Bijlage 1 - Eerste bestuursrapportage 2022

Op dit moment wordt uitvoering gegeven aan het plan van aanpak wat we gezamenlijk met de deelnemende partijen in onze gemeente hebben opgesteld. Begin 2022 is gestart met de uitvoering van de activiteiten uit dit plan van aanpak, zoals het aanpassen van de communicatie rondom onafhankelijke cliëntondersteuning en het verbeteren van de samenwerking tussen het Kernpunt en de aanbieders van onafhankelijke cliëntondersteuning.

1e Bestuursrapportage 2022

46

Wat mag het kosten? Programma 5 Wmo, Jeugdzorg en Participatie Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld

a. b.

Samenkracht en burgerparticipatie

c.

2022

2023

2024

2025

50.000

0

0

0

0

0

0

0

Begeleide participatie

61.077

101.516

101.516

101.516

d.

Arbeidsparticipatie

16.649

0

0

0

e.

Maatwerkdienstverlening 18+

60.000

60.000

60.000

60.000

f.

Maatwerkdienstverlening 18-

-115.000

-115.000

-115.000

-115.000

g.

Volksgezondheid

-12.328

-10.078

-10.078

-10.078

h.

Geescaleerde zorg 18-

50.752

0

0

0

i.

Aanspraak stelpost prijsstijgingen

435.822

435.822

435.822

435.822

546.972

472.260

472.260

472.260

Wijkteams

Totaal

a. Taakveld Samenkracht en burgerparticipatie (incidenteel nadeel € 50.000) Op dit taakveld is sprake van een incidenteel nadeel van € 50.000 op Jeugd- en jongerenwerk. We zien dat de problematiek rondom jongerenoverlast is toegenomen. In dit kader heeft uw raad eind 2021 ook een motie jongerenwerk en veiligheid aangenomen. Om de brede preventieve aanpak van jeugdoverlast te versterken is tijdelijk een extra investering nodig, onder meer voor de tijdelijke inzet van een coördinator en een aantal aanpassingen in de openbare ruimte. Naast bovengenoemd nadeel is sprake van een budgetafwijking met een budgettair neutrale uitwerking op schoolmaatschappelijk werk. In het kader van het regionale transformatieplan worden er in Neder-Betuwe pilots uitgevoerd op de drie middelbare scholen, die worden bekostigd vanuit het Transformatiefonds. Tot en met 2021 werden deze middelen voor ons beheerd door Regio Rivierenland. Met ingang van 2022 hebben wij de middelen in eigen beheerd genomen. Het gaat om een bedrag van € 61.507 voor de jaren 2022 en 2023. Dit wordt in de begroting verwerkt als een baat en een last en is daarmee budgettair neutraal. Omdat de middelen bestemd zijn voor 2022 en 2023 zullen wij u voorstellen het eventuele restant van 2022 over te hevelen naar 2023. b.

Taakveld wijkteams (incidenteel voor- en nadeel € 119.870, budgettair neutraal) Sinds 2020 is de gemeente Neder-Betuwe één van de koplopergemeenten voor de doorontwikkeling van de functie van onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) binnen het sociaal domein. Reden voor deelname aan dit project is de constatering dat de bekendheid en het gebruik van OCO in onze gemeente al enkele jaren laag blijft. Koplopergemeenten worden financieel ondersteund door het rijk en dit geeft ons de mogelijkheid om tijdelijk extra te investeren in de positionering en inzet van onafhankelijke cliëntondersteuning. In 2020 hebben wij € 252.000 ontvangen. Hiervan is € 132.130 besteed in 2021. Het resterende budget van € 119.870 wordt via de post derdengelden meegenomen naar 2022. Dit wordt in de begroting verwerkt als een baat en een last en is daarmee budgettair neutraal. Het bedrag wat na 2022 nog overblijft, wordt in 2023 ingezet voor de continuering en borging van de effecten van het project. c. Taakveld begeleide participatie (nadeel € 61.077 in 2022, structureel nadeel € 101.516 vanaf 2023) Binnen de gemeente Neder-Betuwe hebben wij een contract met Versis voor Wmo-vervoer. Op basis van de prognose van Versis verwachten wij een nadeel van € 61.077 voor 2022 en structureel vanaf 2023 € 101.516 waarvan een bedrag van € 7.092 wordt gedekt vanuit de stelpost prijsstijging 2022.

Sinds de start van de regiotaxi ontvingen de gemeenten in de Regio Rivierenland een financiële (Wmo) bijdrage van de provincie. De provincie treedt terug wat betreft financiële bijdrage én treedt per 3 april 2022 uit het contract met Versis. Hierdoor verliezen we omzet en wordt het resterende vervoer minder efficiënt. 1e Bestuursrapportage 2022

47

Tevens verwachten we een toename in het gebruik van vraagafhankelijk vervoer van 20%. Daarbij plaatsen wij de kanttekening dat Versis aannames heeft gedaan over het toekomstige verloop. Corona heeft sinds maart 2020 grote impact op het gebruik van het vervoer. Onzekerheid over het verdere verloop van de pandemie en de (na)effecten hiervan op het toekomstige gebruik maakt dat er ook nog steeds onzekerheden zijn over de daadwerkelijke kosten die in de komende periode worden gemaakt. Mochten volgende prognoses dan wel de daadwerkelijke kosten afwijken van de huidige prognose, dan zullen wij in de tweede bestuursrappportage wederom vragen om de begroting bij te stellen. d. Taakveld Arbeidsparticipatie (incidenteel nadeel € 16.649) Op dit taakveld is sprake van een structureel voor- en nadeel van € 150.049 (budgettair neutraal) en een incidenteel nadeel van € 16.649 op Inburgering. In december 2021 is de Dienstverleningsovereenkomst ‘Wet Inburgering 2021 Rivierenland’ tussen de 8 gemeenten en Regio Rivierenland vastgesteld en aangegaan. In de overeenkomst is vastgesteld dat Regio Rivierenland de middelen ontvangt die wij vanuit het rijk ontvangen. Voor de inburgeringstrajecten ontvangen wij structureel middelen via een specifieke uitkering. Voor 2022 is er voorlopig € 150.049 beschikt.

Deze middelen worden uitbetaald aan Regio Rivierenland en in de begroting opgenomen als structurele baat en last. In de decembercirculaire 2021 hebben wij € 16.649 ontvangen voor de implementatie van ICT voor de Wet Inburgering in 2022. Omdat Regio Rivierenland deze implementatie voor ons uitvoert, zijn deze middelen aan hen toegezegd. De middelen zijn in de Jaarstukken 2021 toegevoegd aan de algemene middelen en worden nu verwerkt als incidenteel nadeel. e. Taakveld Maatwerkdienstverlening 18+ (structureel nadeel € 60.000) In de jaarstukken 2021 hebben wij een structureel nadeel verantwoord op WMO Inkomsten uit eigen bijdragen. De structurele verwerking vindt nu plaats in de eerste bestuursrapportage 2022. Het nadeel is het gevolg van de invoering van het abonnementstarief, waarin de eigen bijdrage is vastgesteld op € 19 per maand, ongeacht het aantal Wmo-voorzieningen dat een cliënt afneemt, en ons minimabeleid, waarin is vastgesteld dat inwoners met een laag inkomen geen eigen bijdrage betalen. f. Taakveld Maatwerkdienstverlening 18- (structureel voordeel € 115.000) In de jaarstukken 2021 hebben wij een structureel voordeel verantwoord op Jeugd Zorg in natura. De structurele verwerking vindt nu plaats in de eerste bestuursrapportage 2022. Het structurele voordeel wordt verklaard door uitstroom van een aantal cliënten met dure jeugdzorg.

Uiteraard kunnen wij nieuwe instroom van dure jeugdzorg in 2022 – en daarmee een mogelijke toename in de kosten voor zorg in natura - niet uitsluiten. Mocht er in 2022 sprake zijn van instroom naar kostbare jeugdzorg, dan zullen wij opnieuw een afwijking melden. g. Taakveld Volksgezondheid (voordeel € 12.328 in 2022, structureel voordeel € 10.078 vanaf 2023) In de vergadering van het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD van december 2021 is besloten om de begroting 2022 voor de Wvggz naar beneden bij te stellen. Zie Verbonden Partijen: GGD: Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz). Dit resulteert in een incidenteel voordeel voor 2022 van € 12.328 en een structureel voordeel vanaf 2023 van € 10.078. Naast bovengenoemd voordeel is sprake van een budgetafwijking met een budgettair neutrale uitwerking op de uitvoering van het Lokaal Akkoord Neder-Betuwe Bloeit!. Vanuit het rijk ontvangen wij hiervoor € 20.000 vanuit de SPUK Preventieakkoord. Dit wordt in de begroting verwerkt als een baat en een last en is daarmee budgettair neutraal. h.

Taakveld Geëscaleerde zorg 18- (incidenteel nadeel € 50.752) Sinds oktober 2021 hebben wij versterking voor ons regieteam (onderdeel van de Kernpunten) ingehuurd, vanwege de extra werkdruk die daar is ontstaan, onder meer door de coronacrisis in combinatie met wijzigingen in de werkwijze van Jeugdbescherming Gelderland (JBG) en afschaling van Veilig Thuis. Omdat de werkdruk in het regieteam groot is en alleen maar toeneemt hebben wij de versterking van het team met een half jaar verlengd. Wij onderzoeken of deze uitbreiding structureel nodig is. 1e Bestuursrapportage 2022

48

i. Aanspraak stelpost prijsstijgingen (structureel nadeel € 435.822) Binnen de diverse taakvelden wordt aanspraak gemaakt op de stelpost prijsstijgingen vanwege contractuele afspraken waarbij jaarlijkse indexering wordt toegepast. Het nadeel op dit programma moet u in relatie zien met de toelichting gemeld op de stelpost prijsstijgingen op taakveld 0.8 Overige baten en lasten in het hoofdstuk Algemene Dekkingsmiddelen.

1e Bestuursrapportage 2022

49

PROGRAMMA 6 ONDERWIJS, SPORT EN WELZIJN Missie

Iedereen moet zich kunnen ontplooien en welbevinden De wijze waarop jonge inwoners zich ontplooien, is voor ieder kind en iedere jongere verschillend. Onze ambitie is om voor deze jonge inwoners randvoorwaarden te creëren, waarbinnen zij zich optimaal kunnen ontwikkelen op hun weg naar volwassenheid. Opleiding, vrijetijdsbesteding, talentontwikkeling, zorg en ondersteuning zijn daarbij van groot belang. De kernen blijven levende gemeenschappen, waar mensen elkaar op allerlei manieren ontmoeten en bijstaan. Investeren in onderwijs, sport en cultuur draagt bij aan de sociale cohesie binnen de dorpen. Dit leidt ertoe dat de inwoners zich thuis (blijven) voelen in de (kernen van de) gemeente.

Thema's 6.1 Leefbaarheid

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Een doelmatig accommodatiebeleid dat aansluit op de behoeften van inwoners en maatschappelijke partijen. Accommodaties moeten zelfvoorzienend zijn  De dorpshuizen in overleg met hun besturen toekomstbestendig houden door: - het vervolgen van de jaarlijkse bijeenkomst met de dorpshuizen; - ondersteuning van de besturen bij hun exploitatie met advies, kennisuitwisseling en onderlinge samenwerking; - een subsidieregeling voor onderhoud en verbetering voor dorpshuizen. Besturen kunnen een bijdrage krijgen voor onderhoud, duurzaamheidsmaatregelen en het verbeteren van de toegankelijkheid als zij daarvoor zelf geen dekking hebben. De regeling is tijdelijk tot aan 2022.  Een plan van aanpak integraal accommodatiebeleid per kern opstellen. We starten met een tweetal kernen voor een verbetering van de leefbaarheid en burgerparticipatie. De briefkaartenopbrengst van de omgevingsvisie geeft hiervoor richting (zie ook programma 3 Fysieke leefomgeving).  Het accommodatiebeleid Dodewaard/herontwikkeling De Eng krijgt steeds meer vorm. Een werkgroep van bewoners en de gemeente stelt een plan voor een nieuwe dorpshuisfunctie / MFA op. In 2021 is een voorstel aan de raad voorgelegd voor besluitvorming. Met de werkgroep is afgesproken dat in fase A wordt gewerkt aan een inhoudelijk plan inclusief exploitatie.

In fase B wordt dit plan concreet uitgewerkt in een te realiseren bouwplan.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting In de Jaarstukken 2021 is een incidenteel nadeel gemeld op het project MFC in Dodewaard. In het najaar van 2021 zijn kosten voor fase B gemaakt, waarvoor de dekking in de bestuursrapportage najaar 2021 reeds was doorgeschoven naar 2022. Dit incidentele nadeel in de Jaarstukken 2021 wordt nu gecorrigeerd en verwerkt als incidenteel voordeel voor 2022. Tegelijkertijd is er behoefte aan aanvullend budget om een verdiepingsslag te maken ter afsluiting van fase B. Zie ook onder "Ontwikkelingen" en "Wat mag het kosten?".

Ontwikkelingen? Fase B (de definitiefase) voor de dorpshuisfunctie/MFA Dodewaard is afgerond. In 2021 zijn beide basisscholen aangesloten. Het traject loopt voor gezamenlijke huisvesting nabij verenigingshal De Eng onder de nieuwe naam Multifunctioneel Centrum (MFC). Deze ontwikkeling creëert één maatschappelijk cluster voor inwoners van alle leeftijden. Het haalbaarheidsonderzoek is in concept gereed. De raad wordt hierover in de collegeinformatieavond van 24 mei geïnformeerd. 1e Bestuursrapportage 2022

50

Op dit moment hebben wij behoefte aan meer informatie ten aanzien van de investering, de exploitatie en het eigendom. Dit is informatie die normaal gesproken in de volgende fase (ontwerpfase) wordt gegenereerd. Echter, wij geven er de voorkeur aan om niet nu een raadsvoorstel aan u voor te leggen en vervolgens de ontwerpfase te starten, maar om nu eerst een verdiepingsslag te maken. Dit vraagt een detailuitwerking, waarvoor externe expertise en interne plankosten nodig zijn. Het resultaat hiervan wordt in het raadsvoorstel ter afsluiting van fase B aan u voorgelegd. De aanpak accommodatiebeleid kernen wordt in het najaar van 2022 gestart.

6.2 Huisvestingsplan scholen Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Adequaat aanbod van onderwijs zo dicht mogelijk bij onze kinderen  Mogelijkheden verkennen voor (integrale) kindcentra.  Uitwerken duurzaamheids- en gezondheidsmaatregelen schoolgebouwen inclusief mogelijkheden voor financiering en subsidie.  Conform raadsbesluit september 2020 worden de voorgestelde huisvestingsscenario’s uitgewerkt in het uitvoeringsplan IHP en vervolgens voortvarend opgepakt. Het betreft de volgende scenario’s: renovatie Hervormde School, uitbreiding Pantarijn, vervangende nieuwbouw/renovatie De Hien en De Bellefleur, nieuwbouw VCOG-school in Kesteren en meewerken aan het huisvesten van een VCOG-school in Dodewaard.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Er is sprake van reeds bekende nadelige financiële afwijkingen. In deze bestuursrapportage wordt een investeringskrediet gevraagd voor het aanbrengen van een mechanisch afvoersysteem van vervuilde lucht in het schoolgebouw aan de Tollenhof. Daarnaast is bekend dat het krediet, dat tot nu toe beschikbaar is gesteld voor het IHP, niet voldoende is om alle in het IHP vermelde projecten uit te voeren. Het beschikbare krediet wordt voornamelijk ingezet als voorbereidingskrediet. Voor de realisatie van de projecten zal het nodig zijn om aanvullend krediet te vragen. Tot slot is er sprake van een voordelige financiële afwijking in verband met lagere kapitaallasten (rente en afschrijving). Zie ook "Wat mag het kosten?".

Ontwikkelingen? IHP projecten  Op basis van het Uitvoeringsplan IHP wordt de renovatie van de Hervormde School in Opheusden uitgevoerd conform het raadsbesluit 23 september 2021. Het project wordt rond de zomervakantie 2022 afgerond.  In 2021 is gestart met het project "uitbreiding Pantarijn". Er is een principeovereenkomst bereikt over de aankoop van grond naast het bestaande gebouw. Het schoolbestuur is bouwheer van dit project. In samenwerking van gemeente en schoolbestuur wordt nu gewerkt aan het opstellen van de programma's van eisen.  In 2021 is gestart met het project vervangende nieuwbouw van de basisscholen De Hien en De Bellefleur in Dodewaard als onderdeel van de MFA "De Eng". In samenwerking met alle betrokken partners, inclusief de gemeente, wordt er nu gewerkt aan het opstellen van de programma's van eisen. Verder wordt er gewerkt aan het investeringsoverzicht en de beheersconstructie.  Voor de VCOG-school in Kesteren is door het schoolbestuur een aanvraag ingediend bij het ministerie om formeel te kunnen starten met een nieuwe basisschool in Kesteren. Zodra goedkeuring wordt verstrekt zal met dit project worden gestart.  De schoolbesturen worden gestimuleerd de uitgevoerde kinderopvangorganisaties bij hun plannen te betrekken voor een gezamenlijke visie op een integraal kindcentrum. 1e Bestuursrapportage 2022

51







Er wordt een verkennend onderzoek gestart naar de herinrichting van een voorzieningencluster in Kesteren. Want voordat IHP-plannen worden uitgewerkt voor basisscholen in Kesteren is het belangrijk een bredere visie op de inrichting van dit gebied te hebben. Met betrekking tot de onderwijshuisvesting in Kesteren speelt momenteel ook de vraag voor aanvullende klaslokalen voor aankomend schooljaar (2022/2023). Vooralsnog bestaat hierop formeel nog geen recht. Ten aanzien van de locatie De Tollenhof is de wens vanuit de scholen om de gymzaal aanvullend van sportinventaris te voorzien. Op basis van sober en doelmatig beheer en onderhoud en beperkt budget stellen wij ons vooralsnog op het standpunt dat de basisschooldirecteuren eerst kritisch kijken naar de noodzaak om bepaalde prioriteiten te stellen voor hun leerdoelen en ook andere alternatieven verkennen.

6.3 Subsidies

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Kernactiviteiten van verenigingen en maatschappelijke organisaties dienen zelfvoorzienend te zijn  Flexibiliteit bij het subsidie-instrument: uitvoering van bestaand beleid met meer inzet op resultaten. Vrijwilligersorganisaties krijgen een bijdrage voor de activiteitenkosten. Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Diwtte tekst voor een goede uitlijning in een tabel. Dit is witte tekst voor een goede uitlijning in een tabel. Dit is witte tekst voor een goede uiDit is witte tekst voor een goede uitlijning in een tabel.

Ontwikkelingen? De Integrale Beleidsnota Sociaal Domein 2021 - 2024 geeft een hernieuwde basis voor onze ambities binnen het sociaal domein. De uitwerking van de nota in uitvoeringsplannen zal leiden tot een actueel kader voor het proces van subsidieverlening: het nieuwe geheel van ambities, resultaten en indicatoren geven hieraan concrete richting.

6.4 Sport en beweeg voorzieningen

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Afname Sociaal-economische gezondheidsverschillen en bevorderen sociale omgang  Uitrollen van de pilot Vitaal sportpark Dodewaard conform startnotitie. Een vitaal sportpark beoogt door samenwerking van sportverenigingen dat er op sportpark De Eng meer gebruik en meer variëteit in de activiteiten is. Langetermijnvisie ontwikkelen over sport en bewegen  Begeleiding sportclubs bij subsidieaanvragen uit bovenregionale fondsen in samenwerking met de sportkoepel in het kader van Open Sportclub of Vitaal Sportpark.  Continueren van de inzet van buurtsportcoaches.  Ondersteuning accommodaties sportclubs door garant te staan voor leningen en door het verstrekken van SVn duurzaamheidsleningen.  Afronden plan van aanpak langetermijnvisie sport- en beweegvoorzieningen, dat inzicht geeft in de grenzen aan de verantwoordelijkheid van de gemeente op het gebied van bewegen en sport (accommodaties). Daarbij worden het landelijke sportakkoord en de harmonisatie van de huurtarieven/onderhoudsbijdrage (nieuwe subsidiesystematiek) betrokken.  De rijksoverheid wil sport en bewegen stimuleren door de samenwerking van alle betrokken partijen (lokaal en regionaal) te bevorderen. Ook Neder-Betuwe heeft daartoe een intentieverklaring (voor een lokaal Sportakkoord) getekend.

1e Bestuursrapportage 2022

52

Sportverenigingen beschikken over voldoende velden, zodat leden kunnen trainen c.q. bewegen en kunnen deelnemen aan de voetbal- en/of korfbalcompetitie  De uitdaging om op sportpark De Leede in Kesteren een extra sportveld te realiseren, is uitgewerkt tot enkele verschillende ontwerpen. Er zijn scenario's uitgewerkt, die een derde voetbalveld mogelijk kunnen maken inclusief een stappenplan voor de herinrichting.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Er is een financiële afwijking op de geplande werkzaamheden op sportpark De Leede. In 2022 vinden hierop twee uitvoeringen plaats: 1. voldoende capaciteit wordt gerealiseerd met een kunstgras junior voetbalveld en 2 kunstgras korfbalveldjes. In de begroting van 20192022 is hiervoor een dekking opgenomen van € 350.000. De kostenraming voor de uitvoering laat een beperkte budgetoverschrijding zien. 2. Renovatie van het bestaande kunstgras voetbalveld. In het huidige 'Beheerplan Sportparken' is de vervanging van de toplaag opgenomen. Vervuiling van de huidige vulling of 'infill' van de toplaag heeft voor aanzienlijke vervuiling van de onderliggende lagen gezorgd. Sanering met een nieuwe onderlaag is noodzakelijk en veroorzaakt een budgetoverschrijding. Daarnaast is er een budgetafwijking met een budgettair neutrale uitwerking op de uitvoering van het Lokaal Akkoord Neder-Betuwe Bloeit!. Zie ook "Wat mag het kosten?".

Ontwikkelingen? Lokaal Sportakkoord In de begroting is de ontwikkeling gemeld dat het lokale Sportakkoord onder de naam Lokaal Akkoord Neder-Betuwe Bloeit! is uitgebreid tot een Breed Leefstijlakkoord. Dit is een samenvoeging van het lokale Sportakkoord en het lokale Preventieakkoord van Neder-Betuwe. Onder leiding van een Stuurgroep, bestaande uit een vertegenwoordiging van de gemeente en verschillende maatschappelijke partners, wordt nu uitvoering gegeven aan de ambities en acties die in het Breed Leefstijlakkoord beschreven staan of hieruit voortkomen. Vanuit het beschikbare uitvoeringsbudget is een projectleider aangesteld. Het uitgangspunt van de aanstelling van de projectleider is om te zorgen voor borging van het Lokaal Akkoord Neder-Betuwe Bloeit!. De focus ligt hierbij op organisatiestructuur, netwerkgerichte aanpak, communicatie en het omzetten van ambities in acties. Extra verenigingsondersteuning Aan de hand van een verenigingsscan is geconstateerd wat de grootste uitdagingen zijn voor sportverenigingen in de gemeente. Deze uitdagingen zijn ledenbehoud, vrijwilligerswerving, bestuurskracht en financiële gezondheid. Er worden stappen gezet om de sportverenigingen hierbij ondersteuning te bieden middels extra inzet van een verenigingsondersteuner.

De verenigingsondersteuner is eerste aanspreekpunt voor de verenigingen en begeleidt het proces om te komen tot een oplossing. Voldoende velden op sportpark De Leede 1. In 2022 zorgen we voor voldoende capaciteit voor VV Kesteren met de aanleg van een kunstgras junior voetbalveld. VV Kesteren kent vooral jeugdteams en deze teams kunnen voor de middellange termijn prima uit de voeten met deze slimme variant. VV Kesteren en KV Kesteren zijn beide gebruikers/huurders van het sportpark. Vanaf het begin van de plannen was duidelijk dat een extra voetbalveld gevolg heeft voor het huidige korfbalveld. De afgelopen jaren is aan de gekozen inrichting gewerkt met beide verenigingen. De gekozen variant geeft ruim voldoende capaciteit en wordt gedragen door beide verenigingen. Met de keuze om kunstgrasvelden aan te leggen, kunnen beide verenigingen intensief/continu de velden bespelen. 2. De renovatie van het kunstgras voetbalveld wordt tegelijk gepland met de uitbreiding. De vervuiling is te wijten aan de zwarte rubberkorrels. Deze korrels zijn in de toplaag verwerkt als vulling maar hebben de onderste lagen uitgeloogd en vervuild. Deze problematiek is landelijk bekend en het 1e Bestuursrapportage 2022

53

gebruik van deze korrels wordt binnen enkele jaren verboden. Wij lopen hierop al vooruit en gaan kurk gebruiken als vulling. Herinrichting tot een multifunctionele buitensportaccommodatie op de huidige ijsbaanlocatie in Dodewaard Vanuit de ambitie om ook voor andere vormen van sport en bewegen goede voorzieningen te bieden, wordt planvorming uitgewerkt. Sportverenigingen, inwoners en gemeente werken hierbij samen met als doel om een multifunctioneel beweegpark te ontwikkelen. De gemeente wil een skate- en skeelervoorziening realiseren voor onze jeugd en een breed beweegpark met buitensportvoorzieningen. In het voorjaar vinden overleggen plaats over de inrichting, financiën en subsidies en de samenwerking bij de toekomstige situatie. De start van de uitvoering wordt verwacht aan het einde van 2022.

6.5 Laaggeletterdheid

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Terugdringen laaggeletterdheid  Bespreekbaar maken van laaggeletterdheid door voorlichting te geven en er aandacht aan te besteden via bijvoorbeeld de gemeentelijke communicatiekanalen.  De dienstverlening van de Bibliotheek Rivierenland gebruiken om kinderen en volwassenen te bereiken en zo de kans op laaggeletterdheid te verkleinen.  In de Week van Lezen en Schrijven (voorheen Week van de Alfabetisering) extra aandacht besteden aan laaggeletterdheid en de aanpak ervan.  Promoten van de locaties waar mensen terecht kunnen om hun taal-, reken- en/of computervaardigheid te verbeteren. Meer samenhang creëren en wellicht meer locaties/activiteiten realiseren.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting is witte tekst voor een goede uitlijning in een tabel. Dit is witte tekst lij

Ontwikkelingen? In de begroting is gemeld dat we lokaal de regionale Integrale Aanpak Laaggeletterdheid in Rivierenland 2020 – 2024 'Meedoen met Taal' uitvoeren op basis van het regionale jaarplan 2022. Het thema dat dit jaar centraal staat binnen deze aanpak is gezondheid. We willen bereiken dat meer inwoners in staat zijn te werken aan hun eigen gezondheid. Dit doen we door het verhogen van de basisvaardigheden. Hierbij hebben we een specifieke focus op de NT1-doelgroep. Ook zetten we in op het toegankelijker maken van de zorg door onder andere het gebruik van eenvoudige communicatie te stimuleren. Begin dit jaar is er een tweede leerpunt in Neder-Betuwe (Dodewaard) gestart, met specifieke aandacht voor het bereiken van de NT1-doelgroep. Het leerpunt is er voor iedereen die (gratis) beter wil leren, lezen, schrijven of rekenen of aan digitale vaardigheden wil werken.

1e Bestuursrapportage 2022

54

6.6 Onderwijs

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Vormgeven aan lokaal onderwijs- en jeugdbeleid via de Lokale Educatieve Agenda (LEA)  Met het onderwijs en de kinderopvang in de LEA samenwerken aan gezamenlijke thema’s zoals het bestrijden van onderwijsachterstanden, passend onderwijs, leerplicht en voortijdig schoolverlaten, voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en aansluiting van jeugdhulp op onderwijs.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Er is een negatieve financiële afwijking op leerlingenvervoer. Daarnaast is er een beperkte afwijking op leerplicht/voortijdig schoolverlaten vanwege een verzwaring in het takenpakket van de leerplichtambtenaar. Zie ook "Wat mag het kosten?".

Ontwikkelingen? Nationaal Programma Onderwijs De schoolbesturen en de gemeente hebben van het ministerie extra middelen ontvangen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) om de opgelopen achterstanden tijdens de Covid-19 periode in te halen. Voor een optimale besteding van de middelen wordt speciaal ingezet op afstemming en nauwe samenwerking met alle LEA partners. Zie ook 'Overige ontwikkelingen' in Programma 5. Opvang Oekraïne Voor de kinderen uit Oekraïne in de leeftijd van 4 tot 18 jaar zorgen we voor onderwijs binnen of buiten de gemeente. Voor het primair onderwijs hebben we in overleg met de schoolbesturen besloten onderwijs gecentraliseerd aan te bieden in een van de VCOG-scholen in Opheusden. Met de scholen voor het voortgezet onderwijs hebben we besproken dat de leerlingen worden verwezen naar de Internationale Schakelklas in Wageningen of Tiel. Als gemeente organiseren wij regelmatig overleg met de schoolbesturen om zo samen invulling te geven aan het onderwijs voor Oekraïense vluchtelingen uit onze gemeente. Daarnaast regelen wij als gemeente het vervoer richting de scholen indien nodig. Leerlingenvervoer Voor leerlingenvervoer is een nieuwe verordening gepubliceerd. Op basis van deze verordening actualiseren wij onze beleidsregels. Deze worden ook besproken met de cliëntenraad.

6.7 Voor- en vroegschoolse Educatie Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Alle peuters hebben toegang tot voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en zijn voorbereid op het basisonderwijs  Afspraken maken met de kindercentra en de basisscholen over de resultaten van VVE, overdracht van peuteropvang naar basisschool, doorgaande leerlijnen en ouderbetrokkenheid.  Met voorschoolse educatie de ontwikkeling van peuters stimuleren op meerdere gebieden zoals taal, rekenen, motoriek en sociaal-emotionele ontwikkeling.  Ouders stimuleren om gebruik te maken van het aanbod voorschoolse educatie voor hun kind door informatieverstrekking en advisering vanuit het consultatiebureau en door het organiseren van themagerichte voorlichtingsbijeenkomsten door de kinderopvangaanbieders.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Dit is witte tekst voor een goede uitlijning in een tabel. Dit is witte tekst voortabel. Dit is witte tekst voor een goede uitlijning in een tabel.

1e Bestuursrapportage 2022

55

Ontwikkelingen? In de begroting is reeds gemeld dat Bibliotheek Rivierenland in het kader van taalontwikkeling en leesbevordering in Neder-Betuwe start met het project ‘Gezinsaanpak’. Ook is in de begroting gemeld dat er enkele projecten in ontwikkeling zijn voor een nauwere samenwerking tussen de kinderopvang en het basisonderwijs. Het gaat onder andere om een startgroep voor kinderen in de leeftijd van 3,5 tot 4,5 jaar en de inzet van een specialist voorschoolse educatie op de basisschool die kinderen in groep 1 en 2 extra kan begeleiden. Hierop is op dit moment nog geen nieuws te melden. Voor VVE en Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) wordt een nieuwe beleidsnota opgesteld voor de periode 2023-2026. We organiseren een bijeenkomst voor alle betrokkenen waarin we informatie geven over de middelen die we beschikbaar hebben voor VVE en OAB en waarvoor deze kunnen worden ingezet. In deze bijeenkomst halen we ook op wat er in de praktijk speelt, zodat we dit kunnen meenemen in de nieuwe beleidsnota.

Overige ontwikkelingen

Toezicht en Handhaving Kinderopvang Voor Toezicht en Handhaving kinderopvang zijn we bezig met een nieuw beleidskader en nieuwe beleidsregels, hiervoor heeft regionaal overleg plaatsgevonden. Gebouwenbeheer Met de intrede van Covid-19 werd zichtbaar dat levering van materialen, diensten en leveringen qua levertijden lastiger was/blijft en substantieel duurder. Dit is op dit moment nog niet in bedragen te becijferen. De verwachting bestaat dat met de oorlog in Oekraïne deze trend nog sterker zal doorzetten. Vanuit het inkoopbureau van Regio Rivierenland zijn al signalen afgegeven dat de levering van nutsvoorzieningen (in bijzonder aardgas) duurder wordt en dat de oorlog in Oekraïne dat alleen zal gaan opdrijven (zeker vanaf 2023 waarvoor momenteel een nieuwe regionale aanbesteding loopt). De verwachting bestaat dat deze ontwikkeling zal leiden tot ingrijpende stijgingen van de kosten voor de nutsvoorzieningen.

1e Bestuursrapportage 2022

56

Wat mag het kosten? Programma 6 Onderwijs, Sport en Welzijn Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld

2022

2023

2024

2025

a. b. c. d. e.

Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid de activering Sportaccommodaties Cult.presentatie, productie en partic.

-96.000 148.105 0 162.000 14.000

-61.790 148.105 0 7.436 0

3.553 148.105 0 7.372 0

3.533 148.105 0 7.307 0

f.

Diverse taakvelden overige kleine verschillen

7.017

12.358

16.991

37.038

235.122

106.109

176.021

195.983

Totaal

a. Taakveld Onderwijshuisvesting (voordeel € 96.000 in 2022 en € 61.790 in 2023, nadeel €3.553 in 2024 en € 3.533 in 2025) Op dit taakveld is sprake van voor- en nadelen door de actualisatie van kapitaallasten (rente en afschrijving) op basis van de doorwerking uit de jaarstukken 2021. Vanwege vertraging op het IHP en de Hervormde School in Opheusden (die inmiddels in de fase van afronding zit) vallen de lasten lager uit. De voortgang van deze projecten wordt toegelicht onder thema 6.2 Huisvestingsplan Scholen. b. Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken (structureel nadeel € 148.105) Binnen de gemeente Neder-Betuwe hebben wij een contract met Versis voor leerlingenvervoer. Op basis van de prognose van Versis verwachten wij een nadeel van € 129.505. Hiervan wordt € 28.021 gedekt vanuit de stelpost prijsstijging 2022. Deze aanspraak op de stelpost ziet u verwerkt onder programma Algemene Dekkingsmiddelen, taakveld overige baten en lasten. Wij hebben geen invloed op het aantal aanvragen omtrent leerlingenvervoer. Voor 2022 zijn meer aanvragen gedaan en toegekend en voor sommige leerlingen moet vervoer worden geregeld voor het reizen met bijvoorbeeld een rolstoel of begeleiding. De procentuele stijging in het aantal actief reizende leerlingen in onze gemeente is vergelijkbaar met omliggende gemeenten.

We sluiten niet uit dat er op het gebied van leerlingenvervoer aanvragen binnen kunnen komen voor het vervoer van Oekraïense vluchtelingen richting onderwijslocaties met passend onderwijs. We gaan er vanuit dat deze kosten door het Rijk vergoed zullen worden. Mochten volgende prognoses dan wel de daadwerkelijke kosten afwijken van de huidige prognose, dan zullen wij in de tweede bestuursrapportage wederom vragen om de begroting bij te stellen. Daarnaast is op leerplicht/voortijdig schoolverlaten sprake van een structureel nadeel van € 18.600 vanwege een verzwaring in het takenpakket van de leerplichtambtenaar. Voorheen was leerplicht gericht op handhaven (methode SaS: Strafrechtelijke Aanpak Schoolverzuim). Nu is leerplicht gericht op preventie (methode MaS: Methodische Aanpak Schoolverzuim). Het doel van deze nieuwe methode is om meer schoolverzuim tegen te gaan en aan de voorkant in jongeren/ouders te investeren om excessen aan de achterkant te voorkomen. c. Taakveld Sportbeleid en activering (voor- en nadeel € 20.000 budgettair neutraal) Op dit taakveld is sprake van een budgetafwijking met een budgettair neutrale uitwerking op de uitvoering van het Lokaal Akkoord Neder-Betuwe Bloeit!. Vanuit het rijk ontvangen wij hiervoor €20.000 vanuit de SPUK Sportakkoord. Dit wordt in de begroting verwerkt als een baat en een last en is daarmee budgettair neutraal. d.

Taakveld Sportaccommodaties (structureel nadeel € 162.000 in 2022, nadeel € 7.436 in 2023, nadeel € 7.372 in 2024, nadeel € 7.357 in 2025) In het overdrachtsdossier hebben wij gemeld dat in een raadsvoorstel aanvullende dekking zou worden gevraagd voor de renovatie van het kunstgrasveld op sportpark De Leede. Omdat het project 1e Bestuursrapportage 2022

57

al deel uitmaakt van bestaand beleid (is opgenomen in de begroting) is de bestuursrapportage het middel om de budgetafwijking te melden. Actueel onderzoek (2021) heeft laten zien dat er vervuiling is opgetreden, te wijten aan de zwarte rubberkorrels waarmee de toplaag is opgevuld. Deze korrels hebben de onderlagen uitgeloogd en vervuild. Dat betekent een sanering van deze vervuilde ondergrond en de vervanging van de sporttechnische laag onder de toplaag. Naast deze onvoorziene kosten is er sprake van een algemene stijging van renovatiekosten van de toplaag van het veld. De kosten voor de sanering bedragen € 196.000 inclusief btw. Voor de betaling van de btw vragen wij compensatie aan bij het rijk: een aanvraag vanuit de SPUK Sport-regeling. De honorering van onze aanvraag is afhankelijk van voldoende middelen in deze SPUK Sport-regeling. Onze ervaring van de afgelopen jaren is dat dit steeds het geval is en onze aanvraag wordt gehonoreerd. Wij gaan er daarom vanuit dat wij de btw gecompenseerd krijgen. Rekening houdend met de btw-compensatie leiden de kosten voor de sanering tot een incidenteel nadeel van € 162.000 (sanering moet volgens de financiële richtlijnen van het BBV als een eenmalig last genomen worden).

Het aanvullende krediet dat u gevraagd wordt voor sportpark De Leede (zie toelichting onder de investeringen) resulteert in een verhoging van de kapitaallasten (rente en afschrijving) en daarmee tot een nadeel van € 7.436 in 2023, € 7.372 in 2024 en € 7.357 in 2025 op dit taakveld. e. Taakveld Culturele presentatie, -productie en -participatie (incidenteel nadeel € 14.000) In de bestuursrapportage najaar 2021 zijn uit voorzorg middelen ten behoeve van fase B van het project MFC in Dodewaard doorgeschoven naar 2022. Omdat het proces in het najaar van 2021 vlotter is verlopen dan werd verwacht, zijn er uitgaven voor advies en externe expertise gedaan. Omdat de uitgaven nu in 2021 zijn gedaan, terwijl de dekking was overgeheveld naar 2022, wordt dit gecorrigeerd en verwerkt als incidenteel voordeel van € 26.000. Onder thema 6.1 Leefbaarheid is toegelicht dat fase B is afgerond, maar dat wij behoefte hebben aan meer informatie ten aanzien van de investering, de exploitatie en het eigendom. Dit vraagt een detailuitwerking. De geschatte kosten hiervoor bedragen € 40.000 voor de inhuur van externe expertise en interne plankosten. f. Diverse taakvelden overige kleine verschillen (structureel nadeel € 7.017 oplopend naar €37.038 in 2025) Behoeven geen toelichting.

1e Bestuursrapportage 2022

58

Investeringen Programma: 6 Onderwijs, Sport en Welzijn Startjaar Investeringsbedrag x € 1.000

Voortgang Beleidsmatig Financieel

Renovatie sportvelden; Renovatie sportvelden SVK 2021

2021

60

Na aanleiding van het traject realistisch ramen is het startjaar aangepast naar 2022, de verwachte realisatie staat gepland in 2023. De vrijval van de geraamde kapitaallasten zijn verwerkt onder de 3e W-vraag bij de overige kleine verschillen. Renovatie sportvelden SVK 2022

2022

256

In verband met een algemene stijging van de kosten voor de renovatie van het sportveld wordt u gevraagd een aanvullend krediet van € 98.000 (inclusief btw) beschikbaar te stellen. Voor de BTW (ca. € 17.000) wordt compensatie aangevraagd vanuit de SPUKSport regeling. De structurele benodigde kapitaallasten over dit krediet zijn verwerkt onder de 3e W-vraag "wat mag het kosten" taakveld Sportaccommodaties. Renovatie sportvelden Dodewaard

2024

60

Renovatie sportvelden Echteld

2024

60

Renovatie sportvelden SVK 2025

2025

10

2018

17

Energiebesparende maatregelen binnensportacc.; INV Zonnepaneel De Eng

In het kader van een nieuw te vormen MFA wordt terughoudend omgegaan met grootschalige investeringen, zoals het uitbreiden van het aantal zonnepanelen op de dakvlakken van sporthal De Eng. De vrijval van de geraamde kapitaallasten zijn verwerkt onder de 3e Wvraag "wat mag het kosten" onder de overige kleine verschillen.

Integraal huisvestingsplan met betrekking tot scholen (IHP);

2019

Integraal huisvestigingplan met betrekking tot scholen (IHP)

117

VCOG Kesteren (voorbereiding)

421

De Bellefleur/ De Hien (voorbereiding)

437

Pantarijn (voorbereiding)

280 O.b.v. uitvoeringsplan IHP, vastgesteld door uw gemeenteraad op 24 september 2020 wordt voorgesteld om het beschikbare krediet van € 1.255.000 als volgt in te zetten: € 117.000 voor reeds gemaakte kosten en te reserveren voor een verkennend onderzoek naar de herinrichting van een voorzieningencluster in Kesteren (dit onderzoek zal medio 2022 plaatsvinden) en voor het laten uitbrengen in 2022 van maatwerkadviezen in het kader van duurzame schoolgebouwen; € 421.000 te reserveren als voorbereidingskrediet voor de nieuwbouw van de VCOG-school in Kesteren. Naar verwachting zal medio 2023 het definitieve krediet worden aangevraagd; € 437.000 te reserveren als voorbereidingskrediet voor de vervangende nieuwbouw van De Hien en De Bellefleur; € 280.000 beschikbaar te stellen als voorbereidingskrediet voor de uitbreiding van het Pantarijn. In 2022 zal het definitieve krediet worden aangevraagd; Na aanleiding van het traject realistisch ramen is het startjaar voor de verschillende projecten aangepast, de verwachte realisatie van de verschillende projecten staan gepland in 2024 en 2025. De vrijval van de geraamde kapitaallasten zijn verwerkt en toegelicht onder de 3e W-vraag "wat mag het kosten", taakveld onderwijshuisvesting.

Accommodatiebeleid Dodewaard/Herontwikkeling De Eng

2019

550

Na aanleiding van het traject realistisch ramen is het startjaar aangepast naar 2023, de verwachte realisatie staat gepland in 2024. De vrijval van de geraamde kapitaallasten zijn verwerkt onder de 3e W-vraag bij de overige kleine verschillen.

1e Bestuursrapportage 2022

59

Vernieuwbouw/uitbreiding Hervormde school Opheusden

2019

1.145

Extra veld Voetbalvereniging Kesteren

2022

367

In verband met een algemene stijging van de kosten wordt u gevraagd aanvullend een krediet van € 20.570 (inclusief btw) beschikbaar te stellen. Voor de BTW (ca. € 3.500) wordt compensatie aangevraagd vanuit de SPUK-Sport regeling. De structurele benodigde kapitaallasten over dit krediet zijn verwerkt onder de 3e W-vraag "wat mag het kosten" taakveld Sportaccommodaties.

Ventilatiesysteem Tollenhof

2022

95

U wordt gevraagd een investeringskrediet van € 95.000 beschikbaar te stellen voor het aanbrengen van een mechanisch afvoersysteem van vervuilde lucht in het schoolgebouw aan de Tollenhof. Vanaf het schooljaar 2021/2022 is dit verouderde gebouw volledig in gebruik genomen voor huisvesting van 2 basisscholen en 1 voortgezette onderwijsinstelling. Door de intensiteit van gebruik is naar voren gekomen dat het gebouw niet langer voldoet aan de huidige maatstaven van ventilatie met hoge CO2 waardes tot gevolg. Vooruitlopend op deze kredietaanvraag bent u hierover reeds geïnformeerd in een raadsinformatiebrief (RIB-23) d.d. 14-02-2022. Er wordt een investeringskrediet gevraagd van € 95.000. De structurele kapitaallasten die hiermee gemoeid zijn kunnen worden gedekt vanuit bestaand budget. Beheerplan gebouwen 2022-2025; Valbeveiliging De Biezewei

2022

28

Valbeveiliging De Leede

2022

30

Scheidingswand De Eng

2022

39

Sportvloer De Leede

2022

32

Sportvloer De Linie (benedenzaal)

2023

35

Sportvloer De Eng

2022

29

Sportvloer De Biezewei

2022

28

Stimulering maatschappelijk rendement

2019

500

Totaal investeringsbedragen

1e Bestuursrapportage 2022

4.595

60

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN, OVERHEAD, VPB, ONVOORZIEN Algemene dekkingsmiddelen

Van het onderdeel algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting (VPB) en onvoorzien wijkt de opbouw af van die van de beleidsprogramma’s. Het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en onvoorzien is wel onderdeel van het totale Programmaplan. De omvang van de algemene dekkingsmiddelen en de toelichting daarop worden in dit hoofdstuk gepresenteerd. Algemene dekkingsmiddelen zijn middelen, die geen vooraf bepaald bestedingsdoel hebben. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld specifieke uitkeringen vanuit de rijksoverheid of de rioolheffing, waar ontvangsten en uitgaven direct aan elkaar zijn gekoppeld. De volgende algemene dekkingsmiddelen zijn te onderscheiden:  de algemene uitkering uit het Gemeentefonds;  de lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is;  beleggingen, deelnemingen en financieringsfunctie;  verhuur en diensten van derden (het beheer van activa, die voor de openbare dienst bestemd zijn). Deze inkomsten zijn vrij besteedbaar en daarom niet rechtstreeks aan een programma toe te rekenen.

Overige ontwikkelingen Project doorontwikkeling financiële informatievoorziening In 2022 zijn we gestart met de aanbesteding van een nieuw financieel informatiesysteem. In het plan van aanpak stond als ingangsdatum 1 januari 2023. Dit is opgeschoven naar 1 januari 2024. De europese aanbesteding zal wel voor 1 januari 2023 worden afgerond. We verwachten voor het einde van het jaar te kunnen gunnen. We nemen de tijd voor een zorgvuldige implementatie periode en daar waar het kan zullen we eerder gebruik maken van het nieuwe systeem.

1e Bestuursrapportage 2022

61

Wat mag het kosten? Algemene Dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en Onvoorzien Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld

2022

2023

2024

2025

a. b. c. d.

Algemene uitkering gemeentefonds

-198.921

-110.178

-109.766

-114.820

Overige baten en lasten

-59.578

-218.078

-218.078

-218.078

Overhead

117.615

-188.041

-188.209

-186.781

Treasury

-377.184

-140.667

-83.475

-58.647

e.

Tijdelijke formatie-uitbreiding 2e halfjaar 2022

118.032

0

0

0

f.

Diverse taakvelden overige kleine verschillen

43.528

25.320

26.712

27.276

-356.507

-631.644

-572.816

-551.050

Totaal

a. Taakveld Algemene uitkering gemeentefonds (structureel voordeel van € 198.921 in 2022 aflopend naar € 114.820 in 2025) Opruimen explosieven (structureel nadeel van € 102.000 vanaf 2022) Op het budget ‘Opruimen explosieven’ hebben we jaarlijks afwijkingen op zowel de inkomsten als de uitgaven. Het Rijk draagt voor ongeveer 2/3 bij aan de kosten bij aan het onderzoek naar explosieven als we door een bouwproject de grond gaan beroeren. De gemeente moet wel alle kosten voorfinancieren. Vooraf is onbekend om hoeveel projecten dat het gaat. In de meibrief 2021 hebben we u voorgesteld hiervoor jaarlijks een raming op nemen van € 300.000 als resultaat van een vijfjaarlijks gemiddelde. Deze nemen we op als een last en als een baat, zodat dit budgettair neutraal verloopt. We zien echter dat we hier voor 2022 op over gaan houden en stellen daarom voor om (de baat en de last) af te ramen naar € 150.000. Aangezien de lasten en baten uiteindelijk lager zijn uitgevallen dan geraamd ziet u op het taakveld algemene uitkering hiervan een nadeel terugkomen van € 102.000 (rijksbijdrage 2/3 deel). Het voordeel van lagere lasten ziet u terugkomen op taakveld openbare orde en veiligheid.

Per saldo heeft het onderdeel ruimen van explosieven een nagenoeg neutraal effect in de eerste bestuursrapportage 2022, echter vanwege de administratieve verplichting om de lasten en baten op afzonderlijke taakvelden te verantwoorden ziet u hier het effect van de bijstelling van het 2/3 deel rijksbijdrage middels de algemene uitkering. Decembercirculaire 2021 (structureel voordeel vanaf 2022 van € 300.921 aflopend naar € 216.820 in 2025) Afgelopen januari bent u middels een raadsinformatiebrief (Z/21/079945/163480) uitvoerig geïnformeerd over de financiële uitkomsten van de decembercirculaire 2021. In deze bestuursrapportage ziet u de financiële uitwerking terugkomen vanaf 2022 en verdere jaren. Al met al betrof de decembercirculaire een structurele bijstelling in positieve zin voor onze meerjarige financiële positie van € 300.921 in 2022, aflopend naar € 216.820 in 2025. Voor meer uitgebreide en gedetailleerde informatie verwijzen wij u derhalve naar de eerder genoemde raadsinformatiebrief. b. Taakveld overige baten en lasten (voordeel € 59.578 in 2022 en vanaf 2023 een structureel voordeel van € 218.078) Aanspraak stelpost prijsstijging 2022 (structureel voordeel van € 218.078 vanaf 2022) In de begroting is jaarlijks een stelpost prijsstijging opgenomen waaruit geraamde budgetten kunnen worden bijgesteld indien daarvoor een gedegen onderbouwing aanwezig is.

De hoogte van deze stelpost is gebaseerd op landelijke algemene indexeringspercentages die jaarlijks vooraf door het Rijk beschikbaar worden gesteld via de meicirculaire 2022 en septembercirculaire en bedraagt € 340.000. In totaliteit heeft er over het jaar 2022 een aanspraak plaats gevonden van € 633.765 op de stelpost. Dit resulteert in een nadeel van € 293.765. Dit nadeel wordt ten laste gebracht van de financiële positie. 1e Bestuursrapportage 2022

62

Taakstellende bezuiniging sport (nadeel incidenteel € 58.500 voor 2022) Onder dit taakveld is een taakstellende bezuiniging sport/plaatsen van € 58.500 opgenomen. In de kadernota 2019-2022, de begroting 2019, de eerste bestuursrapportage 2020 en de bestuursrapportage najaar 2021 is reeds aangegeven dat de taakstellende bezuiniging alleen realiseerbaar is op het moment dat een deel van de sporthal wordt afgestoten/verkleind. De bezuiniging moet worden gezien in relatie tot de herontwikkeling van De Eng in Dodewaard (het proces MFC Dodewaard in Programma 6 thema 6.1 Leefbaarheid). Er wordt verwacht dat realisatie van het MFC nabij De Eng een positief effect gaat geven op de exploitatie van De Eng. Een van de opdrachten in dat proces is dan ook om inzichtelijk te maken wat het verwachte effect van realisatie van het MFC hierop zal zijn. Heroverweging Realistisch(er) ramen in de exploitatiebegroting (incidenteel nadeel van € 100.000 voor 2022) Bij de begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025 heeft u heroverwegingen vastgesteld. Één van de heroverwegingen betreft “het realistisch ramen en plannen”. Een heroverweging met een structureel resultaat van € 100.000. Dit onderwerp hebben wij voor wat betreft de lopende investeringskredieten gelijker tijd met de actualisatie van de kapitaallasten opgepakt.

Al onze lopende investeringskredieten hebben wij getoetst en waar mogelijk in tijd (planning) doorgeschoven naar een anders jaar, Dit in tijd anders wegzetten heeft consequenties voor onze geraamde rente en afschrijvingen (kapitaallasten). De heroverweging is gedeeltelijk gerealiseerd. Rekening houdend met het feit dat wij de heroverweging “Realistisch(er) ramen in de exploitatiebegroting” gedeeltelijke hebben gerealiseerd stellen wij u voor om de stelpost van € 100.000 voor één jaar in te zetten en te verwerken in het financieel resultaat van de eerste bestuursrapportage 2022. Onze conclusie is, voor wat betreft de lopende investeringen, dat realistisch plannen juist is opgepakt en uitgevoerd. Nu moeten wij nog uitvoering gaan geven aan het onderdeel realistischer ramen van (exploitatie) budgetten. c. Taakveld Overhead (nadeel voor 2022 van € 117.615, vanaf 2023 een structureel voordeel van €188.041 aflopend naar € 186.781 in 2025) Personeelslasten structureel nadeel vanaf 2022 van afgerond € 118.000, aflopend naar een nadeel in 2025 van afgerond € 63.000 Personeelslasten politieke ambtsdragers Ieder jaar worden de vergoedingen en toelagen voor politieke ambtsdragers en bestuurders geïndexeerd aan de hand van de door het CBS vastgestelde indexatiecijfers.

Voor bepaalde bedragen is bepaald dat zij jaarlijks worden herzien aan de hand van de consumentenprijsindex en voor een aantal andere bedragen is bepaald dat zij jaarlijks worden herzien aan de hand van het indexcijfer cao-lonen overheid, inclusief bijzondere beloningen. Op basis van de circulaire d.d. 1 december 2021 is de bezoldiging van de politieke ambtsdragers en de indexatie verwerkt in de begroting. Dit betekent een structurele stijging van € 30.000 wat ten laste komt van de financiële positie. Personeelslasten ambtelijke organisatie Op basis van de nieuwe cao gemeenten 2021/2022 zijn de personeelslasten van de ambtelijke organisatie geactualiseerd. Per saldo is er een stijging van de personeelslasten van de ambtelijke organisatie ontstaan van structureel € 248.000. Voor deze meerjarige loonontwikkeling op basis van de nieuwe cao is de stelpost loonontwikkeling beschikbaar die structureel is opgenomen in de begroting. Deze stelpost is mede op basis van de septembercirculaire 2021 in 2022 opgehoogd naar structureel € 248.000 en kan worden ingezet om deze loonontwikkeling te realiseren. Per saldo heeft dit dus geen financiële consequentie.

1e Bestuursrapportage 2022

63

Periodieke verhogingen ambtelijke organisatie Jaarlijks hebben medewerkers, bij voldoende functioneren en wanneer het maximum van de functieschaal nog niet is bereikt, recht op een periodieke verhoging op basis van artikel 3.4 cao gemeenten. Op grond van alle periodieke verhogingen in 2022 betekent dit een stijging van de personeelslasten van structureel € 33.000 wat ten laste komt van de financiële positie. Uitbreiding formatie beleidsadviseur Sociale pijler Bij de opvolging van een ervaren beleidsadviseur op het gebied van onderwijs en voorschoolse educatie, bleek dat de beschikbare 24 uur niet afdoende waren om de werkzaamheden met voldoende aandacht en kwaliteit uit te kunnen voeren. Dit werd duidelijk door het grote aantal overuren dat er op dit beleidsterrein gemaakt werd. Vanuit de rijksbijdrage die de gemeente ontvangt voor onderwijsachterstandenbeleid (waar voorschoolse educatie onderdeel van is), mag ook ambtelijke inzet worden bekostigd. Vandaar dat we ervoor hebben gekozen om de formatie op dit beleidsterrein met 8 uur uit te breiden. Dit betekent vanaf 2022 een stijging van structureel € 5.000 wat ten laste komt van de financiële positie. Het mogelijke voordeel wat ontstaat omdat er kosten onder de OAB gelden verantwoord kunnen worden, nemen we mee in de eerst volgende bestuursrapportage of jaarrekening ten gunste van de financiële positie.

Overige personeelslasten De gemeente is eigenrisicodrager voor de werkloosheidsuitkering. Wanneer een medewerker uit dienst gaat en er recht ontstaat op een dergelijke uitkering worden deze kosten door het UWV verhaald op de gemeente. Op basis van een recente casus hebben we van het UWV het bericht ontvangen dat er een werkloosheidsuitkering is toegekend aan een voormalig medewerkster voor de duur van maximaal 8 maanden met een maximale uitkering van in totaal € 25.000. Deze kosten komen incidenteel in 2022 ten laste van de financiële positie. In artikel 3.17 cao gemeenten is geregeld dat de werknemer een jubileumuitkering krijgt als hij 25, 40 en 50 jaar in dienst is bij een bij de Stichting Pensioenfonds ABP aangesloten werkgever. In de begroting is hiervoor structureel een bedrag van € 11.000 opgenomen. Jaarlijks worden de daadwerkelijke jubilea geïnventariseerd en berekend en wordt dit budget naar evenredigheid bijgesteld op basis van de werkelijke jubileumuitkeringen. In 2022 zijn er in totaal zeven jubilarissen die aan de voorwaarden voor een jubileumuitkering voldoen waardoor het totaalbedrag aan jubileumuitkeringen in 2022 € 30.000 bedraagt. Dit betekent een stijging van € 19.000 incidenteel in 2022 wat ten laste komt van de financiële positie. Overige kleine verschillen Binnen het taakveld Overhead zijn er minimale overige kleine verschillen.

Deze behoeven geen verdere toelichting. Actualisatie ICT & I+A programmagids & Informatiebeleidsplan (structureel voordeel van afgerond 250.000 vanaf 2023) De ambities van onze gemeente zijn nog steeds te groot voor de capaciteit die beschikbaar is. Naast alle doorgeschoven en geplande projecten die opgepakt moeten worden, hebben we vanaf 2021 ook te maken gehad met onderbezetting. Dit hebben we wel tijdelijk kunnen oplossen voor onze going concern werkzaamheden. Wat betreft de projecten is de ICT formatie te krap en is het in 2022 niet mogelijk om al geplande projecten goed op te pakken. De middelen die daarvoor begroot waren willen we vanaf 2023 teruggeven ten gunste van de financiële positie. Het gaat hier om een deel van de middelen die we teruggeven. Een ander deel (237.000) hebben we meegenomen naar dit jaar (via bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021) om alsnog slagen te maken in de uitvoering van de verschillende projecten. Voor dit moment ligt de financiële noodzaak voor ICT op bestaande c.q. lopende ontwikkelingen 2022 en 2023. Per saldo wordt er geen budget ingeleverd voor 2022, maar vanaf 2023 is sprake van het teruggeven van vooralsnog € 250.000 structureel. Na 2023 kunnen we dan ook vanuit een stabielere en meer gestructureerde situatie realistischer gaan ramen.

Een nieuwe informatiebeleidsplan zal beschikbaar zijn bij de kadernota 2024 nadat de opschoningsactie ICT budgetten dit jaar volledig is afgerond. 1e Bestuursrapportage 2022

64

d. Taakveld Treasury (voordeel € 377.182 voor 2022 aflopend naar € 58.647 in 2025) Herstructurering en herfinanciering portefeuille langlopende geldleningen (structureel voordeel van €160.384 in 2022 aflopend naar € 58.647 in 2025) Gezien de huidige lage rentestanden met als doel toekomstige rentelasten te verlagen is de mogelijkheid van herstructurering en herfinanciering van de huidige langlopende geldleningenportefeuille onderzocht. U heeft hierover een raadsvoorstel ontvangen met daarin verwerkt een voorstel van herstructurering en herfinanciering. Op 24 februari 2022 heeft u een besluit genomen om een budget beschikbaar te stellen van maximaal 1.15 miljoen voor het voldoen van de boeterente. Omdat de rentestanden waren opgelopen, hebben wij nogmaals naar de opbouw en de aard van de langlopende geldleningenportefeuille gekeken en wat de effecten van de stijgende rentestanden waren op het voorstel dat wij u in het raadsvoorstel hebben gedaan. In het voorstel waren tien langlopende geldleningen geselecteerd die voor conversie in aanmerking zouden komen. In totaliteit een oorspronkelijk leningsbedrag van € 38.5 miljoen, waarvan € 8.4 miljoen (schuldrestant op 15 december 2021) direct vervroegd kon worden afgelost. Voor het bedrag van € 8.4 miljoen zou een nieuwe langlopende geldlening worden aangetrokken.

De berekende boeterente voor het vervroegd aflossen van deze lange lopende geldleningen bedroeg bij het uitgebrachte voorstel maximaal € 1.15 miljoen. Voorgesteld werd om deze eenmalige kosten (afkoop) ten laste te brengen van de algemene reserve In werkelijkheid zijn het acht langlopende geldleningen geworden die voor conversie in aanmerking kwamen. In totaliteit een oorspronkelijk leningsbedrag van € 26.5 miljoen, waarvan € 6.54 miljoen direct vervroegd kon worden afgelost. Voor het bedrag van € 6.54 miljoen is een nieuwe langlopende geldlening aangetrokken met een looptijd van 20 jaar en een rentepercentage van 0,985%. De berekende boeterente voor het vervroegd aflossen van deze lange lopende geldleningen bedroeg werkelijk € 0.93 miljoen. Deze eenmalige kosten (afkoop) zijn ten laste gebracht van de algemene reserve. Met deze herstructurering en herfinanciering van langlopende geldleningen dalen de rentelasten voor het jaar 2022 met € 160.384, voor het jaar 2023 met € 140.667, voor het jaar 2024 met € 83.475 en voor het jaar 2025 met € 58.647. Herstructureringen en herfinanciering van de langlopende geldleningen (onttrekking uit vermogen, incidenteel voordeel van € 216.798 in 2022) Conform uw besluit van 24 februari 2022 wordt de afkoop van de “oude” langlopende geldleningen van € 0.93 miljoen eenmalige ten laste gebracht van de algemene reserve.

In het raadsbesluit was er een schatting gemaakt van € 1.15 miljoen welke nodig zou zijn voor de geraamde afkoop. In werkelijkheid is de afkoop € 216.798 lager en dit is ontstaan door de oplopende rentestanden. De geraamde onttrekking uit de algemene reserve wordt met dit bedrag naar beneden bijgesteld. Een incidenteel voordeel voor onze financiële positie. e. Tijdelijke formatie uitbreiding 2e halfjaar 2022 (incidenteel nadeel 2022 € 118.032) Voor de toelichting verwijzen wij u naar de paragraaf Bedrijfsvoering. f. Diverse taakvelden overige kleine verschillen (structureel nadeel 2022 € 43.528 aflopend naar € 27.276 in 2025) Binnen verschillende taakvelden zijn er minimale overige kleine verschillen. Deze behoeven geen verdere toelichting.

1e Bestuursrapportage 2022

65

Specificatie budget onvoorziene uitgaven Bestedingen en verloop van het budget onvoorziene uitgaven: Begroting 2022 Budget 2022

Programma:

voor wijziging -50.000

Besteed budget

Restant budget

0

-50.000

na wijziging -50.000

Begrotingsw. in raadsvergadering d.d. Bedrag:

Totaal:

Onderwerp:

0

Investeringen Programma: Algemene Dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en Onvoorzien Voortgang

Startjaar Investerings-

bedrag x € Beleidsmatig Financieel 1.000 I&A gids GT Connect

2022

33

Vervanging meubilair Gemeentehuis

2022

142

Beheerplan gebouwen 2022-2025

175

Mutaties in reserve Algemene Dekkingsmiddelen Mutaties in reserves Mutaties van grootste afwijkingen (> € 25.000)

2022

a. b.

Algemene Reserve

216.799

0

0

0

Overige kleine verschillen

22.713

56.837

21.719

-4.032

239.512

56.837

21.719

-4.032

Totaal

2023

2024

2025

a. Algemene Reserve: (incidenteel nadeel van € 216.798) Herstructureringen en herfinanciering van de langlopende geldleningen (onttrekking uit vermogen) Conform uw besluit van 24 februari 2022 wordt de afkoop van de “oude” langlopende geldleningen van € 0.93 miljoen eenmalig ten laste gebracht van de algemene reserve. In het raadsbesluit was er een schatting gemaakt van € 1.15 miljoen welke nodig zou zijn voor de geraamde afkoop. In werkelijkheid is de afkoop € 216.798 lager en dit is ontstaan door de oplopende rentestanden. De geraamde onttrekking uit de algemene reserve wordt met dit bedrag naar beneden bijgesteld. Een incidenteel nadeel voor onze financiële positie. b. Overige kleine verschillen behoeven geen toelichting (nadeel € 22.713 in 2023 oplopend naar een voordeel van € 4.032 in 2025)

1e Bestuursrapportage 2022

66

PARAGRAFEN

1e Bestuursrapportage 2022

67

PARAGRAAF 4 FINANCIERING Algemeen

Algemeen In deze paragraaf komen de onderwerpen aan de orde, die behoren tot de financieringsfunctie van de gemeente. Dit noemen we de gemeentelijke treasury-functie. Deze functie heeft als doel het financieren van het gemeentelijk beleid (zorgen voor tijdige beschikbaarheid van voldoende geldmiddelen) en het uitzetten van de overtollige geldmiddelen. Daarnaast gaat het om het besturen, beheersen en bewaken van de inkomende en uitgaande geldstromen, de vermogenswaarden, de financiële posities en de kosten en de risico’s die hier aan verbonden zijn. De risico’s en kosten worden daarbij geminimaliseerd en het renteresultaat geoptimaliseerd. Herstructurering en herfinanciering Langlopende geldleningenportefeuille Gezien de huidige lage rentestanden met als doel toekomstige rentelasten te verlagen is de mogelijkheid van herstructurering en herfinanciering van de huidige langlopende geldleningenportefeuille onderzocht. U heeft hierover een raadsvoorstel ontvangen met daarin verwerkt een voorstel van herstructurering en herfinanciering. Op 24 februari 2022 heeft u een besluit genomen om een budget beschikbaar te stellen van maximaal € 1.15 miljoen voor het voldoen van de boeterente.