Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Gecombineerde Commissie Samenleving, Grondgebied en Begroting en Rekening van 6 december 2022
1 2
19:30 - Opening 19:31 - Vaststellen agenda d.d. 6 december 2022 Agenda_Gecombineerde_Commissie_Samenleving_en_Begroting_en_Rekening_6_december_2022
3
19:32 - Adviezenlijst vergadering gecombineerde commissie GB en B&R d.d. 3 november 2022 Status: vaststellen Concept adviezenlijst Gecombineerde cie GB-BR 2022-11-03 Bijlage 1. Toezeggingen gecombineerde cie GB-BR 2022-11-03
4
19:35 - Lijst ingekomen stukken Status: om advies Ingekomen_stukken_20221104-20221129_GesorteerdopRubriek
5
19:40 - Beleidskader participatieaanpak Status: om advies Portefeuillehouder: H. Rodoe Raadsvoorstel Aanpak inwonersparticipatie (aangepaste versie 17-11-2022)_ondertekend Raadsbesluit Beleidskader participatieaanpak inwonerparticipatie en bestuursstijl Bijlage 1 - Advies beleidskader inwonerparticipatie en bestuursstijl (aangepaste versie 17-11-2022)
6
20:10 - Verordening starterslening Status: om advies Portefeuillehouder: A.F. Herings Raadsvoorstel Verordening starterslening Mook en Middelaar 2022_ondertekend Raadsbesluit Verordening starterslening Mook en Middelaar 2022 Bijlage 1 Verordening Startersleningen Provincie Limburg Bijlage 2 Analyse verordening Starterslening Gemeente Mook en Middelaar 2018 Bijlage 3 Wijzigingen Verordening Starterslening tov bestaande verordening
7
20:30 - Belastingverordeningen 2023 Status: om advies Portefeuillehouder: A.F. Herings Zie voor tarieven reinigingsheffingen het Addendum RV Belastingverordeningen 2023. De verordening en tarieventabel voor de reinigingsheffingen volgen nog. Inspreker: Mevrouw Alders (zie bijlage voor inspreektekst) RV Belastingverordeningen 2023.pdf Addendum RV Belastingverordeningen 2023_ondertekend.pdf Bijlage 1 RB Verordening Onroerende zaakbelastingen 2023 (versie raad 2022-12-15).docx Bijlage 2 RB Verordening Forensenbelasting 2023 (versie raad 2022-12-15).docx Bijlage 3 RB Verordening Toeristenbelasting 2023 (versie raad 2022-12-15).docx Bijlage 4 RB Verordening Watertoeristenbelasting 2023 (versie raad 2022-12-15).docx Bijlage 5 RB Verordening Hondenbelasting 2023 (versie raad 2022-12-15).docx Bijlage 6 RB Verordening Rioolheffing 2023 (versie raad 2022-12-15).docx Bijlage 8a RB Legesverordening 2023 (versie raad 2022-12-15).docx Bijlage 8b Tarieventabel leges 2023 (versie raad 2022-12-15).pdf Inspreektekst mevr. Alders mbt tarieven afvalstoffenheffing.docx
8
21:00 - Eindejaarsrapportage Status: om advies Portefeuillehouder: A.F. Herings Raadsvoorstel Eindejaarsrapportage 2022(versie raad 2022-12-15)_ondertekend
Raadsbesluit Eindejaarsrapportage 2022 (versie raad 2022-12-15) Bijlage 1 Eindejaarsrapportage 2022 (versie raad 2022-12-15) 9
21:25 - Bestuurlijke planning 2023 Status: om advies Concept bestuurlijke planning 2023 241122.pdf
10 11
21:35 - Rondvraag 21:40 - Sluiting
2 Vaststellen agenda d.d. 6 december 2022 1 Agenda_Gecombineerde_Commissie_Samenleving_en_Begroting_en_Rekening_6_december_2022
Agenda Gecombineerde Commissie Samenleving en Begroting en Rekening Subtitel Datum Tijd Locatie Voorzitter
1
Gecombineerde Commissie Samenleving en Begroting en Rekening 06-12-2022 19:30 - 21:41 Raadzaal J.E.M. Mulders
Opening
19:30
2
Vaststellen agenda d.d. 6 december 2022
19:31
3 19:32
4 19:35
5 19:40
6 20:10
7 20:30
8 21:00
9
Adviezenlijst vergadering gecombineerde commissie GB en B&R d.d. 3 november 2022 Status: vaststellen Lijst ingekomen stukken Status: om advies Beleidskader participatieaanpak Status: om advies Portefeuillehouder: H. Rodoe Verordening starterslening Status: om advies Portefeuillehouder: A.F. Herings Belastingverordeningen 2023 Status: om advies Portefeuillehouder: A.F. Herings Eindejaarsrapportage Status: om advies Portefeuillehouder: A.F. Herings
21:25
Bestuurlijke planning 2023 Status: om advies
10
Rondvraag
21:35
11 21:40
Sluiting
3 Adviezenlijst vergadering gecombineerde commissie GB en B&R d.d. 3 november 2022 1 Concept adviezenlijst Gecombineerde cie GB-BR 2022-11-03
Adviezenlijst Gecombineerde commissie Grondgebied en Begroting en Rekening Presentielijst Commissieleden:
de heer van der Linden (DGP) mevrouw King (DGP) (vanaf agendapunt 7) mevrouw Mulders (DGP) (t/m agendapunt 6) de heer Claessens (GroenLinks) mevrouw Roozendaal (GroenLinks) de heer Heisen (PvdA) de heer Jansen (PvdA) mevrouw van den Bergh (VVD) mevrouw van Brunschot (VVD)
Afwezig: Voorzitter:
de heer Scheltinga
Commissiegriffier:
mevrouw van Helden
Griffier: Portefeuillehouders:
de heer Gradisen (burgemeester) de heer Dillerop (wethouder) de heer Herings (wethouder) de heer Rodoe (wethouder)
Gemeentesecretaris:
de heer Mariman
Overige genodigden:
de heer Geurts (ambtelijke ondersteuning, agendapunt 7) de heer Jansen (ambtelijke ondersteuning, agendapunt 7) mevrouw Klaassen (ambtelijke ondersteuning, agendapunt 7)
Externe ondersteuning:
Aanvangstijd: 19.30 uur
Sluitingstijd: 22.07 uur
Geluidsopnamen Geluidsfragmenten van de vergadering zijn per agendapunt terug te luisteren op https://ris2.ibabs.eu/Calendar/Index/MookenMiddelaar
Adviezenlijst 1
Opening • •
De voorzitter opent de vergadering en heet allen van harte welkom. De vergadering is live te volgen via de website (alleen geluid)
2
Vaststellen agenda d.d. 21 september 2022 De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.
3
Adviezenlijst vergadering Gecombineerde commissie Samenleving en Grondgebied d.d. 21 september 2022 De adviezenlijst wordt ongewijzigd vastgesteld.
4
Lijst ingekomen stukken Mevrouw Mulders (DGP) en de heer Heisen (PvdA) n.a.v. ingekomen stuk met ID 2831 met betrekking op de monumentstatus van Maasstaete 1-28. Antwoord wethouder Dillerop. Bespreekstukken
5
Bespreken ingekomen brief speeltuin Mook Status : bespreken Portefeuillehouder: A.F. Herings Ingekomen brief is afkomstig van de Werkgroep Spelen in Mook inzake verkeersveiligheid. Geagendeerd door de VVD. De brief is besproken. Uit de bespreking is een toezegging voortgekomen. Toezegging wethouder Herings (zie bijlage 1)
6
Regionale agenda 2023-2024 en opgave-overeenkomsten Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Status: om advies Portefeuillehouder: H. Rodoe Voorstel om te besluiten: 1. Kennis te nemen van de Regionale Agenda 2023-2024 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. 2. Deel te nemen aan de opgave Verbonden regio en de opgave Groene groeiregio. 3. Aan het college opdracht te geven om daartoe de bijgevoegde twee conceptovereenkomsten af te sluiten en te ondertekenen. Advies: Hamer voor de raad van 10 november 2022.
7
Programmabegroting 2023 Status: om advies Portefeuillehouder: F.N. Dillerop Voorstel om te besluiten: 1. De begroting 2023 vast te stellen conform de ontwerpbegroting; en meer specifiek: a. de mutaties voor ‘bestaand beleid’, groot € 288k, vast te stellen conform de ontwerpbegroting; b. de mutaties voor ‘nieuw beleid, groot € 423k, vast te stellen conform de ontwerpbegroting; c. het investeringsplan 2023 vast te stellen conform de ontwerpbegroting d. de mutaties in reserves voor 2023 vast te stellen conform de ontwerpbegroting; Pagina 2
e. de onroerende zaakbelastingen niet te indexeren f. de forensen- en hondenbelasting te indexeren met 3,08%; 2. De meerjarenraming 2024-2026 voor kennisgeving aan te nemen. Behandeling van de antwoorden op vragen fracties Programmabegroting 2023 Aanvullende vragen zijn gesteld bij: Vraag 6 - mw. King (DGP) Vraag 9 - dhr. Claessens (GroenLinks) Vraag 19 - mw. van Brunschot (VVD) Vraag 21 - mw. Roozendaal (GroenLinks) Vraag 27 - mw. van den Bergh (VVD) Vraag 30 - mw. van Brunschot (VVD) Vraag 31 - mw. van Brunschot (VVD) Vraag 33 - dhr. Claessens (GroenLinks) Toezegging (zie bijlage 1) Vraag 34 - dhr. Claessens (GroenLinks) Vraag 39 - mw. van Brunschot (VVD) Vraag 40 - dhr. Jansen (PvdA) Vraag 42 - dhr. Claessens (GroenLinks) Vraag 45 - dhr. Jansen (PvdA) Vraag 47 - mw. Roozendaal (GroenLinks) Vraag 48 - mw. Roozendaal (GroenLinks) Vraag 51 - dhr. Jansen (PvdA) Toezegging (zie bijlage 1) Vraag 56 - dhr. van der Linden (DGP) - mw. Roozendaal (GroenLinks) Vraag 57 - mw. van den Bergh (VVD) Mw. van den Bergh (VVD) n.a.v. weggevallen vraag VVD over pagina 37 en 129 in de Programmabegroting 2023. Vraag 60 - dhr. Jansen (PvdA) Vraag 75 - mw. Roozendaal (GroenLinks) Vraag 79 - mw. King (DGP) Vraag 92 - mw. Roozendaal (GroenLinks) Vraag 105 - dhr. Claessens (GroenLinks) - dhr. Jansen (PvdA) Algemene vraag van mw. van den Berg (VVD) n.a.v. artikel in de Maas en Niersbode. 8
Rondvraag Mevrouw Roozendaal (GroenLinks) n.a.v. stikstofoverbelasting Sint Jansberg (vooraf ingestuurd). De heer Heisen (PvdA) n.a.v. financiële problemen door hoge energieprijzen en inflatie (vooraf ingestuurd). De heer Heisen (PvdA) n.a.v. van discussie over motie Geen kind in de kou (GroenLinks). Mevrouw van den Bergh (VVD) n.a.v. artikel in de Limburger over bouwpuin en plastic in natuurpaden. De heer van der Linden (DGP) n.a.v. brandveiligheid jachtslot en schouw Bisselt; voorstel burgemeester themavond veiligheid in brede context organiseren met o.a. politie, brandweer, ondermijning etc.
10
Sluiting De voorzitter dankt iedereen voor zijn of haar aanwezigheid en sluit de vergadering om 22.07 uur.
Bijlagen: 1. Toezeggingen gecombineerde commissie Grondgebied en Begroting en Rekening d.d. 3 november 2022.
Pagina 3
Aldus ongewijzigd vastgesteld door de commissie … op …
Pagina 4
1 Bijlage 1. Toezeggingen gecombineerde cie GB-BR 2022-11-03
ID 196
Titel Informatie monumentencommissie
195
Uitvoering decentralisatie beschermd thuis
194
Evaluatie burgerinitiatief Natuurlijk spelen en bewegen Mook
Agendapunt Gecombineerde Commissie Grondgebied en Begroting en Rekening 03-11-2022 7. Programmabegroting 2023 Gecombineerde Commissie Grondgebied en Begroting en Rekening 03-11-2022 7. Programmabegroting 2023
Gecombineerde Commissie Grondgebied en Begroting en Rekening 03-11-2022 5. Bespreken ingekomen brief speeltuin Mook
Toezegging De wethouder zegt toe om op verzoek van de heer Jansen (PvdA), n.a.v. van het antwoord van het college op vraag 51, actuele informatie over de monumentencommissie te delen met de raad. De wethouder zegt toe om voor de raad (schriftelijk) terug te komen op de vraag van de heer Claessens (GroenLinks), n.a.v. van het antwoord van het college op vraag 33, waarom gemeenten nu pas gaan kijken naar hoe de decentralisatie van beschermd thuis uitgevoerd kan worden terwijl de raad hier in mei een presentatie over heeft gehad. De wethouder zegt toe om het burgerinitiatief Natuurlijk spelen en bewegen Mook na afronding te evalueren, procesmatig, financieel en ten aanzien van de benodigde ambtelijke inzet doel van de evaluatie is om te leren voor toekomstige burgerinitiatieven.
Portefeuillehouder F.N. Dillerop
Deadline
F.N. Dillerop
10-112022
A.F. Herings
4 Lijst ingekomen stukken 1 Ingekomen_stukken_20221104-20221129_GesorteerdopRubriek
ID 2886
Onderwerp Besluitenlijst Collegevergadering 202211-15 Besluitenlijst Collegevergadering 202211-08 Besluitenlijst Collegevergadering 202211-01 Besluitenlijst Collegevergadering 202210-18 Save the date raadsledenbijeenkomst 2022-11-28
Datum 23-11-2022
Afzender College van B&W
16-11-2022
Vergadering en agenda regioagendacommissie Groenemetropoolregio Initiatief gezamenlijk traject tot wijziging gemeenschappelijke regelingen en uitnodiging informatiebijeenkomst Kwartaalbericht GMR - 3e kwartaal 2022
16-11-2022
2849
Raadsmemo Euregioraadsreis 2022
2841
Memo Euregio terugkoppeling Euregioraadsreis Reactie op Nieuwsbrief 2 Lokaal verkeersonderzoek
2864 2863 2844 2877
2862
2859
2853
2902
Advies afdoening V.K.A.
Rubriek Besluitenlijst B&W
College van B&W
V.K.A.
Besluitenlijst B&W
16-11-2022
College van B&W
V.K.A.
Besluitenlijst B&W
08-11-2022
College van B&W
V.K.A.
Besluitenlijst B&W
22-11-2022
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Boels Zanders advocaten
V.K.A.
Gemeenschappelijke regelingen
V.K.A.
Gemeenschappelijke regelingen
V.K.A.
Gemeenschappelijke regelingen
V.K.A.
Gemeenschappelijke regelingen
08-11-2022
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Euregio Rijn-Waal
V.K.A.
04-11-2022
Euregio Rijn-Waal
V.K.A.
29-11-2022
DUW Molenhoek
Gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke regelingen Inwoners
15-11-2022
09-11-2022
Toelichting
Kenmerk registratie raad CM22.3656.
Kenmerk registratie raad CM22.3847.
V.K.A.
2885
Brief inwoner Afval
23-11-2022
Inwoner
2884
Afschrift reactie college op brief inwoner afval
23-11-2022
College van B&W
2874
Brief inwoner inzake NbMp
09-11-2022
Inwoner
2846
Mail van een inwoner over verbod vuurwerk en andere zaken in Mook
08-11-2022
Inwoner
2840
Antwoord brief Eldorado
04-11-2022
College
2887
Lbr. 22/059 Bekendmaking ontbreken tegenkandidaten VNG-bestuur en commissies
23-11-2022
VNG
2876
Lbr. 22/058 Openstelling vacatures tijdelijke Commissie Asiel en Migratie
22-11-2022
VNG
2855
Lbr. 22/056 Uitnodiging Najaars ALV 2 december-2022
09-11-2022
VNG
2852
Lbr. 22/057 Ledenraadpleging eenmalige uitkering
09-11-2022
VNG
Kenmerk registratie raad CM22.3766. Betreft afschrift reactie college op ingekomen stuk met ID 2885. Kenmerk registratie raad CM22.1814. Kenmerk registratie raad CM22.3595 / ZM22.04001. Antwoord college bij brief met ID 2796. Kenmerk registratie raad CM22.1517 / ZM22.01692. Kenmerk registratie raad CM22.3722 / ZM22.04129. Kenmerk registratie raad CM22.3585. Kenmerk registratie raad CM22.3617.
V.K.A.
Inwoners
V.K.A.
Inwoners
V.K.A.
Inwoners
V.K.A.
Inwoners
V.K.A.
Inwoners
V.K.A.
Ledenbrieven VNG
V.K.A.
Ledenbrieven VNG
V.K.A.
Ledenbrieven VNG
V.K.A.
Ledenbrieven VNG
2843
Lbr. 22/055 Invulling vacatures VNG bestuur en commissies
08-11-2022
VNG
2898
Herinnering Webinar Rabo Smartbuilds Gratis online oefenavond 'Voorzittersvaardigheden' De kracht van monitoring wat werkt voor jou Artikel CO2-reductie heeft geen effect meer maar er is nog een gevaarlijke boosdoener methaan Relatiemagazine MOVISIES Hoe lossen we energiearmoede op Kinderparticipatie is voor ons allen Gids Hoe bouwen we Sociale Huur
29-11-2022 24-11-2022
2900
Het laatste nieuws van Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen
29-11-2022
2896
Herfstbrief 2022
29-11-2022
2890
Nieuwsbrief arbeidsmarkt MiddenGelderland en Rijk van Nijmegen Wekelijkse nieuwsbrief - Nog vijf maanden onzekerheid over Omgevingswet
2892 2891 2882
2879 2856 2842
2881
V.K.A.
Ledenbrieven VNG
Rabobank
V.K.A.
Lobby / Reclame
Nederlands Debat Instituut Kenniscentrum Sport en Bewegen Ing. Ap J.H.G. Cloosterman
V.K.A.
Lobby / Reclame
V.K.A.
Lobby / Reclame
V.K.A.
Lobby / Reclame
22-11-2022
Movisies
V.K.A.
Lobby / Reclame
09-11-2022 08-11-2022
V.K.A. V.K.A.
Lobby / Reclame Lobby / Reclame
V.K.A.
Nieuwsbrieven
V.K.A.
Nieuwsbrieven
23-11-2022
Kinderrechten.nu Aedes vereniging van woningcorporaties Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Nederlandse Vereniging voor Raadsleden UWV
V.K.A.
Nieuwsbrieven
22-11-2022
Binnenlands Bestuur
V.K.A.
Nieuwsbrieven
23-11-2022 22-11-2022
Kenmerk registratie raad CM22.1517 / ZM22.01692.
2880
Ter Sprake weeknummer 46-2022
22-11-2022
2875
@Beeldspraak november-2 2022
22-11-2022
2871
Ter Sprake weeknummer 45-2022
16-11-2022
2870
Nieuwsbrief - Colleges van BW breder dan ooit
16-11-2022
2868
Dorpskrant 53- Plasmolen Middelaar
16-11-2022
2866
Conferentie Diversiteit Inclusie in het onderwijs Wekelijkse Nieuwsbrief - Minister Yeşilgöz wil niet 'naïef' zijn Nieuwsbrief Olaf Schuwer - 202211 ons Parlement @Beeldspraak november 2022 Wekelijkse nieuwsbrief - Einde van bouwvrijstelling werd alom verwacht.msg Ter Sprake weeknummer 44-2022
09-11-2022
Wekelijkse nieuwsbrief - Rol gemeenteraad bij ontslag waarnemer miskend Uitspraak zaak raadslid Peters Geen Limburgse Bestuurdersdag in 2022
2861 2857 2851 2850
2848 2845
2888 2869
V.K.A.
Nieuwsbrieven
V.K.A.
Nieuwsbrieven
V.K.A.
Nieuwsbrieven
V.K.A.
Nieuwsbrieven
V.K.A.
Nieuwsbrieven
16-11-2022
Dorpskrant Plasmolen Middelaar PPD Limburg
V.K.A.
Nieuwsbrieven
16-11-2022
Binnenlands Bestuur
V.K.A.
Nieuwsbrieven
09-11-2022
Schuwer Opleiding & Advies Gelders Genootschap Binnenlands Bestuur
V.K.A.
Nieuwsbrieven
V.K.A.
Nieuwsbrieven
V.K.A.
Nieuwsbrieven
V.K.A.
Nieuwsbrieven
08-11-2022
Gemeente Mook en Middelaar Binnenlands Bestuur
V.K.A.
Nieuwsbrieven
23-11-2022
VPPG
V.K.A.
16-11-2022
Gemeente Roermond
V.K.A.
Overheidsorganisatie s Overheidsorganisatie s
09-11-2022
08-11-2022
Gemeente Mook en Middelaar Gelders Genootschap Gemeente Mook en Middelaar Binnenlands Bestuur
Interview met wethouder Rodoe.
2867
Handhaven PAS-Knelgevallen
16-11-2022
Gemeente Staphorst
2865
Inburgering statushouders 65+
16-11-2022
gemeenteraad Hilvarenbeek
2895
Advies verkeersveiligheid speeltuin Cuijksesteeg Onderzoek Rijksuniversiteit Groningen naar politieke motivatie Ontslagbrief
29-11-2022 23-11-2022
Uitnodiging voor alle raadsleden van Nederland! -- 3e NK Online Debatteren december 2022 Uitnodiging raadsledenbijeenkomst Actualisatie Woondeal 2022-11-28 Vooraankondiging informatiesessies Project Harmonisatie Uitnodiging Themabijeenkomst VNG-congres Gemeentefinanciën op 28 november 2022 Uitnodiging Themabijeenkomst Uitnodiging Raden in Verzet en VNG
29-11-2022
29-11-2022
Vooraankondiging Eindejaarsbijeenkomst Definitieve uitnodiging veldbezoek Lob van Gennep 23 nov 2022
2889 2883
2901
2897 2894 2893 2878 2873 2872 2860 2858
V.K.A.
Overheidsorganisatie s
V.K.A.
Overheidsorganisatie s
Arcadis
V.K.A.
Overig
Rijksuniversiteit Groningen Fred Baars
V.K.A.
Overig
V.K.A.
Overig
De Nederlandse debatclub
V.K.A.
Uitnodigingen
V.K.A.
Uitnodigingen
29-11-2022
Groene Metropoolregio BsGW
V.K.A.
Uitnodigingen
29-11-2022 22-11-2022
RUD VNG
V.K.A. V.K.A.
Uitnodigingen Uitnodigingen
16-11-2022 16-11-2022
V.K.A. V.K.A.
Uitnodigingen Uitnodigingen
15-11-2022
RUD Limburg Noord Actiecomité Raden in Verzet en de VNG Euregio Rijn-Waal
V.K.A.
Uitnodigingen
15-11-2022
Lob van Gennep
V.K.A.
Uitnodigingen
22-11-2022
Kenmerk registratie raad CM22.3671. Kenmerk registratie raad CM22.3690.
Kenmerk registratie raad CM22.3769.
2854
Uitnodiging regiocongres 24-11-2022
09-11-2022
2847
Uitnodiging webinars voor gemeenteraadsleden in het kader van toelichting op het werklastonderzoek van de politie basisteams in de eenheid Limburg --- woensdag 9 en donderdag 17 november 2022
08-11-2022
Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Bestuurlijke commissie werklastonderzoek
V.K.A.
Uitnodigingen
V.K.A.
Uitnodigingen
5 Beleidskader participatieaanpak 1 Raadsvoorstel Aanpak inwonersparticipatie (aangepaste versie 17-11-2022)_ondertekend
Raadsvoorstel Documentnummer Onderwerp Datum raadsvergadering Raadscommissie Datum raadscommissie Programma Portefeuillehouder
ZM22.02047 Beleidskader participatieaanpak inwonerparticipatie en bestuursstijl 15 december 2022 Gecombineerd Samenleving en Grondgebied 6 december 2022 Sociale Leefomgeving H. Rodoe
Inleiding De gemeente Mook en Middelaar erkent het belang van inwonerparticipatie. Allerlei projecten zijn ook met participatie tot stand gekomen, maar het gevoel leeft bij zowel raad als bestuur dat er ruimte is voor verbetering. Er wordt nog helderheid gemist over proces, procedures, kaders, informatievoorziening, bijsturing en besluitvorming. Daarom is er gevraagd om een bestuurlijk breed gedragen participatieaanpak met geformuleerde spelregels voor college van B&W en de gemeenteraad en een stappenplan inwonerparticipatie voor de ambtelijke organisatie. Hierbij vindt u een voorstel voor een dergelijke aanpak. Als handelingsperspectief is bij de keuze voor de participatieaanpak gekeken naar dat wat al beschikbaar is en al eerder door andere gemeenten beproefd is. Uw raad heeft op 20 september 2022 in een opiniërende bijeenkomst uw input gegeven voor de participatieaanpak. Dit is meegenomen in dit voorstel. Voorstel In te stemmen met voorgestelde participatieaanpak Inwonerparticipatie en bestuursstijl. Beoogd effect De participatieaanpak zorgt er voor dat alle partijen (college, raad en organisatie) eenduidig met inwonerparticipatie omgaan wat zal leiden tot meer draagvlak, beter beleid en betere besluitvorming.
Argumenten 1. Met de participatieaanpak is voor alle partijen duidelijk welke stappen worden doorlopen bij de inzet van inwonerparticipatie De participatieaanpak zoals deze wordt voorgesteld bestaat uit de volgende, elkaar opvolgende, onderdelen. a. Bij de start van elk project of elke (groter) beleidsproces wordt eerst een afweging gemaakt of inwonerparticipatie zinvol en mogelijk is. De gemeente kiest alleen voor inwonerparticipatie (verder dan informeren) wanneer het onderwerp inwoners direct raakt, er voldoende juridische beleidsruimte, tijd en middelen zijn, en er ook echt wat te kiezen valt voor inwoners. Om de aanpak te laten slagen zijn duidelijke afspraken aan de voorkant essentieel; deze bestaan uit een afweging en advies, het vastleggen van participatiekaders in een bestuursopdracht en het opstellen van een participatieplan. b. Bij de start van project of activiteit brengt de betrokken medewerker met behulp van een stappenplan en een afwegingskader advies uit aan het bestuur of participatie aan de orde is en wordt al of niet besloten tot participatie. Op deze manier worden de participatiekaders vastgelegd in een bestuursopdracht. c. De medewerker maakt een startnotitie met hierin een participatievoorstel. Met gebruikmaking van de participatiewijzer wordt bepaald op welk moment partijen betrokken worden en de werkwijze/methode waarop partijen betrokken worden.
De gemeente bevordert hierbij de respons en de representativiteit van verschillende doelgroepen door een mix van online en
Raadsvoorstel offline middelen in te zetten. Zij spant zich hierbij in om voor alle belanghebbenden inwonerparticipatie laagdrempelig en bereikbaar te maken. d. Ook zorgt de betrokken medewerker er voor dat er (bij voorkeur in afstemming met inwoners) een participatieplan wordt opgesteld. In het participatieplan wordt vastgelegd wat de rol van de inwoner is en welke bestuursstijl de gemeente hanteert. Hiernaast wordt vastgelegd op welke momenten inwoners worden betrokken, op welke wijze en met wel doel. En maakt de gemeente inzichtelijk wat er met de inbreng gebeurt. e. Na afloop volgt een evaluatie over hoe betrokkenen en gemeente de participatie hebben ervaren. f. De betrokken medewerker draagt verantwoordelijkheid voor de participatie en zorgt voor de uitvoering van de voor het project of activiteiten gekozen participatieaanpak. Hij of zij kan hierbij gebruik maken van de ondersteuning van de kerngroep participatie als klankbord of een procescoach. 2. Het voorgestelde handelingsperspectief leidt tot transparantie Het zorgt voor duidelijkheid in een vroeg stadium over de rol van inwoner en gemeente, de mate van invloed en hoe het besluitvormingsproces verloopt. 3. Het voorgestelde stappenplan, instrumentarium en de 10 spelregels voor participatie zijn beproefd.
We maken gebruik van ‘best practices’ De participatieaanpak zorgt er voor dat verschillende perspectieven, kennis en creativiteit snel op tafel komen en de inbreng van inwoners nog goed kan worden ingepast. Wat leidt tot meer draagvlak, beter beleid en besluitvorming. 4. Het afwegingskader en het overige instrumentarium laten ruimte voor maatwerk. Er is gekozen voor een eenvoudige opzet en generiek van aard, dat breed en gemakkelijk gebruikt kan worden. Er blijft wel maatwerk nodig. Het biedt ondersteuning bij de keuze en uitvoering van de meest gewenste vorm van participatie. 5. Naast gemeentelijke expertise is ook waardevolle kennis in de samenleving. Het combineren van de kennis bij participatie zorgt voor kwaliteit en draagvlak voor gekozen oplossingen Hiermee kan een beleidsplan worden verrijkt en verbeterd. De inzet van onze gemeente moet zijn om dit ook ten volle te benutten. 6. De grote lijnen van deze participatieaanpak passen bij de uitkomsten van het lokaal behoefteonderzoek communicatie en inwonerparticipatie Inwoners willen in een vroeg stadium als gelijkwaardig gesprekspartner betrokken worden. Vooral in een raadplegende rol en bij voorkeur aan het begin en/of tijdens de plan- en beleidsvorming. Aan het begin is er nog veel te kiezen en kan de inbreng van inwoners goed worden ingepast. 7.
De participatieaanpak en de raad vullen elkaar aan Als de gemeente kiest voor participatie, dan wordt een participatieplan opgesteld en informeert het college ook de raad via een memo over opzet en planning van de participatie. Raadsleden kunnen dan als toehoorder aanwezig zijn bij participatiebijeenkomsten om te luisteren naar wat inwoners belangrijk vinden. Dit kan de raad meenemen in zijn afweging en besluitvorming.
Kanttekeningen 1. Een blauwdruk voor de wijze van participatie en bijbehorende bestuursstijl bestaat niet. De wet schrijft niet voor hoe participatie moet plaatsvinden. Het blijft maatwerk en is afhankelijk
Raadsvoorstel van het onderwerp. Bovendien ontstaat een bijzondere situatie als een andere overheid de verantwoordelijkheid heeft voor de planvorming en de gemeente afhankelijk is van de participatiemogelijkheden die dan beschikbaar zijn. 2. Niet ieder onderwerp leent zich voor participatie Geen inspraak wordt verleend en participatie beperkt zich tot het verstrekken van informatie: bij ondergeschikte herzieningen van een eerder vastgesteld beleidsvoornemen; als er sprake is van uitvoering van hogere regelgeving waarbij het bestuursorgaan geen of nauwelijks beleidsvrijheid heeft; bij de begroting, de tarieven voor gemeentelijke dienstverlening en belastingen bedoeld in hoofdstuk XV van de gemeentewet; als de uitvoering van een beleidsvoornemen dermate spoedeisend is dat inspraak niet kan worden afgewacht; als het belang van inspraak niet opweegt tegen het belang van verantwoordelijkheid van de gemeente voor kwetsbare groepen in de samenleving. Daarnaast is bij de handhaving van regels, bij rampenbestrijding en in crisissituaties participatie, met uitzondering van het verstrekken van informatie, niet het geëigend instrument. 3. De betrokkenheid van inwoners, bedrijven en verenigingen verschilt per onderwerp.
Uit algemeen onderzoek blijkt dat de betrokkenheid sterk afhankelijk is van het onderwerp en het directe belang voor inwoners, bedrijven, maatschappelijke instellingen, verenigingen etc. Enerzijds heeft het bestuur, de raad en het college en de burgemeester, de verantwoordelijkheid om over het algemeen belang te waken. Anderzijds moet ook rekening worden gehouden met direct belanghebbenden. 4. Bestuurlijke dilemma’s kunnen invloed hebben op de participatie De gemeenteraad is een democratisch gekozen bestuursorgaan met mandaat van de kiezer. Dit wekt de indruk dat het altijd de gemeenteraad of het college van B&W is die de eindbeslissing neemt. Steeds meer inwoners, ondernemers en organisaties willen meer invloed hebben of een bijdrage leveren aan de kwaliteit van hun fysieke en sociale leefomgeving. En juist vroegtijdig en tussentijds betrokken worden bij planvorming en invloed hebben op het bestuurlijk besluitvormingsproces, op inrichtingsvraagstukken etc. Vooral als het impact heeft op de samenleving met (direct) gevolgen voor de inwoners. Dit kan leiden tot bestuurlijke dilemma’s. Wat als de uitkomst niet politiek, maar wel maatschappelijk gewenst is? 5. Kosten en baten van participatie zijn moeilijk meetbaar Veel gemeenten gaan ervan uit dat uren die aan het begin van een project in inwonerparticipatie worden geïnvesteerd, aan het einde weer worden terugverdiend.
Baten zijn echter kwalitatief en niet meetbaar. Over het algemeen is de ervaring dat inwoners zich meer serieus genomen voelen en meer betrokken, ook als zij hun zin niet krijgen. Dit zal leiden tot minder (bezwaar-)procedures. Ervaring bij bevraagde gemeenten is dat inwoners positieve ervaringen van participatie ook uitdragen in de (lokale) media. In gemeenten waar al veel met inwonerparticipatie wordt gewerkt, ziet men dat sociaal maatschappelijke instellingen deze methode van participatie overnemen. Men stelt de inwoner meer centraal en betrekt ze eerder bij de plannen. Gevolg is meer sociale cohesie in de wijk en vroegere signalering en hulp bij de aanpak van problemen. Er ontstaan meer netwerken en men helpt elkaar, zonder dat hier direct de overheid aan te pas hoeft te komen.
Raadsvoorstel
Participatie Bij de totstandkoming van dit voorstel zijn de portefeuillehouder, het MT, de adviseur communicatie, de griffier, de kerngroep inwonerparticipatie en diverse medewerkers geraadpleegd. Daarnaast zijn de uitkomsten van de behoeftepeiling over communicatie en participatie onder 1800 huishoudens in Mook en Middelaar en het inwonerpanel verwerkt in de participatieaanpak en zijn de ideeën en aandachtspunten van de gemeenteraad verwerkt in dit voorstel.
Communicatie Over deze participatieaanpak is half september 2022 een eerste nieuwsbericht uitgedaan via de gangbare gemeentelijke communicatiekanalen, met daarin de aankondiging dat de gemeente werkt aan een participatieaanpak om de participatie met inwoners te verbeteren. Zodra dit raadsvoorstel openbaar is, volgt verdere interne en externe communicatie via de gangbare gemeentelijke communicatiekanalen (Mintra, Ter Sprake, website, MaasBuren, sociale media).
Uitvoering De voorgestelde aanpak vereist dat medewerkers de juiste ondersteuning krijgen op het gebied van participatie. Indien u instemt met de participatieaanpak zullen wij de volgende zaken bieden, regelen of inrichten: Voldoende tijd voor de uitvoering van de activiteit of het project Door aan de voorkant van een project een duidelijke afweging te maken of er wel of niet geparticipeerd wordt, kan er van worden afgezien als er niet voldoende tijd is of kan er juist in de planning van het project tijd worden ingeruimd voor participatie. Projecten zullen in dat laatste geval mogelijk een langere doorlooptijd kennen of meer capaciteit vragen. Informatie, training en instrumentarium Omdat de aanpak een verandering in houding, maar ook meer en andere kennis en vaardigheden vereist, moet dit zorgvuldig worden voorbereid. Dit doen we in de vorm van één of meerdere informatiebijeenkomsten en vervolgens een training. Ook zullen we een digitaal participatieplein inrichten waarop de benodigde instrumenten (zoals het stappenplan, afwegingskader, format participatieplan) beschikbaar zijn. Een gedragen organisatiedoel met betrekking tot (het belang van) inwonerparticipatie Als we besluiten hier meer tijd en aandacht aan te geven en te gaan werken met een zorgvuldige participatieaanpak, dan vereist dat dat we hier steeds aan vast houden.
Dit betekent dat medewerkers de participatieaanpak serieus nemen en geen stappen overslaan; het MT dit steunt en hier rekening mee houdt bij prioritering, planning en coaching/sturing; college en raad de organisatie tijd en ruimte geven om dit zorgvuldig te doen en de uitkomsten serieus nemen. Door participatie op vaste momenten onderwerp van gesprek te laten zijn en te borgen in de werkprocessen, kunnen we er voor zorgen dat we het niet vergeten, ook in drukke periodes. Ondersteuning door een procescoach Op dit moment is er één contactambtenaar inwonerparticipatie aanwezig in onze organisatie. De contactambtenaar fungeert gedeeltelijk als beleidsmedewerker inwonerparticipatie, en gedeeltelijk als procescoach. De begeleiding door een procescoach van medewerkers die bezig zijn met een participatietraject kan veel tijd kosten. Dit is afhankelijk van het traject of de betreffende medewerker. Deze tijd is er nu niet voldoende. Ook wordt de verbinding met communicatie gemist.
Raadsvoorstel De voorgestelde aanpak vereist dat medewerkers voldoende ondersteuning kunnen krijgen van een procescoach. Daarom moeten wij deze rol versterken. Met ingang van deze aanpak zal de rol van procescoach ingevuld door twee (senior) communicatiemedewerkers. De huidige formatie bij communicatie wordt hiertoe aangevuld met één extra communicatieadviseur. Beide adviseurs zijn in staat om de organisatie en het bestuur te ondersteunen op het gebied van communicatie én participatie. De ondersteuning op het gebied van participatie varieert naar gelang de zwaarte en impact van het project en per medewerker.
Financiën Zoals bij het onderdeel ‘uitvoering’ beschreven zullen wij de formatie uitbreiden met één senior communicatieadviseur die samen met de huidige adviseur de rol van procescoach participatie op zich zal nemen. Met de kosten hiervoor hebt u ingestemd tijdens de behandeling van de meerjarenbegroting 2023-2026. De overige kosten voor de uitvoering van de aanpak Inwonerparticipatie kunnen worden gedekt binnen de huidige begroting.
Bijlage 1. Advies aanpak inwonerparticipatie en bestuursstijl
Mook, 8 november 2022 Het college van burgemeester en wethouders van Mook en Middelaar, De gemeentesecretaris
De burgemeester
drs. W. Mariman
mr. drs. W. Gradisen
1 Raadsbesluit Beleidskader participatieaanpak inwonerparticipatie en bestuursstijl
Raadsbesluit
Documentnummer Onderwerp
ZM22.02047 Beleidskader participatieaanpak inwonerparticipatie en bestuursstijl
De raad van de gemeente Mook en Middelaar, Gelezen het voorstel van het College van burgemeester en wethouders d.d. 8 november 2022 Gelet op het advies van de raadscommissie d.d. 6 december 2022
Besluit: 1. In te stemmen met voorgestelde participatieaanpak Inwonerparticipatie en bestuursstijl
Aldus besloten in zijn openbare vergadering d.d. 15 december 2022 De raad voornoemd,
De griffier
mr. M.A.M. van Arensbergen
Pagina 1 van 1
De voorzitter mr. drs. W. Gradisen
1 Bijlage 1 - Advies beleidskader inwonerparticipatie en bestuursstijl (aangepaste versie 17-11-2022)
Participatieaanpak inwonerparticipatie Mook en Middelaar Aanleiding en doel De verhouding tussen overheid en samenleving verandert continu. Steeds meer burgers, ondernemers en organisaties willen invloed hebben of een bijdrage leveren aan de kwaliteit van hun fysieke of sociale leefomgeving. De Omgevingswet speelt hierop in en stimuleert vroegtijdige participatie. Het vroegtijdig betrekken van de omgeving bij het proces van besluitvorming over een project of activiteit zorgt ervoor dat verschillende perspectieven, kennis en creativiteit snel op tafel komen. Wat zorgt voor meer draagvlak en betere besluiten. Met betrekking tot participatie is sprake van een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de raad, het college en de ambtelijke organisatie. Het college van B&W gelooft dat er veel kennis en kunde in de samenleving aanwezig is en wil daar gebruik van maken, met als doel beter beleid en een prettige leefomgeving. Inwonerparticipatie is daarbij geen doel, maar een middel om burgers meer te betrekken bij de veranderingen in hun eigen leefomgeving. In het coalitieakkoord 2022-2026 is inwonerparticipatie ook als onderwerp opgenomen. Participatie betekent betrokken worden bij een beleidsproces of een project. Participatie betekent niet dat de deelnemer zijn of haar wens per definitie uitgevoerd ziet worden.
De uiteindelijke beslissing is afhankelijk van tal van invloeden, beperkingen, mogelijkheden en onmogelijkheden. Daarom is het belangrijk om in een vroeg stadium de wederzijdse verwachtingen en mogelijke (beleids-)ruimte met elkaar te bespreken en op elkaar af te stemmen en daarbij de keuzes duidelijk te motiveren. De wet schrijft niet voor hóe de participatie moet plaatsvinden. Participatie blijft maatwerk. Hierdoor ontstaat wel het risico van willekeur en toeval bij participatie, waardoor participatiedoelen niet worden gehaald. Er zijn veel grote en kleine, geslaagde en minder geslaagde voorbeelden van participatie in Mook en Middelaar. Hoewel de ambtelijke organisatie het belang van participatie erkent en er verschillende projecten met participatie ook tot stand zijn gekomen is er altijd ruimte voor verbetering. Er wordt nog helderheid gemist over proces, procedures, kaders, informatievoorziening en bijsturing en besluitvorming. Er is behoefte aan een beleidskader, met een praktische handreiking voor participatietrajecten, zodat alle partijen eenduidig met inwonerparticipatie omgaan. Participatie vraagt ook van het bestuur reflectie op de eigen rol en op het samenspel met samenleving en de organisatie. Waar het college en de raad elk hun eigen rol hebben. Het besluitvormingsproces is vooral nog gericht op het college en de gemeenteraad.
Vanuit de verschillende verantwoordelijkheden van het college, de burgemeester en de kaderstellende rol van de raad is er daarom behoefte aan een bestuurlijk breed gedragen participatieaanpak met instrumentarium, geformuleerde spelregels en stappenplan voor de ambtelijke organisatie. Als handelingsperspectief voor gemeenteraad, college van B&W en de ambtelijke organisatie is bij de keuze van de instrumentarium en spelregels voor de participatieaanpak gekeken naar dat wat al beschikbaar is en al eerder door andere gemeenten beproefd is.
Voorstel We maken duidelijke afspraken over de participatieaanpak, door: aan de voorkant afwegen; of participatie aan de orde is en zo ja, op welk niveau participatie wordt ingezet en welke invloed/rol de gemeente en participant daarin heeft. Deze vraag moet in langdurige projecten bij elke nieuwe fase in het beleidsproces of in het projectproces aan de orde komen. participatiekaders vastleggen in de bestuursopdracht; In de huidige format voor bestuurlijke besluitvorming door college en raad is al een participatieparagraaf als formeel onderdeel opgenomen. Daar wordt in de toekomst ook actiever op gestuurd. een participatieplan opstellen; aan de hand van de bestuurlijke besluitvorming en eventueel meegegeven randvoorwaarden worden wederzijdse verwachtingen, mogelijkheden en onmogelijkheden inzichtelijk gemaakt en vastgelegd in dit plan. Het participatieplan wordt opgesteld met gebruikmaking van: de 10 spelregels participatie en bestuursstijl, het instrumentarium inwonerparticipatie en het stappenplan participatieaanpak: 10 spelregels voor participatie en bestuursstijl Raad, college, burgemeester en organisatie van de gemeente Mook en Middelaar voelen zich gezamenlijk verantwoordelijk voor het bieden van zorgvuldige en behoorlijke participatie aan burgers, waarbij hun inbreng serieus genomen wordt. Hierbij volgt de gemeente de volgende spelregels: 1.
De gemeente kiest voor inwonerparticipatie, verder dan informeren, wanneer het onderwerp burgers direct raakt, er voldoende juridische beleidsruimte, tijd en middelen zijn, en er ook echt wat te kiezen valt voor burgers. 2. De gemeente biedt in houding en gedrag zoveel mogelijk ruimte voor inbreng en initiatieven van burgers. 3. Burgers worden in een zo vroeg mogelijk stadium betrokken 4. Bij het maken van beleid en het uitvoeren van projecten stelt de gemeente (indien mogelijk samen met betrokken burgers) een participatieplan op. 5. In het participatieplan wordt vastgelegd wat de rol van de inwoner is en welke bestuursstijl de gemeente hanteert. Ook wordt vastgelegd op weke momenten burgers worden betrokken, op welke wijze en met wel doel. En maakt de gemeente inzichtelijk wat er met de inbreng gebeurt. 6. Alle betrokken partijen committeren zich aan het participatieplan. 7. Het participatieplan zorgt voor realistische en gedeelde verwachtingen, waarop gemeente en burgers elkaar kunnen aanspreken. 8. De communicatie over participatie door de gemeente is duidelijk en op tijd, laagdrempelig en informeel. 9. De gemeente bevordert de respons en de representativiteit van de inwonerparticipatie door een mix van middelen in te zetten. Zij spant zich hierbij in om voor alle belanghebbenden inwonerparticipatie laagdrempelig te maken. 10.
Na afloop wordt geëvalueerd hoe betrokkenen en gemeente de participatie hebben ervaren, met als doel de participatie continu te verbeteren.
Instrumentarium inwonerparticipatie ProDemos, het “Huis voor democratie en rechtsstaat”, heeft het afwegingskader en de participatiewijzer inwonerparticipatie ontwikkeld specifiek voor gemeenten als praktisch handvat om interactief aan de slag te gaan met inwonerparticipatie. Het afwegingskader voor participatie: Dit is het stroomschema/ beslisboom voor de keuze of en op welke manier participatie mogelijk is. De randvoorwaarden zijn hierbij leidend. Als de randvoorwaarden participatie belemmeren is het goed om, waar mogelijk, deze randvoorwaarden te heroverwegen en eventueel aan te passen. De participatiewijzer met participatiemethoden: Met behulp van de participatiewijzer wordt een keuze gemaakt over de rol van de gemeente en de rol van de participant. De fase van het beleidsproces waarin partijen worden betrokken en de wijze/werkvorm waarop partijen worden betrokken. De participatieladder: De participatieladder geeft de beschrijving van de verschillende participatieniveaus met de daarbij behorende rollen en bestuursstijlen volgens Partners en Pröpper. Stappenplan participatieaanpak Een handreiking (op basis van het instrumentarium) voor de ambtelijke organisatie om in 4 stappen met inwonerparticipatie aan de slag te gaan.
Het is bedoeld als houvast voor medewerkers waarbij je op de juiste momenten de juiste vragen stelt, maar er nog steeds ruimte is voor maatwerk met: 4 stappen over de structuur 4 spelregels over houding en gedrag 4 werkafspraken om participatie in het werkproces te verankeren
Evaluatie en doorontwikkeling - Eerst kiezen voor 3 trajecten Evalueren, monitoren en leren zijn belangrijk voor participatie om participatieprocessen verder te verbeteren. De start van iedere vorm van leren is ervaring op doen. Het is aan te bevelen om eerst drie trajecten te kiezen die op basis van deze participatieaanpak starten. Deze drie trajecten worden gekozen door college. Na afronding van deze drie trajecten gaan we met elkaar opnieuw in gesprek (samenleving, raad, college en organisatie) over de kwaliteit van de participatieprocessen en stellen de participatieaanpak bij als dat nodig is.
Effect meten Participatietrajecten zijn vaak gericht op het verbeteren van ongrijpbare indicatoren in de samenleving, zoals ‘vertrouwen’ of ‘maatschappelijke betrokkenheid’. We hanteren de volgende uitgangspunten bij het meten van de impact van een inwonerparticipatieproces: 1. Focus bepalen: de eerste stap in het meten is het vaststellen van duidelijke doelstellingen 2. Hoge cijfers betekenen niet per se hoge impact: Bij meten denk je gelijk aan cijfers, maar betrokkenheid kan niet altijd worden gemeten aan de hand van bijvoorbeeld online muisklikken. Maak daarom onderscheid tussen zichtbare en onzichtbare impact: -zichtbare impact; meten van hoeveelheid deelnemers, wie zijn de deelnemers, leeftijdsgroepen, aantal kernen/wijken etc. Deze cijfers zijn een goede indicator voor het onmiddellijke succes van een project, maar laten niet goed zien wat de lange termijn effecten van een participatieproject zijn. -onzichtbare impact: meten van het vergroten van vertrouwen of betrokkenheid van burgers is minder makkelijk te meten en kan zelfs ongrijpbaar lijken. Het is toch mogelijk om ‘vertrouwen’ te meten door bijvoorbeeld regelmatige enquêtes te houden. Inwonerparticipatie kan worden gemeten aan de hand van deelname verkiezingen of het aantal inwonerinitiatieven wat in de gemeente wordt gelanceerd.
Interne efficiëntie kan worden gemeten aan de hand van feedback op de ideeën van burgers of aan de tijd die nodig is om deze projecten te voltooien. 3. Verhalen delen: Goede cijfers kunnen helpen, maar verhalen zijn net zo belangrijk om te delen, bijvoorbeeld tijdens een eerstvolgende vergadering over de participatie.
Motivering voorstel 1. Het voorgestelde handelingsperspectief leidt tot transparantie Het stappenplan met 4 stappen, de 10 spelregels en overige instrumentarium zorgen voor duidelijkheid in een vroeg stadium over de rol van inwoner en gemeente, de mate van invloed en hoe het besluitvormingsproces verloopt. Het opstellen van een participatieplan zorgt er voor dat de wijze van participeren wordt omschreven en de verwachtingen vooraf op elkaar zijn afgestemd, zodat hierover achteraf geen verwarring kan ontstaan. 2. Het voorgestelde stappenplan, instrumenten van afwegingskader, participatiewijzer, de 10 spelregels voor participatie, de participatieladder en format participatieplan zijn beproefd. We maken gebruik van ‘best practices’ Zowel uit ervaring als uit behoefteonderzoeken van andere gemeenten blijkt dat vanuit burgers een grote behoefte bestaat om door de gemeente als gelijkwaardig gesprekspartner te worden gezien. Burgers willen ook in een vroeg stadium betrokken worden. Aan het begin is er nog veel te kiezen en kan de inbreng van burgers goed worden ingepast. Dit zien we ook terug in de resultaten van het lokaal behoefteonderzoek communicatie en participatie. 3. Het afwegingskader en het overige instrumentarium laten ruimte voor maatwerk. Er is gekozen voor een eenvoudige opzet en generiek van aard, dat breed en gemakkelijk gebruikt kan worden.
Immers per beleidsstuk of project is maatwerk nodig. De afwegingskader, participatiewijzer, 10 spelregels, participatieladder en het stappenplan biedt per beleidsvoorbereidend proces of project ondersteuning bij de keuze en uitvoering van de meest gewenste vorm van participatie en bestuursstijl. 4. Naast gemeentelijke expertise is ook waardevolle kennis in de samenleving. Het combineren van de kennis bij participatie zorgt voor kwaliteit en draagvlak voor gekozen oplossingen De grote meerwaarde van inwonerparticipatie is dat gemeentelijke expertise wordt aangevuld
met gebruikerservaring en lokale kennis van de inwoner, maar ook met kennis vanuit het professionele vakgebied van deze inwoner. Hiermee kan een beleidsplan worden verrijkt en verbeterd. De inzet van onze gemeente moet zijn om dit ook ten volle te benutten.
Kanttekening voorstel 1. Een blauwdruk voor de wijze van participatie en bijbehorende bestuursstijl bestaat niet. De keuze voor en de wijze van participatie met bijbehorende bestuursstijl is sterk afhankelijk van het beleidsonderwerp of het project. Een bijzondere situatie ontstaat als een andere overheid de verantwoordelijkheid heeft voor de planvorming. In een dergelijke situatie is de eigen gemeente ook deels afhankelijk van de participatiemogelijkheden die dan beschikbaar zijn. 2. Niet ieder onderwerp leent zich voor participatie Geen inspraak wordt verleend en participatie beperkt zich tot het verstrekken van informatie: bij ondergeschikte herzieningen van een eerder vastgesteld beleidsvoornemen; als er sprake is van uitvoering van hogere regelgeving waarbij het bestuursorgaan geen of nauwelijks beleidsvrijheid heeft; bij de begroting, de tarieven voor gemeentelijke dienstverlening en belastingen bedoeld in hoofdstuk XV van de gemeentewet; als de uitvoering van een beleidsvoornemen dermate spoedeisend is dat inspraak niet kan worden afgewacht als het belang van inspraak niet opweegt tegen het belang van verantwoordelijkheid van de gemeente voor kwetsbare groepen in de samenleving. Daarnaast is bij de handhaving van regels, bij rampenbestrijding en in crisissituaties participatie, met uitzondering van het verstrekken van informatie, niet het geëigend instrument. 3.
De betrokkenheid van burgers, bedrijven en verenigingen verschilt per onderwerp. Uit algemeen onderzoek blijkt dat de betrokkenheid sterk afhankelijk is van het onderwerp en het directe belang voor burgers, bedrijven, maatschappelijke instellingen, verenigingen etc. Enerzijds heeft het bestuur, de raad en het college en de burgemeester, de verantwoordelijkheid om over het algemeen belang te waken. Anderzijds moet ook rekening worden gehouden met direct belanghebbenden. 4. Bestuurlijke dilemma’s kunnen invloed hebben op participatie en bestuursstijl De gemeenteraad wordt één keer in de vier jaar gekozen en is daarmee een democratisch gekozen bestuursorgaan met mandaat van de kiezer. Dit wekt de indruk dat het altijd de gemeenteraad of het college van B&W is die de eindbeslissing neemt. De ontwikkeling in de maatschappij is dat burgers, bedrijven, maatschappelijke instellingen, verenigingen etc. ook tussentijds betrokken willen worden en invloed willen uitoefenen op het bestuurlijk besluitvormingsproces, op inrichtingsvraagstukken etc. En dan vooral als het impact heeft op de samenleving met (direct) gevolgen voor de burgers, bedrijven, maatschappelijke instellingen, verenigingen etc. Dit kan leiden tot bestuurlijke dilemma’s: is het bestuur bereid om een uitkomst van een participatietraject te accepteren, ook als deze afwijkt van de eigen ambities, ideeën of oplossingen.
Wat als de uitkomst niet politiek, maar wel maatschappelijk gewenst is?
5. Kosten en baten van participatie Veel gemeenten gaan ervan uit dat uren die aan het begin van een project in inwonerparticipatie worden geïnvesteerd, aan het einde weer worden terugverdiend. (Hoewel dat niet is berekend) Baten zijn kwalitatief en niet meetbaar. Kosten en baten worden door bevraagde gemeenten meestal niet apart bijgehouden. Burgers voelen zich meer serieus genomen en meer betrokken, ook als zij hun zin niet krijgen. Dit zal leiden tot minder (bezwaar)procedures. Ervaring bij bevraagde gemeenten is dat burgers positieve ervaringen van participatie ook uitdragen in de (lokale) media. In gemeenten waar al veel met inwonerparticipatie wordt gewerkt, ziet men dat sociaal maatschappelijke instellingen deze methode van participatie overnemen. Men stelt de inwoner meer centraal en betrekt ze eerder bij de plannen. Gevolg is meer sociale cohesie in de wijk en vroegere signalering en hulp bij de aanpak van problemen. Er ontstaan meer netwerken en men helpt elkaar, zonder dat hier direct de overheid aan te pas hoeft te komen.
Ondersteuning/uitvoering Behoeftepeiling onder burgers Het lijkt erop dat gemeenten burgers betrekken bij de beleidsvorming, zonder precies te weten of en hoe die burgers betrokken willen worden. In mei 2022 is daarom in Mook en Middelaar een breed communicatie- en participatie behoefteonderzoek onder de burgers gehouden. De meest opvallende conclusies zijn: op een schaal van 1-10 geven de respondenten een 6,7 als cijfer in hoeverre zij betrokken willen worden bij beleid van gemeente. Vooral in een informerende en/of raadplegende rol en bij voorkeur aan het begin en tijdens de plan- en beleidsvorming. Uit de resultaten van het lokaal behoefteonderzoek blijkt dat de respondenten vooral betrokken willen worden bij onderwerpen die betrekking hebben op milieu, duurzaamheid, energietransitie, Ecozone, infrastructuur (verkeer) en bouw-/bestemmingsplannen. Borging van participatie Het is noodzakelijk om het nieuwe beleid zorgvuldig te borgen en deze aanpak met aandacht voor de verschillende bestuurlijke en ambtelijke rollen, in de organisatie te implementeren. 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Screening door afdelingshoofd van collegeadviezen (invullen participatieparagraaf) Bespreken in functioneringsgesprekken Bij aanname en introductie van nieuwe medewerkers Evalueren op de afgesproken trajecten (verantwoordelijkheid medewerker) Vast onderdeel op de MT-vergadering Paragraaf opnemen in de jaarrekening
Opleidingen Ontwikkelplan ‘participatie en de omgevingswet’ samenstellen, gericht op kennis, vaardigheden en competenties. Competenties zoals omgevingsbewustzijn standaard opnemen in wervingsteksten en vaardigheden meenemen in cyclus functioneringsgesprekken. Reguliere opleidingsaanbod laten aansluiten op inwonerparticipatie en de omgevingswet bijvoorbeeld workshops hoe omgaan met algemeen belang versus individuele belangen en/of omgaan met weerstand, workshop hoe kom je vanuit een spanningsveld tot besluitvorming. Incompany training Participatieaanpak: leren hoe het stappenplan te gebruiken. Hier zijn twee opties mogelijk, namelijk: een training participatieaanpak voor de ambtelijke organisatie ( voor zo’n 30 medewerkers, college en raad) of een train de trainer concept opzetten, waarbij de kerngroep participatie de training volgt en daarna intern trainingen geeft aan de overige collega’s. Voor de kerngroep is wel belangrijk dat er genoeg tijd/capaciteit wordt gereserveerd
voor de voorbereidingen, trainingen en evaluatiemomenten. (voordeel: kennis blijft in huis om ook toekomstige nieuwe medewerkers te trainen/begeleiden, nadeel: kan tijdelijk zorgen voor extra werkdruk). Participatie, de Omgevingswet, organisatieontwikkeling, dienstverlening en corporate strategie kennen een rode draad als het gaat om houding en competenties. Het is aan te bevelen om dit uiteindelijk met elkaar te verbinden in een concernbreed opleidingsplan. Experts/coaches Kerngroep participatie: collega’s die als ambassadeur vanuit hun eigen praktijk en ervaring vraagbaak zijn voor anderen. Bijvoorbeeld over participatietrajecten, de inrichting van het proces of creatieve werkvormen. Dit kan met een (twee)wekelijkse spreekuur. Deze collega’s vind je op intranet. Procescoach: Een collega/specialist op het gebied van inwonerparticipatie. Je kan de hulp inroepen van deze collega voor inhoudelijk advies en begeleiding wanneer je tijdens een participatietraject wil leren, nieuwe dingen wil doen, of wanneer een participatieproces intern stagneert.
(Intern kunnen participatieprocessen vastlopen door bijvoorbeeld de manier waarop regelgeving wordt toegepast, de communicatie(stijl), de onderlinge samenwerking, etc.) Pool met ervaren dagvoorzitters (optioneel): Het is tijdens een participatieproces niet altijd handig om zelf als trekker of projectleider gesprekken met groepen burgers of belanghebbenden te leiden. Het inschakelen van een onafhankelijke dagvoorzitter helpt dan om je rol als projectleider en/of inhoudelijk deskundige te vervullen. (Deze dagvoorzitters zijn te vinden op intranet) Mediation pool (optioneel): Bij (dreigende) onenigheid tussen deelnemers onderling (belanghebbenden/bewoners) aan een participatietraject kan je de hulp inroepen van een mediator. Voor mediation tussen externen en de gemeente kan een onafhankelijke externe mediator worden ingeroepen. Deze interne en externe mediator zijn te vinden op intranet. Toolkit Participatieplein op intranet (Mintra) met meest actuele informatie en de toolkit met de spelregels, het stappenplan, formats participatieplan en het instrumentarium. Evaluatie en Ontwikkeling Leerpunten meenemen in ondersteuningsaanbod: We evalueren samen met betrokkenen de nieuwe participatieaanpak aan de hand van een aantal trajecten. De leerpunten worden meegenomen in het ondersteuningsaanbod.
Lunchlezingen en inspiratiesessies: Op basis van ervaringen uit de praktijk, actualiteit en nieuwe behoeften zal de uitvoering met regelmaat worden geactualiseerd. Bijvoorbeeld met tussentijdse lunchlezingen, inspiratiesessies of presentaties kan er gedurende het jaar extra aandacht worden gegeven aan het onderwerp participatie en ondersteuningsmogelijkheden. E-democracy: We bekijken welke digitale tools beschikbaar zijn en geschikt zijn om in te zetten bij participatie. In Mook en Middelaar kennen we al het platform ‘Mijn Buurtje’, waar bijvoorbeeld burgers online meepraten over nieuw beleid of hun voorkeur kunnen uitspreken voor een ontwerp. Ook kun je flitspeilingen via Facebook en Instagram inzetten. Leren door ervaring vindt plaats in elk participatieproject. Met als doel de participatieprocessen te verbeteren, met meer kans op publieke vertrouwen en waardering. Hierbij is het belangrijk om het volgende in het achterhoofd te houden: - Kies een mix aan leervormen, waarbij je laat zien hoe je de geleerde lessen verankert.
-
Formuleer concrete leerdoelen. Wat wil je als organisatie verbeteren? Neem dat bij een participatietraject ook op in het procesontwerp Organiseer gezamenlijke reflectiemomenten (breder dan projecten zelf) Nodig procesmanagers/professionals uit die ervaring hebben met participatie om te reflecteren op hun ervaringen.
Besluitvorming Ter besluitvorming is het voorstel voor de 10 spelregels voor participatie en bestuursstijl besproken met MT en heeft college van B&W een besluit genomen over de voorgenomen aanpak inwonerparticipatie. Voorstel voor raadsbehandeling Een informatieve sessie over dit onderwerp in de raad wordt georganiseerd, waarbij de participatieaanpak wordt gepresenteerd en raadsleden actief worden uitgenodigd om hun mening over dit beleidsthema te geven. Participatieverordening Nadat het bestuurlijk besluitvormingsproces is afgesloten, zal de vigerende Inspraakverordening worden ingetrokken. Daarvoor in de plaats wordt de Participatieverordening opgesteld. Een Participatieverordening heeft externe werking en geeft niet alleen de inwoner, maar ook de raad, college, burgemeester en ambtelijke organisatie houvast als het om participatie gaat.
Middelen Participatie brengt kosten met zich mee. Dit betreft vooral de uren voor ambtelijke inzet, aanwezig zijn, coördineren, het verwerken, toetsen en inzichtelijk maken van opgehaalde ideeën, het huren van vergaderlocaties, etc. Voordat wordt gestart met nieuw beleid of project is geen budget voorhanden om de kosten die samenhangen met participatie te kunnen dekken. Een projectbudget is op dat moment nog niet beschikbaar. Voor de implementatie van participatie moet een voorstel worden gedaan om ook voordat een project of een beleidsproces is gestart financiële middelen beschikbaar te stellen voor participatie. Bij elk nieuw project of beleidsproces moet rekening worden gehouden met kosten van participatie en als onderdeel van het nog aan te vragen budget worden meegenomen. Onderwerp Incompany training participatieaanpak Behoefteonderzoek participatie
Uitbreiding uren procescoach Opleiden intern mediator
Toelichting 30 medewerkers Incompany + Kerngroep participatie als trainde-trainer concept In communicatieonderzoek meegenomen (mei 2022)
Kosten PM € 25.000,-
Optioneel Optioneel
PM PM
€ 2.000,- (nu uit communicatiebudget betaald)
6 Verordening starterslening 1 Raadsvoorstel Verordening starterslening Mook en Middelaar 2022_ondertekend
1 Raadsbesluit Verordening starterslening Mook en Middelaar 2022
Verordening Starterslening Mook en Middelaar 2022 De raad der gemeente Mook en Middelaar, Gelezen het voorstel van het College van burgemeester en wethouders d.d. 1 november 2022 Gelet op het advies van de raadscommissie d.d. 6 december 2022 Besluit: Vast te stellen de volgende:
Verordening Starterslening Mook en Middelaar 2022 Artikel 1 Begrippen Deze verordening verstaat onder: 1.
Aanvrager: de persoon, die alleen of samen met zijn of haar partner voor de eerste maal een eigen woning koopt of verkrijgt en op grond van deze verordening tot de doelgroep van de
Starterslening behoort. Bij twee aanvragers ten aanzien van eenzelfde woning gelden deze
gezamenlijk als aanvrager en dienen zij beide te voldoen aan de hiervoor gestelde eis niet eerder 2. 3.
een woning te hebben gekocht of verkregen;
College: het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Mook en Middelaar;
Combinatielening: een extra lening, die naast een hypothecaire lening wordt afgesloten, waaruit tot een maximum van 50% van de waarde van de gefinancierde woning de aflossing op de
hypothecaire lening mag worden betaald. Deze Combinatielening wordt onlosmakelijk met de Starterslening aangeboden en blijft in dit geval beperkt tot maximaal het bedrag van de 4. 5. 6.
7.
8.
Starterslening.
Financiële toets; de toetsing die door SVn wordt uitgevoerd aan de hand van de geldende NHGregels, waarmee de hoogte van de Starterslening wordt berekend.
NHG: Nationale Hypotheek Garantie, de publicitaire naam van de door Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen, gevestigd te ’s‐Gravenhage, verstrekte borgtocht;
Starterslening: een lening die door SVn kan worden verstrekt aan Aanvrager ten behoeve van de financiering van zijn eigen woning, tezamen met een aan de Starterslening gekoppelde Combinatielening;
SVn: Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten, statutair gevestigd te Hoevelaken en kantoorhoudende te Amersfoort, financiële dienstverlener, geregistreerd onder AFM–vergunningnummer 12013647;
Toewijzing: het besluit van de Gemeente op basis waarvan de aanvrager een aanvraag kan doen voor de Starterslening bij SVn.
Artikel 2 Toepassingsbereik 1.
Deze verordening is uitsluitend van toepassing op lening aanvragen: a.
b.
In Nederland woonachtige en verblijfsgerechtigde personen.
Voor de aankoop van bestaande en nieuwbouwwoningen in de gemeente Mook en Middelaar met
een maximale koop(/‐aanneem)som van € 280.000, inclusief verbeterkosten en meerwerk. Voor de berekening van de hoogte van de Starterslening wordt rekening gehouden met eventuele
verbeterkosten of meerwerk. De aankoop voldoet altijd aan de meest actuele Voorwaarden en Normen NHG. 2.
De aanvrager moet de woning waarvoor een Starterslening wordt verstrekt zelf gaan bewonen.
Artikel 3 Budget 1. 2. 3.
De gemeente Mook en Middelaar stelt het budget vast dat beschikbaar is voor het toewijzen van