Bijlage 3 - Evaluatierapport

Hoe waardeert u – met een rapportcijfer van 1 tot 10 – het verloop van het afhandelingsproces van de aanvraag? Gemiddelde cijfer Communicatie tijdens proces

7,89

Duidelijkheid voorwaarden voor uitvoering

7,67

Snelheid

7,67

Begeleiding vanuit de regio

7,59

Rapportage-eisen

7,45

Duidelijkheid aanvraagformulier

7,28 0%

50% 1

Positieve punten

Verbeterpunten

▪

▪

▪ ▪

Goede begeleiding vanuit RIF / Programmamanager tijdens proces Helder proces Persoonlijk gesprek wordt als fijn ervaren

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

61

2

3 4 5 6 7 Gegeven cijfers

100% 8

9

10

Meerdere respondenten (3) geven aan dat het erg veel formulieren zijn die ingevuld moeten worden, dit kost veel tijd (voor soms een relatief laag bedrag). Het verplichte format voor het projectplan is onprettig werken als je subsidie aanvraagt bij meerdere partijen. Bovendien werd er veel hetzelfde gevraagd als in het aanvraagformulier, dus dat roept de vraag op hoe noodzakelijk het verplichte format projectplan is. De halfjaarlijkse rondes maken het wat traag, een doorlopend proces zou beter aansluiten bij de snelheid van ondernemen. Mondelinge toelichting liever in een eerder stadium, met daarbij een advies voor verbeteringen. Het Excel-formulier is ingewikkeld omdat eigenlijk meer maatwerk vereist is, wellicht mogelijkheid tot standaardisering. Er moesten herhaaldelijk aanvullingen op stukken worden aangeleverd, dit maakt de aanvraag diffuus en vraagt veel inspanning (tijd en geld) om te komen tot honorering. Wellicht de mogelijkheid om een pitch te houden voordat men over een project besluit.

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

E Uitvoering volgens verwachting (1/3) ◼ Planning ❑ De planning is in ruim 60% van de projecten goed verlopen. In circa 40% van de projecten is dit niet het geval vanwege uiteenlopende redenen: ➢ Vertraging vanwege corona (7x) ➢ Meer tijd gekost dan gepland (5x) ➢ Planning niet haalbaar omdat cofinanciering niet rond was ➢ Vertraging wegens vertrek van toenmalige projectleider ➢ Vertraging door problemen met adviesbureau ➢ Problemen bij één van onze leveranciers ➢ Project niet haalbaar gebleken

Is het project volgens de verwachtingen uitgevoerd wat betreft de volgende aspecten? 100% 80%

4

7

26

33

33

Planning

Bijdrage andere partners (cofinanciering)

Verwachte effecten

18

60% 40% 20% 0%

Ja

Nee

◼ Bijdrage andere projectpartners ❑ De cofinanciering door partners is in bijna alle projecten volgens verwachting geleverd. Slechts in enkele gevallen is dit niet het geval, om de volgende redenen: ➢ Partners enthousiasmeren is lastig door gebrek aan tijd (vrijwilligers) en budget om het project te promoten. ➢ Provincie zou als cofinancier meedoen, maar is afgehaakt ➢ De benodigde structurele bijdrage van betrokken gemeentes is nog niet gerealiseerd. ➢ Het project is helaas niet haalbaar gebleken en de subsidie geretourneerd. 62

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

E Uitvoering volgens verwachting (2/3) ◼ Verwachte effecten ❑ Voor veel projecten geldt dat ze positieve effecten (zoals toestroom toeristen, een bijdrage aan verduurzaming en het plaatsen van producten in de markt) hebben zien ontstaan of nog verwachten. ❑ Bij enkele projecten zijn de effecten minder dan verwacht door uiteenlopende redenen: ➢ Door personele wijzigingen bij de belangrijkste partijen die zouden moeten uitvoeren duurde de uitvoering lang en is er minder gebeurd dan gehoopt. ➢ Tegenvallende resultaten leidden niet tot gewenste effecten. ➢ Eén van de verwachte effecten was dat ondernemers alerter en met meer bewustzijn handelen bij werknemers met schulden. Veel ondernemers zien nog steeds niet dat zij zelf een direct belang hebben bij het ondersteunen van medewerkers met schuldenstress. ➢ Helaas is het bij conceptontwikkeling gebleven en niet tot uitvoering gekomen vanwege te hoge kosten. ➢ Na goede lancering hebben de bakkers het in de uitvoering helaas laten afweten in de PR en verkoop.. ➢ Meer respons verwacht van andere partijen in het gebied. ➢ Het project is helaas niet haalbaar gebleken en de subsidie is geretourneerd

63

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

E Uitvoering volgens verwachting (3/3) ◼ Uit de respons blijkt dat er zowel positieve aanvullende effecten zijn gerealiseerd die vooraf niet waren verwacht, maar dat er anderzijds ook diverse knelpunten zijn opgetreden. Aanvullende effecten

Knelpunten

▪

▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

64

Proces helpt enorm bij focussen op strategie, missie, focuspunten, kernwaarden. Erg bruikbaar en erg fijne ondersteuning vanuit RBT Positieve reacties van bezoekers Behoud van cultureel historisch erfgoed Meer kennis en inzicht in optimalisatie communicatie, deelname aan Puur Betuws Een brug slaan tussen producent en consument Meer werkgelegenheid door opschaling diensten in Nederland, naamsbekendheid van de regio , stad Culemborg qua duurzaamheid in zijn algemeen. Voorbeeld 15 juni opening laadplein door staatssecretaris Stientje van Veldhoven Meer cohesie Versterking netwerk, urgentie breed gedragen en men denkt in gezamenlijkheid mee over mogelijkheden / oplossingen Er ontstaan meer samenwerkingen en mogelijkheden lokaal, maar ook regionaal Samenwerkingsverband in de regio tussen onderwijs, arbeidsmarkt en burgercoöperaties op gebied van energietransitie Extra naamsbekendheid in de regio Meer aandacht voor het onderwerp vanwege media aandacht voor het project. Er is bewustwording gecreëerd bij veel bedrijven dat zij zelf iets kunnen doen aan duurzame inzetbaarheid van hun medewerkers Door kennisuitwisseling zijn er wel degelijk lokaal verbeteringen doorgevoerd in de ondersteuning van inwoners met schulden en armoedeproblematiek

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Corona zorgt voor belemmeringen (o.a. bijeenkomsten/klantcontact die niet door kunnen gaan maar ook financieel) (7x) Gebrek aan tijd en deskundigheid vrijwilligers (3x) Meer financiële impuls nodig vanuit samenwerkingspartners (2x) Trage afhandeling van de ingediende stukken en vertraagde financiering na de genoemde termijn Proces / groei gaat trager dan gewenst waardoor verdienmodel op korte termijn onder druk staat Onvoldoende strategische aanpak en middelen om structureel op te schalen en wij pleiten dan ook dat er middelen komen op landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal niveau voor dit onderwerp bij RVO, Provincie Gelderland etc. Eén van onze leveranciers is in ernstige problemen gekomen. Er was niet een primus inter parus die de verkoop en pr op zich kon nemen om dit concept te laten vliegen. Bakkers hebben het te druk daarvoor. Denken vanuit status quo. Alle partijen die met ons werkten hadden moeite in contact te treden met de bloemen/fruit corso's in Tiel. Onvoldoende druk vanuit overheden en de markt om reststromen te belasten of anderszins te vermijden. De wetgever verbiedt het samen verblijven van vissen en mensen in een overdekt bad. Dit wordt waarschijnlijk met de inwerkingtreding van de omgevingswet opgelost. Dat is medio 2023.

Het armoede en schuldenvraagstuk kan niet duurzaam worden bestreden als gemeenten niet investeren in de versterking van preventie en (vroeg)aanpak. Kleine gemeenten missen de knowhow dit te doen. Daarom is samen optrekken essentieel. Aansluiting met veerdienst naar Gorinchem moet beter. Dienstregeling verbeteren. Blijft weersafhankelijk omdat het voor fietsers en voetgangers is.

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

F Effecten project ◼ Uitgevoerde projecten leveren in veel gevallen een nieuwe dienst of product (32x), stimulering van duurzame ontwikkeling (30x) of versterking van de concurrentiepositie (26x) op.

In hoeverre heeft het uitgevoerde project onderstaande effecten opgeleverd voor u en eventuele projectpartners?

◼ Bedrijven die aangaven groei in omzet en/of groei of behoud van FTE te realiseren, 100% 90% kennen de volgende gemiddelden: 80% ❑ Extra omzet gemiddeld 50.000 euro (variërend van veelal enkele duizenden euro`s tot een drietal voorbeelden van 70K, 200k en 250K).

70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%

❑ Nieuwe FTE`s gemiddeld 5, met 2 uitschieters van 15 en 17 FTE. ❑ Behouden FTE`s gemiddeld 4, met 2 uitschieters van 10 en 15 FTE. ◼ Effecten zijn ook zichtbaar in andere onderdelen: ❑ Innovatie: nieuwe technische toepassingen, verduurzaming/circulariteit, ontwikkeling agrarische sector, samenwerkingen diverse partijen en gebruik lokale producten.

5 14

8

4 9

19

26

30

22

16

❑ Concurrentiepositie: betere bekendheid regio, positieve invloed op speerpuntsectoren, lagere energiekosten/meer verduurzaming. ❑ Vestigingsklimaat: meer activiteit/reuring door projecten en verbetering kwaliteit en concurrentiepositie van de regio. ❑ Duurzame ontwikkeling: bekendheid en bewustwording, verduurzaming van producten en diensten, door technische ontwikkelingen binnen projecten. Ja 65

3

13

32 20

6

Nee

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

12

G Lessen als projectaanvrager ◼ Respondenten geven aan diverse lessen getrokken te hebben uit de ingediende projectaanvraag: ❑ Betere voorbereiding (o.a. cofinanciering, budget, ontwerp, voorbereidingsfase en scope) (3x)

❑ Betere planning (3x) ❑ Betere en gebalanceerde samenwerking met partners (incl. duidelijk rollen taken) (2x) ❑ Liggen meer mogelijkheden in regio voor o.a. samenwerking en subsidie (2x) ❑ Geduld hebben (2x) ❑ Helderheid project vergroten en minder complex maken (2x) ❑ Realistische ambities ❑ Inbreng partijen aan voorkant beter borgen ❑ Wendbaarheid inbouwen (als-dan scenario's bespreken) ❑ Meetbaar maken van resultaten

❑ Duidelijke overdacht als project naar collega`s wordt overgeheveld ❑ Blijvende innovatie is nodig ❑ Kritischer blik naar adviesbureau ❑ Meer werken met fondsen

66

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

H Lessen voor verbetering instrument RIF Criteria

Positieve punten

Verbeterpunten

▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪

Criteria waren prima (3x) Naast de speerpunten in de regio gebeurt er steeds meer in samenhang

▪ Afhandelings -proces

▪ ▪

Loopt prima (4x) Het afhandelingsproces is transparant (2x)

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪ Overig

▪

Er wordt heel goed meegedacht bij het opstellen van de aanvraag

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

67

Helderheid criteria, deze zijn niet altijd even duidelijk waardoor ze vragen oproepen (3x) Op basis van criteria is meerwaarde voor projecten soms moeilijk aan te geven (2x) % RIF vergoeding was relatief laag t.o.v. administratie lasten Bij nieuwe initiatieven gaat vaak ook energie en kosten zitten in (algemene) zaken die niet rechtstreeks naar een concrete activiteit zijn te herleiden maar wel noodzakelijk zijn om tot die concrete activiteit te komen. Het verantwoordingsformulier biedt hiertoe weinig ruimte. Bij vormgeving criteria misschien handig om inwoners te vragen naar wat zij graag willen, waardoor keuzes ook makkelijker gemaakt kunnen worden. Afhandeling duurt soms wat lang (3x) Erg veel papierwerk en administratie (2x) Mondeling toelichting van de aanvraag met advies voor verbetering (2x) Betrokkenheid bij cofinanciering Handel aanvraag niet schriftelijk af maar kom kijken als er iets moois is gerealiseerd, toon als Board waardering voor de inzet. Er zijn twee periodes per jaar, waarin het mogelijk is een aanvraag in te dienen, wellicht kan hier soepeler mee omgegaan worden RIF kan zien of projecten elkaar zouden kunnen versterken en het is zaak in dat geval partijen samen te brengen.

Na een haalbaarheidsonderzoek actief de betrokken partijen benaderen: wat is de stand van zaken? En als blijkt dat er te weinig gebeurt, dan zelf een sessie beleggen met de partijen en de vraag stellen: waar hangt het op? Voor personen van buiten de regio zou het fijn zijn als er gedurende het evenement een soort buddy meeloopt om te helpen bij het leggen van connecties met de juiste mensen. Stem beleid en criteria af op de toekomstige behoefte van de samenleving. Als aanvrager is het zaak om tijdig en überhaupt op de hoogte te zijn van de mogelijkheden. Het is daarom van groot belang dat het RIF bij ondernemers in de regio bekend is Het zou goed zijn als het RIF inschat welke hobbels men tegen kan komen als men een project indient. Dit ook bespreken met aanvrager. En waar nodig netwerk inzetten van Economic Board. Door een paar telefoontjes van die zijde zit men sneller bij de juiste mensen aan tafel. Maken van een plan de campagne met aanvrager.

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

I Ruimte voor aanvullende opmerkingen ◼ Het RIF als instrument maar ook de samenwerking en hulp vanuit de regio worden door veel partijen als positief ervaren. ◼ Het RIF maakt in diverse projecten het verschil tussen het wel of niet slagen.

Positieve punten

Verbeterpunten

▪

▪

▪ ▪ ▪ ▪ • • ▪ ▪ ▪

▪ ▪

68

Je hebt echt het gevoel dat er regionaal mensen dicht bij je staan om nieuwe dingen in gang te zetten zonder al teveel papieren rompslomp RIF goed instrument voor stimulering. Relatief veel vrijheid in uitvoering We waren verguld met de bijdrage vanuit het RIF, zonder die bijdrage hadden we op hele belangrijke zaken moeten bezuinigen. Nu was alles 100% mogelijk!! Wij hebben heel fijn samengewerkt met Marien, die erg betrokken was en ook vaak wel even netwerk linken kon leggen voor ons. Dank daarvoor. Het RIF is een topinitiatief dat laagdrempelig is. Ik vind het enorm jammer dat het product niet op de markt is op dit moment. Ik ben zeer te spreken over de samenwerking met fruitdelta en ik kijk uit naar een eventuele samenwerking in de toekomst. Wij zijn heel dankbaar en blij dat we dit project hebben kunnen realiseren om te kunnen laten zien dat slim samenwerken loont. Dit kan ook op andere gebieden. Tot mijn grote spijt heeft de organisatie Groei & Bloei niet nogmaals gekozen voor Ophemert. Aan het RIF of de locatie Ophemert heeft dat zeker niet gelegen. RIF is een prima instituut voor de regio! Maak de investering en haal de juiste partijen er bij en wees geen kruidenier want aan het eind van de rit is het "penny wise, pound foolish". De steun van het RIF haalt je over die drempel heen.

Enorm blij dat we dit traject in zijn gegaan! Begeleiding en feedback vanuit RIF ervaren wij als zeer plezierig en constructief. Dank daarvoor.

▪

▪

Wellicht ruimte creëren voor procesgelden voor uitwerking van serieuze initiatieven. Bij een maximale subsidie van 10K zijn wat grotere projecten niet realiseerbaar. Misschien zou het goed zijn om ook wat grotere projecten te subsidiëren met bijvoorbeeld een subsidie van 25 of 50K maximaal. Deze enquête opsplitsen in vragen voor een haalbaarheidsonderzoek en een uitvoeringsproject. Bij beiden horen andere vragen.

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

3.4.2

Niet-gehonoreerde projecten

◼ In de websurvey onder projectaanvragers van niet-gehonoreerde projecten zijn de volgende vragen gesteld: A. Hoe bekend geraakt met het RIF? B. Belangrijke kenmerken van het project? C. Waardering van het aanvraagproces? D. Reden voor afwijzing? E. Acceptatie van reden voor afwijzing? F. Consequenties van afwijzing voor project? G. Wat zijn lessen voor de projectaanvrager? H. Wat zijn lessen voor RIF? I. Ruimte voor aanvullende opmerkingen

69

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

Respondenten en aard project ◼ Van de 71 afgewezen projecten hebben 24 aanvragers de vragenlijst ingevuld, d.w.z. een respons van 34%, waarmee de antwoorden indicatief zijn voor de waardering van deze groep.

◼ Het gaat daarbij om: ❑ 18 uitvoeringsprojecten ❑ 5 haalbaarheidsstudies ❑ 1 aanvraag waarvan de aard onbekend is.

Hoe bent u bekend geraakt met het RIF?

A Hoe bekend geraakt met RIF

Lokale media/krant

0

◼ Partijen zijn in veel gevallen met het RIF bekend geraakt via de gemeente (11x), de website van Fruitdelta Rivierenland (9x), of ondernemersverenigingen (9x).

3

2

Social media

3 2

9

Website Fruitdelta Rivierenland Gemeente 9

Ondernemersvereniging Bekende/vriend Weet niet meer

11

70

Overig

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

B Kenmerken projecten Verdeling over speerpunten

Onder welk(e) speerpunt(en) viel uw project?

◼ Het gros van de projecten valt onder het speerpunt Recreatie & Toerisme .

3

◼ Ook zijn er diverse projecten (2) ingediend met cross-overs tussen speerpunten: ❑ logistiek, toerisme en werkgelegenheid ❑ korte keten, technologie, ecologie, werkgelegenheid ◼ Onder de categorie ‘overig’ vallen:

Toerisme en recreatie

2

Agribusiness

1

Logistiek 13

Cross-over tussen speerpunten

4

❑ werkgelegenheid, promotie groene sector, onderwijs

Overige

❑ cultuur ❑ sport en gezondheid

Hoeveel projectpartners waren bij het project betrokken? 3

Aantal betrokken projectpartners ◼ Bij meer dan de helft van de projecten zijn 3 of meerdere projectpartners betrokken.

1 2

12

8

71

3 of meer

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

C Afhandelingsproces aanvraag

Hoe waardeert u – met een rapportcijfer van 1 tot 10 – het verloop van het afhandelingsproces van de aanvraag?

◼ De respondenten geven relatief lage cijfers voor het verloop van het afhandelingsproces; vooral de Snelheid voorwaarden voor uitvoering scoren laag. Communicatie tijdens proces ◼ Onderstaande tabel maakt inzichtelijk dat er op een aantal vlakken nog verbeterpunten zijn door te voeren.

Gemiddelde cijfer

6,48 6,18

Begeleiding vanuit regio

5,95

Duidelijke aanvraagformulier

5,56

Voorwaarden voor uitvoering

5,05 0% 1

20% 2 3

40% 4 5

60% 6 7

80% 8 9

100% 10

Gegeven cijfers Positieve punten

Verbeterpunten

Snelheid

▪ ▪

Vrij snel reactie op inhoud en verbeterpunten. Er zijn duidelijke termijnen en daar houdt het RIF zich aan

▪ ▪

Het is een lange aanvraagperiode en het duurt lang eer je antwoord krijgt (5x) Kreeg gevoel afgeraffeld te worden

Communicati e tijdens proces

▪

Het werd snel duidelijk welke details er in mijn aanvraag ontbraken. Tijdens het proces was contact prima mogelijk

▪ ▪ ▪ ▪

Erg beperkt Tot en met de aanvraag veelvuldig contact en daarna minimaal. Met Programmamanager ging het goed, maar met een Board member onvoldoende Ben zelden zo schofterig behandeld

Begeleiding vanuit regio

▪

Prima voorbereidend gesprek gehad met Programma manager

▪ ▪

Niet tot minimaal en weinig coachend (4x) Zou coöperatiever vanuit de Board kunnen zijn.

Duidelijk aanvraagformulier

▪

Redelijk duidelijk (was 2e aanvraag, dus reeds ervaring)

▪

Er wordt veel extra informatie gevraagd die de opbouw van de aanvraag onnodig moeilijk maken Niet helder welke info meerwaarde heeft om aan te leveren, sommige partijen kwamen er pas achteraf achter (vb jaarcijfers). Dit kan in eerder stadium worden gecommuniceerd

Voorwaarden voor uitvoering

▪

72

▪

▪ De voorwaarden waren helder, staan duidelijk op website vermeld

▪ ▪

Onduidelijk en diverse partijen begrijpen nog steeds niet waarom ze zijn afgewezen (3x) De uitvoering was ronduit slecht. De aanvraag was slecht gelezen en beoordeling feitelijk onjuist. Een meer gehoorde klacht vanuit de gemeente Neder Betuwe

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

D Reden voor afwijzing ◼ Respondenten geven diverse redenen waarom hun projecten zijn afgewezen. In de meeste gevallen had dit te maken met onvoldoende bijdrage aan de speerpunten en/of de kwaliteit van de aanvraag. ◼ Overige redenen: ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

Reden voor afwijzing niet helder of duidelijk (3x) Draagt te weinig bij aan de regionale ambities en heeft te weinig meerwaarde voor het Rivierenlandgebied Te plaatsgebonden / te veel gericht op gemeente (2x) Bijdrage projectpartners te onzeker Uitvoering van het project vindt deels buiten de regio Rivierenland plaats Aanvraag onjuist geformuleerd

Wat was de reden voor afwijzing van uw aanvraag? Onvoldoende bijdrage aan de speerpunten 5

Onvoldoende samenwerking met andere partijen

10

Project levert (te) weinig werkgelegenheid op 7

Project is onvoldoende innovatief Toekomstperspectief/voortzetting van project niet helder

2

8 2

73

2

Kwaliteit van aanvraag onvoldoende Overige Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

E In hoeverre (on)eens met afwijzing

In hoeverre kunt u zich vinden in de reden van afwijzing?

◼ Slechts enkele respondenten kunnen zich geheel vinden in de reden voor afwijzing van het project. ◼ Het grootste deel is het er deels mee eens of totaal niet.

3

Ik kan me er geheel in vinden

10 Ik ben het deels eens, maar deels ook niet 10

Deels mee eens, maar deels ook niet

Totaal niet mee eens

▪

▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Wel het idee dat institutionele beoordelaars ( Werkzaak en ROC) hun eigen belangen laten voorgaan. Na toelichting is meer duidelijk geworden De financiële onderbouwing had duidelijker (en daardoor sterker) gekund. Het was weliswaar een cultureel project, maar heel duidelijk met een regionale uitstraling Onszelf iets te makkelijk van af gemaakt Te ingewikkeld voor kleine lokale projecten.

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

74

Ik kan me er totaal niet in vinden

De samenwerking bestond uit ondernemers, gemeente, burgers en VMBO scholen en het initiatief stimuleerde Recreatie en toerisme. Door de regio / bedrijven was al een flink bedrag bij elkaar gebracht. Er was dus motivatie in de regio. Hetgeen veelal een voorwaarde is om verder ondersteuning te ontvangen. Deze keer is dat echter tegen ons gebruikt: ' jullie hebben al geld toegezegd gekregen’. Duidelijk in aanvraag was dat meerdere partijen betrokken waren. Reden dat het te plaatsgebonden was is m.i. bijzonder, denk aan Volendam, Giethoorn, Betuwekers, etc. Omdat het initiatief juist veel projecten zou kunnen genereren voor de regio. Omdat ik vind dat het project kansen biedt om leerlingen meer te interesseren voor de groene sector waar veel arbeidsplaatsen nodig zijn. In de Maas en Waler en via Ondernemend Maas en Waal worden ondernemers meermaals uitgenodigd om met plannen te komen. Wij hebben een plan gemaakt met een groep ondernemers, maar de nadruk lag volgens jullie te veel op Druten. Ontzettend jammer dat dat blijkbaar een probleem is. Zowel wij als provincie als RWS voorzagen dat er een alternatief voor de huidige wijze van landbouw (kunstmestgebruik, water niet vasthouden) moest komen. 3 jaar later is iedereen zich ervan bewust dat er natuurlijke, lokale voedingsstoffen aan de bodem moeten worden toegevoegd voor wateradaptatie, vruchtbare bodem en CO2 beleid.

Ondanks dat project voldeed aan alle vooraf gestelde voorwaarden en eisen, is het afgewezen. Commentaar op begroting klopte van geen kant (half en/of slecht gelezen). Voelde mij ronduit schofterig behandeld. Zal nooit meer iets doen met of rond deze club.

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

F Consequenties afwijzing voor project ◼ Van de 24 projecten zijn 11 projecten ondanks de afwijzing alsnog uitgevoerd, 10 projecten zijn niet meer uitgevoerd en van 3 projectaanvragen is de status niet aangegeven. ◼ Als gevolg van het niet toekennen van de RIF-bijdrage zijn 6 projecten minder groot opgepakt. ◼ Andere gevolgen waren dat het is opgepakt door vrijwilligerswerk en dat de financiering 100% zelfstandig is opgepakt.

G Lessen als projectaanvrager ◼ Projectaanvragers geven aan diverse lessen getrokken te hebben uit de ingediende projectaanvraag: ❑ ❑ ❑ ❑ ❑ ❑

75

Het RIF niet meer aan te schrijven/geen aanvraag meer sturen (3x) Nog gedetailleerder te werk gaan en lobbyen bij gemeente en andere subsidieverstrekkers. Beter netwerken en politiek erbij betrekken om daarmee gemiste kansen te pakken. Beter formuleren wat de bedoeling van de aanvraag is. Tips n.a.v. toelichting meenemen bij volgende poging. Duidelijker aangeven wie er potentieel werk aan over zouden houden.

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

H Lessen voor verbetering instrument RIF ◼ Criteria ❑ Zorg dat de criteria helder zijn en voor maar één manier uitlegbaar en communiceer dit vooraf (2x). ❑ Minder voorwaarden en regels. ❑ Maak ze SMART. ❑ Maak helder in hoeverre er verschil zit in criteria tussen uitvoeringsproject en haalbaarheidsstudie. ❑ Bouw een kansmeter in zodat de aanvrager eerder weet of een aanvraag kans heeft.

❑ Laat nog duidelijker zien dat jullie een strikte scheiding hanteren tussen West Maas en Waal en Druten. ❑ Neem een 4e speerpunt erbij: duurzaamheid op lange termijn en zorg voor afvaardiging van duurzaamheidsspecialist in de Board. ❑ Verschillende categorieën geeft meer kans op goede aanvraag. ◼ Afhandelingsproces ❑ Bij aanvraag gelegenheid bieden voor mondeling toelichting / ruimte voor inhoudelijk gesprek/ dialoog met Economic Board (bijvoorbeeld in vorm van pitch) (7x). ❑ Haalbaarheidsprojecten zouden sneller afgehandeld kunnen worden dan de grote projecten. ❑ Praktischer en eenvoudiger aanvraagformulier. ❑ De beoordeling naar voren halen i.p.v. naar achteren te verplaatsen om zo de lokale economie te ondersteunen, juist in deze corona crisis. ❑ Maak geen standaard brieven die niet koppen ter afronding die niet kloppen. ❑ Meer begeleiding bij aanvraag. 76

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

I Ruimte voor aanvullende opmerkingen ◼ Respondenten plaatsen de volgende slotopmerkingen ❑ Ik heb er alle begrip voor dat niet alle aanvragen gehonoreerd kunnen worden. ❑ Had beter aanvraag door iemand anders in kunnen laten vullen. Eenvoudige klare taal werkt blijkbaar niet zo goed als prachtig ingewikkeld geformuleerde aanvragen door (semi) professionals is mijn inschatting. ❑ Het lijkt noodzakelijk om professionals in te huren om een project ' toe te schrijven' naar criteria. In dit geval is een zeer toegewijd bestuur ondersteund door B&W gemeentes niet beloond. Het lijkt dat er meer naar formuleringen wordt gekeken dan naar enthousiasme en inzet van vrijwilligers. Het besluitvormingsproces is zodanig georganiseerd dat het RIF zich achter een commissie kan 'verschuilen'. ❑ Je zou als RIF kunnen helpen op terreinen waar de initiatiefnemer minder sterk in is. We zijn sterker in het inhoudelijke idee dan in de vertaling naar een waterdicht financieringsplan. ❑ De teleurstelling was heel groot aangezien we erg veel energie hadden gestoken in dit project en de aanvraag. Jammer dat er dan ook geen kleinere bijdrage mogelijk is, maar dat het project 100% wordt afgeschoten. ❑ Op alle thema's van duurzaamheid (bijvoorbeeld voedselkwaliteit, luchtkwaliteit, waterkwaliteit) zullen er naar voorbeeld van de RES strategieën moeten komen.

Alle ingediende projecten zouden op lange termijn op duurzaamheid moeten worden beoordeeld door de Board, conform het Klimaatakkoord. Als we dat zouden doen, gaan we vooroplopen als regio en dat geeft weer extra werkgelegenheid in ons gebied. ❑ Het RIF en de bijdrage vanuit de Neder Betuwe staat in het OVNB-platform sterk ter discussie. Het LIF (Lokaal investeringsfonds) lijkt een beter alternatief. ❑ Heb ook geen behoefte om hier nog tijd in te stoppen. Niet beschikbaar voor commentaar of meer feedback. Overigens: Onze plannen met het ingediende project krijgen gewoon vorm en de voorspellingen komen gewoon uit. Begreep dat het nu gefinancierde initiatief alle lessen gewoon nog een keertje over nieuw aan het leren is. Ik wil daarnaast heel duidelijk benadrukken dat ik geen enkel wrok koester naar het nieuwe initiatief. Is mooie energie en de middelen zijn ze echt van harte gegund. Ik denk alleen dat 80% van het geld geen tot weinig resultaat zal hebben en effectiever besteed had kunnen worden. 77

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

4 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN Synthese resultaten en adviezen voor vervolgperiode 78

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

4.1 Conclusies

◼

Op basis van documentenanalyse, interviews met gemeenten, Regio en externe stakeholders, rondetafelbijeenkomsten en websurveys onder raadsleden en aanvragers van gehonoreerde en niet-gehonoreerde RIF-projecten komen we tot antwoorden op de evaluatievragen, onderverdeeld naar: A. Ambitiedocument/Uitvoeringprogramma ❑

Beleidsanalyse/interventielogica

❑

Effectiviteit (realisatie/effecten)

❑

Efficiëntie (organisatie/samenwerking)

B. Regionaal Investeringsfonds (RIF) A. Positieve punten B. Verbeterpunten

79

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

A Ambitiedocument/Uitvoeringsprogramma (1) Beleidsanalyse/interventielogica ◼

◼

Het ‘waarom’ van de regionale samenwerking op economisch vlak wordt helder onderbouwd en door de meeste ondervraagden (interviews, websurvey raadsleden en ronde tafelbijeenkomsten) ook onderschreven: ❑

Stimulering van bedrijvigheid en innovatie in de speerpuntsectoren;

❑

Verbetering van het vestigingsklimaat en daarmee de concurrentiepositie van de regio;

❑

Betere afstemming van ruimtelijke en infrastructurele inzet en keuzes (o.a. RSV, breedband en verkeersinfra)

❑

Grotere naamsbekendheid en beleidsaandacht voor Rivierenland;

❑

Meer ‘massa’ (uitvoeringskracht, geld) voor allerlei initiatieven vanuit de samenleving.

De keuze van de drie speerpunten Agribusiness, Logistiek en Recreatie & Toerisme is een logische gezien de kracht en centrale ligging van Rivierenland, met de volgende kanttekeningen: ❑

80

De ambities zijn algemeen geformuleerd, slechts deels vanuit de regio te beïnvloeden en deels niet gehaald: ➢

Agribusiness: de ambitie om nog meer toonaangevend in Europa te zijn, is heel opportunistisch en moeilijk aan te tonen;

➢

Logistiek en Economie: de toevoeging Economie is niet helder (omvat alle bedrijvigheid) en Rivierenland is weliswaar erkend als logistieke hotspot, maar zit niet in de top 3, mede omdat andere hotspots veel groter zijn;

➢

Recreatie en Toerisme: de jaarlijkse omzetgroei van 5% is gehaald, maar intensivering van de samenwerking en verbetering van het toeristisch aanbod is slechts beperkt gerealiseerd.

❑

Een langere termijn inzet blijft nodig om ingezette acties te bestendigen en concrete vruchten te plukken, waarbij wel een aanscherping van de ambities/doelen en strategie wenselijk is.

❑

Bij de strategie is expliciet aandacht gewenst voor uiteenlopende doelgroepen: start-ups, gevestigde bedrijven en (gewenste) nieuwe bedrijven van elders, alsmede voor het benodigde talent en bijbehorende (o.a. ruimtelijke en duurzaamheids-) randvoorwaarden en acties. Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

A Ambitiedocument/Uitvoeringsprogramma (2) ◼ Beleidsanalyse/interventielogica vervolg ❑ De 8 opgaven zijn allemaal relevant, maar: ➢

De doelen per opgave zijn niet geconcretiseerd (‘smart’) en het is dus moeilijk vast te stellen of ze zijn gerealiseerd;

➢

Ze vormen een complexe mix (‘matrix’) van versterking van speerpunten resp. algemene randvoorwaarden op het vlak van arbeidsmarkt, ruimte, infrastructuur en profilering;

➢

Ze zijn niet verder geprioriteerd, terwijl veel stakeholders vooral nadruk willen leggen op innovatie, arbeidsmarkt en duurzaamheid.

➢

De opgave Innovatie en duurzaamheid omvat vanuit economisch perspectief twee verschillende invalshoeken, die inhoudelijk en organisatorisch niet altijd samenhangen, dus in de toekomst beter gesplitst kunnen worden.

❑ De strategie met een nieuwe rol van de overheid, samenwerking binnen en buiten de regio, inzetten op crossovers tussen speerpunten, lobby en branding, en ontwikkeling vanuit eigen kracht is zinvol gebleken, met als kanttekeningen:

81

➢

Bij de nieuwe rol van de overheid (faciliteren, samenwerken en verbinden) is de taakverdeling tussen wat het best op regionaal en wat op gemeentelijk niveau kan worden opgepakt, niet altijd helder, waardoor gemeenten soms meer aan het stuur willen zitten c.q. de regio soms meer inzet, snelheid en/of mandaat verwachten van de gemeenten;

➢

De samenwerking buiten de regio wordt nog niet structureel ingevuld (met wie, waarom: wat wil Rivierenland bij samenwerking ‘halen’ en ‘brengen’ en hoe vaak niet expliciet gemaakt);

➢

Weliswaar (o.a. via RIF) wordt gewerkt aan cross-overs tussen speerpunten en weet men elkaar op de werkvloer makkelijk te vinden, maar het versterken van cross-overs is niet structureel ingebed in de triple-helix structuren per speerpunt. Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

Effectiviteit (resultaten/effecten) ◼

◼

82

De inzet van gemeenten, Regio en externe stakeholders de afgelopen jaren om de ambities te realiseren, heeft veel positieve effecten opgeleverd ❑

De samenwerking binnen de speerpunten is verder geïntensiveerd.

❑

Door de lobby en branding is Rivierenland sterker op de kaart komen te staan bij provincie en Rijk

❑

Via uiteenlopende acties en RIF zijn innovatie en verduurzaming aangejaagd, zowel bij bedrijven, als coöperaties, stichtingen, e.d.

❑

Met name via RW-POA en de triple helix organisaties rond de drie speerpunten is werk gemaakt van verbetering van de arbeidsmarkt.

❑

Via het RAP vindt een betere afstemming van de acquisitie plaats.

❑

Gezamenlijk hebben de 8 gemeenten afspraken gemaakt over ruimtelijke keuzes en verbetering van de infrastructuur, o.a. de stimulering van snel internet en lobby voor verbetering van de bovenregionale bereikbaarheid.

Daarnaast zijn er ook een aantal verbeterpunten te noemen, met name: ❑

Concretisering van de doelen voor de volgende periode, zowel bij de speerpunten als bij meer generieke opgaven (wat wil men precies wanneer bereiken).

❑

Explicieter koppeling van de economische inzet aan welzijn en verduurzaming van de regio (focus op ‘brede welvaart’).

❑

Meer expliciete en continue communicatie over de successen van de regionaal-economische samenwerking richting burgers, bedrijfsleven en raden. Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

Efficiëntie (samenwerking en betrokkenheid) ◼

Positieve punten van de samenwerking rond het Ambitiedocument/Uitvoeringsprogramma zijn: ❑

◼

83

De afstemming tussen de 8 gemeenten (ambtelijk, bestuurlijk en deels ook tussen de raden) en met externe stakeholders (andere O’s: ondernemers, onderwijs, ondernemende burgers) is de afgelopen jaren duidelijk verbeterd.

Daarnaast zijn er ook een aantal verbeterpunten te noemen, met name: ❑

De betrokkenheid van een deel van de raadsleden bij de regionaal-economische samenwerking is beperkt, omdat ze vooral kijken naar het gemeentelijk belang en de meerwaarde van de regionale inzet te weinig zien. Uiteindelijk zijn de gemeenteraden de opdrachtgever van wat regionaal gebeurt, maar dit wordt niet altijd zo gezien.

❑

De taakverdeling tussen Regio en gemeenten is niet altijd helder, waardoor gemeenten soms meer inzet van de Regio verwachten en de Regio een grotere bijdrage en/of mandaat van de gemeenten.

❑

Bij voorgenomen acties zal beter kunnen worden nagegaan op welk schaalniveau de inzet het best kan plaatsvinden ➢

In veel situaties zal Rivierenland als geheel een effectief schaalniveau zijn.

➢

In sommige gevallen kan meer naar subregio’s (Bommelerwaard, Betuwe, e.d.) worden gedifferentieerd, zodat de verwachte inzet, beoogde resultaten meer toegespitst kunnen worden, de wederzijdse verwachtingen helderder zijn en het draagvlak toeneemt.

➢

In andere gevallen is samenwerking met omliggende regio’s zinvol om een grotere impact te bereiken, maar dan zal wel helder moeten zijn met wie, hoe en wat Rivierenland wil halen en brengen.

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

B Regionaal Investeringsfonds (RIF) Waardering instrument RIF ◼

Het RIF is een tamelijk uniek instrument om ondernemers en burgers in de regio te stimuleren tot innovatie, verduurzaming en intensievere samenwerking. Het instrument wordt breed gewaardeerd en brengt de nodige reuring teweeg.

◼

Positieve punten van het instrument RIF zijn:

◼

84

❑

Het biedt relatief laagdrempelig (hoewel niet altijd zo ervaren) toegang tot middelen voor haalbaarheidsstudies en uitvoering van projecten.

❑

Projectaanvragers krijgen met de RIF-bijdrage hun financiering rond; met elke euro die in de RIF is gestoken, wordt van andere partijen 3,4 euro gemobiliseerd (een multiplier van 4,4).

❑

De projecten hebben in circa de helft van de geleid tot extra omzet (gemiddeld 50.000), behoud of nieuwe werkgelegenheid (gemiddeld 4 resp. 5 fte), versterking van concurrentiepositie en/of verduurzaming.

❑

Het afhandelingsproces wordt door de meeste aanvragers positief gewaardeerd.

❑

Een onafhankelijke Economic Board met deskundigen uit allerlei hoeken beoordeelt de aanvragen en stopt (onbezoldigd) veel tijd in het doorlezen van de stukken en het komen tot een objectief oordeel aan de hand van door Regio/gemeenten vastgestelde criteria.

Daarnaast komen ook enkele verbeterpunten naar voren: ❑

Bezien van de mogelijkheden voor opschaling van projecten zodat een grotere impact kan worden bereikt, o.a. door bundeling van soortgelijke projecten of verbinding met andere fondsen en subsidies (Provincie, Rijk, EU).

❑

Expliciete communicatie over waarom bepaalde projecten worden ondersteund c.q. afgewezen, zowel richting projectindieners als gemeenten en breder publiek (waarbij leden van de Economic Board meer als ambassadeur kunnen optreden).

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

4.2 Aanbevelingen In dit gedeelte komen de aanbevelingen aan bod aangaande de evaluatie van het ambitiedocument/uitvoeringsprogramma en het RIF, onderverdeeld naar: A.

Ambitiedocument algemeen

B.

Speerpunten en Opgaven

C.

Betrokkenheid en samenwerking

D.

Regionaal Investeringsfonds (RIF)

E.

Doorkijk naar de toekomst

85

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

A Ambitiedocument algemeen ◼ ◼

◼

86

Formuleer en onderbouw de doelstellingen per speerpunt concreet (‘SMART’), en geef aan welke rol de regio speelt in het nastreven van de doelstellingen. Belangrijk om de meerwaarde van regionale samenwerking goed te verwoorden en uit te blijven leggen. Maak de ‘plus’ duidelijk ten opzichte van louter lokale actie en benoem helder de taakverdeling tussen Regio en gemeenten (ook bij regionale acties spelen de gemeenten meestal een rol). Besteed in het Ambitiedocument aandacht voor verschillen per gemeente om álle gemeenten zich vertegenwoordigd te laten voelen.

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

B Speerpunten en Opgaven ◼

◼ ◼

Aangezien ontwikkeling van economische clusters een lange adem vergt, adviseren we de huidige speerpunten ook de komende jaren als centrale speerpunten aan te houden. Overweeg hierbij het speerpunt economie en logistiek te hernoemen tot logistiek en mobiliteit. Formuleer de ambities en doelen per speerpunt meer concreet (‘smart’), rekening houdend met wat wel en niet vanuit de regio te beïnvloeden is. Formuleer daarnaast heldere opgaven die integraal door de speerpunten heen lopen. ❑ ❑

◼

Dit kunnen bijvoorbeeld zijn duurzaamheid (inclusief CO2-reductie, energietransitie en circulaire economie), ruimtelijke ordening, welzijn/sociaal domein, bereikbaarheid en wonen. Mogelijk kunnen deze de huidige opgaven aanvullen en/of vervangen. Hiermee worden de opgaven integrale thema’s die door de speerpunten heenlopen en deze met elkaar verbinden.

Zoek op het gebied van toerisme en recreatie de verbindende factoren tussen de verschillende gemeenten. ❑

Er is op dit speerpunt (te) weinig gezamenlijke uitstraling. De vraag is ook of dit wenselijk is. De afwezigheid van een gezamenlijke uitstraling wordt ook versterkt doordat enkele gemeenten zich meer verbonden voelen met andere toeristische regio’s. ❑ Ben je hier als regio in de uitvoering van dit speerpunt van bewust en zorg dat er een goede verhouding en relatie is tussen wat regionaal en wat lokaal wordt opgepakt.

87

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

C Betrokkenheid en samenwerking ◼

Na vier jaar van hard samenwerken is het tijd voor een volgende professionaliseringsstap. ❑ Formaliseer hierbij duidelijker de aard van de in te nemen regierol van de Regio Rivierenland. ❑ Zet een eenduidige governancestructuur neer. Dat betekent inclusief de bijbehorende rollen en verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen (penta helix). ❑ Doe dit door programma’s onder te verdelen in projecten met een duidelijke eigen structuur, planning en budget. Geef duidelijk aan wat regio-taken en wat gemeentetaken zijn, en wáárom.

◼

Verbindt de inspanningen vanuit de regio met inspanningen buiten de regio. ❑ ❑

◼

Kracht van de regio zit in kleine bedrijven en bottom-up initiatieven. Sluit RIF beter aan bij onderwijs (ROC Rivor, Helicon) en lokale ondernemers (via o.a. BIZ en J-BIZ ). ❑

◼

Voorbeeld-idee: schrijf wedstrijd uit onder afstuderende studenten van ROC Rivor en Helicon die de intentie hebben een bedrijf te beginnen. Bedrijfsplan en voorstel laten schrijven in de geest van het RIF en het Ambitiedocument. EB als beoordelaars, de winnaars krijgen bijdrage uit het RIF om plan te realiseren. Winnaars worden lid van J-BIZ, van waaruit ook ondersteuning kan plaatsvinden.

Zet de ondernemers die aanspraak hebben gedaan op het RIF, speerpuntvoorzitters en Economic Board in als ambassadeurs voor de regio. ❑

88

Dit kan zowel op gebied van beleid en agenda’s van overheden (provincie, rijk, EU) als met andere partijen zoals de WUR, Food Valley en Health Valley. Onderzoek dit nader en neem dit mee in de programma’s. O.a. de Provincie Gelderland en (J-)BIZ geven aan hierbij te willen samenwerken .

Bijvoorbeeld door hen ieder eens per jaar langs te laten gaan bij de gemeenteraden, om voortgang en resultaten te presenteren en steun te verwerven voor ambitiedocument en RIF. Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

D Regionaal Investeringsfonds (RIF) ◼ ◼ ◼ ◼

Overweeg de thema’s ‘duurzaamheid’ (inclusief energietransitie en circulaire economie) en ‘talent’ een sterkere rol te laten spelen in de beoordeling van RIF-projecten. Onderzoek mogelijkheden voor opschaling van projecten, door het koppelen van soortgelijke initiatieven of het verbinden met projecten op een hoger schaalniveau. Koppel het RIF aan provinciale, nationale en EU-gelden om de multiplier te vergroten. Onderzoek transparantie van de terugkoppeling over beoordeling RIF-aanvragen. ❑ ❑

89

Zorg hierbij voor een gestandaardiseerde terugkoppeling met een gewogen onderbouwing van een toewijzing of afwijzing. Zet daarnaast best practices in van projecten om meerwaarde en het imago van het RIF te behouden/verbeteren.

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

E Doorkijk naar de toekomst ◼ ◼

Neem relevante thema’s voor de toekomst mee als integrale thema’s (zie eerdere aanbeveling onder B. Speerpunten en Opgaven). Onderzoek de vaak benoemde ‘scheiding’/gebrek aan aansluiting tussen economie en welzijn. ❑

◼

Onderzoek de mogelijke spanningsvelden tussen de speerpunten om tijdig de discussie te kunnen voeren en eventueel te compenseren. Denk hierbij aan: ❑ ❑

90

Ga opzoek naar de verbinding en wisselwerking tussen beide, want economische inspanningen kunnen wel degelijk maatschappelijke impact hebben en andersom. Zo kan ook een economisch ambitiedocument een bijdrage leveren aan het oplossen van maatschappelijke problemen.

Verdozing landschap c.q. teeltondersteunende maatregelen tegenover toerisme en recreatie en beleving. Conflicterend beslag op de schaarse ruimte

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

Bijlage 1 Overzicht geïnterviewden Organisatie Gemeente Buren

Naam Karl Mayer

Functie Wethouder Economische zaken, Toerisme, Agrarische zaken Beleidsmedewerker Economie en toerisme

Organisatie Gemeente Tiel

Monica Wichgers

Wethouder EZ en toerisme, RO, Wonen

Gemeente West Betuwe

Sander Booms

Beleidsadviseur RO, stadsontwikkeling, R&T

Jan-Hein de Vreede

Wethouder financiën, verkeer en vervoer en economische zaken, recreatie en toerisme Wethouder wonen, bouw, RO en de rivieren Accountmanager bedrijven Maasdriel en Zaltbommel Accountmanager Maasdriel, ondernemersteam Bommelerwaard

Marinus van de Olderen

Gemeente Culemborg

Gemeente Maasdriel

Peter de Vries Thomas Oijevaar Maarten Mulder

Naam Marcel Melissen Willeke van der Pol Ryan Bevers

Wesly Litjes

Gemeente West Maas en Waal

Jan Kottelenberg Stefan van Someren

Herma van Dijkhuizen Jaccomijn Appeldoorn

91

Burgermeester, lid AB Regio Rivierenland Wethouder economie, mobiliteit/verkeer en vervoer Wethouder recreatie en toerisme Beleidsmedewerker recreatie en toerisme

Sander Bos

Jaimy Hattu Peter van Mill

Gemeente Zaltbommel Gemeente Neder Betuwe

Ton van Maanen Rutger van Stappershoef Ludolf van Lith

Willem Posthouwer

Tomas Ooijevaar Maaike van der Ven

Functie Wethouder sociaal domein Beleidsmedewerker recreatie en toerisme Beleidsadviseur economie

Wethouder Sociaal Domein Wethouder Recreatie en Toerisme Beleidsadviseur economie, recreatie, toerisme Beleidsadviseur Recreatie en Toerisme Wethouder Economie, RO, R&D, wonen Beleidsmedewerker EZ, bedrijfscontactfunctionaris Beleidsmedewerker RO, regionale samenwerking

Wethouder economie en duurzaamheid, verkeer, kust, cultuur en vrijetijd Accountmanager bedrijven Maasdriel en Zaltbommel Accountmanager bedrijven en acquisiteur bedrijventerreinen

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV

Organisatie

Naam

Functie

Programmamanagers Regio Rivierenland

Annoesjka Wintjes

Programmamanager Lobby en branding

Marien Borgstein

Programmamanager Agricultuur

Niels Huijbers

Programmamanager Logistiek & Economie

Wouter Minkhorst

Programmamanager Recreatie en toerisme

Speerpuntvoorzitters en voorzitter

Economic Board

92

Hans Beenakker

Voorzitter Regio Rivierenland

Jan de Boer

Recreatie en Toerisme

Henny van Kooten

Economie & Logistiek

Servaas Stoop

Portefuillehouder Lobby&Branding

Hans van Zuidam

Rabobank West Betuwe, Vicevoorzitter

Ans Verhoef

Rabobak West Betuwe, directievoorzitter (geen lid EB)

Patrick Janssen

Ondernemer creatieve industrie

Thea van Kemenade

Radboud universiteit Nijmegen, Director of Health

Organisatie Gebiedscoöperatie Rivierenland

Naam Dennis Kerkhoven Arjen Gerritsen

Functie Bestuurder gebiedscoöperatie en windcoöperatie Voorzitter gebiedscoöperatie, initiatiefnemer van duurzame burgerinitiatieven

Logistics Valley/ Hitachi

Frans van Rijn

Chief Global Supply Chain Officer

JBIZ en BIZ

Stephan Vonk Gerco Buijk

Voorzitter JBIZ Voorzitter BIZ

Provincie Gelderland

Kees Pieters Frank Gruizinga Agnes Holtjer

Agribusiness Logistiek Recreatie en toerisme

Ronde Tafels Greenport Gelderland Logistics Valley Rivierenland RBT Rivierenland RW POA

Dick Koorn Frank Engelbart Richard de Bruin Natalie Bremmer

Buck Consultants International & Royal HaskoningDHV