Jaarrekening 2021 - na accountantscontrole

Inhoudsopgave INLEIDING

1

Financiële samenvatting

6

Jaarverslag

7

1. Wonen en leven in Molenlanden

7

2. Verkeer en vervoer in Molenlanden

21

3. Samenleven in Molenlanden

26

4. Beter omgaan met ons gebied

39

5. Werken en recreëren in Molenlanden

46

6. Dichtbij Molenlanden

56

Algemene Dekkingsmiddelen en Onvoorzien

67

Overhead

71

Paragrafen

73

Paragraaf: Lokale heffingen

74

Paragraaf: Weerstandvermogen en risicobeheersing

80

Paragraaf: Onderhoud kapitaalgoederen

90

Paragraaf Financiering

101

Paragraaf Bedrijfsvoering

105

Paragraaf: Grondbeleid

122

Jaarrekening

126

Balans per 31 december 2021

126

Overzicht van baten en lasten

129

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

130

Toelichting op de balans per 31 december 2021

134

Toelichting op het overzicht van baten en lasten

160

Incidentele baten en lasten

163

Wet Normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT)

176

EMU-saldo

180

Overzicht van baten en lasten per taakveld

181

SISA-verantwoording

184

Investeringen

200

Overzicht Programma’s met taakvelden

209

Bijlage: Rapportage interbestuurlijk toezicht

210

Inleiding Met het jaarverslag en de jaarrekening over 2021 leggen wij als college verantwoording af over het afgelopen jaar. Wij gaan daarbij in op de belangrijkste beleidsresultaten en de financiële resultaten. We leggen die naast onze plannen in de programmabegroting 2021.

Terugblik beleidsresultaten 2021 stond voor veel inwoners van Molenlanden opnieuw in het teken van de coronamaatregelen. Inwoners, ondernemers en het maatschappelijk middenveld leverden grote inspanning om te voorkomen dat mensen buiten de boot vielen. Voor de organisatie betekende dit veel schakelen en inspelen op steeds nieuwe ontwikkelingen. En dat in een jaar met een relatief hoog ziekteverzuim als gevolg van Covid-19. 2021 was ook het jaar waarin de organisatie startte met de consolidatiefase. De fase na de omvangrijke harmonisatie van beleid, waarin we het beleid verstevigen en aanscherpen. Er waren ambities op het gebied van dienstverlening en het ontzorgen van de samenleving. In alle beleidsvelden zijn stappen gezet. Denk aan het toewerken naar de juiste formatie, het projectmatig werken duurzaam opnemen in de manier van werken en het vergroten van de bereikbaarheid van medewerkers en Burgerzaken. Daarnaast bracht het tekort aan beschikbare medewerkers ook vertraging of zelfs uitstel van beleid. Dat leest u verderop in deze verantwoording. In de Begroting 2021 stond woningbouw als speerpunt. De inzet hierop bracht een aantal successen, zo werden er 246 woningen toegevoegd aan het aantal woningen in Molenlanden. Er is overeenstemming bereikt met de provincie over hoe we verder gaan met de meest dringende woningbouwontwikkeling.

Hiermee zetten we bijvoorbeeld volgende stappen op de locaties Bleskensgraaf West, Oud Alblas Zuid en Giessenburg ‘Achter de Wetering’. In 2021 zijn ook de eerste vijf (van de tien) vergunningen verleend voor tiny houses en twaalf principeverzoeken behandeld. In het Sociaal Domein speelden de beperkingen door Covid-19 een duidelijke rol. Zo waren er bijna geen fysieke netwerkbijeenkomsten en ook de uitvoering van zorg kende beperkingen. Toch zijn er in 2021 stappen gezet. Er is extra ingezet op signalering en preventie: door uitbreiding van het jongerenwerk, sturingsoverleggen met partners, onderzoek naar behoefte ouders en het inzetten van Prézorg. We zien een voorzichtige daling van het aantal jongeren dat specialistische jeugdhulp heeft. Verder is het Actieplan Eenzaamheid samen met samenwerkingspartners opgesteld en voor drie jaar vastgesteld door de raad. Verder is het Preventieakkoord gesloten met 106 partijen. In 2021 is steeds meer invulling gegeven aan de rol die onze gemeente wil spelen in de energietransitie en duurzaamheid. Zo zijn de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) Alblasserwaard, het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid en Klimaat en de Transitievisie Warmte Molenlanden 1.0 vastgesteld.

Dit geldt ook voor de Regionale Aanpak Laadinfrastructuur Zuidwest (RAL), de Strategienota 2021-2025 afvalbeleid en de Lokale Adaptatie Strategie klimaat en bodemdaling (LAS) ‘Op naar een klimaatbestendig Molenlanden in 2050’. Behalve beleidsmatig zijn er ook concrete acties op dit gebied te melden. Voorbeelden hiervan zijn de aanschaf van elektrische Opel Corsa’s en het ‘van het gas afhalen’ van de warmwatervoorziening in sporthal De Spil in Bleskensgraaf. Daarnaast is de subsidieregeling ‘groene daken’ opgesteld om initiateven voor groendaken te ondersteunen. Er zijn 37 subsidies verstrekt (en 23 voorlopige beschikkingen verstrekt).

pag. 1

Jaarrekening 2021

Financieel resultaat Financieel sluiten we 2021 af met een positief resultaat van € 6.759.744. Het voordelige saldo dat is ontstaan wijkt erg af van de prognose in de Eindejaarsnota 2021 ad € 790.299. In tegenstelling tot andere jaren zijn dit niet alleen incidentele meevallers, maar ook een aantal structurele meevallers. Ook is bij het opstellen van de Eindejaarsnota 2021 te optimistisch gekeken naar werk of plannen die nog uitgevoerd zouden worden in 2021, maar uiteindelijk niet meer gerealiseerd zijn. Een gedeelte wordt uitgevoerd in 2022. Van deze posten wordt voorgesteld om deze over te hevelen naar 2022. Onze incidentele financiële positie is solide. De algemene reserve is ruimschoots voldoende om als buffer te dienen voor de geïnventariseerde risico’s. Als we uitgaan van de meest actuele cijfers komt de weerstandsratio uit op 5,9. De accountant heeft de jaarstukken onderzocht. Voor de getrouwheid is een goedkeurende verklaring afgegeven. Voor het rechtmatigheidsaspect geeft de accountant een oordeel met beperking af. Deze beperking ziet toe op de naleving van de Europese aanbestedingswet. Hieronder geven we een overzicht van de grootste mee- en tegenvallers om het saldo te verklaren.

Belangrijkste voor- en nadelen In de Jaarrekening beschrijven we bij de programma’s de afwijkingen. Ook mutaties in reserves lichten we daar toe. Het kan zijn dat een budget een directe relatie heeft met een reserve. Afwijkingen die worden verrekend met een reserve hebben daardoor geen effect op het jaarrekeningresultaat. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de afwijkingen op kapitaallasten. Het resultaat is ook geanalyseerd op eventuele structurele budgettaire effecten. Deze zijn meegenomen bij de opstelling van de Zomernota 2022 en Kadernota 2023. Het jaarrekeningresultaat is ten opzichte van het voorlopige saldo 2021 € 5.969.545 hoger. In de programma’s worden de verschillen per taakveld toegelicht. In de onderstaande tabel zijn de belangrijkste verschillen hoger dan € 100k tussen de uitkomst van de jaarrekening en de Eindejaarsnota 2021 toegelicht (positief = voordeel negatief = nadeel, I = Incidenteel, S = Structureel).

pag. 2

Jaarrekening 2021

Afwijking

Bedrag (x € 1.000) 1.289

I/S I

Het gaat hier om drie winstnames en 2 intrekkingen van verliezen op basis van de geactualiseerde grondexploitaties. Deze waren bij de Eindejaarsnota nog niet bekend.

Geëscaleerde zorg 18-

889

I

Van het Rijk zijn extra middelen ontvangen die als extra budget beschikbaar zijn gesteld, terwijl deze administratief als dekkingsmiddel hadden moeten worden opgenomen bij de Eindejaarsnota. Dit zorgt voor een voordeel van €889k.

Over te hevelen middelen

729

I

Er zijn niet bestede budgetten waarvan de realisatie plaatsvindt in 2022. Voor een deel is de overheveling al besloten bij de Eindejaarsnota. Voor het restant € 729k wordt voorgesteld om via resultaatbestemming beschikbaar te stellen voor 2022.

Bedrijfsvoering (Salarissen/ Overhead)

721

I/S

Maatwerkdienstverlening 18-

555

I

Leges omgevingsvergunningen

489

I

Verkeer en Vervoer

289

I

Omgevingswet

235

I

De salaris- en overheadkosten binnen Molenlanden vallen over 2021 lager uit. Voor een uitgebreide analyse verwijzen we hiervoor specifiek naar de afzonderlijke toelichting van de analyse rondom dit onderwerp binnen de paragraaf bedrijfsvoering. De budgetten voor de SOJ zijn geraamd op basis van de initiële begroting van de SOJ en vervolgens aangepast op basis van inzichten die volgden uit de rapportages van de SOJ. De laatste bijstelling heeft bij de Eindejaarsnota plaatsgevonden op basis van de 1e BURAP SOJ. Daarbij zijn echter de ontvangsten uit de afrekening over 2020 niet juist verwerkt, met een voordeel van € 697k tot gevolg. De gemeentelijke bijdrage voor Molenlanden is bij de jaarrekening SOJ en de 1 e BURAP SOJ uiteindelijk € 142k extra. Per saldo is het effect € 555k voordelig. Er zijn in het laatste kwartaal van 2021 en vooral in december 2021 veel meer bouwaanvragen gedaan dan het jaar ervoor. Tijdens het opmaken van de Eindejaarsnota was dit nog niet bekend. Voor klein en groot onderhoud aan wegen zijn minder kosten gemaakt in 2021 door het niet halen van de planning. De bijstelling ten aanzien van opleveringen in het vierde kwartaal had eerder gesignaleerd moeten worden. Daarnaast heeft de gemeente meer inkomsten ontvangen aan degeneratievergoedingen en zijn minder kosten gemaakt voor onkruidbestrijding en externe advieskosten.

Met de Eindejaarsnota hebben wij gemeld dat wij verwachtten in ieder geval € 900k over te houden en deze daarom te bestemmen voor de Reserve Omgevingswet. Dit hele bedrag zal in de reserve gestort worden en zodoende beschikbaar blijven voor de komende jaren voor de verdere implementatie. Het

Winstname Grondexploitaties

pag. 3

Toelichting

Jaarrekening 2021

resterende deel van het niet besteedde budget in 2021 van € 235k. valt vrij ten gunste van het saldo van deze jaarrekening. Leges begraven

210

I

Arbeidsparticipatie

164

I

Maatwerkdienstverlening 18+

157

I

Sportaccommodaties

136

I

Onderwijs

-105

I

Voorziening pensioenen voormalige wethouders, kosten voormalig personeel

-325

I

Aan deze voorziening is per saldo € 432k meer toegevoegd dan waar in de Eindejaarsnota rekening mee was gehouden. De exploitatielasten voor gepensioneerden vielen overigens € 86k lager uit dan begroot en de kosten van voormalig personeel zijn € 21k lager uitgevallen. Per saldo € 325k.

Vennootschapsbelasting (VpB)

-376

I

De hogere winstnemingen bij de grondexploitaties heeft tot gevolg dat er meer gereserveerd wordt voor te betalen vennootschapsbelasting.

Som van de overige voor- en nadelen kleiner dan € 100k.

907

I/S

Dit is het saldo van alle kleinere voor- en nadelen.

Totaal voor- en nadelen

pag. 4

Als gevolg van COVID hebben ten opzichte van de prognoses meer sterfgevallen plaatsgevonden. Hierdoor zijn de inkomsten door uitgifte van met name particuliere graven gestegen. Door coronabeperkingen zijn de uitgaven voor lokale participatieprojecten lager. Ook zijn de uitgaven voor Wachtlijstbanen Nieuw Beschut lager door kostendeling via de Gemeenschappelijke Regeling Avres en door een hogere rijksbijdrage. De inhuur van extra capaciteit is aangevraagd in 2021 voor de duur van een jaar, de start van de inhuurkracht heeft echter vertraging opgelopen. Het in 2021 beschikbaar gestelde budget is derhalve in 2022 nodig om de inhuur te kunnen betalen. Voorgesteld wordt tot overheveling naar 2022 via resultaatbestemming. De gevormde voorziening rondom eventueel terug te betalen BTW van sportaccommodaties is verlaagd omdat de inschatting is dat we meer hebben gereserveerd dan dat we dienen terug te betalen. Het budget voor gymnastiekonderwijs was bij de Zomernota onjuist verwerkt, waardoor vervolgens bij de Eindejaarsnota te veel is afgeraamd.

5.964

Jaarrekening 2021

Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. De indeling van de jaarstukken is gelijk aan die van de begroting 2021. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de verantwoording van de verplichte paragrafen. In de paragrafen presenteren we dwarsdoorsnedes op een aantal onderwerpen, waaronder de bedrijfsvoering. Via de programmaverantwoording en de paragrafen leggen we verantwoording af over de uitvoering van het voorgenomen het beleid uit de begroting 2021. In het jaarverslag rapporteren we over de programma’s zoals die in de begroting zijn vastgesteld: 1. Wonen en leven in Molenlanden 2. Verkeer en vervoer in Molenlanden 3. Samenleven in Molenlanden 4. Beter omgaan met ons gebied 5. Werken en recreëren in Molenlanden 6. Dichtbij Molenlanden Vervolgens is de jaarrekening aan de orde. Deze bestaat uit de balans per 31 december 2021, een overzicht van de baten en lasten, de grondslagen en toelichtingen van de jaarrekening en de SISA-verantwoording. Tot slot volgen er vier bijlagen, het overzicht van incidentele baten en lasten, de investeringen, de Rapportage Interbestuurlijk Toezicht en het overzicht van de programma’s met de taakvelden. De Rapportage Interbestuurlijk Toezicht is een overzicht waarin de gemeente voor een aantal domeinen verantwoording aflegt. Deze wordt aangeboden aan de provincie en opgenomen in de jaarrekening.

Daarmee wordt voldaan aan de Wet Revitalisering Generiek Toezicht.

pag. 5

Jaarrekening 2021

Financiële samenvatting Het financieel resultaat Het jaar 2021 sluiten we af met een voordelig resultaat van € 6.759.844. Samengevat ziet het resultaat over 2021 er als volgt uit: Resultaat 2021 Saldo Begroting 2021( voor besluit Zomernota) Saldo Zomernota 2021 Saldo Eindejaarsnota 2021 Voorlopig saldo 2021 Saldo mutaties na Eindejaarsnota 2021 Gerealiseerd resultaat

Saldo 123.930 Voordelig 459.150 Voordelig 207.219 Voordelig 790.299 Voordelig 5.969.544 Voordelig 6.759.844 Voordelig

Het voorlopige positieve saldo 2021 na de verwerking van de Eindejaarsnota 2021 bedroeg € 790.299. Dit voorlopige saldo is niet tussentijds toegevoegd aan de algemene reserve en valt daardoor in het resultaat van 2021. De financiële mutaties na de Eindejaarsnota leiden in deze jaarrekening tot een voordeel van € 5.969.544. Uit de hiervoor opgenomen toelichting blijkt dat na het opstellen van de Eindejaarsnota 2021 zich meevallers hebben voorgedaan zoals een aantal winstnemingen in grondexploitaties en positieve verschillen bij open einde regelingen. Maar ook waren een aantal budgetonderschrijdingen nog niet onderkend en is te optimistisch gekeken naar de uitvoering van plannen/investeringen.

pag. 6

Jaarrekening 2021

Jaarverslag

Doel is gerealiseerd Doel is deels gerealiseerd

1. Wonen en leven in Molenlanden

Doel is niet gerealiseerd

Missie We zetten in op een optimale leefomgeving waar mensen graag (willen) wonen, verblijven, samenleven en zich veilig voelen. Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Wonen

Het woningaanbod is op peil. Het aanbod is afgestemd op de vraag, waarbij rekening is gehouden met de kwaliteiten van ons gebied. (A.1.1)

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) (A.1.1) Uitvoeren van voorgestelde acties in de woonvisie. Het actieplan (looptijd 2020-2024) is ook in 2021 uitgevoerd. Een belangrijk onderdeel van het plan is om bij plannen vanaf 10 woningen, 40% in de sociale sector te bouwen. Daarover zijn met de corporaties (prestatie)afspraken gemaakt. Het college neemt dit daarom als uitgangspunt op in (anterieure) overeenkomsten met ontwikkelaars. In 2021 zijn 246 nieuwe woningen gebouwd, wat een voortzetting is van de stijgende lijn in de woningbouw . (A.1.2) Versnellen van de woningbouw. Naast het investeren in het contact met partners, zoals de provincie, werken we verder aan het verbeteren van (interne) processen. We blijven actief in het aanjagen van projecten, zowel gemeentelijke als particuliere. De inzet binnen dit programma heeft geleid tot een aantal successen. Zo is voor de meest urgente woningbouwontwikkeling overeenstemming bereikt met de provincie over het vervolgen zetten we volgende stappen op de locaties Bleskensgraaf West, Oud Alblas Zuid en Giessenburg “Achter de Wetering”. Ook vervolgden we de verkenning voor de woningbouw in Molenaarsgraaf-Brandwijk. We deden we een beroep op de Vliegende Brigade, waardoor we met subsidie van de provincie de eerste stappen richting ontwikkeling van onze 3-hectarelocaties Kooikerspad en De

pag. 7

Jaarrekening 2021

Boomgaard kunnen zetten. Daarnaast jagen we actief de woningbouwontwikkelingen aan, die een grote bijdrage leveren aan onze woningbouwambitie. Zowel binnen bestaande projecten (zoals Langerak-Zuid) als bij nieuwe ontwikkelingen, waarin de gemeente een faciliterende rol heeft (zoals de de Rietveld locatie in Noordeloos en “Achter de Wetering” in Giessenburg). (A.1.3) Maken van prestatieafspraken. Op basis van de woonvisie maken we afspraken met de corporaties en de huurdersorganisaties over hun bijdrage aan het gemeentelijk woonbeleid. De (meerjarige) prestatieafspraken zijn gemaakt en in december 2021 ondertekend door alle partijen. (A.1.4) Uitvoeren pilot tiny houses/small houses. In 2021 zijn de eerste vijf vergunningen voor in totaal tien tiny houses verleend en zijn twaalf principeverzoeken behandeld. Er is een enquête uitgevoerd via TipMolenlanden, waaruit blijkt dat er naast tiny houses ook behoefte is aan small houses. Een aantal principeverzoeken gaat ook over deze woonvorm. Op gemeentegronden blijven we zoeken naar mogelijkheden. (A.1.5) Onderzoek marktinitiatief Oud-Alblas. Verkennen van de mogelijkheden van het marktinitiatief voor woningbouw en verbetering van de ontsluiting in Oud-Alblas onderzoeken. De locatie: In 2021 is veelvuldig overleg geweest met de provincie over deze locatie.

We hebben aangetoond dat uitbreiding binnen de kern niet kan voldoen aan de behoefte aan woningen door het gebrek aan ruimte. De provincie is nu ook overtuigd dat de zuidzijde buiten de kern de meest logische locatie is voor woninguitbreiding waardoor we een doorstart kunnen maken met de verdere ontwikkeling van deze locatie. Ontsluiting: Het rapport van 2019 is geactualiseerd. Hierbij is aanvullend onderzoek verricht en modelmatig gekeken naar de knelpunten in verkeersafwikkeling. Nieuwe ontwikkelingen zoals de verbreding van de A15 en het nieuwe aansluiting N3/N214/A15 zijn hierin meegenomen.

pag. 8

Jaarrekening 2021

( A.1.6) Uitvoering beleidsnotitie Huisvesting arbeidsmigranten. De keuze is gemaakt om uitsluitend regels te stellen via het bestemmingsplan. Het paraplu-bestemmingsplan is vastgesteld door de raad. In september is een intentieovereenkomst gesloten met een aantal in Molenlanden opererende partijen. De regionale samenwerking is voortgezet. De evaluatie is in voorbereiding en wordt in 2022 aan de raad voorgelegd. De raad is daarover in december geïnformeerd. (A.1.7) Uitbreiding woonwagenlocatie Arkel met minimaal drie standplaatsen. De voorbereidende werkzaamheden voor de uitbreiding zijn uitgevoerd. De overeenkomst met KleurrijkWonen is voorbereid en wordt in 2022 ondertekend. Het bestemmingsplan is voorbereid en wordt in 2022 vastgesteld. Realisatie is voorzien vanaf 2e helft 2022. (A.1.8) Aandacht voor kwetsbare groepen. We faciliteren waar mogelijk huisvesting voor kwetsbare groepen en sluiten hiermee aan bij de samenleving. Voor dit onderdeel en het onderdeel Veiligheid verwijzen we hierbij naar Programma Samenleven in Molenlanden (1.3).

pag. 9

Jaarrekening 2021

Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Ruimtelijke inrichting omgeving

Een optimale kwaliteit van de ruimtelijke inrichting van de gemeente Molenlanden, met ruimte voor nieuwe initiatieven die passend zijn in het gebied (B.1).

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) (B.1.1) Implementeren Omgevingswet. Begin 2021 zijn we gestart met een reeks raadsavonden over verschillende thema's van de Omgevingswet. Met kort daarna het eerste besluit over het adviesrecht en participatie. Het programma is vervolgens herijkt naar de nieuwe invoeringsdatum 1 juli 2022. Recentelijk is de wet wederom uitgesteld tot 1 januari 2023. Dit heeft geen gevolgen voor de planning van de herijking. Dit uitstel betekent meer oefentijd voor de invoering in 2022. Met de implementatie van het DSO lopen we in op het landelijke schema. We houden ketentesten , waarin de inhoudelijke samenhang tussen de verschillende projecten elke maand wordt doorlopen en besproken. Ook de communicatie naar buiten is gestart. Naast het klaarstaan voor de invoering, zijn de voorbereidingen om te komen tot een nieuw Omgevingsvisie en een Omgevingsplan gestart. Zo is de startnotie Omgevingsvisie vastgesteld door de raad en is gewerkt aan een omgevingsagenda, waarin alle ontwikkelingen, huidige beleid en kansen staan. De organisatie heeft een leer&doe-traject doorlopen om meer kennis op te doen van de systematiek van het nieuwe omgevingsplan. (B.1.2) Opstellen beleid vrijkomende agrarische bebouwing (VAB). Zie programma Werken en Recreëren – Agrarische economie.

Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Buitenruimte

Openbaar Gebied: Een toekomstbestendige buitenruimte waarin onze inwoners en bezoekers zich comfortabel en veilig voelen (C.1).

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) (C. 1.1) Betrekken inwoners en bedrijven bij (her)inrichtingsprojecten. Inwoners hebben invloed op (de inrichting van) de woonomgeving. Een “gezonde wijkaanpak” zorgt voor wijken die leefbaar zijn en die uitnodigen tot gezond gedrag. Bij elk uitgevoerd (her)inrichtingsproject in de Buitenruimte zijn onze inwoners betrokken. Hun inbreng en wensen worden serieus gewogen en waar mogelijk ingepast. Randvoorwaarde is wel dat vanuit algemeen belang het areaal groen (minimaal) wordt gehandhaafd en waar mogelijk uitgebreid om gezonde en leefbare straten te behouden. (C. 1.2) Klimaatrobuust en natuurbewust ontwerpen. Duurzaamheid, klimaatadaptatie en het verhogen van de biodiversiteit zijn bouwstenen om tot een toekomstbestendig (her)inrichtingsplan te komen. De doelen uit de vastgestelde Lokale Adaptatie Strategie (LAS) zijn ten dele opgenomen in het vastgestelde Integraal Beheerplan Buitenruimte en

pag. 10

Jaarrekening 2021

hiermee onderdeel van de planvorming. Een verdere uitwerking en verfijning van de implementatie hiervan vindt in 2022 plaats. (C. 1.3) Toepassen van inrichtingsmaterialen die minder belastend zijn voor het milieu. In de in 2021 op te leveren LIOR (Leidraad Inrichting Openbare Ruimte) wordt dit verder uitgewerkt en specifieker gemaakt. De LIOR is in 2021 vastgesteld, waarbij de geformuleerde uitgangspunten de input vormen bij de voorbereiding van nieuwe projecten. (C.1.4) Betrekken van duurzaamheid, klimaatadaptatie en biodiversiteit bij ingrepen in de buitenruimte. Bij inrichtings- en beheermaatregelen wordt hierbij o.a. de link gelegd met het vastgestelde uitvoeringsprogramma Duurzaamheid . (C.1.5) Opstellen en uitvoeren van het integraal beheerplan Buitenruimte 2021-2025. Het integraal beheerplan is vastgesteld en zijn voorbereidingen getroffen voor de uitvoering hiervan. Over de uitvoering ervan verwachten we in 2022 in te zetten op de aanleg van natuurontwikkelingslocaties, aanplant van meer bomen in Buitenruimte (en in tuinen), project ‘aanplant 2021 bomen’, inrichting en beheer toegespitst op klimaatadaptatie en biodiversiteit, meer aandacht voor zettingsproblematiek en de uitvoering van het baggerplan watergangen. (C.1.6) Scan van beschikbare (over)capaciteit in de mechanische riolering.

Inzichtelijk maken waar bij nieuwbouwinitiatieven mogelijk problemen ontstaan op het gebied van met name de mechanische riolering. Inzicht vooraf maakt dat tijdig kan worden afgewogen of de beoogde nieuwbouwlocatie geschikt is of welke aanpassingen nodig zijn. De scan is inmiddels uitgevoerd. Deze geeft enigszins inzicht in de problematiek. Op dit moment wordt er een verdere verdieping uitgevoerd om in detail (per streng) meer te weten te komen van zowel de riolering als de bouwbehoefte om gericht oplossingen te kunnen aandragen. Begin 2022 heeft verder verdiepend onderzoek plaatsgevonden en de raad is in april 2022 hierover geïnformeerd.

pag. 11

Jaarrekening 2021

Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Sport

Iedereen in Molenlanden kan sport en bewegen beleven (D.1).

Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Openbare orde en veiligheid •

Een betere preparatie van de regionale crisisorganisatie op de onderwerpen ‘langdurige stroomuitval’ en ‘digitale verstoring’ (E.1).

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) (D.1.1) Uitvoeren van het lokale sportakkoord Molenlanden, in lijn met de vastgestelde motie “Sportparel van het Groene Hart” met de onderdelen: - Sportief en Gezond opgroeien in Molenlanden (16 speerpunten) - Samen meedoen in Molenlanden (12 speerpunten) - Vitaal verenigen in Molenlanden (17 speerpunten). De uitrol van het sportakkoord is anders verlopen, vanwege het vrijwel volledig digitaal werken in 2021. Sport en sportbeoefening was in 2021 beperkt mogelijk/toegestaan i.v.m. corona. Toch zijn de werkgroepen onder begeleiding van GIGA Molenlanden wel bij elkaar geweest (digitaal) en zijn speerpunten in gang gezet. Voorbeelden hiervan zijn onder andere de cursus "vertrouwenspersoon", de ondersteuning van sport-projecten (aanvragen om een bijdrage), het onderzoek naar de zwemvaardigheid van de Molenlanders.

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) (E.1.1) Bijdragen aan het opstellen van het nieuwe beleidsplan VRZHZ, waarin de onderwerpen ‘langdurige stroomuitval’ en ‘digitale verstoring’ worden geborgd. Het beleidsplan VRZHZ is opgesteld en vastgesteld. Hierbij is input door Molenlanden geleverd onder andere via consultering van de gemeenteraad. De onderwerpen “langdurige stroomuitval” en “digitale verstoring” zijn mede op aangeven van Molenlanden opgenomen in het plan. (E.1.2) Bijdragen aan het opstellen van beleid over de onderwerpen ‘langdurige stroomuitval’ en ‘digitale verstoring’ middels deelname aan de regionale werkgroep beleid. Beide onderwerpen zijn geborgd in het nieuwe beleidsplan. Gedurende de beleidsplanperiode worden deze waar nodig verder opgepakt en uitgewerkt.

•

pag. 12

Een nadere preparatie op het onderwerp overstroming/ hoogwater in de Alblasserwaard (E.2).

(E.2.1) Doorvertalen van de uitkomsten van de impactanalyse Alblasserwaard naar verdere (lokale) voorbereidingen.

Jaarrekening 2021

Regionale planvorming ten aanzien van het onderwerp ‘hoogwater en evacueren’ is geactualiseerd. (lokale) Handelingsperspectieven maken hier onderdeel vanuit.

pag. 13

•

Behoud van het veiligheidsniveau (E.3).

(E.3.1) Opstellen en uitvoeren van het veiligheidsplan, ter besluitvorming door de gemeenteraad. Het Veiligheidsplan is in oktober vastgesteld en wordt uitgevoerd. Bij de voorbereiding is samengewerkt met een raadswerkgroep. Diverse activiteiten zijn uitgevoerd op het tegengaan van ondermijning (voorlichting aan diverse doelgroepen, integrale controles, sluiting panden e.d., vaststellen aanvullende beleidsregels drugs), voor ondernemers is het project ‘Cyberbuddies’ aangeboden en diverse webinars over het onderwerp. Op diverse dossiers van personen met verward gedrag is vol ingezet, met intensieve samenwerking met diverse partijen en daarbij een regierol vanuit gemeente. Ook heeft er een wapeninzamelactie plaatsgevonden.

•

Een eenduidig beleid en uitvoering op het gebied van de regels en voorwaarden voor winkeltijden en evenementen voor Molenlanden (E.4).

(E.4.1) Vaststellen en uitvoeren van de Molenlandse Winkeltijdenverordening en vaststellen en uitvoeren van het nieuwe evenementenbeleid. Beide stukken zijn vastgesteld en worden uitgevoerd.

•

Minder overlast door jongeren (E.5).

(E.5.1) Meer preventief uitvoeren van werkzaamheden op het gebied van jongerenoverlast, waarvoor in 2020 extra budget is toegekend aan het jongerenwerk. Het jongerenwerk is volop preventief ingezet bij jeugd. Er is bij specifieke overlastplekken intensief samengewerkt, met een voorlopige vermindering op een specifieke overlastplaats. Gewerkt wordt aan ontmoetingsplekken voor jongeren.

•

Naleving van regels op het gebied van veiligheid, vergunningverlening en handhaving binnen ruimtelijke ordening, bouw- en woningtoezicht, APV & bijzondere wetten om zo ruimtelijke kwaliteit te verbeteren en overlast te beperken (E.6).

(E.6.1) Handhaven binnen de gestelde kaders en prioriteiten. We controleren meer op constructieve veiligheid bij evenementen. De werkwijze is klaar, er zijn afspraken gemaakt met OZHZ om meer constructieve controles te kunnen gaan uitvoeren. De aanpak is dus gereed. We hebben dit in 2021 echter niet kunnen uitvoeren omdat erdoor de corona regels weinig evenementen konden doorgaan

Jaarrekening 2021

(E.6.2) Opstellen van een geharmoniseerd preventie- en handhavingsplan in samenwerking met het sociaal domein (zie programma Samenleven in Molenlanden). Het plan is vastgesteld en wordt uitgevoerd.

Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) De verantwoording op dit onderdeel is opgenomen in programma ‘Samenleven in Molenlanden’ om een dubbeling te voorkomen.

Bibliotheekwerk Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Cultuur

Cultuuronderwijs is voor kinderen van belang in hun ontwikkeling tot creatieve kritische volwassenen (G.1).

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) (G.1.1) Aanbieden van een cultureel menu van activiteiten, lessen en projecten voor 28 basisscholen. In 2021 zijn de volgende activiteiten/lessen aangeboden: Ontwikkeling beeldende leerlijn is gestart samen met Vijfheerenlanden. Ontwikkeling Spoorzoekers is afgerond. Reserveringssysteem is ontwikkeld voor Spoorzoekers. Website Spoorzoekers is gevuld met alle lessen eind 2021. 4 scholen doen mee. 12 scholen nemen deel aan de Oude Hollandse Waterlinie. Er zijn cultuurworkshops georganiseerd (minimaal 4 per school). (G.1.2) Starten met cultuureducatie in het voortgezet onderwijs (1 VMBO school). Dit staat nu gepland voor 2022. (G.1.3) Bevorderen van deskundigheid in cultuureducatie op scholen en bij culturele instellingen. Op 4 scholen en bij culturele instellingen is gebruik gemaakt van co-teaching aangeboden. Bij co-teaching geef je samen les met een kunstvakdocent. Teamtrainingen (erfgoedwijsheid) zijn door corona doorgeschoven naar 2022. Individuele training/workshop De Driegang.

pag. 14

Jaarrekening 2021

-

7 trainingen uitgezet – planning was 2021 uitgesteld naar 2022 door corona. Training cultuurcoaches Er zijn 2 trainingen geweest in 2021. doel behaald.

(G.1.4) Tot stand brengen van samenwerking tussen scholen en amateurkunst- en historische verenigingen. ‘IkToon’ is in 2021, als gevolg van corona, ingezet op het opbouwen van een netwerk met culturele verenigingen. De nieuwsbrief: ‘MC Forte onderwijs doorontwikkelen’ is afgerond en is verschenen met een frequentie van 6 tot 8 weken.

pag. 15

Jaarrekening 2021

Effect/resultaatindicatoren Indicator

Realisatie 2021

Streefwaarde 2023 150/pj Goed

Aantal nieuwe woningen Tevredenheid inwoners over de openbare ruimte Veiligheidsbeleving inwoners (1x per 2 jaar) % inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijnen % inwoners dat wekelijks sport

246 Goed (2020) 8,0 (2019)

Bron CBS (streefwaarde formeel niet vastgesteld) ‘Leefbarometer’ van het ministerie van BZK 2020

8,2

Veiligheidsmonitor

48% (2020)

52%

Gezondheidsraad

45% (2020)

51%

Gezondheidsraad

BBV – indicatoren Indicator Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen Geweldsmisdrijven Diefstal uit woningen Vernieling Percentage niet sporters Nieuwe woningen Demografische druk Gemiddelde WOZ-waarde Gemeentel. Woonlasten eenpersoonshuishouden Gemeentel. Woonlasten meerpersoonshuishouden

Berekend per 1000 jongeren 2020 (12-18 jr) per 1000 inw 2021 per 1000 inw 2021 per 1000 inw 2021 per 1000 inw 2021 Inw. ouder dan 18 jaar 2020 per 1000 woningen 2020 Perc. 0-20 jr en 65+ tov 20-65 jr 2021 Woningen 2021 Euro 2021 (Coelo)

MLL 7 0,13 4,71 0,06 2,01 55,2 8,8 80,7

NL 11 1,75 10,99 0,41 4,11 49,3 8,9 70,1

308 637

290 733

Euro 2021 (Coelo)

800

810

De verwijzingen naar Halt zijn afgenomen in 2020 t.o.v. het landelijke gemiddelde. In 2019 lag het aantal nog hoger dan het landelijk gemiddelde doordat er meer is ingezet op handhaving. 2020 zijn de meest recente cijfers.

pag. 16

Jaarrekening 2021

Wat heeft het gekost Bedragen x € 1.000 A. Lasten B. Baten C. Mutaties reserves Totaal Programma 1

Begroting voor wijz. 25.640 12.602 1.037 12.000

Begroting Na wijz. 34.395 14.993 6.216 13.186

Realisatie 2021 33.401 18.185 5.324 9.893

Analyse op hoofdlijnen tussen begroting 2021 na wijziging en de realisatie Het voordelig saldo op dit programma bedraagt € 3.293k. Hieronder lichten we de belangrijkste afwijkingen toe die hebben geleid tot dit saldo. Saldo T03 Beheer overige gebouwen en gronden € 68k voordelig T51 Sportbeleid en activering € 491k voordelig

Incidenteel of structureel incidenteel incidenteel

Het in de begroting geraamde budget voor salarissen en sociale lasten op dit taakveld is in de realisatie circa €52k lager dan geraamd. Deze lagere toerekening is het gevolg van vacatures. Vanaf 2019 is het niet meer mogelijk om BTW voor sport terug te vragen. Er is een subsidie ingesteld waar gemeenten hun nadeel (grotendeels) kunnen compenseren. Het was onduidelijk hoe de situatie is voor Optisport en Sportfondsen. Uiteindelijk heeft de belastingdienst pas in 2021 aangegeven dat de mogelijkheid om BTW terug te vragen voor hen nog van toepassing is. Dit heeft gevolgen voor ons. Omdat de belastingdienst niet eerder duidelijkheid gaf hebben we in 2019 en 2020 de BTW teruggevraagd en een subsidie aangevraagd. Vervolgens hebben we in de voorziening een inschatting opgenomen van het bedrag wat we moeten terugbetalen als er duidelijkheid is. Nu het zover is hebben we meer gereserveerd dan wat terugbetaald moet worden. Dit geeft een positief verschil van € 136k.

incidenteel

De gemeenteraad heeft € 60k beschikbaar gesteld voor de “Pilot Activiteitensubsidie”. Dit budget is in 2021 nog niet besteed maar dient wel beschikbaar te blijven voor uitgaven in 2022. Het verzoek is om deze post alsnog over te hevelen naar 2022.

incidenteel

Bij de vaststelling van het actuele vastgoed-/subsidie-/tarievenbeleid in 2021 is op dit taakveld een budget beschikbaar gesteld voor de harmonisatie van het beleid tot een bedrag van € 205k. Hiervan is in 2021 € 63K besteed. De niet-bestede middelen ad. € 142k moeten beschikbaar blijven voor uitgaven in 2022. Het verzoek is om deze post alsnog over te hevelen naar 2022. Op dit taakveld is een voordelig verschil ontstaan van € 67k in verband met ontvangen uitkeringen van het rijk voor het “Sport- en preventieakkoord” en een “corona-

incidenteel

pag. 17

Toelichting

Jaarrekening 2021

compensatie” voor o.a. zwembaden. Deze uitkeringen zijn niet geraamd en veroorzaken daarom een voordelig effect. Verzoek is om deze alsnog over te hevelen naar 2022. incidenteel

incidenteel T53 Cultuur € 57k voordelig

incidenteel

Een voordeel van € 44K op het budget voor aan verenigingen te verstrekken subsidies is het gevolg van niet aframen bij de Eindejaarsnota. Dit budget was reeds aangepast op het nieuwe subsidiebeleid, maar in 2021 zijn nog de ‘bevroren’ subsidies gelijk aan voorgaande jaren betaald. Het voordeel op salariskosten binnen dit taakveld is € 49K. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien. De subsidies voor cultuur zijn te ruim geraamd o.a. omdat een koor is gestopt (€ 5k voordelig). De overeenkomst met MC Forte is pas halverwege 2021 gestart waardoor een pro rata bijdrage is verstrekt (€ 19k voordelig). Verder is een niet geraamde bijdrage van de overheid voor kunsteducatie ontvangen (€ 14k) en zijn de salariskosten op dit taakveld lager dan geraamd (€ 19k). Deze ontwikkelingen zijn niet verwerkt in de Eindejaarsnota en daarom leidt dit tot de totale onderuitputting van € 57k.

T54 Oudheidkunde € 37k voordelig

incidenteel

Voordeel salariskosten € 37k. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

T55 Cultureel erfgoed € 72k voordelig

incidenteel

Voordeel salariskosten € 40k. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

incidenteel

De meevallende uitgaven bij de kerktorens worden voor circa € 35k beïnvloed door voorgenomen kosten groot onderhoud welke nog niet zijn uitgevoerd.

incidenteel

pag. 18

Bij het Werelderfgoed is er sprake van een onderschrijding vanwege meevallende afschrijvingslasten van € 17k. Hiertegenover staan binnen het taakveld cultureel erfgoed nadelen van kleinere omvang.

Jaarrekening 2021

T56 Media € 75k voordelig

incidenteel

De 'Asscher gelden' werden ontvangen in 2019, 2020 en 2021 voor de Bibliotheek in Hoornaar. Deze is pas in 2020 gestart waardoor de uitgaven doorschuiven in de tijd. Daarom wordt verzocht om het resterende deel van € 66k over te hevelen naar 2022. Het resterende verschil bestaat voornamelijk uit onderbesteding op de salariskosten die op dit taakveld geraamd zijn. In de begroting worden de begrote salarissen verdeeld op basis van aannames over de taakvelden. De realisatie blijkt niet altijd overeen te komen met deze aannames waardoor zich afwijkingen voordoen.

T57 Openbaar groen en openluchtrecreatie € 77k voordelig

structureel

De opbrengsten van verkoop snippergroen valt hier met € 62k hoger uit. Met name veroorzaakt door de verkoop van een stukje grond op 1 december ter hoogte van € 41k. Dit was bij de Eindejaarsnota nog niet voorzien. Er is al een aantal jaren een trend te zien van meer inkomsten uit verkoop snippergroen. Dit punt wordt betrokken bij de voorbereiding van de begroting 2023.

incidenteel

Op Openbaar Groen heeft een verkeerde boeking plaatsgevonden. Dit zorgt hier voor een verschil van € 58k. Dit verschil wordt echter geneutraliseerd binnen taakveld Wegen waar deze niet staan geboekt. Per saldo heeft dit geen effect op het exploitatiesaldo. Zie ook de toelichting bij T21.

T75 Begraafplaatsen € 282k voordelig

incidenteel / structureel

T81 Ruimtelijke Ordening € 119k voordelig

incidenteel

Helaas zijn er meer sterfgevallen geweest, mede door COVID-19. Hierdoor zijn extra inkomsten geweest door uitgifte van graven. Ook heeft het gewijzigde beleid de inkomsten beïnvloed. Op het project van de Omgevingswet is afgelopen jaar totaal voor € 726K aan kosten gemaakt. De meeste kosten betreffen advies, inhuur van personeel, inzet van eigen medewerkers, communicatie en ICT gerelateerde kosten. Met de Eindejaarsnota hebben wij gemeld dat wij hadden verwacht in ieder geval €900K over te houden en deze daarom te bestemmen voor de Reserve Omgevingswet. Dit hele bedrag zal in de reserve gestort worden en zodoende beschikbaar blijven voor de komende 2/3 jaar en de periode van verdere implementatie. Het resterende deel van het totale beschikbare budget in 2021 van € 235k. valt vrij ten gunste van het saldo van deze jaarrekening.

pag. 19

incidenteel

Op verschillende onderdelen binnen het RO-domein zijn onderbestedingen zoals bij de projecten rondom Tiny Houses, Inhuur voor kernprogramma’s en ruimtelijk perspectief. Totaal telt dit op tot €57k.

incidenteel

Salariskosten omgevingswet € 142k nadeel. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

Jaarrekening 2021

T82 Grondexploitatie (niet bedrijventerrein) € 721k voordelig

incidenteel

T83 Wonen en bouwen € 931k voordelig

incidenteel / structureel

pag. 20

Dit positieve effect is veroorzaakt door winstnamen en intrekkingen van verliezen (t.l.v. de verliesvoorziening NIEGG). Deze resultaten konden voor het eerst worden vastgesteld op basis van de jaarrekeningcijfers 2021 Met het opstellen van de Eindejaarsnota was op 1 oktober nog niet goed aan te geven hoeveel leges er zouden binnenkomen, op dat moment lagen de inkomsten zelfs nog in lijn met de begrotingsraming. Zoals bijna elk jaar worden veel aanvragen gedaan in het laatste kwartaal van het jaar en dan vooral de laatste maand. In 2021 zijn de legesinkomsten hoger dan begroot, totaal gaat het om € 489k. Hier staan wel hogere loonkosten tegenover waar aan het begin van 2021 extra geld voor is aangevraagd.

incidenteel

Voor de post van inhuur is halverwege het voorjaar een budgetwijziging aangevraagd. De uiteindelijke inhuur is iets lager uitgevallen dan aanvankelijk werd aangenomen: € 777k in plaats van € 834k. Totaal € 57k voordelig.

incidenteel

Voordeel salariskosten € 255k. Verwezen wordt naar de uitgebreide toelichting op de salarissen die is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering om de afwijkingen op concernniveau te kunnen zien.

Jaarrekening 2021

Doel is gerealiseerd

2. Verkeer en vervoer in Molenlanden

Doel is deels gerealiseerd Doel is niet gerealiseerd

Missie We houden Molenlanden via weg, water en spoor goed bereikbaar. Ook waarborgen we de verkeersveiligheid binnen en buiten de kernen. Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Bereikbaarheid

•

Ons gebied veilig en bereikbaar houden via weg en water (A.1.).

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) (A.1.1) Afspraken maken met de wegbeheerders van het Rijk, de provincie, het Waterschap en andere gemeenten over het ontwerp, de planning en de wijze van uitvoering van grote infrastructurele projecten. Op netwerk- en projectniveau heeft overleg plaatsgevonden met de diverse wegbeheerders. Op projectniveau is o.a. gesproken over de verbreding A15 ( en A27 (aanpalende maatregelen om overlast te voorkomen ten tijde van reconstructie) , groot onderhoud N214 inclusief kruising N214/N216 en aanpassing knooppunt A15/N3/N214. (A.1.2) Vervaardigen van een wegenstructuurkaart, waarmee we zicht krijgen op knelpunten in het wegennet. De knelpunten in het wegennetwerk zijn inzichtelijk gemaakt. Het eindproduct met oplossingsrichtingen (zie ook A.1.3.) zal medio 2022 aan college en raad worden aangeboden. (A.1.3) Opstellen van een voorstel om knelpunten aan te pakken. Hierbij gebruiken we de wegenstructuurkaart, het opgesteld Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPVV) en de input uit het meldpunt Verkeersonveilige Situaties.

pag. 21

Jaarrekening 2021

•

Het huidig niveau van openbaar vervoer in stand houden en uitbreiden van de ketenmobiliteit (A.2).

De vormtoets in het kader van het SPVV wordt voorjaar 2022 aan college en raad aangeboden. Nu de bouwstenen (SPVV en wegenstructuurkaart) gereed zijn kan in de tweede helft van 2022 gewerkt worden aan oplossingen voor verkeersknelpunten. (A.2.1) Initiatief nemen voor een Minder Hinder propositie om de overlast van de verbreding A27 op en door het OV te beperken. Dit doen we samen met andere regiogemeenten. De planvorming heeft plaatsgevonden. Begin 2022 zal bestuurlijke accordering plaats vinden.

•

Verbetering van vervoer over water (A.3).

(A.2.2) Onderzoeken mogelijkheden om ketenmobiliteit te verbeteren en waar mogelijk te faciliteren. Voorbereidingen voor vernieuwing van de bushalte Jan van Nassauplein in NieuwLekkerland zijn getroffen. Uitvoering start begin 2022. Voor de veerhalte in Nieuw-Lekkerland zijn plannen gemaakt voor uitbreiding en verbetering van stallingsmogelijkheden voor fietsen en auto’s. Verbetering en uitbreiding van haltevoorzieningen is belangrijk voor de verbetering van ketenmobiliteit en is een terugkerend gespreksonderwerp met de provincie. Echter staat het OV onder druk als gevolg van de coronapandemie, waardoor de doorontwikkeling stil is komen te liggen. (A.3.1.) Verbeteren veerhalte in Nieuw-Lekkerland, waarbij we de ponton en loopbrug vernieuwen en de parkeermogelijkheden uitbreiden. In 2021 heeft aanbesteding plaatsgevonden, wat in bouwteamverband is uitgewerkt. In 2022 worden de parkeermogelijkheden voor fietsen en auto's bij de veerhalte in Nieuw- Lekkerland fors uitgebreid en zal een nieuwe ponton en loopbrug worden aangelegd.

•

Optimaliseren veilige doorstroming verkeer (A.4).

(A.3.2) Overleggen met de provincie over het realiseren van een waterverbinding over de Lek tussen Ridderkerk en Streefkerk. Samen met de gemeenten Ridderkerk en Krimpenerwaard is een offerte voor een haalbaarheidsonderzoek aangevraagd. Dat is de basis is voor verder overleg. (A.4.1) Onderzoeken van de mogelijkheid van een Oost-Westverbinding aan de noordzijde van onze gemeente tussen Kinderdijk en Nieuwpoort.

pag. 22

Jaarrekening 2021

Eind 2021 is besloten tot een vervolgonderzoek Randweg Groot-Ammers. (A.4.2) Harmoniseren verkeers- en vervoersbeleid door opstelling van een Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan. De bouwstenen voor het harmoniseren van het gemeentelijk verkeer en vervoerbeleid waren nog niet allemaal beschikbaar (denk aan SPVV, wegenstructuurkaart), zodat nog niet is gestart met de beleidsontwikkeling De start is nu voorzien voor medio 2022. (A.4.3) Voorbereiden herinrichting Molenstraat Kinderdijk/Lekdijk om de doorstroming en veiligheid van de weggebruikers (waaronder inwoners en toeristen) te verbeteren. In 2021 is gewerkt aan een stedenbouwkundige visie voor de entreezone van het molengebied. Afronding wordt in 2022 verwacht, waarna de voorbereidingen voor herinrichting van de Molenstraat kunnen worden gestart.

Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Verkeersveiligheid

•

Een verkeersveilige woonomgeving (B.1)

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) (B.1.1) Treffen van maatregelen die de verkeersveiligheid verbeteren bij groot onderhoud van verhardingen. Ook in 2021 hebben we dit bij alle groot-onderhoudsprojecten gedaan. (B.1.2) Onderzoeken van verkeersveiligheid van de schoolomgevingen en school-thuisroutes in alle kernen. 2021 was geen gewoon schooljaar (corona) en daarom zijn geen van deze belevingsonderzoeken uitgevoerd. Wij willen het onderzoek nu in 2022 uitvoeren.

•

pag. 23

Verminderen van verkeersonveilig gedrag (B.2)

(B.2.1) Uitvoeren programma verkeersveiligheid samen met de deelnemende gemeenten in regionaal verband. Waar mogelijk is het programma verkeersveiligheid doorgegaan. Gedragscampagnes en enkele educatieve onderdelen konden niet doorgaan vanwege corona. In 2022 worden de mogelijkheden tot uitvoering van het gehele jaarlijkse programma opnieuw bezien.

Jaarrekening 2021

Effect/resultaatindicatoren Indicator Verkeersongevallen Ongevallen Gewonden Doden

Uitkomst 2020 Alle wegen Gemeentelijke wegen 163 33 24 8 4 1

Uitkomst 2019 Alle wegen Gemeentelijke wegen 174 47 25 6 4 0

Bron CBS CBS CBS

De cijfers over 2021 zijn nog niet beschikbaar.

Wat heeft het gekost Bedragen x € 1.000 min bedragen zijn inkomsten A. Lasten B. Baten C. Mutaties reserves Totaal Programma 2

Begroting voor wijz. 7.648 271 725 8.102

Begroting Na wijz. 6.738 350 1.378 7.766

Realisatie 2021 6.452 420 1.435 7.467

Analyse op hoofdlijnen tussen begroting 2021 na wijziging en de realisatie Het voordelig saldo op dit programma bedraagt € 299k. Hieronder lichten we de belangrijkste afwijkingen toe die hebben geleid tot dit saldo. Saldo T21 Verkeer en vervoer € 289k voordelig

pag. 24

Incidenteel of structureel incidenteel

Toelichting

incidenteel

Er heeft meer schadeverhaal plaatsgevonden van in totaal €18k. voor schade aan de openbare verlichting.

incidenteel

De eerder opgevoerde budgetwijziging op energiekosten was te hoog ingeschat en is € 16k. lager uitgevallen. Op dit moment zijn de energiekosten lastig in te schatten. Reden hiervoor is dat er veel OVL projecten in omloop zijn i.v.m. met de vele reconstructies, uitbreiding en nieuwbouwprojecten en daardoor ook veel areaal uitbreiding van lichtmasten. Ook zijn we tegelijkertijd bezig met het energiezuiniger

Op het onderdeel verkeersmaatregelen wegen zijn minder kosten gemaakt voor onder meer klein en groot onderhoud rondom verkeersmaatregelen en is de post voor inhuur ( om dit uit te voeren) ook lager uitgevallen. Het gaat hier om een bedrag van €75k.

Jaarrekening 2021

maken van de OVL installatie door te verledden en is de energiemarkt niet stabiel. Tot slot waren er minder uitgaven op schade, onderhoud en herstelwerkzaamheden. Totaal vallen de lasten hierdoor eenmalig met € 50k lager uit dan geraamd.

pag. 25

incidenteel

Voor onkruidbestrijding is 10% minder uitgegeven dan begroot. De onkruiddruk was in 2021 relatief goed onder controle. Hierbij dient te worden opgemerkt dat elk jaar anders is als het gaat om onkruidgroei; de weersomstandigheden bepalen de te plegen inzet. Totaal voordeel € 25k.

incidenteel

Voor advieskosten ‘de Lekkende Lekdijk’ was € 30k. via de Eindejaarsnota gevraagd n.a.v. een eerder genomen collegebesluit. Hier is € 5k. van uitgegeven. Het restant vloeit terug naar de algemene middelen. Totaal € 25k.

structureel

In 2021 zijn veel ingravingen van nutsbedrijven geweest. Hierdoor zijn meer inkomsten uit degeneratievergoedingen ontvangen. Vooraf is dit lastig in te schatten wat er in een jaar door nutsbedrijven uitgevoerd gaat worden. Dit leverde een voordeel op van € 28k. Er lijkt hier wel een structurele component te zijn omdat dit nu al meerdere jaren het geval is. We betrekken dit punt bij het opstellen van de begroting 2023.

incidenteel

Op dit onderdeel (wegen) is een verschil t.o.v. raming van € 58k ontstaan. Dit verschil wordt echter geneutraliseerd binnen taakveld groen waar deze staat geboekt. Per saldo heeft dit geen effect op de exploitatie. Zie ook de toelichting bij T57.

Jaarrekening 2021

3. Samenleven in Molenlanden

Doel is gerealiseerd Doel is deels gerealiseerd Doel is niet gerealiseerd

Missie “Gelijke kansen voor iedereen”. In onze samenleving zijn alle inwoners even belangrijk, telt iedereen mee en neemt iedereen naar eigen kunnen deel: een inclusieve samenleving. Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Opvoeden en Opgroeien •

Inzetten van de juiste ondersteuning (preventief en op maat) voor jeugdigen op het gebied van hulp en onderwijs, waardoor minder zware jeugdhulp nodig is (A.1.).

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) 2021 is het eerste jaar van de uitvoering van het plan ‘Onze kinderen nabij’. Ook is het Rekenkameronderzoek ‘Jeugdhulp in beeld’ uitgevoerd. In het voorjaar van 2022 wordt een uitgebreide tussenevaluatie opgeleverd. Ook wordt verantwoord via de projectverantwoording Molenlandse projecten. Voor het inzetten van de juiste ondersteuning, met als doel dat minder zware jeugdhulp nodig is, zijn de volgende belangrijke stappen gezet: (A.1.1) Versterken van signalering en (A.1.2) Toevoegen van preventie voor hulp. In 2021 is extra ingezet op signalering en preventie door uitbreiding van het jongerenwerk, sturingsoverleggen met partners, onderzoek naar behoefte ouders en het inzetten van Prézorg. Ook is het aantal uren vaste schakel jeugdprofessionals op de scholen, uitgebreid. (A.1.3) Verscherpen indeling hulp in 1e en 2e lijn. Het Sociaal Team is uitgebreid met drie jeugdprofessionals Jeugd & Gezin om jeugd- en opvoedhulp meer naar de voren te halen. Er is meer groepswerk ingezet en ook zijn de uren van de gedragswetenschapper uitgebreid. (A.1.4) Ontwikkelen van een perspectiefplan per gezin. In het Sociaal Team is het werken met een perspectiefplan per gezin geborgd.

pag. 26

Jaarrekening 2021

(A.1.5) Verbeteren invloed op rechtstreekse verwijzingen, waardoor maatwerk resultaatgericht wordt ingezet en (A.1.7/A.2.2) Ontwikkelen regie en hulp vanuit het lokaal team. In 2021 zijn we in het Sociaal team voluit gaan werken met de beschikkingsmonitor, het beoordelen van casuïstiek op de juiste hulpinzet, vanuit voorliggende voorzieningen of via een beschikking voor de zorgmarkt. We zien een voorzichtige daling van het aantal jongeren dat specialistische jeugdhulp heeft. Dit heeft -nog- niet geleid tot een kostendaling, omdat de jeugdigen die specialistische hulp nodig hebben over het algemeen kampen met zwaardere problematiek waarop intensievere jeugdhulp wordt ingezet. (A.1.6/A.2.1) Regisseren van extra hulp. Ingezet wordt op inzicht in data, een verkennend traject pleegzorg, nieuw aanbod in de driehoek onderwijs, begeleiding en thuis. Inzicht in data is in 2021 volop ontwikkeld. Dit geeft sturingsinformatie, ook in relatie tot het nieuwe inkoopkader. Het onderzoek naar jeugdhulp in pleegzorggezinnen is nog niet gestart. Dit komt onder andere omdat het woonplaatsbeginsel met ingang van 2022 verandert en we dan pas zicht krijgen op de ware omvang ervan voor Molenlanden. Het organiseren van BSO+, voor kinderen die specifieke begeleiding nodig hebben is in voorbereiding. •

pag. 27

Passende verdeling van taken en middelen op regionaal (Zuid- Holland Zuid) en lokaal niveau (A.2.).

(A.2.1/2.2) Bewerkstelligen van meer contractuele invloed door prestatieindicatoren. Ingezet wordt op een nieuw inkoopkader en een herijking van de governance. Met betrekking tot een passende verdeling van taken en middelen op regionaal en lokaal niveau zijn in 2021 de volgende belangrijke stappen gezet: Meer hulp lokaal aangeboden (zie uitbreiding sociaal team hierboven) Nieuwe inkoop gerealiseerd Serviceorganisatie Jeugd (SOJ) onderdeel van de Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J) Voorbereiding gemeenten opdrachtgever Stichting Jeugdteams ( SJT) vanaf 2022 Contractmanagement 3.0 (gemeenten meer betrokken bij het contractmanagement)In de nieuwe contracten zijn veel meer dan voorheen doelen, verplichtingen en afspraken over de kwaliteit van de

Jaarrekening 2021

dienstverlening opgenomen. Dit is vastgelegd in een normenkader waarin de prestatie indicatoren zijn opgenomen.

Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Welzijn & Samenleving

• Het versterken en benutten van de kracht van de samenleving en lokale netwerken. Daarmee willen we problemen en dure professionele zorg voorkomen of verminderen met vrijwillige inzet (B.1).

• Minder inwoners (zowel jeugdigen als ouderen) ervaren een gevoel van eenzaamheid (B.2).

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) (B.1.1) Koppeling van formele en informele zorg door de verbinding tussen het aanbod in welzijn en de eerstelijnszorg (het sociaal team, praktijkondersteuners, dementieconsulent, thuiszorgorganisaties) te versterken. Door corona hebben er bijna geen fysieke netwerkbijeenkomsten plaatsgevonden. Het maken van nieuwe verbindingen is daardoor lastiger tot stand gekomen. Diverse netwerkbijeenkomsten worden in 2022 ingepland. (B.2.1) Verkennen van oorzaken en problemen die eenzaamheid opleveren om daarmee eenzaamheid verder tegen te gaan, samen met de samenwerkingspartners. Actieplan eenzaamheid is samen met samenwerkingspartners opgesteld en voor 3 jaar vastgesteld door de raad. Diverse acties zoals de publiekscampagne Buurtattentie of het project straatambassadeurs uit het actieplan zijn in 2021 uitgevoerd of voorbereidingen voor getroffen. (B.2.2) Afronden van een pilot in twee kernen voor het brengen van huisbezoeken aan ouderen. Na evaluatie maken we in 2021 een afweging voor een nadere aanpak. Stichting Welzijn Molenlanden coördineert het huisbezoek voor ouderen met inzet van lokale welzijnsorganisaties. Pilot is afgerond en huisbezoek ouderen wordt, als onderdeel van actieplan eenzaamheid, vanaf 2022 in de gehele gemeente uitgerold.

• Mantelzorgers voelen zich ondersteund (B.3).

pag. 28

(B.3.1) Creëren van een passend aanbod aan ondersteuning voor mantelzorgers en (respijt-voorzieningen. Er is aanbod voor ondersteuning mantelzorg in diverse vormen; aanbod is voortdurend in ontwikkeling, er wordt gekeken naar de vraag en behoefte die er is bij de mantelzorgers, zodat het aanbod daarop afgestemd kan worden; pilot respijtzorg aan huis is in 2021 gestart. Op basis van de uitkomst van de evaluatie is besloten deze pilot te verlengen tot eind 2022.

Jaarrekening 2021

(B.3.2) Oprichten van een laagdrempelig steunpunt mantelzorg. Januari 2021 is het Steunpunt mantelzorg opgericht. In de loop van 2021 is dit steeds meer in positie gebracht. (B.3.3) Aanbieden van training omgaan en herkennen van dementie. Trainingen hebben in 2021, vanwege de corona beperkingen, nauwelijks plaatsgevonden. Trainingen worden in 2022 weer op locatie gegeven. Alzheimer Trefpunt vindt maandelijks digitaal plaats.

Beleidsonderwerp

Ambitie (Wat wilden we bereiken?)

Gezondheid & Veiligheid •

Inwoners hebben een gezonde leefstijl. Belangrijke doelgroepen waar we op inzetten, zijn jongeren en inwoners met meer risico op gezondheidsachterstanden Hierin gaan programma 1 en 3 nauw samen (C.1).

Realisatie

Verantwoording ( Wat hebben we ervoor gedaan?) (C.1.1) Faciliteren van acties voor infectieziektebestrijding, in samenwerking met de GGD, voor doelgroepen inwoners en medewerkers in de thuiszorg. Voorlichting over infectieziekten bestrijding is door het RIVM en de GGD uitgevoerd. Als gemeente hebben we hieraan actief bijgedragen door dit lokaal vorm te geven en te delen via diverse kanalen. (C.1.2) Betrekken gezondheidsaspecten bij de uitvoering van de Omgevingswet. Gezondheid is als vaste waarde opgenomen de in de voorbereiding van de Omgevingsagenda, in de pijlers Vitale kernen en Gezondheid en Milieu. (C.1.3) Opstellen van een lokaal hitteplan conform de landelijke richtlijn. Het maken van een lokaal hitteplan is in 2021 niet gebeurd. Dit vanwege de inzet voor de Covid-pandemie. In 2021 hebben we geen langdurige hitteperiode gehad waardoor het hitteplan niet werd gemist. Het plan staat nu op de agenda voor 2022. (C.1.4) Verkennen met betrokken partners van de mogelijkheden voor het opstellen van een preventieakkoord ter bevordering van gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving. In september 2021 is het Preventieakkoord gesloten met 106 partijen. Het akkoord is gekoppeld aan het Sportakkoord Molenlanden. De uitvoering is direct daarna gestart. De thema's zijn Sportieve en gezonde jeugd, Samen meedoen en Vitaal verenigen. Het programma wordt gefinancierd uit de Rijksmiddelen.

(C.1.5) Initiëren van Gezonde Scholen en Sportkantines aanpak en in samenwerking met de ziektekostenverzekeraar inzetten op leefstijlprogramma’s voor inwoners met meer risico op gezondheidsachterstanden.

pag. 29

Jaarrekening 2021

Alle scholen, kinderopvang en gastouders in Molenlanden zijn benaderd over de Gezonde school en Gezonde start aanpak voor schooljaar 2021-2022. Vanuit het Sport- en Preventieakkoord zijn ook de sportverenigingen hiervoor benaderd. Er is interesse voor deelname, onder andere door acht scholen en de kinderopvang. Vanwege de Covid-pandemie hebben de scholen er weinig aandacht aan kunnen geven. In 2022 pakken we dit weer verder op. In de zomer is het Regioakkoord Gezonde leefstijl gesloten. In Molenlanden bieden vanaf dit najaar twee fysiopraktijken het gezonde leefstijl programma aan. Er is ondertussen een wachtlijst voor deelname. •

Verstevigen preventie Jeugdgezondheidszorg en verhogen vaccinatiegraad (C.2).

(C.2.1) Opstellen van een nieuw Preventie- en Handhavingsplan Drank- en Horecawet, met gebruik van de GGD-matrix voor preventie van alcohol- en middelengebruik onder de 18 jaar. Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol- en Drugs 2022-2025 is vastgesteld. Het programma Helder op school voor de VO scholen is in het najaar al gestart. Het nalevingsonderzoek in de vorm van mysterie-shopping bij sportverenigingen is vanwege de coronamaatregelen in 2021 niet uitgevoerd. We gaan ervan uit dat dit in 2022 wel weer kan. (C.2.2) Opstellen van plan van aanpak met betrokken partners om te komen tot een Rookvrije generatie in 2040. Vanuit het Preventieakkoord is een uitvoeringsplan Rookvrije generatie 2021-2024 opgesteld. Er lopen ondertussen verschillende acties met speeltuin- en sportverenigingen. Alle schoolterreinen en kinderopvanglocaties zijn in 2021 Rookvrij geworden, dit was een verplichting voor dit jaar. Als gemeente en GGD hebben we de Rookvrij borden gefaciliteerd. (C.2.3) Inzetten op depressiepreventie gericht op jongeren. Hiervoor verkennen we de tool ‘Rondom Jong’. Uitkomst van de verkenning is dat aandacht voor depressiepreventie als onderwerp ‘Mentale weerbaarheid’ is opgenomen in het Preventieakkoord. Ook is het onderdeel van de Gezonde school aanpak, in het thema Welbevinden waar in 2021 acht scholen aandacht aan gaven.

(C.2.4) Faciliteren toegankelijke consultatiebureaus waar aandacht is voor het belang van vaccineren en prenatale voorlichting. Hiervoor benaderen we lokale ketenpartners: huisartsen, verloskundigen, kerken, kinderopvang, scholen.

pag. 30

Jaarrekening 2021

In 2021 zijn de drie consultatiebureaus in onze gemeente goed geborgd. Ondanks de Covid-pandemie is de opkomst voor consult en vaccinatie gelijk gebleven. Ketensamenwerking is onderdeel van de Kansrijke Start. Dit is verder ondergebracht bij het onderdeel Opvoeden en Opgroeien.

•

•

pag. 31

Vanuit de programma’s ‘Geweld hoort nergens thuis’ en ‘Veilig opgroeien is teamwerk’ werken we aan vroegtijdiger signaleren (met netwerkpartners), eerder inzetten van hulp en voorkomen van terugval bij huiselijk geweld en kindermishandeling. Het doel hiervan is minder huiselijk geweld en kindermishandeling (C.3).