Bijlage 1 - Ontwerp-jaarstukken

Jaarstukken

26

We zetten ons in voor het behoud van de zondagsrust Bij de organisatie van evenementen wordt in de vergunningverlening zoveel mogelijk rekening gehouden met de zondagsrust. Daarnaast is bij de jaarwisseling (waarbij oudjaarsdag op zondag viel) rekening gehouden met de zondagsrust door de preventieve activiteiten te organiseren op de dagen voorafgaand aan oudjaarsdag in plaats van op zondag. Denk hierbij aan de vuurwerkbus, ingezet vanuit het jongerenwerk. We onderzoeken de mogelijkheden voor toepassen van Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) De OKO-aanpak is een erkende preventieve interventie om alcohol- en middelengebruik onder jongeren tegen te gaan. In 2023 verkenden we samen met het Trimbos Instituut of de OKOaanpak kansrijk is in onze gemeente. Uitvoerende partners en betrokken bestuurders bleken positief. Daarnaast kregen we handvatten en financiële middelen voor deze aanpak aangereikt vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Dit heeft ons ertoe bewogen om vanaf 2024 met de OKO-aanpak te starten. Hiervoor is eind 2023 een projectleider aangenomen. Deze ambitie is afgerond in 2023, de uitvoering van de OKO-aanpak zal terugkomen in de nieuwe P&C-documenten.

We zetten in op betere naleving van leeftijdsgrenzen en openingstijden bij alcoholverstrekkers Gelet op het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol Neder-Betuwe 2022 t/m 2024 treden we zowel preventief als handhavend op bij alcoholverstrekkers. De eerste aandacht ligt daarbij op naleving van de leeftijdsgrens. In 2023 zijn 22 alcoholverstrekkers preventief bezocht (NIXzonderID). Ook zijn er 27 alcoholverstrekkers gecontroleerd met een testkoper, waarbij 16 overtredingen zijn geconstateerd. Er is in 2023 beperkt gecontroleerd op openingstijden. Voor de controle ten aanzien van de openingstijden in de avond/nacht houden we namelijk rekening met de arbeidstijden van de boa's. In de samenwerkingsafspraken met de politie bekijken we de inzet op controle van openingstijden opnieuw. We pakken productielocaties van verdovende middelen aan In 2023 zijn 2 drugslocaties in woningen (woning en schuur bij woning) aangetroffen, die vervolgens zijn gesloten op basis van de bestuurlijke rapportages die hiervoor door de politie zijn opgesteld. Daarnaast is een bedrijfspand gesloten nadat hier een drugslab is aangetroffen en is bij 2 woningen, in eigendom van de woningbouwcorporatie, de huurovereenkomst opgezegd naar aanleiding van het aantreffen van een hennepkwekerij.

In het najaar van 2023 is actief ingezet op het uitvoeren van de regionale campagne 'meldingsbereidheid synthetische drugs' met als doel de bewustwording en meldingsbereidheid in Gelderland-Zuid te vergroten omtrent de ondermijnende criminaliteit van synthetische drugs. We zetten in op het verhogen van de (digitale) weerbaarheid van onze samenleving In 2023 zijn beperkte stappen gezet. Diverse communicatieberichten zijn ingezet op het gebied van digitale veiligheid. Deze berichtgeving was gericht op bewustwording en het bieden van handelingsperspectief op het moment dat iemand slachtoffer wordt van bijvoorbeeld WhatsAppfraude. We werken samen met bedrijven om mensenhandel en arbeidsuitbuiting tegen te gaan Op het gebied van mensenhandel zijn beperkte stappen gezet. Het is nog niet gelukt om een plan van aanpak mensenhandel vast te stellen. Het onderwerp is belegd bij het Team Veiligheid. Dit team volgde regionaal aangeboden bijeenkomsten en trainingen op dit thema, zodat zij mensenhandel en arbeidsuitbuiting kunnen signaleren en deze signalen kunnen doorzetten voor een aanpak op casusniveau. Daarnaast is in 2023 gestart met de evaluatie van het beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten 2020-2022 dat door de gemeenteraad in 2019 is vastgesteld. Naast de evaluatie van het

Jaarstukken

27

beleidsplan is de interne werkgroep arbeidsmigranten opnieuw opgestart; daarbij is de link gelegd met het thema mensenhandel en arbeidsuitbuiting. In 2024 werken we dit verder uit.

2.2 Inwoners van Neder-Betuwe kunnen vertrouwen op goede en tijdige hulp en ondersteuning van de hulpdiensten en BOA's Wat wilden we bereiken?

Wat zouden we daarvoor doen?

Realisatie

Wanneer speelt het?

We bevorderen de openbare orde en veiligheid

We zetten in op optimale inzet van onze wijkagenten.

Continu

Het college evalueert jaarlijks de prioriteiten voor de inzet van de boa’s.

Jaarlijks

We streven naar behoud van een goed functionerende (vrijwillige) brandweer

We zetten in op het behouden van de huidige brandweerkorpsen en hun capaciteit.

Continu

Tijdige aanrijtijden en kwalitatief hoogwaardige ambulancedien st voor onze inwoners

We blijven ons inzetten voor betere aanrijtijden, binnen de normtijd van de ambulance.

We stimuleren het behouden van de jeugdbrandweer.

Continu

Continu

In 2023 is hiervoor het volgende gedaan We zetten in op optimale inzet van onze wijkagenten De afstemming tussen politie en gemeente verliep goed in 2023. Op diverse thema's is de verbinding gezocht en trokken we samen op. Ondanks de beperkte capaciteit bij de politie waren de wijkagenten daar waar ze moesten zijn, zoals bij de aanpak rond oud en nieuw, het luilakken, de samenwerking met boa's voor het buitengebied, de samenwerking met partners in het kader van jeugdoverlast en bijvoorbeeld bij integrale controles. In 2023 is opnieuw ingezet op de beschikbaarheid van de wijkagenten. Op basis van de capaciteitsverdeling, verdeeld naar aantal inwoners, zou een uitbreiding naar 5 wijkagenten nodig zijn. Het aantal staat nu op 4 (3 wijkagenten en 1 overkoepelend). Er zijn echter wel 2 agenten met taakaccent jeugd bijgekomen in 2023 en er wordt in onze regio extra ingezet op een digitale wijkagent. Gezien de toename met betrekking tot online incidenten, wordt dit ook gezien als een meerwaarde. Het college evalueert jaarlijks de prioriteiten van de inzet van de boa’s De prioriteiten van de boa's zijn eind 2023 geëvalueerd. Wij constateerden dat de prioriteiten van de boa's voor een groot deel aanhaken bij de inhoud van het integraal veiligheidsbeleid. Vanaf 2024 koppelen we deze beleidsthema's aan elkaar.

We zetten in op het behouden van de huidige brandweerkorpsen en hun capaciteit In 2023 werd een nieuw dekkingsplan van brandweer Gelderland-Zuid vastgesteld. Hierin zetten wij ons in om de capaciteit van onze brandweer te behouden. We stimuleren het behouden van de jeugdbrandweer De jeugdbrandweer was en blijft actief in Neder-Betuwe. Wij blijven monitoren hoe dit verloopt. Jaarstukken

28

We blijven ons inzetten voor betere aanrijtijden, binnen de normtijd van de ambulance In 2023 is er een gesprek geweest met Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) waarbij wij aandacht vroegen voor de aanrijtijden van de ambulance.

Overige ontwikkelingen Beleid Integrale Veiligheid Het lokaal integraal veiligheidsbeleid 2023-2026 en het regionaal integraal veiligheidsplan 20232026 (regionaal: gemeente, politie en Openbaar Ministerie (OM) in gezagsdriehoek De Waarden) zijn in maart 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. In de plannen zijn de lokale prioriteiten en de prioriteiten van gezagsdriehoek De Waarden voor de periode 2023 – 2026 verwoord. Dit zijn de onderwerpen waar, naast de reguliere werkzaamheden, extra aandacht en focus op moet komen. En waar meerwaarde bestaat om op het niveau van het basisteam samen te werken. Doorontwikkeling aanpak ondermijning Naast de reguliere aanpak van ondermijning werd in 2023 de weerbaarheidsscan opgeleverd door het Regionaal Informatie en expertisecentrum (RIEC). Met dit rapport is inzicht verkregen in de weerbaarheid van onze gemeente. De weerbaarheidsscan werd in het overgrote deel van de gemeenten binnen Oost-Nederland uitgevoerd, omdat gemeenten niet meer weg te denken zijn in de aanpak van Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit. De inhoud van deze scan is betrokken bij het rekenkameronderzoek van de rekenkamercommissie inzake ondermijning, dat in 2023 is uitgevoerd. De resultaten van het rekenkameronderzoek zijn gedeeld met de raad en er zijn afspraken gemaakt om samen met het college in 2024 verdere uitvoering te geven aan de aanbevelingen.

In 2023 werd de motie met betrekking tot het opnemen van de patseraanpak in de aanpak van ondermijning opgepakt. De belangrijkste uitwerking was de uitvoering van een grootschalige ondermijningscontrole in november 2023. Samenwerking handhaving en politie In het najaar van 2023 zijn wij gestart met een samenwerkingsbijeenkomst tussen alle handhavingspartijen in de gemeente Neder-Betuwe met als doel de integrale samenwerking te verbeteren. Integrale jeugdgroepenaanpak In 2023 startten wij met de voorbereiding op het ondertekenen van een samenwerkingsconvenant tussen politie, Openbaar Ministerie, Mozaïek Welzijn en de gemeente. Dit, naar aanleiding van een toename van het aantal overlastmeldingen sinds de corona-periode en de steeds complexere jeugdproblematiek. Certificering Veilig Buitengebied In juni 2023 is de gemeente Neder-Betuwe gecertificeerd voor de aanpak Veilig Buitengebied. Dit betreft een publiek-private samenwerking om het buitengebied schoon, heel en veilig te houden. Maatschappelijke onrust en project bondgenoten In 2023 zagen we sneller maatschappelijke onrust ontstaan, bijvoorbeeld bij Luilakken en de Sinterklaasintochten. Om hier goed zicht op te krijgen en op te kunnen acteren, zijn we het project Bondgenoten gestart. Hierin werken we met de politie en inwoners samen om maatschappelijke onrust vroegtijdig te signaleren en te managen.

Jaarstukken

29

Beleidsindicatoren Naam Indicator:

Eenheid:

Verwijzingen Halt

aantal per Bureau 1.000 Halt jongeren

Winkeldiefstallen

Geweldsmisdrijven

Bron:

aantal per CBS 1.000 inwoners aantal per CBS 1.000 inwoners

Diefstallen uit woning aantal per CBS 1.000 inwoners

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

NB

8,00

5,00

5,00

12,00

6,00

2,00

L

13,00

12,00

13,00

11,00

8,00

8,00

NB

0,20

0,20

0,60

0,60

0,20

0,60

0,60

L

2,20

2,20

2,30

2,00

1,80

2,30

2,50

NB

3,40

3,40

2,10

2,50

1,80

2,40

2,20

L

5,00

4,80

4,90

4,60

4,30

4,60

4,30

NB

1,90

2,10

1,50

1,40

0,80

0,60

1,00

L

2,90

2,50

2,30

1,80

1,30

1,40

1,30

NB = Neder-Betuwe L = Landelijk

Jaarstukken

30

Verbonden partijen Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) is een organisatie voor brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, meldkameractiviteiten en voorbereiding en coördinatie op het gebied van (gemeentelijke) rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit regionale samenwerkingsverband van veertien gemeenten is gebaseerd op de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de Wet veiligheidsregio’s (Wvr). In het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 VRGZ staat de ambitie als volgt omschreven: 'De VRGZ is dé partner op het gebied van fysieke veiligheid met oog voor sociale veiligheid. Wij leveren uitstekende dienstverlening en worden gekenmerkt als verbinders van veiligheid en staan midden in de samenleving.' De belangrijkste accenten in het beleid van de VRGZ zijn:  Een sterk netwerk  Een weerbare organisatie  Informatiemanagement Welke ontwikkelingen hebben zich in 2023 voorgedaan? Dekkingsplan 2024-2027 In 2023 is het proces opgestart om een nieuw dekkingsplan Brandweer op te stellen en te laten vaststellen door het Algemeen Bestuur. Met het Dekkingsplan 2024- 2027 bereikt de brandweer het volgende: • Brandweer Gelderland-Zuid is paraat, levert goede brandweerzorg, investeert in kennis en vakmanschap om de brandweerzorg voor nu en in de toekomst aan te kunnen.

• De brandweer organiseert zich risicogericht en werkt daarbij informatiegestuurd, waarbij ingespeeld wordt op bestaande en nieuwe ontwikkelingen. • Het nieuwe dekkingsplan (2024-2027) is een belangrijke vervolgstap in het organiseren van kennis, materieel en middelen op de juiste plek, die zowel lokaal als regionaal ingezet kunnen worden. Regionaal Crisisplan 2024-2027 In 2023 werd het Regionaal Crisisplan 2024-2027 vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Het Regionaal Crisisplan Gelderland-Zuid (RCP) beschrijft op basis van artikel 16 Wvr hoe de crisisorganisatie van Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is ingericht. Het Crisisplan omvat een compacte beschrijving van de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de regionale crisisorganisatie bij rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het Crisisplan is daarmee bestemd voor alle crisisfunctionarissen in de regio. Toekomstbestendige bevolkingszorg In 2023 gaven wij het proces toekomstbestendige bevolkingszorg verder vorm en hebben we dit tot uitvoering gebracht. Dit heeft geleid tot een meerjarenprogramma en samenwerkingsovereenkomst bevolkingszorg en crisiscommunicatie. Hierbij zijn regionale afspraken gemaakt om tot een uniforme inrichting te komen in de hele Veiligheidsregio GelderlandZuid.

Jaarstukken

31

Wat heeft het gekost? Programma: 2 Openbare orde en veiligheid Begroting 2023 Bedragen x € 1.000,-

Rekening

Verschil

Voor wijziging

Na wijziging

2023

Lasten

2.553

2.807

2.980

Begr. na wijz. / Rekening 173

Baten

-74

-74

-198

-124

2.480

2.734

2.782

48

Exploitatieresultaat += nadeel - = voordeel

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid (incidenteel nadeel € 51.000) Opruimen explosieven (incidenteel nadeel € 92.000) Op Opruimen explosieven is sprake van een incidenteel nadeel van € 91.783. De gemeente is intermediair voor een rijksregeling voor het opruimen van explosieven bij ruimtelijke ontwikkelingen. Het rijk draagt voor twee-derde bij. De overige kosten, een-derde, draagt de initiatiefnemer zelf. Omdat vooraf onbekend is om hoeveel projecten het gaat, is in de eerste bestuursrapportage 2023 een gemiddelde van de afgelopen vijf jaar (€ 150.000) als bedrag in de begroting opgenomen. Omdat de gemeente slechts intermediair is, is deze post opgenomen als een last en een baat. Het nadeel op Opruimen explosieven (waar de last is geraamd) van € 91.783 valt weg tegen het voordeel dat is verantwoord onder programma Algemene dekkingsmiddelen op taakveld 0.7 Algemene uitkering van € 97.492 (waar de baat is geraamd). Integraal veiligheidsbeleid (incidenteel voordeel € 52.000) Het budget voor de herinrichting voor De Ples in Kesteren is niet volledig besteed omdat door ongunstige weersomstandigheden deze werkzaamheden nog niet uitgevoerd zijn. In 2024 zal dit plaatsvinden.

Wij stellen u voor het voordeel op integraal veiligheidsbeleid te bestemmen voor de nog uit te voeren werkzaamheden in 2024. Naast de bovengenoemde oorzaken zijn er op een aantal budgetten binnen dit taakveld overige kleine verschillen van € 11.000 (incidenteel nadeel) ontstaan die geen toelichting behoeven Overige taakvelden kleine verschillen incidenteel voordeel € 3.000 Behoeven geen toelichting.

Jaarstukken

32

Mutaties in reserves Programma: Begroting 2023 Bedragen x € 1.000,-

Rekening

Verschil

2023

Begr. na wijz. / Rekening

Voor wijziging

Na wijziging

Toevoegingen

0

0

0

0

Onttrekkingen

0

0

0

0

Totaal

0

0

0

0

Reserve

+= nadeel - = voordeel Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Er zijn geen mutaties in de reserves voor dit programma. Een nadere toelichting is niet nodig.

Jaarstukken

33

Programma 3 Fysieke leefomgeving Missie Neder-Betuwe is een veilige, schone, aantrekkelijke en gevarieerde gemeente. De gemeente staat bekend als hét Laanboomcentrum van Nederland en Europa. We werken samen met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties aan het behoud en de ontwikkeling van een duurzame, leefbare en vitale gemeente. Er zijn genoeg woningen in de gemeente en we stemmen de hoeveelheid woningen voortdurend af op te behoefte. Daarnaast ontwikkelen we de mobiliteit in de gemeente. Daardoor versterken we de verkeersveiligheid en de leefbaarheid. Ook klimaatverandering is een urgent en wereldwijd probleem. Daardoor ontstaan maatschappelijke vraagstukken. De regierol om deze vraagstukken aan te pakken ligt voor een deel bij gemeenten. Neder-Betuwe werkt daarom integraal aan een duurzame (lokale) leefomgeving en een gezonde leefstijl.

Actuele kaderstellende beleidsnota's                            

Beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen 2022-2025 Landschapsontwikkelingsplan (LOP) Neder-Betuwe 2022-2032 Bestemmingsplannen Nota Bovenwijkse Voorzieningen 2018 deel A (2018), (deel B, actualisatie 2023) Omgevingsvisie Neder-Betuwe Verordening Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (per 1-1-2024 in werking) Programma Wonen 2022-2030 Nota grondbeleid (2016) Welstandsnota (2011) VTH beleid Rivierenland 2022 (VTH: Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving), Bijlage 1 (Risicoanalyse), Bijlage 2 (Richtlijn geharmoniseerde sancties) Verordening uitvoering en handhaving Omgevingsrecht Neder-Betuwe 2023 (per 1-1-2024 in werking) Geurgebiedsvisie NederBetuwe (2011) Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023 inclusief Waterplan (2018) Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2021 (IBOR) Assetsheet Begraafplaatsen Assetsheet Riolering & Water (Incl.

Baggeren) Duurzaamheidsvisie Neder-Betuwe 2016-2020 (2015) Programmaplan Duurzaamheid (2022) Klimaatnota Neder-Betuwe 2021-2025 (2021) Nota Honden(poep)beleid 2016 (2016) Beleidsvisie externe veiligheid Neder Betuwe 2015-2018 (2015) Bodembelastingkaart (actualisatie 2017) Neder-Betuws Verkeer- en Vervoerplan beleidsrapportage (2018), (achtergrondrapportage) Speelruimtenota 2020-2023 (2019), (bijlage 1), (bijlage 2) Vervangingsplan essentaksterfte 2019-2022 (2019) Uitvoeringsplan bomen Neder-Betuwe 2019 (2019) Beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten 2020-2022 (2019) Woonwagenbeleid (2020)

Jaarstukken

34

Ambities 3.1 Wonen voor iedereen Wat wilden we bereiken?

Betaalbaar wonen voor iedereen

Wat zouden we daarvoor doen?

Vindbare woningen voor iedereen

Voldoende aanbod wonen dichtbij werk voor arbeidsmigranten Rekening houden specifieke behoefte woonwagenbewoners

Wanneer speelt het?

We gaan kleinere en goedkopere woningen bouwen.

Continu

We realiseren een woonmonitor.

Continu

Bij elk nieuwbouwproject moet 30 procent van de woningen uit sociale huurwoningen bestaan.

Continu

We proberen de bouw van betaalbare woningbouw juridisch vast te leggen.

2023 (Afgerond)

We doen onderzoek naar koopondersteuning voor (koop)starters.

2023

We zoeken naar mogelijkheden voor het verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt.

Beschikbare woningen voor iedereen

Realisatie

* zie noot

2025

We doen onderzoek naar mogelijke oplossingen voor woonruimte van spoedzoekers.

2024

We willen meer levensloopgeschikte of zorgwoningen bouwen. Dit draagt ook bij aan ambitie 5.1.

Continu

We proberen 50 procent van woningen toe te wijzen voor lokale behoefte.

* zie noot

2024

We doen onderzoek naar woningsplitsing van kavels in het buitengebied

* zie noot

2024

We zetten een registratie op van verhuurders in de vrije sector.

* zie noot

2025

We onderzoeken hoe we eerder kunnen informeren over een sociale huurwoning en de wachtlijst daarvoor.

* zie noot

2025

We geven voorlichting over levensloopgeschikt wonen aan senioren.

* zie noot

2024

We communiceren actief over woningbouw met inwoners.

* zie noot

2024

We zorgen voor 800 nieuwe verblijfsplaatsen voor arbeidsmigranten

2023-2026

We zoeken uit hoeveel arbeidsmigranten bij agrariërs wonen (short stay).

2023

We schetsen regionaal een handelingsperspectief en stellen hiervoor een convenant op.

2023 (afgerond)

Er komen acht nieuwe standplaatsen voor woonwagenbewoners. 2024

* Deze doelstelling is nog niet van toepassing in verantwoordingsjaar 2023 en wordt om die reden niet toegelicht

Jaarstukken

35

In 2023 is hiervoor het volgende gedaan We bouwen kleinere en goedkopere woningen In de Doelgroepenverordening zijn minimale percentages opgenomen voor betaalbare woningen. Bij elk nieuwbouwproject is minimaal 30% van de huizen geschikt voor sociale huur. Afhankelijk van de grootte van het project is er 10% voor sociale koop en/of middenhuur. Ook worden er rugaan-rug woningen gerealiseerd en lopen er initiatieven voor tiny houses. We realiseren een woonmonitor Er is een regionale monitor gerealiseerd hiervan is een demonstratie aan de gemeenteraad gegeven. Van elk nieuwbouwproject moet 30% uit sociale huurwoningen bestaan Deze landelijke richtlijn is geborgd in de Doelgroepenverordening. We proberen de bouw van betaalbare woningen juridisch vast te leggen Dit is vastgelegd in de Doelgroepenverordening. Deze ambitie is afgerond in 2023 en keert daarom niet meer terug in nieuwe P&C-documenten. We doen onderzoek naar koopondersteuning voor (koop)starters Door het vertrek van de beleidsmedewerker Wonen is het onderzoek pas later opgepakt. In 2024 gaat hierover een notitie naar de gemeenteraad. We willen meer levensloopbestendige of zorgwoningen bouwen In elk nieuw project staat dit op de agenda. We proberen 50% van de woningen toe te wijzen voor lokale behoefte Voor de sociale huurwoningen hebben we dit vastgelegd in prestatieafspraken met Thius.

Voor de overige woningen willen we dit vastleggen in de nog op te stellen (regionale) Huisvestingsverordening. We communiceren actief over woningbouw met inwoners We communiceerden in 2023 actief over woningbouwprojecten zoals Casterhoven, Pottemsche Veld, Hoge Wei en Oranjehof. We zorgen voor 800 plaatsen voor arbeidsmigranten Er is in 2023 één initiatief ingediend. In 2024 gaan we deze met de gemeenteraad bespreken. We zoeken uit hoeveel arbeidsmigranten bij agrariërs wonen Door personeelswisselingen was hier geen capaciteit voor in 2023. In 2024 pakken we dit op. We schetsen een regionaal handelingsperspectief en stellen hiervoor een convenant op Het convenant is in juni 2023 ondertekend. Deze ambitie is afgerond in 2023 en keert daarom niet meer terug in nieuwe P&C-documenten. Er komen acht nieuwe standplaatsen voor woonwagenbewoners Zoals gemeld in de 2e Bestuursrapportage is de behoefte inmiddels gestegen naar 13. Er zijn nog geen definitieve locaties aangewezen.

Jaarstukken

36

3.2 In onze openbare ruimte is het heel schoon, veilig en bereikbaar voor iedereen Wat wilden we bereiken?

Veilig en goed onderhouden wegennet

Wat zouden we daarvoor doen?

Effectieve en efficiënte inrichting en beheer openbare ruimte

Sober en doelmatig beheer gemeentelijke gebouwen

Wanneer speelt het?

We gaan door met de uitvoering van het NederBetuws verkeers- en vervoersplan.

Continu

We starten met de projectvoorbereiding, contractvorming en daaropvolgend de gefaseerde uitvoering van de Randweg Opheusden. Daarmee zorgen we ook voor een betere ontsluiting van de wijk Herenland.

2023-2026

We zetten ons in voor vernieuwing/verbreding van de Rijnbrug (en gelijktijdig betere door- en snelfietsroutes).

2023 e.v.

We doen onderzoek naar een betere ontsluiting van Ochten-Oost en -Noord.

2023 e.v.

We onderzoeken een goede verbinding voor langzaam verkeer tussen Casterhoven en andere delen van het dorp Kesteren. Goede bereikbaarheid openbaar vervoer

Realisatie

* zie noot

2024

We lobbyen voor korte reistijden naar de centrumgemeenten.

2023 e.v.

We zetten ons in voor het behoud van goede en duurzame veerverbindingen.

2023 e.v.

We ronden de herinrichting van de omgeving van station Opheusden af.

2023

We voeren het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) uit.

Continu

Bij nieuwbouwlocaties houden we voldoende rekening met aaneengesloten speelplekken.

Continu

We starten een communicatiecampagne om zwerfafval tegen te gaan.

2023 e.v.

We doen onderzoek naar het, op een respectvolle manier, behouden van voldoende ruimte op onze gemeentelijke begraafplaatsen.

Continu

We doen onderzoek naar het verbeteren van de kwaliteit van het openbaar groen tegen lagere beheerkosten

Continu

We geven uitvoering aan de eerste fase van het baggerplan voor de B- en C-watergangen.

2023-2026

We voeren het Beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen uit en lossen dagelijkse klachten en calamiteiten op om het gebruik van onze gebouwen te garanderen (deze activiteiten zijn verder uitgewerkt in Programma 6). Daarnaast geven we invulling aan aanvullende opdrachten.

2022-2025

* Deze doelstelling is nog niet van toepassing in verantwoordingsjaar 2023 en wordt om die reden niet toegelicht

Jaarstukken

37

In 2023 is hiervoor het volgende gedaan We gaan door met de uitvoering van het verkeers- en vervoersplan Eén van de belangrijkste projecten waar we 2023 aan werkten, is de voorbereiding van de verbreding van de brug over de Linge bij de Meersteeg. Dit is nodig om te zorgen dat fietsers veilig over de brug kunnen fietsen. Het is een gezamenlijk project met de gemeente Buren. Hiervoor is subsidie aangevraagd bij de provincie Gelderland. Ook startten we het proces voor de verbreding/verbetering van de spoorwegovergang in de Hoofdstraat in Kesteren. Dit is een langdurig proces waarin ProRail als spoorbeheerder een belangrijke rol speelt. De maatregelen in de Fruitstraat en Cuneraweg zijn uitgesteld in verband met de integrale planning. Er wordt geprobeer zoveel mogelijk werkzaamheden met elkaar te combineren in het kader van kostenefficiëntie. We starten met de voorbereiding voor de Randweg Opheusden De planvoorbereiding startte in 2023 en de doorontwikkeling naar het Definitief Ontwerp loopt in 2024 en 2025. We zetten ons in voor vernieuwing/verbreding van de Rijnbrug De provincies Gelderland en Utrecht werkten achter de schermen aan de stikstofopgave die een gevolg is van de verbreding. Eind 2023 kwam de stuurgroep Rijnbrug (gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat) na lange tijd weer bij elkaar. In deze stuurgroep houden wij onder meer de vinger aan de pols m.b.t.

de voortgang van de verbreding. De beide gedeputeerden hebben de ambitie uitgesproken om uiterlijk 2027 te starten met de realisatie van de verbreding. We onderzoeken een betere ontsluiting van Ochten-Oost en -Noord In 2023 is er een concept-gebiedsvisie opgesteld voor de oostkant van Ochten. Daarin zijn toekomstige ontwikkelingen opgenomen, met onder andere een rondweg om Ochten. Er is onderzocht wat het effect van een rondweg op de verkeersintensiteit op wegen in Ochten is. Ook keken we naar verschillende aansluitmogelijkheden van de rondweg op de bestaande infrastructuur. Op dit moment wordt gewerkt aan een kostenraming. De concept-gebiedsvisie wordt voorgelegd aan de inwoners van Ochten. We lobbyen voor kortere reistijden naar de centrumgemeenten We werken hiervoor samen in de Regio Rivierenland. In 2023 is het mobiliteitsplan Regio Rivierenland 2023-2026 vastgesteld. Hierin werken we samen aan een bereikbare regio met mobiliteit die veilig en schoon is en met oog voor goede leefbaarheid. We zetten ons in voor het behoud van goede en duurzame veerverbindingen We waren nauw betrokken bij het initiatief vanuit VNG Gelderland om te komen met voorstellen voor het in stand houden van de Gelderse veren. Dit in verband met het wegvallen van het Verenfonds. Iedere partij heeft haar eigen rol en verantwoordelijkheid inzake de veren in Gelderland.

Er staat een rolverdeling in het rapport 'Perspectief voor de veren’ van VNG Gelderland. In eerste instantie zijn de exploitanten en de brancheorganisatie voor de veren aan zet. Daarna is er een rol weggelegd voor de gemeenten en de provincie. De provincie stelde in 2023 (eenmalig) extra geld beschikbaar voor financiële ondersteuning. Ook werkte de provincie in 2023 verder aan het opzetten van een nieuwe provinciale rol met betrekking tot de veren. We ronden de herinrichting van de omgeving station Opheusden af De herinrichting van de stationsomgeving in Opheusden rondden we in 2023 nagenoeg af. De laatste werkzaamheden konden in 2023 nog niet afgerond worden. Dit omdat ProRail de benodigde vergunningen nog niet verstrekte aan ons. Het vergunningentraject verloopt moeizaam, onder meer door personele mutaties bij ProRail. Jaarstukken

38

We voeren het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte uit Het IBOR-plan is vastgesteld beleid en dit beleid loopt tot en met 2031. Het IBOR-plan bestaat onder andere uit het Meerjaren Onderhoudsprogramma (MJOP) en het Meerjaren Investeringsprogramma (MJIP). Het MJOP maakt onderdeel uit van de begroting. In 2024 stellen we het projectenboek 2026-2023 op. Deze wordt in 2024 samen met het MJIP voorgelegd aan de gemeenteraad. In 2023 is de assetsheet Verkeersvoorzieningen toegevoegd. Ook zijn onder andere de integrale projecten Vogelbuurt 1 Opheusden, Bomenbuurt Ochten en Oranjebuurt Dodewaard technisch en financieel volledig afgerond. Verder startten we met het visualiseren en professionaliseren van de IBOR-fabriek (werkwijze IBOR-plan) gemeente Neder-Betuwe. Bij nieuwbouwlocaties houden we voldoende rekening met aaneengesloten speelplekken In 2023 waren er twee grote projecten waarbij expliciet is gezorgd voor voldoende en kwalitatief bruikbare speelplekken: Pottemse Veld en Hoge Wei, beide in Kesteren. Beide projecten lopen door in 2024. Door het opstellen van het nieuwe speelruimteplan in 2023 (raadsbesluit maart 2024) is er een afgestemd kader voor speelruimte bij nieuwe ontwikkelingen. We starten een communicatiecampagne om zwerfafval tegen te gaan In 2023 zetten we een communicatiecampagne op om zwerfafval tegen te gaan. Periodiek wordt er een nieuwsbrief verstuurd.

Diverse vrijwilligers meldden zich aan om zwerfafval te rapen. We onderzoeken mogelijkheden om op een respectvolle manier ruimte te houden op gemeentelijke begraafplaatsen We monitoren waar we tot 2026 meer capaciteit nodig hebben. Daar waar nodig zoeken we naar locaties waar we ruimte kunnen creëren zonder graven te hoeven ruimen. We onderzoeken het verbeteren van de kwaliteit van het openbaar groen tegen lagere kosten In 2023 startte een onderzoek naar de oorzaak van de tegenvallende resultaten uit de schouw van het groenonderhoud. De resultaten worden in 2024 aan het college en de raad voorgelegd. We voeren de eerste fase van het baggerplan voor B- en C- watergangen uit We hebben in 2023 de baggerwerkzaamheden voorbereid en aanbesteed. Aansluitend verstrekten we de opdracht. De aannemer is in 2023 gestart met zijn voorbereidingen om het werk uit te kunnen voeren. De oplevering vindt plaats in 2024. We voeren het beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen uit We voerden onze ambities uit het MJOP in 2023 grotendeels uit. Daarbij kunt u denken aan binnenen buitenschilderwerk, renovatie/vervanging meubilair gemeentehuis en valveiligheidsvoorzieningen. Ook maakten we vervolgstappen op het gebied van NEN 3140 (beheer elektrotechnische installaties), deden we groot onderhoud aan de kerktoren van IJzendoorn en renoveerden we sportvloeren.

Verder voerden we aanvullende opdrachten uit die geen basis kennen uit het MJOP. We doen onderzoek naar de verduurzaming van gemeentelijke gebouwen. Ook beheren en onderhouden we de noodopvanglocatie in IJzendoorn en het oude schoolgebouw aan de Tollenhof om het tekort aan onderwijsruimtes weg te nemen. We namen een digitaal meldportaal in gebruik voor verbeterde klachtenbehandeling van huurders en gebruikers van gemeentelijke gebouwen. De Europese aanbesteding voor de schoonmaak van de gemeentelijke gebouwen rondden we succesvol af.

Jaarstukken

39

3.3 We willen een duurzame gemeente zijn, klaar voor de toekomst Wat wilden we bereiken? Duurzame en gezonde leefstijl

Verlagen van het energieverbruik

Toekomstbestendige leefomgeving

Circulaire samenleving

Nieuwe energievormen

Wat zouden we daarvoor doen?

Realisatie

Wanneer speelt het?

We geven eenvoudige oplossingen voor een duurzame leefstijl (meer over gezondheid vindt u terug onder ambitie 5.2 Inwoners van NederBetuwe leven gezond en zijn vitaal).

2023-2026

We zorgen voor meer openbare laadpalen voor elektrisch vervoer.

2023-2026

We moedigen inwoners aan gebruik te maken van subsidieregelingen voor het uitvoeren van maatregelen die bijdragen aan een laag energieverbruik.

2023-2026

We voeren onze Warmtetransitievisie uit.

2023-2026

We zetten ons in voor de bestrijding van energiearmoede bij onze inwoners.

2023-2026

We bevorderen een groene, schaduwrijke leefomgeving.

Continu

We treffen klimaatbestendige maatregelen bij de herinrichting van wijken. Deze zijn afgestemd op extremer weer.

Continu

We plaatsen meer groen in woonwijken. Dit zijn vooral bomen.

Continu

We moedigen hergebruik van verpakkingen en minder gebruik van wegwerpverpakkingen aan.

2023-2026

We moedigen recycling van grondstoffen aan.

2023-2026

We verminderen ons restafval.

Continu

We moedigen het overschakelen van fossiele energie naar duurzame bronnen aan.

Continu

We zetten in om bij windmolens op land minimaal 50 procent ten goede te laten komen aan de lokale gemeenschap.

2023-2026

We gaan in overleg om de knelpunten op elektriciteitsnet te verminderen of te verbeteren.

2023-2026

Samen met lokale ondernemers moedigen we innovatie aan.

Continu

In 2023 is hiervoor het volgende gedaan We geven eenvoudige oplossingen voor een duurzame leefstijl Vanuit ‘Gezond op eigen wijze’ stimuleren we leerlingen en hun ouders om lopend of met de fiets naar school te gaan in plaats van met de auto. Dit doen we vooral in het basisonderwijs. Hieraan verbinden we het gezondheidsaspect en het duurzaamheidsaspect. Ook startten we met het beweegvriendelijker maken van schoolpleinen. Daarbij houden we tegelijkertijd rekening met klimaatmaatregelen en vergroening om hittestress tegen te gaan. We zorgen voor meer openbare laadpalen voor elektrisch vervoer In 2023 zorgden wij voor de verdere aanleg van laadpalen in de gemeente. Dit deden we vanuit de gezamenlijke concessie Gelderland-Overijssel. We zijn daarvoor aangesloten bij de GeldersOverijsselse Regionale Aanpak Laadinfrastructuur (GO-RAL).

Jaarstukken

40

We moedigen inwoners aan om gebruik te maken van subsidies die het energieverbruik verminderen In 2023 werd de communicatieaanpak samendetoekomst.nl opgezet. Via diverse campagnes stimuleren we inwoners gebruik te maken van de landelijke en gemeentelijke subsidieregelingen. Dat doen wij online of, op verzoek, bij de inwoners thuis. Ook zijn in 2023 de energieambassadeurs gestart. Zij informeren in 2024 inwoners van onze gemeente over de mogelijkheden. Het Energieloket Rivierenland voert vanaf 2024 de meeste regelingen uit. We voeren de Warmtetransitievisie uit In 2023 richtten we ons op de eerste fase uit de Warmtetransitievisie, namelijk het nemen van energiebesparende maatregelen. Een subsidieregeling voor koopwoningen is vastgesteld en het nationaal isolatieprogramma lokale aanpak uitgewerkt. Beide regelingen worden in 2024 door het energieloket uitgevoerd. Ook verkenden we in 2023 de volgende fase van de Warmtetransitievisie, namelijk het toewerken naar aardgasvrije wijken. We zetten ons in tegen energiearmoede bij onze inwoners In 2023 rondden we het FIX-project af. Daarmee konden inwoners gratis laagdrempelige maatregelen nemen om energie te besparen. Daarnaast gaven we uitvoering aan de rijksregeling voor energietoeslag.

Ook startten we in 2023 met het uitwerken van diverse rijksregelingen die grotere energiebesparende maatregelen bij inwoners met energiearmoede mogelijk moet maken. De uitvoering hiervan verwachten we in 2024. In samenwerking met Thius zijn we in 2023 gestart met de pilot in de Oranjewijk in Dodewaard om wijkgericht aan de slag te gaan met energiebesparende maatregelen. Hieronder valt bijvoorbeeld isolatie van huizen. In deze wijk is sprake van veel gespikkeld bezit (huur- en koopwoningen door elkaar) met slechte energielabels. We bevorderen een groene leefomgeving Naast blijvende aandacht voor groen in de openbare ruimte is bij nieuwe (bouw/ontwikkel)initiatieven een groene leefomgeving een onderdeel van de afweging. Ook ondersteunden we inwoners bij het creëren van een groene leefomgeving. Dit deden we met actieve informatievoorziening en subsidies. We organiseerden een gratis bomenactie in het najaar van 2023 om inwoners te stimuleren meer bomen op eigen terrein te planten. We treffen klimaatbestendige maatregelen bij de herinrichting van wijken Klimaatadaptatie en toekomstbestendigheid wordt standaard in alle stappen van herinrichtingsprocessen meegenomen. Dit wordt gedaan door voortdurende aandacht voor afwatering, hittebestendigheid en de aanwezigheid van groen.

We plaatsen meer groen, vooral bomen, in woonwijken Bij de herinrichting van wijken is er ruimte gecreëerd voor meer bomen. Dit gebeurde zowel bij lopende projecten als toekomstige projecten. De locaties met hittestress zijn geanalyseerd en we voerden vergroeningsacties met bomen uit. In 2023 startten we daarnaast met een inventarisatie van ons huidige bomenbestand. Hierdoor krijgen we de verschillende locaties voor de (her)plant van bomen in beeld. Het afgelopen jaar zijn we gestart met het planten van bomen op deze locaties. Dit wordt de komende jaren verder uitgevoerd. We moedigen hergebruik van verpakkingen en minder verbruik van wegwerpverpakkingen aan We hebben hierin een ondersteunende rol en volgen landelijke ontwikkelingen nauwgezet. Daarnaast zijn er afvalcoaches in de gemeente. Ook gaven we lessen op scholen. De lessen zijn er onder andere op gericht om (zwerf)afval te minimaliseren. We moedigen recycling van grondstoffen aan We ondersteunen onze inwoners bij het beter scheiden van hun eigen afval. Dit is een doorlopend proces waarbij we inspelen op actuele ontwikkelingen.

Jaarstukken

41

We verminderen ons restafval We kunnen trots zijn op een relatief lage hoeveelheid restafval per huishouden. We hielden campagnes voor het scheiden van afval. Daarnaast werkten we aan bewustwording door middel van afvalcoaches en gastlessen op scholen. We zetten bij windmolens op land in op 50 procent ten goede te laten komen aan de lokale gemeenschap Dit is onderdeel van de gesprekken die we voeren met ontwikkelende partijen. Daarnaast geven wij een geldbedrag aan het gebiedsfonds. In 2023 meldde een aantal vrijwilligers zich om als bestuurslid deel te nemen aan een Stichting gebiedsfonds. Het doel van de stichting is de uitvoering van het gebiedsfonds vanaf 2024. We gaan in overleg om de knelpunten op het elektriciteitsnet te verminderen of verbeteren In 2023 werd nog meer duidelijk dat nestcongestie de komende jaren voor knelpunten zorgt. Daarom overleggen we met de netbeheerders om naar oplossingen te zoeken. Ook willen we dat de uitbreiding en plaatsing van nieuwe hoofd- en onderstations versneld wordt. Vooruitlopend op een aanvraag van de netbeheerders doen wij verkennend onderzoek naar mogelijke uitbreidingslocaties. Dit zodat het mogelijk is om procedures te versnellen. Daarnaast zijn we in 2023 samen met de regiogemeenten en netbeheerders gestart met het integraal programmeren. We kijken hierbij naar de afstemming van energievraag- en aanbod.

Samen met lokale ondernemers moedigen we innovatie aan In 2023 startte een regionale pilot met Energie Samen Rivierenland Zakelijk/VNO NCW om de ondernemers te ondersteunen bij het verduurzamen van hun bedrijf. Neder-Betuwe werkt hierin samen met de 7 andere regiogemeenten. Daarnaast organiseren we regelmatig bijeenkomsten voor ondernemers over duurzaamheidsonderwerpen.

3.4 We zorgen voor samenhang tussen de huidige omgevingskwaliteit en toekomstige functies ter vervulling van maatschappelijke behoeften Wat wilden we bereiken?

Wat zouden we daarvoor doen?

Realisatie

Wanneer speelt het?

We wegen de bodemkwaliteit integraal mee (aanvullingsspoor Bodem Omgevingswet).

2023 e.v.

We actualiseren onze Welstandsnota.

2025

We hebben zorg voor een schone lucht (onder ander door middel van stookbeleid).

Continu

We werken samen in de regio aan de opgaven uit de Gebiedsagenda.

2023 e.v.

We gaan een Programma Buitengebied opstellen.

2023

De gemeente lobbyt met partners voor een integrale afweging voor de drinkwaterreserveringsgebieden.

2023 e.v.

We maken een gemeentedekkend Omgevingsplan in fases.

2023 e.v.

Planvorming en regels Omgevingswet op orde

Onze juridische regels zetten we om in ‘toepasbare regels’: gebruiksvriendelijk en leesbaar.

2022-2029

De archivering van onze bestemmingsplannen/omgevingsplannen is op orde.

2023 (Afgerond)

Nuchter natuuren

We zetten in op 'meekoppelkansen' ten behoeve van de stikstofreductie.

Continu

Gezonde en kwalitatieve leefomgeving

Omgaan met de schaarse ruimte

Jaarstukken

42

stikstofbeleid

Werkende en werkbare digitale systemen

Ruimtelijke initiatieven helder en duidelijk

We nemen deel aan het provinciaal traject voor stikstofreductie vanuit de regio.

Continu

We nemen deel aan het overleg over stikstof met de gemeenten in de Regio Rivierenland.

Continu

We zorgen dat we aangesloten zijn op het landelijk Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).

2023

We zorgen voor een stabiele en functionele (regionale) keten van systemen.

2023

We zorgen voor inzichtelijke regels en een vereenvoudiging van de vergunningenprocedure via het DSO (één-loketgedachte).

2023-2029

We doen ons best om goede dienstverlening te bieden door integrale beoordeling van ruimtelijke initiatieven.

Continu

We zorgen voor een goede dienstverlening door het inrichten van een intake- en omgevingstafel.

2023

We richten het proces van vergunningverlening en vooroverleg opnieuw in naar de eisen van de Omgevingswet.

2023

In 2023 is hiervoor het volgende gedaan We wegen de bodemkwaliteit integraal mee In 2023 zijn de concept bodem- en maatwerkregels opgesteld om deze te kunnen inpassen in het omgevingsplan. De integrale weging van de bodemkwaliteit is een continu proces. Daarom wordt deze ambitie in volgende P&C documenten opgenomen als 'continu'. We gaan onze welstandsnota actualiseren In 2023 is budget gevraagd en beschikbaar gesteld om de welstandsnota te actualiseren. We hebben zorg voor een schone lucht De normen voor luchtkwaliteit worden steeds strenger. Vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet konden ontheffingen verleend worden voor het stoken van resthout van fruittelers, boomkwekers en hout afkomstig van landschappelijk onderhoud. In 2023 werd duidelijk dat dit ging veranderen. Nu is een omgevingsvergunning (voor een milieu-belastende activiteit) voor dergelijke activiteiten nodig. De consequenties van deze wijziging zijn nog niet volledig duidelijk. We werken samen in de regio aan de opgaven uit de Gebiedsagenda In 2023 stelde de gemeenteraad het regio-arrangement Fruitdelta Rivierenland vast. In het regioarrangement worden opgaven benoemd die in gebiedsprogramma's uitgewerkt worden. Ook uit het nog op te stellen programma Vitaal Landelijk Gebied Gelderland komt een uitvoeringsprogramma.

In 2023 zetten we de eerste stappen gezet om te verkennen hoe de Gebiedsagenda en het bijhorende proces gebruikt kunnen worden bij het opstellen van de gebiedsprogramma's. We gaan een Programma Buitengebied opstellen In 2023 rondden we de eerste fase af met als eindresultaat een uitgangspuntennotitie. Dit duurde langer dan verwacht. De uitgangspuntennotitie benoemt vraagstukken waarover een keuze gemaakt moet worden. In het najaar vonden er diverse informatieavonden plaats over deze vraagstukken. We spraken onder andere met de inwoners, de agrarische sector en de gemeenteraad. Het resultaat is een keuzenotitie die in 2024 wordt opgeleverd. Daarmee wordt fase 2 afgerond. Het participatieproces is breder opgepakt dan in de planning was voorzien. Hierdoor schuift de planning op.

Jaarstukken

43

We lobbyen met partners voor een integrale afweging voor de drinkwaterreserveringsgebieden We namen deel aan de ambtelijke begeleidingsgroepen van zowel Provincie Gelderland als Vitens. De gemeentelijke belangen worden hier ingebracht. Dit is een meerjarig traject. We maken een gemeentedekkend Omgevingsplan in fases In 2023 stelden we de Nota van Uitgangspunten omgevingsplan Kernen op. Deze is vastgesteld door de gemeenteraad. Daarnaast startten we met het opstellen van een omgevingsplan Kernen. In 2024 wordt met de aanbesteding van het omgevingsplan Buitengebied gestart. De transitietermijn om een gemeentedekkend Omgevingsplan in fases te maken is verlengd van 1 januari 2029 naar 1 januari 2032. We hebben dus 3 jaar langer de tijd om een omgevingsplan in fases op te stellen. Onze juridische regels zetten we om in toepasbare regels Voor nieuwe juridische regels in het omgevingsplan worden waar nodig toepasbare regels opgesteld. Daarmee loopt de ontwikkeling van de toepasbare regels gelijk mee met de ontwikkeling van het omgevingsplan. Het beheer van de bestaande toepasbare regels ligt sinds 2023 bij de ODR. Als zij vanuit de dienstverlening zien dat een toepasbare regel te moeilijk is of een onjuistheid bevat, dan wordt dat in onderling overleg opgelost.

De archivering van onze bestemmingsplannen/omgevingsplannen is op orde In 2023 is de bestemmingsplandata digitaal op orde gebracht. De (voor)ontwerpen van vastgestelde plannen zijn verwijderd. Ook zijn de statussen van alle geldende plannen gecheckt en aangepast naar de juiste status. Dit was nodig om de toonbaarheid/leesbaarheid van het tijdelijke omgevingsplan (alle bestemmingsplannen bij elkaar) in het omgevingsloket te vergroten. Met de invoering van de Omgevingswet kan de bestemmingsplandata niet meer worden aangepast, alleen met een wijziging van het omgevingsplan. Deze ambitie is afgerond in 2023 en komt daarom niet meer terug in nieuwe P&C documenten. We zetten in op meekoppelkansen ten behoeve van stikstofreductie Bij de beoordeling van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen bekijken we in hoeverre we een bijdrage kunnen leveren aan maatschappelijke ambities en opgaven. Eén van de maatschappelijke ambities is stikstofreductie. We nemen deel aan het provinciaal traject voor stikstofreductie vanuit de regio In 2023 begon de provincie Gelderland met het opstellen van het programma Vitaal Landelijk Gebied Gelderland (VLGG). Dit programma is een uitwerking van het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Eén van de onderwerpen in beide programma's is natuur. Indirect staat daardoor ook stikstofreductie in het programma.

Daarom is besloten om het proces Gelderse Maatregelen Stikstof (GMS) onderdeel te laten zijn van de VLGG. Zowel bestuurlijk als ambtelijk zijn we betrokken bij het opstellen van de VLGG. We nemen deel aan het overleg over stikstof met gemeenten in de Regio Rivierenland Het onderwerp stikstof is geen separaat onderwerp meer op de agenda van het regionale portefeuillehoudersoverleg Ruimte. Zie de toelichting bij: 'We nemen deel aan het provinciaal traject voor stikstofreductie vanuit de regio'. De VLGG is wel een van de onderwerpen die hier besproken wordt en daarmee indirect ook stikstof. We zorgen dat we aangesloten zijn op het landelijk Digitaal Stelsel Omgevingswet De vergunningensoftware, de software voor toepasbare regels en de samenwerkingsfunctionaliteit, zijn aangesloten op het DSO en werkend. De software voor omgevingsdocumenten (omgevingsplansoftware) is aangesloten maar de koppeling was in 2023 nog niet werkend. Deze koppeling wordt 1e kwartaal 2024 gerealiseerd.

Jaarstukken

44

Verder is deze omgevingsplansoftware nog volop in ontwikkeling. Hierdoor zijn er beperkingen aan het maken en digitaal beschikbaar stellen van omgevingsplannen. Dit ligt buiten de macht van de gemeente. Om te voorkomen dat ruimtelijke initiatieven vertraging oplopen, maken we gebruik van een Tijdelijke Alternatieve Maatregel Informatiemodel Ruimtelijke Ordening (TAM-IMRO). Met de bestemmingsplansoftware maken we een TAM-IMRO omgevingsplan. Deze stellen we digitaal beschikbaar in het DSO. We zorgen voor een stabiele en functionele (regionale) keten van systemen Voor zover het binnen de invloedsfeer van de gemeente ligt, zijn de systemen aangesloten aan het DSO. In 2023 zijn een aantal regionale ketentesten uitgevoerd. Er was (ook landelijk) onvoldoende tijd om alle functionaliteiten en processen te testen. Daardoor zijn er in 2024 een aantal maatwerkafspraken ingesteld, waardoor de landelijke beheerorganisatie (IPLO) zo goed mogelijk grip zal houden op de werking van het DSO. We zorgen voor inzichtelijke regels via het DSO In 2023 zijn de bruidsschat regels door het Rijk opgeleverd. Net als de toepasbare regels die daarbij horen. Voor de regels die gelden voor de gemeente zijn een aantal begrijpelijke vergunningchecks opgeleverd en gepubliceerd in het DSO. Deze regels worden de komende jaren verder uitgebreid en verfijnd.

We bieden een integrale beoordeling van ruimtelijke initiatieven Het nieuwe instrumentarium van de Omgevingswet vormde de aanleiding om onze werkwijze bij nieuwe ruimtelijke initiatieven (mandjesstructuur) te evalueren. Voor mandje 2 en mandje 3 initiatieven beschreven we de werkprocessen opnieuw. Nieuwe ruimtelijke initiatieven worden ‘aan de voorkant’ onveranderd integraal beoordeeld op wenselijkheid. Daarbij gaat het het er in essentie nog steeds om dat we ons inspannen om wenselijke initiatieven kansrijk te maken en de eindstreep te laten halen. We zorgen voor goede dienstverlening door intake- en omgevingstafels De Omgevingswet introduceerde termen als intaketafel en omgevingstafel. De intaketafel (opvolger van de regiekamer) gaat vooral over het integrale oordeel over de wenselijkheid van ‘mandje 3’ initiatieven. In april 2023 startten we met de proeftuin intaketafel. De inrichting en werkwijze van de intaketafel vraagt om een andere rolinvulling. Rollen en spelers zijn in het kader van de proeftuin opnieuw ingevuld. Zo maakt participatie integraal onderdeel uit van de proeftuin intaketafel. We maakten afspraken met de ketenpartners over hun betrokkenheid bij het begeleiden van initiatieven naar de eindstreep. In november 2023 evalueerden we de nieuwe werkwijze voor het eerst. De aanbevelingen nemen we mee naar de definitieve implementatie van de werkwijze in 2024.

We richten het proces van vergunningverlening en vooroverleg opnieuw in naar de eisen uit de Omgevingswet We hebben in regionaal verband (met de ODR) ketentesten gedaan. Dit deden we met zowel enkelvoudige als meervoudige aanvragen. Ook maakten we concrete afspraken over de wijze van (digitaal) samenwerken onder de Omgevingswet. Verder verkenden we welke applicatie de interne workflow kan ondersteunen. Dit zodat we vanaf 1 januari 2024 met het nieuwe Omgevingswet instrumentarium aan de slag kunnen.

Jaarstukken

45

Overige ontwikkelingen Er zijn geen overige ontwikkelingen te melden over 2023.

Beleidsindicatoren Naam Indicator:

Eenheid:

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

aantal per CBS 1.000 inwoners

Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit Nieuw gebouwde woningen

Kg per inwoner

Bron:

CBS

percentage RWS

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

NB

3,40

3,60

2,90

4,50

4,30

4,00

3,30

L

6,00

5,40

5,90

6,30

6,10

6,00

5,80

NB

116,00

115,00

86,00

63,00

60,00

51,00

L

178,00

172,00 163,00 171,00

164,00 148,00

NB

14,20

15,80

17,50

21,30

22,80

L

16,30

17,50

20,00

26,80

34,00

12,80

11,50

5,20

11,70

9,50

9,12

8,60

9,20

8,90

8,90

9,30

9,30

aantal per Basis NB 1.000 registratie woningen adressen en gebouwen L

NB = Neder-Betuwe L = Landelijk

Verbonden partijen Afvalverwijdering Rivierenland (Avri) Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? Waarvoor is Avri verantwoordelijk? Avri werkt aan een schoon Rivierenland. Dit doet Avri in opdracht van acht gemeenten: NederBetuwe, West-Betuwe, West Maas en Waal, Maasdriel, Tiel, Culemborg, Zaltbommel en Buren. Avri verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen. Ook ontwikkelt Avri het gemeentelijke afvalstoffenbeleid en verzorgt zij de voorlichting over afval. Dit alles doet Avri met een sterke visie op circulariteit en duurzaamheid. Daarnaast beheert Avri voor gemeenten Neder-Betuwe, Buren, Tiel en West Betuwe de openbare ruimte. Denk hierbij aan het onderhouden van het groen, de wegen en de riolering. Welke ontwikkelingen hebben zich in 2023 voorgedaan?

In 2023 had Avri, net als in 2022, te maken met uitdagingen zoals prijsstijgingen en krapte op de arbeidsmarkt. Bovendien werd de groeiende maatschappelijke vraag naar duurzaamheid nog prominenter. In 2023 boekte Avri significant vooruitgang op het gebied van afvalbeheer. Hieronder vind u meer informatie over de twee belangrijkste thema's van 2023.

Jaarstukken

46

Strategisch Koersplan In 2023 is het strategische koersplan van Avri verder uitgewerkt. Daarbij verzamelde zij input vanuit de interne organisatie en de regionale raden. De regionale raden stelden een concept op. Het plan fungeert als leidraad voor de toekomstige koers van Avri op middellange termijn. De concrete uitvoering van dit plan start in 2024. Milieustraat van de Toekomst In 2023 zette Avri significante stappen richting de ontwikkeling van de milieustraat van de toekomst. De contouren zijn geschetst en er is een voorlopig ontwerp opgesteld. Het voorlopig ontwerp geeft richting aan een ambitieuze visie. De voortgang van dit project in 2023 benadrukt de focus op duurzaamheid, technologie en samenwerking. Het doel is om een milieustraat te creëren die bestand is tegen toekomstige uitdagingen.

Omgevingsdienst Rivierenland Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? De omgevingsdienst Regio Rivierenland werkt aan een prettige, veilige en duurzame leefomgeving. Zij doet dat in opdracht van acht gemeenten: Neder-Betuwe, West-Betuwe, West Maas en Waal, Maasdriel, Tiel, Culemborg, Zaltbommel, Buren en de provincie. Dit doet de ODR door de vergunningverlening-, toezicht- en handhavingstaken uit te voeren op het gebied van het omgevingsrecht. De ODR is klantgericht en adviseert gemeenten en inwoners over leefomgeving, milieu, bouw natuur en energie. De uitvoering vindt plaats via een jaarlijks door het college vast te stellen werkprogramma en het regionale VTH-beleid. Er is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en overheid voor onze fysieke leefomgeving. Deze wordt gedragen door een stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). De Omgevingswet bundelt de wetten en regels op het gebied van ruimte, bouwen, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Hiermee geven we uitvoering aan het VTH-beleid. Welke ontwikkelingen hebben zich in 2023 voorgedaan? Inflatie Zoals in de Bestuursrapportage al is aangekondigd, laat het jaarresultaat 2023 een ruim overschot zien ten opzichte van de in juli 2023 tussentijds aangepaste begroting voor 2024.

Dit komt mede doordat de stijging van de inhuurtarieven lager uitvalt dan begroot op basis van de bijgestelde loonindexaties. Omgevingswet De Omgevingswet ging op 1 januari 2024 in. 2023 stond vooral in het teken van de voorbereidingen op de komst van deze wet. Hiervoor werkten we intensief samen met de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) en andere ketenpartners. De werkprocessen zijn aangepast aan de nieuwe wet en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Het zaaksysteem van de ODR is opnieuw ingericht met het oog op de nieuwe wet. Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Op 1 januari 2024 trad ook de Wkb in werking voor bepaalde klassen bouwwerken. Deze wet heeft gevolgen voor de taken en rollen van de initiatiefnemer, de aannemer, de gemeenten en ODR. Voorheen controleerde de gemeente of ODR of een gebouw aan de wettelijke eisen voldeed. Als een bouwwerk onder de Wkb valt, gebeurt dit voortaan door onafhankelijke private kwaliteitsborgers. Deze worden ingeschakeld door de initiatiefnemer. Hierdoor verdwijnen er bij ODR taken. Daar komen weer nieuwe taken voor terug. Dit is afgelopen jaar afgestemd en ingeregeld. Jaarstukken

47

Versterking robuustheid VTH-stelsel Naar aanleiding van het rapport "Om de leefomgeving" van de Commissie Van Aartsen is er een Interbestuurlijk Programma (IBP) opgestart. Daarin participeren verschillende ministeries, Vereniging Nederlandse Gemeenten, Interprovinciaal Overleg en Omgevingsdienst Nederland participeren. Dit IBP werkt 6 pijlers uit. Deze komen voort uit 10 aanbevelingen van de Commissie. Eén van de pijlers gaat over de robuustheid van de Omgevingsdiensten. Er zijn 6 criteria opgesteld waaraan Omgevingsdiensten moeten voldoen. De ODR voldoet aan 5 van de 6 criteria. In 2023 stelde de ODR de plannen van aanpak op om te voldoen aan deze criteria. In 2024 worden deze plannen vastgesteld door het algemeen bestuur. Ook worden de plannen in 2024 uitgevoerd. Klanttevredenheid De ODR blijft meten hoe tevreden de klant is. In 2023 heeft de ODR een klanttevredenheid van 82% met betrekking tot haar dienstverlening in de regio.

Wat heeft het gekost? Programma: 3 Fysieke leefomgeving Begroting 2023 Bedragen x € 1.000,-

Rekening

Verschil

Voor wijziging

Na wijziging

2023

Lasten

18.631

20.748

19.497

Begr. na wijz. / Rekening -1.251

Baten

-10.425

-11.220

-10.216

1.004

8.207

9.528

9.281

-247

Exploitatieresultaat += nadeel - = voordeel

Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer (nadeel incidenteel € 99.000) Het taakveld Verkeer en vervoer heeft een nadeel van afgerond € 163.000 en een voordeel van € 64.000. Deze afwijking wordt veroorzaakt door verschillende onderwerpen. Hieronder een toelichting per onderwerp. Onderhoud openbare ruimte en roerende zaken (nadeel incidenteel € 42.000) Een nadeel van € 42.000 ontstond bij het onderhoud openbare ruimte en roerende zaken. In 2021 zijn de budgetten voor het vervangen van de armaturen naar LED-verlichting 3 jaar naar achteren geschoven. Dit had gevolgen voor het onderhouden van het areaal in 2023. Het areaal is aan het einde van zijn levensduur. Daardoor waren er afgelopen jaar meer storingen. Aansprakelijkstellingen (nadeel incidenteel € 29.000) Er is een nadeel van € 29.000 op de kostenplaats aansprakelijkstellingen. Dit budget wordt gebruikt voor het uitbetalen van aansprakelijkstellingen en het herstellen van schade aan gemeentelijke eigendommen door derden. Er is een duidelijke toename van kosten door vandalisme (vooral bij speelvoorzieningen) en aanrijdingsschade lichtmasten (een verdubbeling ten opzicht van 2022).

Afrekening Avri IBOR taakveld 2.1 (nadeel incidenteel € 104.000) Er ontstond een nadeel van € 79.000 op de kostenplaats onkruidbestrijdiging (verharding). Door weersinvloeden is de doorlooptijd van onkruidbestrijding op verhardingen verlengd. Hiervoor huurden we extra personeel en een machine in. Daarnaast was er een kostenverhoging op de Jaarstukken

48

inkoop van borstels en de onderhoudskosten van de machines. Ook ontstond er een nadeel van € 25.000 bij het verwijderen van blad. Door personeelstekort is extra personeel ingehuurd. Vergunningen en bezwaarschriften (voordeel incidenteel € 62.000) Het voordeel van € 62.000 betreft legesinkomsten van nutsbedrijven die ondergrondse infrastructuur hebben of willen aanleggen. De gemeente Neder-Betuwe heft leges op deze werkzaamheden om onder andere herstelkosten te dekken. De herstelkosten worden betaald vanuit verschillende onderhoudsbudgetten. Tegenover het voordeel op de leges staan derhalve lasten die op deze budgetten geboekt worden. Overige kleine verschillen (voordeel incidenteel € 14.000) Deze behoeven geen toelichting. Taakveld 5.5 Cultureel Erfgoed (voordeel incidenteel € 74.000) Onderhoud torens + gebouwen (monumenten) (incidenteel voordeel € 31.000) In 2023 voerden we groot onderhoud uit aan de gemeentelijke kerktoren in IJzendoorn. De werkzaamheden zijn grotendeels afgerond. Op enkele onderdelen zijn er nog restwerkzaamheden. Deze worden in 2024 uitgevoerd. Het resterende budget is nodig om die kosten te dekken in 2024. Wij stellen voor het restbudget van € 30.868 ter dekking over te hevelen naar het begrotingsjaar 2024. Monumentenbeleid (incidenteel voordeel € 42.000) Begin 2022 is het Erfgoedbeleid door de gemeenteraad vastgesteld.

Daarin staat een begroting voor de komende 3 jaar. Uitgaande van € 94.350 zijn de externe incidentele kosten gemiddeld circa € 30.000 per jaar. De werkzaamheden die gepland waren voor 2023, lopen uit naar 2024. Wij stellen voor het budget over te hevelen naar het begrotingsjaar 2024. Overige kleine verschillen (voordeel incidenteel € 1.000) Overige onderwerpen onder dit taakveld 5.5 Cultureel Erfgoed zorgen voor een voordeel dat geen toelichting behoeft. Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie (voordeel incidenteel € 118.000) Het taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie heeft een voordelig saldo van afgerond € 118.000. Het verschil wordt veroorzaakt door verschillende onderwerpen. Hieronder een toelichting per onderwerp. Onderhoud openbare speelplaatsen (voordeel incidenteel € 173.000) Het uitvoeringsprogramma speelbeleid startte wel in 2023, maar later dan gepland. Het afgelopen jaar zijn de herinrichtingen voor 10 speelplekken voorbereid tot en met het definitief ontwerp. De uitvoering staat gepland in het eerste half jaar van 2024. De beschikbare middelen zijn geraamd in 2019 en niet geïndexeerd. Daarom kwam hiervoor in de 2e bestuursrapportage 2023 aanvullend budget beschikbaar. Daarnaast is er de herschikking van speelvoorzieningen in Ochten. De voetbalkooi en de jongerenontmoetingsplek (JOP) zijn verplaatst.