Agendabundel
Tekst van het document
1.5.2 Financiële verantwoording De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft toegezegd de kosten in het kader van de bestrijding van de coronacrisis volledig te vergoeden. Generieke taken in crisisbeheersing De GGD heeft een wettelijke taak in de bestrijding van infectieziektebestrijding. Denk hierbij aan zaken als surveillance door infectieziekten-specialisten, voorlichting aan inwoners, afstemming met stakeholders, afwikkeling van klachten en claims van burgers en het afleggen van verantwoording aan het bestuur en in het verlengde daarvan aan de gemeenteraden.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
-5-
14 april 2022
Inzet personeel In het bestrijden van de pandemie worden de GGD én de veiligheidsregio in de kerntaken aangesproken. Door het flexibel inzetten van eigen goed opgeleid personeel kan de organisatie menskracht inzetten op de bestrijding van het coronavirus. De omvang van de pandemie maakt het noodzakelijk externe partijen in te schakelen. Er ontstaan meerkosten door de vergoeding van meer-uren, overuren en toelagen. Ook het verlofsaldo is hoger dan gebruikelijk en wijkt daarmee af van het jaarlijks gelijkblijvend volume. Testen Voor het bemonsteren zijn medewerkers van Event Medical Service (EMS) ingezet. Onder aansturing van GGD-professionals voeren zij de werkzaamheden uit. We zagen in 2021 een sterke golfbeweging in het testgedrag van inwoners. Zo waren er in maart/april en het najaar van 2021 hoge pieken te zien en op andere momenten gedurende het jaar diepe dalen. Als de capaciteit op de testlocaties wordt afgeschaald, is er op dat moment testpersoneel over. Deze mensen worden dan ingezet voor het vaccineren. Bron- en contactonderzoek Bron- en contactonderzoek (BCO) is een belangrijk instrument in de beheersing van het coronavirus. Onder regie van de GGD worden BCO-en uitgevoerd door het callcenter van de Munckhof Business Travel.
Laboratoriumonderzoek Alle teststraten in Nederland krijgen vanuit de Rijksoverheid laboratoria aangewezen die verantwoordelijk zijn voor het beoordelen van de afgenomen testen. De teststraten in Limburg-Noord werken samen met Sanquin Amsterdam en Synlab België. Naast het doorgeven van en testuitslag, is het laboratorium ook verantwoordelijk voor de planning rondom het ophalen van de buisjes en levering van het juiste afnamemateriaal. De laboratoria declareren de kosten rechtstreeks bij het RIVM. Vaccineren In december 2020 is gestart met het voorbereiden voor de vaccinaties tegen COVID-19. De vaccinatiestrategie is door keuzes van VWS een aantal keren gewijzigd. Op 15 januari 2021 werden de eerste 300 prikken in Venlo gezet. In het voorjaar waren de vaccinatielocaties in Weert, Venray en Roermond gebruiksklaar. In mei werden er zo’n 3.000 vaccinaties per dag gezet in Limburg-Noord. Op het hoogtepunt in juni 2021 waren dat er 8.000 per dag. In wijken met een lage vaccinatiegraad zijn pop-up locaties in buurthuizen, scholen en sportcentra geopend. Ook waren we met mobiele units aanwezig in bijvoorbeeld maatschappelijke opvang- en asielzoekerscentra en bij accommodaties waar veel internationale medewerkers wonen. Eind september kwam de boostercampagne voor het eerst in beeld, waarbij werd aangegeven dat deze vanaf januari 2022 zou starten.
Echter al op 19 november werden de eerste boosterprikken gezet bij 90-plussers in Limburg-Noord. De 300 prikken per dag werden er al snel 6.500. Het jaar werd afgesloten met ruim 9.000 boostervaccinaties per dag. Een vaccinatiecampagne van deze grootte en in dit tempo, is er nog nooit geweest. Voor zo’n campagne is het alle hens aan dek. Niet alleen het extern ingehuurde personeel van EMS, maar
Jaarverantwoording 2021 VRLN
-6-
14 april 2022
medewerkers van GGD en veiligheidsregio draaiden extra diensten. Servicemedewerkers, brandweer, crisisbeheersing, ze waren allemaal te vinden op de vaccinatielocaties. Huisartsen in de regio hebben in de boostercampagne 44.000 prikken gezet. We vergoeden deze kosten in lijn met de afspraken die zijn gemaakt met de Landelijke Huisartsen Vereniging. Beveiliging Onze veiligheidsregio maakt gebruik van de diensten van Intelligent Security. Zij ondersteunen ons bij de inrichting van test- en vaccinatielocaties en houden toezicht als deze in gebruik zijn. Zij zijn verantwoordelijk voor de veiligheid en beveiliging van bezoekers, producten, medewerkers en bedrijfsprocessen. Gederfde inkomsten van de GGD De coronacrisis leidt wereldwijd tot het stilvallen van het toerisme. Dat betekent een omzetverlies voor reizigersadvies en vaccinaties. De lagere opbrengsten bij de GGD zijn in lijn met de door VWS opgestelde verantwoordingsinstructie netto opgenomen, dat wil zeggen met aftrek van lagere inkoopkosten. Coronabestrijding
(bedragen in euro's)
Declaraties VWS Meerkosten Bron- en contactonderzoek
6.002.417
Bemonstering
12.170.498
Vaccineren
29.825.163
Subtotaal meerkosten
47.998.077
Minder opbrengsten (verrekend met minder uitgaven) Technische Hygiënezorg/Toezicht houden
186.667
Reizigerszorg
624.751
Subtotaal minder opbrengsten
811.418
A.Totaal gedeclareerd
48.809.495
B. Werkelijke lasten Corona uit jaarrekening 2021
48.941.461
C. Nog te declareren bij VWS eindafrekening 2021 (B-A) Terug te betalen voorschot 2021
7.000.000
Nog te ontvangen van VWS (eindafrekening 2020) Per saldo ter verrekenen met VWS
Jaarverantwoording 2021 VRLN
131.966
413.571 -6.454.463
-7-
14 april 2022
1.5.3 Coronatoegangsbewijs Aan de veiligheidsregio’s is een specifieke uitkering voor het ondersteunen van de naleving van de controleplicht van het coronatoegangsbewijs (CTB) op locaties waar dat nodig is, verstrekt. De bijdrage heeft tot doel de naleving van de controle op CTB en identiteitsdocumenten te ondersteunen en te vergemakkelijken. Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft bepaald welke kosten voor vergoeding in aanmerking komen. VRLN heeft de ontvangen Rijksbijdrage, op basis van een bedrag per inwoner, overgemaakt naar de deelnemende gemeenten. Voor de verantwoording van de besteding van de ontvangen middelen is de gemeenten gevraagd aan te geven waar de middelen aan besteed zijn. Een eventueel resterend bedrag wordt terugbetaald aan het Rijk. In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van het bestede bedrag per gemeente. (bedragen in euro's)
Gemeente
Ontvangen
Uitgegeven
Retour
Beesel
€
33.620
€
5.000
€
Bergen
€
32.778
€
23.408
€
9.370
Echt-Susteren
€
79.360
€
23.984
€
55.376
Gennep
€
42.595
€
40.800
€
1.795
Horst aan de Maas
€
106.243
€
61.800
€
44.443
Leudal
€
90.115
€
90.115
€
-
Maasgouw
€
59.868
€
52.680
€
7.188
Mook en Middelaar
€
19.775
€
13.972
€
5.803
Nederweert
€
42.923
€
42.923
€
-
Peel en Maas
€
109.145
€
30.858
€
78.287
Roerdalen
€
51.505
€
18.113
€
33.392
Roermond
€
147.015
€
42.219
€
104.796
Venlo
€
254.960
€
95.933
€
159.027
Venray
€
109.265
€
9.405
€
99.860
Weert
€
125.043
€
111.640
€
13.403
Totaal
€
1.304.208 €
662.849 €
641.359
Jaarverantwoording 2021 VRLN
-8-
28.620
14 april 2022
Deel B 2
Jaarverslag
Programmaverantwoording
In dit onderdeel staat de inhoudelijke toelichting op de uitvoering en het verloop van de programma’s van de veiligheidsregio, te weten Publieke Gezondheid, Brandweerzorg, Crisisbeheersing en Bedrijfsvoering/Overhead.
2.1
Programma Publieke Gezondheid
Het programma Publieke Gezondheid bestaat uit drie programmaonderdelen: •
Publieke gezondheidszorg voor de jeugd;
•
Publieke gezondheidszorg algemeen en
•
Publieke gezondheid tijdens crisissituaties.
Voordat deze programmaonderdelen worden toegelicht, worden er een aantal relevante algemene ontwikkelingen vermeld. Coronapandemie Zoals in het eerste hoofdstuk is beschreven heeft de coronapandemie impact op de werkzaamheden van de GGD. Er is grootschalig getest, bron- en contactonderzoek uitgevoerd en gevaccineerd. De omvang van deze werkzaamheden is terug te zien in de daarmee gemoeide kosten. Programma- en productenoverzicht en Manifest In 2021 heeft de GGD een hernieuwd programma- en productenoverzicht opgesteld. Hierin zijn de activiteiten die de GGD Limburg-Noord uitvoert beschreven. Onder meer de (wettelijke) grondslag voor het uitvoeren van deze werkzaamheden, de inhoudelijke activiteiten die daarbij horen, als ook de betrokken professionals zijn daarin toegelicht. Dit document is tevens gebruikt als input voor de in 2021 gevoerde kerntakendiscussie. Tevens is in 2021 in samenwerking met alle gemeenten en de GGD Limburg-Noord het Manifest “Naar gelijke kansen op gezondheid!” opgesteld. Dit Manifest beschrijft twee centrale ambities. Ten eerste gaat het om het vergroten van gelijke kansen op positieve gezondheid. Ten tweede gaat het om het makkelijker maken van gezond leven. In de bestuursconferentie 2021 is hier verder over gesproken en zijn concrete vervolgacties en -stappen benoemd. Bestuursconferentie 2021 In het najaar vond de bestuursconferentie plaats.
Onder begeleiding van adviesbureau Lysias is onder meer gesproken over de GGD Limburg-Noord. Bij het bepalen van de toekomstige richting van de GGD is het Manifest als focus genomen. Hieruit zijn twee sporen voort gekomen: het netwerkspoor waarbij de gemeenten in de lead zijn en het GGD spoor waarbij de GGD in de lead is.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
-9-
14 april 2022
Het netwerkspoor kent vier lijnen: 1) de inhoudelijke focus - in aansluiting bij de regiobeelden - richt zich op jeugd, GGZ en ouderen; 2) de overlegstructuur in de regio sluit voor Noord Limburg aan bij de regiodeal structuur. Voor Midden Limburg vraagt dit om verkenning op strategisch niveau hoe dit effectief in te vullen; 3) de rolverdeling moet uitgewerkt worden door dialoog tussen partners, gericht op het realiseren van meerwaarde voor de inwoners. De rollen van de GGD bij de nadere uitwerking van het Manifest verschillen per thema, maar kunnen zijn: signaleren/monitoren/adviseren, uitvoeren, toezicht houden en/of verbinden en 4) het snijvlak van zorg en veiligheid wordt nader in beeld gebracht. Hierbij is een verkenning gewenst van het huidige speelveld en de witte vlekken daarbinnen, om vervolgens te kunnen bepalen of de GGD hier een uitvoerende rol in heeft. Naast het netwerkspoor is een GGD spoor bepaald. Hierbinnen zijn twee acties gedefinieerd. Ten eerste stelt de GGD een visie 2030 op, waarbij de twee centrale ambities uit het Manifest leidend zijn. Ten tweede worden voor iedere gemeente lokale uitvoeringsplannen opgesteld, waarvan voor 4 gemeenten in 2021 de plannen er zijn en de overige 11 gemeenten in 2022 volgen.
2.1.1 Publieke gezondheidszorg voor de jeugd Basispakket jeugdgezondheidszorg In 2021 is aan alle jeugd in de regio het basispakket jeugdgezondheidszorg aangeboden. Het jaar kenmerkt zich door een forse toename in het aantal geboorten. Ten opzichte van het jaar 2020 hebben er 12% meer geboorten plaatsgevonden. Dat komt neer op zo’n 600 extra geboorten. Rijksvaccinatieprogramma De vaccinaties die aan de jeugd zijn gegeven in het kader van het rijksvaccinatieprogramma hebben in 2021 een inhaalslag gekend. Deze inhaalslag betrof de DTP en HPV vaccinatie en was nodig omdat in het eerste jaar van de coronapandemie een aantal vaccinaties - waarvan dat mogelijk en verantwoord was - was uitgesteld. In 2021 zijn er met bijna 60.000 vaccinaties ruim 10.000 vaccinaties meer gezet dan het jaar ervoor. Nieuw in 2021 is de maternale kinkhoestvaccinatie voor zwangeren. Dit biedt het ongeboren kind bescherming tegen kinkhoest in de eerste drie maanden na de geboorte. De vaccinatiegraad in de regio Limburg-Noord is net zoals in voorgaande jaren relatief hoog ten opzichte van andere gebieden in Nederland. De in de tabel opgenomen cijfers betreffen de vaccinatiegraden van het jaar 2020. De cijfers over het jaar 2021 worden rond juni 2022 bekend gemaakt.
Taakherschikking en ouderportaal In het eerste kwartaal van 2021 is de GGD gestart met zowel de opleiding taakherschikking, als met de implementatie met het ouderportaal. Het ouderportaal is in 2021 in gebruik genomen. De opleiding taakherschikking vindt gefaseerd plaats. In vijf groepen worden verpleegkundigen en artsen van de jeugdgezondheidszorg opgeleid om taakherschikt te kunnen werken. De eerste groep is volledig geschoold en werkt taakherschikt. Eind 2021 is de opleiding van de volgende groep tijdelijk uitgesteld, vanwege personele krapte. Wanneer deze krapte er niet meer is, wordt de taakherschikking van de tweede groep hervat. De bekostiging van zowel het ouderportaal, als de opleiding taakherschikking
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 10 -
14 april 2022
vindt plaats uit een in 2020 opgenomen reservering. De verwachting is dat de kosten van de investering in het ouderportaal als van de opleiding taakherschikking, volledig kunnen worden gefinancierd uit de beschikbare reserve. Prenataal huisbezoek In 2021 heeft de GGD de regionale uitvoering van het prenataal huisbezoek voorbereid. Het prenataal huisbezoek volgt uit een wetsvoorstel. Hierbij was het de bedoeling dat het huisbezoek met ingang van 1 januari 2022 uitgevoerd zou worden. Vanwege aanvullende kamervragen is de invoering van de wet uitgesteld naar 1 juli 2022. De GGD bereidt zich verder voor op deze uitvoering. Realisatie
Indicator Uitvoeren basispakket JGZ -
Aanbieden van contactmomenten conform Landelijk Professioneel kader en professionele richtlijnen
100%
Aanbieden van extra zorg voor kinderen met extra zorgbehoeften -
Aanbieden van extra contactmomenten
Ja
Uitvoeren lokaal aanbod JGZ -
Aanbieden zorg op maat
Ja
-
Differentiatie in aard, frequentie en discipline van contactmomenten
Ja
Rijksvaccinatieprogramma - De algemene vaccinatiegraad is 95% (RIVM streefwaarde) - De HPV vaccinatiegraad is 65% (RIVM streefwaarde) - De vaccinatiegraad zwangeren maternale kinkhoest is 70%
94,8% 68,1% 74,0%
2.1.2 Publieke gezondheidszorg algemeen A
Infectieziektebestrijding
Infectieziektebestrijding Op het gebied van infectieziektebestrijding is de coronapandemie en de bestrijding daarvan, dominant aanwezig geweest in 2021. Door de maatregelen om de pandemie te bestrijden - onder meer het afstand houden en het regelmatig handen wassen - blijven andere infectieziekten achter. Reizigerszorg De pandemie leidt tot een forse afname in het aantal reisbewegingen, zowel op zakelijk als recreatief gebied. Hierdoor is het aantal reizigersconsulten en het aantal -vaccinaties zo’n 90% minder dan in een regulier (niet corona-)jaar. De gederfde inkomsten zijn door het Ministerie van VWS vergoed. De vrijgekomen personele capaciteit is zo effectief mogelijk ingezet bij de pandemiebestrijding.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 11 -
14 april 2022
Tuberculosebestrijding Tuberculosebestrijding is onder te verdelen in patiënten die behandeld worden en actieve tuberculose hebben en cliënten die niet ziek zijn, maar wel geïnfecteerd zijn. Deze laatste groep betreft cliënten met een latente tuberculose infectie. In 2021 zijn er 19 patiënten - dus personen met actieve tuberculose - behandeld en/of begeleid door de GGD. Dit zijn intensieve trajecten van minimaal een half jaar. Daarnaast werden er 41 cliënten met een latente tuberculose infectie door de GGD behandeld of door longartsen bij de GGD gemeld. Van deze 42 cliënten werden er 29 door de GGD-arts behandeld. Dertien behandelingen zijn per ultimo 2021 nog niet afgerond. Seksuele gezondheid Seksuele gezondheid gaat in op: -
reguliere SOA-consulten;
-
consulten specifiek gericht op jongeren en
-
het begeleiden van mannelijke cliënten die met mannen seks hebben en daarmee een verhoogd risico op een HIV-infectie hebben.
Het verwachte aantal reguliere SOA consulten is behaald en ligt zelfs iets hoger dan strikt voor het verkrijgen van de subsidie noodzakelijk is. Het aantal consulten specifiek voor jongeren ligt iets lager. Daarnaast zijn er ruim 100 mannelijke cliënten in zorg geweest, wat ook iets hoger is dan de begroting. Programma Nu Niet Zwanger (NNZ) Begin 2020 kreeg de regionale samenwerking vorm om ieder kind de best mogelijk start in het leven te geven. Kansrijke Start is de paraplu voor de integrale aanpak. Nu Niet Zwanger past hier naadloos in. Een onbedoelde en vaak ongewenste zwangerschap geeft een kind en de ouders niet de best mogelijke start. Een bewuste keuze maken over het moment van de kinderwens voorkomt dit. In het afgelopen jaar lag het accent op de zorg voor cliënten die naar ons waren verwezen én het opleiden en begeleiden van de inmiddels 82 opgeleide aandachtsfunctionarissen. Zij ondersteunen cliënten vanuit de Nu Niet Zwanger methodiek en enthousiasmeren collega’s. Hoewel de registratie vanuit de instellingen aangeeft dat er 40 cliënten werden ondersteund, weten we uit de intervisies dat dit in de praktijk veel vaker het geval is. Lang niet altijd wordt er gedacht aan registratie achteraf.
Daar bovenop zijn er in onze regio 55 cliënten naar ons verwezen voor gesprek of, als dit aan de orde is, praktische en/of financiële steun voor de realisatie van de gekozen anticonceptie. Van de cliënten koos 84% voor uitstel van de kinderwens en 8% deze niet uit te stellen. De rest weet het nog niet. De spiraal, prikpil of Implanon (hormoon staafje in de arm) waren de meest gekozen vormen van anticonceptie. Bij deze vormen van anticonceptie is het voordeel dat er niet dagelijks aan gedacht hoeft te worden. De cliënten die naar ons werden verwezen, kwamen niet alleen uit stedelijk gebied, maar ook uit kleinere kernen én werden door verschillende soorten van ‘sectoren’ aangemeld. Om de methodiek duurzaam te borgen werd er daarnaast gewerkt aan inbedding in de ‘gewone’ werkwijze van professionals. Zo werd de ‘kinderwens vraag’ in het dossier van onze jeugdgezondheidszorg gevoegd. En werden studenten van de minor Jeugdhulp van Fontys een dag door ons getraind.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 12 -
14 april 2022
De tussenevaluatie heeft de regio overtuigd om Nu Niet Zwanger ook voor de toekomst te borgen. De komende 3 jaar zijn de middelen toegezegd om het gesprek over regie over kinderwens voort te zetten en vooral nog beter te verankeren in de instellingen. We willen bereiken dat voor iedereen de zwangerschap een bewuste keuze is. Niet iets wat je overkomt en waarmee je moet dealen. B
Medische milieukunde
In 2021 heeft de medische milieukunde een focus gehad op het thema energietransitie en in een latere fase mogelijk het 5G-thema. Het thema binnenmilieu is een blijvend thema. Naast de 82 adviezen aan gemeenten en instellingen zijn er 70 vragen van burgers binnengekomen. De Geneeskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen is 18 keer ingezet in de regio. Daarnaast blijft medische milieukunde nauw betrokken bij de voorbereidingen op de omgevingswet. Met alle gemeenten in de regio zijn bijeenkomsten geweest om mee te denken en te adviseren over de omgevingsvisie van gemeenten. C
Forensische geneeskunde
De forensische geneeskunde kenmerkt zich in het werken voor zowel gemeenten als voor de Politie. Voor gemeenten wordt de lijk- en euthanasieschouw uitgevoerd. Net zoals in afgelopen jaren kenmerkt het afgelopen jaar zich in een toename van zowel het aantal lijk- als euthanasieschouwingen. Daar waar de dienstverlening gefinancierd is vanuit een vaste gemeentelijke bijdrage, wordt inzichtelijk dat deze bijdrage de kosten niet meer dekt. Daarnaast wordt voor de Politie dienstverlening verricht op medische arrestantenzorg en afname van bloed- en drugscontroles. Ook in deze dienstverlening is sprake van een toegenomen vraag. Deze extra vraag wordt ook extra gefinancierd. Op het gebied van forensische geneeskunde is de samenwerking in de Provincie verder uitgewerkt. Concrete plannen om te werken met een gezamenlijke groep schaarse forensisch artsen, aangevuld met forensisch verpleegkundigen, en een gezamenlijk rooster in de provincie Limburg worden verder uitgewerkt. Op deze manier wordt gepoogd om de 24/7 forensische dienstverlening in Limburg te kunnen blijven continueren. D
Toezicht houden
Wet kinderopvang De voornaamste prestatiemeter van de Wet kinderopvang betreft het inspecteren van alle opvanglocaties in de regio. In 2021 is dat echter niet gelukt. Van het aantal locaties is 61% daadwerkelijk geïnspecteerd. Onder meer vanwege de lockdown en het daarmee sluiten van de opvanglocaties, zijn niet alle locaties geïnspecteerd. In de tussentijd zijn inspecteurs ingezet op de pandemiebestrijding, maar daardoor waren zij bij het opnieuw opengaan van de opvanglocaties niet direct inzetbaar voor inspecties. In de tevens krappe arbeidsmarkt is gezocht naar extra inspecteurs, welke medio 2021 aan het team zijn toegevoegd. Vanwege inwerktijd zijn deze echter niet direct inzetbaar voor inspecties. Dat alle inspecties niet uitgevoerd konden worden was medio 2021 al helder, waarna er ook een landelijke prioritering van inspecties is opgesteld door GGD GHOR Nederland. De GGD Limburg-Noord heeft zich hieraan gecommitteerd. Dit houdt in dat de locaties met de grootste risico’s geprioriteerd geïnspecteerd werden.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 13 -
14 april 2022
Technische hygiënezorg Inspecties en advisering rondom technische hygiënezorg vinden plaats bij evenementen, seksinrichting, tattoo- en piercingshops en asielzoekerscentra. Vanwege de coronapandemie hebben er geen evenementen plaatsgevonden en heeft daar ook geen advisering op plaatsgevonden. De beide seksinrichtingen in de regio zijn geïnspecteerd. De tattoo- en piercingshops zijn tijdelijk gesloten geweest, maar ondanks dat hebben er 60 inspecties plaatsgevonden. Daarnaast zijn de beide AZC locaties in de regio geïnspecteerd. Indicator
Realisatie
Voorkomen of vroegtijdig signaleren van besmettelijke infectieziekten -
95% van de meldingsplichtige ziekten zijn tijdig gemeld
98%
-
2.200 consulten seksuele gezondheid
2.392
-
10.000 reizigersconsulten
1.474
-
15.000 reizigersvaccinaties
1.555
Beschermen bevolking tegen gezondheidsbedreigende factoren en het stimuleren van een gezonde leefstijl en –omgeving -
Uitvoeren van lijkschouwingen (450)
599
-
Uitvoeren van euthanasieschouw (200)
269
-
Afname alcohol- en drugscontroles (750)
1.040
-
Uitvoeren medische arrestanten zorg (1.400)
1.617
-
Advisering medische milieukunde (75)
82
Houden van toezicht -
100% van de instellingen kinderopvang is geïnspecteerd
61%
-
40 inspecties tattoo- en piercingshops
60
2.1.3 Publieke gezondheidszorg tijdens crisissituaties Opgeschaalde infectieziektebestrijding De coronapandemie kenmerkt de opgeschaalde infectieziektebestrijding. Zoals in de inleiding al is toegelicht, heeft dit tot diverse activiteiten geleid. Gezondheidsmonitors De coronapandemie heeft landelijk geleid tot het uitvoeren van diverse extra gezondheidsmonitoren. Zo is er in 2021 een extra gezondheidsmonitor jeugd afgenomen. Deze extra monitors worden landelijk gefinancierd en uitgevoerd door de lokale GGD’en. Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) De GHOR is volop bezig geweest met de coronapandemie. Hierover is meer toegelicht in paragraaf 2.3.1.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 14 -
14 april 2022
Indicator
Realisatie
Coördineren, aansturen en regisseren van de geneeskundige hulpverlening tijdens crisissituaties -
Jaarlijks aanbieden van opleiden-trainen-oefenen activiteiten aan alle
Ja
piketfunctionarissen -
Realiseren van een systeem t.b.v. informatie-uitwisseling in de zorgketen in het
Ja
kader van ramenbestrijding en crisisbeheersing Beperken van gezondheidsschade -
100% voldoen aan gestelde opkomsttijd bij opgeschaalde GGD processen: medische milieukunde, psychosociale hulpverlening, infectieziektebestrijding en
100%
gezondheidsonderzoek bij rampen
2.1.4. Wat heeft het gekost? De gemeentelijke bijdrage voor het programma Publieke Gezondheid bedraagt € 14,053 miljoen (exclusief overhead), omgerekend is dat een bedrag van € 27,02 per inwoner. Totaal Programma Publieke Gezondheid Bedrag per inw oner**
Begroting 2021 na w ijziging
Realisatie 2021*
Totaal lasten
18.599
18.541
€ 35,65
Totaal baten
18.313
18.580
€ 35,73
-286
39
€ 0,08
Saldo van baten en lasten excl. Corona Toevoegingen aan reserves
4
29
€ 0,06
Onttrekkingen aan reserves
290
211
€ 0,41
0
221
€ 0,43
Gerealiseerde resultaat excl. Corona Lasten Corona
46.533
Baten Corona
47.793
Gerealiseerde resultaat incl. Corona
0
1.481
* bedragen in duizenden euro's ** bedragen in euro's
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 15 -
14 april 2022
2.2
Programma Brandweerzorg
Het programma Brandweerzorg bestaat uit drie onderdelen: •
Risicobeheersing;
•
Incidentbestrijding;
•
Preparatie.
2.2.1. Risicobeheersing Omgevingswet We hebben afgelopen jaar samen met ketenpartners en gemeenten voortvarend aan de implementatie van de omgevingswet gewerkt. Er is een gezamenlijke basis gelegd voor procesafspraken met betrekking tot de intake- en omgevingstafel en het vergunningverleningsproces. Deze worden begin 2022 afgerond en dan start het oefenen in de praktijk. We hebben deelgenomen aan alle relevante regionale werkgroepen. Daaruit komen onder andere regionale afspraken over het borgen van veiligheid in de overgangsfase naar de nieuwe omgevingsplannen en hoe om te gaan met de bruidsschatregels. Daarnaast hebben we in de werkgroep toepasbare regels kritisch meegekeken naar de vragenbomen en een concreet voorstel gedaan aan de VNG voor aanvullingen op brandveiligheid. In de accountgesprekken met gemeenten heeft de omgevingswet ruime aandacht gekregen. Er is algemeen draagvlak voor het volgen van de handreikingen zoals die regionaal ontwikkeld worden als het gaat om het maken van procesafspraken. Daarnaast zijn we in bijna alle gemeenten goed aangehaakt bij de implementatietrajecten waaronder de totstandkoming van de omgevingsvisies. We hebben concreet aan 6 omgevingsvisies een advies uitgebracht. Het team van adviseurs dat het account omgevingsveiligheid in de 15 gemeenten behartigt is gevormd en op sterkte gebracht. Medewerkers zijn grotendeels opgeleid.
Begin 2022 wordt de laatste training gegeven. Wij zijn er klaar voor om met de nieuwe omgevingswet aan de slag te gaan. Daarmee is het implementatietraject zeker niet klaar. We zullen samen met de gemeenten de komende jaren moeten monitoren en verbeteren. Wij hopen dat de regionale samenwerkingsstructuur ook na de invoeringsdatum wordt gecontinueerd. Perspectief Het plan Perspectief is de laatste stap in het traject van de doorontwikkeling van medewerkers risicobeheersing naar de nieuwe rol die aansluit bij de nieuwe omgevingswet en de risicogerichte- en informatie-gestuurde dienstverlening. Met dit plan wordt de doorontwikkeling verankerd in passende nieuwe functiebeschrijvingen en competentieprofielen. Het plan wordt begin 2022 formeel afgerond. Energietransitie Het eerste deel van het project Veilige energietransitie, onderdeel van het landelijke programma Veilige energietransitie, is uitgevoerd. De deeltaak: onderzoek de implicaties van alternatieve energievormen/waterstof voor het groot transport is opgeleverd. De eerste doorvertalingen voor brandweerzorg zijn gemaakt. Dit project loopt de komende jaren door en gaat in capaciteit en impact toenemen omdat de technologische ontwikkelingen en de toepassing daarvan heel snel gaan.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 16 -
14 april 2022
Afgelopen jaar is een goed netwerk opgebouwd met ketenpartners en met grote ondernemers en ontwikkelaars in de logistieke- en energiesector. Dit is van grote toegevoegde waarde in de kennisontwikkeling van onze organisatie. Activiteiten per taakveld Het programmaonderdeel risicobeheersing bestaat uit meerdere taakvelden: ruimtelijke veiligheid, industriële veiligheid, bouwveiligheid, gebruiksveiligheid en onderzoek en beleid. In 2021 heeft risicobeheersing meer adviezen geleverd en controles uitgevoerd dan in 2020. Dit ligt deels aan de start van COVID-19 in 2020 en de verschillende lockdowns in dat jaar. In 2021 is het aantal geleverde adviezen weer bijna op pre-COVID niveau. Het aantal controles is hier nog bij achtergebleven. A
Ruimtelijke veiligheid
Raming
Realisatie
75-100 adviesaanvragen externe veiligheid 385 adviezen ruimtelijke en externe veiligheid
B
Industriële veiligheid
Raming
Realisatie 28 adviezen industriële veiligheid
60 aanvragen milieuvergunning en BRZO
19 behandelde incidentmeldingen 11 toezicht BRZO uitgevoerd
C
Bouwveiligheid
Raming
Realisatie
450 aanvragen bouwvergunning, gemiddeld 900 adviesrapporten
1215 adviezen bouwveiligheid 39 controles bouwveiligheid
D
Gebruiksveiligheid
Raming 300 adviezen brandveilig gebruik 500 adviezen evenementenadvisering
Realisatie 261 adviezen gebruiksveiligheid 615 controles gebruiksveiligheid 175 adviezen evenementenveiligheid 1 controle evenementenveiligheid
Voor wat betreft gebruiksveiligheid vallen in de risico-analyse drie gebruiksfuncties op vanwege een hoog percentage “Niet akkoord” controles: onderwijsfunctie (25%), woonfunctie (11%) en bijeenkomstfunctie (11%).
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 17 -
14 april 2022
• De onderwijsfunctie heeft in 2021 extra aandacht gekregen in het toezicht. In het kader van het project scholen werken we met onderwijsinstellingen aan sterker eigen toezicht op brandveiligheid middels een zelfscan. Samen met onderwijsinstellingen heeft Risicobeheersing objecten geselecteerd waar onderwijsinstellingen zelf vragen of twijfels bij hadden. Vandaar het hoger percentage Niet akkoord dat door ons is geconstateerd. • De “Niet akkoord” controles in de woonfunctie betreffen onder andere de categorieën woongebouwen en wonen met zorg. Bij wonen met zorg gaat het per definitie om verminderd zelfredzame personen. Ook in woongebouwen bevinden zich steeds vaker verminderd zelfredzame personen omdat ouderen langer zelfstandig blijven wonen. De woonsituatie verandert niet of onvoldoende mee met de veranderende behoeften van de bewoner(s). Door projecten als “Geen Nood Bij Brand” en project “wooncoöperaties” werken we samen met de branche aan veiligere situaties. Uit de controles van de afgelopen jaren blijkt dat brandcompartimentering een relatief groot percentage "Voldoet niet” bevindingen kent. De brandcompartimentering is in objecten noodzakelijk om personen voldoende vluchttijd te bieden of om de bestrijdbaarheid voor hulpdiensten te garanderen. Het niet voldoen van deze brandcompartimentering is daarom een groot risico. Dit krijgt extra aandacht in ons toezicht.
Evenementen Het aantal evenementen adviezen was in 2021 weliswaar hoger dan in 2020, maar nog niet op het niveau van 2019. Dit is te verklaren door de coronamaatregelen in zowel 2020 als 2021. Risicobeheersing heeft in grote mate bijgedragen aan de vertaling van de landelijke coronamaatregelen naar de mogelijkheden en risico's voor evenementen. Deze bijdragen zijn niet geregistreerd als adviezen aan individuele gemeenten. Brandveilig Leven Door de lockdowns van afgelopen jaar zijn de activiteiten van Brandveilig Leven wederom qua aantallen niet in lijn met voorgaande jaren. Echter de gegeven situatie heeft wel geleid tot de ontwikkeling van verschillende digitale producten die een zeer waardevolle aanvulling bieden voor de toekomst, zowel in het geven van trainingen brandveiligheid als in de publiekscommunicatie, bv de webinars over rookmelders en koolmonoxide. Daarnaast is de meerjaren visie voor Brandveilig Leven opgeleverd waarin de koers wordt uitgezet naar verdere professionalisering en verbreding van het vakgebied. Raming
Realisatie
300 voorlichtingsactiviteiten brandveilig leven
74
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 18 -
14 april 2022
E
Onderzoek en beleid
Indicatoren risicobeheersing ·
Realisatie
Goed en snel: wij adviseren in een vroegtijdig stadium vanuit vakinhoudelijke
professionaliteit, onafhankelijkheid en risicogericht. ·
Co-creatie: wij werken samen met partners aan veiligheidsvraagstukken, leveren
een onderbouwde bijdrage aan integraal advies en maken waar mogelijk de verbinding op inhoud. ·
Zie toelichting
Informatiegestuurd: wij faciliteren gemeentelijke beleidskeuzes en beïnvloeden
brandveilig gedrag door het verzamelen, analyseren en duiden van data en vertalen dit naar een regionaal brandrisicoprofiel en regionaal/lokaal veiligheidsbeleid.
Toelichting bij de indicatoren risicobeheersing: Goed en snel Met gemeenten en ketenpartners zijn in het kader van de omgevingswet controlelijsten ontwikkeld om op een efficiënte manier aan de voorkant te kunnen bepalen of de VRLN betrokken moet worden bij een vergunningverleningsproces. Het vergunningverleningsproces is samen met gemeenten en ketenpartners gecontroleerd op doorlooptijden in het kader van de 8-wekenprocedure en de wederzijdse afspraken zijn hierop aangepast. Flexibiliteit en samenwerkingsbereidheid scoren unaniem hoog in de accountgesprekken met de gemeenten. Er is veel waardering voor de omschakeling naar de digitale zelfscan als alternatief voor de fysieke controle tijdens de lockdown's. Co-creatie Project wooncoöperaties: samenwerkingsinitiatief vanuit GHOR, Crisisbeheersing en Brandweerzorg met een aantal woningbouwcorporaties in Limburg gericht op veilig en gezond wonen. In 2021 heeft dit netwerk zich uitgebreid met nieuwe corporaties. Zelfscans: in 2021 is het instrument zelfscan doorontwikkeld tot een methodiek waarmee gebruikers van gebouwen zelfscans kunnen maken van het brandveilig gebruik van het gebouw. Daarmee is brandveiligheid in toenemende mate ook de verantwoordelijkheid van gebruikers zelf.
Dit instrument wordt nu gebruikt in het project scholen, een initiatief om met de gebouwbeheerders van scholenkoepels het beleid op gebied van brandveiligheid samen tot een gewenst niveau te brengen. Project zorg/Geen Nood Bij Brand: in 2021 is het netwerk van zorginstellingen uitgebreid dat samen met risicobeheersing problemen met betrekking tot het brandveilig gebruik binnen zorginstellingen in kaart brengt en gezamenlijk oplossingsrichtingen ontwikkelt. Project energietransitie: in het project energietransitie is in 2021 een netwerk opgebouwd van ondernemers en ontwikkelaars uit onder andere de transportsector om aan de voorkant kennis te delen over de risico’s waar brandweerzorg mee te maken krijgt in het kader van de energietransitie. De regionale samenwerking implementatie omgevingswet: wij hebben in 2021 actief geparticipeerd in de regionale projectleiderskringen en werkgroepen in de voorbereiding op de nieuwe omgevingswet. Daarmee hebben we de samenwerking met de gemeenten in de regio, maar zeker ook de contacten met de ketenpartners versterkt en gezamenlijke producten opgeleverd.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 19 -
14 april 2022
Informatiegestuurd In 2021 zijn de eerste gemeenten gestart met hun VTH (vergunningverlening, toezicht en handhaving) werkzaamheden in de gezamenlijke informatievoorziening Squit 2020. Het vragen en leveren van adviezen is hiermee eenvoudiger en (digitaal) veiliger geworden. In het afgelopen jaar hebben we dashboards gerealiseerd die inzicht geven in de productie van risicobeheersing en de risico's die we in de regio constateren tijdens ons toezicht. Middels deze dashboards kunnen we gemeenten informeren over de producten die we aan hen geleverd hebben en de risico's waar we als brandweerketen extra aandacht voor hebben.
2.2.2. Incidentbestrijding Corona De coronacrisis heeft ook in 2021 een grote impact gehad op de brandweer en de brandweerprocessen. De situatie was niet wezenlijk anders dan in 2020, maar is nu wel beter onder controle. Vakbekwaamheid is een aandachtspunt, de situatie van suboptimaal oefenen duurt nu al bijna twee jaar. Een ander aandachtspunt is de binding en verbinding in de brandweerorganisatie. Thuiswerken, digitaal vergaderen, postactiviteiten die niet kunnen doorgaan. Het leidt op plaatsen tot verwijdering, minder betrokkenheid en minder groepsbinding en teamgevoel. Repressief Brandweer Organisatieplan 3.0 Op 11 juni 2021 heeft de Bestuurscommissie Veiligheid het Repressief Brandweer Organisatieplan (RBOP 3.0) vastgesteld. In het RBOP 3.0 zijn keuzes gemaakt voor een toekomstig bestendige inrichting van de repressieve functie. De keuzes ten aanzien van de personele capaciteit spitsen zich toe op de organisatie van specialistische taken en het niet langer invullen van gekazerneerde diensten door vrijwilligers als gevolg van taakdifferentiatie. Samenvattend is er sprake van een budgettair neutrale invulling van het RBOP 3.0: de besparingen worden ingezet voor noodzakelijke nieuwe investeringen en een noodzakelijke uitbreiding van de beroepscapaciteit. Inmiddels is de uitvoering van het RBOP 3.0 gestart.
Er zijn twee waterwagens aangeschaft en een haakarmcontainer voor het bestrijden van natuurbranden. De werving van extra beroepspersoneel (in kader van voldoen aan Europese regelgeving) is gestart en de plannen om vrijwilligers minder in te zetten voor kazernediensten zijn gemaakt. Het aantal repressieve tankautospuiten is verminderd van 35 naar 34. Andere investeringen – zoals de vervanging van de snelle interventievoertuigen – zijn uitgesteld of geschrapt om budgettair neutraal te kunnen opereren. Versterking paraatheid brandweer Conform beleidsplan 2020-2023 is voor incidentbestrijding en preparatie uitvoering gegeven aan de bestuurlijk vastgestelde tweede jaarschijf versterking paraatheid. Voor het jaar 2021 heeft het bestuur een bedrag van € 250.000 beschikbaar gesteld om de paraatheid niet achteruit te laten gaan en zo mogelijk te verbeteren. Het beschikbare bedrag is ingezet om 2,5 FTE repressief personeel te werven, om de specialistische brandbestrijdingseenheid op te leiden en om de paraatheid van de vrijwillige posten zoveel mogelijk op peil te houden. Tevens is start gemaakt
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 20 -
14 april 2022
met het werven van extra gemeenteambtenaren als brandweervrijwilliger om de lokale brandweerpost te versterken. In het overzicht hieronder zijn de prestaties weergegeven. Hierbij moet worden opgemerkt dat door de invloeden van corona de cijfers niet typisch zijn. Door thuiswerken van brandweervrijwilligers waren deze vrijwilligers meer in de eigen woonplaats en paraat voor de brandweer. Het percentage SIV diensten ingevuld door dagdienstmedewerkers ligt opnieuw rond de gestelde norm van 70%. Voor inzet van dagdienstmedewerkers wordt geen extra beschikbaarheidsvergoeding toegekend, medewerkers zijn immers al aan het werk op de kazernes. Ontwikkeling paraatheid[1] Totaal aantal uren posten buiten dienst Paraatheid centrumposten (Roermond, Venlo, Venray, Weert) Paraatheid SIV SIV diensten dat wordt ingevuld door dagdienstmedewerkers
2019 11.110 99,4% 99,8% 45,0%
2020 3.990 99.9% 99,9% 70,0%
2021 4.580 100% 99,9% 69,88%
2e loopbaanbeleid In 2006 is het 2e loopbaanbeleid bij de brandweer geïntroduceerd. Het gaat over medewerkers in de 24-uursdienst. Onder voorwaarde van medische geschiktheid mogen deze medewerkers maximaal 20 jaar werken in deze bezwarende functie. Werkgever en werknemer spannen zich gezamenlijk in om een goede vervolgstap, de zogenaamde 2e loopbaan van de werknemer, mogelijk te maken naar een niet bezwarende functie binnen dan wel buiten de organisatie. In 2021 is dit onderwerp landelijk actueel geworden. In 2021 heeft de brandweer het 2e loopbaanbeleid geactualiseerd. De noodzakelijke kostenstijging is verdisconteerd in de begroting vanaf 2022. Klimaatverandering Klimaatverandering heeft een merkbare invloed op het brandweeroptreden. Zo heeft in april 2020 een grote natuurbrand plaatsgevonden in nationaal park de Meinweg en in juli 2021 hebben overstromingen plaatsgevonden in Limburg. Brandweer Limburg-Noord heeft hierbij ondersteund, vooral op het vlak van operationele leiding. In de eigen regio heeft de brandweer ondersteund bij het bestrijden van de gevolgen van hoogwater. Ter dekking van deze kosten, is een tegemoetkoming aan het Rijk gevraagd. Het is nog onduidelijk of en zo ja hoeveel en wanneer een bedrag wordt toegekend.
Interregionale samenwerking Op basis van diverse ontwikkelingen zijn de regio’s Limburg-Noord, Brabant-Zuidoost, Brabant-Noord en Gelderland-Zuid de interregionale samenwerking gaan intensiveren met als doel om robuuster en op een uniforme wijze over de regiogrenzen uit te rukken. Dit moet leiden tot een kwalitatief (nog) betere brandweerzorg in de grensgebieden tussen de voornoemde regio’s.
[1] Procentueel uren paraat, afgezet tegen 24/7uren, 365 dagen.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 21 -
14 april 2022
Kengetallen In 2021 zijn 2.455 prio 1 (in 2020: 2.645) uitrukken geweest naar een incident. Bij sommige incidenten rukken meerdere voertuigen en/of posten uit. Dat kan zijn in verband met de omvang van het incident, maar ook uit voorzorg om de paraatheid te garanderen. Daarnaast is de brandweer 2.158 maal prio 2 (in 2020: 1.863) uitgerukt. Indicatoren
Realisatie
Regionaal: in de praktijk wordt 50% van de maatgevende incidenten
51%
(brand in een gebouw) binnen de wettelijke opkomsttijd voor dat
Gemiddelde opkomsttijd 8:32
specifieke soort gebouw bereikt door de eerste eenheid.
minuten
Bij prio-1 meldingen is het streven een uitruktijd van maximaal 5
Beroepsposten 1:25 minuten
minuten te halen bij vrijwillige posten en anderhalve minuut bij
Vrijwillige posten 4:58 minuten
beroepsposten en posten met een SI-2T (moment van alarmering tot aan moment van de uitruk).
2.2.3. Preparatie Voor de werkvelden van preparatie is het van belang dat zij zich zodanig inrichten dat zij flexibel kunnen inspelen op de ontwikkelingen binnen incidentbestrijding. Dat vergt aanpassing in materiaal, vakbekwaamheid en operationele voorbereiding. Het feit dat vrijwilligers gemiddeld minder lang bij de brandweer blijven in combinatie met vergrijzing en succesvolle werving leiden tot een grotere vraag om opleidingen. Met de geplande nieuwbouw van kazerne Venray (2022/2023) kan een uitbreiding van de opleidingscapaciteit plaatsvinden. Certificering Voor het Regionaal Opleidingsinstituut was 2021 een belangrijk jaar. In 2018 heeft de eerste certificering plaatsgevonden welke noodzakelijk is om alle opgeleide brandweer collega's op examen te mogen sturen. In 2021 stond de her certificering voor de deur. Een kwalitatieve audit waarbij aangetoond moest worden dat we ons verbeterd hebben op de leerpunten van 2018 en nog steeds voldoen aan de gestelde eisen van het KAB. We hebben de her certificering goed doorlopen. Het is vermeldenswaardig dat de out of de box werkmethode en werken vanuit het doel, op veel waardering heeft kunnen rekenen. In 2024/2025 vindt er weer een audit plaats. RBOP 3.0 In 2021 is het RBOP vastgesteld, een belangrijk moment op onder andere het gebied van huisvesting.
Dit plan is namelijk de uitgangspositie om het gesprek te openen bij een aantal kazernes in relatie tot toekomstbestendigheid. Concreet hebben we in Venray een positief besluit opgehaald voor de nieuwe centrumpost. Daarnaast hebben we in december ook een belangrijke stap gezet voor de realisatie van de nieuwe kazerne Leudal. Er is een principe besluit opgehaald op inhoudelijke onderwerpen waardoor er een volgende fase aanbreekt. Ook in de gemeente Roermond en de gemeente Peel en Maas zijn eerste verkennende gesprekken gevoerd op het gebied van huisvesting. Dit krijgt in 2022 een vervolg. We willen meer terugzien van maatschappelijke return bij de uitvoering van de werkzaamheden door lokale ondernemers meer ruimte te bieden in de uitvoering.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 22 -
14 april 2022
Voertuig volgsysteem In 2021 is het voertuig volgsysteem geïnstalleerd in alle dienstvoertuigen. In een eerdere periode kwam door middel van een fiscale controle naar voren dat het huidige systeem foutgevoelig is en veel administratieve handelingen vereist. Door deze installatie zijn we toekomstbestendig en hebben we lastenverlichting gerealiseerd voor zowel de gebruiker als financiën. Vanuit operationele voorbereiding is de implementatie van het groot watertransport afgerond. Daarnaast zijn de posten Mook, Meerlo, Lottum en Wessem aangewezen als peloton voor de Nationale Reddingsvloot, dit als onderdeel van landelijke afspraken. Er heeft een verdere intensivering plaatsgevonden op het gebied van de interregionale samenwerking, de resultaten worden in de bestuurscommissie Veiligheid in 2022 gepresenteerd. De doorontwikkeling van Team Brandonderzoek heeft meer structuur gekregen. Dit is onder andere zichtbaar geworden door de inzet bij mono-evaluaties van incidenten zoals hoogwater. Het doel is dit nog meer te bestendigen en onderdeel van de strategie van veilig repressief optreden. Indicatoren ·
Gecertificeerd opleidingsbureau.
· Alle ruim 850 operationeel inzetbare medewerkers voldoen aan de landelijke branche-standaard voor vakbekwaamheid. · Actuele planvorming, procedures, inzetvoorstellen en dekkingsplan. · De kazernes voldoen aan niveau 3 van de NEN2767-norm. · Al het materieel voldoet aan de daarvoor geldende kwaliteitsstandaard en/of keurmerk en wordt periodiek gekeurd.
Realisatie Ja, hercertificering is succesvol gehaald in 2021 Ja
Ja Ja Ja, doordat de uitvoering van deze werkzaamheden verschoven is naar het 1e kwartaal hebben we meer financiële controle.
2.2.4. Risk Factory De Risk Factory is het eerste half jaar, door de coronamaatregelen, gesloten geweest. Sinds september is de Risk Factory weer geopend. Er is veel animo onder basisscholen om een bezoek te brengen. Het aantal schoolbesturen waarmee een overeenkomst is gesloten is uitgebreid. Daarnaast zijn er drie nieuwe scenario's ontwikkeld: online weerbaarheid (i.s.m. Ministerie Justitie en Veiligheid, Politie en GGD), noodsituaties (i.s.m. Brandweer Limburg-Noord, Ambulancezorg Limburg-Noord, Politie Limburg en Veiligheidsregio Limburg-Noord) en ‘Voor wat, hoort wat..’ (i.s.m. RIEC Limburg).
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 23 -
14 april 2022
2.2.5. Wat heeft het gekost? De gemeentelijke bijdrage voor het programma Brandweerzorg bedraagt € 26,242 miljoen (exclusief overhead), omgerekend is dat een bedrag van € 50,46 per inwoner. Totaal Programma Brandweerzorg 130219
Bedrag per inw oner**
Begroting 2021 na w ijziging
Realisatie 2021*
Totaal lasten
32.235
32.357
€ 62,22
Totaal baten
31.834
32.545
€ 62,58
Saldo van baten en lasten excl. Corona
-401
188
€ 0,36
Toevoegingen aan reserves
210
570
€ 1,10
Onttrekkingen aan reserves
611
444
€ 0,85
-0
62
€ 0,12
Gerealiseerde resultaat excl. Corona Lasten Corona
75
Baten Corona Gerealiseerde resultaat incl. Corona
-0
-13
* bedragen in duizenden euro's ** bedragen in euro's
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 24 -
14 april 2022
2.3
Programma Crisisbeheersing
Het programma Crisisbeheersing bestaat uit de volgende onderdelen: •
Crisisbeheersing en multidisciplinaire samenwerking (incl. GHOR);
•
Gemeentelijke processen en
•
Meldkamer.
2.3.1. Crisisbeheersing en multidisciplinaire samenwerking (incl. GHOR) Wederom een coronajaar waarin er vanuit de GHOR een tandje bijgezet moest worden als het gaat over de druk op de zorg. Met het plan ‘stagnatie in de zorg’ werd er samengewerkt aan centrering van de zorg en verdeling van personeel. Dit leidde tot verbinding van acute zorg, langdurige zorg, GGD, veiligheidsregio en politie. Net als in 2020 kregen we ook in 2021, naast corona, te maken met een langdurige crisis; het hoogwater Maas en Roer. Een crisis die zich typeert door de tomeloze inzet van de gehele regio, maar zeker ook onze medewerkers in het bijzonder. Voor de hoogwatercrisis werd GRIP 4 afgekondigd, net als voor corona. Verder waren er in 2021 20 GRIP 1-situaties en 1 GRIP 2. Met veel enthousiasme en deskundigheid werd er ook verder vorm en inhoud gegeven aan de informatiegestuurde veiligheid met het afronden van de eerste fase van het Veiligheids Informatie Centrum (VIC) met een samenwerkingswebsite met enkele proefproducten, waaronder het Veiligheidsbeeld. Het VIC is ontstaan vanuit de behoefte aan een continu actueel omgevingsbeeld en de gedachte dat we niet willen wachten met het verzamelen van informatie totdat iemand om hulp roept. Als dat goed gebeurt, kan er eerder en sneller ingegrepen worden als we ergens risico’s zien ontstaan.
Het omdopen van het Centrum naar het Knooppunt (VIK) biedt de basis voor verdere doorontwikkeling van de proefproducten en structurele inbedding. Niet alleen veiligheidsinformatie was een speerpunt in 2021, ook informatieveiligheid kreeg volop aandacht. Digitalisering en beschikbaarheid van informatie bieden enorme kansen, maar maken onze samenleving ook kwetsbaar. Door middel van een digitale netwerkdag, georganiseerd door de beide Veiligheidsregio’s en de Politie, werden nieuwe inzichten opgedaan over digitale ontwrichting. Bij de advisering van evenementen heeft de nadruk gelegen op het volgen en vertalen van de steeds veranderende actuele ontwikkelingen, continue onzekerheid (met meerdere scenario’s werken) en het onderhouden van het netwerk. Met alle buurregio’s zijn samenwerkingsafspraken gemaakt en vastgelegd op een Multidisciplinaire Informatiekaart. Met 5 van de 6 convenantpartners zijn afspraken vastgelegd op netwerkkaarten en/of Multidisciplinaire Informatiekaarten. Jaarlijks vinden met 8 vitale- / crisispartners accountmanagementgesprekken plaats. Hieruit blijkt dat men tevreden is over de samenwerking. De lijntjes zijn kort en operationeel loopt de samenwerking naar wens. Als gevolg van corona hebben een gedeelte van de (M)OTO activiteiten geen doorgang kunnen vinden, waardoor de (GHOR) functionarissen slechts beperkt hebben kunnen deelnemen aan de OTO
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 25 -
14 april 2022
activiteiten. Echter, op basis van hun ervaring, gezien de langdurige inzet tijdens de coronacrisis en de crisis hoogwater kan gezegd worden dat de operationele gereedheid voldoende is.
Indicatoren
Realisatie
Evenementenadvisering Op alle adviesaanvragen (ongeveer 325 per jaar) in het kader van vergunningverlening voor een B-
-
of C-evenement is tijdig advies uitgebracht,
-
afhankelijk van de tijdige aanvraag door en
A-evenementen: 75 (meer dan ‘normaal’ vanwege de beperkingen in evenementen) B-evenementen: 100 C-evenementen: 9
informatieverschaffing van de aanvrager. Operationele voorbereiding Alle (100%) multidisciplinaire plannen,
84%
werkinstructies en operationele informatie zijn conform versiedatum minder dan 3 jaar oud. Met alle structurele partners en buurregio’s zijn
Met alle buurregio’s zijn
afspraken vastgelegd op netwerkkaarten.
samenwerkingsafspraken gemaakt en vastgelegd op een Multidisciplinaire Informatiekaart
MOTO-aanbod (multi-opleiden-trainen-oefenen)
Ondanks dat er in verband met corona meerdere
dat voorziet in tenminste 2 oefenmomenten per
activiteiten zijn aangepast of afgelast, zijn de
functionaris per jaar. Deze oefenmomenten
meeste oefenmomenten conform planning
worden conform planning gerealiseerd.
uitgevoerd
(M)OTO-deelname door GHOR-functionarissen
CB: Multi-functionarissen voldoen ruimschoots
en multi-functionarissen (i.c. leiders en
aan de norm
informatiemanagers) voldoet aan de norm van
GHOR: zie toelichting
minimaal 2 momenten per functionaris per jaar. De operationele gereedheid van GHOR-
Alle functionarissen zijn operationeel en opgeleid.
functionarissen is actueel en inzichtelijk.
Het jaarplan (M)OTO GHOR wordt daarin normaal gesproken gevolgd plus de inzetten vormen de basis voor de registratie. Vanwege corona hebben er in 2021 slechts beperkt OTO activiteiten plaatsgevonden. Voor het inwerken van nieuwe piketfunctionarissen is een inwerkplan opgesteld, om de randvoorwaarden gestructureerd te organiseren.
De GHOR stelt jaarlijks een bestuursrapportage
De bestuursrapportage krijgt na de coronacrisis
op, die inzicht geeft in de voorbereiding van
op basis van bevindingen opnieuw vorm en
instellingen, zorgaanbieders, regionale
inhoud.
ambulancevoorzieningen en diensten die een taak hebben in de geneeskundige hulpverlening én continuïteit van zorg moeten garanderen.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 26 -
14 april 2022
Incidentbestrijding Kernfuncties zijn in 100% van de gevallen na
Individueel niveau: de kernfuncties crisisbeheersing zijn in 80% van de gevallen na alarmering binnen de normtijd begonnen met hun werkzaamheden.
alarmering binnen de normtijd begonnen met hun werkzaamheden. CaCo’s zijn in 82% van de gevallen na alarmering binnen de normtijd begonnen met hun werkzaamheden.
Teamniveau: de teams beginnen in 80% van de
In 100% van de gevallen begonnen teams in een
gevallen in een naar oordeel van de leider
naar oordeel van de leider voldoende complete
voldoende complete samenstelling binnen de
samenstelling binnen de normtijd met het eerste
normtijd met het eerste overleg.
overleg.
2.3.2 Gemeentelijke processen Snelle en adequate inzet van vakbekwame functionarissen belast met de gemeentelijke processen bij crisisbeheersing. Ongeveer 300 functionarissen verdeeld over 17 sleutelfuncties in 14 bovenlokale, 3 interlokale en 8 lokale pools vertegenwoordigen samen de gemeenten en zorgen voor bevolkingszorg. Operationele inzet Gemeenten hebben in 2021 een grote bijdrage geleverd aan de crisisbeheersing rondom het coronavirus en hoogwater Maas en Roer. Naast de grote crises zijn de officieren van dienst bevolkingszorg 314 keer in actie gekomen om gemeentelijke taken uit te voeren bij plaatselijke incidenten. Vakbekwaamheid De coronacrisis bleef zorgen voor grote uitdagingen op het gebied van opleiding, training en oefening van gemeentefunctionarissen. Vooral oefeningen vanuit multi-perspectief zijn komen te vervallen; dit werd grotendeels gecompenseerd door daadwerkelijke inzet van functionarissen. Door proactief handelen van team oranje kolom en een facilitaire houding van opleidingspartners is de monoopleidingsgraad grotendeels behaald. Daarbij komt dat bijna alle functionarissen dit jaar operationeel zijn ingezet bij incidenten. Overige ontwikkelingen Naast planvorming blijft de nadruk onophoudelijk liggen op preparatie en inzet. Onderstaande indicatoren waarborgen dat de gewenste operationele prestaties worden geleverd.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 27 -
14 april 2022
Indicatoren
Realisatie
Operationele voorbereiding ·
Van de functionarissen binnen de Oranje Kolom die actief zijn binnen de
88%
multidisciplinaire teams neemt iedere functionaris minimaal 1x per jaar deel aan een multidisciplinaire bijscholing of oefening. ·
Elke functionaris binnen de Oranje Kolom neemt minimaal 1x per jaar deel aan een
92%
monodisciplinaire opleiding of oefening. ·
Alle nieuwe functionarissen die binnen de Oranje Kolom actief zijn, volgen een
100%
startbekwaamheidstraject voor de functie die zij gaan uitoefenen. Incidentbestrijding ·
In alle gevallen zijn de teams na alarmering binnen de gestelde opkomsttijden
operationeel.
Conform norm
2.3.3. Meldkamer Ook in 2021 heeft het coronavirus en de daaruit voorvloeiende maatregelen een grote rol gespeeld in de bedrijfsvoering van de meldkamer. Het borgen van de continuïteit heeft veel aandacht gevraagd. Maatregelen uit het continuïteitsplan zijn een aantal malen van toepassing geweest. Inhuur, maar ook het terugbrengen van de bezetting tijdens nachtdiensten van 3 naar 2 personen is ten gevolge van ziekteverzuim en quarantaine aan de orde geweest. Vrijwel het hele jaar is gebruik gemaakt van remote werkplekken in Venlo en Heerlen. Door op de remote werkplekken de aanname centralist te plannen, ontstond meer fysieke ruime in de meldkamer van Maastricht. Hierdoor kon de anderhalve meter maatregel beter gewaarborgd worden. Het hoogwater en de daarbij gepaarde overlast heeft ook in de meldkamer veel impact gehad. Het aantal meldingen was dermate hoog dat, ondanks de overloop naar andere meldkamers in het land, de 112 niet geborgd kon worden. Dit vraagt om een grondige evaluatie van het meldkamerproces tijdens zo’n grote drukte.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 28 -
14 april 2022
2.3.4. Wat heeft het gekost? De gemeentelijke bijdrage voor het programma Crisisbeheersing bedraagt € 4,3 miljoen (exclusief overhead), omgerekend is dat een bedrag van € 8,28 per inwoner. Totaal Programma Crisisbeheersing 130219
Bedrag per inw oner**
Begroting 2021 na w ijziging
Realisatie 2021*
Totaal lasten
5.223
5.046
€ 9,70
Totaal baten
4.847
5.040
€ 9,69
Saldo van baten en lasten excl. Corona
-376
-6
-€ 0,01
Toevoegingen aan reserves
40
11
€ 0,02
Onttrekkingen aan reserves
416
160
€ 0,31
Gerealiseerde resultaat
0
143
€ 0,27
Lasten Corona
6
Baten Corona Gerealiseerde resultaat incl. Corona
0
137
* bedragen in duizenden euro's ** bedragen in euro's
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 29 -
14 april 2022
2.4
Bedrijfsvoering/Overhead
In het kader van de vernieuwing van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) worden de kosten voor de bedrijfsvoering ondergebracht in het onderdeel Overhead. Onder overhead wordt verstaan alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hierbij worden in het BBV een aantal uitgangspunten gehanteerd: •
Kosten dienen zoveel mogelijk direct te worden toegerekend aan het betreffende programma;
•
Ondersteunende werkzaamheden die niet direct dienstbaar zijn aan de externe klant of een extern product horen thuis bij de overhead;
•
Hiërarchisch leidinggevenden behoren bij de overhead en
•
De huisvesting voor algemene taken behoort tot de overhead. Huisvesting specifiek voor brandweer of GGD worden bij het betreffende programma begroot en verantwoord.
In de begroting van de veiligheidsregio worden de kosten van de overhead verdeeld over de programma’s en op die wijze verrekend in de gemeentelijke bijdrage. De gemeenten kunnen namelijk geen overheadkosten van de veiligheidsregio toevoegen aan hun eigen overheadkosten.
2.4.1. Wat heeft het gekost? De gemeentelijke bijdrage voor de Overhead ten bedrage van € 13,3 miljoen, omgerekend een bedrag van € 25,60 per inwoner, wordt verdeeld over de drie inhoudelijke programma’s. Totaal Overhead 130219
Bedrag per inw oner**
Begroting 2021 na w ijziging
Realisatie 2021*
Totaal lasten
14.790
16.613
€ 31,95
Totaal baten
14.709
16.534
€ 31,79
Saldo van baten en lasten excl. Corona
-80
-79
-€ 0,15
Toevoegingen aan reserves
230
340
€ 0,65
Onttrekkingen aan reserves
310
401
€ 0,77
-0
-17
-€ 0,03
Gerealiseerde resultaat excl. Corona Lasten Corona
1.178
Baten Corona Gerealiseerde resultaat incl. Corona
-0
-1.195
* bedragen in duizenden euro's ** bedragen in euro's
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 30 -
14 april 2022
2.5
Vennootschapsbelasting
Vanaf 1 januari 2016 zijn overheidsondernemingen van bijvoorbeeld gemeenten, provincies en waterschappen belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Met deze wetswijziging wil de Nederlandse overheid gelijkheid creëren tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. Voor zover bekend zijn de hiermee samenhangende financiële gevolgen voor de veiligheidsregio zeer beperkt. Voor de vennootschapsbelasting die op de activiteiten drukt die door de belastingdienst als VPB-plichtig worden aangemerkt, is voor 2021 geen bedrag geraamd. Omdat wij activiteiten verrichten tegen kostprijs en zonder winstoogmerk verwachten wij geen heffing in 2021.
2.6
Algemene dekkingsmiddelen
VRLN kent als algemeen dekkingsmiddel het saldo van de financieringsfunctie, zijnde € 701.129.
Jaarverantwoording 2021 VRLN
- 31 -
14 april 2022
3
Paragrafen
3.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In 2015 heeft het Algemeen Bestuur bepaald dat een algemene reserve van maximaal 2% van het begrotingstotaal volstaat mits onderbouwd met een inventarisatie van risico’s. Op basis van alle risico’s met bijbehorende risico-inschatting (kans x effect) is een analyse gemaakt van de benodigde algemene reserve voor VRLN. Door middel van een simulatiemethodiek (Monte-Carlo) is het verband tussen risico’s en aan te houden algemene reserve bepaald. Het Algemeen Bestuur heeft besloten een algemene reserve van maximaal € 1.250.000 aan te houden. Aan het einde van 2021 is de algemene reserve € 533.000 groot. De reserve transformatie meldkamer € 1.089.000 wordt onder het weerstandvermogen geschaard.
3.1.1. Risico’s In het kader van risicomanagement vragen wij aandacht voor een aantal concrete risico’s. Coronapandemie De kosten van de bestrijding van de coronapandemie van de GGD en de veiligheidsregio worden vergoed door het Rijk. De afrekening over 2020 en 2021 zijn nog niet definitief vastgesteld door VWS. Datalek GGD systeem CoronIT, en HPZone (Lite) Aan het begin van 2021 is bekend geworden dat bij een datalek bij de GGD-en in Nederland de persoonsgegevens van 6,5 miljoen mensen uit de softwaresystemen, die gebruikt worden bij het plannen van test- en vaccinatieafspraken en het uitvoeren van bron- en contactonderzoek, toegankelijk waren voor onbevoegden en daarmee beschikbaar waren voor illegale datahandel. De Stichting Initiatieven Collectieve Acties Massaschade (Stichting ICAM) stelt namens hun cliënten de Staat aansprakelijk voor de door het datalek bij de GGD-en veroorzaakte schade. Ook individuele GGD-en en veiligheidsregio’s zijn aangeschreven door de Stichting ICAM. De Stichting ICAM claimt een schadevergoeding van € 500 voor elke Nederlander van wie de persoonsgegevens in de GGDsystemen zijn opgeslagen. Informatieveiligheid Met de toenemende digitalisering neemt het belang van informatieveiligheid toe, daar we merken dat de digitale kwetsbaarheden en dreigingen ook toenemen.