Bijlage 1 Toekomstbeeld Montfoort en Linschoten incl. actieplan
Tekst van het document
3.3 Toegankelijke en gastvrije kernen
Ambitie: Om de verblijfskwaliteit van Montfoort en Linschoten te verhogen, besteden we meer aandacht aan de inrichting en uitstraling van de openbare ruimte. We maken stevige keuzes ten aanzien van mobiliteit in en rondom beide historische kernen.
Gastvrije mobiliteit Mobiliteit is bepalend voor het gebruik en de uitstraling van de openbare ruimte. In historische centrumgebieden is de ruimte relatief schaars, maar voetgangers, fietsers, ov-reizigers en automobilisten claimen allemaal hun plek. Montfoort en Linschoten willen graag dat de kernen goed bereikbaar zijn, zowel voor bewoners als voor bezoekers, en dat er voldoende parkeeren stallingsvoorzieningen zijn. Naast een goede bereikbaarheid, bestaat er echter ook de wens om de openbare ruimte gastvrijer en fraaier in te richten (zie paragraaf hierna). Het feit dat de binnenstad van Montfoort per auto bereikbaar is, zien veel mensen als een voordeel. Tegelijkertijd ontstaan hierdoor onveilige verkeerssituaties in de kern. Deze situaties hebben een negatief effect op de belevingswaarde van Montfoort. De landelijke trend is een openbare ruimte die is ingericht ‘in het voordeel’ van voetgangers en fietsers, ook als dit ten koste gaat van de auto.
28
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
Binnen deze trend wordt de rol van geparkeerde en rijdende auto’s stapsgewijs verminderd. Bijkomend voordeel is dat de leefbaarheid van kernen wordt vergroot en perspectief wordt geboden voor schone vervoersvormen. Ondanks de grote voordelen, brengen de maatregelen ook weerstand mee. Het vergt voor Montfoort om die reden lef en visie om deze trend te volgen. De gemeente Montfoort heeft er eerder nadrukkelijk voor gekozen om duurzame vormen van mobiliteit, zoals lopen en fietsen, op één te zetten (Omgevingsvisie, 2021). Dit heeft onder andere gevolgen voor het voetgangersgebied, het fietsnetwerk, routes en parkeren. Ook het Uitvoeringsprogramma Binnenstad 2020 beschrijft een aanpak ten aanzien van de verkeerscirculatie en parkeren in de binnenstad van Montfoort. Begin 2023 wordt dit programma geëvalueerd, op basis waarvan aanvullende acties kunnen worden geformuleerd.
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
29
Aanbevelingen t.b.v. gastvrije mobiliteit
32
33
Actiehouder(s)
Status en planning
Realiseer in Montfoort een kwalitatieve en verbonden voetgangerszone, met routes die veilig en toegankelijk zijn voor mensen met een (fysieke) beperking. Ontsluit de voetgangerszone goed op de omgeving (en de recreatieve activiteiten).
Gemeente Montfoort
Reeds belegd
Versterk het aanbod van recreatieve wandelroutes in en om Montfoort en Linschoten.
Gemeente Montfoort
Planning: 2023 - 2025
40
41
Onderzoek de mogelijkheden voor het aanbieden van deelmobiliteit in de kern van Montfoort
Gemeente Montfoort i.s.m. het IKO
Nog niet belegd
Realiseer aantrekkelijke parkeervoorzieningen (inclusief oplaadpunten) aan de randen van de kernen van Montfoort en Linschoten. Bekijk op welke plekken in de kern van Montfoort kort parkeren kan worden gefaciliteerd voor bezoekers.
Gemeente Montfoort
Status onbekend
Voorstel: 2024
Voorstel: 2024
Status onbekend Voorstel: 2024
34
35
36
37
Zorg voor veilige en comfortabele fietsroutes in, rondom en naar de kernen van Montfoort en Linschoten. Richt daarbij de hoofdfietsverbinding in de kern van Montfoort (Hofstraat – Om ’t Hof – Hofplein) in als fietsstraat.
Gemeente Montfoort
Reeds belegd
Zorg ook voor voldoende fietsstallingsmogelijkheden (ook voor elektrische fietsen) in de kernen van Montfoort en Linschoten, met name nabij belangrijke bestemmingen en voorzieningen.
Gemeente Montfoort
Status onbekend
Verbeter het regionale fietsnetwerk en realiseer nieuwe verbindingen, zoals Reyerscop – Doeldijk. Pak onveilige kruispunten aan op het fietsnetwerk.
Gemeente Montfoort
Deels belegd
Zorg voor goed bereikbare bushaltes en zorg dat deze toegankelijk zijn voor mensen met een (fysieke) beperking. Realiseer ook voldoende fietsenstallingen bij de haltes.
Gemeente Montfoort
Nog niet belegd
Planning: Q3/ Q4 2024
Voorstel: 2023
Planning onbekend
Voorstel: 2024
Daar waar mogelijk en binnen de invloedsfeer kan er ingezet worden op het verbeteren van de regionale bus-bereikbaarheid. 38
39
30
Verhoog de (recreatieve) toegankelijkheid van de kernen van Montfoort en Linschoten per boot. Versterk of ontwikkel ook (nieuwe) recreatieve routes via het water, zoals kano-, waterfiets- of SUP-routes. Onderzoek de mogelijkheden voor het verbinden van de Korte Linschoten ter hoogte van de Rietlaan en de Noordlinschoterdijk. In de toekomst kan ook de gracht teruggebracht worden in de kern van Montfoort.
Gemeente Montfoort
Sluit de kern van Montfoort af voor doorgaand auto- en vrachtverkeer en ontmoedig sluipverkeer. Met andere woorden: maak meer straten autoluw. Houd de kern van Montfoort wel goed bereikbaar voor leveranciers, hulpdiensten en afvalinzamelaars.
Gemeente Montfoort
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
Status onbekend Voorstel: 2024
Gastvrije openbare ruimte Om ervoor te zorgen dat mensen graag verblijven in Montfoort en Linschoten, is de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte essentieel. Een uitnodigende plek waar inwoners en bezoekers zich welkom voelen en aangenaam kunnen verblijven, ook zonder te consumeren. Daarnaast kan de leefomgeving een belangrijke bijdrage leveren aan een gezonde levensstijl, bijvoorbeeld door in de openbare ruimte mensen van alle leeftijden te stimuleren om te bewegen. Om gastvrije kernen te realiseren, is het allereerst belangrijk dat er voldoende fysieke ruimte is voor verblijf en ontmoeting. Denk aan autoluwe straten, ontmoetingspleinen, terrassen en brede trottoirs zonder (fysieke) obstakels voor mensen met een beperking. Zie ook de voorgaande paragraaf over gastvrije mobiliteit. Aan de andere kant moet de uitstraling van de openbare ruimte ervoor zorgen dat mensen zich er thuis voelen. Hiervoor geldt als belangrijke randvoorwaarde dat er structureel wordt geïnvesteerd in goed onderhoud: plekken die schoon, heel en veilig zijn. Ook fraaie verlichting, muurschilderingen en goed onderhouden gevels en bestrating kunnen zorgen
voor een aantrekkelijk straatbeeld. Daarnaast draagt vergroening in belangrijke mate bij aan een aangename sfeer, naast dat het belangrijk is voor opgeven op het gebied van klimaatadaptatie. Dit kan op verschillende niveaus: van kleinschalig groen zoals plantenbakken en geveltuinen, tot meer robuust groen zoals het aanplanten van nieuwe bomen. Ook groenverbindingen kunnen zorgen voor een prettiger leefklimaat, bijvoorbeeld door het groen in de binnenstad van Montfoort beter aan te sluiten op het Stadspark en groene plekken in de omliggende wijken. Tot slot dragen voorzieningen, zoals zitplaatsen, openbare toiletten en sport- en speltoestellen, ook bij aan een gastvrije beleving. Voor maatregelen in de openbare ruimte geldt dat er aandacht is voor slimme koppelingen: groen is niet alleen mooi om te zien en om een bijdrage te leveren aan klimaatadaptatie, maar kan (bijvoorbeeld in de vorm van plantenbakken) ook worden gebruikt om autoverkeer af te remmen. En straatmeubilair kan ook verschillende functies hebben, zoals een combinatie van zitplekken en spelelementen.
Status onbekend Voorstel: 2024
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
31
42
43
44
45
46
47
48
32
Aanbevelingen t.b.v. gastvrije openbare ruimte
Actiehouder(s)
Status en planning
Laat een stedenbouwkundig wensbeeld ontwikkelen voor de binnenstad van Montfoort (met speciale aandacht voor het gebied ‘onder de boompjes’ en andere locaties die benoemd zijn in het binnenstadsplan), waarin verschillende aspecten van de openbare ruimte integraal terugkomen (verblijf- en ontmoetingsplekken, toegankelijkheid, groen en openbare voorzieningen). Laat dit doen door een ervaren stedenbouwkundig bureau en in samenwerking met alle stakeholders.
IKO
Nog niet belegd
Creëer extra ruimte voor verblijf en ontmoeting op straat, zoals autoluwe straten en ontmoetingspleinen. Dit is met name relevant voor de kern van Montfoort. Doe dit in lijn met het te ontwikkelen stedenbouwkundige wensbeeld (zie actie 32).
Gemeente Montfoort
Nog niet belegd
Verhoog de toegankelijkheid van de openbare ruimte door bestrating te verbeteren en (fysieke) obstakels voor mensen met een beperking te verwijderen. Doe dit in lijn met het te ontwikkelen stedenbouwkundige wensbeeld (zie actie 32).
Gemeente Montfoort
Nog niet belegd
Zorg dat ‘schoon, heel en veilig’ van de openbare ruimte als vast agendapunt wordt besproken.
IKO
Nog niet belegd
Voeg fraaie elementen toe in de openbare ruimte van de kern van Montfoort en van Linschoten, zoals kunst in de openbare ruimte in samenwerking met het kunstenaarscollectief. Doe dit in lijn met het te ontwikkelen stedenbouwkundige wensbeeld (zie actie 32).
Gemeente Montfoort
Nog niet belegd
Vergroen de openbare ruimte van de kern van Montfoort door het toevoegen van kleinschalig groen, robuust groen en groenverbindingen. Doe dit in lijn met het te ontwikkelen stedenbouwkundige wensbeeld (zie actie 32). Stimuleer ondernemers en bewoners ook om te vergroenen, bijvoorbeeld met geveltuintjes.
Gemeente Montfoort
Nog niet belegd
Voeg openbare voorzieningen toe in kernen van Montfoort en Linschoten zoals zitmeubilair, sport- en speeltoestellen. Doe dit in lijn met het te ontwikkelen stedenbouwkundige wensbeeld (zie actie 32).
Gemeente Montfoort
Nog niet belegd
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
Voorstel: Q1 2024
Colofon Montfoort en Linschoten: Thuis in het Groene Hart is een initiatief van de gemeente Montfoort. Het project is mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van de provincie Utrecht.
© Stad & Co Versie 4: mei 2023
Samenstelling, opmaak & redactie: Stad & Co Auteurs: Catherine Bolhuis, Marlot van Dijken en Charlie Hoge
Voorstel: 2024
Voorstel: 2024
Voorstel: doorlopend
Voorstel: 2024
Voorstel: 2024
Voorstel: 2024
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
33
Bijlagen Samen de stad mooier maken.
Amsterdam Wibautstraat 131D 1091 GL Amsterdam
Eindhoven Vestdijk 39-A 5611 CA Eindhoven
Utrecht Catharijnesingel 47 3511 CG Utrecht
info@stadenco.nl www.stadenco.nl 085 - 080 66 72
BTW IBAN KVK
NL854672515B01 NL10 TRIO 0198067747 62130307
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
35
Bijlage 1 Verantwoording In deze bijlage wordt kort de totstandkoming van dit toekomstplan en het actieplan toegelicht, inclusief een overzicht van de geraadpleegde documenten. Daarnaast zijn de voornaamste belemmeringen en mogelijkheden voor het toekomstbeeld van de kernen van Montfoort en Linschoten in beeld gebracht door middel van een SWOT-analyse. Ook is gekeken naar trends en dynamieken die van invloed (kunnen) zijn op beide kernen. Dit alles vormt de basis van de keuze voor en uitwerking van de drie bouwstenen en de randvoorwaarde(n).
1 Totstandkoming
Er zijn verschillende stappen doorlopen om te komen tot het toekomstbeeld en het actieplan. Bureauonderzoek visies en beleidsstukken Gemeente Montfoort heeft de afgelopen jaren niet stilgezeten. Er is – aangestuurd vanuit verschillende verbanden – een groot aantal onderzoeken uitgevoerd en beleidsstukken en visiestukken opgesteld, die betrekking hebben op zowel de economische als recreatieve en toeristische situatie van Montfoort en Linschoten. Een volledig overzicht van de geraadpleegde stukken vindt u hier: • Actieplan recreatie en toerisme (2022) • Beeldkwaliteitsplan Binnenstad (2010) • Koopstromenonderzoek (2021) • Kwantitatieve analyse Montfoort Centrum (Locatus 2020) • Omgevingsvisie Montfoort (2021) • Toekomstbeeld recreatieve en ontspannen stad (?) • Uitvoeringsplan Het Land van Strick en de Roover (2022) • Uitvoeringsprogramma binnenstad (2020) • Visie binnenstad 2030 (2007) • Visie recreatie en toerisme (2021) Rondwandeling door de kernen Stad & Co heeft haar begrip over het heden en verleden van Montfoort en Linschoten verdiept o.a. door een rondwandeling door beide kernen onder leiding van de opdrachtgever (gemeente Montfoort). De input die we daarmee hebben opgehaald hebben we gedurende de rest van het traject ingezet.
36
Gesprek met Burgemeester en wethouder In een gesprek met de Burgemeester en wethouder hebben we de contouren van het toekomstbeeld en actieplan verder geconcretiseerd. We hebben gesproken over de aanpak en de behoefte en wensen helder gemaakt, voor scherpere inkadering van de opdracht. Gesprekken belanghebbenden uit beide kernen Er zijn 25 gesprekken gevoerd met een brede afvaardiging van belanghebbenden uit Montfoort en Linschoten. Tijdens de gesprekken is opgehaald hoe aangekeken wordt tegen de huidige manier van samenwerking in en tussen de kernen, het huidige functioneren van de kernen en de visie op de toekomst (zowel op het vlak van samenwerking als ambities voor de kernen). Er is gesproken met: • een afvaardiging namens de gemeente Montfoort (burgemeester, ambtenaren vanuit verschillende afdelingen) • leden van de koersgroep recreatie en toerisme • bestuursleden namens de Winkeliersvereniging Montfoort • bestuursleden namens de Ondernemersvereniging Linschoten • bestuurslid namens het ondernemersfonds • bestuursleden namens vereniging Oud Linschoten • bestuursleden namens stichting Oud Montfoort • vastgoedeigenaren • ondernemers uit de kernen van Montfoort en Linschoten • een marktondernemer uit Montfoort • een ondernemer actief in de toeristisch recreatieve sector • een afgevaardigde namens de evenementensector
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
Bewoners- en bezoekersvragenlijst Om de mening te achterhalen van de bewoners en bezoekers van de kernen, hebben we een digitale vragenlijst uitgezet. De focus lag op vragen als ‘Wat is de reden van uw bezoek, wat vindt u van het aanbod, de sfeer en de uitstraling, wat mist u en wat moeten we doen om te zorgen dat het u hier blijft bevallen?’. De vragenlijst is uitgezet via de volgende kanalen: • Website van de gemeente Montfoort • Diverse lokale en regionale nieuwssites • Lokale krant • Social media kanalen van de gemeente • Social media kanalen van Montfoort en Linschoten • Flyers via Stichting Oud Montfoort en Vereniging Oud Linschoten • Flyers via Hotel Montfoort en B&B Gedurende circa 4 weken konden mensen aan de vragenlijst deelnemen. Het totaal aantal respondenten is 294. De respondenten waren met name bewoners. Dit is niet verassend, gezien het lastiger is om (eenmalige) bezoekers te overtuigen om een vragenlijst in te vullen. De verdeling Montfoort en Linschoten is in balans, net als de verdeling van de leeftijdsgroepen van de respondenten. Werksessies Werksessie I Gedurende dit traject hebben we twee werksessies georganiseerd. Om te komen tot een gezamenlijk toekomstbeeld, organiseerden we op 26 september 2022 een werksessie in Linschoten.
Het doel van deze sessie was inspireren en het komen tot een eerste aanzet voor het gezamenlijke toekomstbeeld voor de kernen van Montfoort en Linschoten, als basis voor de uitvoering van de toekomstige plannen.
Werksessie II In vervolg op werksessie I organiseerden in we op 20 oktober 2022 een werksessie in Montfoort. In deze tweede bijeenkomst lag de focus op het terugkoppelen en toetsen van een concept toekomstbeeld met bijbehorende ambities. Ook is er concrete input opgehaald rond 3 thema’s die voor de realisatie van het levendige en vitale kernen belangrijk zijn. Voor beide sessies waren circa 40 deelnemers uitgenodigd om met een zo breed mogelijke groep relevante betrokkenen input te leveren en keuzes te maken. De input die is opgehaald tijdens deze bijeenkomsten is gebruikt bij het opstellen van het toekomstbeeld en het actieplan.
2 Analyse
Voor de SWOT-analyse is gebruik gemaakt van de enquêtes, de gesprekken met belanghebbenden, onze waarnemingen tijdens onze bezoeken aan Montfoort en Linschoten, de genoemde stukken en onze eigen expertise en ervaring uit andere gebieden. De gezamenlijke uitkomst hiervan is samengevat in de SWOT-tabel en berust dus op interpretatie van een heel aantal bronnen en gesprekken. Het streeft nadrukkelijk geen wetenschappelijke benadering na.
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
37
SWOT-analyse Linschoten
SWOT-analyse Montfoort
STERKTES - LINSCHOTEN
ZWAKTES
STERKTES - MONTFOORT
ZWAKTES
•
•
•
•
• • • • • • • • • •
Onderlinge verstandhouding goed, hechte gemeenschap binnen Linschoten, veel vrijwilligers Ondernemersfonds als goede (financiële) basis Ondernemers voornamelijk zelfstandigen Kwalitatief goed en complete horeca-aanbod Succesvolle, terugkerende evenementen Gratis parkeren Nabijheid A12, Utrecht en centrale ligging Onderdeel van Groene Hart Ligging aan het water Recreatiemogelijkheden Historisch karakter, pitoresque, dorpsgezicht : ‘ansichtkaart’
• • • • • • • • • • •
Meer verbondenheid met Woerden dan Montfoort Ontbreken integrale publiek-private overlegstructuur Gebrek aan duidelijke, of keuze in, positionering Ontbreken duidelijke doelen/ambities; uitgaven zijn ad hoc Gebrek aan uitvoerende/coördinerende kracht Onvolledige betrokkenheid stakeholders (vastgoed, verblijfsaccomodaties, ondernemers) Kwetsbare vertrouwensbasis richting gemeente Cultureel aanbod blijft achter Zeer beperkte dagelijkse voorzieningen Matige bereikbaarheid met het OV Onvoldoende parkeergelegenheid Water in Linschoten matig bereikbaar per boot
KANSEN
BEDREIGINGEN
• •
• • •
• • • • • • • • •
Professionalisering samenwerking Verhogen representativiteit besturen + koersgroep Ontwikkeling en/of keuzes maken in identiteit/ verhaal Evenementen in lijn brengen met positionering Activatie nieuwe inwoners Versterken toeristische samenwerking Meer toeristisch/recreatief beleving Toeristische informatievoorziening verhogen Aanbod jongeren Versterken cultureel aanbod Toevoegen van speelvoorzieningen Toegankelijkheid per water
• • • • • •
De wig tussen kernen Ontbreken (structurele) gemeentelijke middelen Onvoldoende prioritering van beleid waardoor geen opvolging (verminderen enthousiasme en betrokkenheid) Voeren van ad-hoc beleid ipv langetermijnstrategie Kwetsbaarheid TIP’s: afhankelijkheid giften en vrijwilligers Onvoldoende draagvlak onder stakeholders Dorpen/kernen in regio die wel groeien in aantrekkelijkheid Verkoop leegstaand vastgoed aan investeerders/ ontwikkelaars Toename leegstand (terugloop levendigheid)
• • • • • • • • • • • •
• • • • • • •
Ontbreken integrale publiek-private overlegstructuur Gebrek aan uitvoerende/coördinerende kracht Gebrek aan duidelijke doelen/ambities winkeliersvereniging en veel ad hoc uitgaven Onvolledige betrokkenheid stakeholders (vastgoed, verblijfsaccomodaties, ondernemers) Kwetsbare vertrouwensbasis richting gemeente (o.a. door verkeersplan) Gebrek aan duidelijke, of keuze in, positionering Kernwinkelgebied niet voetgangersvriendelijk Leegstaande panden Winkelaanbod onvoldoende onderscheidend Horeca-aanbod weinig onderscheidend & ligging versnipperd Cultureel aanbod blijft achter Zwakke bereikbaarheid met het OV Onvoldoende parkeergelegenheid Gevels panden Hoogstraat met achterzijde naar water gekeerd
KANSEN
BEDREIGINGEN
•
• • •
• • • • • • •
• • • • • • •
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
• •
• • • •
•
38
Onderlinge verstandhouding goed – hechte gemeenschap, veel vrijwilligers Ondernemersfonds als goede (financiële) basis Veel denkkracht en creativiteit stakeholders Veel zelfstandige ondernemers Aanwezigheid dagelijkse voorzieningen Succesvolle, terugkerende evenementen Gratis parkeren Historisch karakter Centrale ligging in Nederland Onderdeel van Groene Hart Goede bereikbaarheid per auto Ligging aan het water Veel recreatiemogelijkheden
Verbreden en professionaliseren van samenwerking Verbreden betrokkenheid stakeholders Ontwikkeling en/of keuzes maken in identiteit/ verhaal Versterken toeristisch/recreatieve samenwerking Activatie nieuwe inwoners Routing in de binnenstad verbeteren Binnenstad autoluw maken m.u.v. laden en lossen Kernwinkelgebied compacter maken: transformatie Toevoegen van kwalitatieve, verrassende functies Aantrekkelijkheid markt vergroten: concept, locatie en dag Historische panden publiekelijk toegankelijk maken Kades Hollandse IJssel opwaarderen en benutten Herontwikkeling evenementen irt positionering Toevoegen toeristisch/recreatieve waarde Toeristische informatievoorziening verhogen Sterkere bewegwijzering aan randen kern
• • • • • • •
De wig tussen beide kernen Ontbreken (structurele) gemeentelijke middelen Onvoldoende prioritering van beleid waardoor geen opvolging (verminderen enthousiasme en betrokkenheid) Continueren ad hoc uitvoeren i.p.v. langetermijnstrategie Onvoldoende draagvlak onder stakeholders Dorpen/kernen in regio die wel groeien in aantrekkelijkheid Verkeerssituatie leidt tot meer problemen Toename leegstand Verkoop leegstaand vastgoed aan investeerders/ ontwikkelaars Kwetsbaarheid TIP’s (afhankelijkeheid giften en vrijwilligers)
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
39
3 Trends en dynamieken Internationale megatrends houden jarenlang aan. Ze beïnvloeden de normen en waarden van mensen. Denk aan globalisering, digitalisering, duurzaamheid. Macrotrends, zoals behoefte aan authenticiteit, groeiend belang van bewust leven en de groei van e-commerce, komen en gaan iets sneller. Ze veranderen de behoeften en het gedrag van mensen. En er zijn prikkels die een tijdelijk verlangen, hype en rage veroorzaken, oftewel microtrends. Op Pokémons jagen bijvoorbeeld of dry january. Iedere trend kent ook tegentrends. In antwoord op de megatrend individualisering, neemt de behoefte aan socialisering en verbinding ook weer toe. De volgende trends zijn van wezenlijke betekenis voor de kernen van Montfoort en Linschoten.
•
•
•
40
E-commerce en consumentengedrag De onstuitbare – en door corona nog verder versnelde - groei van e-commerce stimuleert de globalisering en de digitalisering. Voor steeds meer consumenten is internet het belangrijkste oriëntatiemiddel. Vooral millennials en generatie Z, pakweg iedereen geboren vanaf 1980 en opgegroeid met smartphones, social media, webshops en interactieve ervaringen, ‘weten niet beter’. Consumentenwensen en -eisen bepalen in grote mate hoe ondernemers zich moeten profileren, nu en in de toekomst. Ook in Montfoort en Linschoten zal de druk op fysieke retailers verder toenemen. Compacte kernen De veranderingen in het retaillandschap beïnvloeden het denken over schaalgrootte van centrumgebieden. Veel binnensteden en dorpscentra bewegen terug naar een compacte kern (Naar vitale (winkel)centra – toekomstperspectief in crisistijd, Stec, 2020). Overtollig (winkel)vastgoed wordt actief getransformeerd en er ontstaat ruimte voor passende nieuwe ondernemers en functies. Met name in Montfoort kan deze ontwikkeling consequenties hebben voor de panden buiten de Hoogstraat en Keizerstraat. Sociale meerwaarde en functiemix Stads- en dorpscentra zijn niet langer plekken
waar mensen alleen winkelen. Ze komen ook om te beleven, te ervaren, te recreëren en elkaar te ontmoeten (Mindlogyx Retail, 2016). De behoefte aan sociale meerwaarde vraagt om een rijkere functiemix en meer diversiteit qua voorzieningen. Fysieke retailers en centrumgebieden moeten zaken bieden als extra beleving, persoonlijke service en beter en hoogwaardiger advies dan online. Het van nature historische Montfoort en Linschoten heeft hierin een voordeel ten opzichte van ‘nieuwere’ centrumgebieden.
•
Verblijfswaarde en mobiliteit De inrichting van de openbare ruimte verandert in stads- en dorpscentra. Efficiëntie en doorstroming zijn niet meer de enige doelen, ook (verkeers)veiligheid en uitstraling zijn belangrijk voor de verblijfs- en belevingswaarde. Om te kunnen genieten en ontdekken, moeten mensen zich veilig kunnen verplaatsen en ‘flaneren’ (SWOV, 2020). Voetgangers en fietsers krijgen meer ruimte toegewezen, gemotoriseerd vervoer minder. In Montfoort en Linschoten zal voor de deur parkeren in de kernen (verder) onder druk komen te staan.
•
toe en binnenlandse vakanties en dagtrips zijn onverminderd populair (Retailtrends. nl, 2020). Volop kansen voor Montfoort en Linschoten.
is aanvulling nodig met juiste/gewenste branches en meer ‘belevingsfuncties’ met een duidelijke toegevoegde waarde – binnen en buiten de twee kernen.
Vergrijzing vs. vergroening Vrijwel de volledige wereldbevolking veroudert momenteel. Mondiaal groeit de groep 60-plussers sneller dan de totale bevolking, als gevolg van een stijgende levensverwachting en een dalend geboortecijfer. Deze bedreiging voor lokale retailers is ook in Montfoort en Linschoten de orde van de dag.
Bouwsteen 2: Aantrekkelijk Bewoners en oudere toeristen weten Montfoort en Linschoten te vinden. Maar is dit voldoende? Bezoekers blijven nauwelijks een halve dag, geven weinig uit en vertrekken weer. Bewoners bezoeken graag de kernen, maar zijn in hun aankopen niet honkvast en wijken gemakkelijk uit naar Woerden, IJsselstein of Utrecht. Het is belangrijk om nieuwe bewoners en bezoekers aan te trekken, bestaande bewoners en bezoekers te binden en hun loyaliteit te vergroten.
4 Drie bouwstenen Om succesvol invulling te geven aan het gezamenlijke toekomstbeeld voor Montfoort en Linschoten, zijn er keuzes en veranderingen nodig op verschillende vlakken. De opgaven zijn – op basis van voorgaande analyse - te clusteren onder drie noemers: de drie bouwstenen van levendig en vitaal Montfoort en Linschoten.
•
Onderscheiden is hot Kopiëren is niet meer voldoende. Goed functionerende stads- en dorpscentra kennen hun doelgroepen en passen zich hierop aan. Een onderscheidende, aantrekkelijke en goed herkenbare gebiedsidentiteit en positionering vormen de basis en geven profiel ten opzichte van online en andere centra in het verzorgingsgebied. Ingrediënten genoeg in Montfoort en Linschoten, het gaat om kiezen, organiseren en sturen.
Bouwsteen 1: Compact en compleet Het teruglopende aanbod met leegstand als gevolg in Montfoort en Linschoten en de gaten in het aanbod in Montfoort vragen snel om actie om verder afkalven van bezoekers te voorkomen en aan aantrekkingskracht en relevantie te winnen. Montfoort en Linschoten hebben daarvoor al goud in handen: beide kernen zijn kleinschalig, hebben hun eigen geschiedenis, iconen en herkenningspunten, de uitstraling is pittoresk en alles is op loopafstand. Het aanbod in Montfoort en Linschoten en de uitstraling van Montfoort representeren dit nu onvoldoende. Het aanbod is niet onderscheidend en van wisselende kwaliteit, wat de gemiddelde bezoeker snel verveelt.
•
Herwaardering lokale omgeving en veranderend toerisme Het platteland is in trek. Al jaren wordt urbanisatie gepredikt, maar steeds meer mensen wonen en recreëren als gevolg van ‘grootstedelijke moeheid’ buiten de stad. Coronamaatregelen als minder reizen en thuisen hybride werken, hebben de herwaardering blijvend versterkt. De aandacht en waardering voor kleinschalige en lokale ambachten en ondernemerschap (‘local heroes’) neemt
Overal bewegen stads- en dorpscentra terug naar een compacte kern, wat vraagt om visie, herbestemming, transitie en transformatie van vastgoed. Compacte, gemengde, levendige en goed vind- en herkenbare centrumgebieden hebben de toekomst. Daarnaast schuift de focus van veel stads- en dorpscentra op. Van monofunctioneel naar multifunctioneel, van kopen naar beleven. Ook hun mix aan functies verandert: er wordt ook steeds meer gewoond, gewerkt, ontmoet en cultuur beleefd. Ook in Montfoort en Linschoten
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
Het aansprekende karakter van Montfoort en Linschoten, de herwaardering van platteland en ‘lokaal vertier’ en de veranderende behoeften van toeristen aan hun weekendjes weg of dagje uit bieden volop kansen. Met de juiste propositie(s) kunnen beide kernen meer kwaliteitstoerisme op gang brengen - via land en water - zonder dat eigen waarden in het gedrang komen. Ook de bewoners zelf - met name jongeren – kunnen meer en beter worden aangetrokken. Bouwsteen 3: Toegankelijk en gastvrij Of Montfoort en Linschoten goed bereikbaar zijn, hangt af van waar je staat. Met de auto, fiets en te voet is de toegang uitstekend. De bereikbaarheid per openbaar vervoer laat te wensen over. Eenmaal aangekomen met de auto is ook parkeren een uitdaging in beide kernen. De toegankelijkheid van de openbare ruimte in beide kernen laat ook te wensen over. Gevaarlijke verkeerssituaties zijn eerder regel dan uitzondering en de straten zijn niet voor iedere weggebruiker even goed begaanbaar. Om zowel de verblijfs- als de belevingswaarde van Montfoort en Linschoten op peil te brengen, is meer aandacht nodig voor een toegankelijke openbare ruimte. Mobiliteit, de verkeersinfrastructuur, parkeren, routing en de (fysieke) inrichting van de openbare ruimte zijn daarbij relevante thema’s.
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
41
Bijlage 2 Doelen en vertegenwoordiging lokale samenwerkingsverbanden
42
Organisatie
Doelstelling
Vertegenwoordiging
Winkeliersvereniging Montfoort
Het ontwikkelen en uitvoeren van activiteiten in de openbare ruimte en op het internet, die zijn gericht op het bevorderen van de leefbaarheid en/of de veiligheid en/of de ruimtelijke kwaliteit en/of de economische ontwikkeling van de binnenstad van Montfoort en voorts al hetgeen in de ruimste zin met één en ander verband houdt, daartoe behoort en/of daartoe bevorderlijk kan zijn.
Minimaal een vertegenwoordiger namens: • De winkeliers (food en nonfood) • De horeca-ondernemers van de Plaats • De horeca-ondernemers uit de rest van de kern • De dienstverleners
Ondernemersvereniging Linschoten
Het ontwikkelen en uitvoeren van activiteiten in de openbare ruimte en op het internet, die zijn gericht op het bevorderen van de leefbaarheid en/of de veiligheid en/of de ruimtelijke kwaliteit en/of de economische ontwikkeling van a) de kern van Linschoten en b) de bedrijventerreinen, en voorts al hetgeen in de ruimste zin met één en ander verband houdt, daartoe behoort en/of daartoe bevorderlijk kan zijn.
Minimaal een vertegenwoordiger namens: • De winkeliers uit de kern van Linschoten • De horeca-ondernemers uit de kern van Linschoten • De bedrijventerrein(en) van Linschoten
Ondernemersfonds Montfoort
Het financieel mogelijk maken van activiteiten in de openbare ruimte en op het internet, die zijn gericht op het bevorderen van de leefbaarheid en/of de veiligheid en/of de ruimtelijke kwaliteit en/of de economische ontwikkeling van alle economische gebieden binnen de gemeente Montfoort en voorts al hetgeen in de ruimste zin met één en ander verband houdt, daartoe behoort en/of daartoe bevorderlijk kan zijn.
Minimaal een vertegenwoordiger namens: • Bedrijvencoöperatie IJsselveld U.A (BIJ) • BedrijvenVerenigingMontfoort (BV-M) • Winkeliersvereniging Montfoort • Bedrijvenvereniging Heeswijk • Ondernemersvereniging Linschoten • In later stadium Willeskop
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
Koersgroep Recreatie en Toerisme
Het ontwikkelen en uitvoeren van activiteiten die verband houden met de recreatieve-toeristische positionering van de kernen van Montfoort en Linschoten.
Minimaal een vertegenwoordiger namens: • De gemeente • Winkeliers Montfoort • Horeaca-ondernemers Montfoort • Stichting Oud Montfoort • Ondernemers (uit de kern van) Linschoten • Vereniging Oud Linschoten • Kunstenaarscollectief • Jongeren
Stichting Oud Montfoort
Het bevorderen van een voor de verschillende geledingen van de samenleving zo goed mogelijk gebruik van de historische toeristische en recreatieve mogelijkheden in de kern van Montfoort, inclusief het voorlichten omtrent (historische) toeristische en recreatieve mogelijkheden.
-
Vereniging Oud Linschoten
Het bevorderen van een voor de verschillende geledingen van de samenleving zo goed mogelijk gebruik van de historische toeristische en recreatieve mogelijkheden in de kern van Linschoten, inclusief het voorlichten omtrent (historische) toeristische en recreatieve mogelijkheden.
-
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
43
Bijlage 3 subsidiemogelijkheden Memo subsidiemogelijkheden vervolg vitale binnensteden Betreft:
Subsidiemogelijkheden vervolg op project vitale binnensteden
Opgesteld door:
Bram Pennekamp, subsidieadviseur
Ter attentie van:
Catherine Bolhuis
Datum:
16 november 2021
Inleiding De gemeente Montfoort heeft in 2021 subsidie ontvangen vanuit de provinciale regeling Versterking vitaliteit binnensteden, dorpskernen en winkelcentra. In het eindrapport van dit project zal een aantal aanbeveling gedaan worden. Om vervolgkansen voor subsidies te verkennen is een scan uitgevoerd waarbij subsidiekansen zijn onderzocht die zouden kunnen bijdrage aan de uitvoering van deze aanbevelingen. Hiervoor zijn nationale en provinciale regeling bekeken. Provinciaal Op Provinciaal niveau zijn op dit moment geen subsidiekansen geïdentificeerd die een bijdrage kunnen leveren aan het ten uitvoer brengen van de in het eindrapport aangedragen suggesties en aanbevelingen. De subsidieregeling Versterking vitaliteit binnensteden, dorpskernen en winkelcentra is sinds 31 december 2021 gesloten en onbekend is of/wanneer deze regeling opnieuw open zal gaan. Er zijn op dit moment geen lopende regelingen die kansen bieden op het gebied van de inhuur van binnenstad coördinatoren of op ander wijze bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit en het leefklimaat in binnensteden en dorpskernen. Nationale subsidies Op nationaal niveau loopt momenteel de regeling impulsaanpak winkelgebieden. Deze subsidieregeling is voornamelijk gericht op de transformatie van vastgoed en investeringen in de openbare ruimte om winkelgebieden aantrekkelijker en toekomstbestendig te maken.
De regeling vergt een behoorlijke investering qua inzet en een sterk project om kans van slagen te hebben. De regeling richt zich specifiek op winkelgebieden en heeft daarom maar beperkt raakvlak met het bredere project rond vitale binnensteden. Ter info bevindt zich een overzicht van de regeling impulsaanpak winkelgebieden onder deze memo. Conclusie Op dit moment zijn er geen subsidie mogelijkheden die directe kansen biedt voor het verbeteren van de lokale binnensteden. Het is onbekend of een regeling zoals de regeling Versterking vitaliteit binnensteden, dorpskernen en winkelcentra in de nabije toekomst een vervolg krijgt. Op nationaal niveau is er wel een subsidie programma gericht op winkelgebieden. Deze regeling kent echter grote concurrentie en vergt een sterk en concreet project waarbij door gemeente wordt samengewerkt met private investeerders.
44
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
Impulsaanpak winkelgebieden Wat?
Met het programma Impulsaanpak winkelgebieden (IW) wil de overheid stimuleren dat (delen van) binnenstedelijke winkelgebieden omgevormd worden tot toekomstbestendige gebieden met een stevige, sociale en economische basis.
Voor wie?
Gemeenten in samenwerking met private investeerders
Budget
4 tranches van €22 miljoen per keer
Bijdrage
Afhankelijk van het aantal aanvragen en project. In de vorige tranche zijn bedragen van €850.000 t/m €4,8 miljoen uitgekeerd
Deadline
Tranches: • 2e ronde 14 nov t/m 5 dec 2022 • 3e ronde 26 juni t/m 14 juli 2023 • 4e ronde 8 april t/m 26 april 2024
Subsidiabele activiteiten
De uitkering kan worden aangevraagd als een tegemoetkoming in de onrendabele top van het project, voortkomend uit de volgende activiteiten: • Het slopen en (op)nieuw bouwen van (winkel)panden; • Het transformeren van winkels naar andere functies zoals bijvoorbeeld wonen; • Het verhogen van de kwaliteit van panden door renovatie of energetische verbetering; • Het verbeteringen van de openbare ruimte (het toerekenbare deel van de kosten voor deze activiteiten, berekend op basis van proportionaliteit, profijt en toerekenbaarheid); • Het ten behoeve van de uitvoer van bovengenoemde activiteiten verwerven van panden en andere objecten.
Voorwaarden
•
De gemeente is verantwoordelijk voor de manier waarop zij de private investerende samenwerkingspartners tegemoetkomt in hun onrendabele top op het project. Deze ondersteuning moet voldoen aan Staatssteunregelgeving en mag niet meer bedragen dan de hoogte van de onrendabele top van de private investering van de private investerende samenwerkingspartner. • De gemeente is verantwoordelijk voor de rechtmatige besteding van zowel de uitkering voor het publieke deel van de investeringen als voor het private deel. • Vermijdbare kosten (zoals planschadevergoedingen) en kosten die gemaakt zijn voor indiening van de aanvraag komen niet in aanmerking voor een uitkering. Vele andere voorwaarden.
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
45
Beoordeling
•
• •
• •
Meer info
Een beoordelingscommissie van onafhankelijke deskundigen beoordeelt de projecten van de ingediende aanvragen op 3 kwaliteitscriteria: gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. Hiermee stelt zij vast in welke mate een project bijdraagt aan de doelstelling van de regeling. Daarnaast beoordeelt zij de projecten op de criteria passendheid, kosteneffectiviteit en hardheid (risico’s ten aanzien van de haalbaarheid en fasering van het project). De commissie kent per criterium een score toe van nul (0) tot tien (10) punten. Een project dient op elk van de criteria ten minste een 5,5 te scoren om in aanmerking te komen voor een specifieke uitkering. Voor het criterium bijdrage aan de doelstelling vermenigvuldigt de commissie de score met factor 4. Voor de overige criteria (passendheid, kosteneffectiviteit en hardheid) vermenigvuldigt zij de score met factor 2. De punten per criterium vormen uiteindelijk in totaal de projectscore. De ingediende aanvragen rangschikken wij volgens deze scores. Wij kennen een uitkering toe op basis van deze rangschikking voor zover het gereserveerde budget dit voor deze ronde toelaat. Een afgewezen project mag de gemeente nogmaals indienen tijdens een volgende openstellingsperiode.
Impulsaanpak winkelgebieden (rvo.nl)
Bijlage 4 Advies versterken toeristisch-recreatieve regionale samenwerking De gemeente Montfoort maakt onderdeel uit van een aantal regionale samenwerkingsverbanden gericht op recreatie en toerisme. De beperkte capaciteit en het budget van de gemeente, maakt het nodig om goed te kijken naar inzet versus effectiviteit. Stad & Co heeft gesprekken gevoerd met verschillende relevante regionale organisaties. Op basis van deze gesprekken is een advies geformuleerd voor de (toekomstige) aanpak en inzet op het gebied van regionale toeristischrecreatieve samenwerking.
1. Overzicht samenwerkingsverbanden Stichting Groene Hart Verbinders (SGHV)
SGHV is een samenwerkingsorganisatie tussen gemeenten, marketingorganisaties en lokale partijen, gericht op de marketing en promotie van het Groene Hart en het stimuleren van de (vrije tijds) economie. Werkwijze: De stichting legt verbindingen met en tussen lokale marketingpartijen en ambtenaren, die de overkoepelende doelen plaatselijk coördineren en uitvoeren. SGHV zorgt voor de basismarketing (website), op basis van de aangeleverde content van de gemeenten. De coördinator van SGHV zet informatie en uitvragen voor (bovenlokale) campagnes, activiteiten en evenementen uit bij de betreffende gemeenten. De gemeente zelf is verantwoordelijk voor het aanleveren van de content aan de SGHV en het leggen van de link met plaatselijke ondernemers. Aanknopingspunten Actieplan Vitale Kernen De toegevoegde waarde van de SGHV ligt voor de gemeente Montfoort vooral bij het grote bereik van de stichting in het aantrekken van bezoekers. De SGHV kan bijvoorbeeld fungeren als platform om
46
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
meer bekendheid te geven aan Strick en de Roover en om evenementenbezoekers aan te trekken, met name relevant voor het IJsselweekend. Wel ‘concurreert’ Montfoort binnen de SGHV met andere kernen met vaak een duidelijker en meer uitgesproken profiel en ‘verhaal’. Dit laatste ontbreekt nog in Montfoort, net als de capaciteit om de gecoördineerde campagnes en evenementen lokaal in te vullen en vorm te geven. Advies voor de gemeente Montfoort Het advies is om actiever te worden binnen de samenwerkingsorganisatie SGHV. Om optimaal gebruik te maken van (het netwerk van) de SGHV, is het noodzakelijk dat: • er een scherpe positionering wordt ontwikkeld voor de gemeente Montfoort, om van daaruit ook de rol van Montfoort binnen het Groene Hart te bepalen en deze uit te dragen met behulp van het platform dat de SGHV biedt. • er een (uitvoerende) kracht op marketing en communicatie wordt aangesteld. Zonder marketingorganisatie of marketeer is het lastig om een bijdrage te leveren aan en te profiteren van de SGHV. • er gezocht wordt naar de juiste aansluiting met de Koersgroep Recreatie & toerisme • er bestuurlijk draagvlak wordt gecreëerd voor het deelnemen aan en investeren in deze samenwerkingsorganisatie.
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
47
Visit Utrecht Region (VUR)
VUR is een marketing- en promotieorganisatie gericht op het nationaal en internationaal op de kaart zetten van regio Utrecht (provincie Utrecht). Werkwijze Vanuit een samenwerkingsproject van destinatiemarketingorganisaties, gemeenten en de provincie zorgt VUR voor een verdere versterking van de toerisme & recreatie sector. In de uitvoering werkt de regiocoördinator VUR samen met DMO’s. Montfoort sluit in dat verband aan via Woerden Marketing. VUR werkt nauw samen met Routebureau Utrecht. Aanknopingspunten Actieplan Vitale Kernen De VUR heeft een indirecte link met de verdere promotie van de gemeente Montfoort op grotere, (inter)nationale schaal (zie actieplan). Deelname aan VUR kan interessant zijn voor het aantrekken van nog meer bezoekers. Echter, is het verstandig om eerst de gemeente Montfoort (en de kernen Montfoort en Linschoten) steviger te positioneren in de directe regio (Groene Hart), en vanuit hier meer bezoekers trekken. In een latere fase kan er meer aandacht besteed worden aan de positionering van Montfoort en Linschoten op
(inter)nationale schaal. Advies voor de gemeente Montfoort Montfoort heeft via SGHV en RBU (zie hieronder) een directe link met de regio Utrecht. Het advies is om lid te blijven van VUR, maar met een ‘passieve’ houding. Dat zal voor de komende jaren voldoende zijn. Er liggen onvoldoende directe (grote) kansen op (inter)nationaal niveau om (veel) tijd en geld te investeren in VUR. Wel is het belangrijk dat de basisinformatie op de website van VUR correct en volledig is (bijvoorbeeld benoemen Linschoten).
Routebureau Utrecht (RBU)
Aanknopingspunten Actieplan Vitale Kernen De actiepunten ‘versterken van het aanbod van recreatieve wandelroutes, de verbetering van regionale fietsverbindingen en versterken van ontsluiting via het water’ sluiten naadloos aan op de dienstverlening van het RBU.
Werkwijze Het routebureau werkt bottom-up. Dat wil zeggen dat een gemeente zelf aanklopt met een vraag m.b.t. het (door)ontwikkelen of
Advies voor de gemeente Montfoort: Het advies is om onderdeel te blijven van het RBU, maar vooralsnog terughoudend om te gaan met de tijdsinvestering. Dit ‘routeloket’ wordt interessant op het moment dat er (vanuit het actieplan) concrete acties opgepakt worden die te maken hebben met bewegwijzering en/of ontsluiting van fiets-, vaar- en wandelroutes én als er kansen liggen voor samenwerken met omliggende kernen (bij voorkeur binnen de Lopikerwaard). Wel is het belangrijk om betrokken te blijven bij het finaliseren van het Hollandse IJsselpad.
RBU is het centrale ‘routeloket’ en de verbinder tussen provincie, gemeenten, marketingorganisaties, routeontwikkelaars en –beheerders op het vlak van fiets-, wandel- en vaarroutes. Ook adviseert RBU over recreatieve routeontwikkeling en informeert inwoners en bezoekers over de recreatieve routes in de provincie.
Inspiratie: Stichting Stadsmarketing IJsselstein (SSIJ) Stichting Stadsmarketing IJsselstein (SSIJ) is een stichting gericht op de marketing en promotie van de binnenstad van IJsselstein, met als doel het aantrekken van bezoekers en het bevorderen van de aantrekkelijkheid, leefbaarheid, veiligheid en ruimtelijke kwaliteit. De SSIJ wordt publiekprivaat aangestuurd en gefinancierd door de gemeente, ondernemers BIZ en vastgoed BIZ. Het bestuur van de SSIJ zet de strategie uit. De uitvoering ligt in handen van een coördinator – zij zorgt voor het opzetten en uitvoeren van marketingactiviteiten, de lokale afstemming en de lokale inbedding. Bij de uitvoer wordt namelijk een brede groep stakeholders uit verschillende sectoren (horeca, winkeliers, cultuur, recreatie) betrokken. Er liggen voor de SSIJ volop kansen om IJsselstein nog steviger op de kaart te zetten. Een van de ambities is het nastreven van een meer gemeentebrede en regionale insteek. Dat wil zeggen: meer de samenwerking opzoeken met omliggende kernen. Een bovenlokale marketingorganisatie die zorg draagt voor marketing en promotionele activiteiten van verschillende kernen samen is een van de opties. Met name het samenspel van het uitdragen van de lokale verschillen én het uitdragen van een overkoepelend en verbindend verhaal is interessant.
48
promoten van een route(netwerk). Het RBU zorgt vervolgens voor de aansluiting van de route op andere routes. Een gemeente kan maximaal gebruik maken van de diensten van RBU als er een concreet en gezamenlijk idee is vanuit aangrenzende gemeenten en als een (regionale) marketingorganisatie (DMO) de trekker is van een initiatief en kan zorgen voor lokale aansluiting.
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
Stichting Platform Utrechtse Waarden (SPUW)
SPUW is een netwerkorganisatie gericht op het verbinden van (lokale) partijen en het op de kaart zetten van de Utrechtse Waarden (Montfoort, IJsselstein, Lopik en Oudewater) door middel van behoud van het cultuurlandschap en plattelandsontwikkeling. Werkwijze Vanuit een ambassadeurs- en gidsrol wil de stichting krachten bundelen en verbinding maken met partijen uit het gebied. De SPUW wordt aangestuurd vanuit de vier gemeenten (bestuurlijk en ambtelijk). Zij spreken de toeristische informatiepunten (TIP’s) op hun beurt aan voor de uitvoer op lokaal niveau. Aanknopingspunten Actieplan Vitale Kernen De SPUW heeft de potentie om de Lopikerwaard veel steviger op de kaart te zetten als bestemming. De actiepunten met betrekking tot het steviger
positioneren van Montfoort en Linschoten (binnen de regio) sluiten hier naadloos op aan. Het netwerk van SPUW kan een grote bijdrage leveren aan het invullen van deze positionering. Ook biedt de SPUW op langere termijn kansen voor het professionaliseren van de gezamenlijke (Montfoort, IJsselstein, Lopik en Oudewater) marketing en promotie, met als doel het promoten van de Utrechtse Waarden. Advies voor de gemeente Montfoort Het advies is om actief deel te (blijven) nemen aan de SPUW, vanwege het bovenlokale schaalniveau. Om optimaal gebruik te maken van (het netwerk van) de SPUW, is het noodzakelijk dat: • de uitvoerende basis (op dit moment geborgd in de TIPS’s) verstevigd wordt. De uitvoer berust op dit moment in Montfoort veelal op vrijwilligers bij wie veel verantwoordelijkheid gelegd wordt. Deze basis is kwetsbaar. • er een scherpe positionering (met het verhaal van Strick en de Roover als vertrekpunt) wordt ontwikkeld voor de gemeente Montfoort, om van daaruit ook de rol van Montfoort binnen de Utrechtse Waarden te bepalen en deze uit te dragen met behulp van de SPUW. Het opzetten van een overkoepelende bovenlokale DMO, welke ook vanuit de betrokken gemeenten (publiek-privaat) gefinancierd wordt en waarmee gezamenlijk geïnvesteerd wordt (bijv.
in de inhuur van een marketeer voor de coördinatie- en uitvoeringstaken) lijkt voor de toekomst kansrijk, mits alle gemeenten er dezelfde visie en ambitie op nahouden.
Struinen en Vorsen (S&V)
Struinen en Vorsen (S&V) is een netwerkorganisatie, door en voor ondernemers uit de recreatieve, culturele en agrarische sector in het Groene Hart. Samen richten zij zich op de promotie van het agrarische cultuurlandschap. Werkwijze Ondernemers en aanbieders ontwikkelen onderling activiteiten en arrangementen, waardoor een langer verblijf in het gebied gestimuleerd wordt. S&V biedt een platform (in de vorm van een website) voor lokale ondernemers. De aansturing en coördinatie vindt plaats door het bestuur.
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart
49
Inspiratie: Bodegraven – Reeuwijk als onderdeel van ‘Cheese Valley’ Gemeente Bodegraven-Reeuwijk heeft samen met omliggende gemeenten (Gouda, Woerden en Krimpenerwaard) het regionale gebiedsmerk ‘Cheese Valley Holland’ ontwikkeld. Elke deelnemende gemeente heeft en behoudt binnen deze gezamenlijke propositie wel haar eigen identiteit en positionering. Het is juist zaak om gezamenlijk te zoeken naar de gemene deler: een verhaal waarop je je gezamenlijke propositie kunt bouwen. Dat is in deze hoek van het Groene Hart uitstekend gelukt: kaas was namelijk de gemene deler. Binnen ‘Cheese Valley’ is iemand aangesteld voor het uitvoeren van de marketingstrategie, het ontwikkelen van de promotiematerialen en het bezoeken van netwerkbijeenkomsten. Nog belangrijker is het betrekken van alle ondernemers binnen de kernen. Door hen te informeren, naar hen te luisteren en hen te enthousiasmeren en activeren krijg je samen echt wat voor elkaar en ontstaat en vliegwieleffect. Binnen Bodegraven-Reeuwijk was het de gemeente die het voortouw nam in het optuigen van de samenwerking. Ook is draagvlak op bestuurlijk niveau noodzakelijk. Om zo het belang te laten zien van het gezamenlijk positioneren van een gebied of regio.
Aanknopingspunten Actieplan Vitale Kernen Binnen de gekozen positionering kan, op termijn, ook gezocht worden naar de verbinding tussen de kernen en de (agrarische) omgeving. Het netwerk van S&V (arrangementen en activiteiten) kan hiervoor worden benut. Advies voor de gemeente Montfoort Een succesvolle samenwerking tussen en met ondernemers uit de buitengebieden van de kernen – zoals bij S&V het geval is - is indirect en op lange termijn zeer interessant voor de economische ontwikkeling van de kernen. Het advies is om vanuit gemeentelijke capaciteit vooralsnog (uitsluitend) faciliterend op te treden.
•
•
•
2. Conclusies en overkoepelend advies •
•
50
Deelnemen aan bovenlokale of regionale samenwerkingsverbanden zonder zelf te beschikken over een scherpe positionering (inclusief doelgroepbepaling) van Montfoort en Linschoten leidt tot minimale resultaten. Het verhaal van Strick & de Roover biedt aanknopingspunten om de positionering en
•
propositie van Linschoten en Montfoort in de regio te concretiseren en versterken (zie acties onder 3.2). Ontwikkel een marketing- communicatie- en programmeringsplan, welke invulling gaat geven aan de positionering en propositie van Montfoort en Linschoten. Deelnemen aan bovenlokale of regionale samenwerkingsorganisatie brengt extra werk met zich mee – daar moet de professionele coördinatie- en uitvoeringskracht voldoende capaciteit voor hebben. Zorg dat eerst de lokale basis (kernen Montfoort en Linschoten) op orde is. Stel een lokale citymarketeer aan (of zet indien haalbaar een kleinschalige DMO op zoals Stichting Stadsmarketing IJsselstein) die de marketing- en promotie-activiteiten coördineert en uitvoert, die de verbinding legt tussen strategie en uitvoering en de verbinding legt tussen alle stakeholders op lokale (en later op regionale) schaal. Het is aan te raden om het IKO in samenwerking met de Koersgroep Recreatie & Toerisme een centrale rol te geven in het uitzetten van de inhoudelijke koers richting de regionale samenwerkingspartners.
Montfoort en Linschoten: thuis in het Groene Hart