Bijlage 1 - Bestuursrapportage najaar 2021
Tekst van het document
Inhoudsopgave Voorwoord van het college ....................................................................................................3 Leeswijzer ...........................................................................................................................5 Financiële positie 2021-2024 .................................................................................................7 Incidentele en structurele ontwikkelingen ................................................................................8 Voortgang realisatie programma's ........................................................................................ 10 Programma 1 Bestuur en dienstverlening ................................................................... 11 Programma 2 Openbare orde en veiligheid ................................................................. 18 Programma 3 Fysieke leefomgeving........................................................................... 23 Programma 4 Economie ........................................................................................... 35 Programma 5 Wmo, jeugdzorg en participatiewet ........................................................ 43 Programma 6 Onderwijs, sport en welzijn...................................................................
55 Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, onvoorzien ............................................. 64 Paragrafen ........................................................................................................................ 72 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................... 73 Paragraaf 4 Financiering........................................................................................... 74 Totaaloverzicht van financiële afwijkingen per programma ...................................................... 76
Bestuursrapportage Najaar 2021
2
VOORWOORD VAN HET COLLEGE Aan de raad van de gemeente Neder-Betuwe,
Hierbij bieden wij u de Bestuursrapportage najaar 2021 aan. Deze geeft de financiële en beleidsmatige voortgang aan van de uitvoering van de Begroting 2021, die u in november 2020 heeft vastgesteld. De eerste reguliere bestuursrapportage van dit jaar Normaliter zouden we u twee keer per jaar een bestuursrapportage voorleggen: een eerste rapportage met als peildatum 1 mei en een tweede rapportage met als peildatum 1 oktober. De eerste rapportage was dit jaar beperkt tot een financiële rapportage, omdat het voor de ambtelijke organisatie vanwege de heroverwegingsoperatie en de coronapandemie niet mogelijk bleek om naast het reguliere werk een volwaardige bestuursrapportage samen te stellen. De bestuursrapportage die wij u nu voorleggen, geeft wel ook een overzicht van de beleidsmatige voortgang van de begrotingsrealisatie. De laatste bestuursrapportage van deze raadsperiode Op 16 maart 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Dat brengt met zich mee dat dit het laatste planning & controldocument is van deze raadsperiode. De Jaarstukken over 2021 worden aan de nieuwe raad voorgelegd, voor de raadsvergadering van juli 2022. Het doet ons goed dat we u in deze rapportage kunnen melden dat veel van de voornemens uit het Coalitieprogramma ‘Samen bouwen aan Ruimte voor de Samenleving’ zijn gerealiseerd.
De meeste ‘stoplichten’ die bij de doelstellingen zijn opgenomen, staan dan ook op groen. Wij kijken met een goed gevoel terug op wat is bereikt en met de stappen die we tegelijkertijd met u hebben gezet om de toekomst als financieel gezonde gemeente aan te kunnen. Tegelijkertijd is in deze bestuursrapportage te zien dat de coronapandemie invloed heeft op het tempo waarin zaken kunnen worden gerealiseerd. Zo was het in de eerste helft van het jaar lastig om (participatie)bijeenkomsten en overleggen met de samenleving te organiseren, waardoor verschillende initiatieven nog niet zover uitgekristalliseerd zijn als wij graag hadden gewild. Het leidt er ook toe dat wij u in deze bestuursrapportage - bij hoge uitzondering - voorstellen om een aantal restantbudgetten voor een tweede keer over de jaargrens heen te schuiven. Verwacht financieel resultaat De ontwikkelingen in deze bestuursrapportage leiden per saldo tot een positieve bijstelling van de financiële positie voor het jaar 2021 met ruim € 1,9 miljoen. Een aantal ontwikkelingen werkt ook structureel door. Voor de komende jaren brengt deze bestuursrapportage per saldo meevallers met zich mee ter hoogte van € 370.395 (2022), € 554.790 (2023) en € 148.157 (2024). De conclusie daarvan is dat het financieel perspectief gunstiger is dan in de Begroting 2021 werd geraamd.
Een groot deel van dit voordeel komt voort uit de septembercirculaire van het Gemeentefonds, waarover we u meer hebben geschreven in een raadsinformatiebrief bij de Begroting 2022. Maar er zijn in deze bestuursrapportage ook een aantal andere incidentele en structurele ontwikkelingen opgenomen, die bij elkaar opgeteld een belangrijk effect hebben op de financiële positie. U vindt alle incidentele en structurele ontwikkelingen onder elkaar samengevat in het hoofdstuk ‘Incidentele en structurele ontwikkelingen’ en opgeteld in de ‘Financiële positie’. De voorspellende waarde voor het jaarrekeningresultaat De bestuursrapportage maakt de beleidsmatige en financiële balans op per 1 oktober 2021. Op basis daarvan wordt u een begrotingswijziging voorgesteld, waarmee de lasten en baten weer passen bij de actualiteit.
Bestuursrapportage Najaar 2021
3
Maar wij zijn terughoudend met het nu al trekken van conclusies over wat dit saldo betekent voor de (financiële) afronding van 2021. Dat is allereerst omdat er nog een kwartaal te gaan is, waarin vanwege corona vertraagde voornemens alsnog met meer vaart worden opgepakt. Anderzijds is het traject om realistischer te ramen nog niet afgerond, waardoor het ook dit jaar nog mogelijk is dat de jaarrekening incidentele voordelen bevat waarachter een structurele trend schuil gaat. Tot slot Deze bestuursrapportage is geen kort document, maar bevat een uitgebreid inzicht in de beleidsmatige en financiële stand van zaken van dit najaar. We gaan hierover graag het gesprek aan met uw raad.
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Neder-Betuwe, De secretaris,
De burgemeester,
Gerrit Stam
Jan Kottelenberg
Bestuursrapportage Najaar 2021
4
LEESWIJZER Met deze bestuursrapportage informeert het college de raad over de realisatie van de Begroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024 per 1 oktober 2021. Deze bestuursrapportage bevat een uiteenzetting over de uitvoering en bijstelling van het beleid en de financiële afwijkingen. Opbouw en indeling van de bestuursrapportage De indeling van deze bestuursrapportage sluit aan op de Begroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024. Deze bestaat uit een voorwoord van het college, uiteenzetting van de financiële positie, incidentele verbeteringen of verslechteringen, structurele verbeteringen of verslechteringen, overige kleine verschillen en de beleidsmatige en financiële verantwoording. De bestuursrapportage wordt afgesloten met een totaaloverzicht van de financiële afwijkingen per programma. Verantwoording op de begrotingsprogramma’s De beleidsmatige en financiële verantwoording is opgezet vanuit dezelfde begrotingsprogramma’s als de Begroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024. Er zijn zes programma’s: • • • • • • •
Programma 1: Bestuur en Dienstverlening Programma 2: Openbare orde en Veiligheid Programma 3: Fysieke Leefomgeving Programma 4: Economie Programma 5: Wmo, Jeugd en Participatiewet Programma 6: Onderwijs, Sport en Welzijn Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB, en onvoorzien.
Elk programma kent in deze bestuursrapportage de volgende opbouw: • •
De missie van dat programma, zoals verwoord in de Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 -2024; Beantwoording van de eerste twee ‘W-vragen’ per thema: o Wat wilden wij bereiken? o Wat zouden we daarvoor doen? Een tabel waarin met kleuren is aangegeven hoe de realisatie van de doelstellingen voor dat thema is verlopen; Ontwikkelingen die zich binnen dat thema hebben voorgedaan; Overige ontwikkelingen die zich binnen dat begrotingsprogramma hebben voorgedaan; Beantwoording van de eerste twee ‘W-vragen’ voor de verbonden partijen binnen dat programma: o Wat wilde de verbonden partij voor ons bereiken? o Wat zou de verbonden partij daarvoor doen? Ontwikkelingen die zich bij die verbonden partij hebben voorgedaan; Beantwoording van de derde ‘W-vraag’ voor het gehele begrotingsprogramma: Wat heeft het gekost? o met een toelichting op de afwijkingen groter dan € 25.000 per taakveld; o en een overzicht van de mutaties in reserves
Verantwoording over paragrafen alleen bij belangrijke ontwikkelingen De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van bepaalde beleidsmatige en financiële aspecten van de begroting. Deze worden in elke paragraaf bezien vanuit een ander perspectief. Over de ontwikkelingen in de paragrafen wordt in principe alleen in de begroting en in de jaarstukken gerapporteerd. In een bestuursrapportage worden alleen belangrijke actuele ontwikkelingen gemeld.
Bestuursrapportage Najaar 2021
5
In de voorliggende bestuursrapportage zijn er ontwikkelingen te melden in:
Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen; Paragraaf 4 Financiering.
De overige paragrafen ziet u in deze bestuursrapportage dus niet terug. Stoplichtmodel voor de realisatie van beleid In onze planning & controldocumenten gebruiken we een stoplichtmodel om de realisatie van het beleid aan te geven. Per thema geven we aan of resultaat, tijd en middelen op schema liggen: Resultaat: Worden de beleidsinhoudelijke doelstellingen (naar verwachting) behaald of is het al gelukt de doelstellingen te behalen? Tijd: Verloopt het behalen van de doelstellingen qua planning op schema? Of is het volgens planning gelukt de doelstellingen te behalen? Middelen: Zijn de toegekende middelen toereikend (geweest)? Resultaat en tijd Voor de voortgang van resultaat en tijd worden allereerst de reguliere stoplichtkleuren gebuikt: rood, oranje en groen. Sinds de Jaarstukken 2020 is daaraan een kleur aan toegevoegd: blauw. Die kleur gebruiken we wanneer geen van de andere kleuren voldoende kunnen uitleggen wat in 2021 is gerealiseerd. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer in het afgelopen jaar is besloten de planning of doelen bij te stellen, en de realisatie sindsdien verloopt conform dat gewijzigde besluit. De vier kleuren voor resultaat en tijd betekenen het volgende. Het resultaat is binnen de geplande tijd behaald, of de realisatie verloopt volgens planning. De doelstellingen zijn wel behaald, maar niet binnen de geplande tijd.
Of: de planning is wel gehaald, maar de doelstellingen zijn niet volledig behaald. Of (voor lopende initiatieven): het is nog niet zeker of het resultaat gehaald kan worden binnen de geplande tijd. We verwachten de doelstellingen niet te behalen en/of wijken sterk af van de planning. Anders, bijvoorbeeld: Er hebben zich ontwikkelingen voorgedaan waardoor de doelstellingen en/of de planning zijn bijgesteld.
Middelen Voor de middelen gebruiken we alleen de drie kleuren van het stoplicht. De doelstellingen zijn of worden binnen het beschikbare budget behaald.
Het is nog niet zeker of de doelstellingen binnen het beschikbare budget behaald kunnen worden Het budget is of wordt overschreden, of er is budget over.
Groen = geen toelichting
Bestuursrapportage Najaar 2021
6
Wanneer de realisatie in 2021 conform planning, doelen en budget is verlopen, is geen toelichting opgenomen. Wanneer één van de drie afwijkt, wordt toegelicht wat daar aan de hand is.
FINANCIËLE POSITIE 2021-2024 Begroting Begroting Meerjarenraming 2021
2022
2023
2024
Begroting 2021 (jaarschijf 2021) Begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2024 (vanaf jaarschijf 2022)
-61.338
-46.202
-237.699
-311.084
Doorwerking financiële effecten vastgestelde en concept begrotingswijzigingen
-337.803
0
0
0
Financiële effecten bestuursrapportage najaar 2021
-1.925.405
-370.395
-554.790
-148.157
Totaal
-2.324.546
-416.597
-792.489
-459.241
+ = tekort - = overschot
Bestuursrapportage Najaar 2021
7
INCIDENTELE EN STRUCTURELE ONTWIKKELINGEN De incidentele verbeteringen en verslechteringen van de financiële positie worden hoofdzakelijk veroorzaakt door:
Incidentele Ontwikkelingen
Pr.
2021
Grondexploitaties (niet bedrijventerreinen)
3
20.000
Aanspraak budget coronagerelateerde kosten (meerkosten Wmo)
5
15.254
Aanspraak budget coronagerelateerde kosten (meerkosten Jeugd)
5
50.945
Aanspraak budget coronagerelateerde kosten (tijdelijke uitbreiding van schoolmaatschappelijk werk)
5
10.000
Vrijval budget Re-integratie en participatie
5
-25.000
Lagere uitvoeringskosten t.b.v. wet gemeentelijke schuldhulpverlening
5
-25.300
Inrichting Sebaschool en De Wegwijzer
6
Vrijval budget bevordering sportdeelname
6
-26.500
Aanspraak budget coronagerelateerde kosten (instandhouding culturele infrastructuur)
6
70.000
Doorontwikkeling financiele informatievoorziening
AD
16.800
Verlenging Chief information security officer CISO
AD
Aanspraak budget coronagerelateerde kosten (extra inzet kernpunten)
AD
62.000
Taakstellende bezuiniging De Eng
AD
58.500
Aanspraak budget coronagerelateerde kosten
AD
-208.199
Vennootschapbelasting (VpB)
2022
2023
2024
27.740
230.000
31.200
50.000
AD
-30.884
Actualisatie uitvoering lopende investeringen
3,4,5,6
-578.173
Meicirculaire 2021
3,5,AD
-979.976
Communicatie en toelichting 75 jaar Bevrijding
1
-39.000
39.000
Niet-vergunning gebonden toezicht en handhaving
3
-110.000
110.000
Woonbeleid
3
-9.000
9.000
Huisvesting arbeidsmigranten
3
-20.000
20.000
Lokaal Investering Fonds (LIF)
4
-10.000
10.000
Bedrijfsverplaatsing
4
-57.500
57.500
Gastvrije Waaldijk (fietsverbinding)
4
-25.000
25.000
Beschermd Wonen
5
-71.000
71.000
Coronacompensatie Jeugd uit de Meicirculaire 2021
5
-123.000
123.000
Coronacompensatie schuldhulpverlening (Dec. Circulaire 2020 jaarschijf 2021)
5
-19.700
19.700
Budget bevordering sportdeelname
6
-67.500
67.500
Budget skate-/skeelervoorziening
6
-65.000
65.000
Accomodatiebeleid i.r.t. leefbaarheid
6
-81.000
81.000
Subsidieregeling dorpshuizen
6
-12.500
12.500
Coronacompensatie instandhouding van onze culturele infrastructuur (Dec. Circulaire 2020, jaarschijf 2021)
6
-58.390
58.390
Accommodatiebeleid i.r.t. MFA
6
-68.000
68.000
R (AD)
804.090
-804.090
Bestemmingen 2021 naar 2022;
Mutaties via Algemene Reserve Bestemmingen 2021 naar 2022
Bestuursrapportage Najaar 2021
8
Doorontwikkeling financiele informatievoorziening
R (AD)
-16.800
Reserve Verkeer & Vervoer
R (3)
868.454
Totaal
-751.379
-230.000
-31.200
110.240
0
0
+ is tekort, - is overschot
De structurele verbeteringen en verslechteringen van de financiële positie worden veroorzaakt door: Structurele Ontwikkelingen
Pr.
Stabiliseren Lagecampseweg
3
Omzetten VZ Verkeer & Vervoer naar Reserve Verkeer & Vervoer
3
M3 Regiekamer overeenkomsten Actualisatie deel B nota BOVO WMO herijking
2021
2022
2023
2024
9.614
9.554
9.494
-489.691
-96.287
-62.163
-97.281
3
23.000
23.000
23.000
23.000
3
-125.702
14.720
65.005
13.155
5
247.537
698.773
757.877
808.027
Jeugd herijking
5
-318.130
84.761
351.929
617.870
Personeelslasten
AD
122.966
5,6, AD
144.334 109.338 109.338 -432.629 1.416.325 1.818.716 1.730.714
Omzetten VZ Verkeer & Vervoer naar Reserve Verkeer & Vervoer
R (AD)
-378.763
96.287
62.163
97.281
Reserve Bovenwijkse Voorziening
R (3)
471.702
158.780
134.395
-40.155
Reserve Fonds Ruimtelijke Investeringen
R (3)
60.500
20.000
-69.400
27.000
Reserve Kapitaallasten
R (3)
-374.000
-218.520
-118.000
14.600
1.193.210
-480.863
-555.018
-148.385
Septembercirculaire 2021
Mutaties via Algemene Reserve
Totaal + is tekort, - is overschot
De verbeteringen en verslechteringen van de financiële positie veroorzaakt door overige kleine verschillen. Structurele Ontwikkelingen
Pr.
2021
2022
2023
2024
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden (meicirculaire 2021)
2
9.813
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
3
1.260
1.260
1.260
1.260
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
4
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
5
7.909
7.000
7.000
7.000
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden (meicirculaire 2021)
6
8.079
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
6
-7.710
-7.821
-7.821
-7.821
Verschillen < 25.000 diverse taakvelden
AD
-169
-211
-211
-211
Totaal
19.182
228
228
228
Totaal
1.925.407
-370.395
-554.790
-148.157
+ is tekort, - is overschot
Bestuursrapportage Najaar 2021
9
VOORTGANG REALISATIE PROGRAMMA'S
Bestuursrapportage Najaar 2021
10
Programma 1 Bestuur en dienstverlening Missie
Wij hebben te maken met een veranderende samenleving die voortdurend in beweging is. Dat betekent ook dat wij de samenleving in een eerder stadium betrekken bij ontwikkelingen en kansen die op ons afkomen. Bestuur en organisatie staan ten dienste van de inwoners. We redeneren ‘van buiten naar binnen’. Onze bestuurders en medewerkers staan met beide benen in de maatschappij, zodat zij inwoners en maatschappelijke partners op serieuze wijze kunnen betrekken bij voor hen belangrijke vraagstukken. Wij informeren onze inwoners goed en tijdig over het gemeentelijke beleid. Wij voeren onze taken snel, adequaat, klantgericht en klantvriendelijk uit. De wensen van onze inwoners en onze wettelijke taken zijn het uitgangspunt van onze dienstverlening. Kernwaarden die belangrijk zijn voor onze dienstverlening zijn: interactiviteit, pro-activiteit, betrouwbaarheid en persoonlijk contact. Waar het voor het bereiken van onze lokale wensen en doelen nodig is om met andere overheden samen te werken, doen wij dat op een slimme manier. Wij zien de gemeenschappelijke regelingen, die taken voor ons uitvoeren, als een verlengstuk van de gemeente. Zij verdienen serieuze aandacht, sturing en waardering.
Thema's 1.1 Communicatie Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Een optimaal ingerichte website als communicatief sterk middel om zoveel mogelijk inwoners snel op weg te helpen, juist ook op het vlak van de zorg voor onze inwoners (sociaal domein) Een modern ingerichte website, klantgericht, toegankelijk en gebruiksvriendelijk. Tijdige en proactieve communicatie met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers Vaststellen van een nieuw communicatiebeleidsplan, waarbij de raad wordt betrokken in de kaderstelling van het beleid. Optimaliseren van openingstijden van het Klantcontactcentrum (KCC) vanaf 2021. De begroting en jaarrekening zijn digitaal eenvoudig toegankelijk en begrijpelijk voor inwoners Digitaal ontsluiten van de begroting en jaarrekening (LIAS)
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Openingstijden Gemeentewinkel In bijna heel 2021 hebben we door de gevolgen van de coronapandemie aangepaste openingstijden van het Klantcontactcentrum en de Gemeentewinkel gehanteerd. We hebben geconstateerd dat dit weinig tot geen problemen (wachttijden of moeilijk bereikbaar) heeft opgeleverd voor onze inwoners, ondernemers en instellingen. Door de huidige financiële situatie en de nieuwe inzichten die de coronacrisis met zich meebrengt, houden wij de openingstijden opnieuw tegen het licht. We bekijken onder meer welke mogelijkheden er zijn om via herschikking van de openingstijden tot besparing te komen zonder afbreuk te doen aan het niveau van dienstverlening. Dit doen we o.a. door te experimenteren met Bestuursrapportage Najaar 2021
11
de openingstijden, uiteraard gebeurt dit op een manier dat voor de inwoners en ondernemers duidelijk is wanneer het gemeentehuis wel en niet open is. Verder gebruiken wij data uit het NVVBdashboard en organiseren wij een klanttevredenheidsonderzoek. We informeren u hierover bij de eerst volgende bestuursrapportage.
1.2 Een gezonde organisatie
Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Een gezonde en professionele organisatiecultuur Werken aan een compacte en efficiënte organisatie. Werken aan een gezonde bestuurs- en organisatiecultuur, waarin professioneel, open, klant- en resultaatgericht wordt samengewerkt.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Tijdens de coronapandemie is gebleken dat onze organisatie ook in crisistijd wendbaar en verbindend is. Tegelijkertijd heeft deze situatie veel van de organisatie en haar medewerkers gevraagd. We verwachten dat met verdere afschaling van de landelijke coronamaatregelen er verder geïnvesteerd kan worden in de organisatie(cultuur). Een onlangs gehouden medewerkertevredenheidsonderzoek zal hiervoor mede input leveren.
1.3 Intergemeentelijke en regionale samenwerking Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?
Gemeente Neder-Betuwe blijft zelfstandig en is voorloper bij het ontwikkelen en benutten van kansen in de regio Met effectiever en efficiënter samenwerken met andere gemeenten kunnen we onze gezamenlijke lokale ambities bereiken, kosten besparen, kwetsbaarheid verder verminderen en expertise benutten.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Overige ontwikkelingen In deze bestuursrapportage zijn alle verbonden partijen opgenomen onder de relevante begrotingsprogramma's. Waar dat aan de orde is, zijn de actuele ontwikkelingen opgenomen.
Bestuursrapportage Najaar 2021
12
1.4 Optimaal benutten (subsidie)gelden Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Optimaal benutten van subsidiegelden van hogere overheden, bedrijven en overige instellingen Tijdig betrekken van de gemeenteraad bij wensen. Zo vroeg mogelijk in beeld brengen van mogelijke subsidiabele projecten. Inzetten van partijkanalen en regionale afstemming voor lobbytrajecten.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Voorbereiding inzet subsidioloog Ook in 2021 maken we gebruik van subsidies voor de realisatie van onze ambities. Een voorbeeld daarvan is de inzet van gelden uit de Regio Deal Rivierenland voor maatregelen om de klimaatadaptatie te versnellen, de regionale Woonmonitor en de beheerstichting voor de huisvesting van arbeidsmigranten. In het najaar van 2021 hebben we de inzet van een subsidioloog voorbereid, die de aanvragen en afhandeling verder zou kunnen structureren. Over de inzet hiervan moet nog besluitvorming plaatsvinden.
1.5 Procedures en vergunningen
Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Alleen noodzakelijke regels en verordeningen handhaven Continue ontwikkeling om procedures zo efficiënt mogelijk te laten zijn. We beperken ons tot het opstellen van noodzakelijke beleidsregels en verordeningen en het toezicht en de handhaving hiervan op. Actualiseren van beleid.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Nieuwe regelgeving coronapandemie De COVID-19-pandemie heeft het afgelopen jaar gezorgd voor extra regelgeving die uitgevoerd en gehandhaafd moest worden. Zo voert de gemeente de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (TOZO) en Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK) uit, net als de regels die voortkwamen uit de noodverordeningen en tijdelijke wet- en regelgeving rondom maatregelen op landelijk niveau. Deregulering is in zo'n tijd lastig te realiseren, wel is geprobeerd de vereisten en procedures zo simpel mogelijk te houden.
Bestuursrapportage Najaar 2021
13
Voorbereiding op nieuwe regelgeving Omgevingswet In het najaar van 2021 inventariseren we welke verordening en beleidsregels technisch en inhoudelijk moeten worden aangepast aan de Omgevingswet, waarbij we er op dit moment nog van uitgaan dat die wordt ingevoerd per 1 juli 2022. In de eerste helft van 2022 worden de aangepaste verordeningen en beleidsregels ter besluitvorming aangeboden.
1.6 Stedenband Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Stedenband met een agrarische gemeente buiten Nederland Onderzoeken van mogelijkheden voor een stedenband met een agrarische gemeenschap.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting Voor samenwerking met een agrarische gemeenschap is het logisch samen te werken met onze ondernemers in de Laanboomsector. In eerdere jaarverslagen is al aangegeven dat er nu geen commitment is vanuit TCO voor het opzetten van een stedenband. In 2021 is er daarom niet actief aan gewerkt. Mocht er in de toekomst vanuit de ondernemers alsnog commitment ontstaan voor een stedenband, dan zullen wij het onderzoek opnieuw oppakken.
Ontwikkelingen? Er hebben zich geen nieuwe ontwikkelingen voorgedaan.
Overige ontwikkelingen Er zijn geen overige ontwikkelingen binnen dit begrotingsprogramma.
Bestuursrapportage Najaar 2021
14
Verbonden partijen Regio Rivierenland
Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? Mobiliteit Goede bereikbaarheid van, naar en in de regio is een randvoorwaarde voor de economische groei en ontwikkeling van Rivierenland. De bereikbaarheid, veiligheid en doorstroming op de snelwegen A2 en A15 en op de provinciale en lokale wegen staan onder druk. Regionaal is het van belang om samen te werken aan de bereikbaarheid en te zorgen voor samenhang van mobiliteitsvraagstukken. Dit geeft de lobby richting Rijk en provincie meer kracht. Wij dragen jaarlijks €1,- per inwoner bij aan het regionale Mobiliteitsfonds. Er wordt ingezet op robuuste, duurzame en slimme bereikbaarheid van de regio. Wat gaat de regio ervoor doen? Uitvoering geven aan korte en lange termijn projecten, die staan in het Uitvoeringsplan Mobiliteit (juni 2019 vastgesteld). Dit uitvoeringsplan is een doorlopend programma en zet in op een robuust, duurzaam en slim netwerk. Van belang is het bevorderen van het gebruik van de fiets en het optimaliseren van het openbaar vervoer. Niet alleen voor een bijdrage aan het klimaat, ook de vitaliteit van burgers en de leefbaarheid van de kernen neemt hiermee sterk toe. Het verbeteren van de bereikbaarheid wordt zoveel mogelijk op een slimme, duurzame en innovatieve manier gedaan.
Belangrijke projecten zijn samenwerking met Rijkswaterstaat en/of de provincie voor de verbetering van de doorstroming op de A2 en A15, de spoorverbinding Tiel – Arnhem en verbreding Rijnbrug. Breedband De gezamenlijke ambitie van Regio Rivierenland is om een 100% dekkend open breedbandnetwerk te realiseren. Zie voorts bij Programma 4. Economie en Logistiek Wij dragen tot nu toe jaarlijks € 3 per inwoner bij voor vulling van het Regionaal Investeringsfonds (RIF). In de meibrief 2021 meldden we u al dat de bijdrage voor het subsidiejaar 2021 geleverd uit het budget van de Regio Deal. Subsidieaanvragen bij het RIF kunnen gaan over een van de drie regionale (economische) speerpunten of op een combinatie van speerpunten. Wat gaat de regio ervoor doen? Informeren, stimuleren en faciliteren van ondernemers in Neder-Betuwe bij het indienen van RIF projectaanvragen. Wij ondersteunen de Logistieke Hotspot Rivierenland (LHR) en zijn betrokken bij de verbetering van LHR naar LHR 2.0. In de gewijzigde organisatiestructuur LHR 2.0 wordt niet meer gewerkt met certificaten, maar met partnerschap van de verschillende samenwerkingspartners. De gemeenten binnen Regio Rivierenland worden dan partner van de Stichting Nieuwe LHR. Recreatie en toerisme Ondersteunen van RBT Rivierenland met een jaarlijkse bijdrage van € 1,06 per inwoner en hier jaarlijkse prestatieafspraken met het RBT over maken.
RBT Rivierenland zet 20 uur dienstverlening specifiek voor Neder-Betuwe in. Agribusiness Faciliteren van Greenport Gelderland met een jaarlijkse financiële bijdrage en zitting nemen in de Stuurgroep en Projectgroep Laanboompact.
Bestuursrapportage Najaar 2021
15
Regionale profilering, lobby en versterking Werken aan de profilering, lobby en branding van de regio FruitDelta Rivierenland in overeenstemming met het uitvoeringsprogramma van het Ambitiedocument 2016-2020 Regio Rivierenland. Duurzame energie Erop richten om in 2020 10% van de regionaal verbruikte energie lokaal en duurzaam op te wekken en het gebruik van fossiele brandstoffen te verminderen. Dit conform het uitvoeringsprogramma Duurzame Energie. Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Gebiedsagenda In 2021 is Regio Rivierenland op verzoek van de provincie gestart met het opstellen van een Strategische Gebiedsagenda, die de opgaven van de Pentahelix van overheden, ondernemers, inwoners, organisaties en onderwijsinstellingen aan elkaar verbindt. De Gebiedsagenda gaat over het sneller en breder realiseren van doelstellingen als brede welvaart, een duurzame economie en een goede leefomgeving. Deze wordt in het najaar van 2021 uitgewerkt in een versie 1.0, die ter vaststelling aan de gemeenteraden wordt voorgelegd. Op basis van de Gebiedsagenda gaan regio en provincie gesprekken aan over o.a. het benutten van provinciale geldbronnen voor de realisatie ervan. Vaststelling Regionaal Economisch Ambitiedocument In het najaar van 2021 besluiten alle rivierenlandgemeenten over het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025. Daarbij zit het voorstel om als opvolger van het Regionaal Investeringsfonds (RIF) een Regionaal Stimuleringsfonds in te zetten, met een inleg van 2 euro per inwoner. Uw raad heeft dit besluit in september genomen, de laatste gemeente besluit hierover naar verwachting in december 2021. Veerverbindingen Met Regio Rivierenland en VNG Gelderland overleggen we over de financiële toekomstbestendigheid van de veerverbindingen, nu de provincie Gelderland een terugtrekkende beweging maakt voor de subsidiëring van het Verenfonds.
In 2021 is op initiatief van VNG Gelderland (als mede-eigenaar van het Verenfonds) een breder onderzoek gestart naar behoud van het netwerk van veren in Gelderland in de toekomst en welke rol de overheid hierin zou moeten hebben.
Bestuursrapportage Najaar 2021
16
Wat mag het kosten? Programma 1 Bestuur en Dienstverlening Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld
2021
2022
a.
-39.000
39.000
0
0
-39.000
39.000
0
0
Bestuur
Totaal
2023
2024
a. Taakveld 0.1 Bestuur (€ 39.000 doorschuiven van 2021 naar 2022 budgettair neutraal) Communicatie & Voorlichting 75 jaar Bevrijding (incidenteel voordeel € 39.000 in 2021, incidenteel nadeel van € 39.000 in 2022) Door de coronacrisis zijn vrijwel alle activiteiten in 2020 rondom de viering ’75 jaar vrijheid’ ‘on hold’ gezet en doorgeschoven naar 2021. Dit, in lijn met de plannen van de samenwerkende gemeenten voor dit jubileum in ‘Tour de Waal’ en met de plannen van Provincie Gelderland en waarvoor bekostiging zou zijn: 50% provincie, 25% bedrijfsleven en 25% gemeente. Dit alles bleek door de langer durende pandemie evenmin haalbaar om uit te voeren in 2021. Er is dit jaar minimaal een beroep gedaan op dit budget, vooral gaat het om aanschaf boeken (over WOII en meisje Frank uit Ochten) van lokale schrijver voor scholen en de raad. Hetgeen nog over is zou dit jaar ten dele worden aangewend (na akkoord) voor grote activiteit ‘The Island’ bij De Spees in Opheusden in verlengde van Remember September. De draaiboeken van de organisatoren zijn gereed, maar ook deze activiteit is uitgesteld naar 2022. Ten slotte is het restantbedrag genoemd voor de activiteiten 70 jaar Molukkers in Nederland – tentoonstelling in Opheusden in mei 2022. Wij stellen voor dit bedrag over te hevelen naar 2022.
Per saldo verloopt het doorschuiven budgettair neutraal en moet u in relatie zien met de verantwoording mutatie reserve onder de Algemene dekkingsmiddelen, overhead,VPB, en onvoorzien.
Mutaties in reserves
Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen mutaties in reserves.
Bestuursrapportage Najaar 2021
17
Programma 2 Openbare orde en veiligheid Missie
Neder-Betuwe is een gemeente waarin iedereen zich veilig voelt, met een lokale overheid die zich daarvoor aantoonbaar inzet. Spelregels en grenzen zijn helder. Er wordt snel en merkbaar opgetreden tegen overlast en criminaliteit. We stimuleren burgers, bezoekers, ondernemers en veiligheidspartners om vanuit hun eigen verantwoordelijkheid bij te dragen aan de veiligheid binnen de gemeente.
Thema's 2.1 Hulpdiensten
Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Adequate brandweerzorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding Actualiseren van regionale rampen– en incidentbestrijdingsplannen. Dit doen we door te participeren in de werkgroep planvorming van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Up to date houden van de kennis en vaardigheden van de gemeentelijke crisisorganisatie. Dit wordt gedaan door de lokale crisisorganisatie (of onderdelen) te oefenen om de kennis en vaardigheden op peil te houden. De hulpdiensten voldoen aan de normen voor de opkomsttijden Toetsen van de behaalde resultaten (opkomsttijden). Het toetsen wordt gedaan door het opvragen en bespreken van tussentijdse rapportages.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting In de tussentijdse rapportages zien we dat de doelstelling voor opkomsttijden ambulance niet wordt behaald. De doelstelling is: 95% van de spoedritten blijven binnen de 15-minutennorm. Eind 2020 is deze 89,10%.
Ontwikkelingen? Er zijn geen ontwikkelingen.
2.2 Openbare orde en veiligheid Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Een veilige gemeente dankzij een integrale aanpak Uitvoering geven aan de kadernota Veiligheid 2019-2022 en het jaarplan veiligheid 2021. Daarbij ligt de focus op de inzet van preventiemaatregelen en het aanbieden van voorlichtingsactiviteiten. Op casusniveau wordt met betrokken partners een passende aanpak voorbereid om overlast en/of verdere problematiek tegen te gaan. Afname ondermijnende criminaliteit Bespreken van casuïstiek in het intergemeentelijk projectbureau (aanpak van ondermijningscriminaliteit in de regio Gelderland-Zuid). Voorbeelden zijn: adresfraude, hennepteelt, illegale handel, etc. Indien noodzakelijk wordt een plan van aanpak opgesteld om tot concrete acties over te kunnen gaan. Zoals de inzet van een integrale handhavingsactie, waarbij bijvoorbeeld vergunningen worden gecontroleerd of een huisbezoek wordt gebracht bij vermoedens van bijvoorbeeld adresfraude.
Bestuursrapportage Najaar 2021
18
Verhoging van gericht toezicht op straat, uitgevoerd door diverse veiligheidspartners zoals BOA, politie en overige toezichthouders, maar ook door bewustzijnsvergroting bij inwoners, ondernemers en bezoekers door hen te wijzen op het melden van signalen. Afname vandalisme Inzetten op het doen van aangifte van alle vernielingen die aan gemeentelijke eigendommen worden aangericht. Wanneer de dader bekend is, wordt de schade verhaald. Afname van alcoholgebruik en -misbruik, drugsgebruik en drugshandel Aanbieden van preventie/voorlichtingslessen aan VO scholen inzake alcohol, roken en blowen. Aanpakken van drugsproductie en –handel door uitvoering te geven aan het beleid op grond van artikel 13b Opiumwet en het Regionaal hennepconvenant. Daarnaast wordt gericht ingezet op het voorkomen van deze vorm van criminaliteit door middel van communicatie over feitelijke overtredingen en door inwoners bewust te maken van signalen en de mogelijkheden om signalen te melden. Inzetten medewerker van IrisZorg voor gerichte persoonlijke hulpverlening bij verslavingsproblematiek. Inzetten op de uitwerking van het Preventie- en Handhavingsplan uitvoering Drank- en Horecawet 2018-2022. Hierbij worden jaarlijks terugkerende educatie, voorlichting en de organisatie van toezicht/handhaving ingezet.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting Door corona konden niet alle geplande preventie-activiteiten in het kader van het Preventie- en Handhavingsplan uitvoering Drank- en Horecawet 2018-2022 worden uitgevoerd. Enkele campagnes konden niet fysiek worden uitgevoerd en/of afgerond. Daarom is gekeken naar wat wel tot de mogelijkheden behoorde. Daarbij is vervolgens gekozen om aan te haken bij een landelijk initiatief n.a.v. het Nationaal Preventie akkoord met de strekking ‘sportief, ook in de kantine – NIX18’. Ook is de Alcohol Verkeer Cursus (AVC) ingezet. De AVC wordt gegeven door de gemeente Neder-Betuwe in samenwerking met IrisZorg en is bedoeld om (jonge, toekomstige) weggebruikers bewust te maken van de gevolgen van het rijden onder invloed. Ook wordt tijdens de cursus aandacht besteed aan de effecten van drugs en het mobiel telefoongebruik (sms’en, appen, etc.) op de rijvaardigheid.
Ontwikkelingen? Het thema cybercrime maakt onderdeel uit van het jaarplan veiligheid 2021 en werd vanuit die hoedanigheid meegenomen in de brede aanpak op het gebied van veiligheid. Echter, de toename van meldingen in de politiecijfers, de toenemende landelijke aandacht van dit thema en de ingeschatte risico's hebben geleid tot extra aandacht op het niveau van Gelderland-Zuid. In de laatste week van juni heeft daarom de week van de cyberveiligheid plaatsgevonden, waarbij de focus vooral lag op bewustwording en het geven van tips ter voorkoming van slachtofferschap. Deze extra aandacht wordt ook de komende periode, vanwege de prioriteit van het thema, voortgezet.
Overige ontwikkelingen Er zijn geen ontwikkelingen.
Bestuursrapportage Najaar 2021
19
Verbonden partijen Veiligheidsregio Gelderland-Zuid
Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? Programma vrijwilligheid Diverse maatschappelijke, demografische en juridische ontwikkelingen zouden nu en in de nabije toekomst de robuustheid en toekomstbestendigheid van het stelsel van vrijwilligheid bij de brandweer kunnen ondermijnen. Dat is landelijk geconstateerd. De VRGZ gaat daarom een programma vrijwilligheid opstellen (2020-2023), dat gericht is op de onderdelen: werving en behoud van vrijwilligers; op korte termijn bestendigen van de inzet van vrijwilligers; versterken paraatheid; verkennen van mogelijkheden voor de lange termijn om het vrijwilligersstelsel meer toekomstbestendig te maken. Risicogericht werken Het verder versterken van het risicogericht werken van de brandweer door het huidige programma Risicobeheersing te actualiseren. Omgevingswet Met ingang van 1 juli 2022 wordt de Omgevingswet van kracht. Voor de brandweer spelen twee hoofdzaken een rol: een verschuiving van regelgericht werken naar meer risicogericht adviseren; het betrokken worden in de co-creatie van ruimtelijke ontwikkelingen voor wat betreft de veiligheidsrisico's. Daarnaast is het doel om medewerkers voor te bereiden op de werkwijze, die de Omgevingswet van hen vraagt. Dit betekent: het in 2020 opleiden en trainen van medewerkers (kennis en gezag).
Verbinding versterken Het wordt steeds belangrijker om de opgaven van de brandweer met partners in gezamenlijkheid te onderzoeken en voor te bereiden. Hierdoor moet er meer contact gezocht worden met bijvoorbeeld gemeenten en omgevingsdiensten dan tot nu het geval is. Het doel is: binnen de bestaande lijnorganisatie en werkzaamheden de samenwerking en relaties met partners versterken. Informatie gestuurd werken Data zijn voor de brandweer steeds belangrijker om beleid en uitvoering vorm te geven. De informatiebehoefte van de brandweer moet omgezet kunnen worden naar een passende ontsluiting van data, die geschikt is voor analyse en operationeel optreden. Aandacht gericht op proces en organisatie, waarbij de focus ligt op het doel om data op geografisch niveau te ontsluiten. Schoon werken In 2015 heeft het beschikbaar komen van gegevens over een verhoogd risico op kanker bij brandweerpersoneel geleid tot het nemen van maatregelen op het gebied van arbeidshygiëne ofwel schoon werken. In alle veiligheidsregio's zijn en worden maatregelen genomen om de principes uit de landelijke handreiking Schoon werken bij brand te implementeren, ook in de VRGZ.
Bestuursrapportage Najaar 2021
20
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting De Omgevingswet is doorgeschoven en wordt niet zoals eerder gepland vanaf 1 januari 2022, maar vanaf 1 juli 2022 van kracht.
Ontwikkelingen? Er zijn geen ontwikkelingen.
Bestuursrapportage Najaar 2021
21
Wat mag het kosten? Programma 2 Openbare Orde en Veiligheid Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld a.
Diverse taakvelden overige kleine verschillen
Totaal
2021
2022
2023
2024
9.813
0
0
0
9.813
0
0
0
a. Diverse taakvelden kleine verschillen (nadeel incidenteel € 9.813) Overige kleine verschillen behoeven geen toelichting
Mutaties in reserve
Binnen dit begrotingsprogramma zijn er geen mutaties in reserves.
Bestuursrapportage Najaar 2021
22
Programma 3 Fysieke leefomgeving Missie
Neder-Betuwe is een veilige, schone, aantrekkelijke en gevarieerde gemeente en staat bekend als het laanboomcentrum van Nederland, respectievelijk Europa. Wij werken samen met bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties aan het behoud en de ontwikkeling van een duurzame, leefbare en vitale gemeente. We streven naar een evenwichtige ruimtelijke ordening, waarbij we landschappelijke waarden behouden. De woningvoorraad is kwalitatief op orde en stemmen we voortdurend af op de behoefte. Nieuwe kansen en ontwikkelingen grijpen we aan om de aanwezige kwaliteiten te versterken.
Thema's 3.1 Agro Business Centrum (ABC) Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Realisatie van het ABC TCO levert het Laanboomhuis en de assortimentstuin op en neemt deze in gebruik. TCO rondt een business case voor de realisatie van een bedrijfsverzamelgebouw naast het Laanboomhuis af. Het wegtracé voor de hoofdontsluiting van het ABC is de rondweg Opheusden. Het primaat ligt hierdoor binnen het project Rondweg Opheusden. Zie verder onder 3.5. Dit onderwerp is in september 2019 van de onderwerpenlijst voor de raadscyclus gehaald. De reden was dat we in 2018 verwachtten dat we voor de volgende fase van het ABC eenzelfde methodiek/ontwikkelstrategie zouden volgen en eenzelfde instrument voor kostenverhaal zouden opstellen (de Nota Kostenverhaal). De Nota Kostenverhaal 2.0 staat ter discussie. Kostenverhaal kan namelijk ook via de nota Bovenwijks of een Exploitatieplan geregeld worden. Kostenverhaal an sich staat niet ter discussie. Westelijk van de weg Pottenveld liggen meerdere percelen van derden. Met hen overleggen we over de gewenste verkaveling van bedrijfskavels binnen de ABC-kaders, rekening houdend met de Rondweg Opheusden. Aan het eind van de weg Pottenveld – tussen de percelen van Handelsbedrijf Van Tuijl en Transportbedrijf Kegelaar – heeft de gemeente een bouwkavel van 1 hectare uitgegeven aan een aan de laanboomteelt gerelateerd bedrijf.
Dit bedrijf opent eind 2021 haar deuren op deze nieuwe locatie. In 2021 hopen we ook de laatste bouwkavel van bijna 6.000 m2 uit te geven. Voor fase 2 (en verder) van het ABC zijn in 2020 de eerste stedenbouwkundige structuren geschetst om inzicht te krijgen in de verhouding openbare ruimte en uit te geven meters en daarmee de plan-economische haalbaarheid ervan. Verkennende gesprekken met eigenaren in deze fase lopen. De resultaten hieruit worden in 2021 vertaald in een planuitwerking.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Er hebben zich verder geen ontwikkelingen voorgedaan.
Bestuursrapportage Najaar 2021
23
3.2 Openbaar groen en Groenplan Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Openbaar groen moet in kwaliteit en kwantiteit de uitstraling van hét Europees laanboomcentrum vertolken. Voortzetten van de preventieve bestrijding van de eikenprocessierups buiten de bebouwde kom. Binnen de bebouwde kom wordt opgeruimd aan de hand van een schouw en op basis van meldingen. Vervanging essen en bomenbeleid. Uitvoering geven aan het meerjaren-vervangingsplan gemeentelijke essen en het implementeren van het Uitvoeringsprogramma bomen. Op peil houden kwaliteitsniveau van onderhoud van begraafplaatsen. Het onderhoudsbestek met de aannemer garandeert een gelijk onderhoudsniveau op alle begraafplaatsen gedurende het gehele jaar. Het is aan de contractant om het door de gemeente vastgestelde onderhoudsniveau van de gemeentelijke begraafplaatsen te behouden. Monitoren beheer en onderhoud Avri IBOR op basis van de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) 2021 en Werkbegroting 2021. Vergroten participatie bewoners en bedrijven Door meer inspraak voor bewoners en bedrijven is de betrokkenheid vergroot. Daarnaast is er een samenwerking gerealiseerd met partners (boomkwekers, scholen, Natuur en Milieu Educatiecentrum). Dit om de representatieve groene uitstraling te versterken en bruikbaarheid en biodiversiteit te vergroten.
Hiermee is de inrichting afgestemd op de behoefte en wensen van de bewoners. Uitvoering geven aan Convenant met TCO
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Er hebben zich verder geen ontwikkelingen voorgedaan.
3.3 Duurzaamheid hoog in het vaandel/Energietransitie Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?
Inzetten op duurzaamheid met oog voor overlast en leefbaarheid voor inwoners Eind 2021 presenteren we een gemeentelijke warmtevisie met een uitvoeringsplan. Doel van dit plan is om de woningen in Neder-Betuwe uiterlijk in 2050 van het aardgasnet af te kunnen sluiten. Uitvoering geven aan maatregelen voor klimaatadaptatie uit het geactualiseerde Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) ter voorkoming van schade als gevolg van wateroverlast en hittestress. In het voorjaar van 2021 wordt door de Regio een regionaal RES bod ingediend. Dit bod bestaat uit een zeker aanbod aan duurzame energie Wind en Zon. Hieraan levert NederBetuwe haar aandeel. Op de planning staat nog om de Duurzaamheidsvisie en het Uitvoeringsprogramma van de Duurzaamheidsvisie tegen het licht te houden. Indien nodig worden nieuwe ontwikkelingen verwerkt. In 2021 voeren we de opgenomen taken uit conform programma. Hierbij wordt ruimte opengehouden voor nieuwe ontwikkelingen. Bestuursrapportage Najaar 2021
24
Planmatig vervolg geven aan het verduurzamen van openbare verlichting. In 2021 wordt het accent vooral gelegd op het onderdeel Communicatie om het belang van hernieuwbare energie te benadrukken. De huidige ondersteunende projecten als duurzaamheidsleningen, Regeling Energiebesparing Energie voor woningen en Centrale inkoopacties lopen in 2021 door.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Er hebben zich verder geen ontwikkelingen voorgedaan.
3.4 Opstellen en uitrollen nieuwe Omgevingsvisie Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen?
Maximale ruimte in het buitengebied voor agrariërs, laanboom- en fruittelers In co-creatie opstellen van een Omgevingsvisie voor besluitvorming medio 2021; Uitvoering geven aan lokaal handhavingsbeleid en -strategie voor een projectmatige uitvoering van niet vergunning gebonden toezicht, controle en handhaving van Wabotaken. Ontwikkelen van initiatieven voor versterken van de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van landschappelijk en cultuurhistorisch waardevolle objecten.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting Vaststelling Omgevingsvisie is gepland in de raad van februari 2022.
Ontwikkelingen? Er hebben zich verder geen ontwikkelingen voorgedaan.
3.5 Goed Wegennet Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Een veilig en goed onderhouden wegennet Faciliteren en actief participeren in dijkverzwaring van de Waalbandijk en het project Gastvrije dijken van het Waterschap. Regionaal deelnemen in mobiliteitsonderzoeken over de A15 en A2 Actieve bijdrage aan voorbereidingen voor verbreding van de Rijnbrug. Inzetten op verdere planvoorbereiding en overige acties rond de rondweg Opheusden en nader onderzoek naar de mogelijkheden voor een rondweg Ochten Uitvoeren van acties en maatregelen in het Neder-Betuws Verkeers- en Vervoersplan 2018; (NBVVP), waaronder de Hoofdstraat-zuid in Kesteren Regionaal deelnemen aan projecten uit het regionaal Uitvoeringsplan Mobiliteit
Bestuursrapportage Najaar 2021
25
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting In verband met de heroverweging is een aantal projecten uit het Neder-Betuwse Verkeers- en vervoersplan (NBVVP) doorgeschoven naar latere jaren. Het betreft onder meer de Molenstraat/Heuningstraat, Spoorstraat en Keizerstraat.
Ontwikkelingen? Uitstel projecten uit het wegenplan In verband met de heroverwegingen is een aantal projecten uit het wegenplan doorgeschoven naar latere jaren. Het betreft onder meer de Dichterswijk Kesteren, De Leede Kesteren, Nassaulaan Kesteren.
3.6 Wonen
Wat wilden we bereiken en wat zouden we daarvoor doen? Duurzame nieuwbouwwoningen in alle kernen voor alle doelgroepen Aanwijzen van strategische locaties voor passende toekomstige woningbouw. Speelruimtebeleid hanteren en uitvoeringsplan uitwerken De jaarlijkse prestatieafspraken met woningstichting Thius (voorheen SWB) regelmatig afstemmen op de ontwikkelingen in de woningmarkt. Daarin ook aspecten van nieuwbouw en duurzaamheid verankeren. Stimuleren en faciliteren van initiatieven voor huisvesting van arbeidsmigranten; Uitrollen van het beleid huisvesting arbeidsmigranten. Faciliteren van passende initiatieven. Ontwikkelen nieuwe monitor woningmarkt ter vervanging van de Woningmarkt thermometer.
Resultaat/tijd Middelen
Toelichting Bij het realiseren van woningbouw en huisvesting arbeidsmigranten worden initiatieven gehinderd door nieuwe regelgeving over hindercirkels van spuitzones. Verwachting is dat eerste helft 2022 er duidelijke regelgeving is. Hierdoor lopen enkele initiatieven vertraging op en mogelijk vervallen deze initiatieven volgend jaar.
Ontwikkelingen? De nieuwe woonvisie: programma wonen ligt in december bij de gemeenteraad. Het beleidsdocument geeft een toekomstbeeld op basis van de lokale eigenheid van de kernen, de woonwensen van inwoners, externe invloeden en demografische ontwikkelingen. Bij het beleid huisvesting arbeidsmigranten wordt hoog ingezet op het van faciliteren van huisvesters en ondernemers om voldoende huisvesting te realiseren. Regionaal werken we samen aan het opzetten van een netwerkorganisatie. In die samenwerking start in oktober het regionale aanjaagteam locaties waarin gemeenten, lokaal georiënteerde uitzendbureaus en lokale ondernemers hun kennis en krachten bundelen.
Bestuursrapportage Najaar 2021
26
Overige ontwikkelingen Problematiek rondom stikstof De ontwikkeling rondom de stikstofproblematiek gaan snel. Op 1 juli 2021 is de Wet stikstofreductie in werking getreden. Deze wet moet er voor zorgen dat de natuur sterker wordt en de stikstofdepositie omlaag gaat. In deze wet is ook een 'bouwvrijstelling' opgenomen. Voor de bouw-, aanleg- en sloopactiviteiten is onder voorwaarden geen onderzoek naar stikstofdepositie en/of een natuurvergunning nodig. Voor de gebruiksfase van wat gebouwd of aangelegd wordt geldt deze vrijstelling niet. Op provinciaal en regionaal niveau wordt gewerkt aan een gebiedsgericht uitvoeringsprogramma om de stikstofdepositie terug te dringen zodat enerzijds de natuur zich kan herstellen en/of verbeteren en anderzijds er ruimte is voor economische ontwikkelingen. Bij het opstellen van dit uitvoeringsprogramma worden alle sectoren betrokken. Ondanks dat er nog steeds geen oplossing is, heeft dit geen grote invloed op het aantal initiatieven. De Wet stikstofreductie biedt ruimte bij het verlenen van vergunningen. En bij ruimtelijke planvorming maakt de stikstofdepositie onderdeel uit van het reguliere proces en wordt het niet meer gezien als een extra onderdeel. Nog veel werk rond de invoering van de Omgevingswet Het Rijk geeft nog steeds geen zekerheid over de invoeringsdatum van de nieuwe Omgevingswet vraagt veel flexibiliteit.
Invoeringsdatum is nog steeds gepland op 1 juli 2022. Invoering halverwege het jaar is complex vanwege de effecten van de Omgevingswet op het gewijzigde vergunningenstelsel en de leges. Pas in het voorjaar van 2022 wordt duidelijkheid verwacht. Voor het inrichten van de het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) is tijdelijk gespecialiseerde extra capaciteit nodig. Onze lokale verordeningen en beleidsregels moeten worden geactualiseerd. Ook dit gaat extra capaciteit vragen.
Bestuursrapportage Najaar 2021
27
Verbonden partijen Afvalverwijdering Rivierenland (Avri)
Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? Inzet op behoud van schone grondstoffen Avri voert de taken rondom de inzameling en verwerking van afvalstoffen en grondstoffen uit binnen de kaders, die door de deelnemende gemeenten zijn vastgesteld. De hoeveelheid restafval is inmiddels fors gedaald. Inwoners van Rivierenland doen het goed en de regio loopt voor op het landelijk gemiddelde. In 2021 werkt Avri samen met de acht regiogemeenten aan het bestendigen en verder optimaliseren van deze eerste goede scheidingsresultaten van het nieuwe afvalbeleid op weg naar een circulaire economie. Hoofdthema’s 2021: Inzet op communicatie om te komen naar een nog betere afvalscheiding. Behoud van kwaliteit van de grondstofstromen. Gestreefd wordt naar minder vervuiling van de grondstoffen. Realisatie prijsstabiliteit waardoor de kosten beter kunnen worden voorspeld. Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Avri zit beleidsmatig op koers De Avri ligt voor 2021 beleidsmatig op koers en werkt aan financieel herstel. Hoewel de Avri financieel op koers zit en voorzichtig uit het dal klimt, doen financiële risico’s zich voor doordat problemen uit het verleden opgelost moeten worden. De uitbetaling van de onregelmatigheidstoeslag aan het uitvoerend personeel is hier een actueel voorbeeld van. Als goed werkgever respecteert de Avri de juridische kaders en vergoedt – met terugwerkende kracht - de inzet waar medewerkers recht op hebben, ondanks de forse impact op de financiën van dit jaar. De financiële consequenties worden binnen Avri opgevangen, zodat gemeenten geen directe consequenties hiervan ondervinden.
Omgevingsdienst Rivierenland Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? Een gezonde, veilige, leefbare en duurzame leefomgeving (overeenkomstig de programmabegroting 2021 van de Omgevingsdienst Rivierenland(ODR). Vergunningverlening Afhandelen van aanvragen omgevingsvergunningen binnen de wettelijke termijnen en het beoordelen van meldingen op juistheid en volledigheid. Toezicht en handhaving Een zodanige naleving van de wettelijke voorschriften, dat gezondheid, veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid zo goed mogelijk worden bevorderd.
Bestuursrapportage Najaar 2021
28
Advisering Verstrekken van goed advies op het gebied van geluid, bodem, flora en fauna, monumenten, archeologie en externe veiligheid. Afhandelen van handhavings-, bezwaar- en beroepszaken overeenkomstig het regionale VTH uitvoeringsbeleid, binnen de gestelde termijnen en overeenkomstig de afgesproken kwaliteit. Uitvoeren van administratieve processen en informatievoorziening. Stelseltaken/ketentoezicht Voldoen aan de kwaliteitscriteria voor de aanpak van milieucriminaliteit (samenwerking met het Openbaar Ministerie) en ketentoezicht (asbest- en grondstromen, afval en afvalstromen). De Gelderse uitvoering van ketentoezicht samen met de zeven Gelderse omgevingsdiensten en de ketenpartners landelijk op de kaart zetten. Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Er zijn verder geen ontwikkelingen.
Casterhoven
Welke beleidsdoelstellingen wilde de verbonden partij voor ons bereiken en wat zou de verbonden partij daarvoor doen? De locatie Casterhoven voorziet in een behoefte aan nieuwbouwwoningen binnen onze gemeente. De planvorming van Casterhoven is afgerond en er is een vaststellingsovereenkomst met marktpartijen afgesloten om de samenwerking te beëindigen. Resultaat/tijd Middelen
Toelichting .
Ontwikkelingen? Er zijn verder geen ontwikkelingen.
Bestuursrapportage Najaar 2021
29
Wat mag het kosten? Programma 3 Fysieke Leefomgeving Mutaties grootste afwijkingen (> € 25.000) per taakveld
2021
2022
2023
2024
a
Verkeer en vervoer
-489.691
-86.673
-52.609
-87.787
b
Riolering Lasten
0
41.248
41.248
41.248
Riolering Baten
0
-41.248
-41.248
-41.248
Afval
35.406
0
0
0
Ruimtelijke ordening
23.000
23.000
23.000
23.000
Grondexploitatie
20.000
0
0
0
Wonen en bouwen
-139.037
138.963
-37
-37
c d e f
Div. taakvelden
g h
Actualisatie deel B nota BOVO
-125.702
14.720
65.005
13.155
Actualisatie uitvoering lopende investeringen
-267.198
0
0
0
i
Overige kleine verschillen
1.297
1.297
1.297
1.297
-941.925
91.307
36.656
-50.372
Totaal
a. Taakveld Verkeer en vervoer (voordeel in 2021 € 489.691, voordeel in 2022 € 86.673, voordeel in 2023 € -52.609 en in 2024 een voordeel van € 87.787) Stabiliseren Lagecampseweg (nadeel van € 9.614 in 2022 aflopend naar een nadeel van € 9.494 in 2024) De Lagecampseweg te Eldik moest versterkt en gestabiliseerd worden. Oorzaak hiervan zijn de lage en hoge waterstanden. De benodigde stalen damwanden zijn vanwege de omgevingsrisico’s door ons alvast besteld. Wij hebben u via een raadsinformatiebrief (23 augustus) hierover geïnformeerd. Vragen naar aanleiding van deze raadsinformatiebrief hebben we beantwoord en heeft u ontvangen op 21 september. In 2021 betekent dit een extra benodigd investeringsbudget van € 360.500. Het extra investeringsbudget komt via een kapitaalslast (rente en afschrijving) met een afschrijvingstermijn van 60 jaar ten laste van de financiële positie. We vragen de raad het benodigde investeringsbudget van € 360.500 beschikbaar te stellen. Omzetten van de voorziening Verkeer en Vervoer naar een reserve (voordeel van € 489.691 in 2021, voordeel van € 96.287 in 2022, voordeel van € 52.609 in 2023 en een voordeel in 2024 van € 97.281 in 2024.
Rekening houdend met de mutaties in reserves per saldo budgettair neutraal) De accountant heeft bij het vaststellen van de jaarstukken 2020 aangegeven dat het niet juist is dat er een voorziening verkeer en vervoer is gevormd voor de verkeersprojecten uit het NederBetuws Verkeer en VervoersPlan (NBVVP) (met een waarde van kleiner dan € 25.000). Dit omdat het niet gaat om onderhoud, maar aanpassingen van bestaande verkeerssituaties. De voorziening verkeer en vervoer moet daarom worden omgezet naar een reserve verkeer en vervoer. We stellen de raad daarom voor om de huidige voorziening vrij te laten vallen en in te stemmen met het vormen van de Reserve Verkeer en Vervoer. De nieuw te vormen reserve wordt gedekt uit de vrijval van de "oude" voorziening en de algemene reserve. Per saldo verloopt het budgettair neutraal en moet u deze mutatie zien in relatie met de verantwoording onder mutaties reserves onderaan dit programma en onder de mutatie reserves Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VPB en onvoorzien.
Bestuursrapportage Najaar 2021
30
b. Taakveld Riolering (voordeel en een nadeel € 41.248 vanaf 2022) Doorgeschoven investeringsbudgetten Riolering Bij de heroverwegingen in de Kadernota 2022-2025 zijn de projecten De Leede, Dichterswijk en de Nassaulaan in tijd doorgeschoven voor wat betreft de investeringsbudgetten voor wegen en verkeer & vervoer. Omdat Riolering een gesloten systeem is, leverde het doorschuiven in tijd voor de voor de financiële positie geen voordeel op. Voor Riolering zijn deze investering ook in tijd doorgeschoven en betekent een voordeel en een nadeel van € 41.248. Deze mutaties zijn in deze rapportage verwerkt. c. Taakveld Afval (nadeel incidenteel € 35.406) Meicirculaire 2021 In de kadernota 2022-2025 bent u geïnformeerd over de uitkomsten van de meicirculaire 2021. Het effect voor programma 3 voor het jaar 2021 ziet u hier verwerkt en betreft een mutatie voor het taakveld Afval. Het incidentele nadeel moet u in relatie zien met het voordeel (toename algemene uitkering) zoals gemeld bij het taakveld algemene uitkering onder Algemene Dekkingsmiddelen , Overhead, Vpb en Onvoorzien. d. Taakveld Ruimtelijke ordening (nadeel structureel € 23.000 vanaf 2021) M3 Regiekamer overeenkomsten (nadeel structureel € 23.000) In 2021 is tot peildatum 1 oktober sprake van een incidenteel nadeel van € 13.000.
Dit betreft gemaakte kosten die op grond van de overeenkomst met de initiatiefnemer niet kunnen worden verhaald. Over het hele jaar bezien verwachten wij totaal € 38.000 aan niet-verhaalbare kosten. Het gaat daarbij om de kosten voor het opstellen van een aantal anterieure overeenkomsten waarvan de inschatting is dat de initiatiefnemers alsnog besluiten hun initiatief niet door te zetten en het dus niet tot ondertekening van de overeenkomst komt. In dat geval hebben wij geen grondslag om de reeds gemaakte kosten te verhalen. We hebben destijds bij de implementatie van deze werkwijze een structureel budget opgenomen van € 15.000 voor het afdekken van niet verhaalbare kosten. Inmiddels is mede gelet op de omvang van de onderhanden projectenportefeuille dit bedrag niet langer toereikend. Het voorstel is om met ingang van 2021 het betreffende budget structureel op te hogen met € 23.000. e. Taakveld Grondexploitaties (niet bedrijventerreinen) (nadeel incidenteel € 20.000 in 2021) Fructus II Dodewaard. (nadeel incidenteel € 20.000) Voor het opstellen van een planologisch kader, zijn eenmalige kosten van € 20.000 nodig. Dit kader wordt opgesteld zodat alle toekomstige fasen van Fructus integraal ontwikkeld kunnen worden. Deze eenmalige kosten kunnen later in het proces niet verhaald worden op derden.