intensief aan de versterking van deze aanpak. Terugblik 2022: • Gemeenten hebben een belangrijke rol in de integrale aanpak. Het gaat hierin om een combinatie van preventie, repressie en nazorg. Medewerkers zijn enkele jaren geleden getraind om signalen te herkennen en te melden. Op regionaal niveau zijn in 2022 extra gelden beschikbaar gekomen voor het versterken van de aanpak op dit thema. Radicalisering komt overal voor en is van alle tijden.

Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

18

Wat gaan wij doen in 2023: • De gemeente vervult in de uitvoering vooral een preventieve rol omdat wij onze inwoners en gemeenschappen goed kennen en dus de mogelijkheid hebben om zorgwekkende ontwikkelingen tijdig te signaleren en daarop te reageren. Maar we zijn ook verantwoordelijk voor het uitwerken van op maat gemaakte deradicaliserings- en resocialisatietrajecten voor de betreffende personen. Op aanwijzing van de betrokken diensten worden de betreffende taken uitgevoerd. • Op regionaal niveau wordt het trainingsaanbod verder uitgewerkt en worden de beschikbare middelen aangewend om aan de behoefte van trainingen per gemeente te voldoen.

Jaarplan Veiligheid Neder-Betuwe 2023

19

Hoofdstuk 3. Overige ontwikkelingen rondom het veiligheidsbeleid 3.1. Afspraken met politie Begin 2019 is het meerjarenteamplan van het basisteam De Waarden in de gezagsdriehoek vastgesteld voor de periode van 2019-2022. Dit teamplan sluit aan bij de meerjarencyclus van de betrokken gemeenten, de Veiligheidsagenda van het OM, de Veiligheidsstrategie Oost-Nederland en het Meerjarenbeleidsplan van de politie. Afgesproken is dat jaarlijks bekeken wordt of er bijstelling op de thema’s nodig is. Prioriteiten De Waarden: • Ondermijning (focus op hennep, synthetische drugs, OMG’s (Outlaw Motor Gangs) en mensenhandel) • Zorg en Veiligheid (focus op personen met verward gedrag en jeugd) • Verkeersveiligheid • Cybercrime/digitale criminaliteit Terugblik 2022: • De voortgang van de resultaten op deze thema’s, evenals de ontwikkelingen in het (lokale) veiligheidsbeeld, worden periodiek gemonitord en elke vier maanden besproken in de gezagsdriehoek De Waarden. Het totaal aantal misdrijven is gedaald van 661 in 2021 naar 619 in 2022. De criminaliteitscijfers en overlastcijfers zijn in het hele gebied De Waarden zo’n 6% gedaald ten opzichte van voorgaande jaren. • Op het gebied van ondermijning is het aantal hennepkwekerijen in het gebied De Waarden ongeveer gelijk gebleven, het aantal registraties van drugs- en wapenhandel is toegenomen.

• Op het gebied van zorg en veiligheid is het aantal meldingen binnen het gebied De Waarden van overlast door verward/overspannen persoon licht gestegen in 2022 en er wordt een aanzienlijke stijging gezien van meldingen in 2021 en 2022 ten opzichte van de jaren daarvoor. • Met betrekking tot jeugdoverlast is de invloed van corona heel duidelijk zichtbaar in de cijfers. Het aantal meldingen van jeugdoverlast daalt in 2022 naar het niveau van voor corona binnen het gebied De Waarden. • Op het gebied van verkeersveiligheid is het aantal verkeersongevallen met letsel en dodelijke afloop in het gebied De Waarden hoger dan in 2021. Over langere periode bezien is in de jaren 2021 en 2022 een stijging zichtbaar ten opzichte van voorgaande jaren. • Op het gebied van digitale veiligheid is in het gebied De Waarden een structurele afname zichtbaar van het aantal geregistreerde gevallen van horizontale fraude. Dit wordt gezien als een landelijke trend. • In 2022 heeft de gezagsdriehoek De Waarden besloten om te komen tot een gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan. In dit plan zijn de prioriteiten van gezagsdriehoek De Waarden voor de periode 2023 – 2026 verwoord. Dit zijn de onderwerpen waar, naast de reguliere werkzaamheden, extra aandacht en focus op zou moeten zijn en waar meerwaarde is om op basisteamniveau samen te werken.