Bijlage 1 - Ontwerp-jaarstukken
Tekst van het document
INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave ...................................................................................................................2 Voorwoord van het college ........................................................................................3 Leeswijzer opbouw en indeling jaarstukken ..................................................................5 Financiële positie, resultaat en bestemming ............................................................................8 Financiële positie .....................................................................................................8 Resultaatbepaling.....................................................................................................8 Resultaatbestemming .............................................................................................11 Het Jaarverslag .................................................................................................................14 Programmaverantwoording .................................................................................................15 Programma 1 Bestuur en dienstverlening...................................................................16 Programma 2 Openbare orde veiligheid .....................................................................25 Programma 3 Fysieke leefomgeving
..........................................................................34 Programma 4 Economie ..........................................................................................59 Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet .......................................................69 Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn ..................................................................90 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien........................................100 Paragrafen ......................................................................................................................116 Paragraaf 1 Lokale heffingen ..................................................................................117 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicomanagement ............................................124 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................137 Paragraaf 4 Financiering ........................................................................................148 Paragraaf 5 Verbonden partijen ..............................................................................155 Paragraaf 6 Grondbeleid ........................................................................................166 Paragraaf 7 Bedrijfsvoering
....................................................................................173 Paragraaf 8 Duurzaamheid .....................................................................................190 Paragraaf 9 Wet Open Overheid ..............................................................................194 De Jaarrekening ..............................................................................................................196 Inhoud van de jaarrekening ...................................................................................197 Overzicht van gerealiseerde baten en lasten en het saldo voor bestemming ..................199 Overzicht van werkelijke mutaties in reserves per programma ....................................200 Overzicht van gerealiseerd resultaat voor en na bestemming ......................................201 Overzicht van verschillen per programma met toelichting ...........................................202 Overzicht van incidentele baten en lasten ................................................................203 Rechtmatigheidsverantwoording .............................................................................206 Begrotingsrechtmatigheid (begrotingscriterium)........................................................208 Toelichting en analyse begrotingsrechtmatigheid Lasten en Baten, Mutaties in reserves en Investeringen
.......................................................................................................211 Overzicht van bezoldiging topfunctionarissen ............................................................215 De balans .......................................................................................................................217 De balans ............................................................................................................217 Toelichting op de balans ........................................................................................219 Vaste activa .........................................................................................................226 Vlottende activa ...................................................................................................230 Vaste passiva .......................................................................................................234 Vlottende passiva .................................................................................................241 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ...............................................................248 Bijlagen ..........................................................................................................................251 Single Information Single Audit (SISA)
....................................................................251 Lasten en baten per taakveld .................................................................................258 Opvolging onderzoeken Rekenkamer .......................................................................261
Jaarstukken
2
Voorwoord van het college Geachte gemeenteraad, Hierbij bieden wij u de jaarstukken aan over het jaar 2023.
De Jaarstukken In de Begroting 2023 heeft de raad kaders gesteld: u gaf aan welke plannen we in 2023 moesten realiseren en hoeveel middelen u daarvoor beschikbaar stelde. In deze jaarstukken geeft het college aan wat er van die plannen is gerealiseerd in het afgelopen jaar. Wij gaan daarbij enerzijds in op de beleidsdoelen en activiteiten in de verschillende programma’s; dat is het jaarverslag. Anderzijds leggen wij verantwoording af over hoe de budgetten zijn besteed en hoe de gemeente er financieel voor staat; dat is de jaarrekening. De wettelijke basis voor het samenstellen van de jaarstukken ligt in artikel 197 van de Gemeentewet: het college legt aan de raad over elk begrotingsjaar verantwoording af over het door hem gevoerde bestuur, onder overlegging van de jaarrekening en het jaarverslag. De regels uit het ‘Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten’ (BBV) hebben we ook in acht genomen.
Sluitstuk van het jaar 2023 De Jaarstukken zijn het slotdocument van de planning en controlcyclus van 2023. Startpunt van die p&c-cyclus was de Kadernota 2023-2026, gevolgd door de Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026. Met het vaststellen van die documenten bepaalde u in hoofdlijnen wat er in 2023 moest gebeuren en hoeveel middelen daarvoor beschikbaar waren. Daarmee gaf u kaders voor ons college. In 2023 hebben wij u via een Eerste Bestuursrapportage (over de periode tot 1 mei) en een Tweede Bestuursrapportage (over de periode tot 1 oktober) op de hoogte gehouden van de voortgang van het beleid en de financiële stand van zaken. Daarmee had u de gelegenheid tussentijds bij te sturen. Met de Jaarstukken 2023 ronden we de cyclus voor 2023 af. Daarmee stellen wij u in staat invulling te geven aan uw controlerende rol.
Eerste jaarstukken op basis van huidige bestuursperiode Na de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart 2022 presenteerden de SGP, het CDA en de VVD op 29 april 2022 het coalitieakkoord 'Zorgzaam - Duurzaam - Koersvast'. Hierin zijn de voornemens, prioriteiten en doelstellingen voor de periode 2022-2026 vastgelegd. De eerste uitwerking hiervan is opgenomen in de begroting 2023. In de jaarstukken 2023 verantwoorden we voortgang van die begroting. In deze jaarstukken krijgt u ook voor het eerst de verantwoording in de nieuwe opzet. In de programma's geven we aan welke ambities de gemeenteraad heeft meegegeven aan het college. In de jaarstukken vindt u terug hoe het staat met het behalen van deze ambities.
Uitgezette koers gaf houvast in onzekere tijden Het jaar 2023 kenmerkte zich internationaal als roerig. De oorlog in Oekraïne duurde voort en de onrust in het Midden-Oosten is geëscaleerd. Hoewel deze gebeurtenissen ver weg gebeuren, hebben ze invloed op onze samenleving. Bijvoorbeeld door sterke inflatie en een toegenomen aantal vluchtelingen, waaronder velen uit Oekraïne. Naast de internationale ontwikkelingen zien we nationaal een grote druk op de arbeidsmarkt. Mede hierdoor neemt de druk op medewerkers toe en moesten we in sommige gevallen prioriteren. Dit geldt zowel voor onze gemeente, als voor de partners waarmee wij werken aan onze ambities. Jaarstukken
3
Ondanks deze roerige tijden is de gemeente erin geslaagd voortvarend te werk te gaan met de ambities die zijn verwoord in de begroting 2023. Door de stabiele vorm van bestuur en ambities die bij de schaal van Neder-Betuwe passen hebben we het overgrote deel van de ambities bereikt. We hebben bijvoorbeeld in 2023 het precarioproject uitgevoerd waarbij alle huishoudens éénmalig 200 euro uitgekeerd hebben gekregen. We hebben een woondeal gesloten met het Rijk zodat we tot 2030 maar liefst 1.400 woningen mogen toevoegen aan de bestaande voorraad. Ook hebben we ervoor gezorgd dat we met het programma 'Gezond op eigen wijze' een bijdrage leveren aan de gezondheid van onze inwoners dat past bij de eigen levensstijl. En we hebben ingegrepen in de openbare ruimte zodat we ons in de toekomst kunnen verzekeren van goed onderhouden openbaar groen. Alle resultaten die we hebben behaald zijn verder terug te vinden in deze jaarstukken.
We sluiten het jaar af met een positief saldo Het resultaat van de jaarstukken 2023 bedraagt € 4.887.000 positief. Dat is hoger dan het verwachte overschot van € 2.869.000 dat we hadden opgenomen in de Tweede Bestuursrapportage 2023. Hoewel er over de breedte van de begroting diverse voor- en nadelen te melden zijn kunnen we het verschil in overwegende mate verklaren door een incidenteel voordeel op de algemene uitkering van € 2.010.000. Dit is voornamelijk veroorzaakt door de decembercirculaire van het gemeentefonds. De afwijkingen ten opzichte van de begroting die in deze jaarstukken zijn opgenomen merken we vooralsnog in alle gevallen als incidenteel aan. Bij het onderdeel Jeugdhulp geldt daarbij dat wij landelijk zien dat de kosten voor jeugdhulp (sterk) stijgen. Dit effect lijkt nu ook in Neder-Betuwe zichtbaar, maar we kunnen de kostenontwikkeling in onze gemeente op dit moment nog niet met voldoende zekerheid duiden. Via de P&C cyclus blijven we dit volgen en stellen we waar nodig bij. Dit kan op een later moment leiden tot een structurele bijstelling van budgetten. Alle financiële afwijkingen die groter zijn dan € 50.000 ziet u toegelicht onder de 3e W-vraag (‘Wat heeft het gekost’) in elk begrotingsprogramma.
Woord van dank Wij spreken graag onze waardering uit naar onze samenwerkingspartners uit diverse sectoren zoals bedrijven, verenigingen, kerken, scholen, zorginstellingen, hulpdiensten, betrokken burgers en vrijwilligers voor hun toewijding en veerkracht gedurende het jaar 2023. Tevens spreken we onze dank uit naar onze eigen medewerkers en die van onze samenwerkingspartners. De jaarlijkse verslagen tonen aan dat ondanks de extra inspanningen de service op peil is gebleven. Het enthousiasme en de flexibiliteit van allen hebben bijgedragen aan het behalen van vele successen.
Tot slot Met deze jaarstukken laten we zien dat we voortvarend van start zijn gegaan met de huidige bestuursperiode. Wel blijven we oog houden voor de internationale en nationale ontwikkelingen die invloed hebben op onze gemeente. We blijven hierover vanzelfsprekend met de gemeenteraad in gesprek. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Neder-Betuwe,
De secretaris,
De burgemeester,
Nicolien de Geus
Jan Kottelenberg
Jaarstukken
4
Leeswijzer opbouw en indeling jaarstukken In de Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 legde u de beleidsvoornemens voor het jaar 2023 vast. In deze jaarstukken leggen wij hierover verantwoording af. De indeling van de jaarstukken sluit daarom aan op de begroting 2023. Na een voorwoord van het college, een overzicht van de financiële positie met daarin een uiteenzetting van de resultaatbepaling en resultaatbestemming, vindt de verantwoording plaats. Volgens artikel 24 van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten moeten de jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit: de programmaverantwoording; de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit: het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting; de balans en de toelichting; de bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen; de bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. In deze jaarstukken is daarnaast voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen. Dit betreft een standaard-modelverantwoording dat gemeenten verplicht dienen toe te passen. In de paragraaf bedrijfsvoering geven we hier een inhoudelijke toelichting op.
Het jaarverslag In de programmaverantwoording is per programma aangegeven in hoeverre het programmabeleid en de voortgang van de door u benoemde ambities op basis van het coalitieprogramma ‘Zorgzaam - Duurzaam - Koersvast’ gerealiseerd zijn. Ook geven we aan welke activiteiten in 2023 hebben bijgedragen aan de verwezenlijking van de door u beoogde doelen. Programmaplan Net als in de begroting bestaat het jaarverslag uit zes programma’s en één overzicht: Programma 1: Bestuur en Dienstverlening Programma 2: Openbare orde en Veiligheid Programma 3: Fysieke Leefomgeving Programma 4: Economie Programma 5: Wmo, Jeugd en Participatiewet Programma 6: Onderwijs, Sport en Welzijn Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, en onvoorzien. Elk programma kent de volgende opbouw: Missie Actuele kaderstellende beleidsnota’s Verantwoording over de realisatie van de doelen en activiteiten op basis van de ambities uit de begroting. o Hiertoe zijn vanuit de begroting per ambitie de doelenbomen overgenomen en geven we met een 'stoplichtmodel' aan hoe de realisatie is verlopen. o Daaronder geven we een tekstuele toelichting op de voortgang. Ook wanneer de realisatie volgens planning verloopt geven we een toelichting.
o Wanneer de activiteiten zich richten op 2023, zoals aangegeven in de laatste kolom van de tabel, en de activiteiten zijn afgerond dan komt deze activiteit niet terug in de P&C documenten van 2024. Dit markeren we per activiteit waar dit van toepassing is duidelijk en nemen we mee in de toelichting.
Jaarstukken
5
Toelichting op relevante overige ontwikkelingen, onverwachte werkzaamheden of initiatieven die voortkwamen uit het coalitieakkoord onder het kopje 'Overige ontwikkelingen'. Beleidsindicatoren o De beleidsindicatoren zijn voor zover bekend/beschikbaar opgenomen. Als er niets is ingevuld dan zijn deze indicatoren nog niet beschikbaar. Een toelichting op de rol van verbonden partijen binnen het programma: o Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? o Welke ontwikkelingen hebben zich in 2023 voorgedaan? Verantwoording van de derde ‘w-vraag’ per programma: Wat heeft het gekost? Een tabel met de totale lasten en baten per programma, met daaronder een toelichting op de budgetafwijkingen groter dan € 50.000, zoveel mogelijk op taakveldenniveau. Verantwoording lopende investeringen: Tabel met de lopende investeringen per programma met daaronder een toelichting van de stand van zaken van de lopende investering beleidsmatig en financieel. Verantwoording Mutaties in reserves Tabel met de mutaties in reserves per programma met daaronder een toelichting van de budgetafwijkingen groter dan € 50.000 per reserve.
Paragrafen De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting/jaarstukken. Deze bezien we in elke paragraaf vanuit een ander perspectief. Het gaat vooral om de beleidslijnen voor beheersmatige aspecten die grote financiële gevolgen kunnen hebben en/of van belang zijn voor het realiseren van de programma’s. Deze informatie komt in de begroting/ jaarstukken veelal versnipperd voor en is daardoor minder inzichtelijk. De doelstelling van de paragrafen is dat de gemeenteraad de juiste en integrale informatie krijgt om zijn kaderstellende en controlerende rol ook op de beheersmatige aspecten waar te kunnen maken. De kwaliteit daarvan is immers van groot belang voor een continue, effectieve en efficiënte dienstverlening door de gemeente. De jaarrekening De jaarrekening geeft per programma inzicht in de opbouw van het jaarresultaat. Dit jaarresultaat is als volgt opgebouwd: Een resultaat exclusief de mutaties aan reserves (voor bestemming, zonder toevoegingen/onttrekkingen aan reserves). Een resultaat van mutaties in reserves (alleen toevoegingen/onttrekkingen aan reserves). Een resultaat inclusief de mutaties aan reserves (na bestemming, met toevoegingen/onttrekkingen aan reserves). Ook de balans met een toelichting op de balansposten is onderdeel van de jaarrekening.
Bijlagen Bij deze jaarstukken horen twee bijlagen die onderdeel zijn van de jaarrekening: Een bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen. Het gaat hier om de Single Information Single Audit (SISA). Een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. Gebruik van kleuren voor weergaven realisatie van het beleid in de doelenbomen In de jaarstukken gebruiken wij kleuren om de realisatie van het beleid aan te geven. In de doelenbomen geven we op het niveau van de 2e W-vraag aan of de realisatie op schema ligt: behalen we de beleidsinhoudelijke doelstellingen (naar verwachting) volgens planning of is het al gelukt de doelstellingen te behalen? Voor die voortgang gebruiken wij drie kleuren: rood, oranje en groen. Jaarstukken
6
Het resultaat is binnen de geplande tijd behaald, of de realisatie verloopt volgens planning. De doelstellingen zijn wel behaald, maar niet binnen de geplande tijd. Of: de planning is wel gehaald, maar de doelstellingen zijn niet volledig behaald. Of: het is nog niet zeker of het resultaat gehaald kan worden binnen de geplande tijd. We verwachten de doelstellingen niet te behalen en/of wijken sterk af van de planning.
Gebruik van kleuren voor de voortgang van investeringen Voor de voortgang op investeringsbudgetten wordt aansluiting gezocht bij de Financiële Verordening Neder-Betuwe 2023. Hierin is opgenomen dat een investeringsbudget dat na 2 jaar niet (volledig) is benut in principe wordt afgeraamd. Lopende kredieten die langer dan twee jaar open staan worden derhalve 'automatisch' oranje gecodeerd.
Jaarstukken
7
FINANCIËLE POSITIE, RESULTAAT EN BESTEMMING Financiële positie Overzicht verloop financiële positie over het jaar 2023 Begrotingspositie begroting 2023 voor wijziging Begrotingswijziging Onderwerp Nummer Datum 42-2022 15-12-2022 2e bestuursrapportage 2022 43-2022 15-12-2022 Vaststellen Poort van Ochten 1-2023 10-11-2022 Plan van Aanpak Regionale samenwerking Regio Rivierenland 2-2023 15-12-2022 Belastingverordeningen 2023 3-2023 15-12-2022 Vervangingsopgave groen 2023-2025 4-2023 15-12-2022 Beleidskaders Klimaatadaptatie 5-2023 15-12-2022 Vaststellen kaders historisch waardevolle graven KNIL 6-2023 15-12-2022 Realisatie Multifunctioneel Centrum (MFC) Dodewaard, verduurzaming Verenigingshal De Eng en aanpak van de buitenruimte 7-2023 15-12-2022 Bermverharding 8-2023 15-12-2022 Inzet precariomiddelen tegemoetkoming huishoudens 9-2023 09-02-2023 Verruiming doelgroep minimabeleid 10-2023 15-06-2023 ODR Jaarstukken 2022 11-2023 15-06-2023 ODR Begroting 2024 12-2023 15-06-2023 RAR Jaarrekening 2022 13-2023 15-06-2023 RAR Begroting 2024 14-2023 15-06-2023 AVRI Jaarrekening 2022 15-2023 15-06-2023 AVRI Begroting 2024 16-2023 15-06-2023 Werkzaak Jaarrekening 2022 17-2023 15-06-2023 Werkzaak Begroting 2024 18-2023 15-06-2023 VRGZ Gewijzigde begroting 2023 en Begroting 2024 19-2023 15-06-2023 GGD Jaarstukken 2022 20-2023 15-06-2023 GGD Gewijzigde begroting 2023 en Begroting 2024 21-2023
06-07-2023 1e bestuursrapportage 2023 22-2023 15-06-2023 Regio Rivierenland jaarrekening 2022 23-2023 15-06-2023 Regio Rivierenland Begroting 2024 24-2023 06-07-2023 Jaarstukken 2022 25-2023 28-09-2023 Grondaankoop randweg Opheusden 26-2023 28-09-2023 PRW 2024-2028 27-2023 28-09-2023 Centrumplan Ochten 41-2023 07-12-2023 2e bestuursrapportage 2023 42-2023 07-12-2023 Uniforme schoolzones 43-2023 07-12-2023 Gewijzigde Grexen Herenland - West 44-2023 09-11-2023 Nadere subsidieregel verduurzaaming woningen 45-2023 07-12-2023 Lokale aanpak Isolatie Koopwoningen Totaal van de begrotingswijzigingen Begrotingspositie begroting 2023 na wijziging Werkelijk resultaat 2023 Verschil begroting na wijziging en werkelijk resultaat
overschot
x € 1.000 -290
tekort
132 0 5 -37 1 0 16 0
tekort overschot tekort tekort
tekort tekort overschot overschot tekort tekort
overschot tekort tekort overschot
tekort
overschot
overschot overschot overschot overschot
2 0 147 -43 0 -11 0 72 0 92 0 0 -15 13 837 -53 0 0 1 0 0 -3.738 0 0 0 0 -2.580 -2.869 -4.887 -2.018
Resultaatbepaling Het resultaat over het jaar 2023 De begroting na wijziging sloot met een overschot van € 2.869.000 Het werkelijke resultaat over het jaar 2023 bedroeg € 4.887.000 voordelig. Hieronder volgt een overzicht van het resultaat van Baten en Lasten per programma.
Jaarstukken
8
Overzicht van gerealiseerde Baten en Lasten Begr. 2023 voor wijz. Bedragen x € 1.000,-
Lasten
Baten
Saldo
Begr. 2023 na wijz. Lasten
Baten
Saldo
Rekening 2023 Lasten
Baten
Verschil
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
BESTUUR EN DIENSTVERLENING
2.960
-351
2.609
3.256
-663
2.593
3.248
-689
2.559
-8
-26
-34
OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID
2.553
-74
2.480
2.807
-74
2.734
2.980
-198
2.782
173
-124
48
FYSIEKE LEEFOMGEVING
18.631
-10.425
8.207
20.748
-11.220
9.528
19.497
-10.216
9.281
-1.251
1.004
-247
ECONOMIE
2.464
-2.128
336
1.928
-1.522
406
858
-341
517
-1.070
1.181
111
WMO, JEUGDZORG EN PARTICIPATIEWET ONDERWIJS, SPORT EN WELZIJN
24.210
-4.713
19.496
28.582
-9.233
19.350
29.431
-9.395
20.037
849
-162
687
6.075
-1.735
4.340
7.850
-2.681
5.169
7.215
-2.408
4.806
-636
272
-363
ALG.DEKK.MIDD, OVERHEAD, VPB, ONVOORZIEN Gerealiseerd resultaat van Baten en Lasten Stortingen (+) en onttrekkingen (-) Gerealiseerd resultaat
11.134
-47.058
-35.924
12.936
-49.700
-36.764
12.868
-51.931
-39.063
-68
-2.231
-2.299
68.027 -66.484
1.543
78.108 -75.092
3.016
76.097 -75.178
919
-2.012
-86
-2.097
-9.772
-5.806
8
72
80
80.063 -84.950
-4.887
-2.004
-14
-2.018
Jaarstukken
3.317
-5.150
-1.833
71.344 -71.634
-290
3.958
-9.844
-5.885
82.067 -84.936
-2.869
3.966
9
Overzicht van de grootste afwijkingen tussen begroting na wijziging en jaarstukken Hieronder volgt een overzicht van afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de jaarstukken 2023. Het betreft hier afwijkingen groter dan € 50.000. Het kan zijn dat u bedragen ziet onder de € 50.000, maar dat betekent dat in de onderliggende baten en lasten verschillen zijn geconstateerd van boven de € 50.000. Verder zijn er ook splitsingen gemaakt tussen voordelen en nadelen en tussen incidenteel en structureel.
Overzicht van de grootste afwijkingen tussen begroting na wijziging en jaarstukken: Progr. 1 Openbare orde en veiligheid 2 Verkeer en vervoer 3 Cultureel erfgoed 4 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 5 Riolering 6 Milieubeheer 7 Ruimte en leefomgeving 8 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 9 Wonen en bouwen 10 Fysieke bedrijveninfrastructuur 11 Economische promotie 12 Samenkracht en burgerparticipatie 13 Toegang en eerstelijnsvoorziening 14 Inkomensregelingen 15 Arbeidsparticipatie 16 Maatwerkvoorziening (Wmo) 17 Hulp bij huishouden (Wmo) 18 Jeugdhulp begeleiding 19 Jeugdhulp behandeling 20 Jeugdhulp zonder verblijf overige 21 Gezinsgericht 22 Jeugdhulp met verblijf overige 23 Jeugdbegeleiding GGZ zonder verblijf 24 Gesloten plaatsing 25 Beschermd wonen (Wmo) 26 Volksgezondheid 27 Onderwijshuisvesting 28 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 29 Sportaccommodaties 30 Algemene uitkering gemeentefonds 31 Overhead 32 Treasury 33 Belastingen overig 34 Reserve Ruimtelijke investeringen 35 Reserve Verkeer en vervoer Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden Overige kleine verschillen overige taakvelden
TOTAAL (+ = tekort - = overschot)
Bedrag: x € 1.000
Voordeel Nadeel
Incidenteel Structureel
2 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 6 6 6 AD AD AD AD MR MR
51 99 -74 -118 71 -175 356 -284 -157 148 -45 12 -55 379 -242 179 -92 99 208 -204 -62 57 312 208 -83 -97 -95 -192 -56 -2.010 -705 173 215 48 26
Nadeel Nadeel Voordeel Voordeel Nadeel Voordeel Nadeel Voordeel Voordeel Nadeel Voordeel Nadeel Voordeel Nadeel Voordeel Nadeel Voordeel Nadeel Nadeel Voordeel Voordeel Nadeel Nadeel Nadeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Voordeel Nadeel Nadeel Nadeel Nadeel
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel
1 2 3 4 5 6 AD MR
-34 -3 35 8 68 -20 28 5 -2.018
Voordeel Voordeel Nadeel Nadeel Nadeel Voordeel Nadeel Nadeel Voordeel
Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Inc/Str
De verklaring van de grootste afwijkingen tussen begroting na wijziging en jaarstukken zoals hierboven in het overzicht opgenomen, worden bij de derde w-vraag (wat heeft het gekost) per programma uitvoerig toegelicht.
Jaarstukken
10
Resultaatbestemming Bij de bestemming van het resultaat doen wij u een voorstel om het resultaat van de jaarstukken te bestemmen. Bij de resultaatbestemming onderscheiden we: het bestemmen van budgetten voor activiteiten waarvan de werkzaamheden nog niet zijn afgerond (budgetoverheveling); het bestemmen van het overschot of de dekking van het tekort. Voor de onderstaande activiteiten, waarvan de werkzaamheden in 2023 niet zijn afgerond, stellen wij voor om de aangegeven budgetten voor verdere uitvoering in 2024 beschikbaar te stellen. Voor deze posten zijn de volgende criteria strikt toegepast: De activiteit is niet uitgevoerd in 2023 door niet beïnvloedbare factoren. De activiteit kan niet ten laste van het budget voor 2024 worden uitgevoerd. Het resultaat van de jaarstukken 2023 bedraagt € 4.887.011. De resultaatbestemming bij deze jaarstukken bestaat voor € 1.523.229 uit budgetoverheveling in verband met activiteiten die in 2023 nog niet zijn afgerond en waarvan de uitvoering doorloopt naar 2024 en voor € 3.363.782 als bestemming van het overschot over het jaar 2023. Wij stellen de volgende bestemmingen aan u voor: Integraal veiligheidsbeleid (€ 51.102) Het budget voor de herinrichting voor De Ples in Kesteren is niet volledig besteed omdat door ongunstige weersomstandigheden deze werkzaamheden nog niet uitgevoerd zijn. In 2024 zal dit plaatsvinden.
Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 51.102 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024. Baggeren (€ 137.138) Door omstandigheden is het bestek Baggeren 2023-2024 wat later aanbesteed dan aanvankelijk gepland. De aannemer is in 2023 wel gestart met de werkvoorbereiding voor de uitvoering maar het was niet meer haalbaar om in 2023 nog te baggeren. Daarom is gekozen om de uitvoering te starten in het nieuwe jaar. Aangezien het gehele bestek nu in 2024 wordt uitgevoerd, willen wij dat het budget wordt overgeheveld naar 2024. Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 137.138 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024. Speelvoorzieningen (€ 172.822) Het uitvoeringsprogramma speelbeleid is in 2023 wel gestart maar niet geheel afgerond. Het afgelopen jaar zijn de herinrichtingen voor 10 speelplekken voorbereid tot en met het definitief ontwerp. De uitvoering staat gepland in het eerste halfjaar van 2024. Daarnaast is er de herschikking van speelvoorzieningen in Ochten, waarbij we de voetbalkooi en de jongerenontmoetingsplek (JOP) een andere plaats hebben gegeven. Daarvoor heeft u bij de Tweede bestuursrapportage 2023 eenmalig budget beschikbaar gesteld. De herschikking bestaat uit een aantal onderdelen en is gestart in najaar 2023.
Ook het opstellen van het nieuwe Speelruimteplan was gereed in januari 2024. Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 172.822 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024. Huisvesting arbeidsmigranten en illegale bewoning (€ 57.078) Binnen het budget huisvesting arbeidsmigranten en illegale bewoning is in verband met vertraging € 57.078 niet besteed in 2023. Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 57.078 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024. Jaarstukken
11
Woningbouwproject Casterhoven (€ 268.000) Op basis van de vaststellingsovereenkomst Casterhoven heeft de gemeente, als onderdeel van het onderhandelingsresultaat, in twee fasen een bijdrage ontvangen. Van deze bijdrage resteert nog een bedrag van € 268.000. Nog niet alle werkzaamheden betreffende Casterhoven zijn uitgevoerd. Het plangebied is nog niet geheel woonrijp gemaakt. Daarnaast is conform de vaststellingsovereenkomst nog sprake van werkzaamheden die de gemeente moet begeleiden. Zoals aanpassing riolering, verkeerskundige aanpassingen en maatwerk aansluitingen op het aangrenzende gebied. Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 268.000 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024. Wonen (€ 61.000) In 2023 is budget beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van werkzaamheden op het gebied van ‘Wonen’. Hiervan resteert nog respectievelijk € 41.000 voor het onderzoek naar woonwagenstandplaatsen en € 20.000 voor het inrichten van toezicht en handhaving op basis van de Wet goed verhuurschap. Een deel van de werkzaamheden op deze woonthema’s dienen in 2024 nog te worden uitgevoerd. Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 61.000 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024.
Cultureel Erfgoed/Monumentenbeleid (€ 72.997) Binnen het budget van Cultureel Erfgoed/Monumentenbeleid is in 2023 een overschot ontstaan van € 72.997. In 2023 is groot onderhoud uitgevoerd aan de gemeentelijke kerktoren in IJzendoorn. De werkzaamheden zijn grotendeels afgerond. Op enkele onderdelen is nog sprake van restpunten die tot werkzaamheden en kosten leiden, voordat het groot onderhoud voor de kerktoren IJzendoorn kan worden opgeleverd. Voor de uitvoering monumentenbeleid is door u in 2022 een budget beschikbaar gesteld voor drie jaar. De werkzaamheden van 2023 lopen uit naar 2024. Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 72.997 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024. Klimaatadaptatie (€ 50.000) In het budget voor klimaatadaptatie ontstaat over 2023 een incidenteel overschot van € 50.000. Door een nat najaar is in zowel planning als uitvoering vertraging opgelopen en heeft (nieuwe) beplanting slechts beperkt plaats kunnen vinden. Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 50.000 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024.
Programma duurzaamheid (€ 54.092) Binnen het programma duurzaamheid is een overschot ontstaan vanwege een latere uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma Lokale Aanpak Isolatie Koopwoningen en de subsidieregeling verduurzaming koopwoningen Neder-Betuwe. Deze uitvoering vindt nu plaats vanaf 2024. Het inrichten van het subsidieloket voor de duurzaamheidssubsidies heeft meer tijd in beslag genomen dan was voorzien. Daarom is het loket pas in 2024 geopend. De communicatiecampagne (socials, huis-aan-huis, energieambassadeurs, et cetera) is ook pas in 2024 opgestart. Hiervoor worden in 2024 eenmalig extra kosten gemaakt. Door deze middelen hiervoor in te zetten, blijven meer subsidiemiddelen beschikbaar voor inwoners. De provincie heeft in 2023 € 12.500 subsidie beschikbaar gesteld voor de uitvoering bij het Energieloket. Doordat de uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma Lokale Aanpak Isolatie Koopwoningen en de subsidieregeling verduurzaming koopwoningen Neder-Betuwe pas vanaf 2024 kon starten, worden deze kosten pas in 2024 gemaakt. Dit gaat onder andere om gebruikskosten voor het betalingssysteem. Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 54.092 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024.
Jaarstukken
12
Economische promotie en toerisme (€ 44.000) Binnen het project Gastvrije Waaldijk (lokale maatregelen) zijn middelen bestemd voor het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek naar een fietsverbinding over het Amsterdam – Rijnkanaal. Dit wordt in samenwerking met de gemeente Tiel gedaan. Eind 2023 is dit onderzoek afgerond met een voordeel van € 27.000. Wij stellen voor dit restbudget ten goede te laten komen aan lokale maatregelen. Daarnaast is voor het project planontwikkeling Veerhaven Ochten nog een bedrag van € 17.000 beschikbaar. Dit bedrag is nog niet ingezet omdat de uitvoering samenhangt met het project dijkversterking. Wij stellen voor dit bedrag mee te nemen naar 2024. Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 44.000 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024. Bijzondere bijstand, Energietoeslag (€ 230.000) Tot en met 31 december 2023 heeft de gemeente € 881.400 euro verstrekt aan Energietoeslag 2023. De rijksbijdrage is echter in twee fasen verstrekt, waardoor in 2023 slechts € 367.711 beschikbaar was in de begroting. Daardoor ontstaat er een incidenteel tekort van € 513.689.
Het tekort voor de energietoeslag 2023 wordt volledig gedekt door het overschot binnen Algemene Dekkingsmiddelen (taakveld algemene uitkering uit het gemeentefonds) afkomstig uit de in de decembercirculaire 2023 ontvangen middelen van € 1.068.271. Omdat de wetswijziging die nodig was voor verstrekking van de energietoeslag 2023 pas laat tot stand kwam, kunnen inwoners nog tot en met juni 2024 de toeslag aanvragen. Om die reden verzoeken wij u om € 230.000 te bestemmen voor de nog te verstrekken energietoeslag 2023 in het jaar 2024. Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 230.000 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024. ICT, taakveld overhead (€ 325.000) Op het totale ICT budget is het resultaat over 2023 een budgetoverschot van € 325.000. Dit is veroorzaakt doordat we in 2023 minder werkzaamheden konden uitvoeren dan oorspronkelijk gepland en zijn deze doorgeschoven naar 2024. In 2023 zijn weliswaar de nodige voorbereidingen gestart maar konden niet in 2023 worden afgerond. De daadwerkelijke uitvoering zal daardoor pas in 2024 plaatsvinden. Het betreffen werkzaamheden in het kader van de vervanging van het serverpark, beveiliging van ons netwerk, het verder in kaart brengen van onze ICT-infrastructuur en applicatielandschap en de implementatie van het nieuwe financiële systeem.
Daarnaast is voor de implementatie van de nieuwe telefooncentrale bij de tweede bestuursrapportage 2023 budget beschikbaar gesteld en ook hiervan vindt in 2024 de uitvoering plaats. Wij stellen u voor om het restantbudget van 2023 van € 325.000 over te hevelen naar 2024 en te bestemmen voor nog uit te voeren werkzaamheden in 2024. Storting overschot jaarstukken 2023 in de algemene reserve (€ 3.363.782) Wij stellen voor om het resultaat na bovenstaande bestemmingen toe te voegen aan de algemene reserve. Dit betekent per saldo een bijschrijving van € 3.363.782 aan de algemene reserve.
Jaarstukken
13
HET JAARVERSLAG
Jaarstukken
14
PROGRAMMAVERANTWOORDING
Jaarstukken
15
Programma 1 Bestuur en dienstverlening Missie Bestuur en organisatie staan ten dienste van een samenleving die voortdurend in beweging is. We staan voor uitdagingen die we alleen succesvol kunnen aanpakken als hiervoor een breed draagvlak bestaat bij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. We hebben oog voor de groeiende afstand tussen burger en overheid die in Nederland te zien is. Deze afstand willen we graag mede verkleinen. Zorgvuldige communicatie, participatie en een goede dienstverlening zijn daarom belangrijk. Dit verbindt de gemeente met de samenleving en zorgt voor transparantie, vertrouwen en een goede onderlinge relatie. Door de omgeving goed te betrekken zorgen we voor betere plannen en beleid. De opgaven waarvoor wij staan houden niet op bij onze gemeentegrenzen. Daarom werken wij nauw samen met onze buurgemeenten, met de verbonden partijen via de gemeenschappelijke regelingen en, als dat nodig is, ook met gemeenten en organisaties op regionaal en provinciaal niveau. Neder-Betuwe heeft een stevige positie in de regio.
Actuele kaderstellende beleidsnota's
Visie op Communicatie & Participatie gemeente Neder-Betuwe (2021) Participatie- en Inspraakverordening gemeente Neder Betuwe (2015) (bijlage 1), (bijlage 2) Verordening burgerinitiatief Neder-Betuwe (2016) Implementatieplan Klantcontactcentrum (2014)
Jaarstukken
16
Ambities 1.1 De gemeente is communicatief en participatief Wat wilden we bereiken?
De gemeentelijke dienstverlening is optimaal en goed toegankelijk
De gemeente informeert haar inwoners tijdig, actief en toereikend over activiteiten, beleid, rechten en plichten
De gemeente werkt samen met burgers, bedrijven en partners voor begrip en draagvlak
Jaarstukken
Wat zouden we daarvoor doen?
Realisatie
Wanneer speelt het?
We zorgen voor optimale bereikbaarheid - zowel fysiek als digitaal - van het klantcontactcentrum en de gemeentewinkel. Bij afwijkende openingstijden maken wij dit via onze communicatiekanalen bekend; informatie hierover is goed te vinden.
Continu
We investeren in een zo goed mogelijke afhandeling van vragen en klachten, ook die via sociale media binnenkomen.
Continu
Waar dat relevant en passend is, bieden we meer diensten digitaal aan.
Continu
We monitoren - ook via sociale media - wat er leeft onder burgers en hebben de omgeving goed in beeld.
Continu
We communiceren helder en begrijpelijk en zoveel mogelijk op taalniveau B1.
Continu
We leveren maatwerk per doelgroep door keuzes te maken in on- en offline kanalen, taal en toon.
Continu
We bouwen aan relaties met intermediairs (sleutelfiguren) bij specifieke doelgroepen.
Continu
We werken crossmediaal, oftewel we zetten verschillende mediakanalen in bij algemene boodschappen en crisiscommunicatie voor een zo groot mogelijk bereik.
Continu
We zorgen voor een vindbare en toegankelijke, up-to-date website met het 'Waarmerk drempelvrij.nl': een website die voor iedereen goed toegankelijk is, ook voor mensen met een beperking.
Continu
We werken toe naar een overheid die nog meer transparant is en actief informatie openbaar maakt. Dat gebeurt door een gefaseerde invoering van de Wet open overheid (Woo), de Wet elektronische publicaties (Wep) en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wembv).
2023-2025
We betrekken belanghebbenden of vragen hen te participeren bij gemeentelijke initiatieven.
Continu
We stellen duidelijke kaders en zijn helder over doel en impact van participatie.
Continu
We delen actief informatie over gemeentelijke initiatieven en zijn open over de resultaten van participatietrajecten.
Continu
We delen actief kennis met initiatiefnemers over de mogelijke participatieaanpak en -methodieken.
Continu
17
In 2023 is hiervoor het volgende gedaan
We zorgen voor optimale bereikbaarheid van het klantcontactcentrum en de gemeentewinkel De bereikbaarheid van de gemeentewinkel (fysiek en digitaal) was in 2023 goed. In 2023 zijn wij gestart met webcare (bereikbaarheid en digitale beantwoording online). Er zijn nog verbeterpunten mogelijk zoals een snellere reactie op telefonische vragen (de zogenoemde telefoonnotities). Hier is aandacht voor. Een gunstig effect verwachten wij hierop door de uitrol in het tweede kwartaal van 2024 van de nieuwe telefooncentrale. We handelden klachten zo goed mogelijk af, ook via sociale media In 2023 zijn we gestart met de pilot 'Webcare' waarin we dagelijks vragen en opmerkingen monitoren die via sociale media bij ons binnenkomen. We beantwoorden vragen, houden discussies in de gaten en als dat nodig is onderbreken we die. We leggen dit vast in een volgsysteem (logboek). Waar het relevant en passend is bieden we diensten digitaal aan In 2023 hebben wij verdere stappen gezet in de digitale dienstverlening. Het is inmiddels mogelijk een rijbewijs digitaal aan te vragen en een emigratie online door te geven; een notaris of advocaat kan digitaal een uittreksel uit de Basisregistratie personen (BRP) opvragen. In 2023 hebben we verdere stappen gezet voor aansluiting op het Digitale Omgevingsstelsel (DSO). Meer hierover kunt u lezen bij ambitie 3.4.
We monitoren wat er leeft onder inwoners We hebben in 2023 ook de monitoring van sociale media opgezet en uitgevoerd. Daarnaast is gemonitord welke thema's er leven in de samenleving, zowel in Neder-Betuwse als ook daarbuiten. We communiceren in heldere bewoordingen en op begrijpelijk taalniveau Onze teksten schrijven we op taalniveau B1: helder en begrijpelijk. We streven ernaar alle communicatie-uitingen op dit niveau te brengen; we werkten daar ook aan in 2023. We leveren maatwerk per doelgroep door keuzes te maken in on- en offline kanalen We werken met een contentstrategie om te bepalen welk kanaal geschikt is voor welke doelgroep. Bovendien zijn we in 2023 gestart met een eerste verkenning van persona's oftewel ijkpersonen: een zeer gedetailleerde omschrijving van een gebruiker van een product of dienst. Het helpt ons om onze communicatie beter op de doelgroep afstemmen. We bouwen aan relaties met intermediairs bij specifieke doelgroepen We blijven hier onverminderd mee doorgaan. In 2023 hebben we geluisterd naar de ervaringen van taalambassadeurs met ervaring op het gebied van laaggeletterdheid. Het leverde ons veel op om voor deze doelgroep anders en begrijpelijker te communiceren. Bij projecten betrekken we belangrijke stakeholders vroegtijdig en persoonlijk. We werken crossmediaal Wij maken gebruik van alle beschikbare communicatiekanalen, zowel digitaal als analoog.
Een nietcomplete opsomming: sociale media (inclusief filmpjes), de gemeentepagina in het huis-aanhuisblad, het Neder-Betuwe Magazine, brochures en folders. We zorgen voor een up-to-date website met het ‘Waarmerk drempelvrij.nl’ Ook in 2023 hielden we onze website up-to-date en breidden we deze uit waar nodig. Voor de kernpuntenwebsite is het certificaat 'Waarmerk drempelvrij.nl' inmiddels binnen. Het betekent een website die voor iedereen goed toegankelijk is, ook voor mensen met een beperking.
Jaarstukken
18
We werken toe naar een overheid die nog meer transparant is en actief informatie openbaar maakt. Dat gebeurt door een gefaseerde invoering van de Wet open overheid (Woo), de Wet elektronische publicaties (Wep) en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wembv) In 2023 hebben we gewerkt aan verdere implementatie van de drie hierboven genoemde wetten. Meer hierover kunt u lezen in de paragraaf Bedrijfsvoering. We betrekken belanghebbenden of vragen hen te participeren bij gemeentelijke projecten In 2023 werd voor het eerste de intaketafel hiervoor ingezet, een integraal gremium waarin participatie een vast onderdeel is. Bij kleinere projecten zijn wisselende vormen van participatie ingezet. Bij gevoelige thema's is gebruik gemaakt van een bureau met communicatie-expertise. We stellen duidelijke kaders bij participatie In 2023 is gestart met de intaketafel, waarin we per project bekijken welke kaders wenselijk zijn. We zien dat we hierin nog kunnen verbeteren bij gemeentelijke projecten (regulier). We blijven er aandacht voor hebben. We zijn open over de resultaten van participatietrajecten Dit gebeurde in 2023 met name mondeling. We kunnen hierin nog onze processen en aanpak verbeteren. We zien dat we hier nog in kunnen groeien bij gemeentelijke projecten. We blijven er aandacht voor hebben.
We delen actief kennis met initiatiefnemers over de mogelijke participatieaanpak In 2023 deden we dit voor het eerst via de intaketafel, een integraal gremium waarin participatie een vast onderdeel is. Tot slot Visie op dienstverlening Om de kwaliteit van de dienstverlening voortdurend te verbeteren en in te spelen op alle ontwikkelingen op het gebied van dienstverlening werken we aan een dienstverleningsvisie. Uiterlijk in het voorjaar 2024 informeren wij uw raad hierover en vragen wij uw inbreng.
1.2 De gemeente is toekomstbestendig, zelfstandig en daadkrachtig Wat wilden we bereiken?
We zetten ons in voor een goede samenwerking met buurgemeenten , gemeenten in de regio en verbonden partijen
Jaarstukken
Wat zouden we daarvoor doen?
Realisatie
Wanneer speelt het?
We blijven actief bij het ontwikkelen en benutten van kansen in de regio.
Continu
Waar nodig overleggen we met buurgemeenten en regionale organisaties om beleidsmaatregelen onderling af te stemmen, gezamenlijke standpunten in te kunnen nemen en/of belangenbehartiging van de regio mogelijk te maken.
Continu
We beleggen taken bij gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden wanneer dit de dienstverlening ten goede komt, de kwetsbaarheid van onze organisatie vermindert en/of de kwaliteit en efficiëntie van de uitvoering vergroot.
Continu
We dragen bij aan de opgaven en doelstellingen uit de Regio Deal FruitDelta Rivierenland.
2020-2023 (afgerond) 19
We voeren beleid, wetgeving en regelingen verantwoord uit
We nemen in crisissituaties onze verantwoordelij kheid
We bekijken periodiek of de bestaande procedures nog bijdragen aan een goede, rechtvaardige, efficiënte en rechtmatige uitvoering.
Continu
Nieuwe wet- en regelgeving voeren we in op een manier die past bij de omvang, samenstelling en de aard van de samenleving van Neder-Betuwe.
Continu
Als het Rijk een beroep op ons doet in tijden van crises (bijvoorbeeld rond stikstof, energie of vluchtelingen) zijn we bereid onze bijdrage te leveren.
Continu
De gemeente ondersteunt mensen in nood en stimuleert en faciliteert waar nodig particuliere initiatieven om vluchtelingen op te vangen.
Continu
In 2023 is hiervoor het volgende gedaan
We blijven actief bij het ontwikkelen en benutten van kansen in de regio Op verschillende terreinen werkten we ook in 2023 actief samen in en met de Regio. De specifieke ontwikkelingen per gemeenschappelijke regeling zijn verantwoord (of is bedoeld: verwoord) daar waar in dit jaarverslag geschreven is over de diverse verbonden partijen. Waar nodig overleggen we met buurgemeenten en andere organisaties voor een goede belangenbehartiging Dit zijn we blijven doen, net als in voorgaande jaren. In de regio is in 2023 extra aandacht geweest voor belangenbehartiging richting andere overheden. Daardoor is ook de samenwerking opgezocht met andere regio’s met vergelijkbare belangen. We beleggen taken bij gemeenschappelijke regelingen als dat de dienstverlening ten goede komt De gemeenschappelijke regelingen hebben de taken uitgevoerd die wij daar hebben belegd. We dragen bij aan de opgaven uit de Regio Deal FruitDelta Rivierenland De Regio Deal FruitDelta is in 2023 volledig afgerond. Hierover vindt aparte verantwoording plaats vanuit Regio Rivierenland. Deze ambitie verdwijnt volgend jaar uit de P&C-cyclus. We bekijken periodiek of de bestaande procedures nog bijdragen aan een goede, rechtvaardige, efficiënte en rechtmatige uitvoering In 2023 werkten we hier opnieuw aan. Meer hierover leest u in de paragraaf Bedrijfsvoering.
Nieuwe wet- en regelgeving voeren we in op een manier die past bij de omvang, samenstelling en de aard van de samenleving van Neder-Betuwe De inwerkingtreding van de Omgevingswet werd in 2023 opnieuw uitgesteld. De nieuwe invoeringsdatum werd 1 januari 2024. De nieuwe Omgevingswet vervangt een groot aantal landelijke wetten en regelingen, maar brengt ook weer nieuwe regels met zich mee, zoals vier nieuwe Algemene Maatregelen van Bestuur. We hebben daarom (grondslagen en verwijzingen in) onze eigen regelgeving geactualiseerd, zodat die ook onder de Omgevingswet geldig blijft. (slaat op regelgeving = enkelvoud) De geactualiseerde regelgeving is begin 2023 aan uw raad voorgelegd. Meer over de Omgevingswet vindt u in begrotingsprogramma 3 - Fysieke leefomgeving.
Jaarstukken
20
Als het Rijk een beroep op ons doet in tijden van crisis zijn we bereid onze bijdrage te leveren In 2023 zijn er verzoeken uit het Rijk geweest om (crisis)noodopvanglocaties te realiseren voor asielzoekers en Oekraïense ontheemden. Onderzocht is of we gehoor konden geven aan deze verzoeken. De reguliere opvang voor Oekraïense ontheemden is gerealiseerd. Verdere mogelijkheden waren niet voorhanden. We steunen mensen in nood en ondersteunen particuliere initiatieven om vluchtelingen op te vangen In 2023 heeft onze gemeente Oekraïense vluchtelingen opgevangen. We zijn van drie naar twee gemeentelijke opvanglocaties gegaan, doordat één van de twee weeshuizen is verhuisd naar de gemeente Stede Broec. De twee overige gemeentelijke opvanglocaties zijn de voormalige Isandraschool in IJzendoorn (voor families) en het voormalige politiebureau in Kesteren (voor het andere weeshuis). Tevens verbleven ongeveer 80 Oekraïense ontheemden bij particulieren. Door het dalende aantal plekken in de gemeentelijke opvanglocaties is de rijksbijdrage afgenomen. Hier staat tegenover dat de kosten ook gedaald zijn. De rijksvergoeding bleek (ruim) voldoende om onze kosten te dekken. Het was de bedoeling dat het weeshuis eind 2023 zou verhuizen naar een nieuwe locatie binnen onze gemeente. Helaas heeft het vergunningtraject vertraging opgelopen en is de verhuizing uitgesteld naar 2024.
In 2023 werden voorbereidingen getroffen voor het uitbreiden van het aantal opvangplekken in de opvanglocatie in IJzendoorn en het realiseren van een nieuwe opvanglocatie in Echteld. De vergunningprocedures zijn in 2023 opgestart. Realisatie zal plaatsvinden in 2024. Hierdoor worden ook particulieren ontlast die soms al sinds het uitbreken van de oorlog ontheemden huisvesting bieden. Deze ontheemden kunnen indien gewenst gebruik maken van de nieuwe opvangplekken. De opvang van Oekraïense ontheemden behelst niet alleen de huisvesting. Meer zaken vragen aandacht. Denk daarbij aan nieuwkomersonderwijs, leerlingenvervoer, peuterspeelzaal, jeugdzorg en andere psychosociale zorg, arbeidsomstandigheden en taallessen voor volwassenen.
Overige ontwikkelingen Er zijn geen overige ontwikkelingen binnen dit programma.
Jaarstukken
21
Verbonden partijen Regio Rivierenland Wat was de betrokkenheid van deze verbonden partij bij de realisatie van dit programma? Regio Rivierenland is een samenwerkingsverband van acht gemeenten in de Betuwe, Bommelerwaard, Culemborgerwaard, Tielerwaard en het westen van het Land van Maas en Waal. De gemeenten die in de gemeenschappelijke regeling (GR) deelnemen zijn Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. Regio Rivierenland is opgericht om gemeenschappelijke belangen van deze gemeenten op diverse gebieden te behartigen, onder andere op het gebied van verkeer & vervoer, economische zaken, ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en onderwijs. Daarnaast voert Regio Rivierenland via dienstverleningsovereenkomsten voor de gemeenten taken uit die door samenwerking effectiever, efficiënter en/of minder kwetsbaar uitgevoerd kunnen worden. Voorbeelden daarvan zijn leerplichttaken, sociale recherche, leerlingenvervoer, Wmovervoer, inkoopondersteuning (in het algemeen en specifiek voor de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet) en inburgering. Regio Rivierenland is het overheidsonderdeel van FruitDelta Rivierenland, een overkoepelende samenwerking tussen overheid, ondernemers, onderwijs/onderzoek, organisaties en ondernemende inwoners.
FruitDelta Rivierenland heeft als doel de economische speerpunten Agribusiness, Economie & Logistiek en Recreatie & Toerisme te stimuleren en te versterken. Een actieve samenwerking in Regio Rivierenland vormt een belangrijke voorwaarde voor NederBetuwe om zelfstandig en daadkrachtig te kunnen blijven opereren. Welke ontwikkelingen hebben zich in 2023 voorgedaan? De samenwerking in Regio Rivierenland strekt zich uit over een breed aantal onderwerpen: van economie (onder andere recreatie, toerisme en arbeidsmigranten) tot mobiliteit (onder andere Rijnbrug en het Verenfonds), energie (Regionale Energiestrategie) en zorg (onder andere Wmo en Jeugd). De samenwerking vindt u op verschillende plaatsen in onze begroting terug. Gebiedsagenda Regio Rivierenland is op verzoek van de provincie gestart met het opstellen van een Strategische Gebiedsagenda, die de opgaven aan elkaar verbindt van de zogeheten Pentahelix, de vijfvoudige samenwerking van overheden, ondernemers, inwoners, organisaties en onderwijsinstellingen. De Gebiedsagenda gaat over het sneller en breder realiseren van doelstellingen als brede welvaart, een duurzame economie en een goede leefomgeving. Hieraan is ook in 2023 uitvoering gegeven. De voortgang van de gebiedsagenda is te vinden in Programma 3 Fysieke leefomgeving.
Versterken samenwerking rondom ruimtelijke kwaliteit Nadat de portefeuillehouders Ruimte in 2021 constateerden dat het belangrijk was meer regionaal af te stemmen rondom de aanpak van het stikstofvraagstuk, is in 2022 besloten deze samenwerking verder te intensiveren. Het Rijk stuurt namelijk inmiddels aan op een integrale, gebiedsgerichte aanpak van het stikstofvraagstuk. Maar ook de Gebiedsagenda en de landelijke regie op vraagstukken rond Ruimtelijke Ordening en Wonen vragen om meer afstemming. Door het overleg rond onderwerpen als stikstof, energie, water, klimaat, wonen, mobiliteit en bedrijvigheid te intensiveren, is een goede afstemming mogelijk voor deze gemeentegrens-overschrijdende onderwerpen. Bovendien kan daarmee de inbreng worden afgestemd voor de 'Gelderse puzzel'. Op
Jaarstukken
22
dit moment onderzoekt de regio of de ondersteuning van dit overleg structureel dient te worden ingevuld. De afweging hiervan maakt het Algemeen Bestuur van de Regio in 2024. Nieuwe inkoop Wmo en Jeugdzorg In 2021 en 2022 is gewerkt aan de voorbereiding van de nieuwe regionale inkoopstrategie voor Wmo en Jeugdzorg. De nieuwe contracten met zorgaanbieders zijn ingegaan per 1 juli 2023. Meer hierover is opgenomen in Programma 5 Wmo, Jeugdzorg en Participatiewet.
Jaarstukken
23
Wat heeft het gekost? Programma: 1 Bestuur en dienstverlening Begroting 2023 Bedragen x € 1.000,-
Rekening
Verschil
Voor wijziging
Na wijziging
2023
Lasten
2.960
3.256
3.248
Begr. na wijz. / Rekening -8
Baten
-351
-663
-689
-26
2.609
2.593
2.559
-34
Exploitatieresultaat += nadeel - = voordeel
Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Diverse taakvelden (voordeel incidenteel € 34.000) In totaliteit is er binnen programma 1 Bestuur en dienstverlening sprake van een incidenteel voordeel van afgerond € 34.000. Dit valt onder de overige kleine verschillen en heeft geen toelichting nodig.
Mutaties in reserves Programma: Begroting 2023 Bedragen x € 1.000,-
Rekening
Verschil
2023
Begr. na wijz. / Rekening
Voor wijziging
Na wijziging
Toevoegingen
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
Totaal
0
0
0
0
Reserve
+= nadeel - = voordeel Analyse van het verschil tussen begroting na wijziging en rekening (verschillen groter dan € 50.000 en afgerond op € 1.000) Er zijn geen mutaties in de reserves voor dit programma. Een nadere toelichting is niet nodig.
Jaarstukken
24
Programma 2 Openbare orde veiligheid Missie Neder-Betuwe is een gemeente waarin iedereen zich veilig moet voelen met een lokale overheid die zich daarvoor aantoonbaar inzet. Spelregels en grenzen zijn helder. Er wordt snel en merkbaar opgetreden tegen overlast en criminaliteit. We stimuleren inwoners, bezoekers, ondernemers en veiligheidspartners om vanuit hun eigen verantwoordelijkheid bij te dragen aan de veiligheid binnen de gemeente.
Actuele kaderstellende beleidsnota's
Integrale Beleidsnota Sociaal Domein "Samen verder op de ingeslagen weg" 2021 - 2024 (2021) Uitvoeringsplan Meedoen en Samenleven (2022) Uitvoeringsplan Optimaal Ontwikkelen en Opgroeien (2022) Uitvoeringsplan Gezond en Vitaal (2022) Kadernota Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 (2018) Jaarplan Veiligheid 2022 (2022) Veiligheidsstrategie 2019-2022 Oost-Nederland (2019) Meerjarenbeleidsplan 2019-2022 Politie Oost-Nederland (2019) Regionaal Beleidsplan Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Regionaal Crisisplan Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2020-2023 (2019) Generiek Rampbestrijdingsplan VRGZ (2018) Preventie- en Handhavingsplan Alcohol Neder-Betuwe 2022-2024 (2021) en het Uitvoeringsplan 2022 Algemene Plaatselijke Verordening Neder-Betuwe 2021 (2020); Eerste wijziging Algemene Plaatselijke Verordening Neder-Betuwe 2021 (2022) ; Bijlage 1 ; Bijlage 2 ;
Jaarstukken
25
Ambities 2.1 Neder-Betuwe is een veilige gemeente om te wonen en te leven Wat wilden we bereiken?
Samen met onze inwoners het gevoel van veiligheid versterken
Het middelengebrui k (alcohol, roken, drugs) onder onze (jonge) inwoners verminderen Voor ondermijnende criminaliteit, uitbuiting en mensenhandel is in NederBetuwe geen plaats en we bestrijden dit hard, realistisch en effectief
Wat zouden we daarvoor doen?
Realisatie
Wanneer speelt het?
Het ondersteunen van initiatieven gericht op buurtpreventie.
Continu
Het volgen van het landelijke beleid op het gebied van vuurwerk. Vooralsnog geen eigen beleid ontwikkelen voor een vuurwerkverbod.
Continu
We zetten ons in voor het behoud van de zondagsrust, onder andere ten aanzien van de openingstijden van winkels, evenementen en (infrastructurele) werkzaamheden.
Continu
We onderzoeken de mogelijkheden van de toepassing van het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO, voorheen IJslands preventiemodel) in onze gemeente.
2023 (afgerond)
We zetten in op betere naleving van leeftijdsgrenzen en openingstijden bij alcoholverstrekkers.
Continu
Dit draagt ook bij aan de realisatie van ambitie 5.2: Inwoners van Neder-Betuwe leven gezond en zijn vitaal. We pakken actief productielocaties van verdovende middelen aan en monitoren leegstaande gebouwen binnen onze gemeente.
Continu
We zetten in op het verhogen van de (digitale) weerbaarheid van onze samenleving.
Continu
We werken samen met bedrijven om mensenhandel en arbeidsuitbuiting actief tegen te gaan.
Continu
In 2023 is hiervoor het volgende gedaan We ondersteunen initiatieven gericht op buurtpreventie In 2023 richtte de inzet zich vooral op de afstemming met de WhatsApp-groep Neder-Betuwe. Vanuit de dorpen zijn er geen nieuwe initiatieven gemeld waarbij ondersteuning nodig was. We volgen het landelijk beleid op het gebied van vuurwerk We volgden de landelijke wet- en regelgeving en zochten op regionaal niveau afstemming over de inzet op het gebied van preventie en handhaving. Op lokaal niveau maakten we gebruik van het draaiboek dat inmiddels al enkele jaren passend is voor onze lokale situatie. Dit heeft in 2023 geleid tot een relatief rustige jaarwisseling. De meeste incidenten werden vroegtijdig aangepakt, waardoor erger is voorkomen. Er was echter wel sprake van één ernstig incident waarbij de brandweer in Dodewaard is bekogeld met vuurwerk. Hiervan is aangifte gedaan en de zaak is zowel strafrechtelijk als bestuursrechtelijk opgepakt.