Bijlage 1 - Tweede bestuursrapportage 2024
Tekst van het document
Ambities 4.1 We zorgen voor een veerkrachtige economische structuur Wat willen we bereiken?
Goed ondernemersklimaat
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
We versterken de ondernemersdienstverlening.
continu
We werken planmatig aan de versterking van de lokale economie.
2024 e.v.
We bevorderen een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. (Dit draagt ook bij aan 6.1 Goed en passend onderwijs voor alle inwoners in Neder-Betuwe.) Kleur
2025
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Wat willen we bereiken? Ondersteuning en innovatie agrarische sector
Wat gaan we daarvoor doen?
We nemen deel aan het Laanboompact en voeren projecten uit. We vernieuwen de handreiking voor de teeltondersteunende voorzieningen (TOV).
Tweede Bestuursrapportage 2024
Wanneer speelt het? 2024 e.v. 2024
31
We stimuleren biodiversiteit. (Dit wordt verder uitgewerkt in ambitie 3.4). Voortgang ambitie
Kleur
-
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Wat willen we bereiken?
Goed vestigingsklimaat
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
We maken ons sterk voor (uitbreidings)ruimte voor onze lokale ondernemers.
continu
We plannen een voldoende aanbod van nieuwe bedrijventerreinen binnen onze mogelijkheden.
continu
We zorgen dat onze bedrijventerreinen duurzaam en toekomstbestendig zijn
continu
We gaan verder met de planvorming van fase 2 van het Tree Valley Business Centre.
continu
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Wat willen we bereiken?
Florerende dorpen en kernen
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
We zetten actief in op de winkelconcentratieplannen.
continu
We hebben een faciliterende rol bij het voorzieningenniveau in de dorpen.
continu
We faciliteren de initiatiefnemers in het centrum van Ochten bij de herontwikkeling van een nieuwe supermarkt, en dorpshuis en de toevoeging van nieuwe centrumfuncties. We investeren in de herinrichting van de openbare ruimte zodat het plein een kwaliteitsverbetering krijgt.
continu
We zorgen voor een economische inbreng bij de ontwikkeling van het Omgevingsplan Kernen.
continu
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Wat willen we bereiken? Afstemming met regionaal
Wat gaan we daarvoor doen?
Als regiogemeente zijn we betrokken bij de uitvoering van het Regionaal Economisch Ambitiedocument.
Tweede Bestuursrapportage 2024
Wanneer speelt het? continu 32
economische agenda Voortgang ambitie
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
4.2 We vergroten de aantrekkelijkheid van ons gebied voor inwoners en bezoekers Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
We maken de beschikbare informatie over ons erfgoed toegankelijk. Goed omgaan met ons (cultureel) erfgoed
Voortgang ambitie
We herijken de gemeentelijke monumentenlijst en voegen waardevol landschap en ensembles toe.
Wanneer speelt het? 2025 2024-2025
We benutten kansen die erfgoed biedt.
continu
We borgen ons erfgoedbeleid in regels in het nieuwe Omgevingsplan.
2024 e.v.
We vergroten de zichtbaarheid van het cultureel en historisch erfgoed. (Regioplan Inspirerend Rivierenland)
continu
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Wat willen we bereiken?
Bevorderen van recreatie en toerisme
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
We richten ons op het aantrekken van meer recreanten.
continu
We zorgen voor voldoende mogelijkheden om te ontspannen, onder meer door aantrekkelijke fiets- en wandelpaden. We verkennen de realisatie van een fietsverbinding tussen Echteld en Tiel.
2023-2025
We vergroten de bekendheid van het merk De Betuwe.
2023-2025
We stellen een samenwerkingsagenda Boven-Linge op en voeren deze uit.
2023-2025
We integreren het project Gastvrije Waaldijk in het dijkversterkingsproject.
2023-2027
We werken samen in de regio aan de opgaven agrotoerisme en cultuurhistorische landmarks. verplaatst van 4.1 naar 4.2
2023-2025
We werken aan de ontwikkeling van de Veerhaven Ochten.
continu
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd
Tweede Bestuursrapportage 2024
De uitvoering van het project Gastvrije Waaldijk is gekoppeld
33
aan de planning van de dijkversterking door het waterschap. De dijkversterking is doorgeschoven naar 2025. Dat betekent dat we dit jaar de lokale maatregelen voor de Gastvrije Waaldijk niet uit kunnen voeren. Middelen
Er is een bedrag van € 77.000 beschikbaar voor de uitvoering van de lokale maatregelen voor de Gastvrije Waaldijk. Dit bedrag wordt overgeheveld naar 2025.
Wat willen we bereiken? Ons landschap aantrekkelijker maken
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
We geven uitvoering aan het Landschapsontwikkelingsplan (LOP).
continu
We zetten in op meer biodiversiteit.
continu
We plaatsen meer bomen in het openbaar gebied en stimuleren dit op particulier terrein.
continu
We zijn zuinig op onze bijzondere landschappelijke ensembles.
continu
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Overige ontwikkelingen We vergroten de bekendheid van het merk De Betuwe Voor het vergroten van de bekendheid van het merk De Betuwe zijn we met de zeven Betuwse gemeenten (vijf van regio Rivierenland) en Overbetuwe en Lingewaard een proces opgestart om een gezamenlijke streekmarketing te onderzoeken. Hiervoor is een extern bureau ingeschakeld die in het 2e kwartaal van start zal gaan.
Wat mag het kosten? Programma: 4. Economie Bedragen x € 1.000,-
2024
2025
2026
2027
Mutaties per taakveld
-35
35
3.4 Economische promotie
-378
376
-1
-1
Totaal mutaties per programma
-413
411
-1
-1
3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000)
Tweede Bestuursrapportage 2024
34
Taakveld 3.1 Lokaal economisch beleid - detailhandelstructuurvisie (voordeel incidenteel € 35.000 voor 2024, nadeel incidenteel € 35.000 voor 2025) De detailhandelstructuurvisie (DSV) dateert uit 2016. Sindsdien is er veel veranderd. In onze kernen en in de markt. Daardoor is de DSV op onderdelen mogelijk verouderd. In de begroting van 2024 is daarom een eenmalig budget van € 35.000,- opgenomen voor de herijking van de DSV. Het betreft kosten voor de inzet van een adviesbureau gespecialiseerd in detailhandel in dorpskernen. Omdat andere beleidsvraagstukken binnen het taakveld economische ontwikkeling prioriteit hebben gekregen lukt het niet om de herijking van de DSV in 2024 uit te voeren. De beschikbare ambtelijke capaciteit is ingezet op de afronding van de bestuursopdracht Programma Economie en de start van een nieuwe bestuursopdracht Ruimte voor Bedrijven. Het herijken van de DSV willen we in 2025 alsnog uitvoeren. Taakveld 3.4 Economische promotie (voordeel incidenteel van € 377.000 in 2024, nadeel incidenteel van € 377.000 in 2025) Dijkversterkingstraject Waaldijk (voordeel incidenteel € 300.000 in 2024, nadeel incidenteel € 300.000 in 2025) In 2024 is een eenmalig bedrag van € 300.000 aangevraagd en beschikbaar gesteld voor de verbreding van de Gastvrije Waaldijk bij de komgrenzen van IJzendoorn, Ochten en Dodewaard.
Het betreft meerkosten voor een wenselijke toevoeging aan het ontwerp van de Gastvrije Waaldijk (wegprofiel en wegmeubilair), waarvoor binnen de klankbordgroep groot draagvlak is. Deze verbreding kan niet volledig gefinancierd worden uit het budget Gastvrije Waaldijk (Waterschap). De meerkosten komen voor rekening van de gemeente. De inrichting van de weg kan pas plaatsvinden nadat de versterking van het dijkvak Neder-Betuwe is afgerond. De werkzaamheden zijn recent gestart en lopen door in 2025. Taakveld 3.4 Gastvrije Waaldijk (voordeel incidenteel € 77.000 in 2024, nadeel incidenteel € 77.000 in 2025) Binnen het budget Toerisme, onder het programma Economie, is nog een bedrag van € 77.000 beschikbaar voor Gastvrije Waaldijk. Dit bedrag is voor de helft gereserveerd voor lokale maatregelen en voor de helft voor het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie naar een fietsverbinding over het Amsterdam-Rijnkanaal. De planning en uitvoering van Gastvrije Waaldijk is gekoppeld aan de planning van de dijkversterking door het waterschap. Gastvrije Waaldijk volgt de uitvoering van de dijk-versterking. De dijkversterking begint pas medio 2025. Dat betekent dat het dit jaar niet meer lukt om de lokale maatregelen ten behoeve van Gastvrije Waaldijk uit te voeren.
Voor het overgebleven bedrag van de haalbaarheid van de fietsverbinding wordt samen met de gemeente Tiel een lobby traject opgestart in 2025. We stellen voor het bedrag over te hevelen naar 2025.
Investeringen Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen mutaties die betrekking hebben op investeringen.
Mutaties in reserves
Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen afwijkingen die betrekking hebben op mutaties in reserves.
Tweede Bestuursrapportage 2024
35
Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet Missie
In Neder-Betuwe doet iedereen ertoe. De inwoners in onze gemeente zijn zorgzaam en waar mogelijk helpen zij elkaar en zorgen zij voor elkaar. Om inwoners hiertoe in staat te stellen, ondersteunen wij vormen van informele zorg en versterken wij de samenwerking met en tussen onze maatschappelijke partners. Zo stellen we inwoners in staat om zoveel mogelijk zelf de regie te voeren over hun leven. Vanuit eigen kracht en met steun van de omgeving. Zelfredzaam zijn, dat lukt niet iedereen. Wij bieden dan zorg en ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet en de Participatiewet. Zorgvragers hebben keuzevrijheid, zodat de hulp past bij hun levensovertuiging. Wij zetten steeds meer in op preventie, omdat we willen voorkomen dat mensen zorg nodig hebben. Voorkomen is immers beter dan genezen. Deze missie komt overeen met de vastgestelde visie in de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein. De ambities en ontwikkelingen binnen dit programma komen grotendeels terug in de nota of de bijbehorende uitvoeringsplannen.
Actuele kaderstellende beleidsnota's
Algemeen Raadsvisie 2030 (2019) Integrale Beleidsnota Sociaal Domein "Samen verder op de ingeslagen weg" 2021 - 2024 (2021) Uitvoeringsplan Meedoen en Samenleven (2022) Uitvoeringsplan Optimaal Ontwikkelen en Opgroeien (2022) Uitvoeringsplan Gezond en Vitaal (2022) Algemene subsidieverordening Neder-Betuwe 2019 (2019) Nadere regel subsidies voor vrijwilligersorganisaties (2019) Nadere regel belangenbehartiging sociaal domein 2019 (2019) Wmo/Jeugd Nota Kernpunten (2013), Verordening Maatschappelijke Ondersteuning Neder-Betuwe 2020 (2020) Verordening Jeugdhulp gemeente Neder-Betuwe 2022 (2021) Dienstverleningsovereenkomst Wmo/Jeugd door de regio Rivierenland (2019) Nadere regel subsidie vervanging buurtbus Klaartje en Swobrik 2019 (2019) Nadere regels Maatschappelijke ondersteuning gemeente Neder-Betuwe 2019 (2019) Beleidsregels huishoudelijke ondersteuning Wmo gemeente Neder-Betuwe 2020 (2020) Nadere regels jeugdhulp gemeente Neder-Betuwe 2022 (2022) Beleidsregels woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelen Neder-Betuwe 2021 (2021) Participatie Vangnetregeling Participatiewet (2015) Re-integratieverordening (2017) Verordening individuele studietoeslag Participatiewet (2022) Verordening meedoenregeling Neder-Betuwe 2022 (2022) Afstemmingsverordening Participatiewet (2016) Verordening individuele inkomenstoeslag (2014)
Verordening loonkostensubsidie (2017) Gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland (2021) Volksgezondheid Gemeenschappelijke regeling GGD Gelderland-Zuid (2024) Meerjarenstrategie GGD Gelderland-Zuid 2024-2027 (2023) Preventie- en Handhavingsplan Alcohol Neder-Betuwe 2022-2024 (2021) Uitvoeringskader gezond opgroeien in Neder-Betuwe 2019-2024 (2019) Monitor Neder-Betuwe Bloeit! 2019-2024 (2020) Tweede Bestuursrapportage 2024
36
Nadere regel subsidie voorkomen en/of verminderen van eenzaamheid 2022 (2022) Overige Verordening tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (2018) Beleidsplan Schuldhulpverlening 2018-2021 (2018), bijbehorende beleidsregels (2022) Verordening beslistermijn Schuldhulpverlening Neder-Betuwe 2022 (2021) Beleidsregels Bijzondere Bijstand 2022 (2022) Plan van aanpak bestrijding kinderarmoede (2018) Beleidsplan GGZ Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2018-2020 'Samen Dichtbij' (2018) Beschermd Wonen, regio Nijmegen en Rivierenland (2021)
Ambities 5.1 Inwoners zijn zoveel mogelijk zelfredzaam en kunnen deelnemen aan de samenleving Wat willen we bereiken?
Inwoners met een hulpvraag ontvangen passende ondersteuning
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
We bieden een helpende hand bij het formuleren van een hulpvraag, door onder andere onafhankelijke cliëntondersteuning, het welzijnswerk en de Kernpunten
continu
Wij borgen de kwaliteit en beschikbaarheid van ondersteuning middels een aanbesteding en contractmanagement
continu
We zorgen dat inwoners keuzevrijheid hebben zodat de geboden hulp aansluit bij hun levensovertuiging en identiteit
continu
We ondersteunen vormen van informele zorg en blijven hiervoor in gesprek met onze (lokale) partners
continu
We evalueren de methode één gezin - één plan - één regisseur, waarbij we één regisseur inzetten voor de ondersteuning van gezinnen
2024
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Tweede Bestuursrapportage 2024
Er is sprake van financiële afwijkingen op maatwerkvoorzieningen Wmo (vervoersvoorzieningen, woningaanpassingen en rolstoelvoorzieningen) en begeleiding. Voor onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) is sprake van een onderbesteding, die bestemd wordt voor 2025. Dan wordt OCO opnieuw ingekocht en verder doorontwikkeld. Vanaf 2024 hebben we een oplossingsbudget voor noodzakelijke kosten voor ondersteuning die buiten de Wmo, Jeugdwet of Participatiewet valt. De middelen zijn vooralsnog toereikend en er blijft een deel van het budget over.
37
Wat willen we bereiken?
Inwoners zijn zoveel mogelijk financieel zelfredzaam
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
We bieden ondersteuning aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het vinden en behouden van passend werk
continu
We geven uitvoering aan maatregelen ter bestrijding van armoede en koopkrachtverlies (zie ook ambitie 3.3: We willen een duurzame gemeente zijn, klaar voor de toekomst)
continu
Problematische schulden worden waar mogelijk voorkomen door vroegtijdig signaleren en een breed ondersteuningsaanbod
continu
Kleur
Resultaat
Toelichting voortgang De uitstroom uit de bijstand (12) bleef de eerste helft van het jaar achter bij de instroom (26). Daardoor is er meer bijstand verstrekt dan verwacht. Een verklaring daarvoor lijkt de lacune tussen de vraag op de huidige arbeidsmarkt en de mogelijkheden van de huidige cliënten in de bijstand. Het beleidsdoel binnen de Participatiewet is een groei van het aantal garantiebanen voor inwoners met een arbeidsbeperking tot 2026. De realisatie van garantiebanen is echter gedaald van 36 op 1 januari 2023 naar 25 op 1 juli 2024. We zijn bezig met een traject om te komen tot een toekomstbestendige uitvoering van de Participatiewet. Hierin is expertise op het gebied van werknemers met een arbeidsbeperking en het goed kunnen bedienen van deze doelgroep een belangrijk inhoudelijk criterium.
Tijd Middelen
Voor minimabeleid doet zich een financieel voordeel voor bij Bijzondere bijstand en de aanvragen van de energietoeslag 2023. Er is minder gebruik gemaakt van deze regelingen dan begroot. Verder is de rijksbijdrage voor uitkeringsverstrekkingen (de BUIG) landelijk fors verhoogd. Het uiteindelijke financiële resultaat is nog afhankelijk van de ontwikkeling van het aantal bijstandsgerechtigden in de tweede helft van 2024.
Wat willen we bereiken?
Iedereen kan deelnemen aan de samenleving
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
We zetten ons in voor een dementievriendelijk NederBetuwe
continu
We dragen bij aan het voorkomen en verminderen van eenzaamheid onder inwoners
continu
We bieden goede ondersteuning op het gebied van o.a. huisvesting, taal, scholing, werk en ontmoeting aan nieuwkomers conform de Wet Inburgering
continu
We zorgen ervoor dat iedereen, van oud tot jong, ongeacht geloofsachtergrond, geaardheid, afkomst, beperkingen en met welke idealen dan ook kan deelnemen aan onze samenleving
continu
Tweede Bestuursrapportage 2024
38
We zorgen voor een passend woningaanbod in de wijk voor kwetsbare inwoners (Zie verder ambitie 3.1: Wonen voor iedereen) Voortgang ambitie
Kleur
Resultaat
continu
Toelichting voortgang De regionale inkoop Beschermd Wonen en Beschermd Thuis wordt dit jaar afgerond en de contracten gaan begin 2025 in. In 2024 is het te ontwikkelen lokaal aanbod nog niet gerealiseerd. Deze lokale plannen ten behoeve van de doelgroep vinden doorgang in 2025.
Tijd Middelen
Voor Beschermd Wonen zien we een onderbesteding. Deze wordt bestemd voor 2025 voor de doorontwikkeling van het aanbod ten behoeve van de doelgroep.
5.2 Inwoners van Neder-Betuwe leven gezond en zijn vitaal Wat willen we bereiken?
Er is toegenomen aandacht voor preventie op de gebieden gezond leven en vitaal zijn
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
We zetten ons in voor een gezonde leefstijl voor jongeren en volwassenen
continu
We zetten in op het versterken van de mentale gezondheid van onze inwoners
continu
We zetten in op het vroegtijdig signaleren van (verborgen) problemen bij ouderen en bieden preventieve ondersteuning
2024 e.v.
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Wat willen we bereiken? Het middelengebruik onder (jonge) inwoners neemt af Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
We werken de aanpak 'Opgroeien in een Kansrijke Omgeving' (OKO) - voorheen IJslands Preventiemodel nader uit en implementeren deze Kleur
Wanneer speelt het? 2024-2026
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Tweede Bestuursrapportage 2024
39
Wat willen we bereiken?
Jeugdigen groeien op in een stabiele en veilige (thuis)omgeving
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
We zetten in op het versterken van relaties en het bieden van tijdige ondersteuning bij scheidingen
continu
We zetten in op kwalitatief goede jeugdbescherming en hoog specialistische jeugdzorg
continu
We voeren de jeugdzorg zo effectief en efficiënt mogelijk uit, samen met relevante partners
continu
We zetten in op een duurzame aanpak van jeugdoverlast
2024-2026
We zetten in op normaliseren en een stevige leefomgeving voor jeugdigen
continu
Kleur
Resultaat
Toelichting voortgang In 2024 is gewerkt aan een plan dat moet bijdragen aan het voorkomen van schade bij kinderen ten gevolge van de scheiding/relatiebreuk van ouders. De implementatie van het plan volgt in 2025. In de raadsinformatiebrief, verschenen in het najaar 2024, wordt dieper ingegaan op de actielijnen uit het plan en de implementatie in 2025.
Tijd Middelen
Met name door prijsstijgingen en een stijging in het gebruik van dure zorgvormen zijn er diverse budgetafwijkingen op de jeugdzorg taakvelden. Het gereserveerde budget voor het relatieloket is dit jaar niet gebruikt en wordt bestemd voor 2025.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Kinderen maken een goede start in het leven en hebben daarin gelijke kansen
We creëren een stevige basis tijdens de eerste 1000 dagen van een kind
Voortgang ambitie
Kleur
We blijven inzetten op de versterking tussen zorg en onderwijs
Wanneer speelt het? 2024-2026 continu
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Overige ontwikkelingen
Spreidingswet en asielopvang Op 23 januari 2024 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de “Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen”, ook wel bekend als de Spreidingswet. De Spreidingswet is 31 januari 2024 in werking getreden en geeft gemeenten een expliciete wettelijke taak om asielopvangvoorzieningen mogelijk te maken. Het Kabinet heeft het voornemen uitgesproken de Spreidingswet in te trekken. Het is echter nog onzeker of en zo ja op welke termijn dit zal gebeuren. Om die reden gaan wij er vooralsnog vanuit dat de Spreidingswet in stand blijft. Wij nemen onze verantwoordelijkheid en ondernemen stappen om aan onze taakstelling van 145 asielplekken te voldoen. Op 6 juni heeft uw raad locatie uitgangspunten vastgesteld die kaders bieden voor het locatieonderzoek. Hoewel we gehoopt hadden u voor het einde van het jaar een Tweede Bestuursrapportage 2024
40
keuze voor een definitieve locatie te kunnen voorleggen, vraagt het locatieonderzoek om meer tijd. Wij verwachten dat een locatiekeuze in het eerste kwartaal van 2025 gemaakt kan worden. Financiële positie jeugdzorgaanbieders We zien steeds vaker dat (voornamelijk grote) jeugdzorgaanbieders met financiële moeilijkheden kampen. Hiermee ontstaat een financieel risico voor de gemeente waar het gaat om het borgen van de beschikbaarheid en continuïteit van passende zorg voor enerzijds bestaande cliënten en anderzijds mogelijke toekomstige cliënten.
Wat mag het kosten? Programma: 5. WMO, Jeugdzorg en Participatiewet Bedragen x € 1.000,-
2024
2025
2026
2027
Mutaties per taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
-82
6.3 Inkomensregelingen
-224
6.4 WSW en beschut werk
72
6.5 Arbeidsparticipatie
74
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)
165
106
15
15
15
165
179
194
29
58
376
398
7
14
6.71A Hulp bij huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO)
355
355
6.71C Dagbesteding (WMO) 6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72A Jeugdhulp begeleiding
500
300
300
300
6.72B Jeugdhulp behandeling
-60
-60
640
640
6.72C Jeugdhulp dagbesteding
-30
60
60
60
6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig
-200
-200
-200
-200
6.73B Gezinsgericht
-200
-200
-200
-200
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
300
300
300
300
6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
325
325
325
325
-150
-150
-150
-150
6.74C Gesloten plaatsing
300
300
300
300
6.81A Beschermd wonen (WMO)
-250
250
6.81B Matschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82A Jeugdbescherming
-107
-50
-50
-50
788
1.516
1.931
2.005
6.73A Pleegzorg
6.82B Jeugdreclassering 7.1 Volksgezondheid Totaal mutaties per programma
Tweede Bestuursrapportage 2024
41
Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Diverse taakvelden Het betreft een financieel effect dat diverse taakvelden betreft. Het financieel effect is bij deze verzameld onder één noemer. Dat betekent echter wel dat u verschillen kunt aantreffen in de verantwoording per taakveld, omdat in de onderstaande verantwoording per taakveld er geen rekening gehouden is met bijdrage vanuit de Rijkscirculaires. Het financieel effect is wel verwerkt is in de bedragen per taakveld in de tabel hierboven. Meicirculaire 2024 (incidenteel nadeel € 148.000 in 2024) Via de meicirculaire 2024 zijn middelen beschikbaar gesteld voor dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden (taakveld 6.3), werkdrukverlaging jeugdbescherming (taakveld 6.82A) en is de integratie-uitkering participatie bijgesteld (taakveld 6.4). Aangezien de meicirculaire voor de jaarschijven vanaf 2025 reeds in de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 is verwerkt, betreft het hier incidentele bijstellingen voor het jaar 2024. Voor taakveld 6.3 betreft het een incidenteel nadeel van € 72.000, voor taakveld 6.82A een incidenteel nadeel van € 43.000 en voor taakveld 6.4 betreft het een incidenteel nadeel van € 33.000. Uiteraard dient dit in relatie gezien te worden met de verhoging van de algemene uitkering.
Voor meer informatie over de meicirculaire verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief meicirculaire 2024. Septembercirculaire 2024 (structureel nadeel € 24.000 in 2024 oplopend naar € 860.000 in 2027) Via de septembercirculaire 2024 zijn middelen beschikbaar gesteld voor alleenverdienersproblematiek (taakveld 6.3), indexatie Wmo demografie (taakveld 6.6 en 6.71A/B/C), besparingsverlies jeugd (taakveld 6.72B) en bijstelling van de integratie-uitkering participatie (taakveld 6.4). Voor taakveld 6.3 betreft het een incidenteel nadeel van € 24.000 in 2024, voor taakveld 6.6 en 6.71A/B/C betreft het een structureel nadeel van € 72.000 in 2026 oplopend naar € 144.000 in 2027, voor taakveld 6.72B betreft het een structureel nadeel van € 700.000 vanaf 2026 en voor taakveld 6.4 betreft het een structureel nadeel van € 15.000 vanaf 2025. Het structurele nadeel van € 700.000 op taakveld 6.72B betreft het terugdraaien van de taakstelling op jeugd waarvoor nu definitief extra middelen beschikbaar zijn gesteld via de algemene uitkering. Zodoende dienen deze nadelen in relatie gezien te worden met de verhoging van de algemene uitkering. Voor meer informatie over de septembercirculaire verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief septembercirculaire 2024.
Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie (budgettair neutraal voor 2024) Ook dit jaar worden in onze gemeente Oekraïense ontheemden opgevangen in gemeentelijke en particuliere opvanglocaties. Van het Rijk hebben we een voorschot van € 2.562.863 ontvangen op basis van 99 gemeentelijke opvangplekken, als vergoeding voor uitvoeringskosten en verstrekkingen van leefgelden. De baten en de lasten zijn hiervoor budgettair neutraal verwerkt in de 1e bestuursrapportage 2024. Door de verbouwing van de opvanglocatie in IJzendoorn en de realisatie van de nieuwe opvanglocatie in Kesteren hebben wij momenteel 119 opvangplekken gerealiseerd. De vergoeding die wij van het Rijk ontvangen zal daarom naar boven bijgesteld worden. Tegelijkertijd stijgen onze kosten ook en wij verwachten dat de wijziging budgetneutraal is. Er zijn nog enkele onzekerheden over de te maken kosten in 2024. Bij de jaarstukken 2024 zal blijken of het Rijksvergoeding voldoende is ter dekking van de kosten. Voor de verbouwing van de opvanglocatie in IJzendoorn en bij het realiseren van de opvang in Kesteren hebben wij eenmalige kosten gemaakt. Deze zogenaamde ‘transitiekosten’ kunnen wij declareren bij het Rijk. Deze wijzigingen is eveneens budgetneutraal.
Taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen (voordeel incidenteel € 82.000 voor 2024, incidenteel nadeel € 106.000 voor 2025) Cliëntondersteuning & vroeghulp (voordeel incidenteel € 70.000 voor 2024, nadeel incidenteel € 70.000 voor 2025) Tweede Bestuursrapportage 2024
42
Vanuit het rijk hebben we middelen gekregen ten behoeve van de doorontwikkeling van de onafhankelijke cliëntondersteuning (het Koploperstraject). Hierop is geen terugbetalingsverplichting van toepassing. Deze middelen hebben we dit jaar niet volledig kunnen besteden. De overgebleven middelen 2024 willen we bestemmen naar 2025. In 2025 starten we een inkooptraject voor de onafhankelijke cliëntondersteuning waarmee we inzetten op het verder verbeteren van de kwaliteit, samenwerking en verder inzetten op bekendheid van onafhankelijke cliëntondersteuning. Het voor- en nadeel onder programma 5 dient u relatie te zien met het vooren nadeel onder programma algemene dekkingsmiddelen, taakveld mutaties in reserves. Daarmee betreft het een budgettair neutrale verwerking in deze bestuursrapportage. Relatieloket (voordeel incidenteel € 36.000 voor 2024, nadeel incidenteel € 36.000 voor 2025) Met het budget voor het relatieloket zetten we in op effectieve ondersteuning ter voorkoming van complexe scheidingen/relatiebreuken. Hierbij staat voorop dat we schade bij kinderen ten gevolge van een scheiding/relatiebreuk van ouders zo veel mogelijk willen voorkomen. Om de ondersteuning zo goed mogelijk aan te laten sluiten bij de behoeften van onze inwoners, is er in 2024 veel tijd gestoken in het maken van een plan van aanpak. Dit is tevens de reden dat de middelen dit jaar nog niet zijn besteed.
Voor 2024 verwachten we daarom een incidentele onderbesteding.De overgebleven middelen 2024 willen we bestemmen naar 2025. Het voor- en nadeel onder programma 5 dient u relatie te zien met het voor- en nadeel onder programma algemene dekkingsmiddelen, taalveld mutaties in reserves. Daarmee betreft het een budgettair neutrale verwerking in deze bestuursrapportage. Oplossingsbudget (voordeel incidenteel € 20.000 voor 2024) Het oplossingsbudget is bedoeld voor kosten die noodzakelijk gemaakt moeten worden voor de ondersteuning van onze inwoners, waarvoor in de Wmo, Jeugdwet of Participatiewet geen rechtsgrond is. Het is onvoorspelbaar hoeveel daar gebruik van gemaakt wordt. Voor 2024 verwachten we een incidentele onderbesteding. Samenwerkingsovereenkomst Sociaal Domein (nadeel incidenteel 44.000 voor 2024) De acht gemeenten in de regio Rivierenland hebben een samenwerkingsovereenkomst Sociaal Domein afgesloten. De reeds bestaande samenwerking tussen de gemeenten op diverse opgaven binnen het Sociaal Domein (Jeugdwet, Wmo, IZA/GALA, etc.) wordt hiermee bestendigd. Daarnaast is op 1 juli 2023 een nieuwe DVO met Regio Rivierenland, waar de gemeenten Maasdriel en Zaltbommel gedeeltelijk aan deelnemen. Uit de samenwerkingsovereenkomst en nieuwe DVO vloeien structurele extra kosten voort. Voor 2024 worden deze verwerkt in deze bestuursrapportage.
De benodigde middelen vanaf 2025 zijn verwerkt in de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028. De structureel extra benodigde middelen bestaan uit een structurele correctie van de overhead (€ 15.000) en de inzet van de functies van programmamanager en secretaris (€ 29.000). De samenwerkingsovereenkomst Sociaal Domein leidt tot meer overzicht en structuur in de diverse ambtelijke en bestuurlijke gremia. Daarnaast komt er meer inzicht en grip op de kosten van de samenwerking. Er komt een jaarlijks uitvoeringsprogramma met bijbehorend budget, waarmee op voorhand keuzes gemaakt kunnen worden op welke opgaven men zich gaat richten en welke ambtelijke capaciteit en kosten daarbij horen. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen (voordeel incidenteel € 281.000 voor 2024) Toekomstbestendige uitvoering Participatiewet en Schuldhulpverlening (nadeel incidenteel € 25.000) In de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 heeft u middelen voor 2025 en 2026 beschikbaar gesteld voor de procesbegeleiding en incidentele kosten Werkzaak. Ook in 2024 worden hiervoor kosten gemaakt. Het benodigd budget van € 25.000 voor 2024 ziet u in deze bestuursrapportage verwerkt. Eventuele frictiekosten zijn op dit moment nog niet te kwantificeren. Dit zal bij de nadere uitwerking van het scenario verder duidelijk worden.
Tweede Bestuursrapportage 2024
43
Bijzondere bijstand Energietoeslag 2023 (voordeel incidenteel € 131.100 voor 2024) In de eerste helft van 2024 konden minima die nog niet bij de gemeente bekend zijn (en daardoor niet automatisch de toeslag ontvingen) nog de energietoeslag 2023 aanvragen. Op basis van de ervaring in 2022 is de rijksbijdrage die de gemeente kreeg voor de energietoeslag 2023 verhoogd. Het gebruik van deze regeling is echter lager dan bij de energietoeslag 2022, waardoor niet de gehele bijdrage is benut. Bijzondere bijstand (voordeel incidenteel € 175.000 voor 2024) Naar aanleiding van het raadsbesluit tot verruiming van de doelgroep bijzondere bijstand (2022) is het budget voor de verstrekkingen verhoogd. De landelijke maatregelen die getroffen zijn ten behoeve van de koopkracht, hebben een positief effect gehad. De verwachte stijging van uitgaven bleef dan ook uit in 2024. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie (nadeel incidenteel € 74.000) De gemeente Neder-Betuwe heeft, in samenwerking met vier andere gemeenten in de regio, de Gemeenschappelijke Regeling Regio Rivierland belast met de uitvoering van de Wet Inburgering 2021. Op regionaal niveau is een nieuwe dienstverleningsovereenkomst opgesteld voor de uitvoering van deze wet. De kosten voor de uitvoering van de Wet Inburgering 2021 zullen structureel stijgen met € 74.000.
Deze stijging is het gevolg van met name het hogere aantal statushouders en gezinsmigranten, wat resulteert in een toename van de benodigde personeelsformatie en dus ook de uitvoeringskosten. In de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 heeft u de structureel benodigde middelen vanaf 2025 beschikbaar gesteld. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorziening (WMO) (nadeel structureel € 165.000) Binnen dit taakveld worden de uitgaven voor vervoersvoorzieningen, woningaanpassingen en rolstoelvoorzieningen in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning verantwoord. In de jaarstukken 2023 hebben we het tekort op dit taakveld aangemerkt als incidenteel. Voor 2024 voorzien we wederom een tekort op dit taakveld. We zien dat het aantal aanvragen voor vervoersvoorzieningen blijft stijgen (o.a. voor scootmobielen). Daarnaast zien we dat het aantal woningaanpassingen in lijn is met 2023 en daarmee opnieuw het budget overschrijdt. Als we op basis van deze informatie de lijn van dit jaar doortrekken verwachten we een tekort van € 165.000. In het licht van de maatschappelijke ontwikkelingen (vergrijzing en langer thuis wonen) en de trends, verwachten we dat deze stijging aanhoudt en merken we de overschrijding aan als structureel.
Taakveld 6.71B Begeleiding (WMO) (nadeel structureel € 355.000) Binnen dit taakveld vallen de uitgaven voor begeleiding in het kader van de Wet maatschappelijke ondersteuning. De kosten voor deze wettelijke taak vallen hoger uit dan begroot. We zien dat het aantal aanvragen voor begeleiding fors stijgt. Ook zien we de gemiddelde kosten per cliënt stijgen. Daarnaast zien we dat de mentale gezondheid van met name jongvolwassenen onder druk staat en het aantal aanvragen voor begeleiding voor jongvolwassenen toeneemt. Een verklaring voor de stijging van de instroom van inwoners bij begeleiding is de ontwikkeling van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. Inwoners die niet in een woonvorm wonen, maar thuis worden opgevangen, hebben vaak als overbruggingszorg (wachtlijst vooraf) en opvolgend begeleiding nodig. Taakveld 6.72A Jeugdhulp begeleiding (nadeel structureel € 500.000 voor 2024, vanaf 2025 € 300.000) Zorgvormen binnen dit taakveld zijn gericht op het oefenen en structureren van dagelijkse vaardigheden, en verzorging in de vorm van ondersteuning bij de Algemeen Dagelijkse Levensverrichtingen (ADL). In 2024 is het aantal jeugdigen dat van deze zorgvormen gebruik maakt, ten opzichte van voorgaande jaren, relatief stabiel gebleven.
Wanneer we kijken naar de landelijke jeugdhulpcijfers zit onze gemeente net als de voorgaande jaren onder het landelijke gemiddelde van jeugdhulpgebruik. We zien echter een flinke stijging in de kosten per jeugdige. Deze stijging heeft twee hoofdoorzaken. Allereerst zien we dat de prijzen binnen de jeugdhulp flink zijn gestegen (ongeveer 6% in 2024). Daarnaast zien we sinds dit jaar de trend ontstaan dat
Tweede Bestuursrapportage 2024
44
zorgaanbieders meer uren vragen én declareren per jeugdige. In 2023 kwamen we ongeveer € 100.000 tekort op dit budget. In 2024 is dit gestegen tot € 500.000. De aankomende tijd gaan we inzetten op het remmen van deze trend. Hiervoor voeren we lokaal én regionaal het gesprek met zorgaanbieders over de omvang van gevraagde zorg. We gaan daarom uit van een incidentele overschrijding van € 500.000 in 2024 en een structurele overschrijding van € 300.000 vanaf 2025. Taakveld 6.72B Jeugdhulp behandeling (voordeel incidenteel € 30.000 voor 2024, vanaf 2025 nadeel structureel €60.000) Onder dit taakveld vallen ambulante jeugdhulpvormen. Dat houdt in dat er geen verblijfscomponent in zit. Hierbij kan gedacht worden aan psychotherapie, vaktherapie of de behandeling van gedragsstoornissen. In 2023 zagen we op dit taakveld eveneens een tekort. Ten opzichte van vorig jaar zijn er geen grote verschillen in het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van begeleidingsproducten. Wat we wel zien is dat er minder uren worden gedeclareerd dan zijn beschikt. Dit kan gerelateerd zijn aan de verhoogde inzet van begeleidingsuren (zie trend bij taakveld 6.72A). Wanneer we alleen kijken naar de zorgkosten die verantwoord worden op dit budget, verwachten we een structureel tekort van € 60.000. Dit tekort heeft voornamelijk te maken met prijsstijgingen binnen de jeugdzorg.
Het tekort voor 2024 wordt gecompenseerd door een terugvordering bij verschillende zorgaanbieders. In 2020 is in overleg met de gecontracteerde zorgaanbieders besloten tot een bijstelling van het tarief voor dit product. Over 2019 en 2020 wordt een gedeelte van het teveel betaalde tarief nu teruggevorderd. Hierdoor ontstaat er per saldo een incidenteel voordeel van € 30.000 voor 2024. Taakveld 6.72C Jeugdhulp dagbesteding (voordeel structureel € 60.000) Zorgvormen binnen dit taakveld zijn voornamelijk dagbesteding of dagactiviteiten. Ten opzichte van 2023 zijn er geen grote verschillen in het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van begeleidingsproducten. Wat we wel zien is dat er minder uren worden gedeclareerd dan in de beschikking zijn afgegeven. Taakveld 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig (voordeel structureel voordeel € 200.000) Op dit taakveld kunnen zorgproducten geboekt worden die niet toebedeeld kunnen worden aan de bovenstaande taakvelden Jeugdhulp begeleiding, behandeling den dagbesteding. In de begroting 2023 is het jeugdbudget verdeeld over 12 nieuwe taakvelden naar aanleiding van een verplichte verfijning op basis van gewijzigde verslagleggingsregels. Daarbij zijn de middelen zo realistisch mogelijk toegerekend aan de nieuwe taakvelden. In de praktijk maken we geen kosten ten laste van dit taakveld.
De verwachting is dat we het totale geraamde bedrag zullen overhouden. Taakveld 6.73B Gezinsgericht (voordeel structureel € 200.000) Onder dit taakveld vallen vormen van verblijf die een gezinssituatie benaderen. Hierbij kan gedacht worden aan logeervoorzieningen of het verblijf van een jeugdige in een gezinshuis. In 2024 zien we een daling in het aantal jeugdigen die gebruik maken van deze producten. De verwachting is dat deze ontwikkeling structureel is en we € 200.000 zullen overhouden. Taakveld 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig (nadeel structureel € 300.000) Binnen dit taakveld vallen vormen van jeugdhulp waarbij een jongere verblijft op de accommodatie van de jeugdhulpaanbieder. In feite betreft het alle vormen van verblijf die niet onder pleegzorg of gezinsgerichte zorg vallen. Deze vormen van zorg zijn erg kostbaar en er zijn weinig jeugdigen die hier gebruik van maken. Kleine fluctuaties in het aantal jeugdigen dat hier gebruik van maakt, kan grote financiële consequenties hebben. In 2024 is het aantal unieke cliënten dat gebruik maakt van deze voorzieningen gelijk aan 2023. In 2024 zien we echter dat een aantal cliënten langer in zorg blijven, waardoor de kosten zijn gestegen.
Tweede Bestuursrapportage 2024
45
Taakveld 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf (nadeel structureel € 325.000) Binnen dit taakveld vallen behandelingen in het kader van jeugd-GGZ en kindergeneeskunde. Het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van deze zorgvormen is relatief stabiel. We zien echter dat de kosten per jeugdige stijgen. Dit heeft te maken met de prijsstijgingen binnen de jeugdzorg enerzijds en het feit dat er per jeugdige meer uren ingezet worden anderzijds. In 2023 hadden we op dit taakveld een vergelijkbaar nadeel. Vandaar dat we deze overschrijding als structureel aanmerken. Taakveld 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ met verblijf (voordeel structureel € 150.000) Binnen dit taakveld valt jeugdhulp die wegens crisissituaties wordt verleend, landelijk ingekochte jeugdhulp en GGZ-behandeling waarbij er sprake is van verblijf. De laatste jaren zien we een lichte stijging in het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van deze zorgvormen, maar tegelijkertijd zien we in 2024 een daling van de gemiddelde kosten per cliënt. Dit lijkt samen te hangen met een verschuiving in de zorgproducten die worden ingezet. In 2024 zijn er tot nu toe minder verblijfsproducten ingezet binnen dit taakveld.
Vanaf 2025 verwachten we dat de verwerving van de essentiële functies zal bijdragen aan een daling van het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van (hoog)specialistische zorgvormen, waaronder de producten die onder GGZ-verblijf vallen. Hoewel de precieze invloed vooraf lastig te bepalen is, is de verwachting dat we vanaf 2025 structureel budget gaan overhouden op dit taakveld. We gaan daarom uit van een structurele onderbesteding van € 150.000 vanaf 2024. Taakveld 6.74C Gesloten plaatsing (nadeel structureel € 300.000) Zorgvormen binnen dit taakveld zijn verblijfsproducten. Hierbij verblijft een jeugdige bij een jeugdhulpaanbieder op basis van een gerechtelijke machtiging. In de begroting 2023 is het jeugdbudget verdeeld over 12 nieuwe taakvelden naar aanleiding van een verplichte verfijning op basis van gewijzigde verslagleggingsregels. Daarbij zijn de middelen zo realistisch mogelijk toegerekend aan de nieuwe taakvelden. Vóór 2023 was er bijna nooit een gesloten plaatsing en is hiervoor dus geen budget geraamd. In 2024 is er voor het tweede jaar op rij wél een gesloten plaatsing geweest. Omdat dit een zeer kostbare zorgvorm is, heeft een kleine fluctuatie in het aantal jeugdigen een grote invloed op de totale uitgaven. Voorzichtigheidshalve houden we vanaf 2025 rekening met tenminste één gesloten plaatsing.
We gaan daarom uit van een structurele overschrijding van € 300.000 vanaf 2024. Taakveld 6.81A Beschermd wonen (WMO) (voordeel incidenteel € 250.000 voor 2024, nadeel incidenteel € 250.000 voor 2025) In afwachting van het definitief ingaan van de doordecentralisatie van Beschermd Wonen, ontvangen de regiogemeenten de overgebleven middelen vanuit de centrumgemeente Nijmegen ter bekostiging van het organiseren van lokaal aanbod voor deze doelgroep. Op dit moment is dit aanbod nog in ontwikkeling. Onderdeel van deze plannen zijn onder andere de (door)ontwikkeling van de inloop GGZ en WijkGGZ, lotgenotencontact en het vergoten van kennis over GGZproblematiek bij de lokale teams. Ook is de ambitie in te zetten op de doorontwikkeling van maatschappelijke opvang en de woonzorgvisie. In 2024 is er sprake van een onderbesteding op dit taakveld. Om onze plannen vanaf 2025 uit te kunnen voeren, is het voorstel het budget te bestemmen voor 2025. Het voor- en nadeel onder programma 5 dient u relatie te zien met het voor- en nadeel onder programma algemene dekkingsmiddelen, taalveld mutaties in reserves. Daarmee betreft het een budgettair neutrale verwerking in deze bestuursrapportage.
Taakveld 6.82A Jeugdbescherming (voordeel incidenteel €150.000 voor 2024, vanaf 2025 voordeel structureel €50.000) Binnen dit taakveld vallen zorgvoorzieningen voor jeugdigen waarop een jeugdbeschermingsmaatregel van toepassing is. We verwachten dat een groot deel van het geraamde budget niet gebruikt zal worden dit jaar. Het aantal jeugdigen met een jeugdbeschermingsmaatregel is sinds 2021 sterk gedaald. Dit lijkt te echter maken te hebben met de personeelstekorten in de jeugdbescherming, waardoor minder jeugdigen gebruik kunnen maken
Tweede Bestuursrapportage 2024
46
van deze vorm van hulp. Daarnaast zien we in 2024 dat ook het benuttingspercentage gedaald is. Dit wil zeggen dat er minder kosten worden gedeclareerd dan er worden beschikt. Dit heeft zeer waarschijnlijk ook te maken met de personeelstekorten in de jeugdbescherming. Hierdoor kunnen niet alle uren die worden beschikt ook daadwerkelijk ingezet (en gedeclareerd worden). In 2023 was er tevens sprake van een voordeel op deze taakvelden. We gaan daarom uit van een incidentele onderbesteding van €150.000 in 2024 en een structurele onderbesteding van €50.000 vanaf 2025.
Investeringen
Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen mutaties die betrekking hebben op investeringen.
Mutaties in reserves
Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen afwijkingen die betrekking hebben op mutaties in reserves.
Tweede Bestuursrapportage 2024
47
Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn Missie
Goede onderwijshuisvesting verbetert de kwaliteit van het onderwijs. Daarom heeft de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Scholen topprioriteit voor ons. Wij stimuleren een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt en brengen actief de betrokken partijen bij elkaar. Kansengelijkheid op de arbeidsmarkt is belangrijk voor onze inwoners. Wij blijven ons inzetten om laaggeletterdheid tegen te gaan. Sport, spel en bewegen dragen bij aan een gezonde leefstijl. We ondersteunen activiteiten die een aantoonbaar positief effect hebben op de leefstijl en het welbevinden van onze inwoners. Wij blijven investeren in verenigingen en maatschappelijke organisaties in de gemeente, want zij bevorderen het maatschappelijk welzijn en de sociale omgang tussen inwoners. Bovendien dragen zij bij aan een verantwoorde en gezonde vrijetijdsbesteding. Vrijwilligers zijn de drijvende kracht achter onze verenigingen, stichtingen, instellingen en besturen. Wij waarderen hun inzet en zelfredzaamheid. Wij ondersteunen waar dat past bij onze rol als gemeentelijke overheid. Deze missie komt overeen met de vastgestelde visie in de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein. De ambities en ontwikkelingen binnen dit programma komen grotendeels terug in de nota of de bijbehorende uitvoeringsplannen.
Actuele kaderstellende beleidsnota's Algemeen Raadsvisie 2030 (2019) Integrale Beleidsnota Sociaal Domein "Samen verder op de ingeslagen weg" 2021 - 2024 (2021) Uitvoeringsplan Meedoen en Samenleven (2022) Uitvoeringsplan Optimaal Ontwikkelen en Opgroeien (2022) Uitvoeringsplan Gezond en Vitaal (2022) Algemene subsidieverordening gemeente Neder-Betuwe (2019) Nadere regel subsidies voor vrijwilligersorganisaties (2019) Strategische visie accommodatie (2010) Onderwijs/leesbevordering Verordening Voorziening huisvesting onderwijs (2015) Verordening bekostiging leerlingenvervoer (2021), Beleidsregels leerlingenvervoer (2020) Nadere regels subsidie voorschoolse educatie Neder-Betuwe (2019) Beleidsplan voor- en vroegschoolse educatie 2019-2022 Neder-Betuwe (2019) Beleidsregels handhaving kinderopvang Neder-Betuwe (2018) Beleidskader toezicht en handhaving kinderopvang Neder-Betuwe 2018 (2018) Integraal Huisvestingsplan onderwijs (2019) Uitvoeringsplan IHP financieel (2021) Convenant uitvoering bibliotheekwerk 2023 t/m 2026 "Samen maken we de bieb" (2022) Subsidieverordening Basisbibliotheek Neder-Betuwe (2007) Statuten "Stichting Fluvium Openbaar Onderwijs" (2018) Nadere regel subsidie kinderopvang op grond van sociaal-medische indicatie Neder-Betuwe (2019) Sport Sport en Beweeg visie Neder-Betuwe 2019-2030 (2019) Monitor Neder-Betuwe
Bloeit! 2019-2024 (2020) Nadere regel projectsubsidie sportstimulering 2019-2022 (2019) Beheerplan onderhoud sportvelden 2016-2025 (2019), Beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen 2022-2025 (2021)
Tweede Bestuursrapportage 2024
48
Ambities 6.1 Goed en passend onderwijs voor alle inwoners in Neder-Betuwe Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
Passende onderwijshuisvesting in de nabijheid van de doelgroep die bijdraagt aan de kwaliteit van het onderwijs
Uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Scholen
continu
We stimuleren de verbinding van onderwijs met andere (kind)voorzieningen
continu
Voortgang ambitie
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Wat willen we bereiken?
Een goede aansluiting tussen het onderwijs en de (lokale) arbeidsmarkt
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
We bevorderen de samenwerking tussen onderwijsinstellingen en ondernemers Dit wordt ook uitgewerkt onder ambitie 4.1: We zorgen voor een veerkrachtige economische structuur
continu
Waar mogelijk stimuleren wij de samenwerking tussen lokale VO-scholen en MBO, HBO en Universitaire opleidingen
2025
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
Jeugdigen hebben de mogelijkheid om zich optimaal en breed te ontwikkelen binnen het onderwijs
We faciliteren scholen om invulling te geven aan natuur- en cultuureducatie
2024
Voortgang ambitie
Kleur
Wij zetten de rijksmiddelen ten behoeve van het terugdringen van onderwijsachterstanden zo effectief en efficiënt mogelijk in
continu
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Tweede Bestuursrapportage 2024
49
Wat willen we bereiken? Inwoners beschikken over voldoende basisvaardigheden om te kunnen deelnemen aan de samenleving Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
We versterken de basisvaardigheden van inwoners door laaggeletterdheid, samen met partners, bespreekbaar te maken, de drempel naar ondersteuning te verlagen en aanbod te faciliteren
Kleur
Wanneer speelt het?
continu
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
6.2 Sport, spel en bewegen stimuleren Wat willen we bereiken?
Een ruim aanbod van mogelijkheden die onze inwoners stimuleren tot sporten en bewegen
Wat gaan we daarvoor doen?
Uitvoeren van het Lokaal Akkoord 'Gezond op eigen wijze'
continu
We ondersteunen (sport)verenigingen middels een sportverenigingscoach en toekomstgericht beheer
2024
We verbreden de inzet van de buurtsportcoaches en versterken daarmee sport en bewegen in Neder-Betuwe
2024 e.v.
Herijking van het beleid voor sportaccommodaties tot een integraal plan sportvoorzieningen
2025
Uitvoeren van een beweegpark in één of meer kernen, dorpsommetjes en mountainbikepaden in de uiterwaarden. Dit heeft relatie met ambitie 4.2: We vergroten de aantrekkelijkheid van ons gebied voor inwoners en bezoekers We richten de buitenruimte in zodat deze uitnodigt om te bewegen
Voortgang ambitie
Wanneer speelt het?
Kleur
2023 e.v.
2024
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Voldoende en passende speelplekken voor jeugdigen
Bij omvangrijke nieuwbouwlocaties wordt voldoende rekening gehouden met aaneengesloten speelplekken, bij de invulling ervan worden jeugdigen betrokken.
continu
Wij zorgen dat (nieuwe) speelplekken een bijdrage leveren aan klimaatadaptatie. Dit draagt bij ambitie 3.3: We willen een duurzame gemeente zijn, klaar voor de toekomst
continu
Tweede Bestuursrapportage 2024
Wanneer speelt het?
50
Voortgang ambitie
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
6.3 Actieve en leefbare kernen binnen de gemeente Wat willen we bereiken? Toekomstbestendige (sport)verenigingen en stichtingen Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wij ondersteunen lokale verenigingen en stichtingen om hun bestuurskracht op peil te houden en toekomstbestendig te blijven Kleur
Wanneer speelt het? continu
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
In elke kern is voldoende plek voor activiteiten en ontmoeting
Wij zetten het accommodatiebeleid voort waarbij aandacht is voor goede aansluiting bij de behoefte van inwoners en gezonde exploitatie Dit draagt ook bij aan de realisatie van ambitie 3.2: In onze openbare ruimte is het heel, schoon en veilig en bereikbaar voor iedereen
Voortgang ambitie
Kleur
Wanneer speelt het?
continu
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
Neder-Betuwe kent een sterk maatschappelijk middenveld om onze inwoners te ondersteunen
Wij subsidiëren (lokale) organisaties doelgericht en maken heldere afspraken met subsidieontvangers, waar wenselijk sluiten we meerjarige subsidieovereenkomsten waarbij we aansluiten bij het Kwaliteitskompas
continu
Wij onderzoeken de doelmatigheid van ingezette subsidies bij grote organisaties
2025
Voortgang ambitie
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Tweede Bestuursrapportage 2024
51
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
De zichtbaarheid van het cultureel en historisch erfgoed is toegenomen
Verhaallijnen uit ‘Inspirerend Rivierenland’ en ‘Een schatkist met toekomstwaarde’ worden zichtbaar gemaakt voor inwoners en bezoekers. Dit draagt bij aan de realisatie van ambitie 4.2: We vergroten de aantrekkelijkheid van ons gebied voor inwoners en bezoekers
Voortgang ambitie
Kleur
Wanneer speelt het?
continu
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Overige ontwikkelingen Niet van toepassing.
Wat mag het kosten? Programma: 6. Onderwijs, sport en welzijn Bedragen x € 1.000,-
2024
2025
2026
2027
Mutaties per taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-9
22
138
182
-100
5.1 Sportbeleid en activering
-5
-5
-5
-5
5.2 Sportaccommodaties
5
1
-8
-8
5.3 Cult.presentatie, -productie en -partic.
-31
-154
-153
5.6 Media
100
100
86
71
Totaal mutaties per programma
-109
16
Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Actualisatie staat van vaste activa (voordeel € 9.000 in 2024, voordeel € 14.000 in 2025, voordeel € 28.000 in 2026 en nadeel € 16.000 in 2027) In deze bestuursrapportage is de actualisatie van onze kapitaalgoederen opgenomen die met name voortkomt uit vertraging die gemeld zijn in de jaarstukken 2023 en aanvullend de bijstelling vanuit het jaar 2024. In deze bestuursrapportage ziet u daarvan de meerjarige effecten daarvan terugkomen. Het betreft een financieel effect dat diverse taakvelden betreft. Het financieel effect is bij deze verzameld onder één noemer. Dat betekent echter wel dat u kleine verschillen kunt aantreffen in de verantwoording per taakveld, omdat in de onderliggende verantwoording per taakveld geen rekening gehouden is met de actualisatie van de kapitaalgoederen, maar dat het financieel effect wel verwerkt is in de bedragen per taakveld in de tabel hierboven. Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken (incidenteel voordeel € 100.000 voor 2024) Nationaal Programma Onderwijs (budgettair neutraal) Tweede Bestuursrapportage 2024
52
Vanuit het rijk heeft de gemeente middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) ontvangen. Niet besteedde NPO-middelen van voorgaande jaren zijn gereserveerd op een derdengeldenrekening voor toekomstige uitgaven. Deze gereserveerde middelen zijn bedoeld voor inzet op het ontwikkelen van zowel cognitieve, sociaal-emotionele, fysieke en executieve vaardigheden van jeugdigen binnen de schoolomgeving. In 2024 hebben we de middelen ingezet voor extra inzet van schoolmaatschappelijk werk, het continueren van succesvolle pilots jeugdhulp op een aantal scholen en het starten van een pilot gericht op kwetsbare kinderen en gezinnen in de voorschoolse periode, om de overgang naar het basisonderwijs goed te laten verlopen. In totaal onttrekken we € 128.095 uit derdengelden Nationaal Programma Onderwijs te dekking van deze kosten. Leerlingenvervoer (voordeel incidenteel € 100.000) De uitgaven leerlingenvervoer zijn in 2024 lager dan vooraf geraamd. Er zitten minder kinderen in het leerlingenvervoer dan vooraf ingeschat en er vinden er minder individuele ritten plaats. De verwachting is daardoor dat het geraamde budget voor leerlingenvervoer voor 2024 verlaagd kan worden met € 100.000. Taakveld 5.6 Media septembercirculaire 2024 (incidenteel nadeel € 100.000 in 2025 en 2026) Via de septembercirculaire 2024 zijn middelen beschikbaar gesteld voor bibliotheekmiddelen (taakveld 5.6).
Het betreft hier een incidenteel nadeel van € 100.000 in 2025 en 2026. Uiteraard dient dit in relatie gezien te worden met de verhoging van de algemene uitkering. Voor meer informatie over de septembercirculaire verwijzen wij u naar de raadsinformatiebrief septembercirculaire 2024.
Investeringen
Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen mutaties die betrekking hebben op investeringen.
Mutaties in reserves
Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen afwijkingen die betrekking hebben op mutaties in reserves.
Tweede Bestuursrapportage 2024
53
Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, onvoorzien Missie
Overhead en bedrijfsvoering zijn geen doel op zich, het zijn belangrijke middelen om de voornemens uit deze begroting daadwerkelijk te realiseren. Ofwel: de organisatie en de financiën moeten passen bij en afgestemd zijn op de ambities en doelstellingen die raad en college voor ogen hebben. Wij kiezen voor een structureel sluitende begroting, maar dat is mede afhankelijk van de bereidheid van het Rijk om de structurele financiële middelen van gemeenten te verhogen tot een omvang die past bij de taken van de gemeenten. Een ander belangrijk uitgangspunt is dat structurele uitgaven structurele financiering hebben. Eenmalige uitgaven financieren we eventueel uit incidentele middelen. Waar mogelijk realiseren wij onze ambities op projectbasis met de beschikbare financiering voor de genoemde periode. De gemeente is gebaat bij een goed bemenste ambtelijke organisatie, die berekend is op haar taak en de inwoners met respect tegemoet treedt. Een gezonde en professionele organisatiecultuur zorgt voor een voortdurende verbetering van de kwaliteit van het beleidswerk en de dienstverlening, borging van de continuïteit en een doelmatige bedrijfsvoering. En een stabiele en robuuste ICT is een belangrijke randvoorwaarde voor een goed functionerende gemeentelijke organisatie en voor een betrouwbare en veilige digitale dienstverlening aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners.
Actuele kaderstellende beleidsnota's
Financiële verordening Neder-Betuwe 2023 Legesverordening Belastingverordeningen Controleverordening gemeente Neder-Betuwe 2023 Budgethoudersregeling Neder - Betuwe (2023) Beleidsnota garantstellingen (2021) Treasurystatuut gemeente Neder-Betuwe (2016) Nota weerstandsvermogen en risicobeheersing (2019)
Ambities 7.1 Neder-Betuwe is financieel krachtig en een duurzaam financieel gezonde gemeente Wat willen we bereiken?
Een goede balans tussen ambities en een structureel gedekte begroting
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
De financiële positie is voldoende robuust om externe en interne ontwikkelingen op te vangen.
continu
We streven naar een verantwoorde belastingdruk voor onze inwoners, die bij voorkeur gemiddeld is ten opzichte van andere gemeenten.
continu
We streven naar een weerstandsvermogen dat minimaal voldoende is om de risico’s af te dekken; dus een weerstandsratio van minimaal 1.
continu
De tarieven voor leges moeten kostendekkend zijn, maar ook logisch en goed uit te leggen.
continu
We richten onze organisatie en werkprocessen zo in dat het college in staat is om een rechtmatigheidsverklaring af te
continu
Tweede Bestuursrapportage 2024
54
geven. Voortgang ambitie
Kleur
Toelichting voortgang
Resultaat Tijd Middelen
Zie toelichting bij 3e W-vraag.
Wat willen we bereiken?
De opbrengsten van de precarioheffing komen ten goede aan de samenleving
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
Wanneer speelt het?
Minimaal drie miljoen euro van de precariomiddelen reserveren we voor maatregelen om energielasten van inwoners te verlagen (zie ook programma 3, onder ambitie 3.3).
2023 e.v.
We vormen een groeifonds om initiatieven uit de samenleving mogelijk te maken.
2023 e.v.
Kleur
Resultaat
Toelichting voortgang De nadere uitwerking van de programmalijnen Vitale Samenleving en Vitale Economie wordt gepauzeerd vanwege het ravijnjaar en de ombuigingen die dat met zich meebrengt. Bij de kadernota 2026 hebben we meer zicht op de impact van de ombuigingen. Dan zullen we kijken welke gevolgen dit heeft voor de nog op te zetten programmalijnen van het Groeifonds.
Tijd
Zie toelichting resultaat.
Middelen Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Voldoende benutten van middelen van hogere overheden en andere instellingen
We zetten ons in voor het binnenhalen van subsidiegelden en het doelmatig benutten ervan, zolang de administratieve last daarvan acceptabel is.
continu
We onderzoeken of we beter inzichtelijk kunnen maken wat we met de inzet van subsidiegelden hebben bereikt.
2024
Voortgang ambitie
Kleur
Resultaat
Tijd
Wanneer speelt het?
Toelichting voortgang In de Begroting 2022 was het voornemen opgenomen om een subsidie-adviseur in te schakelen, zodat we subsidiemogelijkheden nog effectiever en efficiënter kunnen benutten. In januari 2022 lieten we u weten dat de oplopende werkdruk in de organisatie noopte tot prioriteitstelling. Een van de besluiten was om voorlopig geen subsidioloog te contracteren. Deze situatie is nog steeds aan de orde. Zie toelichting resultaat.
Middelen
Tweede Bestuursrapportage 2024
55
7.2 De ambtelijke organisatie is robuust en toekomstbestendig Wat willen we bereiken?
De ambtelijke organisatie is berekend op haar taken
Voortgang ambitie
Wat gaan we daarvoor doen?
We brengen de capaciteit en hoeveelheid werk met elkaar in balans.
continu
We versterken de kwaliteit van de organisatie nog verder door te investeren in projectmatig en programmatisch werken, verbinding, wendbaarheid, vitaliteit en opleiding/ontwikkeling.