Jaarrekening 2022.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
Gemeenschappelijke regeling van de gemeenten: o o o o
Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Molenlanden Vijfheerenlanden
Jaarstukken 2022
Inhoudsopgave
Inhoud Inhoudsopgave.......................................................................................................................................................................................... 2 1
Jaarrekening in een oogopslag.......................................................................................................................................................... 4 1.1 1.1.1 1.2
2
3
4
Algemeen................................................................................................................................................................................. 4 Resultaat deelneming 2022 ............................................................................................................................................ 4 Kerngegevens .......................................................................................................................................................................... 5
Jaarverslag ........................................................................................................................................................................................ 6 2.1
Werkgebied ............................................................................................................................................................................. 6
2.2
Programmaverantwoording .................................................................................................................................................... 7
2.3
Paragrafen ............................................................................................................................................................................. 11
2.3.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................................................ 11
2.3.2
Kengetallen ..................................................................................................................................................................... 14
2.3.3
Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................................................... 14
2.3.4
Financiering ..................................................................................................................................................................... 15
2.3.5
Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................................ 17
2.3.6
Verbonden partijen ......................................................................................................................................................... 24
De jaarrekening ............................................................................................................................................................................... 25 3.1
Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten en de toelichting ....................................................................................... 25
3.2
Toelichting op het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten ...................................................................................... 26
3.3
Afvalinzameling ..................................................................................................................................................................... 30
3.4
Afvalverwerking ..................................................................................................................................................................... 31
3.5
Overige diensten (DVO+) ....................................................................................................................................................... 33
3.6
Overhead ............................................................................................................................................................................... 33
3.7
WNT ....................................................................................................................................................................................... 34
3.8
Overzicht incidentele baten en lasten ................................................................................................................................... 35
3.9
Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves .................................................................................................... 35
Balans per 31 december 2022 ........................................................................................................................................................ 36 4.1
Toelichting op de balans ........................................................................................................................................................ 37
4.1.1
Vaste Activa .................................................................................................................................................................... 37
4.1.2
Voorraden ........................................................................................................................................................................ 37
4.1.3
Vlottende activa .............................................................................................................................................................. 37
4.1.4
Vaste passiva .................................................................................................................................................................. 39
4.1.5
Vlottende passiva ........................................................................................................................................................... 42
4.1.6
Niet in de balans opgenomen verplichtingen ............................................................................................................. 43
4.1.7
Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................................................. 43
4.2
Taakvelden ........................................................................................................................................................................... 45
Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ........................................................................................................................... 48 5
Ontwerpbesluit vaststellen programmarekening 2022 .................................................................................................................. 49
2
Jaarstukken 2022
Bijlagen
a. Staat van materiële vaste activa b. Staat van geldleningen c.
Staat van reserves en voorzieningen
d. Staat van personele sterkte en loonkosten e. Afvalstroomoverzicht 1 januari t/m 31 december 2022
3
Jaarstukken 2022
1 Jaarrekening in een oogopslag 1.1 Algemeen Waardlanden is een bedrijfsvoeringsorganisatie zoals opgenomen in artikel 8, lid 3, van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen.
De financiële resultaten zijn als volgt: Het resultaat 2022 wijkt € 647 duizend ten gunste af van de gewijzigde begroting 2022. Dit wordt veroorzaakt door een onderschrijding op de incidentele uitgaven strategienota groot € 1.143 duizend als gevolg van een langere looptijd van het project. (baten en lasten exclusief overhead) Primaire begroting 2022
Gewijzigde begroting 2022
5681 502 365 1503 915 516 1630 418 2 283 2229 6687
5230 561 234 1583 766 500 1658 424 2 286 902 8210 1
6503 801 403 1805 1034 579 1837 424 2 257 2581 6530
6434 799 375 1629 945 450 2131 448 2 335 1950 5865 1
69 3 28 176 89 130 -294 -25 -1 -77 631 664 -1
19719
20732
20354
22756
21363
1393
Algemene baten Doorbelastingen Overige baten Nedvang Verwerkingsopbrengsten KWD opbrengsten
11991 50 248 461 5394 1808
11757 50 620 461 6313 1764
10844 50 368 7393 1700
14651 50 585 520 5329 1621
14726 51 488 403 4874 1468
-75 -1 97 117 455 154
Telling baten
19952
20965
20355
22756
22010
746
233
233
647
-647
233
233
647
-647
Realisatie 2021 oud
Realisatie 2021
Lonen en salarissen Inhuur derden Overige personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingskosten Kantoorkosten Voertuigkosten Materieel Bankkosten Rente Overige kosten Verwerkingskosten Vennootschapsbelasting
5681 502 365 1503 915 378 1683 418 2 283 1520 6469
Telling lasten
Alle bedragen zijn in € 1.000
Realisatie 2022
Verschil
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Gerealiseerd resultaat
1.1.1
Resultaat deelneming 2022
Waardlanden Reinigingsbedrijf BV heeft over 2022 een (voorlopig) positief resultaat van € 95.000 vóór belasting. 4
Jaarstukken 2022
1.2 Kerngegevens
Realisatie 2022
Gewijzigde begroting 2022
Omzet Waardlanden
€ 22.009.580
€ 22.756.043 € 20.354.691 € 20.786.532
Balanstotaal
€ 31.561.131
€ 20.662.355 € 20.662.355 € 23.551.462
Eigen vermogen
€ 1.920.159
€ 1.105.659
€ 1.105.659
€ 1.400.567
Solvabiliteit (eigen vermogen) / totaal passiva
6,1%
5,4%
5,4%
5,9%
Vaste activa / (eigen vermogen+leningen+voorzieningen)
1,15
1,07
1,07
0,98
Weerstandcapaciteit (=beschikbaar / benodigd) norm
1,59
0,98
0,98
1,33
% overhead (kosten / omzet)
17,23%
12,81%
12,8%
15,13%
Netto schuldquote
110,7%
88%
88,0%
78,0%
Aantal FTE (vast personeel)
94,00
78,52
79,24
89,21
Ziekte verzuim (branche gemiddelde = 10%)
9,03%
6,00%
6,00%
9,30%
Reinigingsdienst Waardlanden
Primaire begroting 2022
Realisatie 2021
Financieel
Personeel
Voertuigen (aantallen)
83 6 12 8 12 5 6 5 2 6 21
79
€ 1.091.526
€ 562.078
Investering in machines/apparaten/installaties in 2022 € 6.022.252 € 2.494.859 Investering in huisvesting in 2022
€ 610.789
Waarvan achterladers Waarvan zijladers Waarvan aanhangwagens Waarvan ondergronds Waarvan ABS-voertuigen Waarvan veegmachines Waarvan handveegauto's Waarvan onkruidmachines Waarvan gladheidbestrijding Waarvan overige voertuigen Investering in vervoermiddelen in 2022
Investering in inventaris in 2022
€ 123.904
7 11 8 11 5 6 6 2 6 17
€0 €0
5
Jaarstukken 2022
2 Jaarverslag 2.1 Werkgebied
Aantal aansluitingen Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Molenlanden Vijfheerenlanden Totaal
2022
2021
2020
2019
16.906 7.400 17.269 23.736 65.311
16.754 7.327 17.062 23.639 64.782
16.418 7.139 17.045 23.639 64.241
16.279 7.125 16.951 23.151 63.506
Definitie aansluiting: Het betreft iedere wooneenheid waarvoor, ongeacht of er sprake is van bewoning, kwijtschelding of leegstand, een heffingsplicht geldt.
6
Jaarstukken 2022
2.2 Programmaverantwoording Met betrekking tot de gemeentelijke verantwoording heeft Waardlanden sec te maken met het programma “Duurzaamheid” ,met als taakveld “Afval”. Primaire begroting 2022
Gewijzigde begroting 2022
5681 502 365 1503 915 516 1630 418 2 283 2229 6687
5230 561 234 1583 766 500 1658 424 2 286 902 8210 1
6503 801 403 1805 1034 579 1837 424 2 257 2581 6530
6434 799 375 1629 945 450 2131 448 2 335 1950 5865 1
69 3 28 176 89 130 -294 -25 -1 -77 631 664 -1
19719
20732
20354
22756
21363
1393
Algemene baten Doorbelastingen Overige baten Nedvang Verwerkingsopbrengsten KWD opbrengsten
11991 50 248 461 5394 1808
11757 50 620 461 6313 1764
10844 50 368 7393 1700
14651 50 585 520 5329 1621
14726 51 488 403 4874 1468
-75 -1 97 117 455 154
Telling baten
19952
20965
20355
22756
22010
746
233
233
647
-647
233
233
647
-647
Realisatie 2021 oud
Realisatie 2021
Lonen en salarissen Inhuur derden Overige personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingskosten Kantoorkosten Voertuigkosten Materieel Bankkosten Rente Overige kosten Verwerkingskosten Vennootschapsbelasting
5681 502 365 1503 915 378 1683 418 2 283 1520 6469
Telling lasten
Alle bedragen zijn in € 1.000
Realisatie 2022
Verschil
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Gerealiseerd resultaat
7
Jaarstukken 2022
Realisatie 2021 oud
Realisatie 2021
Primaire begroting 2022
Gewijzigde begroting 2022
Realisatie 2022
Programma duurzaamheid lasten
16684
17696
17747
18587
17604
-983
Programma Duurzaamheid baten Subtotaal programma's
19952 3269
20965 3268
20355 2608
22756 4169
22010 4406
-746 237
Gerealiseerde kosten overhead (Nadeel)
3035
3035
2606
4169
3758
-411
1
1
Alle bedragen zijn in € 1.000
Vennootschapsbelasting (Nadeel) Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten (Voordeel) Werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Gerealiseerd resultaat
1
Verschil
233
233
647
647
233
233
647
647
Bovenstaand overzicht geeft op hoofdlijnen de baten, lasten en het resultaat weer van het programma duurzaamheid, taakveld afval. Het bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting is berekend op basis van de systematiek zoals overeengekomen met het ministerie van financiën. Deze systematiek houdt in dat het behaalde resultaat wordt berekend over de positieve geldstromen vanuit de ingezamelde grondstoffen, hierover wordt 1% geacht het werkelijke resultaat te zijn over het boekjaar. Over dit resultaat vindt de berekening plaats voor de vennootschapsbelasting.
8
Jaarstukken 2022
Het overheadpercentage, het bovenstaande totaal van de overheadlasten in relatie met het totaal aan lasten, bedroeg voor de realisatie over het boekjaar 2022 17,1%. In de primaire begroting was uitgegaan van 12,8% en in de gewijzigde begroting van 18,3%. De oorzaak van de lagere overhead over het jaar 2022, vergeleken met de gewijzigde begroting 2022, wordt verklaard door de vertraging bij de instroom van nieuwe medewerkers die opgenomen zouden zijn als overhead. Ook heeft in 2022 geen realisatie plaatsgevonden op het overhead deel van het project diftar.
9
Jaarstukken 2022 Beleidsindicator Aantal kilogrammen restafval per inwoner 2022
208 kg
2021
221 kg
2020
223 kg
2019
205 kg
2018
197 kg
2017
181 kg
2016
188 kg
2015
209 kg
2022 2019 2016
2021 2018 2015
2020 2017
De beleidsindicator geeft aan dat er een daling is ten opzichte van het jaar 2021. In 2022 is ingezet op voorlichting. Aandeel restafval tov totaal afval 2022
39,4% kg
2021
37,5% kg
2020
37,3% kg
2019
38,0% kg
2018
34,4% kg
2017
32,9% kg
2016
34,9% kg
2015
39,2% kg
Het restafval is relatief minder hard gedaald in vergelijking tot de totale daling van het afval.
10
Jaarstukken 2022
2.3 Paragrafen 2.3.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het weerstandsvermogen is het vermogen van Waardlanden om niet-structurele financiële tegenvallers te kunnen opvangen. Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen: 1. de weerstandscapaciteit: dit zijn de middelen en mogelijkheden waarover Waardlanden beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken (= buffer voor onverwachte uitgaven); 2. het risicoprofiel: dit betreft alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Weerstandscapaciteit Bij Waardlanden kunnen bij de bepaling van de weerstandscapaciteit de volgende posten gebruikt worden: 1. de algemene reserve; 2. de reserve assurantie eigen risico; 3. de reserve grondwaardering; 4. de eventuele ruimte in de exploitatie. Om te komen tot een financieel gezond bedrijf is het noodzakelijk om ook te kijken naar de financieringsstructuur, de verhouding tussen het vreemd en het eigen vermogen en de financiële dekking voor de noodzakelijke investeringen. Uitwerking solvabiliteit Om te komen tot een gezonde financieringsstructuur moet er gekeken worden naar de huidige verhouding tussen het eigen vermogen en het vreemd vermogen, en de in de toekomst gewenste verhouding. Hiervoor wordt het solvabiliteitspercentage gebruikt. Dit percentage geeft de verhouding weer tussen het eigen vermogen en het balanstotaal.
Een optimaal percentage om zelfstandig alle risico’s te kunnen opvangen is tussen de 20% en 30% voor een gemeenschappelijke regeling die eigen risicodrager is. De solvabiliteit van Waardlanden bedroeg eind 2020 6,4%, per ultimo 2021 5,9% en per ultimo 2022 6,1%. De fluctuaties in de solvabiliteit worden veroorzaakt door het uitkeren van een gedeelte algemene reserve omdat er sprake was van een overschrijding van het maximaal toegestane eigen vermogen van Waardlanden zoals vastgesteld door het bestuur. Gezien het bovenstaande zou de conclusie getrokken kunnen worden dat de solvabiliteit van Waardlanden slecht is. Toch moet hierbij een kanttekening worden geplaatst. Waardlanden is een kapitaalintensieve organisatie waarbij de activa worden gefinancierd worden met langlopende leningen. De leningen hebben een looptijd gelijk aan de levensduur van de activa, met uitzondering van de leningen die betrekking hebben op de gronden. Het eigen vermogen dient, in ieder geval, voldoende te zijn om de risico’s te kunnen opvangen. Het eigen vermogen dient in dat geval alleen maar als onderdeel van het weerstandsvermogen en heeft géén financieringsfunctie. Wij kiezen er voor de algemene reserve ook dienst te laten doen als interne financieringsbron voor de boekwaarde van de grond. Dit levert uiteindelijk een structurele besparing op in de rentelasten van ongeveer € 75.000 per jaar.
Om echter niet een, in principe, eeuwigdurende, financiering te handhaven over de waarde van de grond, is het aan te bevelen om een separate reserve grondwaardering op te bouwen. Dit kan in een periode van 40 jaar worden opgebouwd waarbij de reserve grondwaardering dan 2 functies heeft, namelijk het weerstandsvermogen en de interne financiering van de grond. Uitwerking weerstandsniveau vanuit de risico-inventarisatie De basis voor de opbouw, en vaststelling, van het gewenste weerstandsniveau vloeit voort uit een risico-inventarisatie door het management van Waardlanden. Deze risico-inventarisatie, of herijking daarvan, dient minimaal ééns per 4 jaar te worden uitgevoerd om actualisatie van de risico’s, en de financiële gevolgen daarvan, te borgen binnen de organisatie. De laatste inventarisatie is uitgevoerd in 2019 en vind u als bijlage bij deze notitie. Uiterlijk in het jaar 2023 zal er een nieuwe inventarisatie en herijking plaatsvinden gezien alle ontwikkelingen in relatie met het nieuwe afvalbeleid. Ook speelt in het risicoprofiel mee dat de instroom van personeel, en de opening van het nieuwe afvalbrengstation in GrootAmmers ook moeten worden beoordeeld.
11
Jaarstukken 2022 De inventarisatie van de risico’s is uitgebreid, er moet gekeken worden naar de risico’s met betrekking tot personeel, exploitatie en wagenpark. Steeds kijken we of het risico te verzekeren is. Wanneer het verzekerd is, controleren we regelmatig of de dekking nog voldoende is. Wanneer het risico niet te verzekeren is, is dit reden het op te nemen in de opbouw voor het weerstandsvermogen. Er kan ook sprake zijn van risico’s waarbij er géén financiële gevolgen uit voortvloeien, bijvoorbeeld als het gaat om budget neutrale activiteiten. De inschatting van deze mogelijke financiële mee- en tegenvallers zijn bij Waardlanden berekend in de, als bijlage, bijgevoegde risico-inventarisatie en analyse. De gewogen berekening van de benoemde risico’s komt uit op een bedrag ter grootte van € 1.053.384. Omdat het niet waarschijnlijk is dat alle risico’s zich tegelijkertijd zullen voordoen, wordt hierop een waarschijnlijkheidscorrectie toegepast. Na deze waarschijnlijkheidscorrectie resteert een bedrag ter grootte van € 790.038. Wij hanteren daarom een minimaal weerstandsvermogen van € 800.000. Het risico met betrekking tot de assurantie eigen risico is apart berekend en benoemd. Weerstandsvermogen Met betrekking tot de algemene reserve kan gesteld worden dat deze dient als buffer om tegenvallers op te vangen.
Samen met de specifieke reserve assurantie eigen risico heeft het minimaal gewenste weerstandsvermogen dan een omvang ter grootte van € 1.050.000. Dit mag als voldoende worden beschouwd om als buffer te dienen. Het berekende weerstandsvermogen ultimo 2021 is 1,33. Ultimo 2022 is het berekende weerstandsvermogen 1,59.
Waarderingscijfer A B C D E F
Ratio weerstandsvermogen > 2,00 1,40 < x ≤ 2,00 1,00 < x ≤ 1,40 0,80 < x ≤ 1,00 0,60 < x ≤ 0,80 ≤ 0,60
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Corona Het risico, dat gelopen wordt door de Corona-uitbraak, is voor Waardlanden nog steeds het grootst met betrekking tot de dienstverlening. Als er sprake is van uitval bij een significant aantal chauffeurs, dan betekent dit dat er geschrapt moet worden in de werkzaamheden. Waardlanden heeft een risicoprotocol opgesteld waarin de prioritering van de werkzaamheden is vastgelegd.
12
Jaarstukken 2022 Risicoprofiel Omschrijving risico:
Maatregelen
Risico
Bedrag
Kans
Benodigd weerstandsvermogen
Met terugwerkende kracht cao gerelateerde stijging van de loonkosten.
Voor zover mogelijk inschatten op basis van publicaties.
1% van salarispost
37.900
100%
37.900
Ziekteverzuim (kort en lang)
Actief Arbo beleid, BHV, etc.
5% van salarispost
189.500
75%
142.125
Productiviteit verlies
Scholing/opleiding/begeleiding
5% van salarispost
189.500
50%
94.750
Arbeidsconflicten
Dossieropbouw/beoordelingen
5% van salarispost
189.500
50%
94.750
Niet voldoen aan wettelijke eisen
Bijhouden wetgeving
1% van salarispost
37.900
25%
9.475
Niet verzekerde schade door ongelukken
Periodieke controle verzekeringen
nvt
-
0%
-
Inzetten bedrijfszorg
Actief Arbo beleid
1% van salarispost
37.900
25%
9.475
Personeel gerelateerd
Subtotaal personeel gerelateerde risico's
682.200
388.475
Exploitatie gerelateerd Stijging gemeentelijke belastingen
Opvangen binnen begroting
pm
-
0%
-
Niet gedekte schade onroerend goed
Periodieke beoordeling risico's
2% van waarde o.g.
Verlies a.g.v. rente aanpassingen
Vaste rente gedurende looptijd
nvt
161.500
25%
40.375
-
0%
-
Debiteurenrisico a.g.v. faillissementen verwerking
Strakke debiteurenbewaking
5% van verwerkingsbaten
Debiteurenrisico a.g.v. faillissementen overig
Strakke debiteurenbewaking
5% van overige taken
171.300
10%
17.130
7.000
75%
pm
pm
pm
5.250
-
0%
-
Prijsstijgingen brandstof
Niet in te schatten
Bijzonder groot onderhoud wagenpark
Onderhoud volgens schema
15% van brandstofkosten
75.000
75%
56.250
25% van onderhoudskosten
156.250
75%
117.188
Boekverliezen wagenpark a.g.v. buiten gebruik Gevolgen nieuw/gewijzigd beleid
Realistisch begroten en afschrijven
5% van waarde wagenpark
156.800
25%
39.200
Niet in te schatten
5% van omzet
645.048
25%
161.262
Milieurisico's en calamiteiten
Voldoen aan wet- en regelgeving
2% van omzet
258.019
25%
64.505
Niet verzekerde schades aan containers etc.
Periodiek beoordelen op noodzaak verzekeren
5% van waarde containers
375.000
25%
93.750
pm
pm
pm
-
0%
-
Subtotaal exploitatie gerelateerde risico's
2.005.917
594.909
KWD gerelateerd Dekkingsverlies a.g.v. terugvallen omzet
Realistisch begroten
25% van omzet KWD
pm
pm
pm
350.000
20%
70.000
-
0%
-
KWD gerelateerd
70.000
Telling benodigd weerstandsvermogen
1.053.384
Waarschijnlijkheidsfactor
75%
Berekend weerstandsvermogen
790.038
Specifiek wagenpark gerelateerd Schades die niet door verzekering worden gedekt
Opleidingen
15% van waarde wagenpark
pm
pm
pm
Specifiek wagenpark gerelateerde risico's onder te brengen in een bestemmingsreserve
470.400
50%
235.200
-
0%
235.200
13
Jaarstukken 2022 2.3.2
Kengetallen
Het kengetal netto schuldquote wordt als volgt berekend: + Vaste schulden + totaal van de netto vlottende schulden + totaal van de overlopende passiva – financiële vaste activa – uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar – alle liquide middelen – overlopende activa gedeeld door totaal saldo van de baten. Voor de boekjaren 2019, 2020 en 2022 komt dit uit op: 2019 (16.756.951 + 2.306.527 + 1.229.769 – 1.000 – 960.144 – 5.769 -2.692.491) / 16.783.387 = 99% 2020 (18.103.718 + 1.274.387 + 2.317.055 – 1.000 – 3.377.275 – 62.719 – 1.905.601) / 19.190.532 = 85% 2021 (16.450.484 + 3.618.887 + 1.839.065 – 1.000 – 2.879.801 – 20.014 – 2.059.076)/ 20.720.865 = 82% 2022 (20.797.252 + 7.099.383 + 1.308.626 – 1.000 – 3.083.478 – 20.691 – 1.742.481)/ 22.009.580 = 111% Het kengetal voor de solvabiliteit bedraagt: Totale eigen vermogen / totaal van de passiva 2019 1.106.966 / 21.896.421 = 5,1% 2020 1.504.215 / 23.562.307 = 6,4% 2021 1.273.567 / 23.551.577 = 5,4% 2022 1.920.159 / 31.561.129 = 6,1% Wat zeggen deze kengetallen? Een verhoging van de netto schuldquote houdt in dat er een verslechtering is in de relatie tussen het totaal saldo van de baten en het saldo verschil tussen de schulden en de vorderingen.
Het saldo verschil tussen de schulden en de vorderingen heeft ook een direct verband met het solvabiliteitspercentage, een mutatie tussen de schulden en de vorderingen geeft ook aan of er een verbetering of een verslechtering van het eigen vermogen speelt. Als wij kijken naar het verloop over de jaren 2019 tot en met 2022 dan zien wij in 2022 een verslechtering in het saldo tussen de schulden en de vorderingen ontstaan. Wat betekent dit concreet? De langlopende schulden zijn toegenomen vanwege een nieuwe lening van € 6.000.000 als gevolg van de investeringen uit de strategie nota. Het solvabiliteitspercentage is gestegen door het positieve resultaat behaald in 2022.
2.3.3
Onderhoud kapitaalgoederen
Waardlanden heeft de grond en de accommodaties aan de Boezem te Gorinchem en de grond in Groot-Ammers als kapitaalgoederen. In 2022 is het afvalbrengstation gereed gekomen en opgeleverd. Ook is het pand en de werkplaats aan de Boezem 5 aangekocht. Er is een recht van opstal verleend door de voormalige eigenaar. De erfpacht constructie geeft recht tot koop na 10 jaar. De intentie is om iedere twee jaar het meerjaren onderhoudsplan (MJOP) te actualiseren. Een, gedeeltelijke, herwaardering heeft in 2020 plaatsgevonden. Het huidige MJOP wordt in 2023 geactualiseerd. In november 2022 heeft daartoe een opname van de huidige staat van bouwkundige en installatietechnische componenten plaatsgevonden op de diverse locaties. Het MJOP dient als basis voor de jaarlijkse dotering aan de voorziening groot onderhoud. Deze voorziening wordt met een gelijk bedrag per jaar opgehoogd om zodoende fluctuaties in de exploitatie te voorkomen. Jaarlijks wordt de staat van het onderhoud aan de kapitaalgoederen beoordeeld en wordt al naar gelang van de uitkomsten van deze beoordeling het groot onderhoud uitgevoerd.
14
Jaarstukken 2022 2.3.4
Financiering
De beleidskaders ten aanzien van financiering zijn in het Financieringsstatuut 2020 van Waardlanden door het Bestuur vastgesteld. Deze beleidskaders voldoen aan de bepalingen van de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) en de relevante vigerende wetgevingen zoals deze ook zijn opgenomen in het normenkader. De kern van een gezonde organisatie dient te zijn dat de normale exploitatie gedekt moet zijn vanuit de vaste inkomstenbronnen, de leningen met betrekking tot de materiële vaste activa een gelijke looptijd moeten hebben met de verwachte technische en economische levensduur van de betreffende activa, en de grondwaarde uiteindelijk gelijk moet zijn aan de reserve grondwaardering. 2.3.4.1
Treasury
Renteschema Renteschema Externe rentelasten over korte en lange financiering Externe rentebaten Saldo rentelasten en rentebaten: Rentelasten grondexploitatie Rentelasten projectfinanciering Aan producten toe te rekenen externe rente Rente over eigen vermogen* Rente over voorzieningen* Totaal geraamde aan producten toe te rekenen externe rente Aan producten toegerekende rente (renteomslag 1,44%) Verwacht renteresultaat
Realisatie 2022 € 333.644
€ 333.644
€ 333.644
€ 333.644 € 334.756 € 1.112
*deze systematiek wordt niet door Waardlanden toegepast.
Doorbelaste rente Voertuigen Containers Huisvesting Automatisering
€ 54.943 € 146.584 € 131.401 € 1.827 € 334.756
Het verschil tussen de toegerekende rente en de werkelijke rente bedraagt € 1.112 oftewel 0,33%. Dit verschil is acceptabel omdat deze binnen de normeringen blijft, een correctie is verplicht indien de afwijking groter is dan 25%.
15
Jaarstukken 2022 2.3.4.2
Liquide middelen
Waardlanden beschikt ultimo 2022 over de volgende rekening-courantfaciliteiten: Bank Nederlandse Gemeenten € 1.500.000 saldo 31 december 2022 € 994.636 schuld Rabobank Nederland €0 saldo 31 december 2022 € 16.678 tegoed De kaspositie per ultimo 2022 bedraagt € 4.013. Het van toepassing zijnde wettelijk kader betreft de toegestane kasgeldlimiet. Deze kasgeldlimiet bedraagt € 1.696.952 (= 8,2 procent van het begrotingstotaal). De ontwikkeling van de kasgeldlimiet in het jaar 2022 is als volgt:
Kasgeldlimiet:
Kwartaal 1 gemiddeld
Omvang rekening 2022 € 20.694.534 (=grondslag) 1 toegestane kasgeldlimiet - in procenten van de grondslag 8,20% - in bedrag € 1.696.952 2 Omvang vlottende schuld -€ 63.190 - opgenomen gelden < 1 jaar - schuld in rekening courant -€ 63.190 3 Vlottende middelen € 7.976 - tegoeden in rekening courant € 7.976 Toets kasgeldlimiet 4 Totaal vlottende schuld (2-3) -€ 55.214 Toegestante kasgeldlimiet (1) € 1.696.952 Ruimte € 1.641.738
Kwartaal 2 gemiddeld
Kwartaal 3 gemiddeld
Kwartaal 4 gemiddeld
8,20% 8,20% 8,20% € 1.696.952 € 1.696.952 € 1.696.952 € 0 -€ 245.508 -€ 994.636
-€ 1.063.294 -€ 1.063.294
-€ 245.508 € 38.893 € 38.893
-€ 994.636 € 16.678 € 16.678
-€ 1.063.294 € 1.696.952 € 633.658
-€ 206.615 € 1.696.952 € 1.490.337
-€ 977.958 € 1.696.952 € 718.994
2.3.4.3 Schatkistbankieren Als gevolg van de invoering van het schatkistbankieren is het maximale bedrag dat Waardlanden per kwartaal gemiddeld aan liquide middelen mag aanhouden € 300.000. De rekening- courant bij de Bank Nederlandse Gemeenten wordt automatisch afgeroomd zodat Waardlanden voldoet aan de eisen van het schatkistbankieren.
2.3.4.4 Langlopende leningen Het wettelijk kader heeft betrekking op afdekken van de renterisico’s in verband met het herfinancieren van leningen. De wettelijke renterisiconorm bedraagt € 4.551.209 (20% van het begrotingstotaal). Er is geen sprake van risico’s met betrekking tot herfinanciering. De aangegane leningen hebben een vastgestelde rente voor de gehele looptijd. De leningenportefeuille van Waardlanden is opgenomen in bijlage b van deze jaarrekening. 2.3.4.5
EMU saldo
Het EMU-saldo, zoals berekend conform de methodiek van het CBS, bedraagt: Begroting 2022: Realisatie 2022:
-10.544 -8.037
De afwijking tussen begroting en realisatie wordt veroorzaakt doordat de realisatie afwijkt qua investeringen, voortvloeiend uit kredieten van voorgaande jaren, en het gerealiseerde exploitatiesaldo versus het begrote exploitatiesaldo.
16
Jaarstukken 2022 2.3.5
Bedrijfsvoering
(Interne) controle In het jaar 2023 zullen de interne controles integraal worden opgepakt en zal de notitie frauderisico worden herzien en voorgelegd aan het bestuur. Vanwege personele wisselingen – en verschuivingen is er niet voldoende beschikbare tijd geweest in 2022 om de benodigde controles integraal uit te voeren. In de financiële verordening Bedrijfsvoeringsorganisatie Waardlanden 2019 is vastgelegd dat de directie verslag doet aangaande financieel rechtmatig beheer. Onderstaand een analyse op de overschrijding van kredieten:
Investering
Omschrijving
Toelichting
Eco-Park Groot Ammers
Betreft bouw van een afvalbrengstation in Groot-Ammers
Totaal krediet € 3.100.000. Overschrijding € 648.436. Categorie 7A.
Categorie 7a. Kostenoverschrijdingen op activeerbare activiteiten waarvan de gevolgen voornamelijk zichtbaar worden via hogere afschrijvings – en financieringslasten in het jaar zelf of pas in de volgende jaren Halverwege 2021 is een herziene opstelling gemaakt met betrekking tot de verwachte kosten op basis waarvan een extra krediet is toegekend van € 600.000. Na de zomer in 2022 is gebleken dat sprake is van een overschrijding op het kostenbudget. Dit heeft abusievelijk niet geleid tot een aanpassing van de begroting. De grondverkoop vindt naar verwachting plaats in 2023.
Financiën Het jaar 2022 is positief geëindigd doordat een groot deel van de eenmalige uitgaven op het project Diftar plaatsvinden in 2023. Een deel van het positieve resultaat hieruit gaat verloren door kostenstijgingen op materieel gebied vanwege schaarste en daardoor hoge prijsstijgingen.
Informatievoorziening Het vaststellen van de strategienota in 2021 en daarbij ook een andere organisatiestructuur is feitelijk een nieuw begin geweest voor Waardlanden. Als gevolg hiervan is er een afdeling Informatiemanagement tot stand gekomen. De kerntaak van deze afdeling is het generen van sturingsinformatie op basis van beheerssystemen. Voor dat het zover is moet er nog veel veranderen en verbeterd worden. In 2022 hebben we te maken gehad met uitval en vertrek van zeer ervaren medewerkers. De werving van nieuwe medewerkers bleek daarnaast lastiger dan gedacht. In oktober is er een afdelingsmanager aangenomen, die de afdeling moet gaan transformeren van dataverwerkingsafdeling naar een afdeling die sturingsinformatie moet gaan generen. In 2022 is een begin gemaakt met digitalisering van diverse processen. Een belangrijk proces is de digitale urenverwerking. Ook ten aanzien van archivering en contractbeheer zijn stappen gezet. Deze projecten zullen in 2023 en 2024 worden afgerond. Veel inzet is in 2022 geleverd op het gebied van databeheer voor de uitgifte van afvalpassen. Hiervoor is een samenwerking tot stand gekomen met andere afvalinzamelbedrijven. Er is veel werk verzet om samen met de gemeenten aanpassingen van verordeningen voor te bereiden. De hoeveelheid facturen nam in 2022 fors toe. De bouw van het Ecopark leverde veel financiële stromen op.
Omdat in 2023 gestart wordt met bestuurlijke handhaving en betaalstromen op milieustraten in drie gemeenten, zal de stijging nog fors doorzetten.
17
Jaarstukken 2022 Organisatiestructuur In juli 2021 heeft het bestuur een nieuwe organisatiestructuur met een bijbehorend formatieplan vastgesteld. De nieuwe structuur is per 1 januari 2022 ingegaan. De basis voor de nieuwe structuur werd gevormd door twee documenten: - KplusV heeft in opdracht van het bestuur een analyse gemaakt van de organisatie. De belangrijkste conclusie was dat Waardlanden niet klaar is voor het uitvoeren van nieuw beleid. Er zijn door personeelsgebrek achterstanden ontstaan en er wordt te veel geleund op (tijdelijke) inhuur van expertise terwijl het om structurele basistaken gaat, zoals communicatie en HRM. - De Strategienota is in juni 2021 vastgesteld door de gemeenteraden. In deze nota staan grote gemeentelijke ambities om invulling te geven aan de volgende stap richting een circulaire economie in 2050. Dat betekent een forse intensivering van de inzet van Waardlanden en een andere werkwijze. In 2022 zijn er geen wijzigingen aangebracht in de structuur. De ervaringen zijn positief. Het MT is evenwichtiger samengesteld en er is meer slagkracht in het management. Alleen de span-of-control van één van de teammanagers bleek te groot. Hierin is door een herverdeling van taken begin 2023 alsnog verandering gebracht. Ook de overstap naar functiewaarderingsysteem HR21 is goed verlopen.
Het was prettig om alle nieuwe functies in 2022 meteen in de juiste indeling te kunnen plaatsen.
18
Jaarstukken 2022
Personeel Management Op 8 juli 2021 stelde het bestuur een nieuwe organisatiestructuur vast. De reden was dat Waardlanden meer taken in eigen beheer gaat doen vanaf 2022. Op 1 januari 2022 is de nieuwe organisatiestructuur ingegaan.. Per deze datum is Waardlanden ook van start gegaan met een nieuw management team (MT). Dit MT bestaat uit de directeur, de controller en de vier afdelingsmanagers. Daarnaast is er een breed management team (BMT) bestaande uit het MT aangevuld met de teammanagers van de afdeling Uitvoering. Waar nodig sluiten adviseurs of projectleiders aan bij het MT of BMT. Aanwas & verloop Door de nieuwe taken is Waardlanden gegroeid in 2022: van 93 medewerkers (87,33 fte) op 1 januari 2022 tot 103 medewerkers (97,61 fte) op 31 december 2022. Naast de nieuwe taken, hebben ook de opening van het Kringloopplein en de opening van het Ecopark in Groot-Ammers geleid tot extra medewerkers. Het werven van nieuwe medewerkers is redelijk goed verlopen ondanks de krapte op de arbeidsmarkt. Kanalen die ingezet zijn bij de werving zijn digitale en gedrukte personeelsadvertenties, LinkedIn, social media, samenwerking met bureaus en het eigen netwerk. De vacature van beleidsmedewerker blijft moeilijk vervulbaar, deze staat na een jaar nog open. Dit wordt opgelost door het inhuren van externen voor specifieke projecten.
De krapte op de arbeidsmarkt voor chauffeurs is ook erg groot. Waardlanden leidt daarom nu meerdere chauffeurs zelf op. Hierin wordt vaak samengewerkt met een lokaal uitzendbureau. Leerling-chauffeurs werken gedurende een afgesproken periode via dit bureau bij Waardlanden als belader. In deze periode halen ze hun vrachtwagenrijbewijs. Zodra ze vakbekwaam chauffeur zijn geworden, komen ze bij Waardlanden in dienst. Het verloop is in 2022 10%. 10 medewerkers hebben Waardlanden verlaten waarvan 5 met pensioen zijn gegaan. De overige vijf medewerkers hebben ontslag genomen op eigen verzoek. Het verloop is hoger dan gebruikelijk voor Waardlanden, maar niet opvallend ten opzichte van andere lokale overheidsorganisaties. Er waren voorheen weinig pensioneringen en mensen kozen zelden voor werk elders. Interne doorstroming De nieuwe functies hebben in 2022 kansen geboden voor nieuwe medewerkers. De kansen zijn op grote schaal genomen. Meerdere medewerkers van de Buitendienst hebben een stap gemaakt naar een ander type functie. Het voordeel was dat bestaande en nieuwe teams bestonden uit een mix van oude en nieuwe medewerkers. Een gevolg was ook dat er heel veel ingewerkt moest worden en er veel inzet nodig was op teambuilding.. Verdeling binnen- en buitendienst Waardlanden is van oudsher een uitvoeringsorganisatie.
Sinds 2022 is Waardlanden echter uitgegroeid tot een volledige organisatie, met eigen ondersteunende afdelingen zoals Planvorming, HRM en Communicatie. De verdeling binnen- en buitendienst is 30-70. De groei van de binnendienst is noodzakelijk om het nieuwe beleid te kunnen uitvoeren. De ontwikkeling van de organisatie is nog niet ten einde. Ook in 2023 zullen er nog taken worden toegevoegd aan Waardlanden, zoals Toezicht & Handhaving.
19
Jaarstukken 2022
Leeftijdsopbouw De gemiddelde leeftijd van het totale personeelsbestand is 49,4 jaar. Voor de buitendienst bedraagt de gemiddelde leeftijd 47,6 jaar. Hierin is een lichte daling te zien ten opzichte van vorig jaar; toen was de gemiddelde leeftijd van de buitendienst 50,5 jaar. De daling komt voornamelijk door de pensionering van een aantal medewerkers en het aantrekken van jongere (leerling-) chauffeurs. Gezien het geringe verloop zal de gemiddelde leeftijd niet verder dalen. De functies in de buitendienst zijn fysiek zwaar. Dit betekent dat Waardlanden blijvend aandacht moet besteden aan de vitaliteit en de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Een speerpunt hierin is het terugdringen van het overwerk. In 2022 is de nieuwe werktijdenregeling ingevoerd om hier vorm aan te kunnen geven. Een voorwaarde voor het terugdringen van overwerk is het aannemen van meer chauffeurs om de arbeidsuren op te vangen. In 2022 zijn 7 ervaren chauffeurs en 4 leerling chauffeurs aangenomen. Door pensionering en doorstroom van medewerkers is de bezetting echter nog niet op het gewenste niveau.
Ziekteverzuim 20
Jaarstukken 2022 Het verzuimpercentage over 2022 bedraagt 9%. Dat is een hoog ziekteverzuim, dat mede wordt veroorzaakt door verzuim vanwege corona. In 2022 waren bijna het hele jaar wel één of meerdere medewerkers vanwege corona ziek. Een aantal medewerkers heeft helaas te maken met langdurige uitval. Door gericht te werken aan persoonlijke ontwikkeling en vitaliteit, streeft Waardlanden ernaar het langdurig verzuim te beperken. Het bieden van doorstroommogelijkheden geeft een medewerker ruimte voor meer passend werk. In 2022 is een nieuw verzuimbeleid ingevoerd om met name het kort verzuim terug te dringen. Opleidingen In 2022 zijn de verplichte opleidingen voor buitendienst-medewerkers gevolgd. Voor chauffeurs en medewerkers op de milieustraten betekent dit dat er jaarlijks diverse trainingen of cursussen moeten worden gedaan. Voor een brede groep medewerkers is een organisatie-ontwikkeltraject ingezet. Dat loopt nog door in 2023. Bijzondere doelgroepen Waardlanden probeert zo veel mogelijk ruimte te bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dat wordt steeds moeilijker omdat de opleidingseisen voor uitvoerend personeel steeds hoger worden. Er werken nu, net als eind 2021, 6 collega’s met een garantiebaan bij Waardlanden. In de meeste gevallen hebben ze een vaste begeleider. Er werken iedere dag 2 medewerkers van Avres vanuit de WSW bij Waardlanden.
Er zijn ook medewerkers van Avres, die soms meewerken. Daarnaast stimuleert Waardlanden ook indirect participatie: - Er is een samenwerking met Philadelphia op het kringloopplein in Nieuw-Lekkerland, waar mensen met een verstandelijke beperking werken in de assemblage van elektrische apparatuur. - Er is een samenwerking met ASVZ in het ophalen van glas en papier in Leerdam. - Er worden oude fietsen geleverd om te laten opknappen aan sociale partners waaronder kringloopwinkel Leerdam, De Gezel en de Behouden Vaart in Gorinchem en buurtorganisatie BOM in Vianen.
Ongewenst gedrag In 2022 bleek uit het Medewerkerstevredenheidsonderzoek dat medewerkers van Waardlanden tevreden zijn over collega’s en leidinggevenden. In 2022 hebben leidinggevenden extra aandacht besteed aan het handhaven van fatsoensnormen. Sinds 2022 heeft Waardlanden een interne en een externe vertrouwenspersoon. In 2023 zal er een uitgebreider traject over Integriteit starten. Op de wijze hopen we voldoende mogelijkheden te bieden aan medewerkers om grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken.
Takenpakket In 2021 hebben de gemeenten Gorinchem en Hardinxveld-Giessendam besloten hun onkruidbeheersing langjarig onder te brengen bij Waardlanden. Dat betekent dat noodzakelijke investeringen in materieel en personeel gedaan konden worden, ten behoeve van het team Beheer Openbare Ruimte. De samenwerking met de twee gemeenten is steeds beter geworden. In de uitvoering wordt een gevoel van saamhorigheid ervaren. In 2022 is een begin gemaakt met een ontwikkeling in gebruik van ict-mogelijkheden. Daarin kunnen nog verdere stappen worden gezet. Voor het tweede jaar op rij waren de meetresultaten goed. Ten aanzien van de veegactiviteiten voor de vier gemeenten scoorde Waardlanden in de onafhankelijke meting op alle onderdelen een goede voldoende.
Huisvesting De medewerkers van Waardlanden hebben hun uitvalsbasis aan de Boezem 3 in Gorinchem. Tot aan de harmonisatie van de inzameling van Vianen behouden alle uitvoerende medewerkers die werken aan afvaltaken in Vianen hun uitvalsbasis vanaf de gemeentewerf van Vijfheerenlanden in Vianen. In 2022 zijn er diverse uitbreidingen geweest in de huisvesting. •
Vanwege een toename in kantoorpersoneel is er een tijdelijke unit geplaatst naast het bestaande gebouw. In dit gebouw zijn 12 extra werkplekken.
21
Jaarstukken 2022 • • •
Een garage aan de Boezem 5 is aangekocht. Het perceel kwam te koop doordat de eigenaar de bedrijfsactiviteiten stopte. De locatie werd helemaal door Waardlanden omringd met uitzondering van een aansluiting op de openbare weg. In Groot-Ammers is de tijdelijke milieustraat van Korenet vervangen door een nieuwe milieustraat, in eigendom van Waardlanden. De milieustraat is beperkt in omvang, maar is eigentijds vormgegeven. De milieustraat vormt samen met andere functies van de Korevaargroep het Ecopark. In Nieuw-Lekkerland is het Kringloopplein geopend. Dit is een inleverpunt voor herbruikbare goederen en materialen. Op locatie wordt actief samengewerkt met GAiN kringloopwinkel, Philadelpia en het Repaircafé.
Het Ecopark en het Kringloopplein zijn goede voorbeelden hoe de vormgeving van brengvoorzieningen kan bijdragen aan de bewustwording van product- en grondstofhergebruik.
Veranderingen In 2022 zijn er personeelsbijeenkomsten geweest over diverse veranderingen. Ook is er een medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) geweest. De sfeer en onderlinge verhoudingen in de organisatie zijn goed. Veel medewerkers maken zich zorgen over de snelheid van veranderingen. Ze zijn bang dat de inwoners en zijzelf het niet bijhouden. De bijgestelde planning heeft deze angst verminderd, maar niet weggenomen. Er is breed draagvlak onder medewerkers om het misbruik van de milieustraten door bedrijven en inwoners van andere gemeenten te stoppen, om handhavend op te treden tegen bijplaatsingen en om de chaos op de ophaaldagen van grofvuil te verminderen. Maar er is vrees dat inwoners hun ongenoegen tegen hen zullen gaan uiten.
Vacatures Het effect van vacatures op de organisatie is groot geweest. Er waren minder mensen om aan de (nieuwe) taken te werken dan noodzakelijk was. Dit heeft invloed gehad de planning van het nieuwe beleid, de werkdruk en het werkplezier. De terugdringing van overwerk is daarom maar beperkt gelukt. Dat neemt niet weg dat de ambitie blijft voor de komende jaren.
Systemen Voor het nieuwe beleid zijn aanpassingen nodig in de ict. In 2022 zijn belangrijke veranderingen doorgevoerd. Er is een begin gemaakt met de doorontwikkeling van het klantcontactcentrum. Hier komen nieuwe vragen binnen als gevolg van de introductie van milieupassen en diftar. Voor de urenregistratie is een proces veranderd vanwege een nieuwe werktijdenregeling. Het huidige systeem, wat al niet erg gebruiksvriendelijk was, bleek dit niet aan te kunnen. In 2023 wordt een nieuwe, veel gebruiksvriendelijker, systeem voor urenregistratie in gebruik genomen. Voor de uitgifte van milieupassen en het innen van kosten voor aanbieden van zakken en minicontainers is een registratiesysteem noodzakelijk. Voor Waardlanden is dat helemaal nieuw. Om dit proces goed te laten verlopen is Waardlanden een samenwerking aangegaan met drie andere inzamelaars. Zij hebben al ruim 10 jaar ervaring.
Vormgeving Waardlanden BV Voor de inzameling van bedrijfsafval is er een aparte BV. Het doel is kleine lokale ondernemers een goede dienstverlening aan te bieden, zonder oneerlijke concurrentie met andere commerciële inzamelaars. De vraag van ondernemers wordt steeds diverser. Om toch een passend aanbod te kunnen aanbieden in de toekomst is een samenwerking aangegaan met een lokale partner. De vrees was dat zonder een verbreding van het productaanbod klanten op termijn weg zullen gaan. De opstart per 1 april 2022 heeft meer inzet gekost dan voorzien. Eind 2022 waren de meeste knelpunten opgelost. 22
Jaarstukken 2022
Medezeggenschap Waardlanden heeft in 2022 volop uitvoering gegeven aan haar ambitieuze doelstellingen die in de strategienota 20212025 zijn vastgelegd. De organisatie wordt ‘klaar gemaakt’ voor de invoering van gedifferentieerde tarieven afvalstoffenheffing (DIFTAR) per 1 januari 2024. Dit zal een mijlpaal worden, maar voordat het zover is heeft onze organisatie nog veel werk te verzetten. Er staat druk op onze organisatie, daarom is een goed functionerende medezeggenschapsorgaan zoals de OR extra belangrijk. In 2022 heeft Waardlanden de 100ste werknemer mogen verwelkomen. Voor de OR betekende dit een uitbreiding van 5 naar 7 leden. Deze zetels zijn op basis van de verkiezingsuitslag uit 2021 ingevuld. Eind 2022 heeft de voorzitter van de OR besloten om af te treden en de OR te verlaten. Het voorzitterschap is per 1 januari 2023 overgenomen door de vicevoorzitter. Hierbij enkele belangrijke onderwerpen uit 2022 die samen met de WOR-bestuurder zijn besproken en waarin de OR heeft geadviseerd c.q. ingestemd. • • • • • • •
Wijziging functieboek en conversietabel HR21; Uitbesteding administratieve taken BV Waardlanden (bedrijfsafval); Regeling Generatiepact 2022-2025; Opstellen personeelshandboek; Regeling gesprekscyclus (voortgangs- en beoordelingsgesprekken); Uitvoering van een risico-inventarisatie & evaluatie (RI&E); Uitvoering van een MTO;
Beleidsrealisatie 2022 heeft in het teken gestaan van het realiseren van de strategienota en het aanpassen van de organisatie hiervoor. De inwoners hebben nog weinig van gemerkt omdat de eerste stappen allemaal intern bij waardlanden zijn doorlopen. Pas in de laatste fase veranderen ook regels voor inwoners. Een greep uit de technische aanpassingen: -
Er is gewerkt aan het proces om inwoners een milieupas te kunnen geven. Daarvoor moet voor alle adressen duidelijk zijn welke inzamelmiddelen er aanwezig zijn. - De minicontainers voor restafval in het buitengebied zijn vervangen voor gechipte containers om zo het aantal ledigingen te kunnen registeren. - Alle ‘huisjes’ van de ondergrondse containers zijn vervangen om zo een paslezer beschikbaar te hebben. - Alle voertuigen zijn aangepast om de chips van de minicontainers te kunnen uitlezen - De milieustraten moeten worden voorzien van andere zuilen. Niet alle milieustraten beschikten over internet. - In de voormalige gemeente Vianen zijn ondergrondse containers geplaatst. - In de stedelijke gebieden zijn GFE-behuizingen geplaatst. Maar ook op het gebied van communicatie en educatie zijn veel producten gerealiseerd. Zeer veel aandacht in de media is er geweest voor de opening van het kringloopplein in Nieuw-Lekkerland in januari en het Ecopark in Groot-Ammers in november. Met deze twee nieuwe voorzieningen heeft de noordwest kant van ons werkgebied moderne en publieksvriendelijke voorzieningen gekregen. Beide voorzieningen hebben veel belangstelling van andere gemeenten in inzamelbedrijven in Nederland. De hoeveelheid restafval is in 2022 gedaald naar het niveau van 2019. In 2020 en 2021 was er piek doordat veel bedrijven en winkels gesloten waren.
Er waren extra veel internetaankopen en er werd veel thuisgewerkt waardoor veel afval dat normaal bedrijfsafval was, nu in de afvalcontainers van inwoners terecht kwam. Met 208 kg aan restafval heeft Waardlanden nog meer dan het dubbele van de gestelde norm van 100 kg in de strategienota voor 2025.
23
Jaarstukken 2022
2.3.6
Verbonden partijen
Beleidsvisie Waardlanden heeft als beleid dat een verbonden partij dienstig dient te zijn aan de doelstellingen van Waardlanden. Dit uit zich door het, onder eigen naam en voor eigen risico, uitvoeren van commerciële activiteiten op het gebied van bedrijfsafval. Verbonden partijen Waardlanden kent als verbonden partij Waardlanden Reinigingsbedrijf BV. Omschrijving belang Waardlanden is voor 100% aandeelhouder in Waardlanden Reinigingsbedrijf BV. Belang aan het begin en einde jaar Er is sprake van een 100% belang aan het begin en einde van het jaar. Resultaat boekjaar Het, voorlopige, resultaat over het boekjaar 2022 bedraagt € 95.000 vóór belasting.
24
Jaarstukken 2022
3 De jaarrekening 3.1 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten en de toelichting Primaire begroting 2022
Gewijzigde begroting 2022
5681 502 365 1503 915 516 1630 418 2 283 2229 6687
5230 561 234 1583 766 500 1658 424 2 286 902 8210 1
6503 801 403 1805 1034 579 1837 424 2 257 2581 6530
6434 799 375 1629 945 450 2131 448 2 335 1950 5865 1
69 3 28 176 89 130 -294 -25 -1 -77 631 664 -1
19719
20732
20354
22756
21363
1393
Algemene baten Doorbelastingen Overige baten Nedvang Verwerkingsopbrengsten KWD opbrengsten
11991 50 248 461 5394 1808
11757 50 620 461 6313 1764
10844 50 368 7393 1700
14651 50 585 520 5329 1621
14726 51 488 403 4874 1468
-75 -1 97 117 455 154
Telling baten
19952
20965
20355
22756
22010
746
233
233
647
-647
233
233
647
-647
Realisatie 2021 oud
Realisatie 2021
Lonen en salarissen Inhuur derden Overige personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingskosten Kantoorkosten Voertuigkosten Materieel Bankkosten Rente Overige kosten Verwerkingskosten Vennootschapsbelasting
5681 502 365 1503 915 378 1683 418 2 283 1520 6469
Telling lasten
Alle bedragen zijn in € 1.000
Realisatie 2022
Verschil
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Gerealiseerd resultaat
25
Jaarstukken 2022
3.2 Toelichting op het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten Als gevolg van de invoering van een nieuw rekeningschema per 01-01-2022 is er in sommige gevallen sprake van een herallocatie van posten. Dit houdt echter, en helaas, in dat er geen goede vergelijking mogelijk is met de primitieve, en gewijzigde, begroting 2022 omdat deze gebaseerd waren op het “oude” rekeningschema. Voor de uitvoering van het nieuwe afvalstoffenbeleid zijn vacatures opgenomen in de begroting. Deze vacatures zijn niet volledig ingevuld. Hierdoor is er sprake van een lichte besparing gerealiseerd ten opzichte van de gewijzigde begroting voor de kosten van personeel en inhuur ter grootte van € 72 duizend. Er is een lichte besparing gerealiseerd van € 28 duizend op de overige personeelslasten. De kosten voor afschrijvingen blijven achter bij de begroting ter grootte van € 176 duizend. Een deel van de lagere afschrijvingen komt voort uit later investeren gedurende het jaar dan voorzien in de begroting. Verder hebben enkele investeringen niet meer plaatsgevonden, zijn voertuigen later leverbaar of vinden de investeringen in de toekomst plaats.
De huisvestingskosten zijn op begrotingsbasis meegenomen in de begroting om de liquiditeitsbehoefte, voortvloeiend uit de ophoging van de reserve grondwaardering af te dekken, maar in de realisatie kan deze pas worden toegevoegd aan de reserve bij de resultaatbestemming. In het voorstel voor de resultaatbestemming wordt deze post zichtbaar. Ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022 bestaan de afwijkingen uit diverse kleinere posten Kosten fietsenhok en kosten fietsproject ten laste van voorziening Diverse kleinere posten
€ 21 duizend -/€ 68 duizend -/-
Totaal
€ 89 duizend -/-
De kantoorkosten zijn in de realisatie ook lager dan begroot. De voornaamste afwijkingen bestaan uit: Automatiseringskosten Communicatiekosten Telefoonkosten Overige bedrijfsvoeringskosten Diverse kleinere posten
€ € € € €
40 duizend 75 duizend -/27 duizend -/26 duizend -/42 duizend -/-
Totaal
€
130 duizend -/-
De overschrijding op de voertuigkosten komen voort uit hogere prijzen materiaal (schaarste en hoge inflatie) en hogere brandstofkosten. Er is sprake van hogere rentelasten door aangaan van langlopende lening ten behoeve van investeringen uit strategienota. De onderschrijding op de overige kosten ter grootte van € 631 duizend komen voort uit: Af transportkosten derden GFT € 144 duizend -/Kosten zwerfafval (hier staat subsidie tegenover) € 80 duizend -/Transportkosten papier + glas € 82 duizend -/Incidentele projectkosten strategienota € 1.143 duizend Diverse kleinere posten € 206 duizend -/Totaal
€
631 duizend -/26
Jaarstukken 2022 Door een lagere dividend uitkering dan verwacht vallen de overige baten € 150 duizend nadeliger uit dan begroot. Voortvloeiend uit de lagere verwerkingskosten is er ook sprake van lagere verwerkingsopbrengsten. Deze posten zijn echter niet 1 op 1 met elkaar te vergelijken en/of te salderen omdat hierbij ook sprake is van kosten en baten die via derden lopen. De KWD opbrengsten lopen € 153 duizend achter bij de begroting door een andere systematiek van afrekenen met ingang van de samenwerkingsverband netwerk (€ 53 duizend) en lagere verwerkingskosten (€ 100 duizend) dan begroot.
27
Jaarstukken 2022 Gerealiseerde baten en lasten (exclusief overhead):
Realisatie 2022
Lonen en salarissen
4252
Inhuur derden
627
Overige personeelslasten
310
Afschrijvingen
1629
Huisvestingskosten
59
Kantoorkosten
-2
Voertuigkosten
2131
Materieel
448
Bankkosten
2
Rente
333
Overige kosten
1950
Verwerkingskosten
5865
Vennootschapsbelasting
1
Telling lasten
17605
Algemene baten
13020
Doorbelastingen
51
Overige baten
488
Nedvang
403
Verwerkingsopbrengsten
6580
KWD opbrengsten
1468
Telling baten
22010
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves
4404
Gerealiseerd resultaat
28
Jaarstukken 2022 Gerealiseerde kosten van de overhead.
Realisatie 2022
Lonen en salarissen Inhuur derden Overige personeelslasten Huisvestingskosten Overige kosten Kantoorkosten Rente Gerealiseerde overhead
2.181.938 171.378 64.861 885.813 0 451.903 1.827 3.757.721
29
Jaarstukken 2022
Totaal overzicht baten en lasten: Primaire begroting 2022
Gewijzigde begroting 2022
5681 502 365 1503 915 516 1630 418 2 283 2229 6687
5230 561 234 1583 766 500 1658 424 2 286 902 8210 1
6503 801 403 1805 1034 579 1837 424 2 257 2581 6530
6434 799 375 1629 945 450 2131 448 2 335 1950 5865 1
69 3 28 176 89 130 -294 -25 -1 -77 631 664 -1
19719
20732
20354
22756
21363
1393
Algemene baten Doorbelastingen Overige baten Nedvang Verwerkingsopbrengsten KWD opbrengsten
11991 50 248 461 5394 1808
11757 50 620 461 6313 1764
10844 50 368 7393 1700
14651 50 585 520 5329 1621
14726 51 488 403 4874 1468
-75 -1 97 117 455 154
Telling baten
19952
20965
20355
22756
22010
746
233
233
647
-647
233
233
647
-647
Realisatie 2021 oud
Realisatie 2021
Lonen en salarissen Inhuur derden Overige personeelslasten Afschrijvingen Huisvestingskosten Kantoorkosten Voertuigkosten Materieel Bankkosten Rente Overige kosten Verwerkingskosten Vennootschapsbelasting
5681 502 365 1503 915 378 1683 418 2 283 1520 6469
Telling lasten
Alle bedragen zijn in € 1.000
Realisatie 2022
Verschil
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Gerealiseerd resultaat
3.3 Afvalinzameling Het resultaat op de afvalinzameling eindigt met € 646.592 positief (voor resultaatbestemming en voor mutatie in reserves).
30
Jaarstukken 2022
3.4 Afvalverwerking Het resultaat op de verwerkingskosten eindigt met € 1.705.476 positief. Op hoofdlijnen wordt dit voordelig verschil, hieronder op een aantal afvalstromen, ten opzichte van de gewijzigde begroting, verduidelijkt: € 54.750 € 206.892 € 261.642
positief positief positief
Voorschot gemeenten niet aangepast aan 2e begrotingswijziging € 1.133.613 Subtotaal € 1.133.613
positief positief
Afwikkeling verwerkingskosten 2018 Afrekening HVC 2021 Subtotaal
Fijn huishoudelijk afval GFT B- en C-Hout Matrassen Metaal ABS Papier Papier verenigingen Overig
€ 282.348 positief € 149.574 positief € 85.536 positief € 29.950 negatief € 32.387 negatief € 38.919 negatief € 47.682 negatief € 58.299 negatief
Subtotaal
€ 310.221 positief
Totaal
(was opgenomen als egalisatiepost)
€ 1.705.476 positief
31
Jaarstukken 2022 Afvalstroom in tonnen 2022
2021
2020
2019
Totaal afvalbrengstation Totaal huishoudelijk afval Totaal milieuparken Totaal
27.761 51.520 3.975 83.256
32.512 56.043 4.229 92.784
32.074 54.855 4.655 91.584
26.361 48.854 4.109 79.324
LAP2-norm
61,8%
63,5%
63,4%
64,3%
Aantal bezoekers afvalbrengstation Er zijn in 2022 12,3% minder bezoekers geweest t.o.v. 2.021.
2022
2021
2020*
2019
72.649 32.659 15.115 46.756 7.362 3.517 178.058 49.559 227.617
78.911 35.342 21.977 48.443 184.673 56.830 241.503
25.400 25.400 25.400
65.935 34.936 21.280 46.846 168.997 7.238 176.235
De bezoekers aantallen in 2022 geven niet de juiste weergave doordat het uitlezen niet elke maand goed is gegaan.
Telefonische meldingen
2022 2.791
2021 3.268
2020 4.335
2019 3.437
Het aantal grofvuilmeldingen is ten opzichte van 2021 gedaald met 5,3%. DigiDi
Digitale meldingen
7.923
8.042
7.676
6.030
Totaal
10.714
11.310
12.011
9.467
Gorinchem Hardinxveld-Giessendam Korenet (Groot-Ammers) Leerdam Nieuw-Lekkerland Groot Ammers Subtotaal Vianen Totaal
Met ingang van 1e kwartaal 2023 wordt real time uitgelezen. In 2022 zijn Nieuw-Lekkerland en GrootAmmers in gebruik genomen.
Aantal grofvuilmeldingen
Het aantal meldingen wat digitaal wordt gemaakt is het afgelopen jaar gestegen van 71% naar 74%.
Totaal 2022 Totaal 2021 Totaal 2020 Totaal 2019 Totaal 2018 Totaal 2017 Totaal 2016 Totaal 2015 Totaal 2014 Totaal 2013 Totaal 2012 Totaal 2011 0%
10%
20%
30%
40%
Telefonische meldingen
50%
60%
70%
80%
90%
100%
Digitale meldingen
32
Jaarstukken 2022
3.5 Overige diensten (DVO+)
Gladheidbestrijding Straatreiniging Onkruidbestrijding DVO's extra
HardinxveldMolenVijfheerenGorinchem Giessendam landen landen 227.961 € 407.172 € 58.097 € 99.726 € 191.298 € 390.525 € 97.828 423.371 1.449.029
155.925
99.726
191.298
Totaal 227.961 756.293 488.353 423.371 1.895.978
3.6 Overhead
Aandeel overhead
Realisatie 2022
Gewijzigde Begroting 2022
Realisatie 2021
Begrotingsomvang Overheadkosten
22.009.580 3.757.721
22.756.043 4.168.714
19.952.469 3.035.373
17,07%
18,32%
15,21%
Aandeel in percentage
Het begrote percentage voor overheadkosten is 18,3%. Dat percentage haalt Waardlanden niet. In 2022 is weliswaar extra personeel aangekomen, maar dat heeft later in het jaar plaatsgevonden. Daarnaast bestaat een deel van de kosten project diftar uit eenmalige overheadkosten. Door uitloop van het project vinden de uitgaven in 2023 plaats.
33
Jaarstukken 2022