8. 2022 Gewaarmerkte jaarrekening Gemeente Mook & Middelaar
Tekst van het document
Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen
De mogelijkheid tot belastingheffing is verankerd in de Gemeentewet (Gw). Hieronder vindt u een opsomming van alle belastingen die geheven mogen worden, onderverdeeld in belastingen die in 2022 daadwerkelijk geheven zijn en belastingen die niet door Mook en Middelaar opgelegd worden. Van belastingen die geheven worden, is door de raad een belastingverordening vastgesteld. Een meer uitgebreide toelichting op de diverse belastingen vindt u terug in de Programmabegroting 2022. Belastingen/heffingen in Mook en Middelaar • Onroerende-zaakbelastingen (art. 220 Gw); ozb eigenaren woningen; ozb eigenaren niet-woningen; ozb gebruikers niet-woningen; • Baatbelasting (t/m 2023) (art. 222 Gw); • Forensenbelasting (art. 223 Gw); • Toeristenbelasting (art. 224 Gw); Landtoeristenbelasting; Watertoeristenbelasting; • Hondenbelasting (art. 226 Gw); • Precariobelasting (art. 228 Gw); • Rioolheffing (art. 228a Gw); • Leges (art. 229 Gw). • Reinigingsrecht bedrijven (art. 229 Gw); • Afvalstoffenheffing (art. 15.33 Wet Milieubeheer) Belastingen/heffingen die niet geheven worden • Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten (zoals woonboten) (art. 221 Gw) • Parkeerbelasting (art. 225 Gw) • Reclamebelasting (art. 227 Gw)
64
Jaarstukken 2022 Benchmark lokale lasten De benchmark lokale lasten vergelijkt voor alle gemeenten binnen een provincie de hoogte van de woonlasten voor meerpersoonshuishoudens met een koopwoning. De woonlasten zijn de som van de gemiddeld betaalde ozb, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing minus een eventuele heffingskorting. Volgens de Coelo Atlas van de lokale gemeenten 2022 bedragen de gemiddelde woonlasten in Limburg voor een meerpersoonshuishouden en eigen woning € 947. De woonlasten voor Mook en Middelaar zitten boven het gemiddelde met een bedrag van € 959. Voor huurders zitten we echter onder het gemiddelde (zie verder hieronder). Kostendekkendheid Sinds het begrotingsjaar 2017 moet er in de paragraaf lokale heffingen bij de Programmabegroting inzicht worden gegeven in de mate van kostendekkendheid per heffing. Hierbij mogen op begrotingsbasis de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrijden voor wat betreft heffingen en rechten. Dit geldt voor de rioolheffing, de afvalstoffenheffing/reinigingsrecht en de leges. Vanaf de Jaarstukken 2022 wordt dit overzicht ook verstrekt op basis van realisatiecijfers, met uitzondering van de leges. De kostendekkendheid van de leges wordt vermeld vanaf 2023. Een eventuele over- of onderdekking heeft geen invloed op de tarieven.
De tarieven zijn en worden gebaseerd op de geraamde grondslagen en de geraamde belastingopbrengsten conform een begroting. De realisatie dient alleen als aanvullende informatie en in de toekomst voor een trendlijn.
Bedragen x € 1.000 Raming €
Realisatie €
382
446
Inkomsten taakveld
-3
-77
Netto kosten taakveld
379
370
Toe te rekenen kosten
379
370
Overhead
86
86
Btw in het kader van het Btw-compensatiefonds
53
53
Totale kosten
518
509
Opbrengst heffingen
518
509
Dekkingspercentage
100%
100%
Berekening kostendekkendheid rioolheffing
Kosten taakveld
Bedragen x € 1.000 Raming €
Realisatie €
Kosten taakveld
605
754
Inkomsten taakveld
-82
-82
Netto kosten taakveld
523
671
Toe te rekenen kosten
523
671
Overhead
163
163
Btw in het kader van het Btw-compensatiefonds
119
119
Berekening kostendekkendheid reinigingsheffingen
65
2.1. Jaarverslag Totale kosten
806
954
Opbrengst heffingen
806
801
Dekkingspercentage
100%
84%
De kosten van afvalinzameling zijn fors gestegen, waardoor het dekkingspercentage daalt. Voor 2023 is de raming aangepast naar de meest actuele stand. Bedragen x € 1.000 Raming €
Realisatie €
Kosten taakveld
p.m.
p.m.
Inkomsten taakveld
p.m.
p.m.
Netto kosten taakveld
p.m.
p.m.
Toe te rekenen kosten
p.m.
p.m.
Overhead
p.m.
p.m.
Btw in het kader van het Btw-compensatiefonds
p.m.
p.m.
Totale kosten
p.m.
p.m.
Opbrengst heffingen
p.m.
p.m.
Dekkingspercentage (maximaal)
100%
p.m.
Berekening kostendekkendheid leges (vanaf 2023)
Het dekkingspercentage van de leges wordt vermeld vanaf 2023.
Aanduiding van de lokale belastingdruk
a. Tarieven In onderstaand overzicht treft u de tarieven aan inzake de belastingen over de jaren 2020 t/m 2022. De tarieven over 2022 zijn op 16 december 2021 door de raad vastgesteld. Belastingtarieven
2020
2021
2022
Algemene inflatiecorrectie
1,53%
2,05%
1,50%
- tarief woningen eigenaren
0,1409%
0,1500%
0,1413%
- tarief niet-woningen eigenaren
0,2476%
0,3140%
0,3115%
- tarief niet-woningen gebruikers
0,1980%
0,2511%
0,2397%
-
0,2727%
0,2768%
143,00
-
-
Onroerende zaakbelastingen:
Forensenbelasting: - tarief van de woz-waarde (vanaf 2021) - klasse I (van € 0 tot € 50k)
66
Jaarstukken 2022 Belastingtarieven
2020
2021
2022
- klasse II (van € 50k tot € 150k)
269,00
-
-
- klasse III (van € 150k tot € 250k)
539,00
-
-
- klasse IV (van € 250k tot € 350k)
811,00
-
-
- klasse V (van € 350k tot € 450k)
1.082,00
-
-
- klasse VI (vanaf € 450k)
1.353,00
-
-
1,05
1,07
1,07
- 1e hond
55,56
56,64
57,48
- extra honden per hond
79,92
81,48
82,68
- tarief kennel
387,60
395,04
400,92
Rioolheffing
162,00
164,68
132,78
- afvalstoffenheffing (vastrecht woningen)
143,00
148,80
149,76
- reinigingsrecht (vastrecht niet-woningen)
71,50
74,40
74,88
- variabel tarief pmd
0,00
0,00
0,00
- variabel tarief gft
0,09
0,11
0,11
- variabel tarief restafval
0,28
0,31
0,31
Toeristenbelasting
Hondenbelasting:
Reinigingsheffingen:
Belastingdruk Mook en Middelaar Lastendruk De belastingaanslagen voor onroerende-zaakbelastingen (ozb), rioolrechten en afvalstoffenheffing, vormen de lastendruk vanwege gemeentelijke heffingen. De gehanteerde kengetallen zijn: • • •
Een gemiddelde woningwaarde van € 324k ten behoeve van de ozb (bron CBS); Een gemiddeld voorlopig ingezameld/gestort gewicht van 147 kg GFT en 231 kg restafval per huishouding per jaar (totaal 378 kg) (bron CBS); Eén rioolaansluiting.
De gemiddelde lastendruk over de jaren 2019-2022 bedroeg (bedragen in euro’s). Bedragen in € Lastendruk Gemiddelde woningwaarde
2019
2020
2021
2022
293.000
310.000
325.000
349.000
373 kg (142 kg gft en 231 kg rest)
379 kg (147 kg gft en 232 kg rest)
385 kg (161 kg gft en 224 kg rest)
383 kg (160 kg gft en 223 kg rest)
- Ozb
368
434
488
493
- Rioolheffing
237
162
165
133
Afval per huishouden
Eigenaar woning:
67
2.1. Jaarverslag Lastendruk
2019
2020
2021
2022
- Afvalstoffenheffing
218
221
236
236
Totaal
823
817
889
862
114%
113%
123%
120%
Afvalstoffenheffing
218
221
236
236
Totaal
218
221
236
236
110%
113%
119%
119%
Index (2011 = € 720 = 100%)
Huurder:
Index (2011 = € 198 = 100%)
Gemiddelde stijging per jaar tussen 2011 en 2022: 1,8% per jaar voor eigenaren en 1,7% voor huurders. Belastingdruk andere gemeenten COELO onderzoekt jaarlijks de woonlasten per huishouden. Naast de drie belastingen ozb, afvalstoffenheffing en rioolheffing houdt Coelo ook rekening met een eventuele heffingskorting. In onderstaande tabel zijn van een aantal buurgemeenten de woonlasten 2022 per gemeente weergegeven.
Bedragen x € 1 Mook en Middelaar
Gennep
Heumen
Cuijk
Gemidd. Limburg
Eenpersoonshuishouden
904
793
880
759
881
Meerpersoonshuishouden
959
855
948
828
947
Rangnummer *)
233e
101e
220e
72e
Eenpersoonshuishouden
205
256
157
288
330
Meerpersoonshuishouden
261
318
225
356
394
Rangnummer *)
29e
72e
9e
103e
Lastendruk 2022 Eigenaar-bewoner
Huurder
*) voor huurders alleen afvalstoffenheffing
Bron: Coelo (www.coelo.nl)
Kwijtscheldingsbeleid
Voor belastingplichtigen met lage inkomens bestaat de mogelijkheid van een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de geheven belasting. Kwijtschelding is mogelijk voor afvalstoffenheffing en rioolheffing. In 2022 is voor € 20k kwijtschelding verleend.
68
Jaarstukken 2022
2.1.15. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Portefeuillehouder Wethouder Herings Wettelijk kader Begroting Deze paragraaf bevat op grond van artikel 11 BBV ten minste: • een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; • een inventarisatie van de risico's; • het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's; • een kengetal voor de: - netto schuldquote; - netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; - solvabiliteitsratio; - grondexploitatie; - structurele exploitatieruimte; - belastingcapaciteit. Op grond van artikel 18 ‘Financiële verordening gemeente Mook en Middelaar 2019’ hoeven er, naast de wettelijk verplichte onderdelen, geen aanvullende gegevens vermeld te worden in deze paragraaf. Jaarverslag Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen.
Weerstandscapaciteit
De weerstandscapaciteit is de hoeveelheid aan middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om onvoorziene kosten te dekken. In de gemeente Mook en Middelaar wordt de weerstandscapaciteit bepaald door de hoogte van de 'geblokkeerde' algemene reserve. De onvoorziene uitgaven, de onbenutte belastingcapaciteit en de stille reserves worden buiten beschouwing gelaten.
Algemene reserve De algemene reserve, zoals bedoeld in artikel 43, lid 1, letter a BBV, is onderverdeeld in twee afzonderlijke reserves: de (geblokkeerde) Algemene reserve en de Vrij Besteedbare Reserve. De (geblokkeerde) Algemene reserve wordt volledig aangemerkt voor het opvangen van financiële risico's; daarom wordt het volledig tot het weerstandsvermogen gerekend. De (geblokkeerde) Algemene reserve bedraagt sinds 2017 € 2 miljoen.
Risico's
Tegenover de weerstandscapaciteit staan risico’s, die niet of niet geheel gedekt zijn en van substantieel belang (kunnen) zijn. De risico's betreffen risico's waarvoor geen (andere) maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Als een risico zich voordoet komen de financiële gevolgen niet ten laste van het rekeningresultaat, maar worden ze gecompenseerd door de Algemene reserve. De waarschijnlijkheid dat een risico zich voordoet wordt onderverdeeld in een van vijf categorieën: • Zeer laag (10%), • Laag (25%),
69
2.1. Jaarverslag • • •
Midden (50%), Hoog (75%), Zeer hoog (90%).
De risico's worden op chronologische volgorde weergegeven in de p&c-boekwerken. De Jaarstukken 2022 worden behandeld ná de Programmabegroting 2023. De risico's in de Jaarstukken 2022 worden afgeleid van de meest recente risico's zoals vermeld in de Programmabegroting 2023 en zijn daar waar nodig aangepast aan de stand per eind 2022. De maatregelen kunnen zijn: accepteren, reduceren, elimineren of overdragen/verzekeren.
Nr STR/INC
Categorie Toelichting risico Soort maatregel Kwantificering risico
1
Verbonden partijen
INC
2
Accepteren
Verbonden partijen
INC
3
Accepteren
Juridische zaken
INC
Accepteren
Toelichting maatregel RisicoKans% inschatting
Berekende omvang risico
MGR MGR Uitgangspunt is dat de MGR zelf geen Het ingeschatte weerstandsvermogen van weerstandsvermogen opbouwt, maar dat de MGR wordt 'doorgeschoven' naar de deelnemende gemeenten hiermee deelnemende gemeenten. rekening houden. Voor de MGR bedraagt ons aandeel voor 2022 € 65k. € 65k Midden 50% € 32,5k
Aandelenkapitaal NV's en BV's Het risico en daarmee de aansprakelijkheid voor de aandeelhouders is beperkt tot de hoogte van het nominale aandelenkapitaal in de vennootschappen (art. 2:81 BW). € 439k
Periodiek wordt beoordeeld of we blijven deelnemen in het aandelenkapitaal van de diverse vennootschappen.
Laag
Proceskosten Proceskosten zijn kosten voor juridische bijstand en griffierechten die de gemeente moet betalen aan de wederpartij als de gemeente een rechtszaak verliest en ze komen incidenteel voor. € 200k
70
25%
€ 109,75k
Door intern de juiste procedures te doorlopen en onze besluiten goed te motiveren, wordt de kans op het verliezen van rechtszaken verminderd, maar nooit helemaal weggenomen.
Zeer laag
10%
€ 20k
Jaarstukken 2022 Nr STR/INC
Categorie Toelichting risico Soort maatregel Kwantificering risico
4
Archief
INC
5
Accepteren
Onderwijs
INC
Reduceren
Toelichting maatregel RisicoKans% inschatting
Berekende omvang risico
Archief / Informatiebeheer Archief / Informatiebeheer Het te bewaren (papieren) archief is op De ontwikkelingen worden blijvend huurbasis ondergebracht bij het Regionaal gemonitord en daar waar nodig financieel Archief Nijmegen. vertaald. De archieffunctie krijgt een nieuwe plaats in de digitale samenleving. Centraal staat wat er nodig is om digitale overheidsinformatie beter duurzaam toegankelijk te houden voor de samenleving en de overheden zelf. Ook raken de doelen en ambities van de archiefsector steeds meer verbonden met die van de I- en ICT-ontwikkelingen. We zijn bijvoorbeeld verplicht aan te sluiten op het e-depot (digitaal te bewaren archieven). Het koppelen van systemen en centraal beheren van informatie is de basis om informatie op een juiste manier te kunnen ontsluiten. Voor onze inwoners komt dit bijvoorbeeld tot uiting in de digitale dienstverlening via de website. De toekomst vraagt dat we ons informatielandschap weloverwogen inrichten mede in relatie tot informatiebeveiliging. Deze ontwikkelingen hebben budgettaire consequenties. € 150k Zeer hoog 90% € 135k
Het Kandinsky-college in Molenhoek is een permanente nevenvestiging onder bestuur van de Scholengroep Nijmegen. De gemeente is op grond van de Wet Voortgezet Onderwijs verantwoordelijk voor (vervangende) nieuwbouw, herstel van constructiefouten, herstel van schade. Voor dit laatste is een opstal- en inboedelverzekering afgesloten.
€ 120k
71
De huisvesting van onderwijsgebouwen behoort tot de gemeentelijke zorgplicht. Er is nieuwe regelgeving op komst die gemeenten daarin een nog bredere verantwoordelijkheid zal geven. Uit kwalitatieve onderzoeken is gebleken dat het Kandinsky-college slecht scoort. De komende jaren zal een besluit genomen moeten worden over renovatie of vervangende nieuwbouw. Het daarvoor In het investeringsplan 20202023 opgenomen krediet is in de zomerrapportage 2021 opgeschoven naar 2025. Naar verwachting zal in de tussenliggende tijd een wetswijziging van kracht worden die nadere inzichten gaat geven in de verantwoordelijkheden van schoolbesturen en gemeenten en de financiële middelen hiervoor. Midden 50% € 60k
2.1. Jaarverslag
Nr STR/INC
Categorie Toelichting risico Soort maatregel Kwantificering risico
6
Dividend
INC
7
Accepteren
Dividend
INC
8
Accepteren
Haven
INC
9
Accepteren
Haven (bouwkundig)
INC
Reductie
Toelichting maatregel RisicoKans% inschatting
BNG Van de BNG ontvangen wij o.b.v. ons aandelenbezit jaarlijks dividend over het afgelopen jaar. Het beleid van de BNG is om 25% van de nettowinst uit te keren aan de aandeelhouders. De verwachte dividenduitkering à € 157k (conform begrotingsbrief provincie) is structureel opgenomen in de begroting, echter het is een risico of het geraamde bedrag aan inkomsten ook daadwerkelijk wordt ontvangen. € 157k
Berekende omvang risico
Het te ramen bedrag voor de dividendopbrengst van de BNG wordt bepaald op hetgeen de Provincie in haar jaarlijkse begrotingsbrief vermeldt. Als hiervan wordt afgeweken, moet hiervoor een goede verklaring zijn. Het is altijd mogelijk dat (een deel van) de geraamde dividendbaten niet gerealiseerd worden. Dit risico wordt laag ingeschat en acceptabel bevonden.
Laag
25%
€ 39,25k
Wij zijn aandeelhouder van Enexis, dat de infrastructuur van de energievoorziening in bezit heeft. Daarnaast zijn wij aandeelhouder in enkele kleinere vennootschappen die zijn opgericht bij de verkoop van Essent. In de begroting is rekening gehouden met een dividendopbrengst van € 90k. € 90k
Het te ramen bedrag voor de dividendopbrengst van Enexis wordt bepaald op hetgeen de Provincie in haar jaarlijkse begrotingsbrief vermeldt. Als hiervan wordt afgeweken, moet hiervoor een goede verklaring zijn. Het is altijd mogelijk dat (een deel van) de geraamde dividendbaten niet gerealiseerd worden. Dit risico wordt laag ingeschat en acceptabel bevonden. Laag 25% € 22,5k
Dichtslibben haven mede als gevolg van Wij hebben geen invloed op externe extreme hoogwaterstanden. Geschatte factoren, zoals waterstanden, kosten herstel €125k. De exacte kosten stroomsnelheden en mate van eventueel voor het opslaan van het slib worden dichtslibben. Dit risico valt hierdoor onder bepaald door het tijdstip van baggeren en de categorie ‘Accepteren’. de opslagcapaciteit. € 125k Midden 50% € 62,5k
Er is momenteel geen onderhoudsplan Het op te stellen onderhoudsplan aan de voor de bouwkundige staat van de haven. passantenhaven kan worden gekoppeld Er zijn ook geen middelen beschikbaar om aan de integrale visie voor de ontwikkeling eventueel onderhoud te plegen aan de en inrichting van het gebied Maasbouwkundige staat van de haven. Zie ook oever(zone), die naar verwachting de de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. komende jaren op het programma zal De kosten worden als stelpost geraamd op staan. Hierna kan het risico afgebouwd of € 500k. Nadat er een onderhoudsplan is verwijderd worden. opgesteld en de dotatie aan de voorziening voor groot onderhoud structureel in de begroting is opgenomen, kan dit risico verwijderd worden. Naar verwachting gebeurt dit in 2024 of 2025. € 500k Laag 25% € 125k
72
Jaarstukken 2022 Nr STR/INC
Categorie Toelichting risico Soort maatregel Kwantificering risico
10
Sociale woningbouw
INC
11
Accepteren
Starterslening
INC
12
Accepteren
UPW
INC
Accepteren
Toelichting maatregel RisicoKans% inschatting
Berekende omvang risico
Woningbouwcorporaties sluiten voor het Per 31 december 2022 staat er voor de uitvoeren van hun taak veelal leningen af sociale woningbouw een bedrag aan waarbij de gemeente gevraagd wordt om leningen uit van ongeveer € 10,7 miljoen als achtervang te dienen. Hiermede wordt (restant schuld) op een hoofdsom van bereikt dat de geldgever met een lagere € 17,4 miljoen. Wij kwantificeren het risico rentevergoeding genoegen neemt omdat op 10% van de omvang van de leningen. de gemeente als achtervang een zekere Het risico dat er daadwerkelijk een beroep debiteur is. Sinds een aantal jaren is het gedaan wordt op de gemeente is Waarborgfonds Sociale Woningbouw minimaal. (WSW) in het leven geroepen, dat de functie van de gemeente overneemt en waardoor de woningbouwcorporaties met slechts één instituut te maken hebben en de zekerheid voor de gemeenten groter is. Bestaande leningen blijven tot aan het einde van de looptijd nog gewoon bij de gemeenten als achtervang-instituut. Door het WSW is de veiligheid nu nog beter geborgd. € 1.070k Zeer laag 10% € 107k
In de raad van april 2010 is de De gemeente dient in dit fonds maximaal Verordening starterslening vastgesteld. € 130.000 te storten. De provincie Limburg Hierbij is tevens een fonds in het leven stort vervolgens maximaal een drievoudig geroepen waarop starters op de bedrag in het fonds (dus aandeel woningmarkt een beroep kunnen doen gemeente 25%, aandeel provincie 75%). voor het aantrekken van een lening. Deze De lener dient vervolgens de lening lening wordt verstrekt onder bepaalde volgens de bepalingen uit de verordening voorwaarden en tot een maximum bedrag af te lossen aan de kredietverstrekkers. tegen gunstige condities. Bij het Startersleningen lopen via de SVn. vaststellen van de Jaarstukken 2014 is door de raad besloten om het plafond van de starterslening te verhogen naar € 130k. € 130k Laag 25% € 32,5k
Om in aanmerking te komen voor de Uitgangspunt is 100% kosten t.o.v. de vangnetregeling moet aan enkele ontvangen bijdragen van het Rijk. Het voorwaarden worden voldaan. Het tekort eigen risico onder de vangnetuitkering moet meer bedragen dan 7,5% van de wordt geaccepteerd als risico. Jaarlijks definitief toegekende uitkering en het wordt de stand van zaken m.b.t. het eigen tekort over de voorgaande drie jaren risico / mogelijke aanvraag voor de (inclusief het jaar van de definitieve vangnetuitkering, voorgelegd aan de raad. beschikking) moet gecumuleerd ook meer bedragen dan 7,5%%. Het eigen risico bedraagt 7,5% van het rijksbudget ad (gemiddeld) € 1,4 miljoen. € 105k Midden 50% € 52,5k
73
2.1. Jaarverslag
Nr STR/INC
Categorie Toelichting risico Soort maatregel Kwantificering risico
13
ICT / Cybersecurity
INC
14
Accepteren
Inflatie / kostenstijging
INC
Accepteren
Toelichting maatregel RisicoKans% inschatting
Berekende omvang risico
Cyberrisico's zijn een voortdurend ICT is in beheer bij iRvN die al veel evoluerend risico geworden voor zaken geregeld hebben om organisaties en samenlevingen die cyberrisico's zo veel mogelijk te actief moeten worden beheerd. Met voorkomen/te verminderen. Het is een toename in werken op afstand, lastig om hier een inschatting van te onderlinge connectiviteit van de maken. De (financiële) impact kan toeleveringsketen, digitaliseringsdruk heel groot zijn. Vooralsnog ramen we en kwetsbaarheden in de kritieke een gemiddeld risico in. infrastructuur, worden organisaties meer blootgesteld dan ooit. Om succesvol te zijn, moeten ze niet alleen bescherming maar ook veerkracht bieden. € 1.000k Midden 50% € 500k
In de Programmabegroting wordt Omdat de uitkering gemeentefonds meerjarig de nullijn gehanteerd. reeds tegen constante prijzen wordt Hiertegenover staat dat ook de gewaardeerd, is er hierdoor al een uitkering gemeentefonds tegen beperkte buffer voor loon- en constante prijzen wordt gewaardeerd. prijsstijgingen. Als risico wordt 1% van In 2022 zijn prijzen fors gestegen. Het het begrotingstotaal ingecalculeerd, is mogelijk dat budgetten incidenteel zijnde 1% van € 20 miljoen. onvoldoende zijn. Als er structureel onvoldoende is, worden budgetten bijgeraamd. € 200k Laag 25% € 50k
Bedragen x € 1.000 Incidenteel
Risico
Kwantificering
Structureel
Berekend bedrag
Kwantificering
Berekend bedrag
Zeer laag
(10%)
1.270
127
0
0
Laag
(25%)
1.516
379
0
0
Midden
(50%)
1.415
708
0
0
Hoog
(75%)
0
0
0
0
Zeer hoog
(90%)
150
135
0
0
4.351
1.349
0
0
Totaal
Het totaal van het berekende risicobedrag komt daarmee uit op € 1.349k.
Beleid omtrent weerstandscapaciteit en risico's
Relatie weerstandsvermogen en risico's De ratio tussen de weerstandscapaciteit en de risico's is het weerstandsvermogen. De weerstandscapaciteit is de hoeveelheid aan middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. De risico's betreffen risico's waarvoor
74
Jaarstukken 2022 geen (andere) maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om mogelijke tegenvallers op te vangen zonder dat dit onmiddellijk invloed heeft op het beleid. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente. In Mook en Middelaar wordt de weerstandscapaciteit bepaald door de hoogte van een 'geblokkeerde' algemene reserve. De onvoorziene uitgaven, de onbenutte belastingcapaciteit en de stille reserves worden buiten beschouwing gelaten. Weerstandsvermogen De weerstandscapaciteit bedraagt eind 2022 (afgerond) € 2 miljoen. Als de risico’s zoals deze hiervoor benoemd zijn, worden afgezet tegen de weerstandscapaciteit, kan worden geconcludeerd dat de gemeente Mook en Middelaar op dit moment meer dan voldoende capaciteit heeft om eventuele risico’s op te vangen. Soort risico
Berekende omvang
Huidige weerstands-
risico's
vermogen
Huidig weerstandsvermogen dekking in %
overdekking
Incidentele risico's
1.349
2.000
148%
652
Structurele risico's
0
5
n.v.t.
5
1.349
2.005
149%
657
Totaal
De ratio van het weerstandsvermogen bedraagt 1,5. Dit valt in de klasse 'Ruim voldoende'. Beoordelingstabel weerstandsvermogen Categorie
Ratio weerstandsvermogen
Betekenis
vanaf
tot
A
2
∞
Goed / Uitstekend
B
1,4
2
Ruim voldoende
C
1
1,4
Voldoende
D
0,8
1
Matig
E
0,6
0,8
Onvoldoende
F
-∞
0,6
Ruim onvoldoende
Kengetallen
Kengetallen
R2021
B2022 *)
R2022
1a)
netto schuldquote
-15%
12%
-23%
1b)
netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-18%
10%
-26%
2)
solvabiliteitsratio
38%
31%
43%
3)
structurele exploitatieruimte
4%
1%
8%
4)
grondexploitatie (n.v.t.)
0%
0%
0%
5)
belastingcapaciteit
114%
98%
104%
*) betreft primitieve begroting
75
2.1. Jaarverslag 1a Netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast (vaste schuld en vlottende passiva) ten opzichte van de eigen middelen (vlottende activa). Het geeft een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Een negatieve schuldquote betekent dat er geen netto-schuld is, maar dat er een overschot is aan liquide middelen en vorderingen. 1b Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Dit betreft hetzelfde kengetal als de netto schuldquote, maar nu wordt bij de eigen middelen niet alleen de vlottende activa meegenomen, maar ook de uitgezette leningen. Dit kengetal is altijd gelijk of lager dan de netto schuldquote. 2 Solvabiliteitsratio Het solvabiliteitsratio geeft aan in welke mate wij in staat zijn om op de lange termijn aan de financiële verplichtingen te voldoen. Zoals uit de balans valt op te maken, bedraagt het eigen vermogen € 8,6 miljoen en het totaal vermogen € 19,9 miljoen. Dit betekent dat de verhouding eigen vermogen/totaal vermogen 0,43 is. De gangbare minimumnorm voor deze solvabiliteitsratio ligt bij niet-financiële ondernemingen tussen de 0,25 en 0,40. Hoe hoger de ratio hoe solvabeler de organisatie is. Met een ratio van 0,43 voldoet de gemeente Mook en Middelaar meer dan voldoende aan de gangbare minimumnorm.
3 Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. De structurele exploitatieruimte is gebaseerd op de structurele baten en lasten op grond van de gerealiseerde cijfers in 2022. Op basis hiervan is dit kengetal positief; er is dus sprake van een structureel overschot in de Jaarstukken 2022. Dit laat echter ook een realisatie zien die ingehaald is of wordt door de meer recente Programmabegroting 2023 en de nieuw op te stellen Programmabegroting 2024. Een programmabegroting geeft een zuiverder beeld over de structurele begrotingssaldi voor de komende jaren. 4 Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. De gemeente Mook en Middelaar heeft geen actieve grondexploitaties (aankopen, bouw- en woonrijp maken en weer verkopen). Het kengetal bedraagt 0%. 5 Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit wordt berekend op basis van de woonlasten van een belastingplichtige (meerpersoonshuishouden met eigen woning) in Mook en Middelaar ten opzichte van het landelijk gemiddelde van het laatst bekende begrotingsjaar. Bij het opstellen van de Programmabegroting 2022 is dat 2021. Bij de Jaarstukken 2022 is dat 2022.
Onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie
De diverse kengetallen zijn onderling redelijk consistent en bevestigen het beeld van een relatief gezonde financiële positie (sec op basis van deze kengetallen). Mook en Middelaar heeft slechts één uitstaande geldlening van € 0,5 miljoen (per 31-12-2022 die jaarlijks met zo’n € 181,5k wordt afgelost. Aan de andere kant is er ruim € 5,3 miljoen aanwezig in ’s Rijks schatkist. Op basis van de categoriale indeling zit de gemeente Mook en Middelaar overwegend in categorie A (niet of minst risicovol) en categorie B. Kengetal
Waarde M&M
Categorie A
Categorie B
Categorie C
1a)
Netto schuldquote zonder correctie
-23%
< 90%
90 - 130%
> 130%
1b)
Netto schuldquote met correctie)
-26%
< 90%
90 - 130%
> 130%
2)
Solvabiliteitsratio
43%
> 50%
20 - 50%
< 20%
76
Jaarstukken 2022 Kengetal
Waarde M&M
Categorie A
Categorie B
Categorie C
3)
Structurele exploitatieruimte
8%
positief
neutraal
negatief
4)
Grondexploitatie
0%
< 20%
20-35%
> 35%
5)
Belastingcapaciteit
104%
< 95%
95 - 105%
> 105%
77
2.1. Jaarverslag
2.1.16. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Portefeuillehouder Wethouders Rodoe en Herings Wettelijk kader Begroting Deze paragraaf bevat op grond van artikel 12, lid 1 BBV ten minste de volgende kapitaalgoederen: • wegen; • riolering; • water; • groen; • gebouwen. Van deze kapitaalgoederen wordt op grond van artikel 12, lid 2 BBV aangegeven: • het beleidskader; • de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties; • de vertaling van de financiële consequenties in de begroting. Daarnaast bevat deze paragraaf op grond van artikel 19 ‘Financiële verordening gemeente Mook en Middelaar 2019’: a) de voortgang van het geplande onderhoud; b) de omvang van het eventueel achterstallige onderhoud. Jaarverslag Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen. Algemeen Per voorziening zijn visiedocumenten en afzonderlijke beheers- en onderhoudsplannen beschikbaar. Bij de raadsvoorstellen en -besluiten tot vaststelling van de diverse plannen zijn er uitspraken gedaan over de mate van het gewenste onderhouds- c.q. voorzieningenniveau. Bij de behandeling van de diverse onderdelen in deze paragraaf zullen wij hierop terugkomen.
Wegen
1.
Wegen
Beleid In de raadsvergadering van 12 december 2019 is door uw raad het Wegenbeheerplan 2020-2024 vastgesteld. Door de vaststelling is het wegonderhoud voor de komende jaren gewaarborgd. Op basis van dit plan worden binnen de gemeente het beheer en onderhoud van wegverhardingen structureel en planmatig uitgevoerd. Tevens is het uitvoeren van het niet planmatig ‘klein onderhoud’ als financieel onderdeel opgenomen in het plan. Voor het structurele onderhoud wordt jaarlijks een onderhoudsprogramma opgesteld. De onderhoudsmaatregelen worden vertaald in een bestek of werkbeschrijving en in concurrentie aanbesteed. Voor de bekostiging van het in stand houden en het onderhoud is al sinds jaren de voorziening Rationeel Wegbeheer in het leven geroepen. In 2022 is er conform het beheerplan 2020-2024 onderhoud uitgevoerd aan de wegen (verhardingen) binnen de gemeente. Dit in de vorm van plaatselijk herstel en structureel onderhoud. De enige plaats waar dit nog niet is gebeurd, is de Generaal Gavinstraat. De uitvoering hiervan zal in 2023 opgepakt worden. Financiële consequenties De geraamde uitgaven bedroegen € 115k, de werkelijke uitgaven in 2022 bedroegen € 144k. Kosten kunnen gedurende de periode van het beheerplan (2020 t/m 2024) verschuiven in de tijd. Zo was er in
78
Jaarstukken 2022 2021 een orderuitputting van de uitgaven conform het Wegenbeheersplan van € 203k. Dit heeft er mede toe geleid dat in 2022 een overschrijding heeft plaatsgevonden. Voortgang onderhoud In 2022 zijn er plaatselijke herstelwerkzaamheden uitgevoerd en het structurele, planmatige onderhoud aan de verhardingen. Bij de werkzaamheden aan de komingang van de Groesbeekseweg is groot onderhoud meegenomen aan de Groesbeekseweg, omdat deze weg , na een visuele inspectie door onze civiele medewerkers, wat grotere slijtage vertoonde. Eind 2022 is een geplande weginspectie in de gehele gemeente uitgevoerd, welke in 2023 meegenomen zal worden in de herziene planning. Omvang achterstallig onderhoud Bij wegen is geen sprake van achterstallig onderhoud.
2. Kunstwerken (bruggen) Beleid In de raadsvergadering van 15 september 2016 is door uw raad het Meerjarenonderhoudsplan bruggen vastgesteld. Hierbij gaat het om de (verkeers)bruggen Witteweg in Plasmolen en Cuijksesteeg in Mook. Het plan is een doorkijk naar de onderhoudsbehoefte van 2017 tot 2067. Dit alles gebaseerd op een 'bundeling' van gedane onderzoeken en inspecties. In navolging van de vaststelling van het plan, is de voorziening Groot Onderhoud Bruggen ingesteld. Financiële consequenties Er zijn in 2022 geen kosten voor groot onderhoud bruggen geweest. Wel is er een oriëntering geweest om de leuningen van de brug in de Cuijksesteeg te conserveren. Bij vorige conserveringen is Chroom 6 gebruikt, wat de uitvoering van deze werkzaamheden lastig maakt. Voortgang onderhoud Het Meerjarenonderhoudsplan bruggen wordt gevolgd, waaruit blijkt dat in 2022 geen bijzonderheden te melden zijn. Omvang achterstallig onderhoud Bij kunstwerken (bruggen) is geen sprake van achterstallig onderhoud.
3. Openbare verlichting Beleid Het dagelijks onderhoud aan de openbare verlichting is ondergebracht in een onderhoudsbestek dat gezamenlijk met de gemeenten Gennep en Bergen is aanbesteed. Er zijn in 2022 geen vervangingen gedaan, maar er ligt een bestek klaar om begin 2023 uit te laten voeren. Financiële consequenties Het onderhoud voor de openbare verlichting loopt niet via een onderhoudsvoorziening, maar via kredieten voor masten en armaturen. In 2022 zijn hiervoor geen uitgaven gedaan. Voortgang onderhoud Onderhoud overeenkomstig het onderhoudsbestek wordt uitgevoerd, zoals ieder jaar, middels groepsremplace van lampen en het verhelpen van storingen. Omvang achterstallig onderhoud Bij openbare verlichting is geen sprake van achterstallig onderhoud.
79
2.1. Jaarverslag
Riolering
Beleid De gemeente heeft watertaken op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. Deze taken hebben het karakter van zorgplichten. De gemeentelijke watertaken zijn verankerd in de Wet milieubeheer (afvalwater) en de Waterwet (hemelwater en grondwater). Om inzicht te krijgen in en sturing te geven aan deze taken is er een Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) opgesteld. Naast de technische en beleidsmatige aspecten maakt een financiële paragraaf onderdeel uit van het GRP. In de raadsvergadering van 16 december 2021 is door de gemeenteraad een nieuw Gemeentelijk Rioleringsplan vastgesteld met de planperiode 2022-2026. Naast het in stand houden en verbeteren van het rioolstelsel, wordt er in het plan nadrukkelijk rekening gehouden met het terugdringen van de kans op wateroverlast door hevige neerslag. Een van de maatregelen hierbij is het afkoppelen van verhardingen die op de riolering zijn aangesloten. Hierbij wordt ook ingezet op het informeren en betrekken van particulieren (inwoners, bedrijven en Destion). Dit om te komen tot bewustwording van de gevolgen van klimaatverandering en een gezamenlijke aanpak van de problematiek. In 2016 zijn hiervoor de 'eerste stappen' gezet in de vorm van bewonersbijeenkomsten. In samenwerking met het Waterschap Limburg is er een subsidie ingesteld voor afkoppelen van verhardingen voor particulieren.
Ook in 2022 is er gebruik gemaakt van deze afkoppelregeling. Dit heeft geresulteerd in negen afkoppelingen. Ook in 2023 kunnen we de afkoppelingen voortzetten door het inzetten van de hiervoor beschikbaar gestelde gelden. In 2021 is een begin gemaakt met de voorbereidingen voor het afkoppelen van het gebied rond de Stationsstraat (kerk) in Molenhoek. Deze voorbereidingen zijn medio 2022 afgerond en begin 2023 wordt met de bewoners om tafel gegaan om de plannen toe te lichten. In 2021 en eind 2022 zijn inspecties van gedeelten van het riool uitgevoerd. Hieruit komt een maatregelenplan wat gecombineerd uitgevoerd wordt begin 2023. Financiële consequenties De financiële consequenties van de riolering lopen via kapitaallasten van investeringen. In 2022 is voor € 32k geïnvesteerd. Het restant krediet eind 2022 bedraagt € 899k en loopt door naar 2023. Voortgang onderhoud Het dagelijkse en planmatig onderhoud aan de riolering is inzichtelijk en uitgevoerd, zo ook zijn de mogelijkheden benut voor het afkoppelen van verhardingen die zijn aangesloten op de riolering. Omvang achterstallig onderhoud In de riolering is geen sprake van achterstallig onderhoud.
Water
1. (Oppervlakte)water Beleid De Maashaven in Mook is in beheer en onderhoud van de gemeente. Ook het op diepte houden van de haven maakt hier deel van uit. Hiervoor wordt periodiek de diepgang in de haven gemeten. Op basis van de resultaten hiervan zijn er tot op heden geen maatregelen nodig geweest om de haven bereikbaar en bevaarbaar te houden. Financiële consequenties In 2022 is € 1k aan havengelden ontvangen.
80
Jaarstukken 2022 Voortgang onderhoud De diepte van de haven wordt geregeld gemeten, geen bijzonderheden. Omvang achterstallig onderhoud Bij (oppervlakte)water is geen sprake van achterstallig onderhoud.
2. Watergangen Beleid Het onderhouden van de watergangen waardoor de door- en afvoer van water is gewaarborgd. Financiële consequenties Er zijn in 2022 geen uitgaven gedaan ten behoeve van de watergangen. Voortgang onderhoud Het onderhoud van de watergangen verloopt conform een jaarlijks onderhoudsschema. In 2022 zijn de watergangen conform het onderhoudsschema onderhouden. Verder zijn geen bijzonderheden te melden. Omvang achterstallig onderhoud Bij watergangen is geen sprake van achterstallig onderhoud.
Groen (parken, plantsoenen, bomen en sportvelden)
Beleid De gemeente draagt zorg voor het beheer en onderhoud van het openbaar groen en de sportvelden op het sportpark in Middelaar. Financiële consequenties De uitgevoerde onderhoudswerkzaamheden zijn binnen de beschikbare budgetten uitgevoerd. Voortgang onderhoud Het reguliere onderhoud van het openbaar groen is uitgevoerd conform het Groenbeheerplan. In 2022 is hiertoe een nieuwe onderhoudsovereenkomst gesloten met INTOS/Buitenwerk. In 2022 zijn geen groenrenovaties uitgevoerd. Het onderhoud van de sportvelden, het snoeien van de bomen, de bestrijding van de eikenprocessierups en de onkruidbestrijding op verhardingen is volgens het reguliere jaarlijkse onderhoud uitgevoerd. Omvang achterstallig onderhoud Bij groen is nog geen sprake van achterstallig onderhoud. Daarentegen wordt wel opgemerkt dat er meerdere bomen zijn die mogelijk in de toekomst extra inspanningen nodig hebben om achterstallig onderhoud te voorkomen.
81
2.1. Jaarverslag
Gebouwen
Beleid De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en het bouwkundig en technisch onderhoud van de in haar bezit zijnde gebouwen. Voor dienstgebouwen en sportaccommodaties is het Meerjarig onderhoudsplan (MJOP) 2020-2023 van toepassing. Dit betekent dat onderhoudskosten ten laste van de voorziening gebouwenbeheer komen. Het gebouwenbeheer is op dit moment veelal reactief van aard. Financiële consequenties In 2022 zijn binnen de vastgestelde kaders van het MJOP onderhouds- en reparatiewerkzaamheden uitgevoerd. De uitname uit de voorziening gebouwenbeheer is geraamd op € 154k. De werkelijke uitname bedroeg € 50k. Hiervan is 25k uitgegeven aan regulier onderhoud en kleine werkzaamheden aan het gemeentehuis. Er is 10k uitgegeven ten behoeve van regulier onderhoud voor de gemeentewerf/brandweerkazerne en 2k voor sportaccommodatie De Heikant (Astrantia). De resterende 13k betrof uitgaven voor sportaccommodatie De MaasVallei (Eendracht) en met name betrof dit de renovatie van de bestuurskamer en regulier onderhoud. Daarnaast is een krediet van (afgerond) € 23k verstrekt (was namelijk niet opgenomen in MJOP) ter vervanging van de veldverlichting van het korfbalveld op de sportaccommodatie De Heikant (Astrantia), Omvang achterstallig onderhoud Er is op dit moment geen achterstallig onderhoud bekend dat direct noopt tot actie anders dan het MJOP.
82
Jaarstukken 2022
2.1.17. Paragraaf Financiering Portefeuillehouder Wethouder Herings Wettelijk kader Begroting Deze paragraaf bevat op grond van artikel 13 BBV in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte. Daarnaast bevat deze paragraaf op grond van artikel 17 ‘Financiële verordening gemeente Mook en Middelaar 2019’ in ieder geval de liquiditeitenplanning en de financieringsbehoefte. Jaarverslag Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen. Algemeen De Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) stelt kaders voor beheersing van de financiële risico's. Deze kaders zijn uitgewerkt in de Financiële verordening Mook en Middelaar 2019. Treasury is het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s.
Risicobeheer financieringsportefeuille
Lening Op dit moment is er één langlopende lening afgesloten met een vast rentepercentage gedurende de gehele looptijd (tot en met 2025). Hierdoor is er nauwelijks tot geen renterisico. Renterisiconorm (Wet fido) De renterisiconorm geeft een norm voor het renterisico op de vaste schuld. Het heeft als doel het renterisico bij (her)financiering te beheersen. Deze norm houdt in dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer dan 20% van het begrotingstotaal mogen bedragen. Bedragen x € 1.000 Renterisiconorm 1
Renteherzieningen op leningen o/g
2
2022
2021 0
0
Betaalde aflossingen
182
182
3
Renterisico (1+2)
182
182
4
Renterisiconorm
3.527
3.513
5a = 4 > 3
Ruimte onder renterisiconorm
3.346
3.332
5b = 4< 3
Overschrijding renterisiconorm
-
-
83
2.1. Jaarverslag
Renterisiconorm
2022
2021
Berekening 4a
Het bij ministeriële regeling vastgesteld percentage
20%
20%
4b
Begrotingstotaal (lasten prim. begroting)
17.636
17.566
4
Renterisiconorm
3.527
3.513
Uit voorgaande tabel blijkt dat gemeente Mook en Middelaar ruim binnen de gestelde renterisiconorm blijft.
Rentebeheer Rentelasten In de jaarrekening is een rentelast opgenomen voor de langlopende lening o/g van de BNG. Dit betreft een lening met een vast rentepercentage van 5,58%. Er wordt geen (administratieve) rente meer over het eigen vermogen berekend. De rentelast over de langlopende lening bedraagt over 2022 € 32k. Renteresultaat en rentetoerekening Het renteresultaat is het saldo van de netto rentekosten en de rente die wordt doorberekend aan de producten.
Bedragen x € 1.000 Toerekening rente a
De externe rentelasten over de korte en lange financiering
b
De externe rentebaten over de korte en lange financiering
-/-
33
Saldo rentelasten en rentebaten
-/-
1
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend
-/-
0
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
-/-
0
c1 c2 c3
32
De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
0
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente
-1
d1
Rente over eigen vermogen
0
d2
Rente over voorzieningen
0
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
-1
e
De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
-/-
0
f
Renteresultaat op het taakveld Treasury
-/-
1
Er wordt geen rente toegerekend aan de vaste activa. De omslagrente staat standaard op 0%. Een eventueel renteresultaat komt tot uiting bij het taakveld Treasury. Liquide middelen Kasgeldlimiet (Fido) De kasgeldlimiet geeft een maximumbedrag aan dat de gemeente aan kort geld mag aantrekken. De omvang bedraagt een percentage van het totaal van de jaarbegroting. Dit percentage is wettelijk vastgesteld in de ‘Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden’ en bedraagt 8,5%.
84
Jaarstukken 2022
Bedragen x € 1.000 Kasgeldlimiet Omvang primitieve begroting per 1 januari 2022 (= grondslag)
1.
2.
3.
17.636
Toegestane kasgeldlimiet - in procenten van de grondslag
8,50%
- in bedrag van de grondslag
1.499
Omvang vlottende korte schuld - opgenomen gelden korter dan 1 jaar
0
- schuld in rekening-courant
0
- gestorte gelden van derden korter dan 1 jaar
0
- overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld
0
Totale omvang van de vlottende schuld
0
Vlottende middelen - contante gelden in kas
3
- tegoeden in rekening-courant (bank)
4.
225
- overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar (SKB)
5.330
Totale omvang van de vlottende middelen
5.557
Toets kasgeldlimiet - totaal netto vlottende schuld (2)-(3)
-5.557
- toegestane kasgeldlimiet (1)
1.499
Ruimte (+)/Overschrijving (-) = (1)-(4)
7.056
Dit betekent dat we nog voor bijna € 7,1 miljoen kort geld mogen aantrekken om binnen de kasgeldlimiet te blijven. Bovenstaand overzicht betreft de stand per 31 december 2022. De kasgeldlimiet wordt per kwartaal gemonitord, waarbij steeds wordt uitgegaan van de gemiddelde netto vlottende schuld van drie maanden.
Bedragen x € 1.000 Liquiditeitspositie
1e kwartaal
2e kwartaal
3e kwartaal
4e kwartaal
2022
2022
2022
2022
(a) Kasgeldlimiet
1.499
1.499
1.499
1.499
(b) Gemiddelde netto vlottende schuld
-4.027
-4.914
-6.598
-6.676
Ruimte onder de kasgeldlimiet (a)-(b)
5.526
6.414
8.097
8.175
Uit bovenstaand overzicht blijkt onder (b) dat Mook en Middelaar op dit moment over-liquide is (negatieve schuld) en in 2022 geen kort geld aan heeft hoeven trekken. De overtollige liquide middelen worden (verplicht) aangehouden in ’s Rijks Schatkist. Daarnaast kan worden afgeleid dat Mook en Middelaar ruimschoots onder de kasgeldlimiet blijft en er dus ruimte is voor het aantrekken van kort geld.
85
2.1. Jaarverslag
Liquiditeitenplanning Raming In de Programmabegroting wordt jaarlijks op begrotingsbasis een meerjarenliquiditeitenplanning opgenomen. De geraamde cijfers over 2022 bedragen:
Bedragen x € 1.000 Primitieve begroting 2022
Inkomsten en uitgaven Beginsaldo liquiditeiten (conform raming begroting)
717
Bij: Inkomsten volgens exploitatie
17.539
Mutatie werkkapitaal
0
Subtotaal
17.539
Af: Uitgaven volgens exploitatie
16.732
Uitgaven voor investeringen
0
Mutaties leningen
182
Aanwending voorzieningen
363
Mutatie werkkapitaal
1
Subtotaal
17.277
Totaal (conform raming)
979
Realisatie In de Jaarstukken wordt op het eind in onderdeel 2.2.5 een kasstroomoverzicht vermeld, waarbij het stelsel van baten en lasten wordt omgezet in een stelsel van inkomsten en uitgaven. Een korte samenvatting van het werkelijke verloop van de liquiditeiten is aangegeven in onderstaand overzicht:
Bedragen x € 1.000 Realisatie 2022
Kasstroomoverzicht Beginsaldo liquiditeiten (inclusief uitzetting in ’s Rijks Schatkist)
4.927
Inkomsten -/- uitgaven op operatiebasis
1.299
Saldo investeringskasstroom
-/-
497
Saldo financieringskasstroom
-/-
171
Saldo 31 december
5.557
Er zijn in 2022 geen extra financieringsmiddelen aangetrokken en er is geen overschrijding geweest van de kredietlimiet. Overtollige financieringsmiddelen zijn ondergebracht bij ’s Rijks Schatkist in verband met het verplicht ‘schatkistbankieren’. Het verschil in liquide middelen tussen raming en realisatie is gelegen in het feit dat bij de raming wordt uitgegaan dat (een deel van) de restantkredieten in het daaropvolgende jaar worden uitgegeven. In de realisatie is dit niet altijd het geval en treedt vertraging op in het bestedingspatroon.
86
Jaarstukken 2022 EMU-Saldo Het EMU-saldo is het verschil van inkomsten en uitgaven van de overheid. Het EMU-saldo van een lokale overheid telt mee voor het EMU-saldo van de totale overheid. De berekening van het EMUsaldo is in de Programmabegroting in deze paragraaf opgenomen. Het EMU-saldo is niet van toepassing op de Jaarstukken.
87
2.1. Jaarverslag
2.1.18. Paragraaf Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder Burgemeester Gradisen/ wethouder Herings Wettelijk kader Begroting Deze paragraaf bevat op grond van artikel 14 BBV ten minste het inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering. Daarnaast bevat deze paragraaf op grond van artikel 20 ‘Financiële verordening gemeente Mook en Middelaar 2019’: a) de budgetten voor de raad; b) de budgetten voor de griffie; c) de budgetten voor de rekenkamer(commissie); en d) de budgetten voor de accountant. Jaarverslag Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen.
Personeel en organisatiebeleid
De Coronacrisis is tot en met februari 2022 van grote invloed geweest op de organisatie en de prioritering van taken. Deze crisis heeft ook nieuwe inzichten gebracht in taakvolwassenheid en plaats- en tijdonafhankelijk werken. Gaandeweg is een hybride vorm van werken ontwikkeld, die ook heeft geleid tot een thuiswerkbeleid waarbij medewerkers tenminste 50% van hun tijd op kantoor zijn. Het verzuim was afgelopen jaar gemiddeld 8% (langdurig verzuim heeft grote impact op dit percentage). In het afgelopen jaar hebben veel personele wisselingen plaatsgevonden. Door pensionering en doordat medewerkers kozen voor een andere stap in hun loopbaan zijn medewerkers uit dienst gegaan. Ondanks een krappe arbeidsmarkt is het gelukt om onze formatie op orde te krijgen. Dat is inclusief formatieplaatsen die langjarig door externen ingevuld werden omzetten naar vaste eigen medewerkers. Hierbij dient aangetekend te worden dat tijd nodig is voor nieuwe medewerkers om zich in te werken en dat we rekenschap nemen van medewerkers die ons gaan verlaten voor een andere baan of pensionering. Hierbij hebben we waar nodig gebruikt gemaakt van inhuur als flexibele schil.
Strategische personeelsplanning, duurzame inzetbaarheid en goed werkgeverschap blijven cruciaal om onze organisatie formatief op orde te houden en aantrekkelijk te blijven voor onze huidige medewerkers én om toekomstige collega's te kunnen werven. We blijven daarom investeren in onze medewerkers, bijvoorbeeld door scholing, werkplek of secundaire arbeidsvoorwaarden, zodat we de juiste medewerker op de juiste plek krijgen of behouden. De uiterst gespannen arbeidsmarkt maakt dat het, net zoals voor de ons omliggende gemeenten, in sommige domeinen lastig is om vaste gekwalificeerde medewerkers te werven. In 2022 is er een nieuwe gemeentesecretaris aangesteld en hebben we de organisatie heringericht met een drietal afdelingen (Ruimte, Sociaal en Bedrijfsvoering). Dit heeft, mede als gevolg van een inmiddels ingevulde vacature afdelingshoofd bedrijfsvoering, geleid tot een grotendeels nieuw MT. Naast deze ontwikkeling zien we dat de komende jaren burgerparticipatie van invloed is op onze organisatie. Daarnaast blijven externe factoren alsmede de invoering van de Omgevingswet vragen om voortdurende aandacht en aanpassing. Ambtelijk is er eveneens aandacht besteed aan de risico’s van ondermijning waarmee lokale overheden te maken hebben of kunnen krijgen. Ook blijven samenwerkingsverbanden cruciaal om de doelstellingen te kunnen realiseren.
88
Jaarstukken 2022 Huisvesting Verbouw/aanpassing gemeentehuis De raad heeft zich uitgesproken voor het verduurzamen van het gemeentehuis. Daarvoor is een bedrag van € 2 miljoen in het investeringsplan opgenomen. Bij de Zomerrapportrage 2021 is bepaald dat de investering op zijn vroegst in 2024 plaatsvindt. De coronaperiode heeft gevolgen voor de manier waarop we kijken naar het huisvesten en faciliteren van onze medewerkers. Dat betreft bijvoorbeeld de werkplek, maar ook de gewenste onderlinge communicatie, ontmoetingsmogelijkheden en de onderlinge verbondenheid. De kennis en ervaring bij andere gemeenten gaan we gebruiken bij het concretiseren van de plannen voor het gemeentehuis. MJOP Het Meerjarig Onderhouds Plan (MJOP) huisvesting 2020-2023 is het toetsingskader voor onderhoudsactiviteiten en mutaties in de voorziening gebouwenbeheer. In 2021 zijn keuringen en werkzaamheden uitgevoerd binnen het vastgestelde kader. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud.
Informatisering / automatisering
Digitalisering / informatievoorziening Digitalisering speelt een cruciale rol in de wijze waarop we inspelen op de behoeften van onze inwoners en de wijze waarop we de dienstverlening aan onze inwoners vormgeven. Daardoor zijn inwoners in staat om steeds meer diensten digitaal aan te vragen en te ontvangen. Ook is de administratie van onder andere de participatiewet-uitkeringen papiervrij gemaakt. Bijna alles hangt met digitalisering samen: processen kunnen efficiënter en effectiever verlopen en informatie kan sneller beschikbaar komen en gemakkelijker toegankelijk worden gemaakt. Daarnaast heeft het indirect effect op de werkdruk, het maakt ons als organisatie flexibeler vanwege de toegankelijkheid van informatie. Digitalisering vraagt dat we intern stappen zetten en dat medewerkers hun werk anders organiseren. Feit is dat de ontwikkelingen om ons heen snel gaan en dat het van het grootste belang is dat we hierin mee gaan. We hebben een aftrap gemaakt met een sessie omtrent digitale vaardigheden voor medewerkers en zien dat we hier continue in moeten investeren. Dat betekent dat we dit verder gaan opzetten maar ook gaan we het informatiebeleid, applicatiebeheer, cybersecurity en privacy beleid verder opzetten en inrichten.
89
2.1. Jaarverslag
Budgetten
Overzicht budgetten raad Op grond van de financiële verordening 2019 worden de volgende budgetten in deze paragraaf vermeld: Bedragen x € 1.000 Overhead
Realisatie 2021
Raad (salarissen, vergoedingen, werkbudget enz.
Begroting Begroting primitief na wijziging
Realisatie 2022
Verschil
250
234
234
252
-18
5
6
6
4
2
Griffie (salarissen, incl. ondersteuning griffie)
142
134
135
123
12
Controlekosten
66
50
50
59
-9
Totaal Overhead
463
424
424
438
-14
Raadscommissies (vergoedingen)
In de controlekosten zit een afrekening over 2021.
90
Jaarstukken 2022
2.1.19. Paragraaf Verbonden partijen Portefeuillehouder Burgemeester Gradisen, wethouders Herings, Rodoe en Dillerop Wettelijk kader Begroting Deze paragraaf bevat op grond van artikel 15, lid 1 BBV ten minste: • de visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen; • de lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in: - gemeenschappelijke regelingen; - vennootschappen en coöperaties; - stichtingen en verenigingen en; - overige verbonden partijen; • de lijst van verbonden partijen. Op grond van artikel 15, lid 2 BBV bevat de hierboven vermelde lijst van verbonden partijen ten minste de volgende informatie: • de wijze waarop de gemeente een belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt; • het belang dat de gemeente in de verbonden partij heeft aan het begin en de verwachte omvang aan het einde van het begrotingsjaar; • de verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar; • de verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het begrotingsjaar; • de eventuele risico’s, als bedoeld in artikel 11, eerste lid, onderdeel b BBV, van de verbonden partij voor de financiële positie van de gemeente.
Dit betreffen risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Op grond van artikel 21 ‘Financiële verordening gemeente Mook en Middelaar 2019’ hoeven er, naast de wettelijk verplichte onderdelen, geen aanvullende gegevens vermeld te worden in deze paragraaf. Jaarverslag Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen.
Algemeen Deze paragraaf gaat in op de partijen waarmee de gemeente een bestuurlijke relatie onderhoudt en waarin zij een financieel belang heeft. Onder bestuurlijke relatie wordt verstaan een zetel in het bestuur van een participatie en/of het hebben van stemrecht. Van financieel belang is sprake wanneer de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld en die kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij en/of wanneer financiële problemen bij de verbonden partijen kunnen worden verhaald op de gemeente.
Visie/beleid
Van belang is het Visiedocument ‘Regionale oriëntatie en samenwerking' uit 2012. Hierin is vermeld dat waar het de regionale oriëntatie betreft, de samenwerking zal moeten plaatsvinden in de regio, waarin de meeste inwoners van onze gemeente zich bewegen. Dat is de regio Nijmegen, met enerzijds de gemeente Nijmegen als centrumgemeente en anderzijds de gemeenten ten oosten en ten zuiden van Nijmegen: Berg en Dal en Heumen.
91
2.1. Jaarverslag Mook en Middelaar heeft als zelfstandige Limburgse gemeente ook een zuidwaartse oriëntatie. Het college onderkent het belang van een goede samenwerkingsrelatie met onze samenwerkingspartners in Noord- en Midden-Limburg. Daarom participeert het college actief en loyaal op dossiers die enerzijds voortkomen uit een wettelijke taak en anderzijds op dossiers die een logisch verband in het zuiden en een nadrukkelijke meerwaarde hebben voor onze gemeente.
Lijst van verbonden partijen
Mook en Middelaar participeert in diverse verbonden partijen. Deze verbonden partijen zijn onderverdeeld in vier wettelijk verplichte categorieën, te weten gemeenschappelijke regelingen, vennootschappen en coöperaties, stichtingen en verenigingen en overige verbonden partijen. Gemeenschappelijke regelingen Van een gemeenschappelijke regeling is sprake wanneer de besturen van twee of meer gemeenten samen een regeling treffen ter behartiging van één of meer belangen van die gemeenten. Hieronder worden de belangrijkste gemeenschappelijke regelingen beschreven waarin de gemeente Mook en Middelaar participeert. Vennootschappen en coöperaties Vanuit het oogpunt van het behartigen van het publieke belang is de gemeente Mook en Middelaar geheel of gedeeltelijk in het bezit van de aandelen van een aantal vennootschappen. Stichtingen en verenigingen Stichtingen en verenigingen zijn rechtspersonen die zijn opgericht met een bepaald doel. Verenigingen hebben leden, stichtingen niet. Stichtingen en verenigingen mogen winst maken, maar ze moeten de winst gebruiken voor het doel dat zij nastreven. Zij mogen de winst dus niet uitkeren aan oprichters, bestuurders of leden.
Overige verbonden partijen Indien er sprake is van een samenwerkingsverband waarbij de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft, maar niet is gekozen voor een gemeenschappelijke regeling, vennootschap/ coöperatie of vereniging of stichting is er sprake van 'overige verbonden partijen'. Gemeenschappelijke regelingen Naam Modulaire GR Regio Rijk van Nijmegen te Nijmegen
Relatie met programma Samenleven en Zorgen
GR Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen
Verplaatsen, Werken, Recreëren, Gezond leven, Wonen Werken, Samenleven en Zorgen, Gezond leven, Wonen Gezond leven
GR Euregio Rijn-Waal te Kleve GR Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN) te Nijmegen GR Veiligheidsregio Limburg-Noord te Venlo (incl. GGD) BVO Intergemeentelijke Werkvoorziening Gennep, Mook en Middelaar (IWGM) te Gennep BVO Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen te Arnhem GR Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN) GR Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW)
92
Beschermen Samenleven en zorgen Leren, Samenleven en zorgen Beschermen Gezond leven (riool- en reinigingsheffingen), Algemene dekkingsmiddelen (ozb)
Jaarstukken 2022 Vennootschappen en coöperaties Naam NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) te ’s-Gravenhage NV Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) te Maastricht Enexis Holding N.V. Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V. te 's-Hertogenbosch CSV Amsterdam B.V. te 's-Hertogenbosch Inkoopcentrum Zuid te Echt Leisurelands B.V. DAR B.V. te Nijmegen Nazorg (Bodemzorg) Limburg B.V.
Relatie met programma n.v.t. (dividend) Gezond leven Gezond leven (en dividend) Afgeleide van Enexis Afgeleide van Enexis Recreëren Gezond leven Gezond leven
Stichtingen en verenigingen Naam Vereniging van Gemeenten Aandeelhouders in Limburg binnen Essent N.V. (VEGAL)
Relatie met programma Afgeleide van Enexis
Overige verbonden partijen Naam Geen
Relatie met programma
Gemeenschappelijke regelingen In onderstaande tabellen zijn standaard de financiële gegevens uit jaarrekeningen 2022 van de verbonden partijen opgenomen. Als deze ontbreken, bijvoorbeeld in verband met het eerder opstellen van de Jaarstukken 2022 van Mook en Middelaar, dan wordt vermeld dat de gegevens niet beschikbaar zijn (N/b).
Alle bedragen zijn vermeld in duizendtallen (letter k) Modulaire Gemeenschappelijke regeling Regio Rijk van Nijmegen te Nijmegen Doel De MGR is een samenwerkingsverband, ingesteld om de belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen door afstemming en samenwerking binnen de regio Nijmegen. De eerste module van de MGR is gevormd door het Regionale Werkbedrijf. Per 1 januari 2016 is de module ICT toegevoegd aan de MGR onder de naam ICT-Rijk van Nijmegen (iRvN). Betrokkenen Beuningen, Berg en Dal, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen. Financieel belang
Bestuurlijk belang
Ontwikkelingen
Het uitgangspunt bij het Werkbedrijf is dat deelnemende gemeenten voor wat betreft reintegratie, het gehele participatiebudget overdragen aan het Werkbedrijf. Deze wijze van financiering is vanaf 2023 niet meer mogelijk vanwege gewijzigd budgettering door het Rijk. Voor 2023 wordt gewerkt met een geïndexeerde begroting; daarna volgt een nieuwe begroting, waarschijnlijk gebaseerd op taken van WerkBedrijf. Het algemeen bestuur van de MGR wordt gevormd door leden van de raad of het college van B&W van de deelnemende gemeenten. Mook en Middelaar heeft 6 van de 200 stemmen. Het belang dat de gemeente Mook en Middelaar heeft in de MGR is gedurende 2022 ongewijzigd gebleven. Burgemeester Gradisen en wethouder Dillerop zitten in het algemeen bestuur. De eerste module van de MGR, het Regionale Werkbedrijf is per 1 januari 2015 operationeel. Per 1 januari 2016 is de MGR aangepast in verband met de integratie van