Beantwoording technische vragen

Technische vragen begroting 2026 Toelichting: Het college beantwoordt in deze schriftelijke ronde alleen technische vragen. Technische vragen zijn gericht op feiten, informatie of inzage in documenten. Het doel van deze vragen is om teksten of cijfers in het raadsvoorstel en de kadernota beter te begrijpen. Techniche vragen gaan doorgaans niet over de politieke aspecten van beleidsvelden, bestuurlijke keuzes, de mening van het college of zaken die slechts indirect met de informatie in de kadernota te maken hebben. Niet-technische vragen worden nu niet beantwoord. Deze kunnen mondeling worden gesteld in de beeldvormende avond. Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

1

Algemeen / Financiële begroting

Pvd A

4, 156

Een overzicht van de incidentele baten en lasten is te vinden op pagina 161.

2

P1

Pvd A

10

3

Algemeen / PF 2 Weerstandsve rmogen P1 Bestuur & Dienstverlenin g/-

Pvd A

107

In de begroting wordt een structureel overschot van €91.000 voor 2026 genoemd (na correctie voor incidentele baten/lasten). Kunt u specificeren welke posten precies als incidenteel zijn aangemerkt? We ondersteunen inwonersinitiatieven en uitdaagrecht twee jaar via een pilot. Is er al meer bekend over de concrete inhoud van de pilot? Wat is de actuele stand van de algemene reserve na verwerking van de in deze begroting opgenomen mutaties?

Pvd A

19

Voor de pilot inwonersinitiatieven/uitdaagrecht wordt €25.000 in 2026 en 2027 begroot. Hoeveel inwonersinitiatieven kunnen hiermee gemiddeld worden ondersteund en welke criteria gelden voor toekenning?

In het vastgestelde participatiebeleid is een aantal spelregels opgenomen wat betreft de financiële ondersteuning. Een initiatief kan voor maximaal 50% van de kosten ondersteund worden, met een maximum van 5.000 euro. Ten minste 5 initiatieven kunnen we per jaar ondersteunen. De verwachting is dat we er meer kunnen ondersteunen aangezien niet ieder initiatief zo groot is dat het 5.000 euro ondersteuning vraagt. Het is dus afwachten hoeveel initiatieven we uiteindelijk binnenkrijgen en kunnen ondersteunen. Onderstaande criteria gelden om in aanmerking te komen voor een initiatief.

Nr.

4

De inhoud van de pilot staat beschreven in het door het College vastgestelde participatiebeleid. De saldi zijn weergegeven in de tabel op pagina 108. Het geprognosticeerde saldo per eind 2026 bedraagt € 15.830.400

1

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

5

P2 Openbare orde & veiligheid / -

Pvd A

2122

Het beleid noemt o.a. extra inzet op ondermijning en handhaving. Welke structurele extra middelen zijn hieraan verbonden in 2026 (bedrag, bestemming, en personele inzet in FTE)?

Uit de vraag in combinatie met de begroting kunnen wij niet opmaken welke extra inzet er wordt bedoeld. Er zijn geen structureel extra middelen beschikbaar gesteld binnen programma 2.

6

P3 Fysieke leefomgeving / PF 3 Onderhoud kapitaalgoeder en

Pvd A

117

Kunt u inzicht geven in de verhouding tussen achterstallig onderhoud (bedrag) en geplande onderhoudsbudgetten per jaar voor 2026–2029?

7

P5 Wmo, Jeugdzorg en Participatiewet /-

Pvd A

60+

Er wordt gesproken over open-eindregelingen en financiële onzekerheden. Welke aannames (aantallen cliënten, prijsstijgingen, instroompercentages) liggen ten grondslag aan de ramingen voor Wmo en Jeugdzorg in 2026 en 2027?

Op de door u aangegeven pagina hebben wij geen thema's gevonden met "achterstallig onderhoud" verderop in de begroting wordt gesproken over uitgesteld onderhoud wat betekent dat projecten en of werkzaamheden door verschillende omstandigheden in de tijd doorschuiven. Omdat we werk willen maken met werk voorkomen we dat we op één en dezelfde locatie meerdere keren werkzaamheden moeten uitvoeren. Exacte percentages zijn moeilijk te geven maar het gaat bij de uitgestelde werkzaamheden om een zeer klein aandeel op de totale omvang. De begroting is opgesteld op basis van het bestaande beleid. Dit betekent dat hierin geen aanpassingen zijn verwerkt die voortkomen uit actuele ontwikkelingen zoals gewijzigde aantallen cliënten, doorlooptijden of prijsstijgingen. Dergelijke factoren worden wél meegenomen in andere P&C-documenten (eerste en tweede bestuursrapportage en de jaarstukken), waarin bijstellingen van het budget mogelijk zijn.

Nr.

Onder andere in de raadsinformatiebrieven van 4 maart (Z/25/107313/239805), 6 mei (Z/25/107313/243828) en 28 oktober (Z/25/112619/259202) is de raad geïnformeerd over trends en ontwikkelingen in de jeugdhulpkosten. In deze RIB's wordt toegelicht op basis van welke data en analyses structurele aanpassingen in het budget worden overwogen of doorgevoerd. 8

Algemeen / Par. 4 Financiering

Pvd A

130

Welke rentepercentages zijn gehanteerd bij de berekeningen van de kapitaallasten in de meerjarenraming 2026-2029 en per leningstype (eigen leningen, aflossingsschema's)?

Voor de kapitaallasten is met 1% en voor nieuw aan te trekken leningen is gerekend met 3%. De rentepercentages van de al opgenomen leningen liggen tussen de 0,92 en 2,85%.

2

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

9

Algemeen / Investeringen

Pvd A

173

Welke investeringskredieten in 2026 hebben de grootste omvang (top 10), wat is de totale omvang per project en wat is de fasering van de uitgaven?

10

Algemeen / Bijlage Bezuinigingen & Heroverwegin gen Algemeen / Financiële positie Algemeen / Par. 1 Lokale heffingen

Pvd A

174

Welke ombuigingsmaatregelen zijn reeds concreet in uitvoering en welke vereisen nog nader raadsbesluit? Graag per maatregel: bedrag, verantwoordelijke afdeling en realisatietermijn.

Per programma is een investeringsoverzicht opgenomen. Met name in programma 3 en 6 staan de meeste en grootste investeringen opgenomen. Daar ziet u ook staan wanneer de investering start en wanneer de realisatie naar verwachting plaatsvindt. Over de in de tabel opgenomen bezuinigingen en heroverwegingen beslist de Raad met het vaststellen van deze begroting. Feitelijk heeft u dit al gedaan door uw instemming met de kadernota waarin we hebben gemeld dat we deze reeks aan maatregelen gaan opnemen in de begroting.

Pvd A

163

Pvd A

102

Hoe wordt het negatieve saldo in 2029 (-€606.000) gedekt indien dit zich daadwerkelijk voordoet? Zijn daar al maatregelen of reserves voor voorzien? Graag een specificatie van de geraamde baten per heffing (OZB woningen, OZB niet-woningen, afvalstoffenheffing, rioolheffing) voor 2024–2029 inclusief de gehanteerde tariefgrondslagen en veronderstelde tariefwijzigingen.

Algemeen / Par. 1 Lokale heffingen

Pvd A

102

Nr.

11

12

13

Welke gevolgen hebben eventuele OZB‑tariefsaanpassingen op huishoudens in de laagste inkomenklassen? Zijn compensatieregels of kwijtscheldingscriteria (raming en budget) opgenomen?

Een min teken betekend in onze P&C stukken een voordeel. In casu zijn we er dus in geslaagd om uiteindelijk een positief saldo te realiseren. De informatie over de betreffende baten is beschikbaar in de paragraaf lokale heffingen. Graag verwijzen wij naar de onderliggende besluitvorming oftewel de legesverordeningen die in december in de raad worden vastgesteld en binnenkort naar de raad worden verzonden. Voor de afvalstoffenheffing verwijzen wij naar de begroting van de AVRI. Dat is afhankelijk van de woonsituatie van huishoudens. Het grootste deel van deze groep zal in een huurwoning wonen en dan betaal je geen OZB. Huishoudens in een koopwoning kunnen voor kwijtschelding in aanmerking komen mits het inkomen inderdaad laag genoeg is. Hier zijn landelijke normen voor opgesteld. De realiteit is dat wij slechts ongeveer 10 kwijtscheldingsverzoeken per jaar ontvangen, de meeste alleen voor de hondenbelasting (huursituatie).

3

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

14

P5 Wmo / Cliënten en kosten

Pvd A

6066

Geef per jaar 2022–2026: aantal Wmo‑cliënten, gemiddeld kosten per cliënt (excl. en incl. inkoop door derden), gemiddelde wachttijd en budgettaire gevolgen van verwachte volumeveranderingen.

Binnen de Wmo zien we een stijging van het totale aantal cliënten van circa 6% tussen 2022 en 2024, naar een totaal van ruim 1400. Over de jaren 2025 en 2026 kunnen we nog geen definitieve cijfers geven. De ondersteuningsvragen veranderen en nemen toe, waarop we inspelen met versterking van het voorliggend veld, betere contractsturing en passende ondersteuning. Cijfers worden regionaal gemonitord. Door de verscheidenheid binnen de Wmo (denk aan het verschil tussen bijvoorbeeld indicaties voor Woningaanpassingen, Huishoudelijke Ondersteuning, Wmohulpmiddelen en Dagbesteding) is het complex en diffuus om te spreken van de gemiddelde kosten per cliënt, alsmede over wachttijden en budgettaire gevolgen. Binnen de Wmo in NederBetuwe blijven we sturen op kwaliteit, beschikbaarheid en doelmatigheid binnen het beschikbare budget.

15

P5 Jeugdzorg / Aanname

Pvd A

6066

Zie het antwoord op vraag 7.

16

P5 Schuldhulpverl ening / P5

Pvd A

6066

Welke veronderstellingen (aantallen, prijs per traject, doorlooptijden) zijn gebruikt voor de raming van de Jeugdzorgkosten? Zijn er scenario‑berekeningen beschikbaar (best‑case, base‑case, worst‑case)? Wat zijn de verwachte aantallen klanten voor schuldhulpverlening in 2026 en welk bedrag is beschikbaar voor schuldhulp en preventie? Zijn er KPI's voor resultaatmeting (bijv. schuldsaneringspercentages)?

17

5

VV D

67

Wij horen al enkele jaren dat er monitoring op de jeugdzorg zal volgen. Kunt u concreet aangeven wat er in de afgelopen jaren is gedaan en concreet is bereikt. Hoe gaat u zorgen dat in 2026 er ook daadwerkelijk een monitor komt en wat gaat dit opleveren?

Met monitoren bedoelen we het systematisch verzamelen, analyseren en interpreteren van gegevens over de uitvoering van de Jeugdwet en de Wmo. Dit stelt ons in staat trends, ontwikkelingen en knelpunten tijdig te signaleren en hierop gericht beleid te baseren of bij te stellen.

Nr.

Per 1 januari 2026 voert de gemeente Neder-Betuwe de schuldhulpverlening in eigen beheer uit. In dat kader verwachten wij een toename van het aantal inwoners dat een schuldhulpverleningstraject doorloopt, ten opzichte van 2025. Op peildatum 1 juli 2025 betrof het 27 trajecten. Deze verwachting is gebaseerd op de beoogde verbetering van de dienstverlening. Door deze klantvriendelijker en toegankelijker te maken, wordt de drempel tot het zoeken van hulp verlaagd. Voor schuldhulpverlening en preventie is in de begroting 2026 een bedrag van € 42.893,- opgenomen. De KPI’s voor schuldhulpverlening worden momenteel uitgewerkt.

Sinds mei 2024 biedt ons lokale dashboard beter inzicht in de inzet 4

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

van zorg, de bijbehorende kosten en de belangrijkste trends binnen de uitvoering van de Jeugdwet. Deze data worden benut om meer duiding te geven aan de uitgaven in de P&C-documenten (zoals de bestuursrapportages en jaarstukken), en bij het opstellen van beheersmaatregelen. Waar mogelijk worden lokale gegevens afgezet tegen regionale en landelijke ontwikkelingen om beter te kunnen vergelijken en beoordelen. Op korte termijn starten we daarnaast in het kader van de opgestelde beheersmaatregelen jeugd met zogeheten duidingssessies, waarin we gezamenlijk dieper ingaan op de cijfers en onderliggende trends. Deze werkwijze is ook toegelicht in de raadsinformatiebrief over beheersmaatregelen van 1 juli 2025 (Z/25/110069/249247). 18

5

VV D

Alge mee n

In programma 5 spreekt u regelmatig over preventie. Kunt u concreet aangeven welke preventieve programma’s de gemeente voert, wat de kosten per programma zijn? Kunt u aangeven hoeveel FTE betrokken is bij deze programma’s. Kunt u aangeven wat de concrete en meetbare effecten hiervan zijn geweest.

Programma 5 laat zien hoe breed ons preventieve aanbod is. Uw vraag is dan ook te groot om via deze weg zo gedetailleerd te beantwoorden. Belangrijke documenten waar het belang van preventie in terugkomt zijn onze Toekomstvisie en onze nota Sociaal Domein. Belangrijke preventieve programma's (of ketenaanpakken) vallen bijvoorbeeld onder IZA/GALA. Daarin gaat het over programma's zoals valpreventie, Kansrijke Start en Welzijn op Recept en aanpak overgewicht. In 2026 gaat GALA over in AZWA en zullen er weer nieuwe termen en programma's ontstaan. Beleidsmedewerkers besteden hier tijd aan vanuit hun reguliere uren. Soms wordt een projectleider ingehuurd vanuit de middelen die wij vanuit het Rijk krijgen voor die ketenaanpakken. Verder zijn het vooral onze maatschappelijke partners die de preventieve activiteiten daadwerkelijk uitvoeren. We hebben ook OKO, waarvoor wij vanuit u als raad middelen beschikbaar hebben gekregen en vanuit die middelen een projectleider aangesteld. Voor ieder preventief programma is een eigen monitor waarin bijgehouden wordt wat de effecten zijn. Voor GALA worden die op Rijksniveau gemeten via een monitor die iedere gemeente jaarlijks moet invullen. Voor OKO doen wij dat zelf. Vanuit de nota Sociaal Domein hebben wij een eigen monitor waarin we meten in welke mate wij met onze (preventieve) inzet bijdragen aan onze maatschappelijk resultaten.

Via college-informatieavonden houden wij u op de hoogte over concrete resultaten. Daarnaast ontvangt u 5

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

jaarlijks een monitor hierover. Mocht u behoefte hebben aan meer informatie, dan horen wij graag van u op welk specifiek deel, zodat wij u hierin kunnen voorzien. 19

5

VV D

66

In navolging op onze preventievraag, wat gaat u dan extra doen op het gebied van jeugdoverlast? Waar gaat u dat van betalen?

De aanpak van jeugdoverlast zoals sinds 2024 ingezet, wordt voortgezet en doorontwikkeld. Waar in de eerste fase met name is ingezet op een repressieve aanpak, onder andere via de PlusMinMee-methode, komt er nu steeds meer nadruk te liggen op preventieve maatregelen. Denk hierbij aan het vroegtijdig inzetten van jongerenwerk, bijvoorbeeld bij leerlingen in groep 7 en 8 van de basisschool, het stimuleren van passende vrijetijdsbesteding, het begeleiden van de overstap van basisschool naar het voortgezet onderwijs, en het bevorderen van positieve ontmoetingen tussen jongeren en politie of handhaving. Voor de jaren tot en met 2026 zijn er nog incidentele financiële middelen beschikbaar die specifiek kunnen worden ingezet voor het tegengaan van jeugdoverlast. Daarnaast zijn er inhoudelijke en financiële raakvlakken met andere programma’s, zoals de aanpak Opgroeien in Kansrijke Omgeving (OKO), Speelruimteplan NederBetuwe 2024-2027 en het Preventie- en handhavingsplan middelengebruik 2025-2028. Een overkoepelend doel is het borgen van een integrale aanpak gericht op jeugdproblematiek, waarin zowel preventie als handhaving op elkaar aansluiten.

20

6

VV D

77

Wat heeft de verenigingsondersteuner in de afgelopen jaren concreet opgeleverd, wat waren de kosten van de verenigingsondersteuner en is er een evaluatie van de inzet? Ook met verenigingen?

De verenigingsondersteuner onderhoudt met ruim 20 verenigingen contact en heeft onder andere twee keer een sportcafé georganiseerd. De verenigingsondersteuner faciliteert bij 14 verenigingen de implementatie van het sociaal veilig sportklimaat en begeleidt verenigingen bij diverse vragen vanuit het bestuur. Er is per 1 september 2024 een nieuwe verenigingsondersteuner gestart, als onderdeel van het bredere sport- en beweegcoachteam. Evaluatie van dit team vindt elk kwartaal plaats vanuit de ambtelijke organisatie. Deze evaluatie vindt niet met verenigingen plaats.

6

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

21

P5 Participatie /Werkzaak Rivierenland

Pvd A

15, 1.2. 1.3

De uitvoering Participatiewet gaat naar Werkzaak Rivierenland; wat zijn de contractuele servicelevels, prijsafspraken en looptijd van de dienstverleningsovereenkomst?

De afspraken en beleidsdoelstellingen ten aanzien van de uitvoering van de Participatiewet en Sociale Werkvoorzienig zijn vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling, het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 en (jaarlijks) de Begroting van Werkzaak Rivierenland. Er is daarmee geen sprake meer van een dienstverleningsovereenkomst.

22

P3 Wonen

31

23

P3 Wonen

Kan realiseren voldoende nieuwe verblijfplaatsen voor arbeidsmigranten worden gewijzigd in faciliteren Wat is de reden om de vrije sector te monitoren?

De gemeente is faciliterend en realiseert niet zelf huisvesting. Wij passen dit aan. Om ook dit onderdeel van de woningmarkt in beeld te hebben

24

P3 Wonen /P6Grondbelei d

Pvd A Pvd A Pvd A

30 144

In hoeverre voert de gemeente een actief grondbeleid (aankoop, zelfrealisatie, erfpacht) om betaalbare woningbouw te bevorderen? Conform de Nota Grondbeleid

25

P3

Pvd A

31

26

P3 / Avri en beheer openbare ruimte

Pvd A

16

We borgen 30% sociale huurwoningen bij elk nieuwbouwproject. Kan dit meegenomen worden in ‘woonmonitor’. Zie 3.1.1.2 In de begroting staat dat vanaf 2026 beheer openbare ruimte in eigen beheer wordt genomen. Wat zijn de verwachte transitiekosten, additionele FTE's en bezuiniging of kostenstijging (bedragen per jaar)?

In de nota Grondbeleid staat dat wij een dynamisch grondbeleid voeren. Dit betekent dat wij faciliteren maar ook actief grondbeleid niet uitsluiten als de situatie dat vraagt. Omdat wij betaalbare woningbouw kunnen bevorderen via onze doelgroepenverordening, is dat op zichzelf geen reden om projecten actief op te pakken. In de actieve grondexploitatie Herenland-west zal ook betaalbare woningbouw gerealiseerd worden volgens onze doelgroepenverordening. 30% sociale huurwoningen is geborgd in de planvorming. In de monitor wordt achteraf geëvalueerd of dit ook gerealiseerd is.

27

P3Wonen Beschik/ baarheid

Pvd A

31

Nr.

31

We streven naar 50% toewijzing van woningen voor lokale behoefte. Een afspraak voor sociale koop ontbreekt.

Zoals eerder met u gedeeld is het proces om de beeldbepalende taken weer in eigen beheer uit te voeren nog in volle gang. Vooralsnog kunnen wij met de eerder aangevraagde transitiemiddelen nog verder. Het totaalbeeld van kosten en taken kan nog niet worden gegeven omdat de aanbesteding nog niet is afgerond, de taxatie nog moet plaatsvinden, enz. Wij streven ernaar om u in de jaarstukken een aanvullend beeld te kunnen geven. Voor sociale huur is het geen harde afspraak, maar een streven dat we al jaren realiseren. Voor betaalbare koopwoningen kunnen we geen afspraken maken, omdat dit wettelijk niet is toegestaan. In de vrije sector mag de gemeente geen regels opleggen. N.B De term sociale koop wordt tegenwoordig niet meer gebruikt want deze dekt de lading niet. We spreken nu over betaalbare koop. 7

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

28

P3Wonen Standplaatsen

Pvd A

32

Onderzoek afronden in 2026, uitzicht op realisatie ontbreekt

29

P3 Wonen

Pvd A

33

30

P3 Wonen

Pvd A

34

Realiseren Randweg Opheusden voor het ontlasten kern Opheusden. Wat zijn de laatste inzichten in hoeverre de ontlasting ok daadwerkelijk gaat plaatsvinden. Aanleiding voor deze vraag. Op dit moment wordt er in heel Opheusden verkeermetingen gedaan. Continueren Verkeers- e Vervoersplan. Hoe worden de actuele knelpunten in kaart gebracht. En is dit een garantie dat dit een compleet overzocht is?

31

P3Wonen AVRI Dienstverlening

Pvd A

35

Waarom blijft het meldsysteem bij de AVRI het eerste jaar

32

P3 Infrastructuur / Par. 3 Onderhoud kapitaalgoeder en

Pvd A

117

Wat is de actuele omvang van het onderhouds‑achterstand (in euro's) voor wegen, riolering en groen en wat is het meerjarenplan om dit in te lopen (fasering en benodigde extra middelen)?

De planning van de realisatie is afhankelijk van de uitslagen van de onderzoeken. Pas als deze bekend zijn en er geen verdere belemmeringen zijn, kan een planning gemaakt worden voor de realisatiefase. De verkeerstellingen maken onderdeel uit van een update van het regionale verkeers-en vervoersplan. In de rapporten die horen bij het bestemmingsplan Randweg Opheusden is een onderbouwing gegeven van het verkeerseffect van de Randweg op de kern Opheusden. Ten aanzien daarvan zijn geen nieuwe inzichten ontstaan. Actuele mobiliteitsknelpunten worden in kaart gebracht door objectieve (risico)scores, data uit slimme systemen (zoals floating car data) en het verkeersmodel te combineren met meldingen uit het verleden. Daarbij wordt onder meer gekeken naar netwerken per vervoerswijze, doelgroepen en toekomstige ontwikkelingen. Het is zeker de verwachting dat de actuele knelpunten zo gesignaleerd worden. Het terughalen van de beeldbepalende taken is een grote opgave en vraagt extra inzet van onze medewerkers. Omdat het inrichten van een passend meldsysteem veel tijd kost, richten we onze capaciteit nu volledig op de transitie. Meldingen aan Avri komen achter de schermen al bij Neder-Betuwe binnen. Zo kunnen we in 2026 gericht werken aan een meldsysteem dat goed past bij NederBetuwe. Op de door u aangegeven pagina hebben wij geen thema gevonden met onderhoud achterstand.

Verderop in de begroting wordt gesproken over uitgesteld onderhoud wat betekent dat projecten en/of werkzaamheden door verschillende omstandigheden in de tijd doorschuiven. Omdat we werk met werk willen maken voorkomen we dat we op één en dezelfde locatie meerdere keren werkzaamheden moeten uitvoeren. Een exacte omvang is moeilijk te geven maar het gaat bij de uitgestelde werkzaamheden om een zeer klein aandeel op de totale omvang.

Nr.

8

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

33

P3 Circulaire samen-leving

Pvd A

38

Het vergunningenbeleid bij sloop ontbreekt

34

P3

Pvd A

38

We stimuleren de recycling van grondstoffen. Hoe wordt dit actief door de gemeente meegenomen in aanbestedingen?

35

P3 Nieuwe energievormen P3

Pvd A

39

Is suggestie terecht dat Windpark Midden-Betuwe wordt gerealiseerd

Pvd A

39

Hoe kunnen wij als gemeente Neder-Betuwe onze rol binnen Klimaat Actief Rivierenland verder versterken om optimaal gebruik te maken van de regionale samenwerking en beschikbare subsidies?

37

P3 Omgaan met schaarse ruimte

Pvd A

41

Controle moment raad voor vaststelling Programma Buitengebied ontbreekt

38

P3

Pvd A

41

39

P3

Pvd A

41

Welke prioriteiten moeten volgens de raad centraal staan bij het uitwerken van de kaders van het Programma Buitengebied in 2026? Hoe kunnen we inwoners en stakeholders het beste betrekken bij het proces om de kaders van het Programma Buitengebied verder uit te werken?

Het vergunningenbeleid bij sloop wordt uitgevoerd door de Omgevingsdienst Rivierenland namens de gemeente. De aanvraag gaat via het Omgevingsloket. Er wordt getoetst aan de regels van Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Meldingsplicht sloopactiviteit | Informatiepunt Leefomgeving Inkoop en aanbestedingen gebeuren volgens het inkoop en aanbestedingsbeleid 2025-2028 (http://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR725264). Hierin is aangegeven hoe er wordt omgegaan met circulariteit en andere maatschappelijke thema's (Zie hoofdstuk 4, paragraaf 4.2.1). Realisatie van het windpark is allerminst zeker. Een tweetal partijen hebben te kennen gegeven een nieuw initiatief voor te bereiden. Op dit moment is (nog) geen nieuw initiatief ingediend. De vastgestelde samenwerkingsagenda 2024-2030 (Zie RIB 58 2024) kenmerkte een professionalisering en intensivering van de samenwerking. Wij hebben gedurende de afgelopen jaren geïnvesteerd in ambtelijke capaciteit hiervoor. Door een goede partner te zijn in de regio geven wij sturing aan ontwikkelingen, zijn we goed op de hoogte en kunnen wij als gemeente goed inspelen op de actualiteit. In de begroting voor 2025 was een intensivering van de samenwerking voorzien, de begroting voor 2026 voorziet in het voortzetten van deze intensievere samenwerking. Het vaststellen van het programma Buitengebied is een bevoegdheid van het college.

Tijdens 'Het Gesprek' van 20 november wordt het ontwerpprogramma Buitengebied besproken met uw raad. Daarna wordt het programma ter besluitvorming aangeboden aan het college. Mogelijk dat de raad hier tijdens Het Gesprek van 20 november kan aangeven wat volgens haar prioriteit heeft.

Nr.

36

Inwoners en stakeholders worden gevraagd mee te denken over de nog uit te werken kaders. In welke vorm is nog niet duidelijk. De communicatie/ participatieadviseur van de gemeente wordt hiervoor om advies gevraagd. 9

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

Nr.

40

P3

Pvd A

42

41

P3

Pvd A

42

Welke strategie kiest de gemeente om stikstofruimte veilig te stellen voor lopende en toekomstige projecten, nu de provincie Gelderland nog geen structurele regeling heeft vastgesteld? Kan het college inzicht geven in welke mogelijkheden er zijn om binnen de huidige tijdelijke regelingen van de provincie stikstofruimte te benutten voor toekomstige projecten?

42

P3

Pvd A

49

Start Rehab Fruitstraat Kesteren 2026 met uiteindelijke realisatie van de Rehab van de riolering in 2030. Wat is er vanaf februari 2025 uitgevoerd in de Fruitstraat? Zijn er ook iniatieven en plannen om onderhoudswerkzaamheden in een korte periode dan 5 jaar uit te voeren?

43

Algemeen / Automatisering & Digitalisering

Pvd A

11, 1.1. 1.1

Welke concrete projecten voor digitalisering van front‑ en backoffice zijn gepland 2026 (projectnaam, leverancier, budget, looptijd) en welke privacy‑/veiligheidsmaatregelen worden getroffen?

De provincie werkt nog aan een uitwerking van het beleid. Veel is nog niet duidelijk. We houden de ontwikkelingen op het gebied van stikstof nauwkeurig in de gaten. Per project wordt gekeken wat er nodig is om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen. De mogelijkheden zijn voor de gemeente niet veranderd. Wel zijn de voorwaarden aangescherpt. Bijvoorbeeld moet nu per project 35% stikstofreductie worden behaald. Bij projecten in gevoelige Natura2000 gebieden is dat zelfs 65%. Daarnaast is intern salderen vergunningsplichtig geworden en moet beoordeeld worden of eventuele stikstofwinst niet eerst ten goede moet komen voor natuurherstel. De werkzaamheden die in de Fruitstraat uitgevoerd zijn staan los van de Rehab Fruitstraat 2026-2030. Liander heeft werkzaamheden uitgevoerd aan de kabels in het kader van de energietransitie Hierbij zijn twee middenspanningsruimten (MSR’s) bijgeplaatst: één in de Fruitstraat (reeds aanwezig), en één in de Jacob van Lennepstraat, die in het voorjaar van 2026 wordt gerealiseerd. Om deze MSR’s goed met elkaar te verbinden, zijn doorverbindingen nodig richting het Westeinde en het Veilingterrein. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een aanvoerroute door de Fruitstraat. Na de herinrichting van de Dichterswijk en Romeinsebuurt zal vanaf 2026 de Fruitstraat worden gereconstrueerd. Er zijn (nog) geen nieuwe specifieke projecten uitgewerkt voor 2026.

Op dit moment loopt een rekenkameronderzoek naar de digitale dienstverlening van de gemeente. De uitkomsten en aanbevelingen die hieruit volgen worden in Q2 van 2026 verwacht. Mogelijk dat dit nog tot specifieke projecten gaat leiden. De benoemde digitalisering van front- en backoffice betreft het doorlopend verbeteren van reeds aanwezige dienstverleningsprocessen. Aan de voorkant bieden we de mogelijkheid om digitaal een melding of aanvraag te doen waar dat nog niet kan. Inmiddels is deze mogelijkheid voor het overgrote deel van de producten en diensten van de gemeente gerealiseerd. 10

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

Aan de achterkant werken we aan de automatische verwerking van deze digitale diensten in het zaaksysteem. Daardoor kan de behandelende vakafdeling direct aan de slag met de afhandeling. Waar afhandeling gebeurt in een zogenaamde vakapplicatie koppelen we die applicaties (indien mogelijk) ook aan het zaaksysteem. De toegang tot de digitale diensten zijn afgeschermd met DigiD voor burgers en eHerkenning voor bedrijven. De gegevens in formulieren wordt via een beveiligde verbinding verwerkt in het zaaksysteem.

44

Algemeen / Inkoop en aanbestedinge n

Pvd A

16

Welke (grote) aanbestedingen staan gepland voor 2026 (onderdeel, geraamd bedrag, aanbestedingsprocedure en geplande startdatum)?

45

P5 / Passende ondersteuning

Pvd A

62

Wat is de einddatum contractperiode regionale overeenkomsten en wanneer is het evaluatietraject afgerond.

Bij ieder nieuw systeem waarbij persoonsgegevens worden verwerkt en waarbij er een grote kans bestaat op een hoog privacyrisico voor betrokkenen, wordt vóór de verwerking een Data Protection Impact Assessment (DPIA) uitgevoerd. Dit is een instrument waarmee deze risico's in kaart worden gebracht en beoordeeld, waarop maatregelen worden getroffen. Ook worden verwerkersovereenkomsten getekend waarin afspraken staan over de verwerking van persoonsgegevens. De GIBIT (Gemeentelijke Inkoopvoorwaarden bij IT) legt vast welke beveiligingsmaatregelen leveranciers en gemeenten moeten treffen bij ICT-inkopen. Er staan momenteel 15 à 20 aanbestedingen gepland voor 2026. Deze zijn opgenomen in een aanbestedingskalender. 80% is gekoppeld aan de fysieke pijler (o.a. herinrichtingen en gladheidsbestrijding), de overige 20% is verbonden aan de Sociale Pijler (o.a. Kindpakket) en Bedrijfsvoering (Inhuur tijdelijk personeel). De regionale overeenkomsten zijn ingegaan op 1 juli 2023 en lopen tot 30 juni 2026, met drie keer de mogelijkheid om met twee jaar (per keer) te verlengen. Het evaluatietraject loopt tot en met het eerste kwartaal van 2026. Het traject focust zich op de tarieven voor zowel Jeugd als Wmo en de aanbieders worden hier ook bij betrokken.

11

Nr.

46

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

P1 Participatie / Participatieplat form

Pvd A

11, 1.1. 3.3

Graag cijfers over het participatieplatform: aantal projecten openbaar in 2025, aantal deelnemers per project gemiddeld, demografische spreiding (indien beschikbaar) en tevredenheidsscore.

In maart 2025 is het platform online gegaan. T/m 22 oktober hebben er 18 projecten online gestaan. 1356 inwoners hebben zich geregistreerd op het platform. Het aantal deelnemers hangt af van het soort project. Soms ging het om een stemming voor een ontwerp van een speeltuin in een bepaalde wijk. Daar deden dan slechts enkele tientallen deelnemers aan mee aangezien de doelgroep beperkt was. Sommige projecten gingen over de gehele gemeente (Bv Toekomstvisie en uitvraag over dorpscentra) Daar deden enkele honderden inwoners aan mee. Het platform is de afgelopen 7 maanden door 10.000 inwoners bezocht. Dat is meer dan de helft van alle volwassenen. Vergeleken met vergelijkbare gemeenten behoort het platform van Neder-Betuwe wat betreft registraties per 10.000 inwoners en percentage bezoekers dat zich registreert (13%) bij de 15% best presterende platforms van gemeenten die zijn aangesloten bij de aanbieder. Demografische kenmerken van de geregistreerden:  50% man, 50% vrouw  Woonplaats: Kesteren: 32,7% Opheusden: 17,0% Ochten: 16,8% Dodewaard: 17,2% IJzendoorn: 5,7% Echteld: 10,6% Dat betekent dat Echteld wat oververtegenwoordigd is, en Opheusden wat ondervertegenwoordigd is. De overige kernen zijn ongeveer in lijn met het percentage van de lokale demografie. 

Leeftijd: 18-29: 11,0%, 30-39: 22,9% 12

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

40-49: 19,0% 50-59: 18,8% 60-69: 17,7% 70+: 9,5% Dat betekent dat 18 t/m 29-jarigen en 70-plussers enigszins ondervertegenwoordigd zijn. 30 t/m 39-jarigen zijn oververtegenwoordigd en de andere leeftijdsgroepen zijn in lijn met de lokale bevolkingssamenstelling

47

P1 / Pilot overheidsparti cipatie

Pvd A

1113

Wat zijn de vooraf vastgestelde succescriteria en evaluatiemethode voor de tweejarige pilot inwonersinitiatieven/uitdaagrecht; wie voert de evaluatie uit en wanneer worden de resultaten gerapporteerd?

48

P5 / Inburgering en integratie

Pvd A

Regi o Rivi eren land secti e

Welke middelen zijn gereserveerd voor inburgering/participatie van nieuwkomers, hoeveel trajecten zijn begroot en welke samenwerkingsafspraken met wijkpartners bestaan er?

Een tevredenheidsscore is er niet. Als we het platform één jaar gebruiken evalueren we de tevredenheid met inwoners. In Q4 van 2026 wordt er een tussentijdse evaluatie gedaan van de pilot inwonersinitiatieven en uitdaagrecht. We bekijken dan hoeveel gebruik er is gemaakt van het budget voor inwonersinitiatieven en of het budget toereikend was. Ook bekijken we hoe vaak we worden uitgedaagd door inwoners. Daarnaast evalueren we gedurende het eerste jaar na ieder initiatief/uitdaging met de initiatiefnemer. Daaruit kunnen we verbeterpunten halen. Het eerste jaar van de pilot is dus een lerend proces. Na het eerste jaar kunnen we ook beter inschatten welke criteria moeten gelden voor een eventuele verlengring na het tweede jaar. Met het uitdaagrecht en inwonersinitiatieven hebben we dit moment namelijk nog weinig ervaring. Na het tweede jaar zullen we de gehele pilot evalueren aan de hand van de opgestelde criteria. De gemeente Neder-Betuwe heeft structureel € 223.002, gereserveerd voor de uitvoeringskosten van de Wet Inburgering 2021. De uitvoering van de Wet Inburgering 2021 is belegd bij Regio Rivierenland. De gemeente werkt hierin samen met vier andere gemeenten binnen de regio. Daarnaast ontvangt de gemeente een Specifieke Uitkering (SPUK) van het Rijk voor kosten van voorzieningen die bijdragen aan het voldoen aan de inburgeringsplicht.

Dit betreft onder andere: inburgeringsonderwijs, maatschappelijke begeleiding en ondersteuning gericht op participatie. De taken die hiervoor worden 13

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

uitgevoerd, gebeuren binnen de middelen die beschikbaar zijn vanuit de SPUK. De hoogte van deze uitkering is afhankelijk van het aantal statushouders dat de gemeente huisvest, waardoor ook de omvang van de SPUK-uitkering jaarlijks varieert. Voor de maatschappelijke begeleiding heeft de gemeente een samenwerkingsovereenkomst met Welzijn Rivierstroom. Op dit moment volgen 76 inburgeraars een traject bij Regio Rivierenland. Een inburgeringstraject duurt gemiddeld ongeveer drie jaar. 49

P5 / Opvang Asiel zoekers P6 Onderwijs, Sport & Welzijn

Pvd A Pvd A

74

51

P6 Aanbod mogelijkheden

Pvd A

78

Beweegpark. Wat is de stand van zaken realisatie Padelhal?

52

Algemeen / Open‑eind regelingen en sensitivity

Pvd A

4, 163

Is er een gevoeligheidsanalyse opgenomen voor open‑eind regelingen (Jeugd, Wmo) bij 10% vs 20% volumestijging? Zo ja, graag de uitkomsten; zo nee, kunt u deze leveren?

50

Stel, Medel-Noord is niet haalbaar, is er ook een plan B nu het uitgangspunt voldoende opvangplekken te realiseren is? Welke investeringen in sport- en jeugdvoorzieningen zijn gepland in 2026 en wat is de impact op onderhouds- en exploitatiekosten?

Nee, wij wachten de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek af, voordat wij ons richten op andere locaties. In 2026 wordt het skatepark, onderdeel van het beweegpark NederBetuwe, gerealiseerd. Op sportpark Heereenland wordt voetbalveld 4 gerenoveerd. Vijf speelplekken worden heringericht (zie Speelruimteplan 2024-2027). Bij de bouw van basisschool De Bornput, Kesteren, wordt tevens geïnvesteerd in de bouw van een gymzaal. In het MFC Dodewaard wordt geïnvesteerd in de renovatie van de sporthal De Eng en de bouw van twee basisscholen. De impact op de onderhouds- en exploitatiekosten is per investering verschillend. Het grootste effect wordt veroorzaakt door de realisatie van het MFC. Het effect op de exploitatie vanaf 2027 is op 22 juni met de raad gedeeld, als bijlage 3 en 4 in het raadsvoorstel Realisatie MFC Dodewaard. De overige investeringen leiden niet tot significante wijzigingen in de exploitatie. De realisatie van een padelhal betreft een particulier initiatief. Initiatiefnemers hebben eerder dit jaar een principeverzoek ingediend. Het ambtelijk advies is dat het realiseren van een padelbaan voorstelbaar is, maar niet in de ingediende vorm en maatvoering. Aan initiatiefnemers is verzocht het ingediende plan aan te passen. Zie het antwoord op vraag 7.

14

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

53

Algemeen / Onvoorzien

Pvd A

85

54

Algemeen / Vpb en overhead

Pvd A

85

Wat is de omvang van de post 'onvoorzien' in 2026 en welke regels hanteert het college om deze post in te zetten (delegaties, drempels)? Hoe is de overhead en de toerekening van indirecte kosten op programma's berekend; welke verdeelsleutel wordt toegepast en is deze recent gevalideerd?

Het bedrag voor onvoorzien is € 5.000. Zie pagina 94. Zaken die ten laste van de post onvoorzien komen, moeten voldoen aan de criteria onvoorzienbaar, onvermijdbaar en niet uit te stellen. Jaarlijks wordt met ondersteuning van bureau ANG een urencalculatie uitgevoerd dat direct gevolgd wordt door een kostendekkendheid leges onderzoek. Dit om de onderbouwing van toerekening van juiste lasten en baten naar de leges actueel te houden en te toetsen of alles conform de wet- en regelgeving juist is toegerekend. De resultaten op hoofdlijnen zijn terug te zien in de paragraaf 1 Lokale heffingen, overzicht op hoofdlijnen van de lokale heffingen.

55

7

VV D

90

In de tabel is te zien dat de formatie in de afgelopen jaren flink is gestegen per 1000 inwoners. U spreekt eerder over toekomstbestendige formatie. Wat is de streefwaarde van het college als het gaat om FTE per 1000 inwoners?

56

7

VV D

90

In de tabel is een fors hogere inhuur te zien in de afgelopen jaren, hoe voorziet u dat voor het komende begrotingsjaar en waarin bevindt zich het grootste deel van de inhuur?

57

P7

Pvd A

92

Waarom nemen de kosten voor Treasury de komende jaren zo sterk toe? Er wordt meer geleend maar is dat de enige reden?

We vinden het vooral van belang dat de formatie en de omvang van taken en ambities met elkaar in balans zijn. Daarbij kijken we hoe we onze medewerkers efficiënt in kunnen zetten en maken daarbij ook gebruik van ervaringen van andere gemeenten. De formatie per 1.000 inwoners van 6,89 ligt ruim onder het aantal fte per 1.000 inwoners wat is opgenomen in de Personeelsmonitor 2024 van het A&O fonds Gemeenten, dit is namelijk 7,6 fte per 1.000 inwoners. De inhuur zal ook voor het komende jaar naar verwachting fors zijn. Met name voor de invulling van een groot aantal rollen en spelers in onze projectorganisatie die in opdracht werken aan facilitaire ruimtelijke initiatieven (incl. sociaal-maatschappelijke initiatieven met een ruimtelijke component) en (civiele) projecten. De uren die de projectorganisatie (als ‘opdrachtnemer’) op deze manier levert, worden gefinancierd door leges, anterieure overeenkomsten (kostenverhaal derden/initiatiefnemers) en de beheer- en investeringskredieten die de raad hiervoor beschikbaar stelt. De betreffende medewerkers drukken voor deze uren dus niet op de personeelsstaat. Het overzicht algemene dekkingsmiddelen waarin deze stijging zichtbaar is betreft een verouderd overzicht uit de begroting 2025. Bijgevoegd is een geactualiseerd overzicht voor de begroting 2026.

Nr.

15

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

Hierbij ziet u, evenals in de paragraaf financiering, dat de lasten voor de komende jaren een constante lijn betreft en is afgestemd op onze (toekomstige) investeringen.

58

59

P7

Pvd A

96

In hoeverre is het technisch mogelijk om de eventuele verblijfbelasting voor arbeidsmigranten te verhalen op de werkgever? Wat zijn de voors en tegens?

VV D

102/ 103

Welke kosten worden gemaakt door de gemeente, om de hondenbelasting te innen. Kan het college deze kosten inzichtelijk maken.

De aanslag verblijfsbelasting wordt opgelegd, zoals de verordening voorschrijft, aan de nachtverblijf verschaffende ondernemer. Dat is degene die volgens de wettelijke voorschriften deze aanslag moet voldoen. Als gemeente zijn wij geen partij in wie wat op wie verhaalt en hoe deze kosten verrekend worden. De kosten van de hondencontrole bedragen jaarlijks rond de € 4.000,-. De aanslagoplegging gaat qua kosten mee met de

16

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

60

Par 2

VV D

107

De weerstandcapaciteit neemt in de afgelopen jaren sterk af, terwijl we ook steeds meer ambities hebben. Is ons huishoudboekje voldoende op orde en zijn onze reserves afdoende?

61

Algemeen Integratie

Pvd A

114

Geef een recent overzicht van beschikbare locaties opvang Oekraïense ontheemden, inclusief bezettingsgraad. Wat is de einddatum contract Kesteren en kan deze locatie ook voor noodopvang dienen.

Antwoord:

aanslagen OZB en rioolheffing. Voor de na-kohieren en verminderingen zijn de kosten jaarlijks rond de € 2.000,-. Dit impliceert een beoordeling en is daarmee feitelijk geen technische vraag; nieuw beleid en daarmee verdere ambities zijn voor 2026 niet of nauwelijks aanwezig. We blijven de tering naar de nering zetten. De begroting 2026 en verder is structureel sluitend en daarmee voldoen we aan de spelregels voor het op orde hebben van ons huishoudboekje. JR Zeemanstraat 10 IJzendoorn: Aantal plekken: 49. Aantal bezet: 43, Aantal beschikbaar: 0. Stationsweg 29 Echteld: Aantal plekken: 56, aantal bezet: 50, aantal beschikbaar: 0. Hoge Weide Kesteren: Aantal plekken: 70, Aantal bezet 45, Aantal beschikbaar: Na het vertrek van de laatste kinderen uit het kindertehuis vindt er een kleine verbouwing plaats, waarna er 15 plekken beschikbaar komen. De huurovereenkomst voor de locatie Kesteren loopt tot en met 3105-2028. Noodopvang is nu niet mogelijk omdat hier al Oekraïense ontheemden zijn geplaatst. Hamsestraat 92 Opheusden: Aantal plekken: 7, Aantal bezet: 7, Aantal Beschikbaar: 0. Het aantal beschikbare bedden is afhankelijk van de samenstelling van de gezinnen die worden gehuisvest. Het te ontvangen budget is niet afhankelijk van de bezetting van bedden. Dit betekent dat het budget voor de locatie vaststaat, ongeachte het aantal bezette bedden.

62

PF3

Pvd A

118

Hoe is de tabel Samenvatting financiële gegevens te begrijpen? Je doet jaarlijks een Toevoeging (Dotatie) aan de voorziening. Tot zover prima. Voor de jaarlijkse exploitatie doe je een onttrekking uit de voorziening. Die dan bij de exploitatie binnenkomt als dotatie uit de voorziening. Maar dan klopt het bedrag niet. Graag uitleg? (Ook bij volgende tabellen treedt dit op.)

De storting vindt plaats vanuit de exploitatie. Deze storting komt als inkomst binnen in de voorziening, waarbij de lasten dan betaald worden uit de voorziening en niet meer uit de exploitatie

17

Nr.

63

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

Algemeen / Rapportage en transparantie (Woo)

Pvd A

154

Hoe is de implementatie van de Wet open overheid ingericht (portaal, zoekfunctie); hoeveel Woo‑verzoeken zijn in 2024/2025 binnengekomen en wat is de gemiddelde beantwoordingstijd?

De gemeente heeft sinds begin 2025 een eigen publicatieplatform dat eenvoudig te vinden is via de zoekterm ‘Wet open overheid’ op onze website. Hierop staan intussen alle Woo-dossiers vanaf eind 2024. Het is een groeimodel, in de komende tijd zullen er steeds meer dossiers en ook andere informatiecategorieën aan het publicatieplatform worden toegevoegd. De gemeente voldoet hiermee aan de wettelijke vereisten. Via de gemeentelijke website kan een ieder via een digitaal formulier een Woo-verzoek indienen, daarnaast kan dit ook per brief.

64

P3 Wonen

Pvd A

blz. 117, 151

Welke klimaatadaptieve maatregelen zijn begroot bij woningbouwprojecten (groen, waterberging, hittestressreductie)?

In 2024 heeft de gemeente 19 Woo-verzoeken ontvangen, in 2025 waren dit er (tot 15 oktober) 35. Deze stijging is in lijn met de landelijke trend omdat mensen mondiger worden waardoor er meer Woo-verzoeken worden ingediend. De gemiddelde doorlooptijd om een Woo-verzoek af te handelen bedraagt 26 dagen. Een deel van de Woo-verzoeken (11 in 2024 en 10 in 2025) is tijdens de afhandeling omgezet in een informatieverzoek omdat het doel van de verzoeker niet het openbaar maken van de gevraagde documenten was, maar de informatie voor eigen gebruik zocht. Alle ontvangen verzoeken zijn binnen de wettelijke termijn afgehandeld. Wij hebben geen eigen bouwprojecten en daardoor een overwegend faciliterende rol in de woningbouw. Klimaatadaptatie en andere duurzaamheidsvereisten worden nadrukkelijk meegewogen bij de toetsing van bouwprojecten (zie bijv. RIB 28 2025 en "Beleidskader Klimaatadaptatie Neder-Betuwe"). Bij projecten met of in openbare ruimte worden projecten in overeenstemming met het "IBOR-plan", "Beleidskader Klimaatadaptatie Neder-Betuwe" en "Programma Riolering en Water Neder-Betuwe 2024-2028" klimaatadaptief- en duurzaam ondernomen

18

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

Nr.

65

P3 Wonen

Pvd A

blz. 6066

Welke middelen zijn beschikbaar voor doorstroombevordering, verhuismakelaars en verhuisvergoedingen voor senioren en starters?

66

P5

Pvd A

blz. 60+

Welke middelen zijn beschikbaar voor doorstroombevordering, verhuismakelaars en verhuisvergoedingen voor senioren en starters?

67

PF5

Pvd A

152

Hoeveel huishoudens worden bereikt door de energiearmoederegelingen en wat is het gemiddelde subsidiebedrag per huishouden?

68

PF3

Pvd A

blz. 60+

Welke maatregelen neemt het college om wachttijden in de jeugdzorg terug te dringen en wat zijn de streefwaarden voor 2026?

De woningcorporatie hanteert het beleid dat huurders die een gezinswoning achterlaten en verhuizen naar een kleinere woning, dit kunnen doen met behoud van hun huidige huurprijs. De provincie zet daarnaast verhuiscoaches in om huurders hierbij te ondersteunen. De woningcorporatie hanteert het beleid dat huurders die een gezinswoning achterlaten en verhuizen naar een kleinere woning, dit kunnen doen met behoud van hun huidige huurprijs. De provincie zet daarnaast verhuiscoaches in om huurders hierbij te ondersteunen. Binnen het project EnergieVitaal is voor 281 huishoudens die te maken hebben met energiearmoede een verduurzamingstraject ingekocht. Deze huishoudens ontvangen geen directe subsidie, maar krijgen één of meerdere energiebesparende maatregelen die bij hen thuis worden geleverd en/of aangebracht. Denk hierbij bijvoorbeeld aan waterzijdig inregelen, tochtstrips, ledlampen en energiezuinig witgoed. Daarnaast ontvangen alle huishoudens tips om op een slimme manier met energie om te gaan. Het is belangrijk te benadrukken dat wachttijden op verschillende niveaus kunnen ontstaan: zowel bij lokale teams die de eerste lijn van zorg bieden als bij zorgaanbieders die gespecialiseerde hulp leveren. Lokaal speelt de gemeente een belangrijke rol in het organiseren van de toegang tot zorg en het coördineren van de benodigde ondersteuning.

We monitoren de processen zorgvuldig en blijven zoeken naar mogelijkheden om de efficiëntie te verhogen, zodat de zorg zo snel mogelijk bij de jeugdigen terechtkomt die deze nodig hebben. De implementatie van stevige lokale teams, waarbij de beschikbaarheid van deze teams centraal staat, draagt hier ook aan bij. (Boven)Regionaal heeft de gemeente beperkte invloed op de wachttijden bij zorgaanbieders, aangezien deze sterk afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van zorgprofessionals. Daarom is (boven)regionale samenwerking van essentieel belang. Een hulpmiddel om de wachttijden van het regionaal ingekochte zorgaanbod transparanter te maken, is de Beschikbaarheidswijzer. 19

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

Dit platform biedt via de website of app inzicht in welke zorgaanbieders op dat moment plek hebben, welke zorg, hulp en/of ondersteuning zij bieden en wat de verwachte wachttijden zijn.

69

70

P5

PF8

Pvd A

Pvd A

blz. 6066

151

Hoe wordt uitvoering gegeven aan de Hervormingsagenda Jeugd (financiering, personele inzet, planning)?

Zijn er wijken als eerste aangewezen voor isolatie en energietransitie, en op basis van welke criteria?

Daarnaast zijn er in de regionale contractering afspraken gemaakt over maximaal aanvaardbare wachttijden, gebaseerd op landelijke jeugd-GGZ-afspraken. Het monitoren van wachttijden en het verbeteren van de toegang tot zorg wordt ook meegenomen in de uitvoering van de regiovisie jeugd, de regionale vertaling van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. In samenwerking met andere gemeenten, zorgaanbieders en regionale partners werken we intensief aan het realiseren van goede, toegankelijke en betaalbare jeugdhulp. Het aanpakken van wachttijden blijft hierbij een belangrijk aandachtspunt. De uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd vindt plaats op zowel lokaal als regionaal niveau. Op lokaal niveau zijn aan de slag met de (door)ontwikkeling sterke lokale teams. Momenteel voeren we een analyse uit om te bepalen waar we staan ten opzichte van de doelstellingen van de hervormingsagenda. In deze analyse worden zowel de uitvoerings- als beleidsaspecten meegenomen, evenals het perspectief van de inwoners. De resultaten van deze analyse worden in november verwacht, waarna we een gedetailleerde planning voor de verdere uitvoering opstellen. Op basis van de analyse kunnen we bepalen welke veranderingen nog nodig zijn en wat dit betekent voor de benodigde financiële en personele inzet. Op dit moment kunnen we hierover nog geen concrete uitspraken doen.

Op regionaal niveau zijn we bezig met de uitvoering van de Regiovisie, die de regionale vertaling is van de Hervormingsagenda Jeugd. Deze visie werd in februari 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. De focus ligt op normaliseren, het versterken van de pedagogische basis en het bevorderen van betere samenwerking. We werken aan deze doelstellingen in samenwerking met relevante partners binnen het jeugddomein. Nee, er zijn nog geen wijken aangewezen. Wel hebben we een pilot gedaan in de Oranjebuurt in Dodewaard en zijn we aan de slag met

20

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

71

P3 leefomgeving

Pvd A

blz. 38

Welk budget is in 2026–2029 beschikbaar voor vergroening (wadi’s, groenstroken, waterberging, bomenaanplant)?

72

P3 nieuwe Pvd energieA vormen Prog. (P) Fractie: Paragr. (PF):

blz. 39

Hoeveel lokale energiecoöperaties ontvangen gemeentelijke ondersteuning en via welke instrumenten (subsidie, ambtelijke uren ? Vraag:

Nr.

Blz:

Antwoord:

Energievitaal. Criteria die daarbij spelen zijn energiearmoede, slechte energielabels en gespikkeld bezit (huur/koop). De budgetten voor vergroening zijn verdeeld over meerdere beleidsterreinen en vallen onder de verantwoordelijkheid van verschillende budgethouders (onder andere riolering, groenonderhoud en klimaatadaptatie). De werkzaamheden worden beïnvloed door prijsontwikkelingen en seizoensinvloeden en worden daarom jaarlijks geprioriteerd in afstemming met de portefeuillehouder. Om deze redenen is het niet mogelijk een eenduidig bedrag te noemen. De verantwoording van de budgetten vindt plaats aan het college en wordt getoetst aan de door de raad vastgestelde beheerplannen en bijbehorende begrotingen. Energie coöperaties ontvangen op dit moment geen subsidies van de gemeente. Ambtelijke ondersteuning is minimaal bijv. in de vorm van communicatie (indien gewenst). Antwoord:

21

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

73

1.1.1

Fra ctie:

GB

Blz:

Vraag:

Antwoord:

10

Hoe kunnen we het inwoners makkelijker maken om online dingen te regelen, zonder dat mensen die minder digitaal handig zijn buiten de boot vallen?

Digitale inclusiviteit is inderdaad lastig te realiseren. De belangrijkste mogelijkheid is het bieden van persoonlijke ondersteuning aan mensen die het niet (goed) lukt om gebruik te maken van bijvoorbeeld een digitaal formulier. Daarvoor is een landelijk initiatief “Informatiepunt digitale overheid” die lokaal benaderd kan worden. In Neder-Betuwe kan dat in Bibliotheek Dodewaard. Lokaal biedt Welzijn Rivierstroom via het financieel spreekuur algemene ondersteuning aan mensen die hulp kunnen gebruiken bij het invullen van formulieren en administratieve vragen. Een andere optie dichtbij de gemeente is dat men een afspraak maakt bij het Klantcontactcentrum van de gemeente. De inwoner kan dan met ondersteuning van een medewerker een aanvraag- of meldingsformulier van de gemeente invullen. Deze optie is echter niet bedoeld voor algemene ondersteuning zoals de andere opties ook bieden. We houden in de communicatie op de website en in formulieren rekening met laaggeletterdheid in de teksten door zoveel mogelijk te schrijven op B1-niveau of lager en verbeteren dit verder bij ontvangen signalen hierover. Onze e-formulieren zijn “intelligent”. Daarmee doelen we op dat we niet onnodige vragen stellen en alleen gegevens uitvragen, en is dit toegespitst om het doel van het formulier. Daarmee streven we naar een zo eenvoudig mogelijk en overzichtelijk proces voor de aanvrager.

Het betrekken van de inwoners bij de ontwikkeling van formulieren en het toetsen van de begrijpelijkheid van teksten op de website zijn mogelijkheden die we richting de toekomst meer aandacht kunnen geven.

22

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

74

1,1.2

75

1.1.3

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

GB

10

We willen duidelijk communiceren op taalniveau B1 – maar hoe checken we of inwoners onze berichten echt begrijpen?

GB

10

Er komt een pilot met inwonersinitiatieven en het uitdaagrecht. Wat hopen we daar precies van te leren?

We doen regelmatig onderzoek naar onze dienstverlening en communicatiekanalen. Hierin nemen we ook vragen mee over de begrijpelijkheid van onze brieven, folders, publicaties etc. Via de bibliotheek Rivierenland hebben we de mogelijkheid om communicatiemiddelen zoals brieven en folders van de gemeente voor publicatie te laten testen door zogenoemde Taalambassadeurs. Dit zijn mensen die moeite hebben met lezen en schrijven en zich enthousiast inzetten om bijvoorbeeld gemeenten te helpen met het begrijpelijker maken van teksten. Vorig jaar hebben we met een aantal gemeenten in regio Rivierenland een brievenactie gehouden. We deden hiervoor een oproep aan inwoners om teksten in te leveren die niet in begrijpelijke taal waren geschreven. Vorig jaar is het Taalhuis voor de gemeenten Neder-Betuwe en Buren geopend. Inwoners die moeite hebben met lezen en schrijven of met de computer werken kunnen hier terecht voor begeleiding en scholing. De begeleiders van het Taalhuis van de bibliotheek en Welzijn Rivierstroom kunnen signalen aan ons doorgeven over de begrijpelijkheid van onze teksten. Gemeente Neder-Betuwe wil graag een faciliterende overheid zijn. Dat staat in de toekomstvisie. Door inwonersinitiatieven en uitdagingen mogelijk te maken willen we leren hoe we als faciliterende overheid kunnen opereren. Daarom ligt de uitvoering en realisatie bij deze pilot ook bij inwoners.

Door dit soort initiatieven te faciliteren en los te laten, bekijken we hoe de faciliterende rol het beste kunnen oppakken. Dat vraagt een andere houding. Die houding proberen we ons aan te leren gedurende de pilot. Aan de andere kant levert het ons ook inzicht op in de mate waarin inwoners initiatief nemen. Om een faciliterende overheid te kunnen zijn, moeten er immers wel initiatieven binnenkomen.

23

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

76

1.2.1

77

1.2.4

78

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

GB

14

Wordt het vitaliteitsfonds samen met buurgemeenten opgezet?

GB

16

GB

17

Schuldhulpverlening gaat naar eigen beheer. Wordt hierbij een samenwerking met schuldhulpmaatje gezocht? De kansenagenda, een initiatief van de regio, dit komt eind 2025 in de gemeenteraad. Over welke en hoeveel jaren hebben we het dan?

Door de Regio wordt een Vitaliteitsfonds ingericht, waarmee (kleinschaliger) projecten gerealiseerd kunnen worden, die een regionale meerwaarde/impact hebben. Dit alles draagt bij aan een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving en sociale cohesie. Het fonds zal ten minste opengesteld zijn in 2026-2027, zodat tegen het einde van de looptijd van de Regiodeal minimaal 8 van deze projecten gerealiseerd zijn. Gemeenten in de regio kunnen projecten indienen. De gemeente onderzoekt momenteel op welke wijze vrijwilligers een rol kunnen spelen binnen de schuldhulpverlening in NederBetuwe. Eind 2026 ontvangen de raden de kansenagenda ter vaststelling. De kansenagenda beschrijft de middellange termijn strategie (10-15 jaar). Dit onderdeel is opgenomen in het coalitieakkoord onder programma 2. Om die reden staat het hier opgenomen. Op velerlei manieren. Denk aan: preventie, voorlichting en bewustwordingscampagnes, toezicht en handhaving in de wijk, een relatief ordelijk verloop van de jaarwisseling, delen van resultaten van controles en het paraat hebben staan van hulpdiensten. Inzetten op bewustwording via media, informatiebijeenkomsten en doelgroepgerichte trainingen aanbieden. Hiermee zetten we in op een hogere meldingsbereidheid. Mensenhandel is één van de vele thema's binnen openbare orde en veiligheid die regionaal wordt opgepakt.

In de regio Gelderland-Zuid is het beleid en het bijbehorende plan van aanpak voor de uitvoering in gezamenlijkheid voorbereid. Dit betekent dat de aanpak overal grotendeels gelijk wordt uitgevoerd. Het sneller herkennen van signalen doen we door in te zetten op bewustwording. Het aantal verwijzingen naar Halt fluctueert sterk per jaar. Er is geen duidelijke verklaring. Het bedrag is incidenteel toegevoegd tot en met 2027 en specifiek bedoeld voor de inzet van de jeugdboa en komt daarmee ten goede aan het hele team van boa's (zoals ook geschetst in de evaluatie van de jeugdboa).

79

2.1.1.4

GB

22

80

2.1.1

GB

22

81

2,1.3

GB

22

82

GB

22

83

GB

26

84

GB

28

Valt behoud van de zondagsrust wel onder openbare orde en veiligheid? Dit hoort bij economie We doen veel op het gebied van veiligheid – maar hoe merken inwoners daar in het dagelijks leven iets van? Wat kunnen we doen om inwoners en ondernemers beter te wapenen tegen criminaliteit die zich “onder de radar” afspeelt? Hoe kunnen we signalen van uitbuiting of mensenhandel sneller herkennen en samen met andere gemeenten aanpakken?

Er is een stijging naar de verwijzingen naar bureau Halt. Wat is hiervan de oorzaak, is dit te verklaren? De inzet voor je jeugdboa is 115.000 euro structureel. Is dit bedrag alleen voor de jeugdboa of voor het totale team handhaving?

24

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

85

3.1.1

86

87

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

GB

30

De Omgevingswet is nu echt van kracht. Wat merken inwoners daarvan als ze een vergunning aanvragen?

3.4.2.4

GB

30

In 2026 worden de eerste stappen gezet om de omgevingsvisie te actualiseren. De eerste stappen bestaan uit een Plan van Aanpak en inhuren van een adviesbureau. Wat is de aanleiding om de omgevingsvisie te actualiseren en waarom moet er een adviesbureau worden ingezet.

3.2.1

GB

30

Wat doen we samen met inwoners en bedrijven om duurzamer te worden en afval te verminderen?

Voor inwoners is het doel van de Omgevingswet dat er bij het aanvragen van vergunningen met name de onderstaande punten zouden veranderen: • Aanvragen lopen via het landelijke DSO-loket (Digitaal Stelsel Omgevingswet), waarbij een aanvraag wordt opgebouwd via een doelenboom. • Regels zijn samengevoegd, waardoor aanvragen door de behandelaar meer integraal worden behandeld. • Er is één digitaal loket voor meldingen en vergunningen, wat meer overzicht biedt. • Regels zijn overzichtelijker gebundeld in het omgevingsplan. Procedures zouden door deze punten in veel gevallen sneller moeten verlopen, bijvoorbeeld doordat niet meer langs verschillende loketten of organisaties hoeft te worden gegaan. Deze verbeteringen hadden inmiddels goed geïmplementeerd moeten zijn, maar de realiteit is weerbarstiger. Met name de technische aanpassingen, bijvoorbeeld het aanvragen van een vergunning via het DSO, verlopen nog niet soepel, wat voor onduidelijkheden zorgt. Landelijk en regionaal wordt gewerkt aan verbeteringen en optimalisatie om het voor inwoners begrijpelijker en eenvoudiger te maken, maar we zijn er nog niet. In artikel 3.1 van de Omgevingswet is bepaald dat gemeenten verplicht zijn een Omgevingsvisie vast te stellen. Vooruitlopend op de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 heeft de gemeenteraad in februari 2022 de Omgevingsvisie Neder-Betuwe vastgesteld.

In de Omgevingsvisie is opgenomen dat we om de 4 jaar de Omgevingsvisie gaan actualiseren of eerder indien daar aanleiding toe is. Naast dat de Omgevingsvisie bijna 4 jaar oud is zijn er diverse ontwikkelingen waardoor het nodig is de Omgevingsvisie te actualiseren. Hierbij valt te denken aan de strategische koers van de gemeente die onlangs is vastgesteld en de verandering van het beleid van Rijk en provincie op o.a. het gebied van ruimtelijke ordening. Het adviesbureau is met name bedoeld voor ondersteuning en procesbegeleiding. Heeft geen betrekking op programma 3.2.1. of pagina 30. Zie 3.3.4.2. Wat betreft bedrijven proberen wij met het inkoop en aanbestedingsbeleid (hoofdstuk 4 paragraaf 4.2.1) een maatschappelijk wenselijke bedrijfsvoering te stimuleren, en wij sturen via het Omgevingsplan met de ODR op duurzaam gebruik van de omgeving. 25

Nr.

Prog. (P) Paragr. (PF):

88

89

90

4.1.4

Fra ctie:

Blz:

Vraag:

Antwoord:

GB

45

Door de zachtere winters wordt het budget voor strooien structureel verlaagd. Wat als het budget, door een strenge winter, niet voldoende is? Is er dan ruimte om te verhogen.