Bijlage 1 - Beheerplan gebouwenbeheer 2022-2025

Beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen 2022-2025

Betreft: Status: Datum: Afdeling: Auteur: 1e beoordelaars: 2e beoordelaars:

Beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen 2022-2025 Definitief versie 1 22 november 2021 Fysieke en Sociale Pijler / team Gebouwenbeheer Gerard van Os, senior medewerker team gebouwenbeheer Medewerkers team gebouwenbeheer, adjunct manager Fysieke Pijler Financiële adviseurs Fysieke en Sociale Pijler en beleidsmedewerkers Sociale Pijler

2

Inhoudsopgave Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

14

Hoofdstuk Inleiding Team gebouwenbeheer Definitie gebouwenbeheer Gemeentelijke en wettelijke kaders gebouwenbeheer Doelstelling gemeentelijk gebouwenbeheer Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) Duurzaam en verantwoord gebouwenbeheer Totstandkoming beheerplan Gebouwen gemeente Neder-Betuwe Onderhoudsniveau gemeentelijke gebouwen Waargemaakte ambities en opgevolgde ontwikkelingen tijdens beheerplanperiode 2018-2021 Speerpunten uit beheerplan 2022-2025 Duurzaam meerjarig onderhoudsplan (DMJOP) gemeentelijke gebouwen a. algemeen DMJOP b. kerktorens en monumenten c. gebouwen met een gemeentelijke functie d. overige gebouwen e. welzijnsgebouwen f. tijdelijke (onderwijs)huisvesting g. binnensportgebouwen h. sportinventaris en -vloeren en scheidingswanden i. meubilair gemeentehuis j. valbeveiliging k. NEN 3140 l. toekomstige ontwikkelingen en innovaties Financieel voordeel ten opzichte van het oude beheerplan 2018-2021

Pagina 4 5 7 8 8 9 9 10 11 13 14 16 18 18 18 21 23 24 26 29 31 33 36 37 40 42

Bijlage 1: overzicht gemeentelijke gebouwen en overige objecten Bijlage 2: overzicht totalen exploitatiebudgetten, voorzieningen en investeringen Bijlage 3: overzicht monumenten en gedenktekens

3

1. Inleiding Dit beheerplan duurzaam meerjarig onderhoud gemeentelijke gebouwen (hierna beheerplan genoemd) geeft voor 2022 tot en met 2025 een beeld van het duurzaam beheer, onderhoud aan en exploitatie van de gemeentelijke gebouwen en bijbehorende terreinen, installaties1 en financiën. Dit beheerplan bevat een meerjarige exploitatiebegroting voor het dagelijks klein onderhoud, opheffen van schades, calamiteiten, storingen en klachten en een meerjarig onderhoudsplan (MJOP). Het MJOP is grotendeels tot stand gekomen aan de hand van onafhankelijk uitgevoerde (NEN 27672) inspecties. Dit vormt een nulmeting om de staat van de gebouwen, terreinen en installaties te beoordelen en daarop het onderhoud af te stemmen3. De inspectieresultaten zijn gebaseerd op verwachte uitvoeringsperiodes en geschatte kosten. Het moment van uitvoering kan door omstandigheden immers afwijken van de planning, evenals de werkelijke kosten kunnen afwijken van de kostenraming (door o.a. prijsstijgingen). De aard en omvang van de geconstateerde tekortkomingen bepaalt of werkzaamheden afzonderlijk of vanuit efficiencyoverwegingen geclusterd voor een of meerdere gebouwen worden opgepakt als een project of groot onderhoudswerk.

Bij de NEN 2767 inspecties wordt voor de aanbevolen werken, leveringen en/of diensten een onderscheid gemaakt of deze een relatie hebben met het dagelijks onderhoud of door de aard en omvang als groot onderhoud kunnen worden gezien. Dit bepaalt of er sprake is van klein onderhoud wat ten laste van de exploitatiebegroting kan worden uitgevoerd of sprake is van grootschalig en mogelijk jaaroverschrijdend werk waarmee voor meerdere jaren de kwaliteit van een gebouw, terrein of installatie in stand wordt gehouden of de levensduur wordt verlengd. Dit beheerplan geeft de meerjarige ambities van team gebouwenbeheer weer en bevat een meerjarige begroting die volgens de financiële richtlijnen als volgt kan worden onderscheiden: ‒ ‒ ‒

exploitatiebegroting met verhuuropbrengsten en kosten voor klein onderhoud, dagelijks opheffen van schades, calamiteiten, storingen en klachten en opvolgen van kleinschalige aanbevelingen uit de NEN 2767 inspecties, die als klein dagelijks onderhoud kunnen worden getypeerd; vormen van voorzieningen voor grootschalig, mogelijk geclusterd onderhoud en/of vervanging van bestaande elementen in of aan de gemeentelijke gebouwen (groot onderhoud, verbouw en renovaties) waarmee voor meerdere jaren de kwaliteit wordt geborgd; investeringen die betrekking hebben op nieuwbouw of aanpassingen aan bestaande elementen in gemeentelijke gebouwen, boven de € 25.000, waarbij sprake is van een significante kwaliteitsverbetering, levensduurverlenging of aanpassingen op grond van wetgeving (zoals het plaatsen van PV panelen of aanbrengen van valbeveiligingsvoorzieningen).

1

Zoals elektra-, verwarmings-, ventilatie- en luchtbehandelingsinstallaties en brandmeld-, ontruimings- en afstandsbeheersystemen (domotica) en liften. 2 NEN 2767 is een Nederlandse richtlijn en dé norm voor objectieve conditiemeting van de kwaliteit van bouw- en installatiedelen bij gebouwen, terreinen en installaties. 3 Daar waar verderop in dit beheerplan wordt geschreven over gebouwen, kan dat ook betrekking hebben op de bijbehorende terreinen en aanwezige installaties.

4

Naast dekking uit de meerjarige begroting voor werken, leveringen en/of diensten worden ook de mogelijkheden verkend om aanspraak te kunnen maken op Rijks- of Provinciale subsidies. Voor de aanschaf van (bouw)materialen en inkoop van nutsvoorzieningen wordt in dit beheerplan een kanttekening geplaatst dat het beeld bestaat dat kosten substantieel kunnen stijgen. De omvang van eventuele stijgingen zijn nog niet te overzien en derhalve niet meegenomen in dit beheerplan. Vooralsnog is voor werken, leveringen en diensten uitgegaan van het prijspeil 2021. In geval van prijsstijgingen vanaf 2022 en verder zal via de geijkte P&C momenten daarvan melding worden gemaakt, waar noodzakelijk om budgetsuppletie worden gevraagd en verantwoording worden afgelegd. In tegenstelling tot eerdere beheerplannen waarin informatie over de gebouwen versnipperd werd weergegeven, is dit beheerplan hoofdzakelijk opgebouwd rondom de verschillende gemeentelijke gebouwen. Daardoor zijn alle werken, leveringen en diensten gekoppeld aan de gemeentelijke gebouwen en kan gebouwengericht worden gestuurd en verantwoording worden afgelegd. Daar de gemeentelijke gebouwen ook in de financiële administratie afzonderlijk worden weergegeven, worden ambities verwoord in dit beheerplan, een op een verbonden met de bijbehorende budgetten. Daardoor is sprake van gebouwgericht financieel beheer.

Uitzondering hierop vormen onderstaande onderwerpen waarvoor team gebouwenbeheer ook verantwoordelijk is en vanwege het unieke karakter deze apart in dit beheerplan weergeeft. Dit onderscheid voorkomt dat deze onderwerpen in dit beheerplan “verdwijnen” in de veelheid van werken, leveringen en diensten voor de verschillende gebouwen. Het gaat hier om de volgende onderwerpen:     

vervanging van en onderhoud aan meubilair in het gemeentehuis; vervanging van en onderhoud aan sportvloeren, -inventaris en scheidingswanden in binnensportgebouwen; eerste aanschaf van en onderhoud aan valbeveiligingsvoorzieningen4; veilig beheer en onderhoud aan elektrische installaties volgens de NEN 31405; toekomstige, duurzame ontwikkelingen en innovaties die effect hebben op het gebouwenbeheer.

2. Team gebouwenbeheer Alvorens in te gaan op de werken, leveringen en diensten wordt eerst een beeld verschaft over team gebouwenbeheer die uitvoering gaat geven aan dit beheerplan. Team gebouwenbeheer draagt zorg voor het beheer, kwalitatieve en veilige instandhouding en exploitatie van en onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen, bijbehorende terreinen en installaties voor verschillende gebruikers en/of huurders. Dit gebeurt door: 

dagelijks klein onderhoud en opheffen van onvoorziene schades, calamiteiten, storingen en klachten;

4

Het treffen van valbeveiligingsmaatregelen vloeit voort uit de Arbowet en is bedoeld om veilig betreden en werken op daken met een valhoogte vanaf 2,5 meter te garanderen en risico’s te elimineren (zoals werken op hoge daken bij sporthallen of het gemeentehuis). 5 Hierbij gaat het om het veilig gebruik van en onderhoud aan elektrische installaties, marktkasten, PV panelen en gereedschappen door gebruikers, medewerkers van team gebouwenbeheer en installateurs.

5



op plan- en/of projectmatige wijze uitvoeren van grote (geclusterde) onderhoudswerken, zoals herbouw, nieuwbouw en/of renovaties.

Functioneel is team gebouwenbeheer ondergebracht bij de afdeling Fysieke Pijler maar beheert ook gebouwen namens de afdeling Sociale Pijler. Dit kan als volgt worden genuanceerd:  

voor de afdeling Fysiek Pijler beheert, onderhoudt en exploiteert team gebouwenbeheer gebouwen die een gemeentelijke functie vervullen, zoals het gemeentehuis en de gemeentewerven; voor de afdeling Sociale Pijler beheert, onderhoudt en exploiteert team gebouwenbeheer gebouwen met een maatschappelijke of sociale functie. Daarbij gaat het om binnensportgebouwen voor de uitoefening van het bewegingsonderwijs door scholen of stimuleren van verenigingssport en welzijnsgebouwen als ruimte voor sociale of maatschappelijke activiteiten (zoals huisvesting van ouderen- en muziekverenigingen of welzijns- of zorginstanties).

Voor toekomstbestendig gebouwenbeheer is de afgelopen jaren binnen team gebouwenbeheer geïnvesteerd om de taakverdeling adequaat te organiseren om taakversnipperingen en/of -doublures te voorkomen en nieuwe medewerkers in te passen. Dit heeft geresulteerd in het beter organiseren van bij elkaar behorende financiële, administratieve-, beheermatige en technische taken. Dit heeft vanaf 2019 geleid tot de volgende samenstelling van het team gebouwenbeheer: functiebenaming Senior medewerker gebouwenbeheer Accommodatiebeheerder (binnensportgebouwen) Technisch medewerker gebouwenbeheer (grote werken) Technisch medewerker gebouwenbeheer (kleine werken) en accommodatiebeheerder gemeentehuis Medewerker onderhoud gebouwen Administratief/facilitair medewerker gebouwenbeheer Totaal

prestatie per week uren

%

36 18 18

100 % 50 % 50 %

36

100 %

36 326 176 uur

100 % 100 % 5 fte

Verder wordt team gebouwenbeheer via inhuur voor hand- en spandiensten voor 36 uur per week aangevuld met een medewerker van Werkzaak Rivierenland die valt onder de werking van de Participatiewet. Afhankelijk van de aard, omvang en specialistisch karakter van bouwkundige en/of (installatie)technische werkzaamheden wordt steeds de afweging gemaakt om deze in eigen beheer of door gespecialiseerde marktpartijen te laten uitvoeren. In het laatste geval geschiedt dit met inachtneming van de geldende inkoop- en aanbestedingsregels. Dit gebeurt via incidentele opdrachten (regiewerk) of bij een structureel karakter aan de hand van (meerjarige) contracten en overeenkomsten.

6

Na overleg tussen de adjunct managers Bedrijfsvoering en Fysieke Pijler is deze medewerker per 1 september 2021 vanwege een toename aan administratieve taken voor 36 uur per week overgegaan naar team gebouwenbeheer. Daarvoor was deze medewerker voor 24 uur per week aangesteld.

6

3. Definitie gebouwenbeheer Naast gebouwenbeheer wordt soms de benaming vastgoed- of accommodatiebeheer gebruikt. Om verwarring te voorkomen wordt in dit beheerplan met gebouwenbeheer bedoeld:   

           

plannen, begroten, uitvoeren en verantwoorden van klein en groot onderhoud en opheffen van schades, calamiteiten, storingen, klachten en meldingen voor gebouwen, terreinen en installaties en coördineren van leveringen en diensten die daarmee samenhangen; kwalitatieve, veilige en tijdige planning en uitvoering van onderhoud en levering van diensten en materialen voor gebouwen, terreinen en installaties; in overleg met beleidsmedewerkers van de afdeling Sociale Pijler wordt de afweging gemaakt om binnensport- en welzijnsgebouwen voor verschillende doelgroepen beschikbaar te stellen, in stand te houden of onderhoud te matigen of te staken wanneer gebouwen hun gebruiksfunctie verliezen of op de nominatie staan om te worden afgestoten; afweging maken om eigen medewerkers of externe deskundigheid in te zetten op werken; toepassen van inkoop- en aanbestedingsregels bij het aanbesteden van werken, leveringen en diensten; maken van afspraken en beheren van contracten/overeenkomsten met aannemers, installateurs en leveranciers op afgenomen werken, leveringen en diensten; budgetbeheer rondom gebouwen gerelateerde zaken en verantwoorden binnen de financiële administratie en P&C cyclus; facilitair: coördineren van schoonmaak in gemeentelijke gebouwen en beheren van meubilair in het gemeentehuis; (digitaal) monitoren van het energieverbruik en doorbelasten van het gebruik van gebouwen en

kosten voor nutsvoorzieningen aan huurders en gebruikers; waar mogelijk treffen van maatregelen op het gebied van duurzaamheid en energiebesparing, zoals het afkoppelen van verwarmingssystemen van gas, plaatsen van PV panelen, toepassen van LED verlichting, tot nul op de meter in relatie tot energieafgifte; veilig beheer en gebruik van elektrische installaties volgens de NEN 3140; maatregelen treffen voor beveiliging, brand, inbraak, sluiting, ontruiming en legionellapreventie in gebouwen; toegangs- en sleutelbeheer voor alle gemeentelijke gebouwen; toepassen digitaal afstandsbeheer (domotica) op het gebruik van installaties en waar mogelijk gebruik van slimme meters om verbruikscijfers automatisch te verwerken en te kunnen monitoren; administreren van zaken over gebouwenbeheer in daartoe beschikbare gebouwenbeheer- en zaaksystemen.

Als onderdeel van gebouwenbeheer heeft accommodatiebeheer betrekking op:

7

    

plannen en coördineren van het gebruik en/of verhuur van binnensport- en welzijnsgebouwen7 op basis van beschikbaarheids- en bezettingsgegevens in het accommodatieverhuursysteem; beheren, laten inspecteren en plegen van onderhoud aan sportvloeren, -inventaris en scheidingswanden in binnensportgebouwen; factureren van gebruik van gebouwen en afgenomen nutsvoorzieningen; beheren van huurcontracten en -overeenkomsten met huurders en gebruikers; onderhouden van contacten met huurders en gebruikers.

4. Gemeentelijke en wettelijke kaders gebouwenbeheer Bij de uitvoering van dit beheerplan wordt rekening gehouden met uitgangspunten uit wet- en regelgeving, het coalitieprogramma, gemeentelijke plannen en/of beleidsuitgangspunten, zoals het aanbieden van binnensportgebouwen voor bewegingsonderwijs en verenigingssport en op het gebied van duurzaamheid handelen volgens de bepalingen uit de duurzaamheidsvisie/klimaatnota van de gemeente Neder-Betuwe. Specifiek vindt beheer en onderhoud aan gebouwen, terreinen en installaties plaats met inachtneming van de volgende wet- en regelgeving: 

       

voor dit beheerplan uitvoeren van conditiemetingen naar de staat van gebouwen, terreinen en installaties volgens de NEN 2767; in acht nemen van de Erfgoedwet bij het plegen van onderhoud aan monumentale gebouwen (zoals kerktorens) en daarvoor onderhouden van contacten met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed; veilig gebruik van en werken met elektrische installaties volgens de Arbowet en de NEN 3140; veilig werken op hoge daken volgens de Arbowet; borgen van (brand)veilig gebruik van gebouwen volgens de bepalingen in het Bouwbesluit; omgaan met asbest volgens (Europese) milieuwetgeving en asbestsaneringsbesluit; in acht nemen van de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en Wet Bescherming Persoonsgegevens bij gebruik van persoonsgegevens en cameratoezicht tegen vandalisme; besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) met betrekking tot financieel beheer en verantwoording; opvolgen van landelijke en/of regionale inkoop en -aanbestedingsregels.

5. Doelstelling gemeentelijk gebouwenbeheer Team gebouwenbeheer zet via de uitvoering van haar beheer-, exploitatie- en onderhoudstaken in op kwalitatieve en duurzame instandhouding van de gebouwen, terreinen en installaties voor adequaat en veilig gebruik door gebruikers en huurders. Vanuit kostenoverwegingen is daarbij sprake van sober en doelmatig onderhoud dat past bij de functie, aard en omvang van gebruik en toekomstverwachtingen voor het betreffende gebouw. Onder het hoofdstuk onderhoudsniveau gebouwen wordt een toelichting

7

Voor binnensportgebouwen worden scholen als groot gebruikers aangemerkt in het kader van bewegingsonderwijs (overdag). In de avonduren maken hoofdzakelijk sportverenigingen gebruik van de binnensportgebouwen en worden bij restcapaciteit drie binnensportgebouwen beschikbaar gesteld voor incidentele verhuur.

8

gegeven op de onderhoudsniveaus die voor kwalitatieve, duurzame en veilige instandhouding worden nagestreefd. 6. Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) Met betrekking tot MVO wordt team gebouwenbeheer aangevuld met de inzet voor 36 uur per week door een medewerker die valt onder de werking van de Participatiewet. Deze medewerker is belast met handen spandiensten, in bijzonder rondom het beheer van de binnensportgebouwen (overwegend bij sporthal De Biezenwei tijdens de daguren). Verder wordt schoonmaakcapaciteit ingehuurd bij Werkzaak Rivierenland. Tot 2022 is Werkzaak Rivierenland belast met de schoonmaak van verschillende binnensport- en welzijnsgebouwen en het gemeentehuis in Opheusden en de gemeentewerf in Kesteren. Door een beperkte instroom van mensen die vallen onder werking van de Participatiewet zal Werkzaak Rivierenland vanaf 1 januari 2022 slechts de schoonmaak van het gemeentehuis in Opheusden, gemeentewerf in Kesteren, sporthal De Linie in Ochten, sporthal De Eng in Dodewaard en gymzaal Echteld voor haar rekening kunnen nemen. De schoonmaak vanaf 1 januari 2022 aan de overige binnensport- en welzijnsgebouwen (inclusief het schoolgebouw aan de Tollenhof in Kesteren) zal tijdens de opmaak van dit beheerplan via een (Europese) aanbesteding in de markt worden weggezet. Vanuit de MVO gedachte vormt social return een belangrijk gunningscriterium.

Om de lokale economie te steunen en lokale werkgelegenheid te bevorderen is het streven om -waar mogelijk en toegestaan- binnen de inkoop- en aanbestedingsregels, werken, leveringen en diensten af te nemen bij lokale ondernemers en leveranciers. 7. Duurzaam en verantwoord gebouwenbeheer Team gebouwenbeheer streeft erna om werkzaamheden vanuit efficiencyoverwegingen en het realiseren van schaalvoordelen zoveel mogelijk te clusteren en gebruik te maken van duurzame materialen. Bij installaties worden innovaties en marktontwikkelingen op de voet gevolgd en waar mogelijk toegepast, die bijdragen aan een gunstig gebruik en/of verbruik. Zo wordt bij vervanging van verwarmings-, ventilatie- en luchtbehandelingssystemen gekeken wat de mogelijkheden zijn om deze installaties in lijn met het overheidsbeleid respectievelijk af te koppelen van gas en de CO2 uitstoot te verlagen. In het kader van duurzaamheid en energiebesparing wordt verder gekeken naar de toepassing van LED verlichting of het plaatsen van PV panelen op gebouwen waar sprake is van een omvangrijk elektraverbruik. Overweging daarachter is om de investeringen via gunstig energieverbruik snel terug te verdienen. Waar noodzakelijk vindt dit plaats in overleg met de programmamanager duurzaamheid en klimaat.

Digitaal afstandsbeheer (domotica) wordt -waar mogelijk- in combinatie met slimme meters toegepast om op afstand installaties te kunnen monitoren en te besturen en onnodig reizen voor bediening of opnemen van meterstanden tot een minimum te beperken. Alle verbruikscijfers worden vastgelegd in een energiebeheersysteem (Erbis One). Tot 2022 lagen de inspanningen voor team gebouwenbeheer hoofdzakelijk bij de technische instandhouding van de gebouwen en daarin aanwezige installaties. Dit zal vanaf 2022 veranderen door meer te monitoren op de verbruikscijfers en technische medewerkers te betrekken wanneer onacceptabele zaken om technische maatregelen vragen (sturen op effectieve en doelmatige werking van elektra-, ventilatie-, luchtbehandelings- en verwarmingssystemen). Op het gebied 9

van energiebesparing geeft team gebouwenbeheer ook inzicht in het energielabel van een gebouw waarmee de energiezuinigheid een indicator kan vormen voor eventuele maatregelen. Tussen 2018 en 2020 is om gas af te koppelen bij gasgestookte verwarmingsinstallaties een pilot uitgevoerd met betrekking tot de plaatsing van warmtepompen in sporthal De Leede en gymzaal Echteld. De pilotresultaten vertoonden onvoldoende aanknopingspunten om de warmteafgifte met warmtepompen in alle overige binnensportgebouwen verder uit te rollen en zijn daarmee samenhangende investeringskredieten teruggegeven. Verder zal de warmteopwekking met warmtepompen in sporthal De Leede en gymzaal Echteld ook in 2022 nog aandacht vragen om een stabiele situatie te realiseren. Daarvoor worden vanaf 2021 andere duurzame warmteafgifteoplossingen verkend voor de (binnensport)gebouwen. Vanwege steeds warmere voorjaren en zomers zal naast duurzame warmteafgifte ook aandacht worden geschonken aan het koelen van gebouwen (wat steeds vaker een probleem vormt). Daarvoor kijkt team gebouwenbeheer naar geïntegreerde warmte- en koeloplossingen. Via een raadsinformatiebrief8 is de gemeenteraad over deze ambitie geïnformeerd. In 2021 heeft al een verkenning plaatsgevonden wat bijvoorbeeld vacuümbuizen kunnen bijdragen aan het (bij)verwarmen en koelen van gemeentelijke gebouwen.

Dit zal in 2022 en verder een vervolg krijgen door ook andere alternatieven te onderzoeken. Daarvoor wordt toenadering gezocht tot de programmamanager duurzaamheid en klimaat om zijn gedachtegoed over duurzame warmte- en energieafgifte bij oplossingen te betrekken en wegen voor eventuele subsidieaanvragen te kunnen bewandelen. Verder zijn alle hoge gebouwen met omvangrijke dakoppervlaktes en/of gebouwen waar sprake is van aanzienlijk elektraverbruik (deels) voorzien van PV panelen. Verder heeft de renovatie van de gemeentewerf in Kesteren naast schilderwerk, vervanging van het dak door hoog isolerende dakplaten en plaatsen van PV panelen, eraan bijgedragen dat asbesthoudende dakplaten zijn verwijderd. Dat geldt ook voor de afgestoten woning aan de Hamsestraat 77 in Opheusden waar voorafgaand aan de verkoop asbestsanering heeft plaatsgevonden bij de sloop van de naastgelegen schuren. Daarmee is gehoor gegeven aan milieuwetgeving en het asbestsaneringsbesluit. In lijn met de gemeentelijke duurzaamheidsvisie en klimaatnota heeft team gebouwenbeheer aandacht voor duurzame alternatieven voor de warmteafgifte in gemeentelijke gebouwen en vervult een voorbeeldfunctie om -waar mogelijk- haar eigen gebouwen te voorzien van duurzame en energiebesparende oplossingen. 8.

Totstandkoming beheerplan Aan dit beheerplan liggen voor de meeste gebouwen en daarin aanwezige installaties NEN 2767 inspecties ten grondslag. Deze inspecties zijn uitgevoerd door een onafhankelijke marktpartij. De inspectieresultaten zijn vertaald naar een MJOP, welke worden verwerkt in een nieuw beheersysteem (O Prognose). Het gaat hier te ver om de omvangrijke (circa 25) inspectierapporten en gedetailleerde werkbegrotingen bij te voegen.

8

Met zaaknummer Z/20/069673/UIT/20/133968.

10

Los van de NEN 2767 inspecties zijn de volgende aanvullende inventarisaties uitgevoerd en in dit beheerplan verwerkt die tot het werkveld van team gebouwenbeheer behoren:       



meerjarige onderhoudsinspecties voor de 6 onder gemeentelijk beheer vallende kerktorens, met daaraan gekoppeld een subsidieaanvraag voor instandhouding van deze monumentale gebouwen, waarvoor in 2020 bij beschikking subsidies zijn toegewezen; meerjarige inspecties naar de werking van kerkklokken en daarmee samenhangende elementen in de gemeentelijk beheerde kerktorens; inspecties voor het meerjarig onderhoud aan en vervanging van sportinventaris, -vloeren en scheidingswanden in de binnensportgebouwen; risico-inventarisaties & evaluaties (RI&E’s) voor het aanbrengen van valbeveiligingsvoorzieningen; inventarisatie voor de vervangingsnoodzaak van meubilair in het gemeentehuis in Opheusden9; nulmeting voor het inbedden van NEN 3140 voor het beheer en onderhoud aan elektrische installaties; inventarisatie naar het effectief en veilig gebruik van luchtbehandelings- en ventilatiesystemen in de gemeentelijke gebouwen. Dit onderwerp heeft versnelde aandacht gekregen nadat Covid-19 haar intrede deed en vraagtekens werden geplaatst bij de verspreiding van bacteriën en virussen via dergelijke systemen. Naar verwachting komen eind 2021 de inspectieresultaten beschikbaar om aansluitend passende maatregelen te kunnen treffen; onderzoek naar de aanwezigheid van loden leidingen in oude gebouwen die effect kunnen hebben op de drinkwaterkwaliteit.

9. Gebouwen gemeente Neder-Betuwe Team gebouwenbeheer beheert namens de gemeente Neder-Betuwe circa 25 gebouwen en diverse objecten die zijn onder te verdelen in de volgende categorieën: a. gebouwen ondersteunend aan de gemeentelijke bedrijfsvoering, zoals gemeentehuis en gemeentewerven; b. historische en monumentale gebouwen en objecten, zoals kerktorens en monumenten/gedenktekens; c. binnensportgebouwen, zoals gymzalen en sporthallen en -kantines; d. welzijnsgebouwen die een sociale of maatschappelijke functie vervullen, waarin o.a. ouderen- en muziekverenigingen en welzijns- en zorginstanties zijn gehuisvest10; e. strategische gebouwen, die geen directe functie vervullen maar strategisch als gebouw, locatie of als tijdelijke huisvesting van meerwaarde kunnen zijn. Dit varieert van een voormalig schoolgebouw (Oude Pantarijn aan de Tollenhof in Kesteren) tot een voormalig kinderdagverblijf voor tijdelijke huisvesting van de bibliotheek (Anna van Burenlaan in Dodewaard); f. overige gebouwen en objecten. Dit varieert van schuren, bergingen en/of baarhuisjes op begraafplaatsen, marktkasten tot zelfs een volière in Opheusden. 9

Door Covid-19 lijkt thuiswerken meer vanzelfsprekend te zijn geworden waarmee bij vervanging van meubilair ook rekening zal worden gehouden. Een eerder geopperde uitbreiding voor Covid-19 met omvangrijke investeringen zal geen vervolg krijgen (standpunt MT+ van 24 juni 2021). Vanuit de heroverwegingsoperatie zal refurbishing en/of herstoffering tegen aanzienlijk lagere kosten de voorkeur krijgen boven vervanging door nieuw meubilair. 10 Dorpshuizen vallen niet onder het gemeentelijk gebouwenbeheer.

11

In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van alle gemeentelijke gebouwen en overige objecten. Bij de volgende gebouwen is team gebouwenbeheer terughoudend met kostbare en grootschalige investeringen, omdat de functie of het gebruik van het gebouw als gevolg van een bestuurlijk besluit of de heroverwegingsoperatie in 2021 aan de orde is gesteld:   





 

bij sporthal De Eng in Dodewaard ligt een bestuurlijk besluit om een verkenning te starten om de sporthal onderdeel te laten worden van een multifunctionele accommodatie (MFA), waarbij een nog te vormen stichtingsbestuur naar verwachting het beheer grotendeels zal gaan overnemen; welzijnsgebouw Columbus in Ochten is een verouderd gebouw met beperkt gebruik waarin minimaal wordt geïnvesteerd vanwege toekomstige herontwikkeling in de vorm van het centrumplan Ochten. Bij de heroverwegingsoperatie is dit gebouw geoormerkt om geringere aandacht te geven; woning aan de Lambartus van Ingenstraat 2 in Ochten is vanuit strategische overwegingen aangekocht en ook gevestigd op de locatie van het toekomstig centrumplan Ochten. Deze woning is vanuit antikraak overwegingen aan een externe beheerorganisatie (Alvast) overgedragen voor tijdelijke bewoning en onderhoud. Bij de heroverwegingsoperatie is deze woning geoormerkt om op termijn af te stoten voor de realisatie van het centrumplan Ochten; welzijnsgebouw het Trefpunt in Kesteren ligt in een gebied met veel scholen die met een gebrek aan onderwijsruimte en parkeerproblemen kampen, waardoor het gebouw en terrein van strategisch nut kunnen zijn.

Bij de heroverwegingsoperatie heeft dit gebouw de status van strategisch object behouden maar zal het onderhoud ook voor de huidige huurders doelmatig worden opgepakt (Filadelfia kerk en speelotheek); het oude schoolgebouw aan de Tollenhof 1 in Kesteren (Oude Pantarijn) krijgt van 2020 tot en het einde van het schooljaar 2025 hernieuwd een onderwijsfunctie om tijdelijk gebrek aan onderwijsruimte op te vangen. Dit betreft een tijdelijke maatregel vooruitlopend op het invulling geven aan het Integraal Huisvestingsplan Scholen (IHP11). Gezien de afgeschreven staat van het gebouw is sprake van sober en doelmatig onderhoud waarvoor minimaal budget beschikbaar is; damwandloods aan de Hamsestraat 77 in Opheusden komt op termijn in aanmerking voor sloop om het terrein ter beschikking te stellen voor andersoortige grondexploitatie (zoals woningbouw); welzijnsgebouw De Notenbalk in Opheusden kende tot 2021 nauwelijks huurinkomsten en is vanaf 2022 in beeld om gedeeltelijk te verhuren aan de naastgelegen Hervormde school om in onderwijscapaciteit te voorzien en daarmee extra huurinkomsten te genereren om een exploitatietekort af te wenden.

Uiteraard zal team gebouwenbeheer bij alle bovengenoemde gebouwen passend onderhoud plegen wat recht doet aan de aard en omvang van gebruik en om kapitaalvernietiging van gemeentelijk vastgoed te voorkomen. Dit zal uiteraard in nauw overleg met de (adjunct) managers van de afdeling Fysieke en Sociale Pijler en de portefeuillehouder geschieden.

11

Het IHP is onder regie van de afdeling Sociale Pijler en via interactie tussen de gemeente en schoolbesturen opgesteld om meerjarig inzicht en grip te krijgen op de ontwikkelingen rondom de onderwijshuisvesting.

12

10. Onderhoudsniveau gemeentelijke gebouwen Het onderhoudsniveau van de gemeentelijke gebouwen, terreinen en installaties wordt bepaald door de conditiemeting volgens de conditiescoretabel behorende bij de NEN 2767. De NEN 2767 is een normering die is ontwikkeld om op objectieve wijze de staat en kwaliteit van gebouwen, terreinen en installaties te bepalen. De NEN 2767-systematiek bepaalt aan de hand van een conditiemeting de conditiescore van een object. Hierbij geldt dat conditiescore 1 gelijk staat aan nieuwbouw en conditiescore 6 het einde van de technische levensduur typeert. De keuze voor een bepaald conditieniveau heeft vanzelfsprekend ook effect op het onderhoud en bijbehorende kosten. Dit zijn de spreekwoordelijke knoppen om het onderhoud en de kosten te reguleren. Vanuit de heroverwegingsoperatie wil team gebouwenbeheer daar vanaf 2022 en verder ook een bijdrage aan leveren door een conditieniveau voor onderhoud aan te houden die recht doet aan de aard, functie en ouderdom van een gebouw en omvang van gebruik. In onderstaand overzicht wordt een en ander over de conditiescores toegelicht.

De inspecties voor dit beheerplan zijn uitgevoerd volgens de NEN 2767 (mits het om gebouwen, terreinen en installaties gaat). Voor de gebouwen worden -mede vanuit kostenoverwegingen- onderstaande NEN 2767 classificaties aangehouden. Dit is gelijk aan de overwegingen in het beheerplan 2018-2021.   

12

gebouwen met een representatieve functie of monumentale waarde worden beheerd op niveau 2 tot 3 van de NEN 2767. Bij renovaties wordt voor deze gebouwen NEN 2767 niveau 2 gehanteerd12 (denk aan het gemeentehuis en gemeentelijk beheerde kerktorens); functionele gebouwen zoals binnensport- en welzijnsgebouwen worden beheerd op niveau 3 tot 4 van de NEN 2767. Bij renovaties wordt voor deze gebouwen NEN 2767 niveau 2 tot 3 gehanteerd; gebouwen waarbij de intentie bestaat tot verkoop of overdracht, worden afhankelijk van het type gebouw en aard van het gebruik, beheerd op NEN 2767 niveau 3 of 4. Bij deze gebouwen wordt het Bij renovaties of groot onderhoud wordt altijd het hoogste niveau nagestreefd.

13



onderhoud zoveel mogelijk uitgesteld of gematigd (zoals voormalige peuterspeelzaal Dijkkwetters in Dodewaard die tijdelijk in gebruik is gegeven aan de bibliotheek); gebouwen die op de nominatie staan voor afstoting of sloop, worden -afhankelijk van het gebruikbeheerd op NEN 2767 niveau 4 of 5. Leegstaande gebouwen zonder gebruiksfunctie worden beheerd op niveau 6 waarbij het beheer voornamelijk bestaat uit het sturen op veiligheid (waaronder antikraak) en het voorkomen van overlast voor de omgeving.

De NEN 2767 inspecties hebben in 2021 uitgewezen dat de gemeentelijke gebouwen, terreinen en installaties aan bovenstaande conditieniveaus voldoen. 11. Waargemaakte ambities en opgevolgde ontwikkelingen tijdens beheerplanperiode 2018-2021 Team gebouwenbeheer legt graag rekenschap af over de ambities die vanuit het beheerplan 2018-2021 zijn opgepakt. Dat is een belangrijk vertrekpunt om de ambities voor 2022 en verder voort te zetten (onder meer als vervolg op jaaroverschrijdende vervolgstappen uit het vorige beheerplan). Naast het dagelijks onderhoud en schade-, storings-, calamiteiten- en klachtenafhandeling bij de gemeentelijke gebouwen heeft team gebouwenbeheer de volgende ambities uit het beheerplan 2018-2021 of onvoorziene ontwikkelingen waargemaakt:  









alle binnensportgebouwen, gemeentehuis en gemeentewerven in Kesteren en Opheusden zijn (deels) voorzien van PV panelen; pilot voor het afkoppelen van gas en plaatsen van warmtepompen bij sporthal De Leede en gymzaal Echteld is afgerond maar blijft voor de toekomst aandacht vragen om een betrouwbare werking te garanderen. Op basis van de resultaten waren er onvoldoende aanknopingspunten om breder toe te passen op de overige binnensportgebouwen. Vanaf 2021 worden voor de overige (binnensport)gebouwen andere duurzame alternatieven verkend (mits vervanging noodzakelijk is); groot onderhoud/renovatie bij sporthal De Biezenwei en welzijnsgebouw De Snellenburg in Opheusden is afgerond. In 2018 en 2019 is groot onderhoud gepleegd waarbij het moment is aangegrepen om deze sporthal en welzijnsgebouw te verduurzamen (o.a. plaatsen van PV panelen), qua aanzien te verbeteren en de binneninrichting weer up-to-date te maken voor de komende 30 jaar; door warme voorjaren en zomers en klachten van medewerkers is het klimaatsysteem in het gemeentehuis in Opheusden geoptimaliseerd en zijn koelsystemen aangebracht in de bovenzaal van sporthal De Linie en welzijnsgebouw De Snellenburg om respectievelijk binnensport en gebruik door het consultatiebureau te veraangenamen.

Bij het consultatiebureau is in 2020 tevens een Co2 installatie aangebracht om onverantwoorde Co2 waardes na klachten weg te nemen; groot onderhoud aan de gemeentewerf in Kesteren. Deze gemeentewerf is verhuurd aan Afvalverwijdering Rivierenland (Avri). De renovatie had betrekking op het buitenschilderwerk, vervanging van het asbesthoudende dak door dakplaten met hoge isolatiewaarde en plaatsen van PV panelen; al enkele jaren vraagt de inzet op de schoonmaak van gebouwen door Werkzaak Rivierenland de nodige aandacht door beperkte instroom van mensen die vallen onder de werking van de Participatiewet. Daardoor zijn in 2021 voorbereidingen getroffen om het schoonmaakwerk via een Europese aanbesteding vanaf 2022 weer aan een geschikte marktpartij te gunnen (met inachtneming van social return). 2022 zal in het teken staan om een goede samenwerking op te bouwen met een 14







 



 

nieuwe marktpartij en de goede verstandhouding met Werkzaak Rivierenland te continueren voor de schoonmaak van het gemeentehuis in Opheusden en gemeentewerf in Kesteren; in 2020 is een start gemaakt om de noodzaak aan valbeveiligingsmaatregelen op hoge daken volgens de Arbowet in kaart te brengen. Daaraan liggen RI&E’s ten grondslag, is een protocol opgesteld waaraan aannemers en eigen medewerkers tijdens werkzaamheden op hoge daken moeten voldoen en is in 2021 een start gemaakt met het treffen van de belangrijkste valbeveiligingsmaatregelen. Het aanbrengen van de resterende valbeveiligingsmaatregelen moet in 2022 een vervolg krijgen; in 2020 is een start gemaakt met de implementatie van de NEN 3140 om volgens de Arbowet veilig gebruik en werking van en onderhoud aan elektrische installaties te borgen. In 2021 is de verwerving gestart van een bevoegde marktpartij om nulmetingen uit voeren voor de beeldvorming over de noodzakelijke en toekomstige maatregelen. Bij deze nulmetingen wordt ook veilige werking van PV panelen in beschouwing genomen13.

De nulmetingen geven uitsluitsel over de vervolgmaatregelen en investeringen die in 2022 moeten worden opgepakt (en nu nog niet zijn te overzien); in 2020 zijn NEN 2767 inspecties uitgevoerd voor het meerjarig onderhoud aan de gemeentelijke kerktorens, zijn subsidies aangevraagd en gehonoreerd en de werkzaamheden voor de jaarschijf 2021 in uitvoering gegeven. Meerjarig onderhoud aan de kerktorens is in september 2021 gestart en krijgt in 2022 en verder een vervolg; in 2020 is uit inspectie een aanzienlijke schade aan de kerkklok in Ochten gebleken, wat een kostbare en ingrijpende renovatie tot gevolg had. Na renovatie is kritiek van omwonenden over de klankkleur weggenomen; het voormalig politiebureau aan de Nedereindsestraat 1 in Kesteren en een woning met asbesthoudende schuren aan de Hamsestraat 77 in Opheusden zijn verkocht, waarbij in het laatste geval eerst asbestsanering voorafgaand aan de sloop van de naastgelegen schuren heeft plaatsgevonden. Ook de aula op begraafplaats Markhof is in december 2020 verkocht, waarmee problemen rondom de inning van huur en lastige exploitatie van dit “exotisch vastgoed” is afgewend; medio 2020 is het voormalig schoolgebouw aan de Tollenhof in Kesteren vanwege een tekort aan onderwijsruimte voor een tijdelijke onderwijsfunctie weer in gebruik genomen.

Daarvoor is een NEN 2767 inspectie uitgevoerd en zijn intensieve inspanningen geleverd om de kwaliteit en veiligheid weer op een acceptabel niveau te brengen. Gezien de afgeschreven staat van het gebouw is gekozen voor sobere en doelmatige maatregelen. Voor 2022 en verder zal dit gebouw opnieuw een onderwijsfunctie vervullen voor meerdere basis- en voortgezet onderwijsscholen, waarvoor in 2021 passende maatregelen zijn getroffen. Voor 2022 en verder zal dit gebouw weer volledige aandacht krijgen van team gebouwenbeheer op het gebied van exploitatie en onderhoud; in 2020 is een voormalig kinderdagverblijf (Dijkkwetters) in Dodewaard tijdelijk in gebruik gegeven aan de bibliotheek. In geval de bibliotheek zal overgaan naar de geplande MFA (intentie 2023/2024) komt het gebouw en terrein voor kostendekkende verhuur, herbestemming of afstoting in aanmerking; in 2020 zijn voor vandalismepreventie camerasystemen geplaatst bij het gemeentehuis, gemeentewerf in Opheusden en de sporthallen De Biezenwei en De Linie in respectievelijk Opheusden en Ochten. In 2021 heeft dit een vervolg gekregen bij welzijnsgebouw De Snellenburg in Opheusden en sporthal De Eng in Dodewaard en zal dat bij de overige (binnensport)gebouwen in geval van vandalisme in 2022 en verder mogelijk een vervolg krijgen;

13

O.a. verzekeraars stellen veilige plaatsing en werking van PV panelen als belangrijk criterium om gemeentelijke gebouwen tegen een redelijke premie nog te verzekeren.

15

  

 





coördineren van NEN 2767 inspecties (en overige inspecties op andersoortige objecten) voor de totstandkoming van dit beheerplan 2022-2025; verwerven van een nieuw gebouwenbeheersysteem om vanaf 2022 betere grip en sturing te krijgen op het meerjarig onderhoud aan gebouwen, terreinen en installaties; er is een digitaal accommodatieverhuurprogramma geïmplementeerd voor de reservering van capaciteit in de (binnensport)gebouwen, die de mogelijkheid biedt om resturen in de binnensportgebouwen online te reserveren en digitaal te betalen. In het laatste geval voorkomt dit contante geldstromen, wat qua ontvangst, verantwoording en afdracht onwenselijk is; bijdrage geleverd aan de heroverwegingsoperatie voor bezuinigingen vanaf 2022 en verder; in 2020 is team gebouwenbeheer onverwacht belast met inspanningen rondom het treffen van Covid19 maatregelen (en het geleidelijk afbouwen daarvan) in het merendeel van de gebouwen en daarover communiceren richting gebruikers en huurders. Het valt nog niet te overzien of Covid-19 in 2022 en verder nog inspanningen vraagt van team gebouwenbeheer.

Voor het project “werken na corona” is team gebouwenbeheer vertegenwoordigd in een werkgroep die is belast met het implementeren van het hybride werken (balans vinden tussen thuiswerken en werken op het gemeentehuis) en is verantwoordelijk voor advisering over de inrichting van het gemeentehuis (meubilair) en bouwkundige en/of installatietechnische vraagstukken, wanneer daartoe aanleiding bestaat qua herinrichting; naast onderzoek naar de werking van ventilatie- en luchtbehandelingssystemen wat in 2021 is gestart, leidt Covid-19 tot een onderzoeksvraag wat lucht(re)circulatie kan betekenen in relatie tot de verspreiding van bacteriën en virussen. Eind 2021 wordt verwacht dat het onderzoek is afgerond. Pas daarna worden eventuele maatregelen en bijbehorende investeringen inzichtelijk; onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van loden leidingen in oude gebouwen om een beeld te krijgen op de kwaliteit van het drinkwater (geen problemen aangetroffen).

12. Speerpunten uit beheerplan 2022-2025 Bij de gemeentelijke gebouwen zijn naast het dagelijks onderhoud, herstellen van schades, storingen, calamiteiten en klachtenafhandeling vanaf 2022 onderstaande speerpunten als ambities aangemerkt en kosten- en opbrengstenramingen opgesteld. 

  

doorvoeren van maatregelen op gebouwen uit de heroverwegingsoperatie. Zo komt o.a. welzijnsgebouw Columbus in aanmerking voor sober onderhoud en krijgt de strategische woning aan de Lambartus van Ingenstraat 2 in Ochten minimale aandacht tegen antikraak (uitbesteed) wanneer toekomstige afstoting voor het centrumplan Ochten concreet wordt. Verder wordt ingezet op het genereren van hogere huuropbrengsten bij welzijnsgebouw De Notenbalk in Opheusden en aldaar huisvesten van de Hervormde school; meerjarige exploitatie en onderhoud aan het oude schoolgebouw aan de Tollenhof in Kesteren om tijdelijk een gebrek aan onderwijsruimte af te wenden (naar verwachting tot en met 2025); coördineren meerjarig onderhoud aan monumentale kerktorens (met start groot onderhoud in 2021); exploitatie gebouw aan Anna van Burenlaan in Dodewaard (Dijkkwetters) totdat overgang van de daar tijdelijk gehuisveste bibliotheek over kan naar het beoogde MFA Dodewaard en het gebouw en terrein voor herbestemming of -ontwikkeling of afstoting in aanmerking komt;

16

    



  







vanaf 2022 opbouwen van een goede samenwerking met een nieuwe marktpartij voor de schoonmaak van meerdere gemeentelijke gebouwen en consolideren van de samenwerking met Werkzaak Rivierenland voor de schoonmaak van het gemeentehuis in Opheusden en gemeentewerf in Kesteren; inbedden valbeveiliging en coördineren van valbeveiligingsmaatregelen op basis van aanbevelingen uit de RI&E’s (geprioriteerde maatregelen worden in 2021 doorgevoerd en krijgen in 2022 een vervolg); inbedden van NEN 3140 binnen de bedrijfsvoering van team gebouwenbeheer, met nulmeting in 2021 om maatregelen vanaf 2022 en verder inzichtelijk te maken en door te voeren; verkennen van en uiteindelijke keuzes maken over duurzame warmte- en koeloplossingen voor de (binnensport)gebouwen; vervolg geven aan de maatregelen die uit een in 2021 gestart onderzoek voortkomen met betrekking tot de werking van ventilatie- en luchtbehandelingssystemen. Covid-19 vormt daarbij een belangrijk aandachtspunt, wat lucht(re)circulatie kan betekenen in relatie tot de verspreiding van bacteriën en virussen. Verderop wordt bij innovaties en ontwikkelingen e.e.a. nader toegelicht; monitoren van de werking van warmtepompen in sporthal De Leede en gymzaal Echteld en blijven sturen op verbeteringen om een betrouwbare werking te bewerkstelligen.

Daarvoor zoekt team gebouwenbeheer samen met de programmamanager duurzaamheid en klimaat toenadering voor assistentie vanuit het Ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed van de Provincie Gelderland. Dit programma gaat over de assistentie bij het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed; vanuit het beheer en exploitatie van sporthal De Eng bijdrage leveren aan de totstandkoming van het MFA in Dodewaard en op termijn overdragen van beheertaken richting het stichtingsbestuur; waar noodzakelijk uitbreiden van cameratoezicht om vandalisme rondom gemeentelijke gebouwen te voorkomen; vervolg geven aan het vanuit kosten- en besparingsoverwegingen refurbishen van meubilair in het gemeentehuis wat op basis van de onderhoudsstaat en levensduur daarvoor in aanmerking komt. Daarbij wordt ook in beschouwing genomen in welke mate het thuiswerken als gevolg van Covid-19 kan leiden tot het herijken van het aantal werkplekken met dito vervangingsnoodzaak en investeringen; coördineren van de overgang naar één provider voor alle gemeentelijke gebouwen waarbij de up en down snelheid belangrijk is om telefonie, tv en internet te kunnen aanbieden. Internet vormt voor team gebouwenbeheer een belangrijk aspect om op afstand installaties te kunnen aansturen en monitoren (domotica).

Team gebouwenbeheer onderhoudt voor een zorgvuldige overgang contacten met de afdeling Bedrijfsvoering/ICT; in 2020/2021 heeft team gebouwenbeheer met enkele nieuwe medewerkers een ander samenstelling qua kennis, kunde en ervaring gekregen om toekomstbestendig gebouwbeheer te herijken op ontwikkelingen en innovaties die zich voordoen op het gebied van gebouwenbeheer. Zo is de trend waarneembaar dat naast het “maken van werk”, team gebouwenbeheer zich steeds meer moet toeleggen op nieuwe vraagstukken rondom klimaat-, ventilatie-, luchtbehandelings-, Co2- en besturingssystemen en sleutelbeheer die bijdragen aan een goed functionerend en veilig gebruiksklimaat, etc.; gebruik van een nieuw gebouwenbeheersysteem (O Prognose) vanwege een verouderd en omslachtig werkend beheersysteem en om beter te kunnen sturen op de planning en uitvoering van werken. Als onderdeel van dit nieuw gebouwenbeheersysteem zal op termijn ook een werkorder administratie worden ingevoerd om beter te kunnen sturen op het uitzetten van werken en bewaken van de voortgang en afronding; 17



binnen het beheerplan 2018-2021 lag de nadruk vaak op bouwkundige en installatietechnische vraagstukken. Vanaf 2022 wil team gebouwenbeheer zich ook meer op de prestaties van installaties gaan toeleggen, zoals het monitoren van en bijsturen op verbruikscijfers rondom nutsvoorzieningen.

13. Duurzaam meerjarig onderhoudsplan (DMJOP) gemeentelijke gebouwen a. Algemeen DMJOP Hieronder worden op hoofdlijnen de gebruiksfuncties en belangrijkste ambities per type gebouw beschreven en de meerjarige begrotingen die tussen 2022 tot en met 2025 noodzakelijk zijn. Voor de budgetten wordt per gebouw -waar noodzakelijk- onderscheid gemaakt naar exploitatiekosten en opbrengsten (dagelijks onderhoud en afhandeling van schades, storingen, calamiteiten en klachten) en meerjarig en planmatig (groot)onderhoud die overwegend uit de NEN 2767 inspecties voortvloeien. In bijlage 2 worden totaaloverzichten gepresenteerd waarbij voor de verschillende gebouwen de kosten en opbrengsten worden verbijzonderd naar exploitatiebudgetten, voorzieningen en investeringsbudgetten (volgens de voorschriften uit de BBV). Daaronder liggen rekenbladen ten grondslag die door de enorme omvang achterwege zijn gelaten. Tijdens de totstandkoming van dit beheerplan is veelvuldig met medewerkers van Financiën overleg gepleegd om de betrouwbaarheid van de financiële gegevens te borgen. De bedragen in dit beheerplan zijn exclusief BTW en gebaseerd op het prijspeil 2021. Op de meerjarige begrotingen zijn geen indexaties toegepast. De kapitaallasten zijn op basis van gegevens uit het financieel systeem en aanvullende aanwijzingen van de financiële adviseurs aan de betreffende gebouwen toegerekend. b.

Kerktorens en monumenten Team gebouwenbeheer is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud aan 6 monumentale kerktorens in Opheusden, Kesteren, Ochten, Dodewaard, Echteld en IJzendoorn. Ten tijde van Napoleon vervulde kerktorens en -klokken een belangrijke functie om gevaar te overzien en daarvoor te waarschuwen. In combinatie met het besluit van Napoleon om staat en kerk te scheiden, is in 1798 bij wet geregeld dat het eigendom van kerktorens en kerkgebouwen (schip) is gescheiden naar respectievelijk de gemeente en de kerkbesturen. Later zijn er mogelijkheden geboden om het eigenaarschap anders te organiseren. De gemeente Neder-Betuwe is in 4 van haar kernen eigenaar van de kerktorens gebleven en is er een regeling getroffen in Dodewaard en Echteld waarbij het kadestraal eigendom van de aldaar aanwezige kerktorens bij het kerkbestuur ligt maar de gemeente op grond van bovenstaand besluit van Napoleon het onderhoud verzorgt. Voor het meerjarig onderhoud heeft team gebouwenbeheer in 2020 een deskundige partij onafhankelijke NEN 2767 inspecties laten uitvoeren naar het meerjarig onderhoud aan de kerktorens. Daaraan liggen inspectierapporten met meerjarige begrotingen ten grondslag.

Aansluitend zijn bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)/Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) subsidies aangevraagd en toegewezen voor het onderhoud aan monumentale elementen bij de 18

kerktorens. Belangrijke kanttekening daarbij is dat zowel de werkbegrotingen als toegekende subsidies een periode overbruggen van 6 jaar (2021-2026). Daardoor overspannen deze werkbegrotingen feitelijk 3 beheerplannen (2018-2021, 2022-2025 en 2026-2029). In dit beheerplan wordt alleen het meerjarig onderhoud op de kerktorens over de periode 2022-2025 in beschouwing genomen. Het meerjarig groot onderhoud aan de gemeentelijke kerktorens is in september 2021 gestart, waarvoor dekking is gevonden binnen de begroting en onderliggende subsidies voor 2021. Namens de gemeente is het ingenieursbureau die de inspecties heeft uitgevoerd betrokken bij de aanbesteding van en regie op het onderhoud door kundige aannemers, die ervaren zijn in het plegen van historisch onderhoud. Namens team gebouwenbeheer voert een technisch medewerker de gemeentelijke regie op de kwalitatieve en tijdige uitvoering van het onderhoud. De RCE en Omgevingsdienst Rivierenland worden waar noodzakelijk bij dit meerjarig onderhoud betrokken. Na 2022 en verder krijgt het meerjarig onderhoud aan de kerktorens een vervolg. Onderstaand wordt het meerjarig onderhoud per kerktoren en subsidietoewijzing voor 2022-2025 in bedragen uitgedrukt waaraan NEN 2767 inspecties ten grondslag liggen.

Ondanks dat het onderhoud bijdraagt aan kwalitatieve en meerjarige instandhouding van de kerktorens en een vorming van een voorziening logisch lijkt, worden op advies van de accountant de kosten uit het MJOP vanuit de exploitatiebegroting gedekt. In onderstaand overzicht worden kosten voor het meerjarig onderhoud aan de kerktorens weergegeven. Plaats

Adres

MJOP 2022

MJOP 2023

MJOP 2024

MJOP 2025

Opheusden Kesteren Ochten Echteld Dodewaard IJzendoorn Totaal

Hamsestraat 2 Kerkstraat 4 Kerkstraat 1 Ooisestraat 1 Waalbandijk 58 Dorpsstraat 30

€ 894 € 3.720 € 720 € 894 € 49.305 € 150.48914 € 206.022

€ 907 € 23.976 € 1.982 € 907 € 892 € 1.635 € 30.299

€ 27.214 € 736 € 2.850 € 18.933 € 905 € 2.381 € 53.019

€ 935 € 1.208 € 2.075 € 935 € 919 € 1.707 € 7.779

Totaal € 29.950 € 29.640 € 7.627 € 21.669 € 52.021 € 156.212 € 297.119

Op basis van subsidiebeschikkingen van de RCE staan tegenover bovenstaande kosten de volgende subsidiebedragen ter dekking van onderhoud aan monumentale elementen in de kerktorens15:

14

Betreft grotendeels doorgeschoven werk uit de werkbegroting 2021. De suggestie als zouden in sommige gevallen de subsidies in bepaalde jaren hoger zijn dan de onderhoudskosten uit de werkbegroting, kan worden gerelativeerd doordat de totale subsidieverstrekking op basis van een procentuele toerekening aan de kerktorens is toegerekend. 15

19

Plaats Opheusden Kesteren Ochten Echteld Dodewaard IJzendoorn Totaal

Adres Hamsestraat 2 Kerkstraat 4 Kerkstraat 1 Ooisestraat 1 Waalbandijk 58 Dorpsstraat 30

Subsidie 2022 € 1.190 € 967 € 464 € 619 € 1.141 € 3.607 € 7.988

Subsidie 2023 € 1.190 € 967 € 464 € 619 € 1.141 € 3.607 € 7.988

Subsidie 2024 € 1.190 € 967 € 464 € 619 € 1.141 € 3.607 € 7.988

Subsidie 2025 € 1.190 € 967 € 464 € 619 € 1.141 € 3.607 € 7.988

Totaal € 4.760 € 3.868 € 1.856 € 2.476 € 4.564 € 14.428 € 31.952

Bovenstaande bedragen worden in bijlage 2 in het verzameloverzicht van de exploitatiebegroting kerktorens meegenomen. Voor de dagelijkse exploitatie (dagelijks onderhoud en het afhandelen van schades, storingen, calamiteiten en klachten) is het wenselijk dat team gebouwenbeheer voor de kerktorens exploitatiebudgetten tot haar beschikking krijgt. Onderstaande exploitatiebegroting wordt ook in het verzameloverzicht onder bijlage 2 meegenomen. Kostenplaats 35500020 Onderhoud torens + gebouwen (monumenten) 2022 2023 2024 2025 € 56.945 € 49.745 € 49.745 € 49.745

totaal € 206.180

Buiten bovenstaande meerjarige onderhouds- en exploitatiebegroting heeft team gebouwenbeheer een inventarisatie laten uitvoeren door een gespecialiseerde marktpartij (Koninklijke Eijsbouts) voor het meerjarig onderhoud aan de kerkklokken en daaraan verwante elementen (zoals luidklokken, klepels, luidassen, luidmotoren, klokcomputer en klokverlichting). Deze worden gezien als afzonderlijke elementen, los van de kerktorens. Onderstaand is een kostenraming opgenomen voor de werkzaamheden die tussen 2022 en 2025 door de contractpartij moeten worden uitgevoerd met betrekking tot de kerkklokken. Ondanks dat het onderhoud meerjarig de kwaliteit verbeterd en de levensduur verlengt, moet op advies van de accountant hiervoor geen voorziening worden gevormd, maar de kosten worden toegerekend aan de exploitatiebegroting.

Plaats Opheusden Kesteren Ochten Echteld Dodewaard IJzendoorn Totaal

Meerjarig onderhoud aan kerkklokken en daaraan verwante elementen Totaal MJOP 2022Toelichting werkzaamheden Adres 2025 € 3.965 Vervangen Eijson verlichting Hamsestraat 2 € 5.980 Vervangen klokcomputer en Eijson verlichting Kerkstraat 4 € 5.460 Vervangen klokcomputer en Eijson verlichting Kerkstraat 1 € 2.330 Vervangen luidcomputer en luidmotor Ooisestraat 1 € 6.865 Vervangen luidmotor en Eijson verlichting Waalbandijk 58 € 5.460 Vervangen klokcomputer en Eijson verlichting Dorpsstraat 30 € 30.060

20

Naast de monumentale kerktorens en -klokken is team gebouwenbeheer ook verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud aan circa 60 gedenktekens en monumenten, aanwezig in de openbare ruimte en het gemeentehuis (zoals historische glas- en loodramen en deuren). In bijlage 3 is een overzicht van gedenktekens en monumenten bijgevoegd die door team gebouwenbeheer worden beheerd en onderhouden. Verder worden de monumentale geveldelen en plaquettes in historische kerktorens als onderdeel van deze kerktorens gezien en in het meerjarig onderhoud van de kerktorens meegenomen (op basis van de NEN 2767 inspecties, waarvoor vanwege het monumentale karakter subsidies zijn verstrekt, zie overzicht hierboven). De gedenktekens en monumenten maakte geen onderdeel uit van de NEN 2767 inspecties, maar verlangen wel onderhoud. Op basis van ervaringscijfers wordt ondanks dat het onderhoud waarde toevoegt aan de kwalitatieve en meerjarige instandhouding van de monumenten, door de accountant aanbevolen om daarvoor bedragen op te nemen in de exploitatiebegroting. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat ieder jaar circa 15 gedenktekens en monumenten ter waarde van gemiddeld € 200 per object onderhoud krijgen (cyclische aanpak om in 4 jaar onderhoud te plegen aan alle monumenten/gedenktekens). omschrijving Onderhoud aan circa 60 gedenktekens/monumenten

2022 € 3.000

2023 € 3.000

2024 € 3.000

2025 € 3.000

totaal € 12.000

c. Gebouwen met een gemeentelijke functie Team gebouwenbeheer beheert, onderhoudt en exploiteert gebouwen met een gemeentelijke functie, zoals het gemeentehuis in Opheusden en de gemeentewerven in Kesteren (verhuurd aan Avri voor onderhoud aan de openbare ruimte) en Opheusden (werkplaats en opslag van team gebouwenbeheer en team civiel). In het verlengde van de werf in Opheusden beschikt team gebouwenbeheer over 2 kleine bestelwagens, waarvan 1 servicevoertuig beschikbaar is voor de onderhoudsmedewerker en 1 voertuig voor het gehele team voor bezoeken aan de gemeentelijke gebouwen. De praktijk wijst inmiddels uit dat het servicevoertuig te klein en inefficiënt is voor de opslag en het vervoer van gereedschappen en materialen. Daarom pleit team gebouwenbeheer voor vervanging van het servicevoertuig door een grotere onderhoudsbus. Daarbij zal worden ingezet op vervanging door een duurzaam aangedreven vervoersmiddel. Exclusief inruil van het huidige voertuig heeft team gebouwenbeheer in de vorm van een investeringsbudget het volgende bedrag nodig voor vervanging/inruil: Omschrijving Vervanging voertuig gebouwenbeheer

2022 € 30.00016

2023

2024

2025

Voor de gemeentewerf in Opheusden wordt de kanttekening geplaatst dat een deel van het terrein op de nominatie staat voor afstoting in het kader van de gemeentelijke grondexploitatie. Team 16

Bij het schrijven van dit beheerplan moet de meest ideale afweging nog worden gemaakt om de bestelbus te kopen of te leasen.

21

gebouwenbeheer vervult geen actieve rol bij deze grondexploitatie. Qua exploitatie en onderhoud doet de afstoting van een deel van het terrein geen afbreuk aan de instandhouding van het gebouw, maar moet wel rekening worden gehouden met een kleiner opslagterrein. Het gemeentehuis vervult een gemeentelijke functie voor de huisvesting van het bestuurlijk en ambtelijk orgaan, ontvangst van bezoekers en leveren van uiteenlopende diensten aan bewoners. Uit de NEN 2767 inspecties zijn onderstaande bedragen aangereikt voor instandhouding van de gemeentewerven en het gemeentehuis (en bijbehorende terreinen en installaties). Kleinschalige elementen uit deze inspecties zijn toegevoegd aan de exploitatiebegroting als onderdeel voor het dagelijks onderhoud. Aan onderstaande bedragen liggen grotere of te clusteren werken, leveringen of diensten ten grondslag, die bijdragen aan een meerjarige, kwalitatieve instandhouding. Daarvoor wordt de vorming van een voorziening wenselijk geacht. Functie Gemeentehuis Gemeentewerf Gemeentewerf Totaal

Plaats Opheusden Opheusden Kesteren

MJOP 2022 € 100.231 € 9.641 € 2.467 € 112.339

MJOP 2023 € 48.040 € 530 €0 € 48.570

MJOP 2024 € 57.715 €0 €0 € 57.715

MJOP 2025 € 40.521 € 6.495 €0 € 47.016

Totaal € 246.507 € 16.666 € 2.467 € 265.640

Bovenstaande bedragen worden in bijlage 2 onder voorzieningen in een verzameloverzicht weergegeven. Bij het gemeentehuis wordt een belangrijke kanttekening geplaatst. Onder regie van het MT+ is door een werkgroep een plan van aanpak (PvA) uitgewerkt hoe aan het einde van Covid-19 het gemeentehuis weer open kan worden gesteld voor medewerkers (was tijdens Covid-19 afgeschaald naar circa 70 werkplekken). Dit PvA voor het project “werken na corona” verschaft duidelijkheid over de aandachtspunten die in acht moeten worden genomen om vanuit de huidige inrichting en vormgeving van het gemeentehuis qua werkplekken en kantoor-, stilte- en vergaderruimtes op termijn te komen tot de introductie van hybride werken. Dit kan een verschuiving teweegbrengen om het aantal werkplekken te verminderen ten faveure van kantoor-, stilte- en vergaderruimtes voor samenkomst en overleg. Vooralsnog wordt na volledige openstelling na Covid-19 het gemeentehuis gemonitord door de afdeling Bedrijfsvoering in hoeverre mensen thuiswerken of op het gemeentehuis. Deze monitor moet uitwijzen of er sprake is van een natuurlijke manier van verminderd gebruik van het gemeentehuis met evenredige behoefte aan vaste werkplekken of dat het management daaraan sturing moet geven.

Voor de langere termijn bestaat de ambitie om meer ruimte te creëren voor kantoor-, stilte- en vergaderruimtes en vaste werkplekken daarop in te leveren (mocht de monitor daarvoor ruimte aantonen). Dit zal verkenningen/inspanningen en kosten met zich meebrengen op het gebied van bouwkundige en installatietechnische vraagstukken, oplossingen en veranderingen. Bij het schrijven van dit beheerplan is dit nog een pril uitgesproken managementambitie waarvan de impact nog niet is te overzien. Uiteraard zal bij concretisering via ambtelijke en bestuurlijke communicatiewegen en 22