8. 2022 Gewaarmerkte jaarrekening Gemeente Mook & Middelaar
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2022
Versie raad 13 juli 2023
Raadhuisplein 6 - Postbus 200 - 6585 ZK Mook - (024) 696 9111 gemeente@mookenmiddelaar.nl - www.mookenmiddelaar.nl
GEMEENTE MOOK EN MIDDELAAR JAARSTUKKEN 2022
2
Jaarstukken 2022
Inhoudsopgave
ALGEMEEN ................................................................................................................5 1.1. Voorwoord .................................................................................................................................6 1.2. Leeswijzer .................................................................................................................................7 1.3. Financieel overzicht ...................................................................................................................9 1.4. Kerngegevens ........................................................................................................................ 13 1.5. Afkortingen ............................................................................................................................. 15
JAARSTUKKEN ....................................................................................................... 16 2.1. Jaarverslag........................................................................................................ 17 Programmaverantwoording ................................................................................................................ 18 2.1.1. Programma Besturen .......................................................................................................... 19 2.1.2. Programma Beschermen .................................................................................................... 23 2.1.3. Programma Verplaatsen ..................................................................................................... 26 2.1.4. Programma Werken ............................................................................................................ 31 2.1.5. Programma Leren ............................................................................................................... 35 2.1.6. Programma Recreëren ........................................................................................................ 39 2.1.7. Programma Samenleven en zorgen ................................................................................... 42 2.1.8.
Programma Gezond leven .................................................................................................. 48 2.1.9. Programma Wonen ............................................................................................................. 52 2.1.10. Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen ................................................................ 56 2.1.11. Overzicht van de kosten van overhead ............................................................................. 58 2.1.12. Bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting .................................................. 59 2.1.13. Bedrag voor onvoorzien .................................................................................................... 60 Paragrafen ............................................................................................................................................ 61 2.1.14. Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................... 62 2.1.15. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................... 69 2.1.16. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 78 2.1.17.
Paragraaf Financiering ...................................................................................................... 83 2.1.18. Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................. 88 2.1.19. Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................... 91 2.1.20. Paragraaf Grondbeleid .................................................................................................... 107 2.1.21. Paragraaf Informatieveiligheid ........................................................................................ 110 2.1.22. Paragraaf Verduurzamen ................................................................................................ 111
2.2. Jaarrekening ................................................................................................... 113 Balans en overzicht van baten en lasten ........................................................................................ 114 2.2.1. Balans................................................................................................................................ 115 2.2.2. Overzicht van baten en lasten ........................................................................................... 118 Toelichting.......................................................................................................................................... 123 2.2.3. Grondslagen ...................................................................................................................... 124 2.2.4. Toelichting op de balans ................................................................................................... 128 2.2.5. Toelichting op het overzicht van baten en lasten .............................................................. 137 Overig ................................................................................................................................................. 151 2.2.6. Single information Single audit (SiSa) ............................................................................... 152 2.2.7.
Overzicht van baten en lasten per taakveld ...................................................................... 176
3
VASTSTELLINGSBESLUIT.................................................................................... 179 3.1. Vaststellingsbesluit ............................................................................................................... 180
BIJLAGEN .............................................................................................................. 181 4.1. Bijlage Algemene Uitkering .................................................................................................. 182 4.2. Bijlage Beleidsindicatoren .................................................................................................... 185 4.3. Bijlage Begrippenlijst ............................................................................................................ 192 4.4. Bijlage Controleverklaring .................................................................................................... 196
4
Jaarstukken 2022
ALGEMEEN
5
ALGEMEEN
1.1. Voorwoord
Voor u liggen het jaarverslag en de jaarrekening 2022 van de gemeente Mook en Middelaar. Deze jaarstukken zijn voor uw raad het instrument voor de controle op de uitvoering van het voorgenomen beleid en voor het college het instrument om verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid. De jaarrekening volgt om die reden het stramien van de Programmabegroting 2022. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) en de jaarrekening (balans en exploitatieoverzichten). Het jaar 2022 was vooral het jaar van de gemeenteraadsverkiezingen. Tegen de landelijke trend in leidde de verkiezingsuitslag in onze gemeente niet tot verdere fragmentatie; er werden kandidaten verbonden aan vier politieke partijen gekozen (in 2018: vijf). Na de verkiezingen in maart 2022 trad in mei een nieuw college van burgemeester en wethouders (b&w) aan, met daarin drie nieuwe wethouders. Het college van b&w stelde kort na zijn start een 'Beleidsprogramma 22-26' op, dat voor het zomerreces aan uw raad gezonden is. In dat beleidsprogramma zijn prioriteiten voor de lopende bestuursperiode bepaald en worden middelen gealloceerd. Er wordt de ambitie uitgesproken in deze collegeperiode enkele grote reeds voorbereide projecten te realiseren. Daar waar dat gewenst en verantwoord is, wordt extra geïnvesteerd in de omvang van de ambtelijke organisatie.
In de toelichtingen op de programma’s geven wij een toelichting op de onderdelen uit het beleidsprogramma. Nieuwe programmastructuur In de Programmabegroting 2023 is besloten tot invoering van een nieuwe, vereenvoudigde, programmastructuur. In de Programmabegroting 2022, waarover in deze Jaarstukken 2022 verantwoording afgelegd wordt, zijn de ambities en verwachtingen verwoord van de (vorige) gemeenteraad en het vorige college van b&w conform de toen geldende programmastructuur (en het toen geldende collegeprogramma). Het huidige college van b&w heeft getracht in de verslaglegging zo veel als mogelijk te verwijzen naar de ambities en verwachtingen zoals die in de vorige bestuursperiode zijn vastgesteld; daar waar dit de leesbaarheid en/of volledigheid bevordert is op onderdelen de vrijheid genomen de verantwoording ook buiten de vorige programmastructuur in te richten. Financieel resultaat Het jaar 2022 sluit met een voordelig rekeningresultaat van € 1.746k. Van het resultaat wordt voorgesteld om € 305k over te hevelen naar de exploitatie van 2023 voor specifieke budgetten en voor de toevoeging aan de bestemmingsreserve Vluchtelingen en statushouders. Het restant van € 1.441k wordt toegevoegd aan de Vrij Besteedbare Reserve. Dat is € 1.147k voordeliger dan het geraamde begrotingsoverschot van € 294k op grond van de Zomer- en Eindejaarsrapportage 2022.
De bestemming van het resultaat is verder toegelicht in het raadsvoorstel dat bij deze Jaarstukken 2022 hoort. Het college bedankt iedereen die aan de totstandkoming van dit jaarverslag en deze jaarrekening heeft meegewerkt.
Het college van burgemeester en wethouders van Mook en Middelaar,
De secretaris, drs. W. Mariman
De burgemeester, mr. drs. W. Gradisen
6
Jaarstukken 2022
1.2. Leeswijzer Wettelijk kader Geen, de leeswijzer is facultatief.
Wijzigingen Er zijn geen grote inhoudelijke wijzigingen doorgevoerd in de (structuur van de) Jaarstukken 2022 ten opzichte van de Jaarstukken 2021 behoudens een meer uitgebreidere toelichting in onderdeel 1.3. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit vier hoofdstukken: 1. Algemeen Hier vindt u de algemene gegevens zoals deze leeswijzer, de kerngegevens en een lijst van afkortingen. Ook vindt u hier een (financiële) samenvatting. 2. Jaarstukken Dit hoofdstuk is wettelijk verplicht en valt uiteen in twee onderdelen: - onderdeel 2.1 Jaarverslag, met de beleidsmatige programmateksten (stand van zaken, inclusief beleidsindicatoren) en de paragrafen. De paragrafen behandelen een specifiek onderwerp. - onderdeel 2.2. Jaarrekening, met de balans (overzicht van bezittingen, schulden en eigen vermogen) en het overzicht van baten en lasten (exploitatieoverzicht). Tevens is in dit onderdeel de toelichting op de balans en de toelichting op het overzicht van baten en lasten vermeld conform de wettelijke voorschriften. 3. Vaststellingsbesluit Hierin wordt aangegeven dat de Jaarstukken 2022 zijn vastgesteld. Na besluitvorming door de raad wordt dit onderdeel voorzien van handtekeningen. 4. Bijlagen De bijlagen bevatten overzichten die niet wettelijk verplicht zijn, maar wel inzicht kunnen geven in bepaalde onderdelen van de Jaarstukken.
De controleverklaring van de accountant wordt altijd separaat verstrekt. Weergave bedragen Als uitgangspunt worden alle lasten positief (debet) weergegeven en alle baten negatief (credit). Soms wordt er voor de duidelijkheid een letter V of N toegevoegd, waarbij V staat voor Voordelig (baten) en N staat voor Nadelig (lasten). Afrondingsverschillen Omdat de 'Jaarstukken 2022' automatisch in duizenden euro's (x € 1.000) worden opgesteld, kan het voorkomen dat in de tellingen rekenkundige afrondingsverschillen ontstaan. Voorbeeld € 1.700 + € 600 = € 2.300. In duizendtallen wordt het dan: 2 + 1 = 2 (en dus geen 3). Verkiezingen / nieuw college Als gevolg van de verkiezingen in maart 2022 is een nieuw college geïnstalleerd. Aan het begin van elk programma zijn de huidige portefeuillehouders vermeld van het desbetreffende programma. Beleidsindicatoren De beleidsindicatoren zijn overeenkomstig de laatst geldende 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten'. Dit betreft een ministeriële regeling waarin voorgeschreven is welke beleidsindicatoren minimaal vermeld moeten worden en wie de wettelijke bronhouder is van een beleidsindicator. Een gemeente is wettelijk verplicht om de gerealiseerde gegevens van deze bronhouders te vermelden.
Als de gegevens bij de Jaarstukken (nog) niet beschikbaar zijn gesteld, wordt dit aangeduid met 'N/b' (Gegevens niet beschikbaar) en worden, indien aanwezig, gemeentelijke gegevens verstrekt.
7
ALGEMEEN Daarnaast worden enkele beleidsindicatoren niet jaarlijks maar periodiek bijgewerkt door de bronhouders, bijvoorbeeld de periodieke onderzoeken van Verwey Jonker Instituut. Informatie van de bronhouder wordt ontsloten middels de website 'waarstaatjegemeente.nl', waarbij voor dit doel een afzonderlijke tegel 'Besluit Begroting en Verantwoording' is toegevoegd. Op deze website wordt ook informatie verstrekt met betrekking tot eventuele wijzigingen van de beleidsindicatoren. Daar waar wijzigingen zijn doorgevoerd, is dit vermeld bij de desbetreffende indicator in de diverse programma's. De peildatum van de vermelde gegevens is 15 mei 2023. Gegevens van voorgaande jaren kunnen sporadisch afwijken ten opzichte van de vermelde gegevens in vorige jaarstukken. Een meerjarenverloop van de beleidsindicatoren is vermeld in bijlage 4.2 van deze Jaarstukken 2022. Rechtmatigheidsanalyse Elk programma sluit af met een rechtmatigheidsanalyse, waarbij wordt aangegeven of een verschil in de lasten wel of niet (financieel) rechtmatig is en of een overschrijding wel of niet meetelt in het oordeel van de accountant. Een onrechtmatigheid wordt ingedeeld in een van de zeven rubrieken die zijn vermeld in de Kadernota Rechtmatigheid. Deze nota is uitgebracht door de commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording).
De commissie BBV is een landelijke commissie met als taak het zorgdragen voor een eenduidige uitvoering en toepassing van het BBV.
8
Jaarstukken 2022
1.3. Financieel overzicht Financieel saldo In 2020 en 2021 zijn resultaten gerealiseerd van respectievelijk € 52k en € 1.873k voordelig. Het jaar 2022 sluit met een positief rekeningsaldo van € 1.746k. Dit is exclusief de nagekomen voorgestelde budgetoverhevelingen (zie hiervoor het raadsvoorstel). In onderstaand overzicht wordt de ontwikkeling van het rekeningresultaat 2022 aan de hand van de bestuursrapportages en overige raadsbesluiten weergegeven. bedragen x € 1.000 Resultaat baten en lasten
Mutaties reserves
Resultaat jaarrekening
Primitieve begroting 2022
98 N
247 V
150 V
1e Begrotingswijziging (dekkingsplan)
114 V
0N
114 V
Saldo begroting
16 V
247 V
264 V
Besluitvorming Jaarstukken 2021 (budgetoverheveling naar 2022)
741 N
741 V
0N
Zomerrapportage 2022 (1e hj)
171 V
0N
171 V
Eindejaarsrapportage 2022 (2e hj)
737 V
690 N
47 V
Overige tussentijdse begrotingswijzigingen
338 N
150 V
188 N
Subtotaal
154 N
448 V
294 V
Effecten bij het opmaken van de jaarrekening 2022
1.747 V
294 N
1.452 V
Eindsaldi Jaarrekening 2022
1.593 V
154 V
1.746 V
Ontwikkeling rekeningresultaat 2022
bedragen x € 1.000
Verschillenanalyse op hoofdlijnen Bruto saldo Jaarstukken 2022
1.746 V
Reeds geraamd resultaat 2022 (begroting)
294 V
Te verklaren verschil voor budgetoverhevelingen
1.452 V
Af: Budgetoverhevelingen en reserveringen (zie raadsvoorstel) Te verklaren verschil na budgetoverhevelingen
305 V 1.147 V
Structurele verschillen Incidentele verschillen Meer ontvangen uitkering gemeentefonds (realisatie op basis van decembercirculaire 2022 ten opzichte van raming op basis van meicirculaire 2022) Taakmutatie energietoeslag (niet geraamd, compensatie via uitkering gemeentefonds) Uitkering gemeentefonds (netto) SiSa-uitkering (niet geraamd nog te ontvangen normbedrag voor opvang vluchtelingen Oekraïne)
640 V 190 N 450 V 270 V
Diverse programmaverschillen (netto onderuitputting budgetten) Afwikkelingsverschillen voorgaande jaren (betreft met name meeropbrengst omgevingsvergunningen)
240 V
Opbrengst detachering voorgaande jaren (nagekomen baat)
104 V
9
186 V
ALGEMEEN Meeropbrengsten dividend (raming op basis van brief Provincie, realisatie hoger) Extra eenmalige financiële ondersteuning (EFO) aan personen die in aanmerking kwamen voor een energietoeslag (t.b.v. armoedebestrijding) Vervallen stelpost belastingen (potentiële nieuwe belastingopbrengsten n.a.v. dekkingsplan voorgaande jaren)
96 V 56 N
Afwaardering Groesbeekseweg (pand is gesloopt, alleen grond aanwezig)
92 N
50 N
Verklaard verschil
1.147 V
Voor een nadere en meer gedetailleerde toelichting van het resultaat wordt verwezen naar de onderdelen 2.2.2. en 2.2.5. van deze jaarstukken. Restant kredieten Kredieten zijn in enig jaar óf nog lopend óf afgerond. Onderstaande kredieten voor investeringen zijn nog niet geheel gerealiseerd en nog lopend. De restantkredieten worden in beginsel doorgeschoven naar 2023 zodat op het desbetreffende krediet nog uitgaven gedaan kunnen worden. bedragen x € 1.000 Restant krediet per 1-1-2022
Kredieten 2022
Realisatie in 2022
Restant krediet per 31-12-2022
Over naar 2023
2.000
0
0
2.000
2.000
• Revitalisering raadzaal
54
0
0
54
54
• Revitalisering De Lier *)
49
0
0
49
49
• 2020: Zonnepanelen
10
0
0
10
10
• 2020: Er zit muziek in Mook en Middelaar
320
-100
0
220
220
• 2020: Mobiliteitsplan 2020
54
0
0
54
54
• 2021: Mobiliteitsplan 2021
121
0
75
45
45
• Pleisterplaats N271 Plasmolen *)
94
0
0
94
94
-60
0
0
-60
-60
270
0
0
270
270
-122
0
0
-122
-122
35
0
0
35
35
40
0
36
4
4
Subsidie provincie
-300
0
-300
0
0
Bijdrage derden
-13
0
0
-13
-13
- Masten
9
0
1
7
7
- Armaturen
12
0
1
10
10
Omschrijving / toelichting • 2020: Nieuw-/verbouw gemeentehuis
Subsidie provincie Project afhankelijk van werkzaamheden provincie • Spoorbrug Heumensebaan *) Subsidie provincie • Spoorbrug Heumensebaan *) gemeentedeel Betreft verbreden spoorviaduct Heumensebaan, uitvoering in combinatie met verbeteren Maaslijn, naar verwachting medio 2025 • Centruminrichting Mook *) **)
Afronding project in 2023. • 2020: Openbare Verlichting
Uitloop naar en afwikkeling in 2023 • 2021: Openbare Verlichting
10
Jaarstukken 2022 Restant krediet per 1-1-2022
Kredieten 2022
Realisatie in 2022
Restant krediet per 31-12-2022
Over naar 2023
- Masten
19
0
0
19
19
- Armaturen
18
0
0
18
18
80
0
0
80
80
4.000
0
0
4.000
4.000
- Vervanging
282
0
0
282
282
- Milieumaatregelen
147
0
0
147
147
• 2020: Vervanging riool 20 jaar
17
0
0
17
17
• 2020: Vervanging riool 60 jaar
102
0
0
102
102
• 2021: Vervanging riool 60 jaar
36
0
6
31
31
• 2021: Riool milieumaatregelen 60 jaar
7
0
16
-9
-9
• 2021: Lob van Gennep
130
-130
0
0
0
• Kerkplein Middelaar *)
141
0
0
141
141
1.978
-269
5
1.704
1.704
• 2020: Implementatie Squit 20/20
54
0
38
16
16
• Hart van Mook: Herinrichting N271 **)
14
0
10
4
4
105
0
38
67
67
-5
0
0
-5
-5
• 2022: O.V. armaturen
0
19
0
19
19
• 2022: O.V. masten
0
18
0
18
18
• 2022: Ventilatie Adalbertschool
0
160
0
160
160
0
-74
0
-74
-74
Omschrijving / toelichting
Uitloop naar en afwikkeling in 2023 • 2021: Economische agenda 2021-2024 •
2021: Nieuw-/verbouw huisvesting Kandinsky
• Rioolkosten in krediet Centruminrichting Mook 2019: **)
Herinrichting Kerkplein, inclusief woningbouw, is uitgesteld in verband met Lob van Gennep. • 2020: Masterplan Plasmolen / Proef Plasmolen Middels dekkingsplan Programmabegroting 2021: krediet vertraagd en kapitaallasten gehalveerd wegens bijdragen derden. Eigen kosten maximaal € 1 miljoen.
Betreft budget t.b.v. herinrichting Rijksweg en omgeving. Werkzaamheden afgerond. Financiële afwikkeling 1e helft 2023. • Herinrichting Rijksweg N271 Plasmolen **) Subsidie provincie Betreft voorbereidingskosten herinrichting Rijksweg N271 te Plasmolen in samenhang met de aanleg van de pleisterplaats ter plaatse. Project afhankelijk van werkzaamheden provincie.
2022: Bijdrage rijk (SiSa)
11
ALGEMEEN Restant krediet per 1-1-2022
Kredieten 2022
Realisatie in 2022
Restant krediet per 31-12-2022
Over naar 2023
• 2022: Lichtinstallatie Astrantia korfbalveld
0
23
0
23
23
• 2022: Project Maasheggen I (SiSa L5B)
0
633
20
613
613
2022: Bijdrage project Maasheggen
0
-337
-20
-318
-318
0
100
57
43
43
2022: Bijdrage derden
0
-100
-57
-43
-43
• 2022: Ecozone Molenhoek
0
100
53
47
47
• 2022: Speelvoorzieningen
0
39
29
10
10
• 2022: Vervanging riool
0
340
11
329
329
9.698
420
20
10.098
10.098
Omschrijving / toelichting
• 2022: Investering speeltoestellen
Totaal *) **)
De kapitaallasten van deze investeringen worden (deels) gedekt uit de reserve Kapitaallasten; De kapitaallasten van deze investeringen worden geheel gedekt uit de reserve Afschrijvingen investeringsplan 2013-2016.
De volgende kredieten zijn in 2022 volledig afgerond. Hierop vinden geen uitgaven meer plaats. bedragen x € 1.000 Restant krediet per 1-1-2022
Kredieten 2022
Realisatie in 2022
Restant krediet per 31-12-2022
Over naar 2023
• 2021: Natstrooier
45
7
52
0
0
• 2021: Strooier Eco Mini
19
13
32
0
0
• 2021: Sneeuwploeg
10
3
15
-2
0
• 2020: Vervanging speelvoorzieningen
20
0
20
0
0
• 2021: Vervanging speelvoorzieningen
38
0
38
0
0
132
23
156
-1
0
Omschrijving / toelichting
Totaal
12
Jaarstukken 2022
1.4. Kerngegevens Werkelijk aantal inwoners per leeftijdsklasse Aantal 1-1-2020
Aantal 1-1-2021
Aantal 1-1-2022
Aantal 31-12-2022
%
van 0-4 jaar
259
275
278
299
4%
van 5-19 jaar
1.249
1.187
1.187
1.155
14%
van 20-64 jaar
4.216
4.282
4.328
4.333
54%
van 65 jaar en ouder
2.123
2.166
2.196
2.258
28%
Totaal
7.847
7.910
7.989
8.045
100%
Leeftijdsklasse
Bron: CBS Statline (1-1) en BRP Mook en Middelaar (31-12)
Aantal inwoners per 31 december 2022 Per plaats
Per leeftijdsklasse
Plasmolen 343 (4%)
Van 0 t/m 4 jaar (4%)
Van 5 t/m 19 jaar (14%)
Vanaf 65 jaar (28%)
Mook 3.085 (38%)
Middelaar 875 (11%)
Molenhoek 3.742 (47%) Van 20 t/m 64 jaar (54%)
Meerjarenverloop Aantal inwoners per 1-1 (totaal) 9.000 8.000 7.000 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000
13
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
0
ALGEMEEN
Aantal inwoners per 1-1 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000
0 2000
2005
2010
2015
2020
Van 0 t/m 4 jaar
Van 5 t/m 19 jaar
Van 20 t/m 64 jaar
Vanaf 65 jaar
Fysieke structuur
Eenheid
Aantal 2022
Aantal 2021
Oppervlakte land
hectare
1.739
1.739
Oppervlakte bebouwing kernen
hectare
47
46
Oppervlakte bebouwing buitengebied
hectare
9
9
Oppervlakte bebouwing totaal
hectare
56
55
Percentage bebouwing land
%
3,2%
3,2%
Woonruimten woonfunctie*)
aantal
3.680
3.667
Woonruimten UG**)
aantal
3.751
3.738
hectare
142
142
hectometer
261
261
Omschrijving Land:
Water: Oppervlakte binnenwater Oeverlengte
*) Alleen woonfunctie, exclusief logiesfunctie en uitwonende studenten **) Inclusief logiesfunctie en uitwonende studenten t.b.v. Uitkering Gemeentefonds
Bron: Verzamelstaat uitkering gemeentefonds specificatie nummer 2022-09 (per februari 2023)
14
Jaarstukken 2022
1.5. Afkortingen Afkorting ARN
Voluit Afvalverwerking Regio Nijmegen
BBV BBZ BGO BNG BRP
Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen 2004 Budgetoverheveling Bank Nederlandse Gemeenten Basisregistratie personen
CBS
Centraal Bureau voor de Statistiek
FIDO
Financiering Decentrale Overheden
GFT GGD GRP
Groente-, Fruit- en Tuinafval Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gemeentelijk Rioleringsplan
ICT IRVN
Informatie- en communicatietechnologie ICT Rijk van Nijmegen
MARN MGR MJOP
Milieusamenwerking en Afvalverwerking Regio Nijmegen Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (regio Rijk van Nijmegen) MeerJaren OnderhoudsPlan
OZB
Onroerende zaakbelasting(en)
RRE-W RUD (LN)
Regeling Reductie Energiegebruik Woningen Regionale UitvoeringsDienst (Limburg Noord)
SISA SKB
Single information Single audit Schatkistbankieren
VBR VPB VTH
Vrij Besteedbare Reserve Vennootschapsbelasting Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving
UPW
Uitkering Participatiewet
WMO WSW WOZ
Wet maatschappelijke ondersteuning Waarborgfonds Sociale Woningbouw / Wet sociale werkvoorziening (Wet) waardering onroerende zaken
15
JAARSTUKKEN
16
Jaarstukken 2022
2.1. Jaarverslag
17
2.1. Jaarverslag
Programmaverantwoording Wettelijk kader Art. 24, lid 2, letter a en art. 25 BBV. Toelichting In de volgende hoofdstukken treft u de verantwoording per programma aan. Per programma wordt beschreven wat we wilden bereiken en wat we daarvoor gedaan hebben. Wat we wilden bereiken is overgenomen vanuit de Programmabegroting 2022. Van wat we daarvoor hebben gedaan is de stand van zaken vermeld voor geheel 2022. Daarnaast is ook vermeld wat het (op programmaniveau) heeft gekost. Een meer uitgebreide financiële toelichting is vermeld in de jaarrekening bij de onderdelen 2.2.2 en 2.2.5. De verantwoording is voor de volgende programma's vermeld: • • • • • • • • •
Programma Besturen; Programma Beschermen; Programma Verplaatsen; Programma Werken; Programma Leren; Programma Recreëren; Programma Samenleven en zorgen; Programma Gezond leven; Programma Wonen.
Naast de programma’s zijn de verantwoordingen vermeld van de algemene dekkingsmiddelen (programma-ongebonden baten), de kosten van overhead, het bedrag voor de heffing van de Vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien.
18
Jaarstukken 2022
2.1.1. Programma Besturen Alternatieve naam
: Bestuur en ondersteuning
Portefeuillehouders
: Burgemeester Gradisen, wethouders Herings, Rodoe en Dillerop
Visie 2018 - 2022 Wij vinden het belangrijk dat onze inwoners en bedrijven weten dat wij er voor ze zijn. Wij stellen ons open voor de meningen en ideeën van onze inwoners en betrekken deze bij de besluitvorming. Ook zijn we transparant in onze keuzes en onze manier van werken. Wij willen een betrouwbare partner zijn voor inwoners, bedrijven en onze samenwerkingspartners.
Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?
1. Een zichtbare en benaderbare gemeente zijn Inwoners, verenigingen en bedrijven zijn op verschillende terreinen afhankelijk van de gemeente. Wij dienen zichtbaar te maken wat de gemeente en de gemeentelijke organen (Gemeenteraad, College, Burgemeester en ambtelijke organisatie) doen, maar ook waarom wij zaken op een bepaalde manier doen. Onze besluitvorming en gemeentelijke processen zijn transparant en worden in de openbaarheid genomen. De mening van de belanghebbenden betrekken wij via participatie bij dit proces. 'Avond van de toekomst' Al enige tijd geleden heeft de 'Avond van de toekomst' plaatsgevonden. Dit was een groot succes. Op basis van de ervaringen van de tweede avond was het voornemen om de 'Avond van de toekomst' voortaan te koppelen aan een concrete aanleiding of ontwikkeling, zodat de attractiviteit van zo'n avond wordt vergroot. Door Covid'19 waren publieksbijeenkomsten in de afgelopen periode helaas niet mogelijk. Wij hopen hier in 2022 weer een vervolg aan te kunnen geven. Gemeentelijke informatie wordt digitaal ontsloten De gemeente heeft informatie beschikbaar die voor inwoners, bedrijven, verenigingen en (overheids)partners nuttig en noodzakelijk is. Daarnaast genereert de gemeente veel gegevens die als basis dienen voor dienstverlening van andere (overheids)partijen.
Ook worden Europese en Nationale wet- en regelgeving dwingender in het beschikbaar hebben en houden van informatie en de manier waarop communicatie met de gemeente kan plaatsvinden via digitale instrumenten. Wij zullen op het gebied van digitale gegevensontsluiting en digitale communicatie stappen vooruit moeten zetten om mee te kunnen in deze ontwikkelingen, maar ook om te voldoen aan geldende regels op het gebied van overheidsdienstverlening. Met deze wettelijke ontwikkeling nemen wij de kans op om onze dienstverlening nog verder te verbeteren. Realisatie Jaarstukken 'Avond van de toekomst' Na de Covidperiode konden er in de loop van 2022 weer publieksbijeenkomsten worden gehouden. Een specifiek vervolg van de 'Avond van de toekomst' heeft niet plaatsgevonden, omdat zich geen breed onderwerp voordeed dat geschikt was voor de organisatie van een dergelijke avond. Er zijn wel diverse bijeenkomsten geweest met een specifiek thema, zoals de wijze van afvalinzameling. Gemeentelijke informatie wordt digitaal ontsloten Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De Woo regelt dat burgers informatie van de overheid kunnen opvragen, vinden en inzien. Overheidsinformatie is openbaar, tenzij de Woo of andere wetgeving bepaalt dat de gevraagde informatie niet geschikt is om openbaar te maken. De Woo is de opvolger van de Wob.
De aankomende jaren wordt de Woo in fases ingevoerd. We houden ons daarbij aan de wettelijke verplichting.
19
2.1. Jaarverslag
2. Inwonerparticipatie vergroten Reguliere en lopende activiteiten op basis van het bestaand beleid worden voortgezet in 2022. Op basis van sec het collegeprogramma 2018-2022 zijn er voor het begrotingsjaar 2022 geen aanvullende activiteiten gepland. Naast het collegeprogramma wordt voor intensivering van communicatie een extra budget gevraagd van € 30k: Mondige burgers, hoge verwachtingen, laag vertrouwen, polarisatie, meer online. We hebben er als gemeente meer en meer mee te maken. Met communicatie en participatie kunnen we een brug slaan naar onze inwoners. Niet alleen naar ontevreden burgers, maar juist ook naar inwoners die niet of minder van zich laten horen. Door onze inwoners beter te betrekken bij wat we bedenken en doen, creëren we draagvlak en krijgen we betere oplossingen. Er is ook veel expertise bij inwoners. Samen kunnen we meer. Dit komt ook terug in de Toekomstvisie 2030. Met verbeterde (externe) communicatie en meer participatie kunnen we hierin stappen zetten. Denk aan: met regelmaat proactief communiceren over speerpunten uit het coalitieprogramma, het betrekken van een meer diverse groep meedenkers en inwoners beter meenemen in processen en ingrijpende dossiers. Met als gewenst resultaat: meer draagvlak, beter begrip voor elkaars werkwijze en standpunten en betere oplossingen.
Realisatie Jaarstukken Mondige burgers, hoge verwachtingen, laag vertrouwen, polarisatie, meer online. We hebben er als gemeente meer en meer mee te maken. Met communicatie en participatie kunnen we een brug slaan naar onze inwoners. Niet alleen naar ontevreden burgers, maar juist ook naar inwoners die niet of minder van zich laten horen. Door onze inwoners beter te betrekken bij wat we bedenken en doen, creëren we draagvlak en krijgen we betere oplossingen. Er is ook veel expertise bij inwoners. Samen kunnen we meer. Dit komt ook terug in het coalitieakkoord 2022-2026 en Beleidsprogramma 22-26. Met verbeterde (externe) communicatie en meer participatie kunnen we hierin stappen zetten. Denk aan: met regelmaat proactief communiceren over speerpunten uit het coalitieprogramma, het betrekken van een meer diverse groep meedenkers en inwoners beter meenemen in processen en ingrijpende dossiers. Met als gewenst resultaat: meer draagvlak, beter begrip voor elkaars werkwijze en standpunten en betere oplossingen. Er is in 2022 extra aandacht besteed aan de verbetering van communicatie en de intensivering van participatie. Zo is er een nieuwe aanpak inwonerparticipatie opgesteld. Het doel van deze nieuwe aanpak is dat het meer houvast en helderheid gaat bieden over proces, procedures en kaders, wat gaat leiden tot meer draagvlak, beter beleid en betere besluitvorming.
Daarnaast zorgt deze voor een eenduidige blik op participatie door de gemeenteraad, het college en de organisatie. In december 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met deze nieuwe aanpak.
Relatie met verbonden partijen
Programma Besturen heeft geen specifieke relatie met een verbonden partij. Onder dit programma valt wel de (regionale) bestuurlijke afstemming in zijn algemeenheid. De diverse verbonden partijen zijn primair gericht op het verrichten van uitvoeringstaken die verband houden met de overige programma's.
20
Jaarstukken 2022
Indicatoren
Onderstaande wettelijk verplichte beleidsindicatoren zijn vermeld op grond van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten'. De waarden zijn vermeld zoals aangegeven door de wettelijke bronhouders. Zie ook de 'Leeswijzer' voor meer informatie. Nr. Omschrijving
Bron
2020
2021
2022
2022
*)
Waarde
Waarde
Waarde
Gemeente
1
Formatie: Fte per 1.000 inwoners
1
8,84
9,17
9,31
-
2
Bezetting: Fte per 1.000 inwoners
1
8,48
8,52
8,37
-
3
Apparaatskosten: Kosten per inwoner (x € 1.000) (incl. overhead)
2
0,82
0,83
0,86
-
4
Externe inhuur: Kosten als % van totale loonsom
2
4%
4%
3%
-
5
Externe inhuur: Totale kosten inhuur externen (x € 1.000)
2
188
188
188
-
6
Overhead: % van totale lasten
2
27%
25%
24%
-
*) wettelijke bronhouder 1 Eigen gegevens 2 Eigen begroting **) deze indicatoren worden pas vanaf 2017 bijgehouden. N/b = Gegevens niet beschikbaar (nog niet beschikbaar gesteld)
Wat heeft het gekost?
Bedragen x € 1.000
Baten / Lasten
Realisatie 2021
BegrotingBegroting na primitief wijziging
Realisatie 2022
Verschil
Programma Besturen Totaal lasten
1.518
1.542
1.555
1.684
-128 N
Totaal baten
-280
-210
-221
-308
86 V
Totaal baten en lasten
1.237
1.332
1.334
1.376
-42 N
Toevoeging aan reserves
1.437
0
0
0
0
Onttrekking uit reserves
-1.603
-5
-42
-17
-25 N
Totaal Programma
1.071
1.327
1.292
1.359
-67 N
21
V
2.1. Jaarverslag
Rechtmatigheidsanalyse
De werkelijke kosten zijn hoger dan de begrote kosten. Hiermee voldoet dit programma in eerste instantie niet aan de financiële rechtmatigheid. De grootste overschrijding wordt veroorzaakt door een verplichte toevoeging van € 210k aan de (nieuwe) voorziening voor wachtgeldverplichtingen. Zonder dit verschil zou er een overschot op het programma zijn bij de lasten. In de ‘Kadernota Rechtmatigheid 2018’ (ook geldig voor 2022) van de commissie BBV worden zeven soorten begrotingsafwijkingen genoemd. De overschrijding van de lasten van programma Besturen valt in de categorie ‘budgetoverschrijdingen betreffende activiteiten welke achteraf als onrechtmatig moeten worden beschouwd omdat dit bijvoorbeeld bij nader onderzoek blijkt’. Deze budgetoverschrijding is formeel onrechtmatig omdat er meer kosten zijn gerealiseerd dan geraamd, maar telt niet mee voor het accountantsoordeel omdat deze extra kosten geconstateerd zijn na het verantwoordingsjaar. Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').
22
Jaarstukken 2022
2.1.2. Programma Beschermen Alternatieve naam
: Veiligheid
Portefeuillehouder
: Burgemeester Gradisen
Visie 2018 - 2022 Veiligheid kun je niet garanderen, maar samen met onze ketenpartners op het gebied van veiligheid en zorg werken we aan een zo goed mogelijke bescherming van onze inwoners. Door nieuwe taken en krappere capaciteit bij politie en justitie vormt dit een bijzondere uitdaging voor onze gemeente. Veiligheid houdt iedereen bezig en wij willen de komende periode dan ook inzetten op het versterken van het veiligheidsgevoel. Daarvoor zetten we meer toezicht en handhaving in en laten we de veiligheidsketen zo optimaal mogelijk functioneren.
Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?
1. Het naleefgedrag vergroten Bewoners en ondernemers van de gemeente Mook en Middelaar mogen van ons verwachten dat er actief en daadkrachtig wordt opgetreden tegen overtredingen, maar ook tegen onwenselijke situaties. We versterken het toezicht en voeren handhavingsactiviteiten uit met als doelstelling een afname van de criminaliteit en ongewenst gedrag. Daarnaast brengen we een professionaliseringsslag aan in de aanpak van ondermijning. Middels een betere inzet van bestuursrechtelijke instrumenten en handhavingsactiviteiten willen we één weerbare en georganiseerde overheid tegen (georganiseerde) criminaliteit vormen. Zowel door structurele en intensieve samenwerkingen binnen de gemeente als met ketenpartners. De Regio Deal tussen het Rijk en de regio Limburg-Noord biedt een integrale en gezamenlijke aanpak met bijbehorende financiering in het aanpakken van ondermijning door de samenwerkende ketenpartners. Dit is een lopend proces. Reguliere en lopende activiteiten op basis van het bestaand beleid worden voortgezet in 2022. Op basis van het collegeprogramma 2018-2022 zijn er voor het begrotingsjaar 2022 geen aanvullende activiteiten gepland.
Realisatie Jaarstukken De meeste Coronamaatregelen zijn sinds 25 februari 2022 niet meer van kracht en daarmee is een belangrijke stap gezet in het verder openen van Nederland. Er wordt waar mogelijk opgetreden tegen overtredingen en onwenselijke situaties. We hebben nadrukkelijk stappen gezet om een professionaliseringsslag te maken in de aanpak van ondermijning. De projecten die zijn vastgesteld in de regiodeal krijgen steeds meer vorm. Voor Mook en Middelaar zijn we onder andere gestart met een project veilig buitengebied. Dit project richt zicht op het buitengebied, dat in nauwe samenwerking met ketenpartners, ondernemers en inwoners werkt aan een integrale aanpak tegen ondermijning. Het project draagt bij aan een veilige omgeving. In de samenwerking weten de partners elkaar steeds beter te vinden. Het ACT! team voert integraal bestuurlijke controles uit in meerdere gemeenten en dit resulteert in een intensieve samenwerking tussen de deelnemende gemeenten en de diverse politiebasisteams in Noord-Limburg. Verder kunnen, afhankelijk van de controle, organisaties als bijvoorbeeld de belastingdienst en het UWV aansluiten. Er worden daarbij gericht controles uitgevoerd bij bedrijven of panden. Dit zorgt voor een weerbare en georganiseerde overheid tegen georganiseerde criminaliteit.
23
2.1. Jaarverslag
2. Een veilige gemeente behouden Inwoners moeten zich in onze gemeente veilig kunnen voelen. Het gevoel van veiligheid verschilt van mens tot mens, maar vaak komt dit tot uitdrukking over de mate waarin mensen zich ’s avonds veilig voelen op straat. In onze gemeente kun je ’s avonds veilig over straat lopen, maar er zijn wel aandachtspunten. Zo zijn er gebieden waar inwoners vragen om aandacht voor hangjeugd, slecht verlichte plaatsen, rommel en verloedering. Maar ook parkeeroverlast en verkeersveiligheid zijn regelmatig terugkerende aandachtspunten die wij willen aanpakken. Een nieuw aspect vormt de sociale veiligheid in dit verhaal. Met de decentralisatie van Rijkstaken naar de gemeente heeft de gemeente ook de problematiek rondom ‘verwarde personen’ (thans 'personen met onbegrepen gedrag') en beschermd wonen op het bordje gekregen. Een thema dat met een minimale politiecapaciteit in onze regio bijzondere aandacht vraagt van onze gemeente, gezien ook onze ligging ten opzichte van onze veiligheidspartners (Politie, Veiligheidsregio en Openbaar Ministerie) in Limburg Noord en onze zorgpartners in het Rijk van Nijmegen. Dit vraagt om verdere versterking van ketenregie en aanpak van zorg en veiligheidsthema’s, zowel binnen de gemeente over vakgebieden heen als met de ketenpartners.
Realisatie Jaarstukken De aanpak van de sociale veiligheid in de fysieke leefomgeving wordt met samenwerking van de ketenpartners verbeterd. Gemeente, politie en zorgorganisaties werken samen en stemmen bij casussen af. Hoewel het aantal zorgmijders dat (ernstige) overlast geeft verhoudingsgewijs beperkt is, vraagt dit extra inzet zowel van de politie als van de gemeente. De samenwerking en afstemming tussen de zorg- en veiligheidspartners zorgt ervoor dat complexe casussen integraal worden opgepakt. Er vormt zich een breder kader van kennis en kunde binnen de samenwerking waardoor de juiste zorg-maatregel kan worden genomen.
Relatie met verbonden partijen
De volgende verbonden partijen hebben een relatie met dit programma: - Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Limburg-Noord; - Gemeenschappelijke regeling Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN). Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen.
Indicatoren
Onderstaande wettelijk verplichte beleidsindicatoren zijn vermeld op grond van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten'. De waarden zijn vermeld zoals aangegeven door de wettelijke bronhouders. Zie ook de 'Leeswijzer' voor meer informatie. Nr. Omschrijving
Bron
2020
2021
2022
2022
*)
Waarde
Waarde (landelijk)
Waarde (landelijk)
Gemeente
1
Verwijzingen Halt: Aantal per 1.000 jongeren
1
5,0
4,0 (8,0)
N/b (N/b)
N/b
2
Winkeldiefstallen: Aantal per 1.000 inwoners
2
0,0
0,0 (1,8)
0,0 (2,3)
-
24
Jaarstukken 2022 Nr. Omschrijving
Bron
2020
2021
2022
2022
3
Geweldsmisdrijven: Aantal per 1.000 inwoners
2
2,5
2,5 (4,3)
2,5 (4,6)
-
4
Diefstallen uit woning: Aantal per 1.000 inwoners
2
1,9
1,3 (1,3)
2,5 (1,4)
-
5
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte): Aantal per 1.000 inwoners
2
5,7
3,2 (6,0)
2,5 (6,0)
-
*) wettelijke bronhouder 1 Bureau Halt 2 CBS N/b = Gegevens niet beschikbaar / nog niet beschikbaar gesteld.
Wat heeft het gekost?
Bedragen x € 1.000
Baten / Lasten
Realisatie 2021
BegrotingBegroting na primitief wijziging
Realisatie 2022
Verschil
Programma Beschermen Totaal lasten
642
857
805
799
6
Totaal baten
-82
-83
-83
-157
74 V
Totaal baten en lasten
560
774
722
643
79 V
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking uit reserves
0
0
0
0
0
560
774
722
643
79 V
Totaal Programma
V
Rechtmatigheidsanalyse
De gerealiseerde kosten zijn lager dan de geraamde kosten. Hiermee voldoet dit programma aan de financiële rechtmatigheid. Het grootste verschil bij de baten betreft niet geraamde doorberekende kosten Uitvoeringsprogramma VTH. Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').
25
2.1. Jaarverslag
2.1.3. Programma Verplaatsen Alternatieve naam
: Verkeer, vervoer en waterstaat
Portefeuillehouder
: Wethouder Rodoe
Visie 2018 - 2022 Aandacht voor het bevorderen van mobiliteit en bereikbaarheid is van groot belang. Dit alles in een veilige en goed ingerichte omgeving, terwijl de leefbaarheid wordt geborgd. In de kernen moeten alle voorzieningen bereikbaar zijn voor hun inwoners. Dat betekent zorgen voor goede verbindingen tussen de kernen onderling en de kernen en de omliggende gemeenten. Naast verbindingen voor fiets en auto streven wij naar een goede verbinding met het openbaar vervoer.
Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?
1. Openbaar vervoer Openbaar vervoer vervult een belangrijke taak in de leefbaarheid van onze gemeente. Wij beschikken over een trein- en busverbinding met Nijmegen en Venlo, waarbij de trein ook de regio Land van Cuijk aandoet. Vanaf het station Mook-Molenhoek is er een (buurt)busverbinding met Groesbeek, Malden en Middelaar. Wij streven ernaar dat zo veel mogelijk inwoners (en kernen) gebruik kunnen maken van openbaar vervoer. In stand houden en uitbreiden vormen van openbaar vervoer Wij zetten ons in voor het in stand houden en zo mogelijk verbeteren van bestaand openbaar vervoer binnen de gemeente, specifiek buslijn 83, buurtbuslijnen 564 en 569 en de Maaslijn. Wij doen dit mede door actief te participeren in het werkproces van de aanbesteding OV-concessie provincie Gelderland, aangaande het busvervoer.
Realisatie Jaarstukken Het openbaar vervoer is in stand gehouden. De route van buurtbuslijn 569 is in december 2022 deels gewijzigd, met het idee om nog meer door de kernen zelf te rijden in plaats van alleen over de N271 (Rijksweg). De aanbesteding van ProRail voor de elektrificatie Maaslijn is in 2022 stopgezet. Als betrokken gemeente zijn wij hierover meegenomen en aangehaakt bij de voorbereidingen voor de nieuwe aanbesteding in 2023.
2. In stand houden en uitbreiden veiligheid en leefbaarheid Mobiliteit, verkeersveiligheid en leefbaarheid zijn belangrijke thema’s voor ons. Op het gebied van mobiliteit staat er veel te veranderen door de technologische ontwikkelingen. E-bikes, elektrische zelfrijdende auto’s, bussen en treinen op waterstof en drones beïnvloeden de manier waarop wij naar mobiliteit en de openbare ruimte moeten kijken. Verkeersveiligheid en leefbaarheid gaan hand in hand. De provinciale weg N271, de spoorlijn en rivier de Maas door onze gemeente bieden kansen, maar kunnen ook een bedreiging vormen voor de leefbaarheid en verkeersveiligheid. De ontsluiting van en naar Groesbeek vormt in onze gemeente een bijzonder aandachtspunt voor de leefbaarheid van Molenhoek en Mook.
26
Jaarstukken 2022 Onze gemeente ligt op een verbindingenknooppunt naar Limburg, Gelderland en Noord Brabant. Vooral op het gebied van fietsverbindingen biedt Mook en Middelaar een uitstekend netwerk. Dit is niet alleen goed voor het woon-werkverkeer en terugdringen van de CO2 uitstoot, maar is ook van toegevoegde waarde op het toeristisch-recreatieve profiel van onze gemeente. Wij willen dat inwoners en bezoekers zich kunnen verplaatsen in een veilige en goed ingerichte omgeving. Regionaal en lokaal schaalniveau In 2018 zijn de visie en doelen vastgesteld voor de regionale mobiliteitsvisie van Trendsportal. Trendsportal is een initiatief van de acht gemeenten van het RMO (Regionaal Mobiliteitsoverleg) Noord-Limburg en staat open voor iedereen die wil bijdragen aan duurzame, veilige en slimme mobiliteit voor morgen. De afgelopen periode is verder invulling gegeven aan de visie, samenwerking en de uitvoering van projecten. Gelet op het gemeentelijk en regionale belang willen wij ambtelijk en bestuurlijk blijven deelnemen aan Trendsportal. Hierbij willen wij ook aandacht houden voor de 'verbindingen' met de Gelderse en Noord-Brabantse (buur)gemeenten, dit niet alleen fysiek maar ook op de thema's mobiliteit en openbaar vervoer. Vandaar dat we ook de samenwerking willen voortzetten in de regio Arnhem Nijmegen op het gebied van ‘duurzame mobiliteit en bereikbaarheid’.
Sinds januari 2021 onder de noemer de ‘Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen’ en de bijbehorende opgave de ‘Verbonden regio’. Voor uitvoering van projecten wordt voor 2022 een incidenteel budget gevraagd van € 17k. Op lokaal niveau is in maart 2021 het ‘Mobiliteitsplan Mook en Middelaar 2021’ vastgesteld. Met de vaststelling geven wij nu verder invulling aan het Uitvoeringsprogramma 2021-2024. Dat doen we in samenwerking met inwoners en betrokkenen. Onderhoud bruggen De brug Cuijksesteeg en Witteweg worden flink onder handen genomen, waarmee deze belangrijke verbindingen voor de kernen in stand worden gehouden, zo ook van belang voor het toeristisch en recreatieve verkeer. Onderhoud Er wordt invulling gegeven aan het dagelijkse en planmatig onderhoud aan de wegen, paden en bruggen binnen de gemeente. Zo ook aan de openbare verlichting, waarbij er structurele verbeteringen plaatsvinden vanuit het Vervangingsplan openbare verlichting.
Realisatie Jaarstukken Regionaal en lokaal schaalniveau • N271 Plasmolen. De provincie Limburg heeft als eigenaar en beheerder van de N271 (Rijksweg), de herinrichtingswerkzaamheden tussen Mook en Milsbeek aanbesteed en gegund. Binnen deze werkzaamheden is onder andere de aanleg van een pleisterplaats voorzien. Naar verwachting starten de werkzaamheden begin 2023. •
Verbeteren Maaslijn. Al geruime jaren is het plan om de spoorlijn tussen Nijmegen en Roermond te verbeteren. Dit in de vorm van het elektrificeren van de spoorlijn en de lijn meer robuust te maken, door spoorverdubbeling te realiseren op strategische locaties. De opdrachtgevers van het project, de Provincie Limburg en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, hebben eind 2022 besloten om verder te gaan met het project om de Maaslijn te verbeteren. Afronding staat gepland in 2027.
•
Het 'Lokaal verkeersonderzoek A73-Groesbeek' is afgerond en gepresenteerd aan de leden van de gemeenteraad. Adviesbureau Sweco heeft het onderzoek uitgevoerd en heeft de bewoners en belanghebbenden daarbij betrokken. Het resultaat van het onderzoek en de voorstellen voor het vervolgproces zijn begin 2023 voorgelegd aan de gemeenteraad.
27
2.1. Jaarverslag
Onderhoud bruggen In 2022 is besloten, met oog op de uitgestelde werkzaamheden N271 vooralsnog geen onderhoud uit te voeren aan de bruggen. Wel is er onderzocht hoe de leuningen van de aanbruggen van de brug in de Witteweg en de leuningen van de Cuijksesteeg het beste geconserveerd kunnen worden, zodat dit in 2023 opgepakt kan worden. Door de aanwezigheid van Chroom IV is dit een gecompliceerd vraagstuk. Tevens is er een prijsopgave opgevraagd voor het betononderzoek voor de brug in de Cuijksesteeg, zodat dit in 2023 aanbesteed kan worden. Onderhoud Het reguliere klein onderhoud is in 2022 uitgevoerd. Kleine asfaltreparaties zijn gedaan. Tevens is er een elementenbestek aanbesteed om de kleinere elementenreparaties op te kunnen pakken in een jaarovereenkomst. In deze overeenkomst zijn ook de kleine elementenreparaties uitgevoerd. Grotere onderhoudswerkzaamheden zijn gedaan aan de Groesbeekseweg. Tijdens de vernieuwingswerkzaamheden aan de Komingang moest deze weg geheel afgesloten worden. Uit inspectie bleek dat deze weg meer onderhoud nodig had dan uit de eerdere inspecties naar boven was gekomen, en is besloten om de gehele weg in groot onderhoud aan te pakken. Ook is voor de Generaal Gavinstraat een bestek uitgewerkt in samenwerking met de bewoners om in 2023 uitgevoerd te worden.
Verder is aan het riool regulier onderhoud uitgevoerd, kolken zijn gereinigd, rioolinspecties zijn uitgevoerd. Ons riool verkeerd in goede staat, waardoor grote reparaties niet nodig zijn, hier en daar is een huisaansluiting vervangen. Voor de openbare verlichting is een bestek geschreven voor het vervangen van armaturen en lichtmasten die aan hun levensduur zijn. Dit zal begin 2023 worden aanbesteed en uitgevoerd. Het regulier onderhoud wordt in samenwerking met de gemeenten Bergen en Gennep uitgevoerd.
3. Integraliteit en verkeersveiligheid Bij infrastructurele werken streven we naar maximale integraliteit en synergie. Dit zowel op het terrein van onderhoud en herinrichting als bij ruimtelijke ontwikkelingen. Werken aan een optimale inrichting van openbare ruimte Bij ontwikkelingen en herinrichtingen krijgen onderstaande onderwerpen nadrukkelijk de aandacht: • Wegen inrichten overeenkomstig de ter plaatse geldende verkeersregels en rijsnelheid, dus herkenbaar; • Aandacht voor de voetganger en fietser, streven naar logische en veilige routes, speciaal bij een schoolomgeving, winkelcentra en andere publieksfuncties; • Het belang van de kwetsbare verkeersdeelnemers voorop stellen, overwegen toepassen van een fietsstraat en/of (woon)erf; • aandachtspunten en maatregelen die voorkomen uit de gehouden Klimaatstresstest en in samenhang daarbij aandacht voor klimaatadaptatie en klimaat.
Realisatie Jaarstukken Werken aan een optimale inrichting van openbare ruimte De bebouwde kom van Mook op de Groesbeekseweg is verbeterd. Hierbij is de rijsnelheid al voor de bebouwde kom ingesteld op maximaal 50 km/uur (Mooksebaan - gemeente Berg en Dal). Om het verkeer beter te attenderen op de bebouwde kom, is er een (aanvullende) wegmarkering aangebracht, heeft de rijbaan een afwijkende kleur en is er aan één zijde van de weg een trottoir gerealiseerd. Daarnaast is er een stopgebod ingesteld voor het verkeer op de Bisseltsebaan (de kruisende weg ter plaatse). Ook een extra attentie voor de weggebruikers op die weg. Op de Pastoorsdijk in Middelaar zijn er snelheidsremmende-maatregelen gerealiseerd. Dit in de vorm van drie verkeersplateaus en wegmarkeringen die de maximale rijsnelheid aangeven. De
28
Jaarstukken 2022 plateaus worden geaccentueerd door 'taludmarkering' en reflecterende paaltjes in de berm. Zij worden ook aangelicht door openbare verlichting, die al eerder was geplaatst.
Relatie met verbonden partijen
De volgende verbonden partij heeft een relatie met dit programma: - Gemeenschappelijk Orgaan Regio Arnhem Nijmegen. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen.
Indicatoren
Onderstaande wettelijk verplichte beleidsindicatoren zijn vermeld op grond van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten'. De waarden zijn vermeld zoals aangegeven door de wettelijke bronhouders. Zie ook de 'Leeswijzer' voor meer informatie. Nr. Omschrijving
1
Bron
2020
2021
2022
2022
*)
Waarde
Waarde (landelijk)
Waarde (landelijk)
Gemeente
Geen wettelijke indicatoren
*) wettelijke bronhouder
Wat heeft het gekost?
Bedragen x € 1.000
Baten / Lasten
Realisatie 2021
BegrotingBegroting na primitief wijziging
Realisatie 2022
Verschil
Programma Verplaatsen Totaal lasten
597
775
781
759
22 V
Totaal baten
-53
-23
-24
-98
74 V
Totaal baten en lasten
544
752
758
662
96 V
Toevoeging aan reserves
0
0
0
0
0
Onttrekking uit reserves
-4
0
-9
-2
-8 N
539
752
749
660
88 V
Totaal Programma
V
Rechtmatigheidsanalyse
De gerealiseerde kosten zijn lager dan de geraamde kosten. Hiermee voldoet dit programma aan de financiële rechtmatigheid. Het grootste verschil bij de lasten betreft onderuitputting bij diverse budgetten met betrekking tot wegen, pleinen en fietspaden. Daarnaast betreft het een post voor niet geraamde SiSa-kosten met
29
2.1. Jaarverslag betrekking tot 'stimulering verkeersmaatregelen'. Hiertegenover staat ook het grootste verschil bij de baten, namelijk een niet geraamde SiSa-uitkering van het rijk voor 'stimulering verkeersmaatregelen'. Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').
30
Jaarstukken 2022
2.1.4. Programma Werken Alternatieve naam
: Economie
Portefeuillehouder
: Wethouder Dillerop
Visie 2018 - 2022 Werken is belangrijk, voor zowel inwoners als bedrijven. Voor inwoners biedt werken een bron van inkomen en sociale netwerken. Voor bedrijven een productiemiddel om hun activiteiten en doelen te realiseren. De gemeente heeft binnen dit thema een verbindende rol. Wij zien het als onze opdracht om zoveel mogelijk inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen naar passend werk. Dit ondersteunen gaat in de vorm van begeleiding, het openstellen en vinden van werkervaringsplekken en een bijdrage leveren aan het creëren van werkgelegenheid. Voor de bedrijven in onze gemeente moet er een gunstig vestigingsklimaat worden gecreëerd. Dat moet de huidige bedrijven de mogelijkheid bieden om hun bedrijfsactiviteiten binnen onze gemeente te houden en uit te breiden. Maar het vestigingsklimaat moet ook voor nieuwe bedrijven aantrekkelijk zijn om zich hier te komen vestigen. Dat is niet alleen goed voor de economie van onze gemeente, maar levert ook een bijdrage aan de leefbaarheid in onze gemeente.
Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?
1. Creëren van een gunstig vestigingsklimaat Een gunstig vestigingsklimaat is een situatie waarin het voor bedrijven aantrekkelijk is en blijft om zich met hun activiteiten te vestigen in onze gemeente. Het creëren van een gunstig vestigingsklimaat doen we samen met ons bedrijfsleven en hun vertegenwoordigende organen en begint met het wegnemen van barrières om te kunnen ondernemen. Aan de hand van de in 2021 vastgestelde economische agenda wordt de samenwerking met ondernemers verder voortgezet. Leegstand voorkomen Leegstand op bedrijfslocaties willen we voorkomen. Daar waar mogelijk en wenselijk laten wij werklocaties herontwikkelen naar woningbouwlocaties voor zover passend binnen onze woonvisie. Om dreigende leegstand in beeld te hebben, ontwikkelen we de volgende activiteiten: • Aanhalen van contacten met ondernemers door naar buiten treden van bedrijfscontactfunctionaris; • Bedrijven worden actief gevolgd of benaderd om ze vast te houden binnen de gemeente; • Bedrijven worden waar mogelijk begeleid en/of gefaciliteerd waar het bedrijfsvastgoed betreft.
Realisatie Jaarstukken Leegstand voorkomen In 2022 is met regelmaat contact geweest met ondernemers in diverse (deel) gebieden van onze gemeente. Om nader kennis te maken, behoeften en plannen te vernemen en hiermee ook te kunnen inschatten wat men nodig heeft en of leegstand aan de orde gaat zijn.
2. Participatie (door werk) vergroten Wij willen de participatie van inwoners vergroten, zo mogelijk door werk. Hierbij passen wij maatwerk toe, en kijken we altijd naar de hele persoonlijke of gezinssituatie.
31
2.1. Jaarverslag De arbeidsbemiddeling wordt uitgevoerd door WerkBedrijf in Nijmegen en daarvoor betalen wij het re-integratiebudget van de Participatiewet geheel door. De dienstverlening heeft als basis het meerjarig arbeidsmarktbeleid. WerkBedrijf houdt rekening met de gevolgen van de coronacrisis voor de arbeidsmarkt en past de dienstverlening aan kandidaten aan in samenwerking met het UWV. In dat kader is het regionaal Mobiliteitsteam Rijk van Nijmegen in het leven geroepen waarin de zeven regiogemeenten, WerkBedrijf Rijk van Nijmegen, UWV, vakbonden (CNV, FNV, VCP/de Unie), werkgeversorganisatie VNO-NCW, Leerwerkloket en onderwijsinstellingen ROC Nijmegen en HAN hun krachten bundelen om samen te werken aan werk voor iedereen. Ondersteunen bij het vinden en behouden van werk Inwoners die dat nodig hebben, worden ondersteund bij het vinden en behouden van werk. Wij werken daarvoor samen met de gemeenten in de regio Nijmegen in MGR-verband. De uitvoeringsorganisatie is WerkBedrijf Rijk van Nijmegen. Wij zetten deze samenwerking voort en houden toezicht op beleid en uitvoering via bestuurlijke en ambtelijke weg. Uitgangspunt is dat WerkBedrijf mensen helpt naar loonvormende arbeid inclusief beschut werk. De WSW bestendigen De WSW voeren wij gezamenlijk met de gemeente Gennep uit in de GR IWGM.
Om dit op lange termijn te bestendigen, treft INTOS maatregelen om de kosten te verlagen en de opbrengsten te verhogen. Daarnaast werken we aan een vereenvoudiging van de bestuursstructuur. Wij houden daarbij alle opties open wat betreft uitbreiding of afstoten van taken of opdrachten, vormen van samenwerking, samenvoeging of uitvoering. Meer ruimte voor een alternatieve aanpak bieden Wij willen minder regels om meer inwoners te laten participeren in de samenleving. Dat begint met vertrouwen opbouwen bij uitkeringsgerechtigden en maatwerk leveren. Wij zullen daarbij extra investeren in onze medewerkers opdat zij nog beter in staat zullen zijn om cliënten op juiste en doeltreffende wijze te benaderen. Daarbij betrekken wij de adviezen van de WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) zoals die zijn neergelegd in het rapport 'Weten is nog geen doen'. Wij staan open voor experimenten waarbij het resultaat: "minder mensen afhankelijk van een uitkering" voorop staat. Wij gaan op zoek naar de goede ervaringen van andere gemeenten en onderzoeken of wij deze in onze gemeente ook kunnen toepassen. Samen met WerkBedrijf intensiveren we de dienstverlening vanaf 2022 in het kader van het project 'Doe je mee'.
Sturen op duurzame bedrijvigheid Waar mogelijk wordt gestuurd op duurzame bedrijvigheid die de werkgelegenheid vergroot, ook voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit sturen doen wij op het moment dat er ontwikkelingen worden gesignaleerd binnen verschillende taakvelden die voor elkaar van meerwaarde kunnen zijn. Wij zullen deze partijen dan met elkaar in verbinding brengen.
Realisatie Jaarstukken Ondersteunen bij het vinden en behouden van werk Wij bieden blijvend ondersteuning aan mensen bij het vinden en behouden van werk. Als dat te hoog gegrepen is dan bieden we (arbeidsmatige) dagbesteding of stimuleren we een andere vorm van participatie. De uitvoering geschiedt door WerkBedrijf; een module van de MGR Rijk van Nijmegen.
De WSW bestendigen In 2022 is de WSW nog uitgevoerd onder de bestuurlijke vorm van de IWGM. In 2022 hebben we de opheffing van de IWGM voorbereid en deze is per 31 december 2022 daadwerkelijk opgeheven. De uitvoering van de WSW is nu door middel van een dienstverleningsovereenkomst direct bij INTOS belegd. Die biedt een solide basis voor de uitvoering van de WSW voor de komende jaren, tegen acceptabele kosten. De werkgelegenheid voor deze specifieke doelgroep is daarmee gewaarborgd.
32
Jaarstukken 2022 Meer ruimte voor een alternatieve aanpak bieden Naast de reguliere begeleiding van onze cliënten hebben we in 2022 samen met gemeenten in de regio het project Doe je mee? uitgevoerd. Alle cliënten werden met toepassing van een specifieke interviewtechniek uitgebreid gesproken over hun capaciteiten en wensen. Wij hebben 33 kandidaten aangemeld. Daarvan is een persoon doorgestroomd naar een traject bij WerkBedrijf. De anderen zijn teruggemeld en die nemen we in een zorg- of participatietraject. Sturen op duurzame bedrijvigheid Wij zagen in 2022 geen mogelijkheid om een impuls te geven aan duurzame bedrijvigheid.
3. Aandacht aan bedrijfslocaties geven In de regio Limburg Noord is er een overaanbod aan bedrijfslocaties, waardoor het toevoegen van bedrijfslocaties niet meer is toegestaan. In Mook en Middelaar is er nog ruimte om nieuw-vestiging mogelijk te maken, maar ligt het meer in de lijn om incourante bedrijfslocaties te herontwikkelen of te herbestemmen naar andere gebruiksvormen, zoals wonen. We willen ons aanbod van bedrijfslocaties meer laten aansluiten op de huidige behoefte en overcapaciteit van bedrijfslocaties inzetten als wisselgeld in de regio om andere ontwikkelingen mogelijk te maken. Dit is een lopend proces. Reguliere en lopende activiteiten op basis van het bestaand beleid worden voortgezet in 2022. Op basis van het collegeprogramma 2018-2022 zijn er voor het begrotingsjaar 2022 geen aanvullende activiteiten gepland.