Agendabundel
Tekst van het document
Bundel van de Gecombineerde Commissie Samenleving en Grondgebied van 7 december 2021
0 1 2
Digitaal inchecken (19:15 - 19:30) 19:30 - Opening 19:34 - Vaststellen agenda d.d. 7 december 2021 (Concept) Agenda Gecombineerde Commissie Samenleving en Grondgebied 7 december 2021
3
19:35 - Adviezenlijst vergadering gecombineerde commissie Samenleving en Grondgebied d.d. 3 november 2021 Status: vaststellen concept-adviezenlijst SL & GB 3 november
4
19:40 - Lijst ingekomen stukken Status: bespreken Ingekomen stukken 5 november tot en met 1 december
5
19:45 - Gemeentelijk Rioleringsprogramma Mook en Middelaar 2022-2026 Status: ter advies Portefeuillehouder: G.J.M. Wienhoven Dossier 1741 voorblad Raadsvoorstel Gemeentelijk Rioleringsprogramma Mook en Middelaar 2022-2026 Raadsbesluit GRP 2022-2026 Bijlage 1 GRP - GRP MOOK EN MIDDELAAR 2022-2026 Bijlage 2 GRP 2022-2026 - Toelichting Bijlage 3 GRP 2022-2026 - Waterketenplan 2021-2025
6
20:15 - Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Arnhem Nijmegen Status: ter advies Portefeuillehouder: P.D. Baneke Dossier 1679 voorblad Raadsvoorstel Wijziging BR BVO DRAN Raadsbesluit Wijziging GR BVO DRAN Bijlage 1 Besluit tot wijziging regeling BVO DRAN Bijlage 2 Wijzigingen regeling BVO DRAN
7
21:00 - Opheffing Intergemeentelijke Werkvoorziening Gennep - Mook en Middelaar Status: ter advies Portefeuillehouder: drs. K. Peters Dossier 1687 voorblad Raadsvoorstel Opheffing IWGM Raadsbesluit opheffing IWGM Bijlage 1 Voorstel toekomst IWGM Bijlage 2 Eindrapportage quickscan IWGM Bijlage 3 Memo mogelijke vormgeving financiele afspraken rond WSW Advies ASD opheffing IWGM
8
21:30 - Subsidieverordening Investeringsagenda regio Noord-Limburg Status: ter advies Portefeuillehouder: mr. drs. W. Gradisen en G.J.M. Wienhoven Dossier 1738 voorblad Raadsvoorstel Subsidieverordening Investeringsagenda regio Noord Limburg Bijlage 1 Raadsbesluit Subsidieverordening Investeringsagenda regio Noord-Limburg Bijlage 2 Overzicht 1e envelop Investeringsagenda tbv subsidieaanvraag
9
21:50 - Wijzigingsbesluit MGR Rijk van Nijmegen - CAO Aan de slag
Status: ter advies Portefeuillehouder: drs. K. Peters Dossier 1734 voorblad Raadsvoorstel Wijzigingsbesluit MGR Rijk van Nijmegen Raadsbesluit wijzigingsbesluit MGR Rijk van Nijmegen - CAO Aan de slag Bijlage 1 - Brief aan gemeenten over invoering cao Aan de slag bijlage 2 Wijzigingsbesluit MGR bijlage 3 Advies kandidatenraad 11 12
22:05 - Rondvraag 22:10 - Sluiting
2 Vaststellen agenda d.d. 7 december 2021 1 (Concept) Agenda Gecombineerde Commissie Samenleving en Grondgebied 7 december 2021
Agenda Gecombineerde Commissie Samenleving en Grondgebied Datum Tijd Locatie Voorzitter
07-12-2021 19:30 - 22:10 Digitaal via Teams F.N. Dillerop
0
Digitaal inchecken (19:15 - 19:30)
1
Opening
19:30
2
Vaststellen agenda d.d. 7 december 2021
19:34
3 19:35
4 19:40
5 19:45
6 20:15
7 21:00
8 21:30
9
Adviezenlijst vergadering gecombineerde commissie Samenleving en Grondgebied d.d. 3 november 2021 Status: vaststellen Lijst ingekomen stukken Status: bespreken Gemeentelijk Rioleringsprogramma Mook en Middelaar 2022-2026 Status: ter advies Portefeuillehouder: G.J.M. Wienhoven Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Arnhem - Nijmegen Status: ter advies Portefeuillehouder: P.D. Baneke Opheffing Intergemeentelijke Werkvoorziening Gennep - Mook en Middelaar Status: ter advies Portefeuillehouder: drs. K. Peters Subsidieverordening Investeringsagenda regio Noord-Limburg Status: ter advies Portefeuillehouder: mr. drs. W. Gradisen en G.J.M. Wienhoven
21:50
Wijzigingsbesluit MGR Rijk van Nijmegen - CAO Aan de slag Status: ter advies Portefeuillehouder: drs. K. Peters
11
Rondvraag
22:05
12 22:10
Sluiting
3 Adviezenlijst vergadering gecombineerde commissie Samenleving en Grondgebied d.d. 3 november 2021 1 concept-adviezenlijst SL & GB 3 november
Adviezenlijst Gecombineerde commissie Samenleving en Grondgebied 3 november 2021 Presentielijst Commissieleden:
de heer Leenders (CDA) de heer van den Honert (DGP) de heer Kamp (GroenLinks) mevrouw Roozendaal (GroenLinks) de heer Broekmans (PvdA) mevrouw van den Bergh (VVD) mevrouw Mulders (DGP) de heer Heisen (PvdA) de heer van Santwijk (NatuurlijkGroen)
Afwezig:
de heer Jongen (CDA) mevrouw Peters (wethouder)
Voorzitter:
de heer Herings (DGP)
Commissiegriffier:
de heer Zoodsma
Portefeuillehouders:
de heer Gradisen (burgemeester) de heer Baneke (wethouder) de heer Wienhoven (wethouder)
Gemeentesecretaris:
mevrouw A. Smits-de Kinkelder
Overige genodigden:
de heer Berens, mevrouw Heffels (ambtelijke ondersteuning)
Aanvangstijd: 19.30 uur
Sluitingstijd: 22.15 uur
Geluidsopnamen Geluidsfragmenten van de vergadering zijn per agendapunt terug te luisteren op https://ris2.ibabs.eu/Calendar/Index/MookenMiddelaar
Adviezenlijst 1
Opening • • •
De voorzitter opent de vergadering. Heet allen welkom, ook de luisteraars via de website. De voorzitter benoemt de huisregels m.b.t. het coronavirus. Bericht van verhindering van de heer Jongen (CDA).
2
Vaststellen agenda d.d. 3 november 2021 De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.
3
Adviezenlijsten vergaderingen commissies SL d.d. 21 september en Grondgebied d.d. 22 september 2021 De adviezenlijsten worden vastgesteld, met de opmerkingen dat de naam van de heer Kamp (GroenLinks) en de aanhef van de heer van Santwijk (NatuurlijkGroen) niet correct zijn. Opm griffier: dit is aangepast.
4
Lijst ingekomen stukken Mevrouw Roozendaal (GroenLinks) over het feit dat er sommigen bijlagen missen bij ingekomen stukken (ID 2020,2023 etc.). Bespreekstukken
5
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Mook en Middelaar Voorstel om te besluiten: 1. de gemeentelijke Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Mook en Middelaar 2021 vast te stellen; 2. de gemeentelijke Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Mook en Middelaar 2018 in te trekken. De heer van Santwijk (NatuurlijkGroen) over de ontwikkelingen en gespreksverslagen t.a.v. @vocampus. Toezegging wethouder Baneke (zie bijlage 1). Advies: Hamerstuk voor de raad van 10 november.
6
Bestuurlijke agenda 2022 Voorstel om te besluiten: In te stemmen met de Bestuurlijke agenda 2022 zoals hij voorligt. Advies: Hamerstuk voor de raad van 10 november.
7
Bestemmingsplan De Kleine Lier Voorstel om te besluiten: 1. Akkoord te gaan met de beoordeling van de ingediende zienswijzen, zoals beschreven in de zienswijzennota in bijlage 4. 2.Bestemmingsplan "Landgoed De Kleine Lier 2021” gewijzigd vast te stellen, overeenkomstig het ter inzage gelegde ontwerpbestemmingsplan met inachtneming van de wijziging zoals opgenomen in de bij dit besluit behorende zienswijzennota (bijlage 4). De heer van Santwijk (NatuurlijkGroen) over de ambtelijke overeenkomst onder het bestemmingsplan. Toezegging wethouder Wienhoven (zie bijlage 1). Advies: Hamerstuk voor de raad van 10 november.
Pagina 2
8
Bestemmingsplan Molenbeek Plasmolen Voorstel om te besluiten: Bestemmingsplan Molenbeek Plasmolen vast te stellen. Advies: Bespreekstuk voor de raad van 10 november.
9
Regionale agenda Groene Metropoolregio 2022 en opgave-overeenkomsten Voorstel om te besluiten: 1. Kennis te nemen van de regionale agenda 2022 Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen. 2. Deel te nemen aan de opgave Verbonden regio en de opgave Groene Groeiregio. 3. Aan het college opdracht te geven om daartoe de bijgevoegde twee concept opgaveovereenkomsten af te sluiten en te ondertekenen. Advies: Hamerstuk voor de raad van 10 november.
10
Uittreding gemeente West Maas en Waal uit MARN Voorstel om te besluiten: In te stemmen met het uittreden van gemeente West Maas en Waal uit de GR MARN per 1 januari 2022 onder de voorwaarden welke zijn genoemd in de brief van de MARN van 9 september 2021 aan de deelnemende gemeenten (bijlage 2). Advies: Hamerstuk voor de raad van 10 november.
11
Rondvraag • • •
12
De heer van Santwijk (NatuurlijkGroen) over natuurweideversterking in samenwerking met natuurbeschermers. Toezegging wethouder Wienhoven (zie bijlage 1). De heer Kamp (GroenLinks) doet een voorstel voor een mogelijke excursie voor de raad en neemt hierover contact op met de griffie. De heer Heisen (PvdA) over communicatie omtrent grondstoffenplan, verkeersonderzoek, Molenhoek-Zuid en over de eigenaar van de grond van het bike park in Mook. Toezegging wethouder Wienhoeven (zie bijlage 1).
Sluiting De voorzitter dankt iedereen voor zijn of haar aanwezigheid en sluit de vergadering om 22:15 uur.
Bijlage 1: Toezeggingen gecombineerde commissie Samenleving en Grondgebied d.d. 3 november 2021. Aldus ongewijzigd vastgesteld door de commissies Samenleving op 7 december 2021 en Grondgebied op 8 december 2021.
Pagina 3
4 Lijst ingekomen stukken 1 Ingekomen stukken 5 november tot en met 1 december
ID 2117
Datum 30-11-2021
Afzender Binnenlands Bestuur
Advies afdoening V.K.A.
Rubriek Nieuwsbrieven
30-11-2021 30-11-2021
Onderwerp Ambtenaar maak gebruik van discretionaire ruimte Nieuwsbrief november 2021 Kaderbrief 2023
2118 2119
The Economic Board MGR
V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven Gemeenschappelijke regelingen
2116 2115
30-11-2021 30-11-2021
Nieuwsledenbrief asiel en immigratie nr. 1 Samenvatting debat Ziek van School
V.K.A. V.K.A.
2114 2113
30-11-2021 24-11-2021
V.K.A. V.K.A.
Inwoners
2094 2108
23-11-2021 23-11-2021
Gelders Genootschap College van B&W
V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven Besluitenlijst B&W
2107 2098 2110
23-11-2021 23-11-2021 23-11-2021
VNG Gemeente Beesel Nederlandse Debatclub
V.K.A. V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven
2095
23-11-2021
Binnenlands Bestuur
V.K.A.
Nieuwsbrieven
2105
23-11-2021
UWV
V.K.A.
Nieuwsbrieven
2096 2099
23-11-2021 23-11-2021
the Clingendael Institute Nederlands Debat Instituut
V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven Nieuwsbrieven
2100
23-11-2021
Proef Plasmolen Gezond nieuws voor alle raadsleden in NoordLimburg @Beeldspraak nov 2021 Openbare Besluitenlijst Collegevergadering 202111-09 Nieuwsledenbrief Coronacrisis nr. 37 Brief n.a.v. motie inz proceskosten BsGW Speciaal ook voor (kandidaat-)raadsleden het 2e NK Online Debatteren VNG 6 miljoen nodig voor aanpak maatschappelijke onrust Nieuwsbrief arbeidsmarkt Midden-Gelderland en Rijk van Nijmegen Waar blijft Europees asielbeleid #COP26 Hoe zorg je dat je antwoord krijgt op door jou gestelde vragen. Herfstbrief aan Gemeenteraad
VNG Werkgroep Onderwijs van Stichting Hoogbegaafd Bewonersgroep Plasmolen Gezondste Regio
V.K.A.
2106
23-11-2021
Nieuwsbrief week 47 2021
Nederlandse Vereniging voor Raadsleden Nederlandse Vereniging voor Raadsleden
V.K.A.
Nieuwsbrieven
2109 2101
23-11-2021 23-11-2021
2104 2102
23-11-2021 23-11-2021
2103
23-11-2021
2112
23-11-2021
2111
23-11-2021
2097 2085 2061
23-11-2021 16-11-2021 16-11-2021
2072 2091 2076
16-11-2021 16-11-2021 16-11-2021
2087
16-11-2021
2065 2079
16-11-2021 16-11-2021
2063 2074
16-11-2021 16-11-2021
Provincies krijgen grotere rol bij herindeling Uitstel VNG Bestuurdersdag en najaars-ALV tot 4 februari 2022 Verkiezingen winnen Verplaatsing uitgestelde ALV naar 11 februari 2022 en informele bestuurlijke sessies 26 november a Lifeport Festival Circulair Uitstel naar 7 februari 2021 Uitnodiging Digitale bestuurlijke sessies op vrijdag 26 november a.s. Stand van zaken Hervormingsagenda Jeugd VNG Getekende motie periodiek borstonderzoek Nieuwsbrief leeromgeving november 2021 Gemeenteraadsverkiezingen 2022 Digitaal magazine: Mantelzorg Reminder 24 november 2021 G40: met alleen ISDE redden we verduurzaming niet Openbare Besluitenlijst Collegevergadering 202110-19 Bestuurdersdag en ALV bent u erbij Nieuwe Model Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht Welke cursus over griffie gaat u volgen Uitsturen herinnering Informatiesessies Volksvertegenwoordigers door RES NML
Binnenlands Bestuur VNG
V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven
Stichting Politieke Academie VNG
V.K.A. V.K.A.
Lifeport Festival Circulair
V.K.A.
VNG
V.K.A.
VNG
V.K.A.
Raad van de gemeente Moerdijk Raadsleden.nl Koninklijke Vereniging Stadswerk Nederland Nationale Ombudsman Limburgse bestuurdersdag Binnenlands Bestuur
V.K.A. V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven
V.K.A. V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven Uitnodigingen Nieuwsbrieven
College van B&W
V.K.A.
Besluitenlijst B&W
VNG VNG
V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven
Berghauserpont Projectondersteuner RES NML
V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven
2075
16-11-2021
Website regionale samenwerking op jeugd
2064 2083 2066 2078 2092 2089 2080 2067
16-11-2021 16-11-2021 16-11-2021 16-11-2021 16-11-2021 16-11-2021 16-11-2021 16-11-2021
2090
16-11-2021
2082 2070 2068 2069
16-11-2021 16-11-2021 16-11-2021 16-11-2021
2084 2086
16-11-2021 16-11-2021
Ledenraadpleging principeakkoord cao 2021-2022 TLN-visie op toekomstig gemeentelijk beleid Als Groene Metropoolregio Europa Nieuwsledenbrief Coronacrisis nr. 36 Oprichting Stichting Risicobeheer Principeakkoord cao gemeenten LLTB Jubileumcongres geannuleerd Nieuwsbrief speciale editie eAnonimiseren Ruimtelijke plannen. Reactie op raadsvergadering 10 november 2021 van VVE Molenbeek Motie borstonderzoek Arbeidsmarkt Jeugdzorg Agenda 25112021 Nieuwsbrief 'Boodschappenaffaire had voorkomen kunnen worden' Never waste a good crisis: Europa Nieuwsbrieven week 42 en 46 2021
2062 2081 2073
16-11-2021 16-11-2021 16-11-2021
202110 flyer webinar raadsleden Motie borstonderzoek Ter Sprake 29 oktober
2093
16-11-2021
Toelichting op het werklastonderzoek van de politie basisteams
2088
16-11-2021
Openbare Besluitenlijst Collegevergadering 202111-02
Projectleider contractering WMO en Jeugdhulp Rijk van Nijmegen VNG Nederland Logistiek Groene Metropoolregio VNG Veiligheidsregio Limburg Noord Binnenlands Bestuur LLTB Especialisten
V.K.A.
VVE Molenbeek
V.K.A.
gemeente Lelystad Jeugdzorg Nederland Euregio Binnenlands Bestuur
V.K.A. V.K.A. V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven
the Clingendael Institute Nederlandse Vereniging voor Raadsleden Eigen Kracht Bergen op Zoom Communicatieadviseur Gemeente Mook en Middelaar Wilma Derissen , Adviseur Regioburgemeester Eenheid Limburg College van B&W
V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven Nieuwsbrieven
V.K.A. V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven
V.K.A. V.K.A. V.K.A. V.K.A. V.K.A. V.K.A. V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven Nieuwsbrieven Nieuwsbrieven Nieuwsbrieven
Inwoners
V.K.A.
V.K.A.
Besluitenlijst B&W
2071
16-11-2021
2060 2077 2059 2054
16-11-2021 16-11-2021 10-11-2021 09-11-2021
2052
09-11-2021
Uitnodiging deelname Politieke Vrouwen Weekend 2022 @Beeldspraak nov 2021 Herinnering 'Klaar voor 4 jaar' bijeenkomsten Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Samenwerken aan uitstekende mobiele bereikbaarheid Modernisering verlofregeling
2055
09-11-2021
Nieuwsbrief week 45 2021
2053 2057 2056
09-11-2021 09-11-2021 09-11-2021
Hersteloperatie kinderopvangtoeslagen Nieuwsbrief week 45 2021 Uitbreiding Zandberg
Stemopeenvrouw.com
V.K.A.
Gelders Genootschap VNG Kennisnetwerk Arnhem-Nijmegen Monet
V.K.A. V.K.A. V.K.A. V.K.A.
Nederlandse Vereniging voor Raadsleden Nederlandse Vereniging voor Raadsleden VNG NVvR Frank Jonkman
V.K.A.
Nieuwsbrieven Uitnodigingen
V.K.A.
Nieuwsbrieven
V.K.A. V.K.A. V.K.A.
Nieuwsbrieven Inwoners
5 Gemeentelijk Rioleringsprogramma Mook en Middelaar 2022-2026 1 Dossier 1741 voorblad.pdf
Gecombineerde Commissie Samenleving en Grondgebied Dossiernummer
1741
Extern Zaak ID
CM21.3194
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
7 december 2021
Agendapunt
5
Omschrijving
Gemeentelijk Rioleringsprogramma Mook en Middelaar 2022-2026
Geagendeerd
Vergaderdatum
Gecombineerde Commissie
7 december 2021
Samenleving en Grondgebied Toelichting In navolging van de Wet milieubeheer moeten gemeenten beschikken over een vigerend Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). Gelet op de vele doelen en inspanningen in het plan heeft het voorkeur om te spreken van een ‘Rioleringsprogramma’. Een algemene en landelijke trend binnen het vakgebied. Op 8 december 2016 heeft de gemeenteraad van Mook en Middelaar het huidige Gemeentelijk Rioleringsplan vastgesteld, met de planperiode 2017 tot en met 2021. Aangezien de planperiode van het huidige GRP dit jaar verstrijkt, zijn wij als gemeente genoodzaakt om een nieuw plan vast te stellen. Het nieuwe GRP met de planperiode 2022 tot en met 2026, is in concept gereed en wordt hierbij ter instemming aan u voorgelegd.
1 Raadsvoorstel Gemeentelijk Rioleringsprogramma Mook en Middelaar 2022-2026
1 Raadsbesluit GRP 2022-2026
Kon pagina 1 uit document Raadsbesluit GRP 2022-2026 niet importeren Foutmelding PdfReader not opened with owner password
1 Bijlage 1 GRP - GRP MOOK EN MIDDELAAR 2022-2026
•
swEco 5 Projectnummer: 369723-006 Referentienummer: concept Datum: 30-08-2021
Gemeentelijk rioleringsprogramma Mook en Middelaar 2022-2026 Stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en grondwater
fGemeente Mook en Middelaar
concept
Opdrachtgever: Gemeente Mook en Middelaar
• swEco 5
Verantwoording Titel
Gemeentelijk rioleringsprogramma Mook en Middelaar 2022-2026
Subtitel
Stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en grondwater
Projectnummer
369723-006
Referentienummer
GRP MOOK EN MIDDELAAR 2022-2026 C3
Revisie
c3
Datum
30-08-2021
Auteur
Elwin Leusink, Carl Geuljans
E-mailadres
Elwin.leusink@sweco.nl
Gecontroleerd door
Karst Jan van Esch
Paraaf gecontroleerd
Goedgekeurd door
Elwin Leusink
Paraaf goedgekeurd
2(17)
•
swEsco 2
Inhoudsopgave Voorwoord
5
Samenvatting
6
1
Inleiding
10
1.1
Nieuw GRP voor Mook en Middelaar
10
1.2
De waterketen
10
1.3
Zorgplichten
10
1.4
Proces
11
1.5
Leeswijzer
12
2
Wat hebben we de afgelopen jaren bereikt
13
2.1
Terugblik op de afgelopen planperiode
13
2.2
Uitgevoerde werkzaamheden
13
3
Wat willen we bereiken
15
3.1
Waarom rioleringszorg
15
3.2
Ontwikkelingen en opgaven
15
3.3
Beleid: stedelijk afvalwater
19
3.4
Beleid: hemelwater
3.5
Beleid: grondwater
21
3.6
Beleid: oppervlaktewater
22
4
Wie doet wat
24
4.1
Gemeentelijke zorgplicht
24
4.2
Samenwerking
24
4.3
Wat verwachten we van inwoners en bedrijven
25
5
Wat hebben we
28
5.1
Totaaloverzicht aanwezige voorzieningen
5.2
Huidige situatie: stedelijk afvalwater en hemelwater
30
5.3
Huidige situatie: grondwater
32
5.4
Huidige situatie: oppervlaktewater.........................................................................32
5.5
Vergunningen, toezicht en handhaving
33
6
Wat gaan we doen
34
6.1
Werkzaamheden: Stedelijk afvalwater en hemelwater
34
6.2
Werkzaamheden: grondwatermaatregelen
39
-
,
20
28
3(17)
• swEco
7
Organisatie en financiën
40
7.1
Personele capaciteit
40
7.2
Kosten en kostendekking
.40
Bijlage 1
Uitgangspunten kostendekkingsberekening
Bijlage 2
Tabellen kostendekkingsberekening
4(17)
•
swEco ?5
Voorwoord
Voor u ligt het Gemeentelijk Rioleringsprogramma Mook en Middelaar 2022-2026. Dit is een wettelijk verplicht plan waarin we voor de periode 2022-2026 aangeven hoe wij onze gemeentelijke watertaken willen invullen. Onze riolering is een belangrijke voorziening, volgens vooraanstaande wetenschappers in Het British Medical Journal de belangrijkste medische doorbraak in 150 jaar, vóór de uitvinding van antibiotica en narcose. Die voorzieningen moeten we goed beheren. Dat is belangrijk voor onze leefomgeving en het milieu. Droge voeten in onze huizen en bedrijven en schoon en helder water zijn de thema's. Ook met de huidige veranderingen in het klimaat. Daar moeten we ons de komende jaren steeds meer op gaan richten. Zodat we in 2050 ook een klimaatrobuust Mook en Middelaar hebben waar het goed wonen en werken is.
Wethouder dhr. G. Wienhoven Ruimtelijke ordening, openbare ruimte, milieu en financiën
5(17)
•
swco ?5
Samenvatting
Waarom een Gemeentelijk Rioleringsprogramma (GRP)? Goede riolering is nodig voor de bescherming van de volksgezondheid, het milieu en het tegengaan van wateroverlast. Als gemeente hebben we de taak om voor die riolering te zorgen: we hebben de zorgplicht voor stedelijk afvalwater, voor afvloeiend hemelwater en voor grondwatermaatregelen. Dit GRP geeft aan hoe wij met deze drie zorgplichten omgaan. We werken samen in de Waterketensamenwerking Waterpanel Noord. Samen met vijftien gemeenten in Noord- en Midden-Limburg, het waterschap Limburg (WL), Waterschapsbedrijf Limburg (WBL) en Waterleidingmaatschappij Limburg (WML) werken we aan verhoging van de kwaliteit, vermindering van de kwetsbaarheid en verlaging van de kosten binnen het samenwerkingsverband.
<a . .-
ar
I
,K__o"~tE'!n_.
I ..=.+
Kwaliteit
-.
J
~
K3
-
_,.
--
-
I /
Elans)
Samen hebben we in 2020 een nieuw Waterketenplan opgezet. In dit beleidsplan staan de visie, de gezamenlijke ambities, de uitgangspunten en een actieprogramma die invulling geven aan het samenwerken. Even terugkijken Tijdens de afgelopen planperiode zijn de gestelde doelen grotendeels behaald. Er zijn geen grote problemen bekend met de inzameling van stedelijk afvalwater en hemelwater, en het transport van afvalwater naar de rioolwaterzuiveringsinrichtingen verloopt goed. De kwaliteit van de riolen is onderzocht door inspecties. Waar nodig zijn maatregelen getroffen. Onze personele capaciteit is onvoldoende. Daardoor blijven werkzaamheden liggen, kunnen we resultaten van onderzoeken niet goed implementeren, onze rol in de samenwerkingsverbanden niet goed oppakken en is de kans op suboptimale oplossingen voor problemen groter. Wat zijn de doelen voor de komende periode? In het Waterketenplan zijn onze ambities opgenomen, die leidend zijn voor dit GRP. De doelen bij de invulling van onze wettelijke zorgplichten zijn niet veranderd: 1. Zorgen voor inzameling van stedelijk afvalwater 2. Zorgen voor transport van stedelijk afvalwater 3. Zorgen voor inzameling van hemelwater (voor zover niet door de particulier) 4. Zorgen voor verwerking van ingezameld hemelwater 5. Zorgen dat (voor zover mogelijk) het grondwater de bestemming van een gebied niet structureel belemmert
6(17)
• swEco
Daarnaast hebben we als gemeente ook een zorgplicht in de duurzame veiligstelling van de drinkwatervoorziening. Daar houden we bij onze watertaken nadrukkelijk rekening mee. Wat hebben we nu? In onderstaande tabel staat de hoeveelheid aan objecten die we beheren voor de uitvoering van onze zorgplichten. Tabel 0-1 Hoeveelheid objecten in beheer Onderdeel aantal eenheid Vrijvervalriolering: - Gemengd 41,5 km - Droogweerafvoer (DWA) 14,2 km - Hemelwaterafvoer (HWA) 9,0 km - Duikers 0,3 km Totaal vrijvervalriolering 64,9 km
Onderdeel Bergbezinkleidingen Druk-/persleiding Gemalen Mini-gemalen (pompunits) Infiltratiekolken Wadi's Infiltratiekoffers
aantal 2 17,6 11 86 111 1.700 500
eenheid stuks km stuks stuks stuks m° m°
De rioleringsgegevens zijn opgenomen in ons rioleringsbeheersysteem OBSURV. Ons rioolstelsel functioneert over het algemeen goed. Uit de BRP'n blijkt dat er een beperkt aantal knelpunten aanwezig is. In de praktijk is ook slechts een beperkt aantal overlastlocaties bekend. Er zijn nagenoeg geen klachten over grondwater. Waterlopen en waterbuffers maken onderdeel uit van ons hemelwaterstelsel. We onderhouden ze om de afvoer- en bergingscapaciteit op peil te houden Wat gaan we doen in de komende planperiode? Nieuwe plannen worden op wateraspecten getoetst door de watertoets (onder de omgevingswet wordt dit de 'weging van het waterbelang'). De reeks "vasthouden-bergenafvoeren" is hierbij leidend. Dat betekent dat in nieuwe plannen voldoende ruimte moet worden gereserveerd voor het vasthouden en bergen van water, de zogenaamde "blauwe ruimte". We hanteren hiervoor een processchema voor de watertoets. In het kader van de samenwerking binnen Waterpanel Noord voeren we onderzoeken uit om onze kwetsbaarheid te verminderen, de kwaliteit te verhogen en kosten te besparen. Het overzicht van gezamenlijke onderzoeken staat in het Waterketenplan .. We gaan de komende planperiode onderzoeken doen en maatregelen treffen om ons rioolstelsel te onderhouden, uit te breiden, oude riolering te relinen of te vervangen en waar mogelijk te verbeteren. Risicogestuurd beheer is steeds meer de leidraad.
We gaan door met onze afkoppelstrategie. We maken hierbij werk met werk: we koppelen af in combinatie met andere werkzaamheden aan de riolering. We gaan ons beheersysteem actualiseren, onze overstorten beter meten en monitoren en in 2025 een nieuw Basisrioleringsplan opstellen (Systeemoverzicht Stedelijk Water). In 2026 stellen we weer een nieuw GRP op.
7(17
•
swEco ?
Wat hebben we hiervoor nodig? De huidige personele capaciteit sluit onvoldoende aan op de benodigde personele capaciteit bij de huidige mate van uitbesteding. Er is momenteel voldoende tijd voor het dagelijks beheer, maar te weinig voor beleidsontwikkeling en inspelen op actualiteiten en innovaties. Het voorstel is om deze capaciteit zo structureel mogelijk in te vullen en te bekostigen uit de projecten en werken. De komende planperiode verwachten we ongeveer 900.000 euro per jaar uit te geven aan de rioleringszorg. Dat geld wordt opgebracht door burgers en bedrijven in de vorm van riool heffing. We heffen van de eigenaren een vast tarief per perceel. In dit GRP houden we rekening met groei van het aantal woningen. We gaan uit van een toename met ruim 400 nieuwe heffingseenheden in deze planperiode. In het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) staan regels voor het omgaan met de financiën. Als we in een jaar een exploitatieoverschot hebben omdat bijvoorbeeld werken goedkoper zijn uitgevoerd dan geraamd, komt dit overschot in de bestemmingsreserve riolering terecht. Het geld dat we met de rioolheffing ophalen, valt onder de BBV-noemer "van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden". Dit storten we in een voorziening riolering, waaruit vervolgens de uitgaven worden bekostigd (BBV artikel 44 lid 2).
8(17)
Algemeen
+4
■ 111
I
'
'L
,La4,
3"
" 5$4 vI -]
r-t °
ie -'
I
° !r l
Gt,
"
l"
Y
r-_
- ••.-■
is
lil
I
-
4
+-z l
$«
-
i
'd'
,,r7 •
Ilg.
.) f' .h
,
'ju
' gi
=t··.-~·rd . ..J • - -·-
i i
f
.g.
-
"
4¢
1,
Algemeen
1
sweco
?
Inleiding
1.1 Nieuw GRP voor Mook en Middelaar Goede riolering is nodig voor de bescherming van de volksgezondheid, het milieu en het tegengaan van wateroverlast. In dit wettelijk verplichte gemeentelijk rioleringsplan (GRP) beschrijven we hoe we werken in de (afval)waterketen. Daarmee geven we aan hoe wij als gemeente omgaan met de wettelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en grondwatermaatregelen. Ook gaan we in op de nieuwe ontwikkelingen die onze zorgplichten raken; klimaatverandering en de invoering van de Omgevingswet zijn van invloed op onze werkzaamheden. Ons (afval}watersysteem beschermt de volksgezondheid en het milieu door het vuile water af te voeren naar de zuivering. Het is daarmee een belangrijk onderdeel van de leefomgeving, waarmee er een directe relatie ligt met andere vakgebieden. 1.2 De waterketen We zijn onderdeel van Waterpanel Noord. De betrokken partners in de waterketen zijn de gemeenten van Waterpanel Noord, Waterschap Limburg (WL), Waterschapsbedrijf Limburg (WBL) en Waterleidingmaatschappij Limburg (WML). Samen vertegenwoordigen we alle schakels die nodig zijn om water te winnen en uiteindelijk na gebruik weer te lozen. Drinkwaterbedrijven zorgen voor de waterwinning en drinkwaterdistributie.
Burgers en bedrijven gebruiken het water, gemeenten zamelen het gebruikte drinkwater in (stedelijk afvalwater) en transporteren dat naar een overnamepunt. Ook zamelen ze overtollig afvloeiend hemelwater in, verwerken dat en treffen grondwatermaatregelen als dat nodig is. Waterschappen organiseren de zuivering van het stedelijke afvalwater in rioolwaterzuiveringsinstallaties en beheren het oppervlaktewater. Daarnaast beheren Provincie en waterschap ieder voor hun deel het grondwater. In het waterketenplan (2021-2026) hebben we de regionale beleidskaders voor de waterketen vastgelegd. In dit programma verankeren we deze uitgangspunten. 1.3 Zorg plichten In dit water- en rioleringsprogramma geven we aan hoe we onze wettelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en grondwater invullen. Stedelijk afvalwater
Op grond van de Wet milieubeheer artikel 10.33 (straks Omgevingswet artikel 2.16 lid 1a-3) is elke gemeente
10(17)
Algemeen
•
swEco 5
verantwoordelijk voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater dat vrijkomt van de in de gemeente gelegen percelen. AIie percelen binnen de bebouwde kom zijn daarom aangesloten op (vrijverval)riolering. Buiten de bebouwde kom zijn alle percelen aangesloten op vrijvervalriolering, drukriolering, IBA of een geoorloofd alternatief. Het waterschap heeft op grond van artikel 2.4 uit de Waterwet de verplichting om het afvalwater te zuiveren (of te laten zuiveren door een andere partij). Hemelwater
Vanuit de Waterwet artikel 3.5 (straks Omgevingswet artikel 2.16 lid 1-a1) zijn gemeenten verplicht om zorg te dragen voor een doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater, maar alleen als degene die zich ervan wil ontdoen niet redelijkerwijs het water zelf kan verwerken op het eigen perceel, door het in de bodem of in het oppervlaktewater te brengen.
Grondwater
In de Waterwet, artikel 3.6 (straks Omgevingswet artikel 2.16 lid 1-a2), is bepaald dat de gemeente de zorg heeft om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Dit doet de gemeente door maatregelen te treffen in het openbaar gemeentelijke gebied voor zover deze doelmatig zijn en niet tot de zorg van de (grondwater)beheerder of de provincie behoren.
Daarnaast volgt uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (artikel 3.17) dat de gemeente er zorg voor draagt dat een openbaar vuilwaterriool zo wordt ontworpen, gebouwd en onderhouden dat: a) het zoveel mogelijk berekend is op de eigenschappen, samenstelling en hoeveelheid van het afvalwater, b) lekkage zoveel mogelijk wordt voorkomen, en c) het aantal overstortingen zo beperkt is als voor een doelmatig beheer van afvalwater mogelijk is. 1.4 Proces Riolering is samen met de rioolwaterzuiveringsinstallatie onderdeel van de afvalwaterketen en heeft via overstorten en regenwateruitlaten veel relaties met het watersysteem. Dit GRP is daarom ook tot stand gekomen in nauwe samenwerking tussen onze gemeente, het Waterschap Limburg (WL) en ingenieursbureau Sweco. Met de wij-vorm waarin dit rapport is geschreven, wordt bedoeld: vanuit gemeente Mook en Middelaar. Vóór vaststelling door de gemeenteraad is het ontwerp-GRP officieel ter becommentariëring gezonden aan de bij
11 (17)
Algemeen
•
swco 25
wet genoemde instanties (Wet milieubeheer (Wm) 4.23): de waterbeheerder WL en provincie Limburg. 1.5 Leeswijzer Dit GRP sorteert voor op de komst van de Omgevingswet door het onderscheiden van verschillende delen: algemeen, visie, plan, en programma: • We starten met de evaluatie over de huidige planperiode. Wat ging goed, wat Visie kan of moet anders? Dit markeert het startpunt voor het nieuwe GRP 2022-2026. • In het visiedeel beschrijven we de doelen Plan en ambities die er zijn met de gemeentelijke watertaken. Duurzaamheid en klimaatadaptatie spelen hierbij een grote Programma rol. • In het plandeel gaan we in op de verhouding tussen de gemeente, andere overheden, bewoners en bedrijven: wie doet wat? We beschrijven op hoofdlijnen welke lokale wensen en eisen er zijn op het gebied van de gemeentelijke watertaken en de daarvoor benodigde regels. Dit onderdeel is input voor het gemeentelijke omgevingsplan. • In het programmadeel beschrijven we het huidige areaal en de acties voor de planperiode. Hierin komen de onderzoeken, onderhoudsactiviteiten en vervangingsplanningen aan bod. Het levert de input voor de kostendekkingsberekening. In het laatste deel gaan we in op de personele en financiële kant van de gemeentelijke watertaken en beschrijven we de benodigde kostendekkende riool heffingstarieven.
12 (17)
Algemeen
2
• swEco
Wat hebben we de afgelopen jaren bereikt
2.1 Terugblik op de afgelopen planperiode Met het afgelopen GRP waren we tevreden en we willen de uitgezette lijn graag voortzetten. Het vorige GRP besloeg de periode van 2016 tot en met 2021. De opzet van dit GRP was goed, alle relevante beleidszaken waren benoemd. Het bleek een bruikbaar instrument voor de investeringen en praktische zaken. Er waren geen essentiële beleidszaken die ontbraken in het programma. Door voldoende inzet van de gemeente is het gelukt om alle plannen uit te voeren. 2.2 Uitgevoerde werkzaamheden Het merendeel van de projecten die op de planning stonden is uitgevoerd. De enige projecten die niet in de planperiode zijn voltooid zijn het project op de Kerkweg in Mook en het project op de Stationsstraat in Molenhoek. Deze schuiven door naar dit nieuwe GRP. Hieronder staat een lijst met de uitgevoerde projecten. Tabel 2.2 Uitgevoerde werkzaamheden
Project
Uitgevoerd
Milieumaatregelen Aanleg riool Kadeweg Mook Diverse rioolaanpassingen
Ja Ja
Verbeteringen - klimaatbestendig maken Afkoppelen Raadhuisplein Mook Ad hoc afkoppelprojecten Subsidie particulier afkoppelen Begeleiding burgerparticipatie Vergroten waterreservoir Kuilseweg Molenhoek Wateroverlast kruising Middelweg - Hoeveveld Molenhoek Parkeerterreinen Lindeboom Mook Afkoppelen Kerk Stationsstraat en omgeving te Molenhoek Parkeerterrein KoMook Mook Afkoppelen Molenhoek div. Vervanging/ instandhouding/ reconstructies Reparaties riool Middelweg Kon. Julianstraat / Gelrestraat / Gr. Gerardstraat Mook/ Pr. Beatrixstraat Kerkstraat Mook Kerkpad Middelaar Ongeplande reparaties en reliningen Regulier onderhoud/ instandhouding gemeentebreed
Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Komt terug in 2022 Ja Ja
Ja Ja Komt terug in 2023 Ja Ja Ja
13(17)
Visie
•
swEco ?
Visie
3
Wat willen we bereiken
3.1 Waarom rioleringszorg Van oudsher is de bescherming van de volksgezondheid de belangrijkste functie van de riolering. Door verschillende deskundigen in binnen- en buitenland wordt de aanleg van de riolering zelfs gezien als de grootste bijdrage aan de volksgezondheid van de 20° eeuw. Tegenwoordig zijn het verbeteren van de leefbaarheid door ontwatering en afwatering van het stedelijk gebied en de bescherming van het milieu tegen vervuiling ook belangrijke doelen. 3.2 Ontwikkelingen en opgaven Mondiaal, nationaal en regionaal zijn er trends en ontwikkelingen te onderscheiden die van invloed kunnen zijn op de uitvoering van de beheertaken in de waterketen en het (stedelijk) waterbeheer. In onderstaande figuur zijn deze trends en ontwikkelingen geïllustreerd. Klimaatverandering
Actief burgerschap/ veranderende rol overheid
Digitalisering /
-..
Te]no]one=pr
.7
ontwik
9"°
Lee
roko [ de ruimte
Soiaal-economische ontwikkeling
Ruimtelijke ontwikkeling
Figuur 3. 1 Verwachte trends en ontwikkeling waar we voor de toekomst rekening mee moeten houden
Voor Mook en Middelaar vinden we de energietransitie en klimaatverandering erg belangrijk. Op dit moment werken we daarom aan een Transitievisie Warmte en een uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie (zie 3.2.2). Beiden hebben invloed op de riolering, omdat ze (kunnen) leiden tot extra werkzaamheden (bijvoorbeeld de aanleg van een warmtenet) en een andere manier van omgaan met hemelwater (waar ruimte voor nodig is). Om werkzaamheden af te stemmen is een goed beeld nodig van de gewenste aanpassingen, zeker als er weinig ruimte beschikbaar is (op sommige plekken is het al erg druk in de ondergrond). En door integraal te werken kunnen de werkzaamheden slim op elkaar af worden gestemd.
15(17)
•
Visie
swEco ?5
3.2.1 Klimaatverandering en klimaatadaptatie Het klimaat verandert. Het gaat vaker en harder regenen, het wordt warmer en het wordt droger voor lange aaneengesloten perioden. De droge zomers van 2018 en 2019 maar ook het droge voorjaar van 2020 hadden effect op onze waterhuishouding omdat de grondwaterstanden dalen. Aan de andere kant hebben we ook te maken gehad met zware buien die op sommige plaatsen voor overlast hebben gezorgd. Zo vielen er op 30 mei 2016 flinke hoeveelheden neerslag in onze gemeente. Dit leidde tot wateroverlast op meerdere plekken in Mook. Deze veranderende omstandigheden zorgen ervoor dat we de leefomgeving en het watersysteem moeten aanpassen, oftewel: klimaatadaptatie. Wateroverlast wordt verminderd door het stimuleren van het afkoppelen van hemelwaterafvoer. Bij de inrichting van de openbare ruimte zal mede worden ingezet op het voorkomen van wateroverlast en hittestress. Het ondergrondse rioolstelsel heeft een beperkte capaciteit. Grote hoeveelheden neerslag in een korte periode kunnen niet volledig ondergronds verwerkt worden, daar is ons stelsel niet op ontworpen. Uitbreiding van het stelsel ondergronds is kostbaar en de ruimte in de ondergrond is beperkt. Daarom is ook bovengronds ruimte voor water nodig. De openbare en particuliere ruimte moeten we zo inrichten dat een extreme bui tot zo min mogelijk overlast en schade leidt.
Droogte gaan we tegen door water zo veel mogelijk lokaal te infiltreren. Klimaatstresstesten In 2018 is een klimaatstresstest uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn in te zien op wpn.klimaatatlas_net, De klimaatstresstest was de eerste stap om de gevolgen van extreme weersomstandigheden inzichtelijk te krijgen. De stresstest is opgesplitst in een aantal thema's: wateroverlast door neerslag, hittestress, droogte en overstromingen uit rivieren. Het waterschap heeft in navolging hiervan het initiatief genomen om in 2021 te komen tot een 'Regionale en Lokale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Waterpanel-Noord'. Het werkproces hiervoor moet nog nader worden vormgegeven. In het samenwerkingsverband met Waterpanel Noord hebben we de resultaten van de stresstest uitgewerkt in Sway: Waterpanel Noord (office.com). Hier zijn voor elke gemeente relevante kaarten uit de stresstest weergegeven. Ook staan hier de resultaten van de stakeholdersanalyse en risicodialogen. In Figuur 3.2 staan 2 kaarten uit de stresstest, 1 over wateroverlast en 1 over droogte.
16 (17)
•
Visie
swco 5
\
et nel tee,90et rif# tat0
it
ate itta
Figuur 3. 2
De linkerkaart laat de gevolgen zien van extreme neerslag in de bebouwde kom, gesimuleerd in 3Di,een mode/instrumentarium voor waterberekeningen. De kaarten maken inzichtelijk waar wateroverlast/ocaties in uw gemeente kunnen ontstaan na extreme buien die eens in de 100 jaar (T100 I 60mm/60min) voorkomen. De rechterkaart toont de huidige GLG in een droog jaar. en kan gebruikt worden bij het vaststellen van de impact van droogte op de leefomgeving. Meer informatie: y/atgrpanel_Noord _yoifiçe_çom
3.2.2 Jityoeringsagenda klimaatadaptatie (regionaal & lokaal) De Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Waterpanel Noord is in de afrondende fase. In de loop van 2021 zullen de dertien Lokale Uitvoeringsagenda's binnen de werkregio Waterpanel Noord gereed komen en worden toegevoegd aan de Regionale Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie voor een totaaloverzicht van klimaatmaatregelen binnen de werkregio. Voor de Lokale Uitvoeringsagenda hebben de gemeenten Gennep en Mook en Middelaar besloten om de krachten te bundelen en een gezamenlijke aanpak voor klimaatadaptatie te hanteren. Hierin wordt ook samengewerkt met gebiedspartners met behulp van klimaat risico- en kansendialogen. Tijdens de dialogen hebben we de knelpunten en kansen besproken die de komende jaren gaan spelen en hoe we deze gezamenlijk kunnen gaan aanpakken. De lokale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie beschrijft het ambitieniveau voor klimaatadaptatie. Dit wordt uitgewerkt in opgaves en acties die zijn verdeeld over drie thema's: Landbouw en Natuur (1), Bebouwd gebied (2) en Bedrijven en bedrijventerreinen (3). In gesprekken met de stakeholders (risicodialogen) hebben we de knelpunten en kansen besproken die komende jaren gaan spelen in de gemeenten Gennep en Mook en Middelaar en hoe we deze gezamenlijk gaan aanpakken. 3.2.3 Duurzaamheid We volgen de ontwikkelingen om de (afval)waterketen te verduurzamen.
Bij het toepassen van materialen kunnen we hergebruikte en herbruikbare materialen kiezen. Daarnaast kunnen we uit afvalwater grondstoffen winnen en kunnen we hieruit energie opwekken. We
17 (17)
•
Visie
swEco 5
werken daarin - waar mogelijk - samen met betrokken partijen om te kijken waar we het beste maatregelen kunnen treffen. Waar zinvol en mogelijk implementeren we de duurzaamheidsaspecten. Ook op andere onderdelen wordt gewerkt met duurzaamheid in het achterhoofd: de drukriolering wordt cyclisch preventief onderhouden, waardoor het energieverbruik minimaal is, storingen minder optreden en een langere levensduur wordt bereikt. We gaan de werkelijke restlevensduur van de persleidingen onderzoeken om niet onnodig vroeg te vervangen maar ook om geen onnodige risico's te lopen. Kapotte vrijvervalriolering wordt zo mogelijk duurzaam gerenoveerd in plaats van vervangen. Dat scheelt graafwerk, transport, grondstoffen en overlast en geld. 3.2.4 Invoering van de Qmgevingswet De invoering van de Omgevingswet heeft invloed op de waterketen. Zaken die nu op nationaal niveau geregeld zijn, worden gedecentraliseerd. Dit betekent dat er straks (vermoedelijke inwerkingtreding in 2022) meer keuze is in hoe wij onze gemeentelijke watertaken, ook juridisch gezien, willen inrichten. De gemeentelijke zorgplichten blijven onveranderd gelden en komen terug in de Omgevingswet. 3.2.5 Integrale kijk op de afvalwaterketen De afvalwaterketen is een complex geheel: grondwater en hemelwater spelen een nadrukkelijke rol en ook watergangen werken mee om overtollig hemelwater af te voeren.
Werkzaamheden worden integraal uitgevoerd, in samenhang met weg- en wijkvernieuwing. We overleggen dus regelmatig met andere disciplines binnen de eigen organisatie en binnen de afvalwaterketen. Bestuurlijke samenvatting
Waterketenplan In 2020 hebben we binnen Waterpanel Noord gezamenlijk een Waterketenplan opgesteld 'Ambities voor een water- en klimaatbestendig Noord-Limburg'. Het is een ambitiedocument met bijbehorende beleidsuitgangspunten en een uitvoeringsprogramma op het gebied van duurzaam stedelijk waterbeheer in relatie met watersysteem, drinkwatervoorziening en ruimtelijke ordening voor de komende periode van vijf jaar.
( -
]---~ (
0»
l
Kern van het Waterketenplan zijn vier K's: de drie K's ) van het Bestuursakkoord Water van 2011 (kostenbesparing, kwaliteitsverhoging en klantgerichtheid kwetsbaarheidsvermindering) aangevuld met klantgerichtheid, dat we in Waterpanel Noord hoog in het vaandel hebben staan. -
[
18(17)
Visie
• swco 5
We hebben in 2020 onze richting bepaald met werksessies, rekening houdend met bestaande en in ontwikkeling zijnde beleidsdocumenten van bijvoorbeeld WL/WBL, WML, Provincie. In dit GRP borduren we voort op het Waterketenplan en vullen dat lokaal in. Hieronder onze uitgangspunten voor de omgang met de drie gemeentelijke watertaken: stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en grondwatermaatregelen. 3.3 Beleid: stedelijk afvalwater We beschermen de volksgezondheid en zorgen voor een aantrekkelijke leefomgeving door stedelijk afvalwater in te zamelen en af te voeren. Bij de invulling van de zorgplicht stedelijk afvalwater maken wij onderscheid tussen de bebouwde kom en het buitengebied, en tussen huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater. Bebouwde kom Voor bestaande bouw en (ver)nieuwbouw is het lozers verboden om stedelijk afvalwater in de bodem of op oppervlaktewater te lozen, dit is de facto een aansluitplicht. De gemeente is verplicht stedelijk afvalwater in te zamelen en te transporteren naar een zuiveringtechnisch werk. Dat kan via een traditioneel gemeentelijk rioolstelsel of een andere voorziening (zoals een IBA) die ervoor zorgt dat er geen ongezuiverd afvalwater in het milieu terecht komt. Voor bedrijfsafvalwater geldt dat de gemeente afvalwater dat qua biologische afbreekbaarheid vergelijkbaar is met huishoudelijk afvalwater inzamelt.
Ook ander bedrijfsafvalwater dat niet lokaal kan worden teruggebracht in het milieu wordt ingezameld, tenzij dit ten koste gaat van het doelmatig functioneren van de vuilwaterriolering of de rioolwaterzuivering. Het Waterschap geeft hier advies. De gemeente kan nadere voorwaarden verbinden aan nieuwe of bestaande aansluitingen van bedrijven of deze weigeren of beëindigen. Buitengebied Voor het buitengebied geldt dat de gemeente huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater, dat daar qua biologische afbreekbaarheid op lijkt, inzamelt en afvoert, tenzij er sprake is van bijzondere omstandigheden. Deze omstandigheden zijn: • De capaciteit van het bestaande collectieve systeem is niet toereikend. • Het einde van de technische levensduur van het collectieve systeem (leidingen) is aanstaande. • Het leveren van een vergelijkbaar effluent door nieuwe decentrale technieken (nieuwe sanitatie) als bij zuivering op de RWZI. • Doelmatigheid. De gemeente onderhoudt de bestaande infrastructuur (drukriolering en gemalen) tenminste tot het moment dat leidingen moeten worden vervangen. Ook biedt de gemeente ruimte voor initiatieven met nieuwe sanitatie. Op het moment dat de infrastructuur aan het einde van de technische levensduur is, zal de gemeente in overleg met het waterschap een nieuwe afweging maken over het invullen van de zorgplicht voor afvalwater in het buitengebied.
19 (17)
Visie
•
swEco ?5
3.4 Beleid: hemelwater De gemeente is verantwoordelijk voor inzameling van afstromend hemelwater van percelen waarvan de eigenaren niet zelf kunnen voorzien in afvoer naar oppervlaktewater of bodem. De voorkeursvolgorde die we hierbij hanteren is vasthouden, infiltreren en bergen. Als de gemeente hemelwater inzamelt, is ze ook verantwoordelijk voor de verdere omgang, inclusief de lozing op oppervlaktewater of in de bodem. Zij kan het zowel gescheiden van, als gemengd met huishoudelijk afvalwater inzamelen. De gekozen route bepaalt de betrokkenheid van de waterbeheerder. Het waterschap kan betrokken zijn als beheerder van de ontvangende zuivering of van het ontvangende oppervlaktewater, soms van beide. Hemelwater niet inzamelen, tenzij Het algemene uitgangspunt dat de gemeente hanteert, is dat gebouwen en percelen geen hemelwater lozen op de gemeentelijke riolering, tenzij dit in het belang van de leefbaarheid of volksgezondheid noodzakelijk is. Dit is de invulling van de voorkeursvolgorde uit de Wet milieubeheer (10.29a). Dat geldt naast de private percelen ook voor gebouwen en percelen van de gemeente zelf. Hieronder wordt per gebiedstypologie (bestaande bouw, nieuwbouw en buitengebied) beschreven hoe de gemeente invulling wil geven aan de zorgplicht hemelwater. Er zal altijd situationeel worden gekeken naar mogelijkheden om het hemelwater doelmatig te verwerken.
Met de zandgronden in onze gemeente kan het soms makkelijk zijn om hemelwater te verwerken, in sterk verharde gebieden is dit lastiger. Hemelwater bij bestaande bouw Voor bestaande gebouwen en percelen geldt dat de gemeente het hemelwater blijft inzamelen en transporteren naar een zuiveringtechnisch werk (RWZI, bij gemengde riolering), het oppervlaktewater of naar de bodem (bij gescheiden riolering). Het gescheiden aanleveren van te lozen regenwater en afvalwater op het gemeentelijk rioolstelsel en het verwerken van overtollig regenwater op het eigen perceel wordt door de gemeente en het waterschap gestimuleerd. Bij knelpunten met betrekking tot wateroverlast en bij rioolvervangingsprojecten waarbij gemengde riolering wordt vervangen door gescheiden riolering, kan de gemeente het lozen van hemelwater op het vuilwater of gemengde riool verbieden op grond van bestemmingsplan, hemel- en grondwaterverordening of omgevingsplan (vanaf 1-1-2022). Vooralsnog houden we de trits 'stimuleren-faciliteren-afdwingen' aan. Er wordt zoveel mogelijk integraal gewerkt. Hiermee zorgen we voor afstemming met andere opgaven: in de planning van werkzaamheden, in de plannen zelf en in de uitvoering van werkzaamheden. Vooral voor de Transitievisie Warmte verwachten we dat afstemming en integraal werken belangrijk is.
Hemelwater bij nieuwbouw Bij nieuwbouwsituaties zamelt de gemeente in principe geen regenwater in. De eigenaar van gebouwen en percelen verwerkt het regenwater zelf binnen de perceelgrens, tenzij dat technisch onmogelijk is of er zwaarwegende maatschappelijke gronden zijn om hiervan af te
20 (170
Visie
sweco
2
wijken (vooral als het gaat om doelmatigheid). Voor extreme neerslaggebeurtenissen wordt voorzien in een overloop naar de openbare ruimte. Bij uitbreiding of vernieuwing van bebouwing zamelt de gemeente geen regenwater in. De eigenaar van gebouwen en percelen verwerkt het regenwater zelf binnen de perceelgrens, tenzij dat technisch onmogelijk is. Voor extreme neerslaggebeurtenissen (bij meer dan 60 mm in een uur) wordt voorzien in een overloop naar de openbare ruimte. Bij herinrichting van het openbaar gebied zal regenwater, zoveel als mogelijk is, worden geïnfiltreerd in de bodem. We hanteren een bergingsnorm van 60 mm in een uur. Hemelwater in het buitengebied In het buitengebied zamelt de gemeente geen regenwater in. Dit geldt zowel voor bestaande bouw als (ver)nieuwbouw. De eigenaar van gebouwen en percelen verwerkt zijn regenwater zelf op het eigen terrein of voert het in overleg met het waterschap af naar het oppervlaktewater of loost het in overleg met de gemeente in de bodem. 3.5 Beleid: grondwater Het algemene uitgangspunt dat de gemeente hanteert, is dat eigenaren van gebouwen en percelen zelf verantwoordelijk zijn voor de verwerking van overtollig grondwater, tenzij dit in het belang van de leefbaarheid of volksgezondheid niet haalbaar en niet doelmatig is. Dit geldt specifiek voor de bebouwde omgeving. Hierbij wordt geen onderscheid gemaakt naar gebiedstypen.
De zorgplicht geldt dus ook voor de gemeente zelf als gebouw- en perceeleigenaar. Het lozen van grondwater op het riool is in principe niet toegestaan. De gemeente heeft ook oog voor de kwaliteit van het grondwater en zet zich in om die in ieder geval niet te laten verslechteren. Bij bijvoorbeeld afkoppelen wordt hier ook rekening mee gehouden. De gemeente is verantwoordelijk voor het nemen van maatregelen in de openbare ruimte om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstanden voor de aan die grond gegeven bestemming zo veel mogelijk te voorkomen (artikel 3.6 Waterwet, artikel 2.16, lid 1a-2 Ow). Althans, voor zover de maatregelen doelmatig zijn en niet tot de zorg van het waterschap of de provincie behoren. Dit is vooral kwantitatief gericht. Vaak zal het gaan om het aanbieden van inzamelvoorzieningen voor overtollig grondwater. Als de gemeente inzamelt, is ze ook verantwoordelijk voor de verdere verwerking van het grondwater. Ook is zij aanspreekpunt bij grondwaterproblemen: zij heeft de regie bij het onderzoeken van oorzaken en oplossingen.
Onder structurele gevolgen verstaat de gemeente: • Wederkerende (tenminste jaarlijks) te hoge grondwaterstand (indicatief houden we aan dat de grondwaterstand ongeveer 0, 7 meter onder maaiveld moet zijn) en deze stand gedurende ten minste drie jaar (geen incident); • Én er zijn meldingen over structurele nadelige gevolgen van de grondwaterstand.
21 (17)
Visie
•
swEco ?5
Onder nadelige gevolgen van grondwaterstanden verstaat de gemeente: • Significante belemmering van het normale gebruik van de bestemming zoals vastgelegd in het bestemmingsplan/omgevingsplan; • Óf chronische gezondheidsklachten; • Óf schade aan gebouwen of infrastructuur. Dit kan dus ook gaan over te lage grondwaterstanden. Het gevolg van bovenstaande afwegingen en daarmee invulling van de zorgplicht kan zijn dat de gemeente juridisch bindende regels opneemt in het omgevingsplan over het wel/niet infiltreren van regenwater. Naast de kwantiteit van het grondwater is ook de kwaliteit belangrijk. Vanuit de Drinkwaterwet heeft ook de gemeente hier een rol in. Er bevindt zich een drinkwaterwinning op de Mookerheide ten oosten van Mook. Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) heeft hier een vergunning om jaarlijks 1 miljoen m3 water te onttrekken uit het ondiepe watervoerende pakket. Om deze winning heen bevindt zich een grondwaterbeschermingsgebied en een boringsvrije zone. Meer informatie over deze winning is te vinden in het gebiedsdossier van Provincie Limburg. 3.6 Beleid: oppervlaktewater We beheren samen met het Waterschap het watersysteem. We proberen samen wateroverlast, overstromingen en waterschaarste tot een minimum te beperken.
We beschermen en verbeteren de chemische en ecologische kwaliteit van die watersystemen en de vervulling van de aan die watersystemen toegekende maatschappelijke functies. Oppervlaktewateren zijn belangrijk om hemelwater op te vangen en af te voeren. Daarom zien we de door ons beheerde oppervlaktewateren in veel gevallen als onderdeel van onze hemelwater-zorgplicht.
22 (17)
Plan ,mee
• ' r
'I
• I
tu I ■
y I
■I ■
I
I
I
■
•
-
H
II
I
I I
f
r
. .r.
■
I
I
I
,•
.
L
±4 I
"
T
'
II
r
,1•
hr, rul
J
■•
t'
I
II II
■ ■
I I
I
-
'\
L'
II
-
-
..,....
l.4
.-
t ,I
L
'-"
I
"1
1
pp
■
■
;-
j
r I
4
I .__
I
4
I
I ·"
I
lt¢i I
II
.
.%, ■
. , ·r II
■
( I
■
II
I
- J.
1
I
•
I • I I I ◄
I
I I
«,
id
I
y
'II [
I 11•.~ r: • -··•I~ I I'
4:'
• swEco
Plan
4
Wie doet wat
4.1
Gemeentelijke zorgplicht
Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor een goede invulling van onze gemeentelijke watertaken. En omdat riolering niet op zichzelf staat, maar onderdeel is van onze gemeentelijke infrastructuur, stemmen we ons beleid af met andere overheden. Zoals in de Wet milieubeheer is aangegeven, zijn dat in ieder geval de beheerder van de zuiveringen waarop we het door ons ingezamelde (afval)water lozen en de beheerder van de oppervlaktewateren waarop wordt geloosd. Voor onze gemeente is dat Waterschap Limburg.
Zorgplicht waterbeheer: Wie heeft welke verantwoordelijkheid?*
Provincie
wm= wet milieubeheer wtw= waterwet
• Toezichthoudende rol op waterschappen (gw 133) • Bevoegd gezag bij: (1) industriêle onttrekkingen vanaf 150.000 m3 per jaar(2) bodemenergiesystemen en (3) onttrekkingen voor de openbare drinkwater-
voorziening (wlw6.4)
sweco
wonw = woningwet gw=grondwet
Waterschap
Gemeente Burger • Verantwoordelijk voor hemel- en grondwater op eigen terrein (wtw35&36) Verantwoordelijk voor onderhoud eigen pand en terrein tot perceelgrens (wonw la)
-
Zorgplicht voor de inzameling en transport van stedelijk afvalwater (wm 10 33) •
Zorgplicht voor de doelmatige verwerking van hemelwater (wtw 3.5)
•
Zorgplicht voor de doelmatige verwerking van grondwater bij structureel nadelige gevolgen (wtw 3 6)
0 000°
Zuivering stedelijk afvalwater (wtw34) •
Waterkwaliteit en waterkwantiteitbeheer (wtw2.1) Bevoegd gezag bij onttrekkingen tot 150 000 m?per jaar (wtw 6.4)
•
Opstellen en bijhouden legger (vtw5.1)
•
Beheeropperlakte-& grondwaterpeil(wtw 5.2)
0
Figuur 4. 1 Visualisatie zorgplichten waterbeheer per overheidsinstantie
4.2 Samenwerking We werken binnen de gemeentelijke organisatie samen met andere sectoren in de openbare ruimte, bijvoorbeeld de afdelingen wegen en openbaar groen. Met de komst van de Omgevingswet (verwacht per 1 december 2022) wordt die samenwerking alleen maar belangrijker. Integraal werken is het devies en dat betekent ook participatie en afstemming.
24(17)
Plan
• swEco
De waterketen houdt zich niet aan bestuurlijke grenzen. Daarom zoeken we de samenwerking op met omliggende gemeenten. Waterpanel Noord (WPN) is een samenwerkingsverband tussen 15 gemeenten, Waterschap Limburg, Waterschapsbedrijf Limburg en Waterleidingmaatschappij Limburg. Eén van de doelen van deze samenwerking is het verminderen van de kwetsbaarheid. De deelnemende partijen zijn: Gemeente Beesel, Gemeente Bergen, Gemeente Echt-Susteren, Gemeente Gennep, Gemeente Horst aan de Maas, Gemeente Leudal, Gemeente Maasgouw, Gemeente Mook en Middelaar, Gemeente Nederweert, Gemeente Peel en Maas, Gemeente Roerdalen, Gemeente Roermond, Gemeente Venlo, Gemeente Venray, Gemeente Weert, Waterleidingmaatschappij Limburg (WML), Waterschap Limburg en Waterschapsbedrijf Limburg (WBL). Waar mogelijk en zinvol voeren we samen onderzoek uit, wisselen we kennis uit en voeren we operationele werkzaamheden samen uit. In 2020 hebben we het Waterketenplan opgesteld waarin we onze ambities en een uitvoeringsprogramma hebben beschreven. Ook werken we binnen Waterpanel Noord samen aan klimaatadaptatie. 4.3
Wat verwachten we van inwoners en bedrijven
Een groot deel van het gemeentelijke gebied is niet in handen van de overheid. Daarom is klimaatadaptatie, waaronder het tegengaan van wateroverlast, een gezamenlijke verantwoordelijkheid van burgers, bedrijven, gemeente en waterschap. De overheden kunnen niet alles oplossen. Perceeleigenaren hebben een belangrijke rol in de verwerking van hemelwater dat op hun eigen terrein valt. Dat is ook wettelijk onderkend door de eigen verantwoordelijkheid die in de Waterwet (artikel 3.5 en 3.6) is opgenomen. Uitgangspunt is dat de perceeleigenaar de neerslag die op zijn perceel valt, zelf verwerkt. Als dat redelijkerwijs niet kan, zijn wij als gemeente aan zet. Wij kunnen veel regelen en sturen in het functioneren van de riolering, maar we kunnen niet alles zelf uitvoeren. Inwoners en bedrijven hebben ook een belangrijke invloed op het functioneren. Wij willen zo min mogelijk extra regels en verplichtingen aan inwoners en bedrijven opleggen, maar wil wel dat zij bijdragen aan het goed laten functioneren van de riolering. Wij verwachten: 1.
Dat inwoners en bedrijven het riool en IBA's (Individuele Behandeling van Afvalwater) verstandig gebruiken;
2.
Dat rioolaansluitingen zorgvuldig worden aangelegd en onderhouden;
3.
Dat inwoners en bedrijven hemelwater zelf opvangen en bergen als dat redelijkerwijs mogelijk is; Dat hinder (water-op-straat) vaker, binnen marges, wordt geaccepteerd;
4. 5.
Dat inwoners en bedrijven bij grondwateroverlast controleren of hun woning of bedrijf voldoende waterdicht is.
25 (17)
•
Plan
sweco
Zorgplicht lozers (burgers en bedrijven) In het Besluit lozing afvalwater huishoudens (Blah) en het Activiteitenbesluit zijn zogenaamde zorgplichtbepalingen opgenomen die zich richten op de lozers op riolering. Het Blah bevat een zorgplichtbepaling die is gericht op het voorkomen van nadelige gevolgen voor het milieu door maatregelen te treffen (art. Besluit lozing afvalwater 4). Dit betreft ook de bescherming van de doelmatige huishoudens artikel 4 lid 1: werking van de voorzieningen voor het beheer van Degene die loost en weet of afvalwater (waaronder riolering) en het doelmatig beheer redelijkerwijs had kunnen weten dat van afvalwater (Blah artikel 4 lid 2). door het lozen nadelige gevolgen voor het milieu ontstaan of kunnen ontstaan, die niet of onvoldoende worden voorkomen of beperkt door naleving van de bij of krachtens dit besluit gestelde voorschriften, voorkomt die gevolgen of beperkt die voor zover voorkomen niet mogelijk is en voor zover dit redelijkerwijs van hem kan worden gevergd.
Volgens de toelichting op het Blah betekent deze zorgplicht onder meer dat bij een gescheiden rioolstelsel de beide afvalwaterstromen op het goede stelsel moeten aansluiten. Dit met het oog op de doelmatige werking van de stelsels. Ook het doorspoelen van toiletdoekjes of frituurvet is in strijd met de zorgplicht. Toiletdoekjes horen in de vuilnisbak en frituurvet moet worden gerecycled of ook met het vaste afval worden weggegooid. Ook hoort hemelwater niet op mechanische riolering te worden geloosd, dat verstoort de werking. De zorgplichtbepaling geeft de gemeente de mogelijkheid maatwerkvoorschriften vast te stellen voor de te nemen maatregelen of om rechtstreeks handhavend op te treden. Net als het Blah bevat het Activiteitenbesluit een zorgplichtbepaling (art. 2.1). De zorgplichtbepaling voor afvalwaterlozingen op de riolering komt neer op:
• de bescherming van de doelmatige werking van de voorzieningen voor afvalwaterbeheer (zoals de openbare riolering); •
doelmatig afvalwaterbeheer.
In de Omgevingswet komen deze zorgbepalingen terug.
26 (17)
Programma ■ ■ L
f
hu
t.
]
.
■
to hi I
-.
a
I
L
I
.r',
#
r-
r,I I
.
. I
e.
-U-7E
r
I
- 11
9
I
~ i'
4
a
" ' Er-gil s
I
r-I
f
'k
.' /I
' I hi Il,
-·
,4
I
Ml
'-
'I
, d+
r'
5 - .. _. 7;''r s ii
II
dr}
al
e l
f,
Il
1r,
1
I
I
I I
t
k. ,
I
''
I
"
"M
Il
-
,
,·,
Il
I
• swco ?
Programma
5
Wat hebben we
5.1 Totaaloverzicht aanwezige voorzieningen Binnen de gemeente beheren we meerdere voorzieningen met betrekking tot waterbeheer en riolering. De kenmerken per object zijn weergegeven in tabel 5-A. Tabel 5-A Overzicht aanwezige voorzieningen Onderdeel Vrijvervalriolering: -Gemengd - Droogweerafvoer (DWA) - Hemelwaterafvoer (HWA) - Duikers Totaal vrijvervalriolering
aantal 41,5 14,2 9,0 0,3 64,9
eenheid km km km km km
Onderdeel Bergbezinkleidingen Druk-/persleiding Gemalen Mini-gemalen (pompunits) I nfiltratiekolken Wadi's Infiltratiekoffers
aantal 2 17,6 11 86 111 1.700 500
eenheid stuks km stuks stuks stuks m? m?
Vrijvervalriolering is het meest omvangrijke deel van de riolering, ongeveer 73%. De laatste jaren is er steeds minder riolering aangelegd in Mook en Middelaar, Zie Figuur 5.1. Van een aanzienlijk deel van de riolering is het aanlegjaar onbekend. Het merendeel hiervan is waarschijnlijk afkomstig van voor 1970. De rioleringsgegevens zijn opgenomen in beheersysteem OBSURV. Figuur 5.2 toont een kaart waarop is aangegeven wat voor type riolering waar te vinden is.