Bijlage 1 - Bestuursrapportage najaar 2021

Aankoop Woning Echteld (lasten € 495.000 en baten € 495.000 budgettair neutraal) Voor het aankopen van een woning en bijbehorende kosten is een bedrag nodig van € 495.000. Deze woning wordt in 2021 aangekocht in het kader van de Uitkoopregeling woningen onder een hoogspanningslijn. De gemeente krijgt alle kosten als vergoeding terug van het Rijk om deze aankoop te kunnen bekostigen. Er wordt € 495.000 ontvangen. Na het slopen van de woning wordt het perceel zonder woonbestemming terug verkocht aan de huidige eigenaar.

Bestuursrapportage Najaar 2021

31

f. Taakveld Wonen en Bouwen (voordeel € 139.037 in 2021 aflopend naar € 37 in 2024) Niet-vergunning gebonden toezicht en handhaving (€ 110.000 doorschuiven van 2021 naar 2022 budgettair neutraal) Dit project heeft een looptijd van 2 jaar. We hebben een lange aanlooptijd gehad, omdat we enige tijd hebben gedaan om samen met de omgevingsdienst te komen tot een heldere opdracht. We zijn hierdoor pas halverwege het jaar gestart met alle controles. Daarnaast hebben we in dit project rekening gehouden met een aantal bezwaar- en beroepszaken. Door hier in het project al rekening mee te houden, voorkomen we dat we aan het eind geld tekort komen om deze zaken te kunnen afronden. Deze bezwaarzaken komen echter pas aan het eind van het project. Wij stellen voor dit bedrag over te hevelen naar 2022. Per saldo verloopt deze doorschuiving budgettair neutraal en moet u deze mutatie zien in relatie met de verantwoording onder mutaties reserves Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en onvoorzien. Woonbeleid (voordeel incidenteel € 9.000 doorschuiven van 2021 naar 2022 budgettair neutraal) In december wordt het nieuwe woonbeleid in de raad vastgesteld. Voor het uitvoeringsprogramma willen we € 9.000 van het huidige budget voor het woonbeleid reserveren. Wij stellen voor dit bedrag over te hevelen naar 2022.

Per saldo verloopt deze doorschuiving budgettair neutraal en moet u deze mutatie zien in relatie met de verantwoording onder mutaties reserves Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en onvoorzien. Huisvesting arbeidsmigranten (€ 20.000 doorschuiven van 2021 naar 2022 budgettair neutraal) Dit betreft onze bijdrage voor de regionale beheerorganisatie en bijbehorende uitvoeringsprogramma huisvesting arbeidsmigranten. Het project gaat pas starten in 2022. Het kost tijd om de gemeenten in de regio op één lijn te krijgen. Waarschijnlijk gaan we van start met een deel van de gemeenten. Wij stellen voor dit bedrag over te hevelen naar 2022. Per saldo verloopt deze doorschuiving budgettair neutraal en moet u deze mutatie zien in relatie met de verantwoording onder mutaties reserves Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en onvoorzien. Kleine verschillen ( voordeel structureel € 37) Behoeven geen toelichting g. Actualisatie deel B 2021 nota Bovenwijkse Voorzieningen (BOVO) (voordeel incidenteel van € 125.702 in 2021, nadeel incidenteel in 2022 van € 14.720, nadeel incidenteel in 2023 van € 65.005 en een incidenteel nadeel in 2024 van € 13.155). Actualisatie deel B 2021 nota Bovenwijkse Voorzieningen (BOVO) De nota Bovenwijkse voorzieningen is een basis voor het vragen van bijdragen aan initiatiefnemers van ruimtelijke plannen.

Jaarlijks wordt deel B behorende bij deze nota geactualiseerd. Het voordeel heeft o.a betrekking op het doorschuiven van projecten waaronder het opwaarderen van verdedigingslinies. In 2021 zijn ook bedragen ontvangen die conform de nota BOVO ter dekking dienen voor geplande toekomstige uitgaven. Deze mutaties moet u in relatie zien met de mutatie reserves onder dit programma. h. Actualisatie uitvoering lopende investeringen (voordeel incidenteel € 267.198) Actualisatie uitvoering lopende investeringen Na de afronding van de Jaarstukken 2020 hebben wij de lopende investeringsbudgetten geactualiseerd en in overeenstemming gebracht met de werkelijke standen per 1 januari 2021. Deze actualisatie heeft financiële effecten op de gecalculeerde kapitaallasten. Doordat uitvoering van lopende investeringsbudgetten achterblijven, verschuift de realisatiedatum van de lopende investering met als gevolg dat het startjaar van afschrijven ook later plaats gaat vinden. De financiële effecten van deze actualisatie leveren op het gebied van rente en Bestuursrapportage Najaar 2021

32

afschrijvingen (=kapitaallasten) voordelen op. Voor alle taakvelden binnen programma 3 komt het neer op een incidenteel voordeel van € 267.198. Het betreft hier in de bestuursrapportage najaar 2021 een incidenteel voordeel omdat de financiële effecten van deze actualisatie voor de jaren 2022 en verder verwerkt zijn in de begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025. In de paragraaf Financiering is een totaaloverzicht opgenomen waarin de financiële effecten per programma en taakveld zijn weergegeven. i. Kleine verschillen (nadeel structureel € 1.297) behoeven geen toelichting

Mutaties in reserve Programma 3 Mutaties in reserves Mutaties van grootste afwijkingen (> € 25.000)

2021

2022

2023

2024

a.

Reserve Bovenwijkse voorziening

471.702

158.780

134.395

-40.155

b.

Reserve Fonds ruimtelijke investering

60.500

20.000

-69.400

27.000

c.

Reserve Kapitaallasten

-374.000

-218.520

-118.000

14.600

d.

Reserve Verkeer en Vervoer

868.454

0

0

0

1.026.656

-39.740

-53.005

1.445

Totaal

a+b+c: Reserve Bovenwijkse Voorzieningen, Fonds Ruimtelijke investeringen, Kapitaallasten (nadeel € 158.202 in 2021 aflopend naar € 1.445 in 2024). De nota Bovenwijkse voorzieningen is een basis voor het vragen van bijdragen aan initiatiefnemers van ruimtelijke plannen. Jaarlijks wordt deel B behorende bij deze nota geactualiseerd. Deze actualisatie heeft effect op de reserve Bovenwijkse voorzieningen, reserve Fonds ruimtelijke investeringen en de reserve Kapitaallasten. Reserve Bovenwijks voorzieningen Voor de reserve Bovenwijks voorzieningen heeft dit onder andere betrekking op het doorschuiven in tijd van diverse projecten, zoals de realisatie Skatepark, Fietsbrug Meersteeg, Aansluiting A15 Dodewaard, Randweg Opheusden en entree Hoofdstraat Kesteren. In 2021 zijn ook bedragen ontvangen die conform de nota BOVO ter dekking dienen voor geplande toekomstige uitgaven. Reserve Fonds ruimtelijke investeringen. Voor de reserve Fonds Ruimtelijke investeringen heeft deze actualisatie effect op het doorschuiven in tijd van het opwaarderen verdedigingslinies (onderdeel G. onder Wat mag het Kosten programma 3). Reserve Kapitaallasten. Deze actualisatie heeft ook een effect op de reserve Kapitaallasten, die de dekking is voor de afschrijvingen van deze projecten.

Per saldo resulteren de mutaties in de reserve Bovenwijkse voorzieningen, reserve Fonds ruimtelijke investeringen en de reserve Kapitaallasten voor de financiële positie in een nadeel van € 158.202 in 2021, een voordeel van € 39.740 in 2022, een voordeel van € 53.005 in 2023 en een nadeel van € 1.445 in 2024. Bovenstaande mutaties moet u in relatie zien met de 3e W-vraag onder programma 3 (Actualisatie deel B 2021 nota Bovenwijkse Voorzieningen (BOVO), voordeel incidenteel € 125.702 in 2021 aflopend naar incidenteel nadeel € 13.155 in 2024) en programma 6 (voordeel incidenteel in 2021 € 32.500 doorschuiven skatepark). Bestuursrapportage Najaar 2021

33

d. Reserve Verkeer en vervoer: Omzetten van de voorziening Verkeer en Vervoer naar een reserve (nadeel € 868.454 in 2021) om onderhoud, maar aanpassingen van bestaande verkeerssituaties. De voorziening verkeer en vervoer moet daarom worden omgezet naar een reserve verkeer en vervoer. We stellen de raad daarom voor om de huidige voorziening vrij te laten vallen en in te stemmen met het vormen van de Reserve Verkeer en Vervoer. De nieuw te vormen reserve wordt gedekt uit de vrijval van de "oude" voorziening en de algemene reserve. Per saldo verloopt het budgettair neutraal en moet u deze mutatie zien in relatie met de verantwoording onder mutaties reserves onderaan dit programma en onder de mutatie reserves Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en onvoorzien. De accountant heeft bij het vaststellen van de jaarstukken 2020 aangegeven dat het niet juist is dat er een voorziening verkeer en vervoer is gevormd voor de verkeersprojecten uit het NederBetuws Verkeer en VervoersPlan (NBVVP) (met een waarde van kleiner dan € 25.000). Dit omdat het niet gaat om onderhoud, maar aanpassingen van bestaande verkeerssituaties. De voorziening verkeer en vervoer moet daarom worden omgezet in een reserve verkeer en vervoer. We stellen de raad daarom voor om de huidige voorziening Verkeer en vervoer vrij te laten vallen en in te stemmen met het vormen van de Reserve Verkeer en Vervoer.

De nieuw te vormen reserve wordt gedekt uit de vrijval voorziening (voordeel € 489.691 in 2021, aflopend naar € 97.281 in 2024) en de algemene reserve (voordeel € 378.763 in 2021 aflopend naar nadeel € 97.281 in 2024). Per saldo verloopt het budgettair neutraal en moet u in relatie zien met de verantwoording onder de 3e W-vraag onder programma 3 en de mutaties in reserves onder Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en onvoorzien.

Bestuursrapportage Najaar 2021

34

Programma 4 Economie Missie

We streven naar economische groei door te werken aan een goed ondernemersklimaat, goede ondernemersdienstverlening en een goede kwaliteit van onze werklocaties. Tevens dienen onze winkelkernen vitaal te zijn door in te zetten op ontwikkeling en behoud van gebieden met winkelconcentraties. We stimuleren economische groei via uitbreiding van verblijfs- en dagrecreatie. We willen de sterke kanten en mogelijkheden van de gemeente benutten. Kwaliteitsverbetering is hierbij het uitgangspunt. We ontwikkelen de mobiliteit in onze gemeente zo, dat deze de bereikbaarheid, de verkeersveiligheid en leefbaarheid versterkt.

Thema's 4.1 Goed Ondernemersklimaat Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Plaatsing van Neder-Betuwe in de bovenste helft van de ranglijst van MKB-vriendelijkste gemeenten  De uitkomsten van de verkiezing van de MKB-vriendelijkste gemeente in Nederland 2020, worden gebruikt als input voor de acties in het Plan van Aanpak Ondernemersdienstverlening. Hiermee versterken we de verdere dienstverlening van ondernemers en proberen we onze positie voor de verkiezing van 2022 te versterken.  Wij werken aan doorontwikkeling van de in 2019 gestarte meerjarige subsidieregeling Lokaal Investeringsfonds (LIF) ter stimulering van de lokale economie. Wij informeren (groepen van) ondernemers proactief over de mogelijkheden voor het indienen van aanvragen bij het LIF en het Regionaal Investeringsfonds (RIF).  Ondernemers kunnen met hun vragen terecht bij het Bedrijvenloket Neder-Betuwe. Starters worden doorverwezen naar organisaties en programma’s, die hen ondersteuning bieden (KvK en programma voor Gelderse starters www.startversneller.nl)  Opstellen van een jaarlijkse Economische Rapportage en frequente berichtgeving over ontwikkelingen binnen het economische (beleids-)terrein.  In 2021 gaan wij in afstemming met de vertegenwoordigers vanhet ondernemersplatform OVNB de diverse actiepunten uitvoeren.

 Het Plan van Aanpak bevat verbeter- en actiepunten voor het versterken van de ondernemersdienstverlening.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting .

Ontwikkelingen? Er hebben zich verder geen ontwikkelingen voorgedaan.

4.2 Recreatie en Toerisme Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Het zo goed mogelijk benutten van het landschappelijk schoon van Neder-Betuwe  Faciliteren en starten van initiatieven en projecten uit het Landschaps Ontwikkelingsplan (LOP). In 2021 werken we aan een integrale actualisering van het LOP.

Bestuursrapportage Najaar 2021

35







 1. 2. 3. 4. 5. 

Naast de ontwikkeling van het klompenpad Opheusden worden ook klompenpaden in Dodewaard, Ochten en IJzendoorn/Echteld uitgevoerd. Doel is te komen tot een netwerk van klompenpaden. Ondersteunen Uit@waarde bij de doorontwikkeling van het bestaande regionale fietsroutenetwerk.In regionaal verband wordt Uit@waarde verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het fietsknooppunten netwerk. Hiertoe is voor onze gemeente een overeenkomst afgesloten voor tien jaar (2019 - 2029). Planontwikkeling van het gebied Veerhaven Ochten en het daarbij zo goed mogelijk benutten van kansen voor versterking van de gebruikswaarde van het gebied. Wij geven met de samenwerkingspartners Rijkswaterstaat, Waterschap Rivierenland en provincie Gelderland uitvoering aan de publieke ontwikkeling van het gebied Veerhaven Ochten. Dit doen we in samenhang met de opgaven van deze partners in de periode tot en met 2023. Dan wordt ingezet op het aantrekken van marktpartijen voor de private gebiedsontwikkeling van o.a. het Toeristisch Overstap Punt, het Bezoekersinformatiecentrum en extensieve dag- en verblijfsrecreatie.

Voor het aantrekken van meer recreanten wordt in samenwerking met het RBT Rivierenland en het Platform Recreatie & Toerisme gewerkt aan: Streven naar het aanbieden van een kwalitatief en onderscheidend aanbod aan routes voor zowel fietsers als wandelaars; Promotie & marketing van onze wandel- en fietsroutes door RBT Rivierenland met subsidie vanuit het provinciale programma Sterke Gelderse Routes; Promotie & marketing in samenwerking met ondernemers door Neder-Betuwe pagina’s en advertenties in de jaarlijkse uitgave RVRNLND Magazine (oplage 77.000 exemplaren); Uitvoeren van acties uit de lokale visie Recreatie en Toerisme; Stimuleren en helpen van ondernemers bij nieuwe initiatieven, die bijdragen aan een betere kwaliteit en meer recreatieaanbod. Voortzetten van de jaarlijkse financiële steun aan het Regionaal Bureau voor Toerisme Rivierenland (RBT) en jaarlijks evalueren en nabespreken op basis van gemaakte prestatieafspraken.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting .

Ontwikkelingen? Er hebben zich verder geen ontwikkelingen voorgedaan.

4.3 Winkelconcentraties

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Actief verbeteren van het voorzieningenniveau en de leefbaarheid van de kernen  Afhankelijk van definitieve besluitvorming over het centrumplan Ochten werken we de plannen uit voor een toekomstbestendige (her)inrichting van de openbare ruimte.  Er is een relatie tussen de komst van de randweg Opheusden en het centrumplan Opheusden. Besluitvorming over de randweg wordt eerst afgewacht. Ondertussen faciliteren we initiatieven die een bijdrage aan de centrumontwikkeling leveren.

Bestuursrapportage Najaar 2021

36

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting .

Ontwikkelingen? Er hebben zich verder geen ontwikkelingen voorgedaan.

4.4 Glasvezelverbindingen Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Stappen naar een 100% dekkend glasvezelnetwerk  De ambitie is te komen tot een open breedbandnetwerk dat toekomstbestendig is. Het is het eerste regionale glasvezelnetwerk van Nederland. Het netwerk staat open voor alle providers in Nederland, voor aanbieding van hun diensten via dit open netwerk.  De UBR heeft een opdracht gegund aan een marktpartij voor ontwerp, aanleg, onderhoud en beheer van het regionale breedbandnetwerk voor de zogenaamde 'witte adressen' in het buitengebied. Het project van UBR Rivierenland richt zich alleen op alle zogenaamde 'enkel-koper-adressen' die zich buiten de dichtbevolkte kernen van de regio bevinden.  In regionaal verband mogelijk maken en stimuleren van de aanleg van een breedbandnetwerk in het buitengebied van de aan de UBR deelnemende gemeenten.  De gemeenteraden van de zeven samenwerkende gemeenten in de UBR zijn akkoord gegaan met een garantstelling voor een lening bij een bank. Deze garantstelling verhoudt zich met het aantal aan te sluiten adressen binnen de gemeente.  De gemeenschappelijke regeling Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) is in januari 2020 opgericht. Er is door de UBR een lening afgesloten voor het aanleggen van het breedbandnetwerk.

Dit na afronding van de aanbestedingsprocedure voor aanleg van het netwerk met een partij.  Op 26 september 2019 heeft de gemeenteraad het college toestemming verleend tot oprichting van de Gemeenschappelijke regeling Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR). Op 1 oktober 2019 heeft het college positief besloten tot oprichting van deze gemeenschappelijke regeling. Begin 2020 is de UBR opgericht in de regio. Het gaat om een samenwerking tussen 7 gemeenten in regio Rivierenland voor de aanleg van een breedbandnetwerk voor de zogenaamde 'enkel-koper-adressen' in het buitengebied van de regio. Het is het eerste regionale glasvezelnetwerk van Nederland.  Wij werken in regionaal verband mee aan het proces en de afstemming met Regio Rivierenland en de overige samenwerkende gemeenten in Regio Rivierenland.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting .

Ontwikkelingen? Er hebben zich verder geen ontwikkelingen voorgedaan.

Bestuursrapportage Najaar 2021

37

Overige ontwikkelingen Er hebben zich binnen dit programma verder geen ontwikkelingen voorgedaan.

Bestuursrapportage Najaar 2021

38

Verbonden partijen Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal

Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? 

Gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van de openluchtrecreatie en het toerisme in het gebied met bestemming van het landschappelijke karakter.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting .

Ontwikkelingen? Er hebben zich verder geen ontwikkelingen voorgedaan.

Industrieschap Medel Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen?  

Het uitgeven van bouwrijpe kavels op het bovenregionale bedrijventerrein; Participeren in en bijdragen aan de Logistieke Hotspot Rivierenland.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting .

Ontwikkelingen? Op 1 januari 2022 zal de grondexploitatie Medel 1 worden afgerond. Het positieve resultaat van de exploitatie zal worden verwerkt in de begroting.

Waterbedrijf Vitens N.V. Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? Inwoners van Neder-Betuwe voorzien van kwalitatief goed drinkwater: De inwoners van Neder-Betuwe voorzien van kwalitatief goed drinkwater tegen een zo laag mogelijke prijs.

Bestuursrapportage Najaar 2021

39

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting .

Ontwikkelingen? Financiering van investeringen komen onder druk te staan. De huidige regels (WACC regulering, WACC = Weighted Average Cost of Capital) maakt het onmogelijk om het eigen vermogen op niveau te brengen/houden (minimaal 30% met een streven naar 35%). De rentedragende schulden stijgen door de verwachte investeringen aanzienlijk. Hierdoor kan bij ongewijzigd beleid op korte termijn niet worden voldaan aan de door geldverstrekkers gestelde ratio’s. De financiering van de investeringen komt hiermee onder druk te staan. Er is zorg over de financierbaarheid van de investeringen in een situatie met een “schaalsprong” in het investeringsniveau. Dit probleem doet zich zowel voor bij Vitens als breed in de sector. De schaalsprong in de investeringen is het gevolg van een cumulatie van opgaven waar Vitens voor staat: klimaatverandering, cyber security/veiligheid, kwaliteit van onze bronnen, vervangingsinvesteringen en demografische groei/woningbouwopgave. De lobbyactiviteiten zijn daarom geïntensiveerd. In de aanpak wordt ingezet op een korte termijn oplossing voor de komende WACC periode 2022 – 2023 en op een structurele oplossing waarvoor een wetswijziging noodzakelijk is.

Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland

Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? De Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) is een samenwerkingsverband (gemeenschappelijke regeling) van 7 gemeenten: Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. Doel van deze samenwerking is te komen tot een breedbandnetwerk in het buitengebied van de deelnemende gemeenten. Resultaat/tijd Middelen

Toelichting .

Ontwikkelingen?

Er hebben zich verder geen ontwikkelingen voorgedaan.

Bestuursrapportage Najaar 2021

40

Wat mag het kosten? Programma 4 Economie Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld

2021

2022

a.

Economische ontwikkeling

-10.000

10.000

0

0

b c

Bedrijvenloket en Bedrijfsregelingen

-57.500

57.500

0

0

Economische promotie

-25.000

25.000

0

0

d

Actualisatie uitvoering lopende investeringen

-36.108

0

0

0

-128.608

92.500

0

0

Totaal

2023

2024

a. Taakveld Economische Ontwikkeling (€ 10.000 doorschuiven van 2021 naar 2022 budgettair neutraal) LIF subsidie 2021 (€ 10.000 doorschuiven van 2021 naar 2022 budgettair neutraal) In 2019 is de subsidieregeling Lokaal Investeringsfonds (LIF) tot stand gekomen. De regeling is gericht op samenwerkende ondernemers en/of collectieven (verenigingen, stichtingen) van ondernemers. De regeling heeft een beoogde looptijd van vier jaar. Zowel in 2019 als 2020 zijn er aanvragen gehonoreerd. Tot 1 mei 2021 stond de indieningstermijn open voor aanvragen in subsidiejaar 2021. Er is voor dit subsidiejaar één aanvraag binnengekomen. De aanvraagtermijn daarvoor loopt al. In het licht van het kunnen bieden van een steun in de rug in de herstelfase na de Coronacrisis, is het fijn daar een hoger budget voor beschikbaar te hebben. Voorgesteld wordt dan ook om het restbudget van dit jaar 2021 zijnde € 10.000 als incidenteel voordeel - toe te voegen aan het voor 2022 beschikbare gereserveerde budget. Per saldo verloopt het doorschuiven budgettair neutraal en moet u dit in relatie zien met de verantwoording mutatie reserve onder de Algemene Dekkingsmiddelen. b.

Taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (€ 57.500 doorschuiven van 2021 naar 2022 budgettair neutraal) Bedrijfsverplaatsing Kegelaar (voordeel incidenteel € 57.500 in 2021, nadeel incidenteel € 57.500 in 2022) We hebben in 2021 een bedrag van € 57.500 gereserveerd als budgetafwijking voor het herstel van de inrit van Kegelaar (Hamsestraat 49). Dit bedrag is nodig om te voldoen aan onze verplichting om het herstel van de inrit als gevolg van de bedrijfsverplaatsing naar de Dodewaardsestraat te vergoeden. De vergoeding wordt pas betaald nadat de werkzaamheden zijn uitgevoerd. Nu Kegelaar in 2021 niet toekomt aan het uitvoeren van het herstel van de inrit stellen wij voor dit bedrag over te hevelen naar 2022. Per saldo verloopt het doorschuiven budgettair neutraal en moet u dit in relatie zien met de verantwoording mutatie reserve onder de Algemene Dekkingsmiddelen. c. Taakveld Economische Promotie (voordeel € 25.000 in 2021 en nadeel € 25.000 in 2022) Gastvrije Waaldijk – haalbaarheidsonderzoek fietsverbinding Amsterdam-Rijnkanaal (voordeel incidenteel 2021 € 25.000, nadeel incidenteel 2022 € 25.000) Als onderdeel van het project Gastvrije Waaldijk is € 50.000 in de begroting opgenomen voor een haalbaarheidsonderzoek naar een fietsverbinding over het Amsterdam-Rijnkanaal. We doen deze haalbaarheidsstudie samen met de gemeente Tiel.

Vanuit de Regio Deal is onze cofinanciering verdubbeld. Het project is al wel gestart. Wij stellen voor dit bedrag over te hevelen naar 2022. Per saldo verloopt het doorschuiven budgettair neutraal en moet u dit in relatie zien met de verantwoording mutatie reserve onder de Algemene Dekkingsmiddelen.

Bestuursrapportage Najaar 2021

41

d. Actualisatie uitvoering lopende investeringen Na de afronding van de jaarstukken 2020 hebben wij de lopende investeringen geactualiseerd en in overeenstemming gebracht met de werkelijke standen per 1 januari 2021. Deze actualisatie heeft financiële effecten op de gecalculeerde kapitaallasten. Doordat uitvoering van lopende investeringen achterblijven, verschuift de realisatiedatum van de lopende investering met als gevolg dat het startjaar van afschrijven ook later plaats gaat vinden. De financiële effecten van deze actualisatie leveren op het gebied van rente en afschrijvingen (=kapitaallasten) voordelen op. Voor alle taakvelden binnen programma 4 komt het neer op een incidenteel voordeel van € 36.108. Het betreft hier in de bestuursrapportage najaar 2021 een incidenteel voordeel omdat de financiële effecten van deze actualisatie voor de jaren 2022 en verder verwerkt zijn in de begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025. In de paragraaf financiering is een totaaloverzicht opgenomen waarin de financiële effecten per programma en taakveld zijn weergegeven.

Mutaties in reserve Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen mutaties in reserves.

Bestuursrapportage Najaar 2021

42

Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet Missie

Iedereen doet mee en iedereen doet ertoe De kracht en mogelijkheden van onze inwoners zijn de vertrekpunten bij de (her)inrichting van het sociale domein. Met en door de inwoners werken wij aan een samenleving waarin ruimte, begrip en aandacht is voor de verschillende identiteiten, die onze gemeente rijk is. Het creëren van een klimaat van welzijn is een taak van ons allemaal.

Thema's 5.1 Zorg voor wie het echt nodig heeft en budget sociaal domein Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?

Zorg voor wie het echt nodig heeft  In 2021 worden de zorgaanbieders betrokken bij het inkoopproces 2022. Daarnaast wordt er een regionale nota opgesteld, waarbij ook de zorgaanbieders een rol spelen. In deze processen is ook aandacht voor de innovatie binnen het sociaal domein.  De integrale aanpak van zorg en ondersteuning van ouderen krijgt vorm in de nota Sociaal Domein.  Stabiliseren van cliënttevredenheid ten opzichte van het voorgaande jaar (in 2021 ontvangen wij de rapportages over de cliënttevredenheid van 2020).  Vormgeven nieuwe nota Sociaal Domein. Door corona heeft dit proces vertraging opgelopen. In september 2020 is dit proces weer opgestart. De huidige verwachting is dat de nota in de tweede helft van 2021 wordt aangeboden aan de raad.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Ten opzichte van de begroting is er sprake van een financiële afwijking die nader wordt verklaard onder 'Wat heeft het gekost?'

Ontwikkelingen? In de raadsvergadering van 23 september 2021 is de Integrale Beleidsnota Sociaal Domein 2021 2024 vastgesteld. In navolging van deze nota worden uitvoeringsplannen opgesteld per geformuleerd leefgebied. Dit proces loopt door in 2022.

5.2 Maatschappelijke participatie – Iedereen doet mee Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?

Voldoende impulsen voor bijstandsgerechtigden om een maatschappelijke bijdrage te leveren.  Deelname aan projecten van het Regionaal Werkbedrijf - Platform Onderwijs en Arbeidsmarkt Rivierenland (RW - POA Rivierenland) die de route naar werk moeten verkorten. Het ministerie van SZW heeft de arbeidsmarktregio Rivierenland voor een tweede jaar 1 miljoen euro toegekend voor projecten op dit vlak onder de noemer Perspectief op Werk. Omdat in het tweede kwartaal van 2020 bestaande projecten vertraging opliepen door de coronamaatregelen, wordt bezien of en op welke wijze de bestaande 17 projecten worden voortgezet, aangepast of vervangen door nieuwe initiatieven.  Ondernemers worden gestimuleerd werkloze inwoners (al dan niet met arbeidsbeperking) van werk te voorzien. Via het Regionaal Werkbedrijf (waarin overheid, werkgevers- en Bestuursrapportage Najaar 2021

43

werknemersorganisaties en onderwijsinstellingen zijn vertegenwoordigd) wordt samengewerkt om mensen met een arbeidsbeperking passend werk te bieden. In 2021 wordt de regionale werkgeversbenadering verder geüniformeerd. Werkgevers krijgen te maken met één portaal, waarachter meerdere uitvoeringsorganisaties (zoals UWV, gemeente Buren en Werkzaak) samenwerken. Participatie statushouders stimuleren  Op 1 juli 2021 treedt naar verwachting de nieuwe Wet Inburgering in werking. Vanaf dat moment krijgen gemeenten de regie (terug) op het inburgeringstraject van inwoners. Voor de zogenaamde 'ondertussengroep' statushouders, die nog met de vroegere Wet Inburgering te maken hebben, worden trajecten georganiseerd om het taalniveau zoveel als mogelijk te versterken. Focus ligt daarbij op de groep inburgeraars die de taal tegen het einde van hun DUO-lening nog niet voldoende machtig zijn om te slagen voor het inburgeringsexamen. Dit is een samenwerkingsproject binnen de arbeidsmarktregio.  In overleg met Buren en Vluchtelingenwerk actief op zoek gaan naar (vrijwilligers) werk.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting In verband met de coronamaatregelen vonden tot en met september 2021 minder groepsactiviteiten plaats. Het is onzeker of deze activiteiten (eventueel in aangepaste vorm) nog ingehaald kunnen worden in 2021. Zoals bekend is de invoeringsdatum van de Wet inburgering uitgesteld naar 1 januari 2022. De voorbereiding op de inwerkingtreding is in volle gang, zoals beschreven in een raadsinformatiebrief over de stand van zaken in september 2021. Er is een risico op onderuitputting van re-integratiemiddelen (zie ook 'Wat mag het kosten?')

Ontwikkelingen? Er zijn geen ontwikkelingen.

5.3 Preventie – Maatschappelijk terrein Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Transformatie van zorgverlening naar meer preventie  Verdere uitvoering geven aan beleid om eenzaamheid te voorkomen (startnotitie is vastgesteld in het vierde kwartaal van 2019).  Gerichte preventie en versterking van eigen kracht door het ontwikkelen van een specifiek aanbod voor groepen jeugdigen en/of ouders, die een vergrote kans lopen om een beroep op jeugdhulp te doen.  Verbreden van informele zorg door goede informatievoorziening en samenwerking van maatschappelijke partners als SWAN, Welzijn Rivierstroom en Mozaïek, buurtsportcoaches, huisartsen en onze kernpunten e.a.  Uitvoering pilot vitaal sportpark Dodewaard om maatschappelijk rendement te vergroten i.s.m. sport, onderwijs, welzijn, cultuur, kinderopvang, buurtsportcoaches, zorgaanbieders, CIOS, GSF en ROC.  De gewenste samenwerking tussen de gemeente en de huisartsen krijgt steeds meer vorm. De samenwerking met de huisartsen wordt steeds verder uitgediept en we willen komen tot de inzet van een gedragsdeskundige. Mede vanwege de coronacrisis hebben de afspraken hierover vertraging opgelopen. We hopen uiterlijk begin 2021 te kunnen starten met de inzet van een gedragsdeskundige.  Uitvoering geven aan de plannen uit het in 2020 opgestelde lokale Sportakkoord.

Bestuursrapportage Najaar 2021

44

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Vitaal sportpark Dodewaard: de activiteiten op het Vitaal sportpark hebben de eerste maanden van 2021 hinder ondervonden van de coronamaatregelen die van kracht waren. Sinds de start van het nieuwe sportseizoen na de zomervakantie heeft het Vitaal sportpark onder leiding van de sportparkbegeleider en verenigingsondersteuner een boost gekregen en worden er allerlei activiteiten georganiseerd in samenwerking met lokale maatschappelijke partners (zie ook thema 6.4 Sport en beweegvoorzieningen). Er is een praktijkondersteuning (POH) Jeugd gestart bij alle huisartsenpraktijken per 1 oktober 2021. De POH Jeugd werkt nauw samen met zowel de huisartsen als de gemeente en kan in een aantal gesprekken de hulpvraag verhelderen en kortdurende begeleiding bieden. Indien nodig kan de POH Jeugd toeleiden naar een passende vorm van jeugdhulp (zie ook thema 5.6).

Ontwikkelingen? 











Sinds begin dit jaar is de lokale coalitie tegen eenzaamheid ‘Samen is leuker’ verder uitgebreid. Vanuit Samen is leuker zetten gemeente, organisaties en inwoners zich samen in om eenzaamheid te voorkomen en te verminderen. Hierbij is aandacht voor verschillende doelgroepen, van jongeren tot ouderen. Er zijn de afgelopen maanden allerlei activiteiten en acties georganiseerd vanuit of gelinkt aan Samen is leuker. Het in 2020 gestarte initiatief Buurtgezinnen slaat goed aan. De aanmeldingen van zowel vraag- als steungezinnen blijven ook in 2021 doorlopen. Uit een tussentijdse effectrapportage blijkt dat de inzet van buurtgezinnen positieve effecten heeft op kinderen. Zoals onbezorgd kind zijn, toename sociale contacten en toename van zelfvertrouwen en veerkracht. Ouders ervaren door de inzet minder opvoedstress, komen tot rust, breiden hun netwerk uit en hebben weer vertrouwen in henzelf en in de toekomst. Ook financieel blijkt dat de investering zich anderhalf keer terugverdient doordat de inzet van deze preventieve maatregel jeugdhulp (zoals dagbesteding op een zorgboerderij, pleegzorg of begeleiding in het gezin) voorkomt. Naar aanleiding van signalen vanuit jongerenwerk over jongeren waar zorgen over waren, die zich verveelden en elkaar niet konden ontmoeten, is in Kesteren een jongereninloop opgestart onder begeleiding van het jongerenwerk, die inmiddels goed bezocht wordt.

Vanaf februari tot april 2021 heeft de gemeente meegedaan aan de wintereditie van het project Jeugd aan zet. Het doel was om verveling en eenzaamheid bij jongeren in coronatijd tegen te gaan. Er zijn verschillende activiteiten georganiseerd voor en door de jongeren, zoals een Free run, online quiz/creatieve avond en verschillende sportactiviteiten. Een aantal van deze activiteiten wordt momenteel nog doorgezet op initiatief van de jongeren. Het lokale Sportakkoord is onder de naam Lokaal Akkoord Neder-Betuwe Bloeit! uitgebreid met lokale doelstellingen en ambities uit het Nationaal Preventieakkoord. Dit heeft geleid tot een Breed Leefstijlakkoord, wat dus een samenvoeging is van het lokale Sportakkoord en het lokale Preventieakkoord van Neder-Betuwe. Hiermee wordt uiting gegeven aan onze visie dat sport, bewegen, preventie en een gezonde leefstijl nauw met elkaar verbonden zijn. Met de uitbreiding tot Breed Leefstijlakkoord is er binnen het Lokaal Akkoord NederBetuwe Bloeit! nog meer dan voorheen aandacht voor de thema’s roken, overgewicht en overmatig alcoholgebruik.

Om onze huidige aanpak voor het tegengaan van overgewicht, dat we onder de beleidsvlag van Neder-Betuwe Bloeit! uitvoeren, verder te verbeteren en versterken, gaan we met een gezamenlijke subsidie via de organisatie ZonMW met vier regiogemeenten, de GGD, en andere partners aan de slag met samenwerkingsproject 'Gemeenten Samen Gezond' (verwachting 1e kwartaal 2022). Een projectleider/onderzoeker vanuit de GGD zal

Bestuursrapportage Najaar 2021

45

gemeenten vier jaar lang begeleiden in het verbeteren van de aanpak van overgewicht, mits ZonMW hiervoor een ‘go’ geeft na het eerste halfjaar.

5.4 Mantelzorg

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Mantelzorg is op haar taak berekend  Vervolg geven aan en besluitvorming over het herijken van het waarderen van vrijwilligers en mantelzorgers door het vinden van een eigentijdse vorm om hen meer te waarderen.  Onderzoek naar de mogelijke inzet van maatschappelijke stages in overleg met het voortgezet onderwijs om op deze wijze jongeren te betrekken bij het vrijwilligerswerk.  Uitvoering geven aan de uitkomsten van het onderzoek naar welke aanvullende ondersteuningsbehoefte nodig is voor onze mantelzorgers, zodat zij hun taak als mantelzorger kunnen volhouden en kunnen combineren met het werk en andere activiteiten. Daarbij ook aandacht besteden aan jonge mantelzorgers ter voorkoming van overbelasting.  Onderzoeken welke aanvullende ondersteuningsbehoefte nodig is voor onze vrijwilligers, zodat zij hun taak als vrijwilliger kunnen volhouden en kunnen combineren met het werk en andere activiteiten.  Ontwikkelen van beleid op het terrein van mantelzorg en vrijwilligerswerk.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Nadat de rijksoverheid de verplichte maatschappelijke stage heeft afgeschaft, hebben wij gekeken of er nog een stimulerende rol voor de gemeente kan zijn. Ons is niet gebleken dat daaraan bij het voortgezet onderwijs behoefte bestaat. Om die reden geven wij hieraan geen vervolg. Ten opzichte van de begroting is er sprake van een financiele afwijking die nader wordt verklaard onder 'Wat heeft het gekost?'

Ontwikkelingen? Met ingang van 2020 zijn structureel middelen opgenomen om een impuls te kunnen geven aan mantelzorgbeleid en beleid op het gebied van vrijwillige inzet. In 2020 zijn de middelen ingezet voor een onderzoek door Mantelzorg NL naar de wensen en behoeften aan mantelzorgondersteuning in Neder-Betuwe. Als resultaat hiervan is door Welzijn Rivierstroom in 2020 en 2021 een pilot uitgevoerd met individuele ondersteuning aan mantelzorgers. In deze pilot is het van meerwaarde gebleken dat Welzijn Rivierstroom juist op individuele basis aan mantelzorgers kortdurende ondersteuning kan bieden. Daarom wordt dit opgenomen als structureel aanbod van Welzijn Rivierstroom. In 2021 is minder aanspraak gemaakt op de middelen. Dit wordt nader verklaard onder 'Wat heeft het gekost'. Bij de ontwikkeling van de uitvoeringsplannen Nota Sociaal Domein wordt gekeken hoe deze middelen in de toekomst beter ingezet kunnen worden.

Bestuursrapportage Najaar 2021

46

5.5 Armoedebeleid en schuldhulpverlening Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Armoede neemt af  Bestrijden van kinderarmoede door het aanbieden van het zogenoemde kindpakket. Het streven is om circa 545 voorzieningen te verstrekken, waarbij het mogelijk is dat één kind gebruik maakt van een combinatie van voorzieningen.  Uitvoering geven aan het Meerjaren beleidsplan schuldhulpverlening door de samenwerking tussen alle partijen op het gebied van schulden en vroeg-signalering te vergroten. In 2021 heeft de gemeente dankzij nieuwe wetgeving ruimere mogelijkheden om bij betalingsachterstanden inwoners pro-actief te benaderen. In eerste instantie richt de aanpak zich op partijen als woningbouwverenigingen, nutsbedrijven en zorgverzekeraars.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Het rijk heeft extra middelen ten bate van schuldhulpverlening in coronatijd toegekend in 2021. Echter, zolang het pakket aan steunmaatregelen in stand blijft, wordt een eventueel hoger gebruik van schuldhulpverlening door de coronacrisis niet verwacht. Daardoor verwachten wij in 2021 een onderbenutting van het budget. De nieuwe taak vroegsignalering leidt naar verwachting pas later tot een toename. Zie ook 'Wat heeft het gekost?'

Ontwikkelingen? Er zijn geen ontwikkelingen.

5.6 Jeugdzorg

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Goed toegankelijke en bereikbare jeugdzorg en actief beleid voor pleegzorg. Versterken van de eigen kracht.  Verbeteren van de samenwerking tussen gemeente en onderwijs door samen te werken in het ondersteuningsteam op school en een integraal ondersteuningsplan op te stellen voor jeugdigen. Naast de reeds verbeterde samenwerking met de basisscholen zetten we ook in op de samenwerking met het voortgezet onderwijs en partners in de voorschoolse periode.  Verbeteren van de samenwerking tussen huis- en jeugdartsen, Kernpunten en Sociaal Team door onder andere de inzet van een gedragsdeskundige en de ondersteuningsteams (OT's) op scholen. Hierdoor kan de inzet van specialistische (Geestelijke Gezondheids)zorg beperkt of anders ingezet worden.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Ten opzichte van de begroting is er sprake van een financiële afwijking die nader wordt verklaard onder 'Wat heeft het gekost?'

Ontwikkelingen? 

In het schooljaar 2020-2021 zijn diverse pilots in het basis- en voortgezet onderwijs gestart om de verbinding tussen gemeente en onderwijs te intensiveren. Op twee basisscholen lopen pilots 'jeugdhulp in de school'. Hierbij is het doel vroegtijdig ondersteuning te kunnen bieden aan leerling, school en ouders, opdat het kind tijdig

Bestuursrapportage Najaar 2021

47



geholpen wordt en verdere jeugdhulp niet of minder nodig is. Verder zijn er pilots op de drie middelbare scholen gestart in onze gemeente. Doel van deze pilots is vroegtijdig betrokken te zijn bij leerlingen die problemen hebben in hun thuissituatie, zodat zij adequaat geholpen worden. Hierbij biedt een schoolmaatschappelijk werker jongeren kortdurende, laagdrempelige ondersteuning en legt hij/zij de verbinding met school én de thuissituatie. Daarnaast wordt ingezet op de weerbaarheid en de sociale vaardigheden van de jongeren. Er is per 1 oktober 2021 een praktijkondersteuner (POH) Jeugd gestart bij alle huisartsenpraktijken. De POH Jeugd werkt nauw samen met zowel de huisartsen als de gemeente en kan in een aantal gesprekken de hulpvraag verhelderen en kortdurende begeleiding bieden. Indien nodig kan de POH Jeugd toeleiden naar een passende vorm van jeugdhulp (Zie ook thema 5.3 Preventie).

5.7 Zorg voor ouderen en gehandicapten Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Zorg en welzijn op dorpsniveau (wijkzorg)  Bezien of de speerpunten uit het landelijke ouderenpact 'waardig ouder worden' aanleiding geven om tot verdere actie over te gaan. Deze speerpunten zijn: integrale aanpak om eenzaamheid te signaleren en te doorbreken, zorgen dat ouderen met goede ondersteuning langer thuis kunnen wonen en de kwaliteit van de verpleeghuiszorg verbeteren.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting Het landelijk ouderenpact 'waardig ouder worden' wordt niet meer als zodanig uitgevoerd. Er wordt wel gewerkt met het thema signaleren en doorbreken van eenzaamheid, onder andere vanuit de lokale coalitie 'Samen is leuker', waarin ook specifieke aandacht is voor de doelgroep ouderen, en met het thema zorgen dat ouderen met goede ondersteuning langer thuis kunnen wonen. Het verbeteren van de kwaliteit van de verpleeghuiszorg valt niet onder de reikwijdte van de gemeente. Ten opzichte van de begroting is er sprake van een financiële afwijking die nader wordt verklaard onder 'Wat heeft het gekost?'

Ontwikkelingen? Er zijn geen ontwikkelingen.

Overige ontwikkelingen Doorontwikkeling onafhankelijke cliëntondersteuning In 2021 zijn we aangesloten bij het landelijke "koplopertraject" voor de doorontwikkeling van de functie van onafhankelijke cliëntondersteuning binnen het Sociaal Domein. Voor dit traject heeft het Rijk aan ons een bedrag van € 252.000 beschikbaar gesteld. In 2021 is samen met de professionele aanbieders van onafhankelijke cliëntondersteuning, Welzijn Rivierstroom, Mozaïek, het Kernpunt en de Adviesraad Sociaal Domein het project opgestart. Gezamenlijk is de ambitie voor het project bepaald en is er een plan van aanpak opgesteld. In de ambitie is opgenomen dat onafhankelijke cliëntondersteuning laagdrempelig beschikbaar is voor al onze inwoners en dat het een bijdrage levert aan het vinden van de juiste ondersteuning. Er wordt met 4 thema’s gewerkt om deze ambitie te bereiken: vergroten van het bereik en de bekendheid van onafhankelijke cliëntondersteuning, de ontwikkeling van informele cliëntondersteuning, het verbeteren van de onderlinge samenwerking en het verhogen van de kwaliteit van de ondersteuning. Bestuursrapportage Najaar 2021

48

Het project wordt begeleid door een externe projectleider, de inhoud komt vanuit de deelnemers van alle betrokken partijen. Hiermee is het afgelopen jaar al een verbetering in de onderlinge samenwerking en afstemming waargenomen. Dit zal worden voortgezet bij de verdere uitvoering van het plan van aanpak. De beschikbare middelen zijn het afgelopen jaar deels ingezet. In 2022 wordt het project voortgezet en wordt er gewerkt naar een afronding, waarbij er ook rekening wordt gehouden met de borging van het resultaat na afloop van het project.

Verbonden partijen Werkzaak Rivierenland Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? Monitoring van de uitvoering van de sociale werkvoorziening door Werkzaak Rivierenland, waarbij Werkzaak de volgende doelstellingen hanteert:  detacheringen: 450  groepsplaatsingen: 25 (Beide aantallen gaan deels over de doelgroep Participatiewet, die Werkzaak niet voor NederBetuwe uitvoert.)

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting .

Ontwikkelingen? Door toepassing van de nieuwe verdeelsystematiek voor de kosten van de GR Werkzaak daalt naar verwachting de gemeentelijke bijdrage aan de bedrijfsvoeringskosten fors. Of dit per saldo (kijkend naar de salariskosten SW, het natuurlijk verloop en de rijksbijdrage SW) tot een voordeel op de gemeentelijke begroting zal leiden, wordt duidelijk in de jaarrekening 2021 van de GR Werkzaak.

Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD)

Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? De GGD is als gemeentelijke gezondheidsdienst van de 14 gemeenten in Gelderland-Zuid het gezicht van de publieke gezondheid in onze regio. De publieke gezondheidszorg richt zich op het bevorderen van gezond en vitaal leven van haar inwoners, het verminderen van risico’s, het bieden van zorg en bescherming aan kwetsbare groepen. Voor de uitvoering van de taken, werkt de GGD vanuit twee leidende principes: 1. Aansluiting bij de gemeenten, waarbij de GGD zijn lokale nabijheid verder versterkt door per gemeente ‘dedicated’ teams van professionals te vormen die zich richten naar de lokale context. 2. Netwerkaanpak, waarbij verbinden van kennis en samenwerking met partners, op lokaal, regionaal en landelijk niveau, centraal staat. De netwerkaanpak kan leiden tot het samen organiseren van dienstverlening (netwerkorganisatie) om kwaliteit en integraliteit voor de inwoners te verhogen en/of dienstverlening te kunnen borgen.

Bestuursrapportage Najaar 2021

49

De strategische thema’s waar de GGD in de periode 2020-2023 op inzet zijn: 1. Informatie-gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven. 2. Adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg. 3. Investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid. 4. Gezondheidsbescherming in het sociale en fysieke domein. Voor de wettelijke taken opgedragen aan de GGD en de wettelijke taken beleidsmatig belegd bij de GGD, zijn voor 2021 deze strategische thema’s uitgewerkt in de volgende strategische doelen: Programma Onderzoek Informatie en Advies (OIA)  Verzamelen van beleidsrelevante gegevens over gezondheid van de burgers/monitoring.  Bijdragen aan het opzetten van een veilige en betrouwbare regionale data-infrastructuur. Algemene gezondheidszorg: Gezondheidsbescherming  Gezondheidsbescherming van inwoners tegen infectieziekten in binnen- en buitenland, ongunstige milieufactoren en seksuele gezondheidsrisico’s. Algemene gezondheidszorg: Toezicht  Bijdragen aan kwaliteitsborging kinderopvang en specifieke voorzieningen. Algemene gezondheidszorg: Publieke gezondheid bij crises en rampen  Borgen publieke gezondheid bij crisis en rampen. Gezond Leven: producten Gezonde wijk/gemeente en Gezonde School  Bevorderen van gezondheid van inwoners door realiseren van gezonde en veilige omgeving en verbeteren van integrale aanpak.

Jeugdgezondheidszorg  Zorgdragen dat kinderen en jongeren lichamelijk, psychisch en sociaal gezond en veilig opgroeien. Algemene gezondheidszorg: Forensische geneeskunde en Toezicht Wmo  Bijdragen aan kwaliteitsborging forensische opsporing en Wmo-diensten. Bijzondere zorg  Het doelmatig en doeltreffend uitvoeren van de OGGZ-taken (Wmo). Veilig Thuis  Een veilig thuis voor iedereen, jong en oud.  Sturen op kosten Veilig Thuis versus begroting.  Zorg voor excellent partnerschap en aansluiten bij lokale structuren.  Jonge organisatie wordt volwassen.

Resultaat/tijd Middelen

Toelichting .

Bestuursrapportage Najaar 2021

50

Ontwikkelingen? Ook in 2021 speelt de GGD tot op heden een belangrijke rol in de bestrijding van het coronavirus. Hoewel de inzet die dit gevraagd heeft en nog altijd vraagt, gevolgen heeft voor de GGD als organisatie, is het reguliere dienstverleningsniveau vanaf begin 2021 weer nagenoeg volledig opgepakt. De kosten voor de bestrijding van het coronavirus evenals voor de coronavaccinaties worden geheel vergoed door het Rijk. Daarnaast zijn er in 2020 bij verschillende onderdelen van de GGDprogramma’s achterstanden ontstaan die in 2021 worden ingelopen. Ook de kosten die deze extra werkzaamheden met zich meebrengen worden gedeclareerd bij het Rijk.

Wat mag het kosten? Programma 5 Wmo, Jeugdzorg en Participatie Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld

2021

2022

2023

2024

a. b.

Wmo (w.o. herijking)

191.791

769.773

757.877

808.027

Jeugd (w.o. herijking)

-318.185

207.761

351.929

617.870

c.

Participatie Wet

-63.000

26.700

7.000

7.000

Diverse taakvelden;

d.

Meicirculaire 2021

265.306

0

0

0

e. f.

Septembercirculaire 2021

183.123

16.814

-30.768

-33.312

Overige kleine verschillen

909

Totaal

259.944 1.021.048 1.086.038 1.399.585

a. WMO (nadeel 2021 € 191.791 oplopend naar € 808.027) Herijking WMO (nadeel 2021 € 247.537 oplopend naar nadeel 808.027 in 2024). Op 20 oktober 2021 bent u in een raadsinformatiebrief (RIB-68) geïnformeerd over een herijking van de budgetten Wmo. Wij hebben een inschatting gemaakt welke budgetten voor 2021 en volgende jaren nodig zijn. Hiervoor hebben wij onder meer gebruik gemaakt van de forecast. Op basis van de informatie die wij op 1 oktober 2021 hebben, en ons cliëntenbestand op die datum, hebben wij in kaart gebracht welke middelen wij verwachten nodig te hebben. Deze middelen hebben wij vanaf 1 januari 2022 in een constante lijn meerjarig doorgetrokken. Met deze herijking worden de budgetten in de Begroting 2021 herijkt, zodat zij beter aansluiten bij de verwachte uitgaven. In de Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-2025 worden de budgetten op een constante lijn bijgesteld en komt de geleidelijke verlaging van de budgetten te vervallen. In de herijking van 2021 is een incidenteel voordeel van € 71.000 verwerkt op ondersteuning mantelzorgers. Als resultaat vanuit het onderzoek, dat in 2020 door Mantelzorg NL is uitgevoerd, is in 2020 een pilot met Welzijn Rivierstroom opgestart. De pilot heeft doorgelopen tot 2021, waardoor de uitgaven in 2021 tot een minimum zijn beperkt. De pilot wordt binnenkort geëvalueerd.

Wij blijven de financiële ontwikkelingen monitoren en houden u via de reguliere P&C-documenten hiervan op de hoogte. Indien nodig, stellen wij voor om de budgetten bij te stellen.

Bestuursrapportage Najaar 2021

51

Beschermd Wonen (voordeel € 71.000 in 2021, nadeel € 71.000 in 2022) Op Beschermd Wonen is in 2021 een incidenteel voordeel van € 71.000. Na enkele malen uitstel van de transitie beschermd wonen en maatschappelijke opvang ziet het er nu naar uit dat deze transitie met ingang van 1 januari 2023 daadwerkelijk start. Dat is het moment waarop ook de financiële transitie zijn beslag gaat krijgen. Hoe het nieuwe financiële verdeelmodel met ingang van 1 januari 2023 voor onze gemeente precies zal uitpakken, is op dit moment nog niet bekend. Gevreesd wordt dat we er financieel niet gunstig zullen uitkomen. In aanloop naar de nieuwe financiële herverdeling van het landelijk budget heeft de gemeente Nijmegen (onze centrumgemeente) in 2020 haar opgebouwde reserve beschermd wonen verdeeld over de gemeenten in Gelderland-Zuid. Daarnaast heeft zij in 2020 van het Rijk ontvangen gelden voor sluitende aanpak aan de deelnemende gemeenten overgemaakt. Beide budgetten zijn ontvangen in 2020 en zijn bedoeld om de komende jaren te besteden aan beschermd wonen, sluitende aanpak (wijkGGZ) dak- en thuislozenprojecten, het versterken van lokale zorg- en welzijnsprojecten, schuldhulpverlening en ons lokale project 'tussenvoorziening'. Daarnaast zal er regionaal (met een bijdrage van alle gemeenten) geïnvesteerd moeten worden in voorzieningen en extra capaciteit (projectleider(s).

Wij stellen u voor om deze middelen te bestemmen voor 2022. Deze overheveling werkt per saldo budgettair neutraal en moet u in relatie zien met de mutaties in reserve Algemene Reserve onder Algemene Dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en Onvoorzien. Aanspraak budget coronagerelateerde kosten (nadeel 2021 € 15.254) Voor de dekking van meerkosten en inhaalzorg Wmo is aanspraak gedaan op het budget coronagerelateerde kosten welke bij de jaarstukken 2020 tot stand is gekomen met middelen die wij in 2020 van het Rijk hebben ontvangen als compensatie corona en die nog niet waren benut in 2020. Dit nadeel moet in relatie worden gezien met het voordeel op taakveld overige baten en lasten onder Algemene Dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en Onvoorzien. b. Jeugd (voordeel 2021 € 318.185, vanaf 2022 structureel nadeel van € 207.761 in 2022 oplopend naar € 617.870 in 2024) Herijking Jeugd (voordeel 2021 € 318.130, vanaf 2022 nadeel € 84.761 oplopend naar € 617.870 in 2024). In de raadsinformatiebrief (RIB-68) van 20 oktober 2021 bent u tevens geïnformeerd over een herijking van de Jeugdbudgetten. Ook hiervoor geldt dat wij de financiële ontwikkelingen blijven monitoren, u via de reguliere P&C-documenten hiervan op de hoogte houden en, indien nodig, zullen voorstellen om de budgetten bij te stellen.

Compensatiepakket meicirculaire 2021 (voordeel € 123.000 in 2021, nadeel € 123.000 in 2022) In de meicirculaire 2021 hebben wij middelen ontvangen als compensatie corona voor kwetsbare groepen, voor jeugd en voor ouderen (totaal € 140.725). In 2021 wordt een start gemaakt met een pakket aan activiteiten om deze middelen zinvol te besteden (onder meer voorkomen en verminderen van eenzaamheid onder kwetsbare groepen, jongeren en ouderen, een doorstart van een pilot jeugdsoos in Kesteren, extra coaching van Mozaïek, en een tijdelijke uitbreiding van de capaciteit van het sociaal team). Omdat deze activiteiten doorlopen in 2022 stellen wij u voor om € 123.000 te bestemmen voor 2022. Deze overheveling werkt per saldo budgettair neutraal en moet u in relatie zien met de mutaties in reserve Algemene Reserve onder Algemene Dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en Onvoorzien. Aanspraak budget coronagerelateerde kosten (nadeel 2021 € 122.945) Er is aanspraak gedaan op het budget coronagerelateerde kosten welke bij de jaarstukken 2020 tot stand is gekomen met middelen die wij in 2020 van het Rijk hebben ontvangen als compensatie corona en die nog niet waren benut in 2020:

Bestuursrapportage Najaar 2021

52

 

voor de dekking van meerkosten en inhaalzorg Jeugd (€ 50.945); voor tijdelijke uitbreiding van schoolmaatschappelijk werk (€ 10.000). Het aantal aangemelde casussen overstijgt de beschikbare tijd van de schoolmaatschappelijk werkers;  voor tijdelijke uitbreiding van de formatie consulent complexe gezinssituaties (€ 62.000), omdat wij ook hierin een toename zien. Dit zijn casussen die niet op zich laten wachten en waar veiligheid en maatschappelijke onrust een onderwerp zijn, zoals complexe scheidingssituaties, en gezinssituaties die overbelast zijn. Maar ook huiselijk geweld en huisvestingsproblemen komen vaker voor. Dit nadeel moet in relatie worden gezien met het voordeel op taakveld overige baten en lasten onder Algemene Dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en Onvoorzien. c. Participatiewet (voordeel 2021 € 63.000, nadeel 2022 € 26.700, nadeel structureel vanaf 2023 € 7.000) Vrijval budget Re-integratie- en participatievoorzieningen (voordeel 2021 € 25.000) In de decembercirculaire 2020 hebben wij € 51.568 als compensatie corona ontvangen voor Reintegratie- en participatievoorzieningen en € 12.364 in de meicirculaire 2021. Deze middelen zullen niet volledig nodig zijn. Omdat het rijk in 2020 en 2021 een steunpakket heeft voor ondernemers, blijft de toename van hulpvragen beperkt. Per saldo is sprake van een incidenteel voordeel van € 25.000 voor 2021.

Budgetbegeleiding/schuldhulpverlening (voordeel 2021 € 45.000, nadeel € 19.700 in 2022 budgettair neutraal) Op Budgetbegeleiding/schuldhulpverlening verwachten wij een incidenteel voordeel in 2021 van € 45.000. Met ingang van 2022 verwachtten wij meer uitvoeringskosten in verband met de wetswijziging vroegsignalering in de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening. In 2021 zijn de uitvoeringskosten beperkt gebleven en blijft een voordeel van € 25.300 over. In de decembercirculaire 2020 hebben wij € 19.700 ontvangen als compensatie corona. Deze middelen worden in 2021 niet besteed, omdat het verwachte effect zich nog niet voordoet in 2021. Omdat het rijk in 2020 en 2021 een steunpakket heeft voor ondernemers, verliezen relatief weinig mensen hun baan en lag het aantal faillissementen historisch laag. Op regelingen (zoals extra reintegratiemiddelen t.b.v. heroriëntatie ondernemers) wordt nauwelijks een beroep gedaan. Het risico bestaat dat, na wegvallen van het steunpakket, veel ondernemingen alsnog in de problemen komen en mensen alsnog hun baan verliezen en/of betalingsproblemen krijgen doordat uitstel van betalingen afloopt. Wij stellen voor om de middelen compensatie corona € 19.700 te bestemmen voor 2022.

Deze overheveling werkt per saldo budgettair neutraal en moet u in relatie zien met de mutaties in reserve Algemene Reserve onder Algemene Dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en Onvoorzien. De overheveling van € 19.700 (als onderdeel van het totale incidentele voordeel van € 45.000 over 2021) werkt per saldo budgettair neutraal en moet u in relatie zien met de mutaties in reserve Algemene Reserve onder Algemene Dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en Onvoorzien. Overige kleine verschillen Binnen dit taakveld tellen overige kleine verschillen op tot een nadeel van structureel € 7.000, die behoeven geen toelichting. d. Meicirculaire 2021 (incidenteel nadeel 2021 € 265.306) In de kadernota 2022-2025 bent u al geïnformeerd over de uitkomsten van de meicirculaire 2021. Het effect voor programma 5 voor het jaar 2021 ziet u hier verwerkt en betreft mutaties over verschillende taakvelden. Het incidentele nadeel moet u in relatie zien met het voordeel (toename algemene uitkering) zoals gemeld bij het taakveld algemene uitkering onder Algemene Dekkingsmiddelen , Overhead, Vpb en Onvoorzien.

Bestuursrapportage Najaar 2021

53

Voor een verdere onderbouwing van de inhoud van de meicirculaire 2021 verwijzen wij u naar de informatie die in bijlage 1 bij de kadernota 2022- 2025 is opgenomen. e. Septembercirculaire 2021 (nadeel 2021 € 183.123 en 2022 € 16.814, voordeel 2023 € 30.768 en 2024 € 33.312) Voor de begrotingsbehandeling van de begroting 2022 bent u middels een raadsinformatiebrief op de hoogte gesteld van de financiële uitkomsten van de septembercirculaire 2021 inclusief budgetactualisatie met betrekking tot de jeugd- en Wmo budgetten. Voor uitgebreide informatie verwijzen wij u derhalve terug naar de betreffende raadsinformatiebrief. In deze bestuursrapportage vindt de financiële uitwerking plaats van de septembercirculaire 2021 plaats. Middels de septembercirculaire 2021 ontvangen wij middelen voor Corona compensatie (nadeel 2021 € 125.612, 2022 € 44.989), aanpak wachttijden problematiek jeugdzorg (nadeel 2021 € 78.776) en overige bijstellingen onder andere voor integratie-uitkeringen (voordeel 2021 € 21.265 oplopend naar € 33.312 in 2024). De voor- en nadelen verwerkt onder programma 5 dient u in relatie zien met het voordeel (toename algemene uitkering) verwerkt bij het taakveld Algemene uitkering onder Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en Onvoorzien. f. Diverse taakvelden kleine verschillen (incidenteel nadeel 2021 € 909) Behoeven geen verdere toelichting.

Mutaties in reserve Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen mutaties in reserves.

Bestuursrapportage Najaar 2021

54

Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn Missie

Iedereen moet zich kunnen ontplooien en welbevinden De wijze waarop jonge inwoners zich ontplooien is voor ieder kind en iedere jongere verschillend. Onze ambitie is om voor deze jonge inwoners randvoorwaarden te creëren, waarbinnen zij zich optimaal kunnen ontwikkelen op hun weg naar volwassenheid. Opleiding, vrijetijdsbesteding, talentontwikkeling, zorg en ondersteuning zijn daarbij van groot belang. De kernen blijven levende gemeenschappen, waar mensen elkaar op allerlei manieren ontmoeten en bijstaan. Investeren in onderwijs, sport en cultuur draagt bij aan de sociale cohesie binnen de dorpen. Dit leidt ertoe dat de inwoners zich thuis (blijven) voelen in de (kernen van de) gemeente.

Thema's 6.1 Leefbaarheid

Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Een doelmatig accommodatiebeleid dat aansluit op de behoeften van inwoners en maatschappelijke partijen Accommodaties moeten zelfvoorzienend zijn  De dorpshuizen in overleg met hun besturen toekomstbestendig houden door:  het vervolgen van de jaarlijkse bijeenkomst met de dorpshuizen;  ondersteuning van de besturen bij hun exploitatie met advies, kennisuitwisseling en onderlinge samenwerking;  een subsidieregeling voor onderhoud en verbetering voor dorpshuizen. Besturen kunnen een bijdrage krijgen voor onderhoud, duurzaamheidsmaatregelen en het verbeteren van de toegankelijkheid als zij daarvoor zelf geen dekking hebben. De regeling is tijdelijk tot aan 2022.  Een plan van aanpak integraal accommodatiebeleid per kern opstellen. We starten met een tweetal kernen voor een verbetering van de leefbaarheid en burgerparticipatie. De briefkaartenopbrengst van de omgevingsvisie geeft hiervoor richting. (Zie ook programma 3 Fysieke leefomgeving.)  Het accommodatiebeleid Dodewaard/herontwikkeling De Eng krijgt steeds meer vorm: een werkgroep van bewoners en de gemeente stelt een plan voor een nieuwe dorpshuisfunctie/MFA op. In 2021 wordt een voorstel aan de raad worden voorgelegd ter besluitvorming. Met de werkgroep is afgesproken dat in fase A wordt gewerkt aan een inhoudelijk plan inclusief exploitatie.