Beeldkwaliteitsplan De Bleek Montfoort

▻ Balkons worden afgehangen in voor de gevel geplaatste pergolaconstructie

(pergola)constructie, waaraan eventueel galerijen en /of balkons kunnen worden afgehangen. Het kleurgebruik wordt in basis afgestemd op die van de reguliere woningbouw binnen het bouwblok. Voor het overige wordt daar waar de bouwvolumes grenzen aan reguliere woningbouw de bouwhoogte en de oriëntatie op de omgeving hiermee zo goed als mogelijk in overeenstemming gebracht.

▻ Random compositie van gevelopeningen

73

5

OPEN B AR E R U IM T E

5 OPENBARE RUIMTE

5.1 Sfeertekening van de openbare ruimte De openbare ruimte is het palet voor de nieuwe woonwijk. De fysieke drager van alle componenten die samen het beeld van De Bleek bepalen. De inrichting hiervan is de pijler waarop de beoogde identiteit van De Bleek als een toekomstbestendige thuishaven, met ruimte voor sociale interactie, het zwaarste leunt. De vormgeving van de openbare ruimte regisseert de beleving van de bewoners en bezoekers, faciliteert ontmoeting en maakt dat het verblijf als veilig en comfortabel wordt ervaren. Het karakter van de openbare ruimte is daarom zo groen mogelijk en kan

▻ Rust en samenhang in de openbare ruimte

worden getypeerd als een moderne tuinwijk, met een grote biodiversiteit aan dier- en plantensoorten, waarvan de bewoners letterlijk de vruchten plukken. Om dit karakter te ondersteunen is de inrichting van de openbare ruimte eenvoudig van opzet en informeel vormgegeven. Daarbij bepalen thema’s als herkenning, intimiteit, een kleine schaal en maat en een heldere scheiding tussen het mijn en dijn de belevingskwaliteit. Daarnaast wordt het beoogde karakter tastbaar gemaakt, doordat alle elementen van de inrichting hiervan een afspiegeling zijn. Dit brengt rust en samenhang.

76

BEELDKWALITEITSPLAN DE BLEEK • MONTFOORT

▻ Informele opzet openbare ruimte

▻ Groen karakter openbare ruimte

▻ Verlichtingsarmatuur

▻ Groen karakter erfafscheidingen

▻ Bruggen hebben een traditionele uitstraling

▻ Objecten zijn met groen ingepast

77

5 OPENBARE RUIMTE

5.2 Profiel hoofdontsluiting Om te komen tot een eenduidige inrichting van de openbare ruimte is voor de inrichting van de hoofontsluiting een profielindeling bedacht die als basis kan dienen voor de inrichting van de overige straten in de wijk. Het profiel bestaat uit een rijbaan met een breedte van 5,5 m met aan één zijde haakse parkeervakken met een diepte van 5,0 m en daarachter een trottoir met een breedte van 2,70 m. Tussen de parkeerplaatsen liggen in een regelmatig ritme plantvakken, ingevuld met blokhagen met in het midden een stevige boom. Aan de andere zijde van de rijbaan grenst een circa 8,5 m breed grastalud, met een natuurlijke oever die leidt naar een watersingel met een breedte van minimaal 8,0 m. Het talud wordt onregelmatig beplant met een keur van uiteenlopende struiken en bomen. Dit geeft een weelderig beeld en bevordert de biodiversiteit. Afhankelijk van de stedenbouwkundige situatie kan dit profiel worden aangepast en gemuteerd, bijvoorbeeld met tweezijdig haaksparkeren, of langsparkeren en/of een loopstrook.

78

BEELDKWALITEITSPLAN DE BLEEK • MONTFOORT

N

79

5 OPENBARE RUIMTE

5.3 Elementen / Staalkaart Bij de ontwikkeling van een toekomstbestendige

is niet alleen fraaier dan een betonstraatsteen, maar

wijk hoort reductie van het materiaalgebruik en een

is ook milieuvriendelijker. De productie veroorzaakt

weloverwogen keuze voor duurzame producten met

minder uitstoot van CO2 en de stenen kennen een

een geringe impact op het milieu, die kunnen worden

lange levensduur, zijn kleurvast en worden mooi oud.

hergebruikt of die onschadelijk kunnen worden

Mede daardoor worden gebakken klinkers tot circa 90%

afgebroken. Gecombineerd met de wens om de

hergebruikt.

voorgenomen identiteit van De Bleek in alle toonaarden door te laten klinken wordt ingezet op onderstaand

Het gedeelte van de openbare ruimte dat is bestemd

palet van inrichtingselementen en materialen.

voor gemotoriseerd verkeer beslaat veruit het grootste deel van het verhard oppervlak in de wijk, waardoor

Verharding

het een bepalende factor wordt voor de samenhang

Alle wegen en paden hebben binnen het plangebied

in de wijk. Niet door alle aandacht op te eisen met

een duidelijk doel. Daarmee wordt onnodige verharding

een uitgesproken kleurstelling of bijzondere patronen,

voorkomen en wordt tegemoetgekomen aan het

maar door terughoudend en ingetogen een eenduidig

principe ‘groen, tenzij’.

fundament te bieden voor een aangenaam verblijf en een helder gebruik van de openbare ruimte.

De rijweg als onderdeel van de hoofdontsluiting krijgt een hoogwaardige en duurzame uitstraling, door

Om hieraan recht te doen wordt slechts één formaat

toepassing van gebakken klinkers. Een gebakken klinker

klinker toegepast; het dikformaat. Daarmee wordt

▻ keiformaat

80

▻ dikformaat

BEELDKWALITEITSPLAN DE BLEEK • MONTFOORT

▻ waalformaat

een zekere rust gecreëerd. Differentiatie wordt

Verkeersdrempels en/of -plateaus

verkregen met de toepassing van verschillende

Het hele plangebied betreft een 30km zone. Conform

bestratingspatronen en waar nodig een nuance in het

de bijhorende richtlijnen worden er om de 80 m

kleurgebruik. Daarmee wordt richting gegeven aan

snelheidsremmende voorzieningen aangebracht.

de functionele indeling van de openbare ruimte naar

Richtingsverdraaiingen (knikken) en versmallingen in de

verkeerssoort en gebruik. Keperverband voor rijden,

weg worden hierbij meegerekend. De drempels in de

elleboogverband voor parkeren met rollagen om de

rijweg bestrijken niet de hele wegbreedte zodat fietsers

vakindeling te duiden en halfsteensverband voor lopen.

er comfortabel langs kunnen rijden. Om geen afbreuk te doen aan het algehele beeld worden de drempels

De trottoirs worden uitgevoerd in standaard betontegels

ingetogen gemarkeerd met witte markeringsklinkers,

van 0,30x 0,30 met een toplaag van basaltsplit in

mee gestraat in het heersende bestratingspatroon.

halfsteensverband. De overige looppaden krijgen juist een parkachtige uitstraling door toepassing van halfverharding in een greize tint. Vrijliggende fietspaden worden uitgevoerd in rood asfalt.

Opsluitbanden Om het regenwater zoveel mogelijk op natuurlijke wijze te laten afvloeien wordt verharding zoveel mogelijk opgesloten met verlaagde banden zonder enig zicht. Daar waar de geleiding van het gemotoriseerd verkeer nadere eisen stelt, worden reguliere trottoirbanden toegepast. Op overgangen á niveau zijn grijze betonbanden toegestaan, waar opsluitbanden of trottoirbanden een hoogteverschil markeren en de banden in het zicht zijn, worden betonbanden met een basaltsplit toplaag

▻ Verkeersdrempels

afgewerkt. Molgoten en rollagen worden uitgevoerd in gebakken klinkers in het formaat overeenkomstig aan het belendende bestratingsvlak.

81

5 OPENBARE RUIMTE

Meubilair

Verlichting

Uitgangspunt bij de keuze van het meubilair

Ook de verlichting maakt onderdeel uit van de

in het openbaar gebied is de kwaliteit. De

‘familie’. Het streven is een uniform beeld te bereiken

verschillende elementen zijn per definitie duurzaam,

door de keuze voor één soort armatuur. In alle delen

gebruiksvriendelijk, vandalismebestendig en weinig

van de wijk: de woonstraten, -erven en -paden

onderhoud vergend. Daarnaast is van belang dat er

worden paaltoparmaturen toegepast met een

enige vormverwantschap is tussen de verschillende

lichtpunthoogte van 4,00 m. Qua kleurstelling sluiten de

producten met het oogpunt een ‘familie’ samen te

verlichtingselementen aan bij de kleur van de overige

stellen die qua vormgeving en uitstraling de beoogde

inrichtingselementen. Passend bij de familie wordt het

sfeer en identiteit ondersteunt. Hiervan uitgaande moet

armatuur Osiris van Philips voorgeschreven.Dit armatuur

het meubilair een informele en ingetogen uitstraling

is geschikt voor LED-verlichting, heeft een eigentijdse

hebben, klassiek en eigentijds. De kleur voor alle

vormgeving en is ook als gevelarmatuur toepasbaar.

elementen is stand blauw (RAL 5011). De kleur is

(De definitieve keuze zal worden afgestemd op de bepalingen

neutraal en past goed in zowel de bebouwde als groene

uit de gemeentelijke LIOR)

omgeving.

Ter inspiratie wordt de volgende ‘familie’ van elementen voorgesteld: Bank/stoel:

Model Camino; leverancier Velopa;

Afvalbak:

Model Capitole; leverancier Bammens;

Afzetpaal:

Model Mark ø 60; leverancier Velopa;

Fietsbeugel:

Model Erdi met anti-duikelstang:

leverancier Velopa; (De definitieve keuze zal worden afgestemd op de bepalingen uit de gemeentelijke LIOR)

▻ Verlichtingsarmatuur

▻ Kleur RAL 5011

82

▻ Stoel

BEELDKWALITEITSPLAN DE BLEEK • MONTFOORT MONTFOORT

▻ Fietsbeugel

▻ Afvalbak

Beplanting

Speeltoestellen

De beplanting ondersteunt het karakter en de sfeer

Voor kinderen biedt het openbaar groen in De Bleek

van de nieuwe wijk. Gelet op de landelijke onderlegger

verschillende speelmogelijkheden die zijn verspreid

van de locatie worden bij voorkeur streekeigen soorten

over de wijk. Omdat iedere leeftijdsgroep haar

toegepast. Met de toepassing van verschillende soorten

eigen speelwensen en haar eigen plek nodig heeft

kan het straatbeeld worden verlevendigd en kunnen

om te spelen, wordt hier onderscheidt gemaakt in

herkenbare en onderscheidende ruimtes worden

voorzieningen voor kinderen van 0-8 jaar en 8-12

gecreëerd.

jaar. Naar verwachting zullen de kinderen van 0-8 jaar voornamelijk spelen op de plekken dichtbij huis. Voor de

Bomen worden zoveel mogelijk in het groen geplant.

leeftijdsgroep 8-12 jaar worden in het park aan de bleek

Bij uitzondering staan ze in de verharding onder de

en aan de uiteinden van de vizieren plekken gecreëerd

voorwaarde dat daarbij afdoende ondergrondse

die speciaal voor hen zijn ingericht om te spelen.

voorzieningen worden aangebracht om de groeiomstandigheden te bevorderen.

In de basis worden speelplekken met natuurlijke materialen ingericht, zoals bij een natuurspeeltuin.

De soortkeuze wordt bepaald in samenhang met de

Elementen zoals zwerfkeien, zandondergronden,

ruimtelijke structuur het karakter van de bebouwde

wilgentunnels, water of boomstammen kunnen

omgeving, de functionaliteit, beheersbaarheid en

worden gebruikt bij de inrichting van de speelplek. De

groeiomstandigheden. Daarnaast moet rekening worden

natuurlijke elementen zorgen voor vrij spel en stimuleren

gehouden met grootte, vorm en blad of bloemkleur als

verbeelding en ontdekking. Ook de reguliere toestellen,

tools om de structuur van de wijk te benadrukken en de

zoals een glijbaan en schommel woden bij voorkeur

oriëntatie te bevorderen.

uitgevoerd in een natuurlijke uitstraling.

(De definitieve keuze zal worden bepaald in een nog nader op te stellen beplantingsplan voor de openbare ruimte).

▻ Speelvoorziening 0 - 8 jaar

▻ Speelvoorziening 8 - 12 jaar

83

5 OPENBARE RUIMTE

5.4 Nutsvoorzieningen Nutsgebouwen moeten zorgvuldig in de verkaveling worden ingepast. Bijvoorbeeld aan of in een woning of bijgebouw of als onderdeel van een erfafscheiding of tuinmuur. Als dit niet mogelijk is dan moet bebouwing van deze aard zodanig in de verkaveling worden ingepast dat ze zo min mogelijk opvalt. Te denken valt aan plaatsing in een parkeerhof of in het groen. Daarbij moet de materialisatie en kleurstelling worden afgestemd op de aangrenzende bebouwing. Kleine nutsvoorzieningen zoals verdeelkasten moeten in een gedekte kleurstelling, geïntegreerd in de erfafscheiding worden meegenomen.

84

BEELDKWALITEITSPLAN DE BLEEK • MONTFOORT

▻ Nutsvoorzieningen zijn groen ingepast of aangekleed

▻ Parkeerplaatsen tussen het groen

85

5 OPENBARE RUIMTE

5.5 Bruggen Om de continuïteit van het water en daarmee de

elementenverharding wordt aangegebracht die aansluit

beleving van De Reede te optimaliseren worden alle

bij de verharding in de aanpalende woonstraten. Voor de

oeververbindingen naar De Eilanden als brug uitgevoerd.

voet- en fietsbruggen aan composiet, staal of hout. De

Overige oeververbindingen kunnen als duiker of

leuningen en relingen worden bij voorkeur uitgevoerd in

brugduiker worden uitgevoerd.

staal.

De bruggen en brugduikers hebben passend bij

De oeververbindingen hebben een minimale

het dorps landelijke karakter een functionele en

doorvaarhoogte van 1.00 m en een minimale breedte

robuuste uitstraling. Voor het dek van de autobruggen

van 3.00 m. De landhoofden en/of frontmuren moeten

kan worden gedacht aan prefab constructies van

in een passende stijl worden vormgegeven, in aansluiting

beton, waar bovenop zo mogelijk als plaveisel een

op de nabij gelegen woningbouw.

86

BEELDKWALITEITSPLAN DE BLEEK • MONTFOORT

▻ Bruggen naar woningen op de eilanden

▻ Fiets- en voetgangersbrug

87

5 OPENBARE RUIMTE

5.6 Erfafscheidingen Hoogwaardige erfafscheidingen dragen bij aan een

Op plaatsen waar achterkanten van kavels grenzen aan

helder onderscheid tussen het mijn en dijn. Passend

de openbare ruimte (bijvoorbeeld aan een parkeerhof)

bij het dorps-landelijke karakter van De Bleek krijgen

is het van belang de erfafscheidingen in samenhang met

de erfafscheidingen zoveel mogelijk vorm als haag.

de bijgebouwen als een ensemble vorm te geven. Het

Losgroeiend of geschoren en naar gelang de positie in

streven is om ook op deze plekken de belevingskwaliteit

verschillende hoogten.

te optimaliseren, bijvoorbeeld door de erfafscheidingen zoveel mogelijk met groen te laten begroeien.

Op de voorerfgrens zijn de erfafscheidingen zo veel mogelijk groen en maximaal 1,2 m hoog. Langs de vizieren in De Buurten wordt de erfafscheiding vormgegeven als een Delftse stoep, zo mogelijk met een laagmuurtje, hekwerk of plantenbak op de tussenscheiding. Op plaatsen waar zijkanten van kavels aan de openbare ruimte grenzen is het uit hoofde van de privacy van de bewoners van belang een solide erfafscheiding aan te brengen in de vorm van een manshoge haag, aan de tuinzijde voorzien van een privacy-scherm. Als alternatief kunnen hier groenschermen worden overwogen. Voorwaarde daarbij is dat deze schermen worden geïntegreerd in een in samenhang met de woning en bijgebouwen ontworpen dragerstructuur, zoals een pergola of colonnade.

88

BEELDKWALITEITSPLAN DE BLEEK • MONTFOORT

LEGENDA erfafscheiding met delftse stoep erfafscheiding circa. 1,0m hoog t.o.v. tuin niveau erfafscheiding max. 1,5m hoog t.o.v. tuin niveau erfafscheiding min. 1,8m hoog t.o.v. tuin niveau

N

Voorbeelden van erfafscheidingen

▻ Erfafscheiding voorkant

▻ Erfafscheiding zijkant

▻ Erfafscheiding achtertuinen aan polderrand

▻ Delftse stoep

89

5 OPENBARE RUIMTE

5.7 Oeverafwerking Het water in De Bleek is de belangrijkste component van

Voor de oeverafwerking van achtertuinen die aan open

het groen-blauwe raamwerk en daarmee een voorname

water grenzen gelden de volgende aanvullende criteria:

identiteitsdrager voor de nieuwe buurt. De vormgeving

•

en afwerking van de oevers is daarbij bepalend voor de belevingskwaliteit. Reden om hieraan de nodige

De oevers worden gekeerd met een beschoeiing tot 30 cm boven het waterpeil.

•

Achter de beschoeiing sluit het niveau van de tuin

zorg en aandacht te besteden. Zeker op plaatsen waar

bij voorkeur over een breedte van minimaal 2.00 m

achtertuinen grenzen aan de openbare ruimte.

aan op de bovenkant van de beschoeiing. •

De overgang naar het reguliere tuinpeil kan met

Om sturing te geven aan het beoogde beeld wordt

een talud of een grondkerende constructie worden

onderscheid gemaakt tussen natuurlijke oevers, oevers

overbrugd.

met een lage beschoeiing tot 30 cm boven het waterpeil

•

en oevers met een hoge beschoeiing tot maaiveldniveau. Het zicht op de beschoeiing wordt zoveel mogelijk weggenomen door waterplanten en oevervegetatie die

De lage tuin kan als vlonder/steiger worden ingericht of vormgegeven.

•

Vlonders en steigers mogen niet over de beschoeiing uitsteken.

in de plasbermen gedijen. Daar waar oevers van (achter-)tuinen prominent in het zicht liggen, bijvoorbeeld Langs De Reede of Bij Het Buiten, wordt de oeverafwerking bij voorkeur bouwkundig opgelost geïntegreerd met het ontwerp voor de woning en met een hoogte tot maaiveldniveau.

90

BEELDKWALITEITSPLAN DE BLEEK • MONTFOORT

LEGENDA natuurlijke oever lage beschoeiing onderwater beschoeiing lage tuin aan water

N

Voorbeelden van oeverafwerkingen

▻ Lage beschoeiing als oeverafwerking

▻ Natuurlijke oever als oeverafwerking

▻ Lage tuinen aan het water als oeverafwerking

▻ Hoge beschoeiing gecamoufleerd met beplanting

91