Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2024

Raadsvergadering 12 juni 2025, gemeente Mook en MiddelaarBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarstukken 202425.098 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

JAARSTUKKEN 2024

Versie raad 12 juni 2025

GEMEENTE MOOK EN MIDDELAAR JAARSTUKKEN 2024

Jaarstukken 2024

Inhoudsopgave ALGEMEEN ................................................................................................................5 1.1. Voorwoord .................................................................................................................................6 1.2. Leeswijzer .................................................................................................................................7 1.3. Financieel overzicht ...................................................................................................................8 1.4. Afkortingen ............................................................................................................................. 10

JAARSTUKKEN ....................................................................................................... 11 2.1. Jaarverslag........................................................................................................ 12 Programmaverantwoording ................................................................................................................ 13 2.1.1. Programma Sociale leefomgeving ...................................................................................... 14 2.1.2. Programma Sociaal Domein ............................................................................................... 16 2.1.3. Programma Fysieke leefomgeving ...................................................................................... 18 2.1.4. Programma Toerisme, natuur en duurzaamheid ................................................................ 20 2.1.5. Programma Bestuur en organisatie .................................................................................... 23 2.1.6. Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen .................................................................. 25 2.1.7. Overzicht van de kosten van overhead ............................................................................... 27 2.1.8. Bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting .................................................... 28 2.1.9.

Bedrag voor onvoorzien ...................................................................................................... 29 Paragrafen ............................................................................................................................................ 30 2.1.10. Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................... 31 2.1.11. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................... 37 2.1.12. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 41 2.1.13. Paragraaf Financiering ...................................................................................................... 45 2.1.14. Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................. 49 2.1.15. Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................... 52 2.1.16. Paragraaf Grondbeleid ...................................................................................................... 55 2.1.17. Paragraaf Informatieveiligheid .......................................................................................... 57 2.1.18.

Paragraaf Wet open overheid ........................................................................................... 58

2.2. Jaarrekening ..................................................................................................... 59 Balans en overzicht van baten en lasten .......................................................................................... 60 2.2.1. Balans.................................................................................................................................. 61 2.2.2. Overzicht van baten en lasten ............................................................................................. 63 Toelichting............................................................................................................................................ 66 2.2.3. Grondslagen ........................................................................................................................ 67 2.2.4. Toelichting op de balans ..................................................................................................... 68 2.2.5. Toelichting op het overzicht van baten en lasten ................................................................ 78 Overig ................................................................................................................................................... 93 2.2.6. Single information Single audit (SiSa) ................................................................................. 94 2.2.7.

Overzicht van baten en lasten per taakveld ........................................................................ 95 Rechtmatigheidsverantwoording....................................................................................................... 98 2.2.8. Rechtmatigheidsverantwoording ......................................................................................... 99

VASTSTELLINGSBESLUIT.................................................................................... 101 3.1. Vaststellingsbesluit ............................................................................................................... 102

BIJLAGEN .............................................................................................................. 103 Bijlage 1 Restant kredieten ......................................................................................................... 104 Bijlage 2 Beleidsindicatoren ........................................................................................................ 106 Bijlage 3 Uitkeringen gemeentefonds ......................................................................................... 114 Bijlage 4 Risico's ......................................................................................................................... 116 Bijlage 5 Verbonden partijen ....................................................................................................... 119 Bijlage 6 Balans (uitgebreid) ....................................................................................................... 132 Bijlage 7 Grondslagen (uitgebreid) .............................................................................................. 137 Bijlage 8 SiSa-tabel ..................................................................................................................... 141 Bijlage 9 Verdeling taakvelden over programma's ......................................................................

163 Bijlage 10 Begrippenlijst .............................................................................................................. 165 Bijlage 11 Controleverklaring ...................................................................................................... 169

Jaarstukken 2024

ALGEMEEN

1.1. Voorwoord

Voor u liggen het jaarverslag en de jaarrekening 2024 van de gemeente Mook en Middelaar. Deze jaarstukken zijn voor de raad het instrument voor de controle op de uitvoering van het voorgenomen beleid en voor het college het instrument om verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid. De jaarrekening volgt om die reden het stramien van de Programmabegroting 2024. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) en de jaarrekening (balans en exploitatieoverzichten). In het jaarverslag geven we aan in hoeverre we er in geslaagd zijn de in de begroting 2024 geformuleerde doelstellingen te behalen. Naast de reguliere wettelijke taken besteedden wij in 2024 onder meer tijd aan de implementatie van de nieuwe Omgevingswet en heeft er een burgemeesterswissel plaatsgevonden. Na het overhevelen van benodigde budgetten voor 2025 sluit het jaar 2024 af met een netto voordelig rekeningresultaat van € 278k. Dit voordeel is met name het gevolg van een hogere uitkering uit het gemeentefonds in december 2024. Het netto rekeningresultaat is € 273k voordeliger dan het geraamde saldo van € 5k volgens de primitieve begroting. De bestemming van het netto resultaat van € 278k is nader toegelicht in het raadsvoorstel dat bij deze Jaarstukken 2024 hoort.

Het college bedankt iedereen die aan de totstandkoming van dit jaarverslag en deze jaarrekening heeft meegewerkt.

Het college van burgemeester en wethouders van Mook en Middelaar, De secretaris,

De burgemeester,

drs. W. Mariman

I.M. van Dijk

Jaarstukken 2024

1.2. Leeswijzer Algemeen Hoofdstuk 1 Algemeen bevat onder andere de financiële samenvatting. Door het lezen van hoofdstuk 1 (met name onderdeel 1.3) kunt u al beeld krijgen over de financiële stand van zaken over 2024. Hoofdstuk 2 Jaarstukken bevat het jaarverslag (programma's en paragrafen) en de jaarrekening (balans en exploitatie). Deze onderdelen zijn verplicht en zijn conform de wettelijke voorschriften van het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) nader uitgewerkt. Met name het jaarverslag is interessant als u meer wilt lezen over het voorgenomen beleid en de realisatie daarvan. De jaarrekening bevat vooral verplichte cijfermatige tabellen. Voor de leesbaarheid zijn eventuele detailoverzichten naar de bijlagen verplaatst. Hoofdstuk 3 Vaststellingsbesluit geeft alleen weer dat het document 'Jaarstukken 2024' is vastgesteld. In de definitieve versie (na het verwerken van eventuele errata en na besluitvorming) worden hier ook de relevante handtekeningen geplaatst. Hoofdstuk 4 Bijlagen bevatten gedetailleerde overzichten die omwille van de leesbaarheid niet zijn vermeld in hoofdstuk 2. Enkele bijlagen maken wel specifiek onderdeel uit van de door de accountant te controleren jaarrekening. Dit is bij de desbetreffende bijlagen (6 t/m 9) vermeld. Wijzigingen In hoofdstuk 1 (Algemeen) is een nieuw onderdeel toegevoegd: 'jaarstukken in één oogopslag'.

Hierdoor heeft u snel een beeld van de stand van zaken met betrekking tot de Jaarstukken 2024. Alle overige hoofdstukken zijn niet gewijzigd. De Jaarstukken 2024 volgt de structuur van de Programmabegroting 2024. Bedragen Weergave bedragen Als uitgangspunt worden alle lasten positief (debet) weergegeven en alle baten negatief (credit). Soms wordt er een letter V of N toegevoegd, waarbij V staat voor Voordelig (baten) en N staat voor Nadelig (lasten). Afrondingsverschillen Omdat de 'Jaarstukken 2024' automatisch in duizenden euro's (x € 1.000) worden opgesteld, kan het voorkomen dat in de tellingen rekenkundige afrondingsverschillen ontstaan. Voorbeeld € 1.700 + € 600 = € 2.300. In duizendtallen wordt het dan: 2 + 1 = 2 (en dus geen 3).

ALGEMEEN

1.3. Financieel overzicht Financieel saldo Het jaar 2024 sluit met een positief rekeningsaldo van € 467k. Dit is exclusief de nagekomen voorgestelde budgetoverhevelingen en reserveringen (zie hiervoor het raadsvoorstel). In 2022 en 2023 zijn resultaten gerealiseerd van respectievelijk € 1.746k en € 1.147k voordelig. In onderstaand overzicht wordt de ontwikkeling van het rekeningresultaat 2024 aan de hand van de bestuursrapportages en overige raadsbesluiten weergegeven. bedragen x € 1.000 Resultaat baten en lasten

Mutaties reserves

Resultaat jaarrekening

Primitieve begroting 2024

126 N

281 V

155 V

1e Begrotingswijziging (dekkingsplan)

150 N

Saldo begroting

276 N

281 V

Budgetoverhevelingen vanuit 2023 naar 2024

436 N

436 V

Zomerrapportage 2024 (1e hj)

160 V

156 V

Eindejaarsrapportage 2024 (2e hj)

876 V

1.540 N

665 N

Overige tussentijdse begrotingswijzigingen

423 N

423 V

Subtotaal

99 N

406 N

504 N

Effecten bij het opmaken van de jaarrekening 2024

996 V

25 N

971 V

Resultaat jaarstukken 2024

897 V

431 N

467 V

Ontwikkeling rekeningresultaat 2024

Netto resultaat

bedragen x € 1.000

Bruto resultaat Jaarstukken 2024

467 V

Af: Budgetoverhevelingen naar 2025 (zie raadsvoorstel)

189 V

Netto resultaat Jaarstukken 2024

278 V

De bestemming van het netto rekeningresultaat is vermeld in het raadsvoorstel dat bij deze Jaarstukken 2024 hoort. De gemeenteraad bepaalt de uiteindelijke bestemming. Verschillenanalyse op hoofdlijnen

bedragen x € 1.000

Bruto resultaat Jaarstukken 2024

467 V

Af: Reeds geraamd resultaat 2024 (begroting na bijstellingen)

504 N

Te verklaren verschil voor budgetoverhevelingen

971 V

Af: Budgetoverhevelingen (zie raadsvoorstel)

189 V

Te verklaren verschil na budgetoverhevelingen

782 V

Analyse verschillen Meer ontvangen uitkering gemeentefonds (realisatie op basis van decembercirculaire 2024 ten opzichte van raming op basis van septembercirculaire 2024), inclusief afwikkelingen twee voorgaande jaren

298 V

Afwikkelingsverschillen voorgaande jaren (met name SiSa en afwikkeling transitoria)

144 V

Meer ontvangen exploitatiebijdragen derden

119 V

Onderuitputting budgetten Jeugd (met name jeugdbehandeling)

113 V

Jaarstukken 2024 Meer ontvangen leges omgevingsvergunningen

96 V

Overig verschillen, per saldo

12 V

Verklaard verschil

782 V

Met name de onderuitputtingen kunnen structureel zijn. Omdat deze budgetten in de Programmabegroting 2025 al neerwaarts zijn bijgesteld, beschouwen de we verschillen voor 2024 als incidenteel van aard. Naar aanleiding van deze voordelen, worden de budgetten niet nogmaals afgeraamd. De ontvangen baten uit het gemeentefonds zijn afhankelijk van hetgeen in de decembercirculaire wordt vermeld. Voor een nadere en meer gedetailleerde toelichting van het resultaat wordt verwezen naar de onderdelen 2.2.2. en 2.2.5. van deze jaarstukken. Restant kredieten Kredieten zijn in enig jaar óf nog lopend óf afgerond. Hieronder treft u een samenvatting aan van de restant kredieten, waarvan een deel is of wordt afgesloten en een deel worden overgeheveld naar 2025. Een uitgebreid detailoverzicht vindt u terug in 'Bijlage 1 Restant kredieten' van deze Jaarstukken 2024. bedragen x € 1.000 Restant krediet per 1-1-2024

Kredieten 2024

Restant kredieten over te hevelen naar 2025

8.696

Restant kredieten reeds afgesloten bij de Eindejaarsrapportage 2024 Restant kredieten af te sluiten bij Jaarstukken 2024

Omschrijving / toelichting

Totaal

Realisatie in 2024

Restant krediet per 31-12-2024

Over naar 2025

1.745

552

9.889

9.852

535

487

9.241

1.745

610

10.376

9.852

Vanuit de Jaarstukken 2023 was besloten om € 9.241k over te hevelen naar 2024. Dit zijn de restant kredieten per 1 januari 2024. Deze restantkredieten van vorig jaar worden aangevuld met kredieten van 2024 en worden óf afgewikkeld in 2024 óf overgeheveld naar 2025. Bij de Eindejaarsrapportage 2024 is reeds vastgelegd dat een deel van de kredieten beëindigd wordt, in totaliteit voor € 487k. Verder wordt bij de Jaarstukken 2024 voorgesteld om € 9.852k over te hevelen naar 2025. Dit is inclusief € 1.745k aan nieuwe kredieten (minus bijdragen derden) in 2024. Er is in 2025 iets minder nodig dan aan restant kredieten beschikbaar is.

ALGEMEEN

1.4. Afkortingen Afkorting

Voluit

ABC ARN BBV BBZ BCF BGO CBS

Afvalverwerking Regio Nijmegen Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen 2004 Btw-compensatiefonds Budgetoverheveling Centraal Bureau voor de Statistiek

DEF Fido

Financiering Decentrale Overheden

GHI GFT GGD GRP ICT iRvN

Groente-, Fruit- en Tuinafval Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gemeentelijk Rioleringsplan Informatie- en communicatietechnologie ICT Rijk van Nijmegen

JKL MNO MARN MGR MJOP mln n.a.v. n.v.t. o.a. Ozb

Milieusamenwerking en Afvalverwerking Regio Nijmegen Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (regio Rijk van Nijmegen) MeerJaren OnderhoudsPlan miljoen naar aanleiding van niet van toepassing onder andere Onroerende zaakbelasting(en)

PQRS RIEC RUD (LN) SiSa SKB

Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Regionale UitvoeringsDienst (Limburg Noord) Single information Single audit Schatkistbankieren

TUV UG UPW VBR Vpb

Uitkeringen Gemeentefonds Uitkering Participatiewet Vrij Besteedbare Reserve Vennootschapsbelasting

WXYZ Wmo WSW Woz

Wet maatschappelijke ondersteuning Waarborgfonds Sociale Woningbouw / Wet sociale werkvoorziening (Wet) waardering onroerende zaken

Jaarstukken 2024

JAARSTUKKEN

2.1. Jaarverslag

Jaarstukken 2024

Programmaverantwoording Wettelijk kader Art. 24, lid 2, letter a en art. 25 BBV. Toelichting In de volgende hoofdstukken treft u de verantwoording per programma aan. Per programma wordt beschreven wat we wilden bereiken en wat we daarvoor gedaan hebben. Wat we wilden bereiken is overgenomen vanuit de Programmabegroting 2024. Aan de hand van een stoplichtmodel met tekstuele toelichting, geven we aan in hoeverre we onze doelstellingen bereikt hebben. Voor wat het heeft gekost, verwijzen wij u naar de financiële toelichting zoals is vermeld in de jaarrekening bij de onderdelen 2.2.2 en 2.2.5. De verantwoording is voor de volgende programma's vermeld: • • • • •

Programma Sociale leefomgeving (P1); Programma Sociaal Domein (P2); Programma Fysieke leefomgeving (P3); Programma Toerisme, natuur en duurzaamheid (P4); Programma Bestuur en organisatie (P5).

Aanvullend op de programmaverantwoordingen zijn de verantwoordingen vermeld van de algemene dekkingsmiddelen (programma-ongebonden baten), de kosten van overhead, het bedrag voor de heffing van de Vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien.

2.1. Jaarverslag

2.1.1. Programma Sociale leefomgeving Doelstelling / beoogd maatschappelijk effect De sociale leefbaarheid in onze kernen moet de komende bestuursperiode op zijn minst op het huidige niveau blijven en waar mogelijk versterkt worden. We hebben het dan over onderwerpen als welzijn, volksgezondheid, onderwijs, sport, cultuur, verenigingen, openbare orde en veiligheid. Voor sport, jeugd en verenigingen zetten we als gemeente waar mogelijk in op ondersteuning en wijzen we inwoners actief op mogelijkheden. Hierbij vinden we het belangrijk om onze inwoners zoveel mogelijk aan het bewegen te houden en te krijgen. Met preventie helpen we inwoners om problemen te voorkomen of te verkleinen. Tenslotte werken we aan het vergroten van (het gevoel van) veiligheid van door, samen met interne en externe partners, uitvoering te geven aan het integraal veiligheidsbeleid.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? Thema veiligheid Het actualiseren van het Integraal Veiligheidsbeleid liep begin 2024 vertraging op door personele wisselingen. Die achterstand hebben we ingehaald. In maart 2025 is het vernieuwde veiligheidsbeleid aan de raad gepresenteerd. Eind 2024 zijn we met hulp van versterkingsgelden van het RIEC gestart met een project om inwoners, jeugd, ondernemers en medewerkers bewuster te maken van ondermijnende criminaliteit. Hiermee hebben we onze aanpak van ondermijning verder geprofessionaliseerd en sluiten we aan bij de Limburgse Norm Weerbare Overheid. Daarnaast hebben we een crisisoefening gehouden om onze crisisorganisatie goed voor te bereiden op noodsituaties. We zijn actief blijven reageren op situaties die de openbare orde verstoren. Dit doen we met een schriftelijke reactie, een bezoek van de boa, een integrale controle of door handhavend op te treden. Verenigingen en organisaties (financieel) ondersteunen In 2024 hebben we verschillende verenigingen en stichtingen ondersteund met subsidie. Daarmee kunnen zij hun maatschappelijke activiteiten blijven uitvoeren. Het volledige overzicht staat in het Subsidieplan 2024. MOVE en Sport- en Beweegakkoord In 2024 hebben we uitvoering gegeven aan MOVE, het programma dat inzet op sport, bewegen en cultuur. Ook binnen het Sport- en Beweegakkoord zijn vervolgstappen gezet.

Zo is er een regionaal plan van aanpak opgesteld voor het thema ‘Sociaal veilige sport’. Verder hebben we het team van combinatiefunctionarissen uitgebreid met een beweegcoach voor volwassenen. Integraal plan van aanpak preventieve gezondheid Het integraal preventieplan (GALA-plan) vormde de basis voor de verbinding tussen sport, gezondheid en preventie. In 2024 hebben we bijna alle activiteiten uit het plan uitgevoerd en het volledige GALA-budget besteed. We werkten aan het terugdringen van gezondheidsachterstanden, het bevorderen van een gezonde leefomgeving, het versterken van de sociale basis, een gezonde leefstijl, mentale weerbaarheid en vitaal ouder worden. Daarnaast zijn we gestart met ketenaanpakken zoals Kind naar Gezond Gewicht en Valpreventie. Hierbij liepen we tegen enkele knelpunten aan, zoals de financiering vanuit het Rijk. Toch zijn op een aantal onderdelen goede stappen gezet, zoals een sterkere samenwerking binnen de IZA-regio en de eerste aanzetten voor de ketenaanpakken. Onderwijsachterstanden voorkomen en bestrijden Geen bijzonderheden.

Jaarstukken 2024 Inzicht creëren in de huisvestingsopgaven voor het onderwijs Samen met de gemeenten Bergen en Gennep werken we aan een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHPO). Door vertraging wordt dit plan in 2025 opgeleverd. Bibliotheekwerk De inwerkingtreding van de gewijzigde Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) is uitgesteld tot minimaal 2026. Omdat de inhoudelijke, juridische en financiële kaders nog niet bekend zijn, konden we nog geen raadsvoorstel voorleggen over de invulling van het bibliotheekwerk in onze gemeente. Wel hebben we hierop geanticipeerd door in overleg te treden met diverse organisaties zoals bibliotheekorganisaties, schoolbesturen, provinciale ondersteuningsinstellingen en omliggende gemeenten. We hebben onze zienswijze ten aanzien van het wetsontwerp kenbaar gemaakt door deel te nemen aan de internetconsultatie en de VNG-uitvoeringstoets.

Wat heeft het gekost? Voor de financiële cijfers verwijzen wij u naar onderdeel '2.2.2 Overzicht van baten en lasten' als subonderdeel van '2.2. Jaarrekening'.

Rechtmatigheidsanalyse De gerealiseerde lasten (€ 8.376k) zijn lager dan de geraamde lasten (€ 9.354k). Hiermee voldoet dit programma aan de financiële rechtmatigheid. Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').

Overige informatie Voor de relatie met de verbonden partijen verwijzen wij u naar de 'Paragraaf Verbonden partijen' en naar 'Bijlage 5 Verbonden partijen'. Voor een overzicht van de (wettelijke) beleidsindicatoren verwijzen wij u naar 'Bijlage 2 Beleidsindicatoren'.

2.1. Jaarverslag

2.1.2. Programma Sociaal Domein Doelstelling / beoogd maatschappelijk effect Binnen het programma Sociaal Domein staat centraal dat alle inwoners zich op hun eigen unieke en veilige manier kunnen ontwikkelen en mee kunnen doen aan de samenleving. De ene inwoner lukt dit geheel zelfstandig, terwijl de andere inwoner een steuntje in de rug nodig heeft. We bieden een breed scala aan voorzieningen aan zodat we dat steuntje in de rug kunnen geven. Waar nodig zetten we ook zwaardere voorzieningen in. Hierover is meer te lezen in de paragrafen ‘preventieve voorzieningen’ en ‘individuele ondersteuning’. Voor het Sociaal Domein geldt dat het cruciaal is dat de basis op orde is. Dit betekent dat we ook in 2024 blijven inzetten op preventie (en de bekendheid van onze preventieve voorzieningen) en op de samenwerking met en tussen netwerk- en ketenpartners. Met betrekking tot de opvang van statushouders en ontheemden, nemen we onze verantwoordelijkheid, passend bij de draagkracht van onze gemeenschap en de gemeentelijke organisatie.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? Inzetten op preventie Preventie blijft een speerpunt in onze gemeente. Hiermee voorkomen we dat problemen groter worden. Inwoners kunnen daardoor vaker zelfstandig verder. In 2024 hebben we opnieuw verschillende preventieve voorzieningen aangeboden die gratis of tegen een kleine bijdrage toegankelijk zijn. We hebben onder meer activiteiten gesubsidieerd met een preventieve werking, zoals Buurtgezinnen en de Praktijkondersteuner GGZ Jeugd. Die laatste zorgde ervoor dat er minder indicaties nodig waren. Dat heeft geholpen om kosten voor zwaardere jeugdzorg te beperken. In het beleidsplan Financiële Zelfredzaamheid & Schuldhulpverlening 2025-2028, dat in 2024 is vastgesteld, is preventie en vroegsignalering extra benadrukt. Waar nodig ondersteuning bieden Inwoners die ons in 2024 om ondersteuning vroegen, hebben passende hulp gekregen. Bekendheid van voorzieningen We hebben inwoners actief geïnformeerd over beschikbare voorzieningen. Dat deden we via onze website, het gemeenteblad Ter Sprake en via MaasBuren. Op MaasBuren staat ook de sociale kaart, waar inwoners zelf initiatieven kunnen delen. Het aanbod voor Werk & Inkomen, Schuldhulpverlening en Minima hebben we via nieuwsbrieven verspreid onder doelgroepen en betrokken organisaties.

Daarnaast zijn er campagnes geweest voor de Doe-mee regeling en de Collectieve Zorgverzekering Minima (CZM), zodat meer inwoners gebruik konden maken van beschikbare regelingen. Inburgering Van de achttien gekoppelde vergunninghouders hebben we voor elf mensen passende woonruimte gevonden. Voor zeven vergunninghouders zoeken we nog naar een oplossing. In 2024 hebben onze eigen consulenten de casusregie inburgering overgenomen van de gemeente Nijmegen. De maatschappelijke begeleiding is overgedragen van Vluchtelingenhulp Mook aan VluchtelingenWerk Nederland. Deze overdrachten zijn soepel verlopen. Minimabeleid en Financiële zelfredzaamheid De gemeenteraad heeft in 2024 het beleidsplan Financiële Zelfredzaamheid & Schuldhulpverlening en Minima 2025-2028 vastgesteld. In het plan spelen preventie, vroegsignalering en ondersteuning bij financiële problemen een centrale rol.

Jaarstukken 2024 Voorbereidingen treffen decentralisatie Beschermd Wonen De invoering van het woonplaatsbeginsel is opnieuw uitgesteld en wordt pas in 2026 verwacht. In 2024 hebben we samen met de regio gewerkt aan het stapsgewijs vervangen van Beschermd Wonen door ambulante vormen, zoals Beschermd Thuis. Daarnaast boden we preventieve en ondersteunende voorzieningen, zoals de Wijk GGD en themabijeenkomsten voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid. Praktijkondersteuner GGZ Jeugd inzetten In 2024 zijn 87 unieke jeugdigen geholpen door de praktijkondersteuner GGZ Jeugd. In 63% van de gevallen was deze hulp voldoende en kon een indicatie voor zwaardere zorg worden voorkomen. Verbetering jeugdstelsel In november 2023 heeft de raad het regioprogramma jeugd vastgesteld. Op basis hiervan heeft het Rijk onze regio als 'robuuste regio' erkend. Alle opgaven uit het programma zijn opgepakt. Het sociaal team is uitgebreid met 24-uurs jeugdconsulentschap. Daardoor is er meer ruimte voor complexe casussen en kunnen aanmeldingen planmatiger en beter worden opgepakt. De raad is hierover in november 2024 per memo geïnformeerd. De evaluatie van het regioprogramma volgt in 2025.

Wat heeft het gekost? Voor de financiële cijfers verwijzen wij u naar onderdeel '2.2.2 Overzicht van baten en lasten' als subonderdeel van '2.2. Jaarrekening'.

Rechtmatigheidsanalyse De gerealiseerde lasten (€ 7.800k) zijn hoger dan de geraamde lasten (€ 7.715k). Hiermee voldoet dit programma in eerste instantie niet aan de financiële rechtmatigheid. Omdat hier sprake is van openeindregelingen binnen het Sociaal Domein wordt deze overschrijding van de lasten op grond van artikel 13, letters c en d van de 'Financiële verordening Mook en Middelaar 2024' aangemerkt als onrechtmatig, maar acceptabel. Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').

2.1. Jaarverslag

2.1.3. Programma Fysieke leefomgeving Doelstelling / beoogd maatschappelijk effect De leefbaarheid in de kernen staat centraal en wordt de komende periode waar mogelijk versterkt. Dat gebeurt vanuit het programma sociale leefomgeving, maar wordt tevens meegenomen in de fysieke leefomgeving. Beide zijn componenten voor het ervaren van een betere leefomgeving. Wij bouwen woningen voor alle doelgroepen waardoor de woningnood voor onze inwoners en in de regio wordt verminderd. Daarvoor worden enkele grotere locaties ingevuld, maar ook kleinere initiatieven blijven mogelijk. Bereikbaarheid, duurzaamheid en verkeersveiligheid zijn belangrijke thema’s bij het vormgeven van de fysieke leefomgeving. Voor een optimale inrichting van de openbare ruimte moet de balans tussen alle thema’s worden gevonden. Dat geldt zowel voor de bestaande situatie als voor nieuw in te richten locaties.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? (Mee)werken aan bouw- en infrastructurele projecten .In 2024 zijn wederom diverse infrastructurele projecten uitgevoerd. In Mook zijn de laatste puntjes van de onderhoudswerkzaamheden aan de Generaal Gavinstraat afgerond. Daarbij zijn nieuwe groenvoorzieningen aangebracht, infiltratievoorzieningen toegevoegd onder de nieuwe parkeervakken en herstelwerkzaamheden uitgevoerd in combinatie met het aanbrengen van een nieuwe asfaltdeklaag. In Plasmolen is de herinrichting van de N271 (Rijksweg) opgeleverd, waarbij de nieuwe pleisterplaats met informatievoorzieningen en parkeerplaatsen is gerealiseerd. Daarmee heeft Plasmolen een nieuwe entree gekregen. Ondertussen zijn gedurende 2024 ook de voorbereidende werkzaamheden opgepakt voor de aanpak van de Kerkstraat in Mook en het plein in Plasmolen. Op de Bisselt is in lijn met het onderhoudsplan onverharde wegen op verschillende wegen een inhaalslag gemaakt om onder andere kuilvorming en wateroverlast tegen te gaan. Realiseren van (betaalbare) woningen Veel voorbereidende werkzaamheden hebben plaatsgevonden. Begin 2025 wordt gestart met de bouw van 50 sociale huurwoningen en 30 betaalbare huurwoningen bij de Maastuin. Desondanks blijft de druk op goedkope, betaalbare woningen in de gemeente groot en is het aandeel betaalbare woningen in de bestaande woningvoorraad vrij gering.

Invoeren Omgevingswet Op een enkele verordening na, zijn alle verordeningen in 2024 aangepast aan de Omgevingswet. We hebben hiermee de basis gelegd voor uitvoering van de wet. Opstellen omgevingsvisie De omgevingsvisie is in 2024 voorbereid. Op 12 maart 2025 is deze aan de raad vastgesteld. Molenhoek Zuid / Maastuin Eind 2024 is gestart met het bouwrijp maken van het gebied. De eerste fase van de bouw is gestart in maart 2025. Verbeteren bereikbaarheid en verkeersveiligheid Bij de planvoorbereiding voor het plein in Plasmolen zijn in de schetsontwerpen al denkrichtingen meegenomen voor onderhoud van de Witteweg. Bij de Eindejaarsrapportage 2023 zijn middelen beschikbaar gesteld om met de verdere voorbereidingen en uitvoering aan de slag te gaan. Met ProRail en een aannemer is er afstemming over het project 'Opwaarderen Maaslijn'. Deze partijen zijn verantwoordelijk voor het project.

Jaarstukken 2024 Tijdens de raadsvergadering van maart 2024 heeft behandeling van het Vervolg Verkeersonderzoek A73-Groesbeek plaatsgevonden. Daarbij is de conclusie getrokken dat voor het realiseren van een oplossing financiële hulp uit de regio nodig is, maar dat deze momenteel niet geboden wordt. Wel is het college verzocht met het oog op leefbaarheid en verkeersveiligheid aanvullende maatregelen te treffen op de Groesbeekseweg, Ringbaan en Heumensebaan. In navolging op dit raadsbesluit is gestart met de voorbereiding voor de aanvullende maatregelen ten behoeve van de leefbaarheid op de bestaande routes A73 – Groesbeek. Openbare ruimte op orde houden In 2024 is het onderhoud van de openbare ruimte uitgevoerd. Er is een nieuw Wegenbeheerplan opgesteld, dat door de raad is vastgesteld. Het verzorgen van toezicht en handhaving De werkzaamheden zijn conform het Uitvoeringsprogramma (UP2024) uitgevoerd.

Wat heeft het gekost? Voor de financiële cijfers verwijzen wij u naar onderdeel '2.2.2 Overzicht van baten en lasten' als subonderdeel van '2.2. Jaarrekening'.

Rechtmatigheidsanalyse De gerealiseerde lasten (€ 3.243k) zijn lager dan de geraamde lasten (€ 3.354k). Hiermee voldoet dit programma aan de financiële rechtmatigheid. Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').

2.1. Jaarverslag

2.1.4. Programma Toerisme, natuur en duurzaamheid Doelstelling / beoogd maatschappelijk effect Toerisme In Mook en Middelaar is er met haar unieke ligging, geschiedenis, natuurschoon en kunstenaarskolonie op het gebied van recreatie en toerisme, altijd iets te beleven. Wij willen ons inzetten voor een verdere ontwikkeling van deze sector. Dit in samenwerking met de regio, inwoners, onze eigen ondernemers en gebruikers. Door bezoekers van buiten de gemeente aan te trekken ontstaat een breder (financieel) draagvlak voor diverse voorzieningen. Hierdoor wordt het voorzieningenaanbod voor de eigen inwoners ook sterk vergroot. Initiatieven voor kunst en cultuur worden waar mogelijk ondersteund. Duurzaamheid en natuur De gemeente Mook en Middelaar moet in 2050 een klimaatneutrale gemeente zijn. Daar wordt eind 2023 nog beleid op vastgesteld. We zullen gaan werken met de thema’s elektriciteit, warmte, klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulariteit. Voor 2024 ligt de focus daarom op de maatregelen die uitgevoerd moeten worden om uiteindelijk een klimaatneutrale gemeente te worden. Het thema openbaar groen wordt hier ingevoegd.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? Toerisme Sinds de start van dit college wordt gewerkt aan het naar een hoger niveau tillen van het toerisme in onze gemeente. Het jaar 2024 heeft hiervan in het teken gestaan. De samenwerking met de ondernemers is versterkt, er is gewerkt aan toeristische bewegwijzering, watertappunten en meer informatie waar het gaat over wat er in deze gemeente allemaal te vinden is. Ook is er gewerkt aan de kunst- en erfgoedvisie. Hieronder vindt u enkele van deze onderwerpen nader beschreven. Intensiveren samenwerking gemeente en ondernemers De samenwerking met toeristische ondernemers is in 2024 verder versterkt. Visit Mookerheide groeide naar ruim 30 leden. Ook is de samenwerking met de Industriële Kring Noord-Limburg uitgebreid. De gemeente is laagdrempeliger en beter bereikbaar geworden voor ondernemers. Plan Plasmolen In 2024 is de herinrichting van het plein in Plasmolen verder voorbereid voor aanbesteding. Begin 2025 is gestart met de uitvoering. Realiseren Toeristisch Overstap Punt (TOP) Van de onderzochte locaties is het plein in Plasmolen gekozen als locatie voor een Toeristisch Overstap Punt. Het bijbehorende kunstwerk wordt daar geplaatst. De uitvoering is verschoven naar 2025. Kunst en cultuur ondersteunen In 2024 hebben we gewerkt aan de Kunst- en Erfgoedvisie die op 12 maart 2025 door de raad is vastgesteld.

Begin 2024 is de Erfgoedverordening vastgesteld. Het pand Maasstaete 1-28 is aangewezen als gemeentelijk monument. De herdenking van 450 jaar Slag op de Mookerheide was succesvol. In samenwerking met de gemeente Gennep is een Kerkenvisie opgesteld. Lokale kunsten cultuurinitiatieven zijn zoveel mogelijk ondersteund. Duurzaamheid en natuur In 2024 is het duurzaamheidsbeleid vastgesteld, samen met het uitvoeringsprogramma. In de tussentijd zijn we al volgens de nieuwe aanpak aan de slag gegaan. We zijn het gesprek aangegaan met organisaties over hun rol bij de uitvoering. Elektriciteit Het aantal zonnepanelen is iets toegenomen. We hebben overleg gehad met Enexis over netcongestie en zijn gestart met plannen voor een gezamenlijke inkoopactie ‘zon op dak’. De

Jaarstukken 2024 samenwerking met het Energiecafé is in 2024 voortgezet. Ook is bedrijventerrein Korendal betrokken bij een regionaal verduurzamingsproject. Warmte In samenwerking met het Energiecafé zijn meer dan 70 huishoudens geholpen met energiebesparing. Ook doen we mee aan een regionale aanpak voor isolatie, als onderdeel van het Nationaal Isolatieprogramma. Klimaatadaptatie Op het gebied van klimaatadaptatie zijn in 2024 eerste stappen gezet in lijn met het nieuwe duurzaamheidsbeleid. Zo zijn er diverse plekken in de gemeente voorzien van extra groen en is er bij projecten in de openbare ruimte rekening gehouden met klimaatadaptieve aspecten van de inrichting. Denk hierbij aan een juiste afwatering en drainage. Conform besluitvorming van de raad is op de Heikantseweg in Middelaar gewerkt aan verbetering van de afwatering. Tot slot is in 2024 deelgenomen aan de campagne van Waterklaar om het belang van klimaatadaptatie nog meer onder de aandacht te brengen bij onze inwoners. Biodiversiteit Het natuurinclusieve beheer van de openbare ruimte dat we nu al enkele jaren kennen hebben we ook in 2024 voortgezet. Met het nieuwe duurzaamheidsbeleid zijn er wel enkele nieuwe stappen gezet zoals hierboven al omschreven onder het kopje “klimaatadaptatie”. Dit komt ook ten goede aan de biodiversiteit.

Daarnaast zijn de nodige voorbereidingen getroffen voor het laten opstellen van een soortenmanagementplan (SMP) ten behoeve van faunabescherming bij isolatie van woningen. Deze ontwikkelingen gaan in 2025 door. Openbaar groen In onze structurele aanpak om verouderd en versleten openbaar groen te renoveren hebben we onder andere enkele hofjes in Molenhoek aangepakt. Tevens is er naast het reguliere groenonderhoud in 2024 ook gewerkt aan het vergroenen van diverse pleintjes. Deze lijn wordt in 2025 voortgezet. Proefgebied omgekeerd inzamelen De doelstelling voor het aanwijzen van een proefgebied is aangepast na een raadsbesluit in december 2023.

Herstel van iconische Maasheggen We hebben een watervergunning aangevraagd bij RWS. In het veld zijn verdere stappen gezet met de restauratie (inboet) van bestaande Maasheggen en enkele nieuwe geplant. De verdere aanplant loopt vertraging op vanwege het vergunningstraject. We verwachten dat de vergunning in 2025 wordt verleend.

Wat heeft het gekost? Voor de financiële cijfers verwijzen wij u naar onderdeel '2.2.2 Overzicht van baten en lasten' als subonderdeel van '2.2. Jaarrekening'.

Rechtmatigheidsanalyse De gerealiseerde lasten (€ 2.484k) zijn lager dan de geraamde lasten (€ 2.672k). Hiermee voldoet dit programma aan de financiële rechtmatigheid. Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').

2.1. Jaarverslag

Jaarstukken 2024

2.1.5. Programma Bestuur en organisatie Doelstelling / beoogd maatschappelijk effect Als gemeente voeren we taken uit die direct van belang zijn voor onze inwoners. Deze taken voeren we als een betrouwbare partij op een rechtmatige en integere manier uit. Hierbij zoeken we continue naar mogelijkheden om de dienstverlening aan onze inwoners te verbeteren. De organisatie blijft in ontwikkeling; ondanks de druk op de arbeidsmarkt lukt het om functies in te vullen en medewerkers te binden en boeien. We investeren in medewerkers om onze inwoners zo goed mogelijk van dienst te zijn. Om inwoners beter te betrekken bij (veranderingen in) hun leefomgeving maken we inwonersparticipatie een steeds vanzelfsprekender onderdeel van de gemeentelijke manier van werken.

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan? Uitgangspunten bedrijfsvoering In 2024 zijn we blijven investeren in de ontwikkeling van medewerkers, het werven van nieuw personeel en het waarborgen van kwaliteit. Meer informatie hierover staat in de paragraaf Bedrijfsvoering. Uitvoeren aanpak inwonerparticipatie We hebben een trainingsprogramma opgezet voor raad, college en medewerkers. De aanpak is verder geborgd in de organisatie, onder meer met een participatietoolbox. Inwoners zijn actief betrokken bij projecten zoals de Omgevingsvisie, Kerkstraat en verkeersmaatregelen A73Groesbeek. Ook zijn er vragenlijsten uitgezet en ideeën verzameld via MaasBuren.nl (zoals nieuwe straatnamen voor Molenhoek-Zuid (Maastuin). Samenwerking Alle gemeenschappelijke regelingen zijn in 2024 aangepast aan de gewijzigde wetgeving. Eind 2024 is besloten om binnen de Groene Metropoolregio ook bij te dragen aan de opgave ‘Ontspannen regio’. De Regio Deal Noord-Limburg is officieel bekrachtigd. Gemeenteraad Ook in 2024 is vergaderd volgens het Mooks vergadermodel. Er wordt gewerkt aan verdere verbetering, onder meer door evaluaties van raadsinformatieavonden. Burgemeestersprocedure In juni 2024 is mevrouw Van Dijk gestart als nieuwe burgemeester. De procedure is goed verlopen. Verplichte onafhankelijke rekenkamer De profielschets is opgesteld en de werving is gestart.

De verwachting is dat de rekenkamer in het tweede kwartaal van 2025 volledig is ingesteld.

Wat heeft het gekost? Voor de financiële cijfers verwijzen wij u naar onderdeel '2.2.2 Overzicht van baten en lasten' als subonderdeel van '2.2. Jaarrekening'.

Rechtmatigheidsanalyse De gerealiseerde lasten (€ 1.427k) zijn hoger dan de geraamde lasten (€ 1.108k). Hiermee voldoet dit programma in eerste instantie niet aan de financiële rechtmatigheid. De overschrijding betreft met name een verplichte extra dotatie voor de pensioenvoorziening wethouders (€ 226k). Daarnaast zijn

2.1. Jaarverslag de salarislasten zo veel mogelijk functioneel geboekt, hetgeen inhoud dat er meer lasten zijn geboekt op de programma's en minder bij de overhead. Beide posten waren bekend bij het opstellen van de Jaarstukken (open-eind). Op grond van artikel 13, letters c en d van de 'Financiële verordening Mook en Middelaar 2024' worden deze overschrijdingen aangemerkt als onrechtmatig, maar acceptabel. Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').

Jaarstukken 2024

2.1.6. Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen Algemeen Algemene dekkingsmiddelen zijn baten die niet specifiek aan één of meerdere programma's gekoppeld zijn, maar dienen als dekkingsmiddel voor de lasten van alle programma's tezamen. Bedragen x € 1.000 Overzicht algemene dekkingsmiddelen

Realisatie 2023

Begroting Begroting primitief na wijziging

Realisatie 2024

Verschil

Uitkeringen gemeentefonds (UG) Uitkeringen gemeentefonds lopend jaar

13.446

14.140

14.370

14.630

260

13.468

14.140

14.370

14.668

298

UG verrekeningen twee voorgaande jaren Subtotaal uitkeringen gemeentefonds Belastingen Onroerende zaakbelastingen

2.228

2.235

2.238

Toeristenbelasting

112

103

132

Forensenbelasting

-12

Hondenbelasting

2.401

2.403

2.423

Dividend

491

338

300

313

Saldo van de financieringsfunctie

221

-1

223

251

713

337

523

564

16.582

16.880

17.296

17.654

359

Subtotaal belastingen Overige algemene dekkingsmiddelen

Overige algemene dekkingsmiddelen Subtotaal overige algemene dekkingsmiddelen Totaal Algemene dekkingsmiddelen

Voor een analyse van het verschil verwijzen wij u naar onderdeel 2.2.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten. Toelichting uitkeringen uit het gemeentefonds De uitkeringen uit het gemeentefonds bestaan enerzijds uit één algemene uitkering en anderzijds uit diverse decentralisatie- en integratie-uitkeringen. Voor het jaar 2024 bedroeg de algemene uitkering € 13.687k en de decentralisatie- en integratieuitkeringen € 943k. In totaliteit hebben we voor 2024 dus € 14.630k ontvangen. In 'Bijlage 3 Uitkeringen gemeentefonds' vindt u de berekening over 2024 terug met daarbij vermeld de maatstaven en de bedragen per maatstaf. De uitkeringen uit het gemeentefonds worden twee jaar later definitief vastgesteld. In de tussentijd vinden nog verrekeningen plaats. Over de voorgaande twee jaren (2022 en 2023) is achteraf nog € 38k ontvangen.

2.1. Jaarverslag

Grafiek 1: Uitkeringen gemeentefonds

Toelichting belastingen In 2024 zijn in Mook en Middelaar de navolgende gemeentelijke belastingen geheven, als onderdeel van de algemene dekkingsmiddelen: • • • • •

Onroerende zaakbelastingen van eigenaren van woningen en van niet-woningen; Onroerende zaakbelastingen van gebruikers van niet-woningen (gebruikers van woningen zijn wettelijk vrijgesteld van ozb); Toeristenbelasting (inclusief watertoeristenbelasting); Forensenbelasting; en Hondenbelasting.

Daarnaast worden in onze gemeente ook leges, afvalstoffenheffing en rioolrechten geheven. Deze vallen echter niet onder de categorie van algemene dekkingsmiddelen omdat dit vergoedingen zijn voor voorzieningen die de gemeente levert. Te denken valt aan het verzamelen en verwerken van huishoudelijk afval en de aanleg en het onderhoud van riolering.

Jaarstukken 2024

2.1.7. Overzicht van de kosten van overhead Wettelijk kader Artikel 8, lid 1 letter c BBV. Overhead De kosten die betrekking hebben op het primaire proces, zoals salariskosten, worden, indien mogelijk, opgenomen in de programma's. Salariskosten die niet direct toewijsbaar zijn aan programma's worden geboekt op overhead. Overhead bestaat onder andere uit kosten van leidinggevenden, financiën, personeel en organisatie, inkoop, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, ICT, huisvesting en facilitaire zaken, DIV en managementondersteuning. Bedragen x € 1.000 Overhead

Realisatie 2023

Begroting Begroting primitief na wijziging

Realisatie 2024

Verschil

Personeel en organisatie (excl. functioneel verantwoord)

3.490

3.780

3.747

3.148

600

Huisvesting en Facilitaire zaken

286

337

487

638

-150

ICT / Automatisering

863

894

1.004

1.057

-52

Financiën, Juridische zaken en Communicatie

130

171

183

-12

Huisvesting buitendienst (werf/kazerne)

201

250

300

247

4.970

5.345

5.711

5.272

439

Totaal Overhead

Het grootste verschil betreft een hogere doorbelasting van salariskosten naar de programma's (en dus minder op de overhead). Voor een totale analyse van het verschil van € 439k verwijzen wij u naar onderdeel 2.2.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten (onderdeel Overhead).

2.1. Jaarverslag

2.1.8. Bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting Gemeenten moeten vennootschapsbelasting betalen over fiscale winsten waarbij de gemeente fungeert als ondernemer. Jaarlijks worden de eventuele Vpb-plichtige ondernemersactiviteiten gemonitord en gekwantificeerd. Na een aangifte volgt een voorlopige en definitieve aanslag van de belastingdienst. Tot nu toe vallen alleen enkele inkomsten van reststromen restafval onder de fiscale winsten van ondernemersactiviteiten. De verschuldigde Vpb is altijd onder de € 0,5k gebleven, vandaar dat in onderstaande tabel enkel nullen staan. Over 2024 verwachten we een nagenoeg nihil-aangifte. bedragen x € 1.000 Vennootschapsbelasting (Vpb)

Realisatie 2023

Begroting Begroting primitief na wijziging

Realisatie 2024

Verschil

Definitieve aanslag Vpb 2019 (in 2023)

Definitieve aanslag Vpb 2020 (in 2023)

Aangifte Vpb 2021 (in 2023)

Verwachting te betalen Vennootschapsbelasting 2023 (in 2025)

Verwachting te betalen Vennootschapsbelasting 2024 (in 2025)

Definitieve aanslag Vpb 2022 (in 2024)

Jaarstukken 2024

2.1.9. Bedrag voor onvoorzien Onvoorzien Jaarlijks wordt in de begroting een bedrag voor onvoorzien opgenomen. Voor 2024 betreft dit € 50k. Dit betreft ongeveer 0,2% van het begrotingstotaal). In 2024 is dit bedrag voor onvoorzien verder niet besteed. Dit leidt tot een voordeel van € 50k voor het rekeningresultaat.

2.1. Jaarverslag

Paragrafen Wettelijk kader Art. 24, lid 2, letter b en art. 26 jo. art. 9 BBV en art. 3.5 WOO Toelichting In de paragrafen worden in de begroting de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen. In dit jaarverslag vindt u de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragrafen in de begroting is opgenomen. De volgende paragrafen zijn wettelijk verplicht: ▪ Paragraaf Lokale heffingen; ▪ Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing; ▪ Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen; ▪ Paragraaf Financiering; ▪ Paragraaf Bedrijfsvoering; ▪ Paragraaf Verbonden partijen; ▪ Paragraaf Grondbeleid; ▪ Paragraaf Wet open overheid. Naast de verplichte paragrafen op grond van het BBV en de WOO is er één aanvullende paragraaf in deze jaarstukken opgenomen. Deze facultatieve paragraaf betreft: • Paragraaf Informatieveiligheid.

Jaarstukken 2024

2.1.10. Paragraaf Lokale heffingen Wettelijk kader Artikelen 10 en 26 BBV. Artikel 21 Financiële verordening Mook en Middelaar 2024. Algemeen De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is gebonden (en dus gerelateerd aan uitgaven), als op die waarvan de besteding ongebonden is (vrij aanwendbaar). In deze paragraaf wordt ingegaan op de realisatie van hetgeen in de Programmabegroting 2024 aan onderwerpen is verwoord. Het gecombineerde aanslagbiljet is eind februari 2024 opgelegd. Hierna zijn periodiek aanvullende kohieren opgelegd. De waardering, heffing en invordering van belastingen is uitbesteed aan BsGW, met uitzondering van de leges. De toeristenbelasting wordt afzonderlijk opgelegd. De woz-beschikking en alle overige belastingen zijn op één aanslagbiljet verzameld. Het variabele deel van rioolrechten, reinigingsrechten en toeristenbelasting wordt achteraf (na afloop van het kalenderjaar) opgelegd.

Geraamde en gerealiseerde opbrengsten belastingheffing In onderstaand overzicht treft u de opbrengsten van de belastingen aan: Bedragen x € 1.000 Opbrengsten belastingen

W2023

B2024

W2024

1.854

1.865

1.883

47%

374

370

354

Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten (n.v.t.)

Forensenbelasting

Toeristenbelasting

112

103

132

Parkeerbelasting (n.v.t.)

Hondenbelasting

Reclamebelasting (n.v.t.)

Precariobelasting (n.v.t.)

2.401

2.403

2.423

60%

Baatbelasting (t/m 2023)

Rioolheffing woningen en niet-woningen

539

574

569

14%

Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht

959

929

1.030

26%

Totaal bestedingsgebonden

1.515

1.502

1.599

40%

Totaal lokale heffingen

3.916

3.905

4.022

100%

Niet-bestedingsgebonden lokale heffingen Onroerende zaakbelastingen: - ozb eigenaren woningen - ozb eigenaren niet-woningen

Totaal niet-bestedingsgebonden Bestedingsgebonden lokale heffingen

2.1. Jaarverslag

Voor 2024 is ongeveer 3% meer aan heffingen ontvangen dan vooraf geraamd. De belangrijkste belastingen voor de gemeente, met een aandeel van 56%, zijn de onroerende zaakbelastingen (ozb). De rioolheffing en de reinigingsheffingen worden kostendekkend belast. Deze bedragen zo'n 40%. De opbrengsten voor de toeristenbelasting, de forensenbelasting en de hondenbelasting samen, bedragen in totaliteit ongeveer 4%.

Gerealiseerd beleid ten aanzien van de lokale heffingen Overeenkomstig de kaderbrief, de programmabegroting en de herziening van de belastingverordeningen zijn de volgende beleidsmatige uitgangspunten gehanteerd: a) Er is in 2024 een indexering toegepast van 3,43% (2023: 3,08%) op de tarieven van de algemene belastingen/heffingen (met uitzondering van de ozb). Dit percentage is gebaseerd op de loon- en prijsstijgingen zoals vermeld in de meicirculaire 2023; b) De ozb is geheven op basis van de woz-waarde. Jaarlijks vindt een hertaxatie plaats. De daaruit voortvloeiende waardestijging of waardedaling wordt verdisconteerd in het definitieve tarief. Het tarief wordt bepaald door de geraamde opbrengst te delen door de geraamde grondslag op basis van de woz-waarde. De opbrengst voor 2024 is in basis gelijk gebleven ten opzichte van 2023, behoudens een geraamde areaaluitbreiding van € 15k aan extra opbrengsten; c) De rioolheffing is geheven ter dekking van de kosten voor onderhoud en vervanging van de bestaande riolering; d) De afvalstoffenheffing is geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval; e) De tarieven voor de Toeristenbelasting en de Watertoeristenbelasting zijn in 2024 verhoogd naar € 1,50; f) De gemeentelijke leges zijn berekend voor de door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten.

De leges zijn voor 2024 geïndexeerd met 3,43%.

Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen De mogelijkheid tot belastingheffing is verankerd in de Gemeentewet (Gw). Hieronder vindt u een opsomming van alle belastingen die geheven mogen worden, onderverdeeld in belastingen die in 2024 daadwerkelijk geheven zijn en belastingen die niet door Mook en Middelaar opgelegd worden. Van belastingen die geheven worden, is door de raad een belastingverordening vastgesteld.

Jaarstukken 2024 Belasting Onroerende zaakbelastingen Forensenbelasting (Water)toeristenbelasting Hondenbelasting Rioolheffing Afvalstoffenheffing / reinigingsrecht Leges (voor diensten) Baatbelasting (t/m 2023 opgelegd) Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten Parkeerbelasting Reclamebelasting Precariobelasting

Wel geheven            

Niet geheven            

Kostendekkendheid Bij de programmabegroting moet in de paragraaf lokale heffingen inzicht worden gegeven in de mate van kostendekkendheid per heffing. Hierbij mogen op begrotingsbasis de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden voor wat betreft heffingen en rechten. Dit geldt voor de rioolheffing, de afvalstoffenheffing/reinigingsrecht en de leges. Het overzicht van kostendekkendheid wordt volledigheidshalve ook vermeld in de Jaarstukken op basis van realisatiecijfers. Een afwijking van de realisatiecijfers ten opzichte van de geraamde cijfers heeft geen invloed op de tarieven van het boekjaar. De tarieven zijn en worden gebaseerd op de geraamde belastingopbrengsten conform de begroting en de geraamde grondslagen conform de opgave van BsGW. Voor de rioolheffing en voor de reinigingsheffingen kan op realisatiebasis een egalisatie plaatsvinden door middel van een dotatie of een vrijval van de egalisatievoorzieningen. Bedragen x € 1.000

Berekening kostendekkendheid rioolheffing

Raming €

Realisatie €

Lasten taakveld

457

549

Baten taakveld

-5

-22

Mutatie egalisatievoorziening (vrijval)

-50

-130

Netto lasten taakveld

402

397

Toe te rekenen lasten

402

397

Overhead

Btw in het kader van het Btw-compensatiefonds (BCF)

Totale kosten

574

569

Opbrengst heffingen

574

569

Dekkingspercentage

100%

Rioolheffing is een gesloten systeem waarbij baten en lasten worden geëgaliseerd middels een egalisatievoorziening. Zonder egalisatie van baten en lasten zou de kostendekkendheid uitkomen op 88%. Door een extra bedrag van € 80k te onttrekken uit de egalisatievoorziening rioolheffing bedraagt de kostendekkendheid 100%. De egalisatievoorziening rioolheffing bedraagt eind 2024 € 4,2 miljoen.

2.1. Jaarverslag Bedragen x € 1.000

Berekening kostendekkendheid reinigingsheffingen

Raming €

Realisatie €

Lasten reinigingsheffingen

806

891

Baten taakveld

-158

-370

228

Netto lasten taakveld

648

749

Toe te rekenen lasten

648

749

Overhead

166

Btw in het kader van het Btw-compensatiefonds (BCF)

115

Totale kosten

929

1.030

Opbrengst heffingen

929

1.030

Dekkingspercentage

100%

Mutatie egalisatievoorziening (dotatie)

Reinigingsheffingen is een gesloten systeem waarbij baten en lasten worden geëgaliseerd middels een egalisatievoorziening. Zonder egalisatie van baten en lasten zou de kostendekkendheid uitkomen op 128%. Door een bedrag van € 228k te doteren aan de egalisatievoorziening reinigingsheffingen bedraagt de kostendekkendheid 100%. De egalisatievoorziening reinigingsheffingen bedraagt eind 2024 € 281k. Bedragen x € 1.000

Berekening kostendekkendheid leges

Raming €

Realisatie €

Netto lasten leges (incl. overhead)

p.m.

421

Opbrengst leges

p.m.

400

Dekkingspercentage (maximaal)

100%

95%

De kostendekkendheid van de leges wordt berekend door gebruik te maken van genormeerde uren voor de diverse legesproducten die tegen werkelijke salarislasten worden gewaardeerd. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van landelijk toegepaste software.

Aanduiding van de lokale belastingdruk Tarieven In onderstaand overzicht treft u de belastingtarieven aan van 2024 en van het vorige jaar 2023. De tarieven over 2024 zijn op 14 december 2023 door de raad vastgesteld.

Jaarstukken 2024 Belastingtarieven

2024

2023

Algemene inflatiecorrectie

3,43%

3,08%

- tarief woningen eigenaren

0,1182%

0,1191%

- tarief niet-woningen eigenaren

0,2791%

0,2962%

- tarief niet-woningen gebruikers

0,2060%

0,2274%

0,2411%

0,2528%

1,50

1,07

- 1e hond

64,68

59,88

- extra honden per hond

96,96

86,16

- tarief kennel

452,76

417,72

- vastrecht

123,00

118,08

- variabel deel 1e 400 m3

19,58

n.v.t.

- variabel deel 1e 500 m3

n.v.t.

18,72

- afvalstoffenheffing (vastrecht woningen)

216,36

203,52

- reinigingsrecht (vastrecht niet-woningen)

108,18

101,76

- variabel tarief restafval per lediging container

10,29

9,50

- variabel tarief restafval per klepopening centrale container

2,29

2,11

Onroerende zaakbelastingen:

Forensenbelasting: - tarief van de woz-waarde Toeristenbelasting Hondenbelasting:

Rioolheffing

Reinigingsheffingen:

Belastingdruk Mook en Middelaar en buurgemeenten COELO onderzoekt jaarlijks de woonlasten per huishouden. Naast de drie belastingen ozb, afvalstoffenheffing en rioolheffing houdt Coelo ook rekening met een eventuele heffingskorting. In onderstaande tabel zijn van een aantal buurgemeenten de woonlasten 2024 per gemeente weergegeven. Bedragen x € 1 Mook en Middelaar

Gennep

Heumen

Land van Cuijk

Gemidd. Limburg

Eenpersoonshuishouden

961

802

888

817

897

Meerpersoonshuishouden

1.014

862

957

886

963

Rangnummer *)

262e

74e

190e

105e

Eenpersoonshuishouden

275

254

161

288

342

Meerpersoonshuishouden

328

314

230

356

406

Rangnummer *)

62e

54e

90e

Lastendruk 2024 Eigenaar-bewoner

Huurder

*) 1e is laagste tarief Bron: Coelo Atlas 2024 (www.coelo.nl)

2.1. Jaarverslag

Kwijtscheldingsbeleid Voor belastingplichtigen met lage inkomens bestaat de mogelijkheid van een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de geheven belasting. Kwijtschelding is mogelijk voor afvalstoffenheffing en rioolheffing. In 2024 is voor € 18k kwijtschelding verleend over 2024 en voor € 9k over voorgaande jaren.

Jaarstukken 2024

2.1.11. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Wettelijk kader Artikelen 11 en 26 BBV. Artikel 22 Financiële verordening Mook en Middelaar 2024.

Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit is de hoeveelheid aan middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om onvoorziene kosten te dekken. In de gemeente Mook en Middelaar wordt de weerstandscapaciteit enkel en alleen bepaald door de hoogte van de Algemene reserve. Algemene reserve De algemene reserve (met kleine letter a), zoals bedoeld in artikel 43, lid 1, letter a BBV, is in Mook en Middelaar onderverdeeld in twee afzonderlijke reserves: de Algemene reserve (met hoofdletter A) en de Vrij Besteedbare Reserve (VBR). De Algemene reserve wordt volledig aangemerkt voor het opvangen van financiële risico's; daarom wordt het volledig tot het weerstandsvermogen gerekend. De Algemene reserve bedraagt sinds 2017 € 2 miljoen.

Risico's Tegenover de weerstandscapaciteit staan risico’s, die niet of niet geheel gedekt zijn en van substantieel belang (kunnen) zijn. De risico's betreffen risico's waarvoor geen andere maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Als een risico zich voordoet komen de financiële gevolgen niet ten laste van het rekeningresultaat, maar worden ze gecompenseerd door de Algemene reserve. De waarschijnlijkheid dat een risico zich voordoet, wordt aangeduid middels één van onderstaande vijf categorieën: • • • • •

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=MookenMiddelaar&id=60f81443-27b3-423a-a238-ff717f28b37e