Bijlage 4.1 RES 1.0 Alblasserwaard

Schooldakrevolutie

van de Transitie Visie Warmte meer duidelijk

de RES 1.0 zijn we in gesprek gegaan met

we de regionale opgave centraal stellen en

Een partij die we graag een podium geven

over de warmteplannen voor de regio. De

meerdere partijen om te verkennen welke

zo veel mogelijk de bestaande initiatieven

is Schooldakrevolutie. Schooldakrevolutie

impact daarvan op de netinfrastructuur moet

mogelijkheden er zijn voor concretere sa-

stimuleren. In de bestaande prestatie-afspra-

streeft naar een Nederland waarin alle kin-

daar ook blijvend in worden meegenomen.

menwerkingsverbanden, hoe deze eruit

ken met de corporaties wordt de opgave

deren leren op én over zonne-energie van

Dat geldt ook voor mobiliteit en de ontwikke-

zouden kunnen zien en waar de regio dit

ook meegenomen.

eigen schooldak. Schooldakrevolutie is de

lingen in de industrie op de bedrijfsterreinen.

zou kunnen faciliteren. We benoemen een

onafhankelijke schakel tussen overheden,

aantal voorbeelden en willen de periode

Onderwijsinstellingen

schoolbesturen, uitvoerende partijen en de

Programmeringsoverleg

tot eind 2021 gebruiken om tot concrete

Jong geleerd is oud gedaan. We hebben nog

maatschappij.

Regio Alblasserwaard en Stedin spreken af

afspraken te komen.

veel te leren en te doen in de energietransitie.

Inleiding

Energiestrategie

Participatie

Bod

Wind

Zon

Warmte

Netimpact analyse

Energiebesparing

Innovatie

Uitvoeringsprogramma

P 66

Opgewekt!

Opmaat naar een uitvoeringsagenda

maatregelen in meerdere of mindere mate

Wij voorzien een regionale programma-orga-

bijdragen en kunnen bijsturen waar dat nodig

nisatie voor de uitvoering van de RES. Er zal

Voor alle onderwerpen in de RES – wind, zon,

is. Uiteraard willen we successen vieren.

een intensivering plaatsvinden met een sterk

warmte, energiebesparing en innovatie –

We richten daarom een regionaal dashboard

uitvoerend karakter. Daarom moet er rekening

hebben we richting de RES 1.0 verdiepende

in. We starten met een nulmeting CO2 in

worden gehouden met benodigde opschaling

analyses uitgevoerd. Op alle gebieden zijn

de regio en zullen dat jaarlijks herhalen.

op gemeentelijk en regionaal niveau. Daarbij

er initiatieven gestart of zelfs al afgerond.

Daarnaast zoeken we naar een vorm om

is een goede verbinding met aanpalende

Elk onderwerp bevindt zich ook in een andere

de voortgang van initiatieven te volgen.

beleidsdossiers zeer aan te bevelen. In de

Regionale Enenergie Strategie 1.0

uitvoeringsagenda worden afspraken gemaakt

fase. We zien bijvoorbeeld al veel zonnepanelen op daken verschijnen en daar zijn we

Vervolg richting RES 2.0

blij mee.

De Regionale Energiestrategie is een iteratief

Andere initiatieven bevinden zich nog in de

proces waarin gemeenten, provincies, water-

De projectgroep en Bestuurlijke Coördinatie-

beginfase en moeten de komende periode

schappen, omwonenden, marktpartijen en

groep, met daarin een brede vertegenwoordi-

worden versterkt. Alle onderwerpen uit de

maatschappelijke partijen (milieu-organisa-

ging van de belanghebbende organisaties

voorgaande hoofdstukken kennen een lokaal

ties bijvoorbeeld) de komende jaren geza-

en instellingen, die sinds het begin zorgdraagt

uitvoeringsdeel, maar vragen ook een over-

menlijk werken aan het maken van plannen

voor continuïteit en bestuurlijke afstemming,

koepelende regionale aanpak. Daar willen

en het uitvoeren van duurzame elektriciteit-

zal voorlopig ook gecontinueerd worden; in

we afspraken over maken en we willen de

sprojecten en duurzame warmteprojecten.

ieder geval tot het moment dat de regionale

voortgang borgen. Dit leggen we vast in een

Het proces eindigt niet met het vaststellen

uitvoeringsorganisatie is vastgesteld. Uiter-

nog op te stellen uitvoeringsagenda (uiterlijk

van de RES 1.0 op 1 juli 2021: het is een con-

aard voorzien we daarin ook een rol voor

eind 2021) met daarin een gedetailleerde

tinu proces.

project- en stuurgroep.

over hoe dat eruit moet komen te zien.

aanpak en begroting per onderwerp. De wijze waarop wij ons organiseren na vastMonitoring

stelling van de RES is één van de cruciale fac-

CO2-uitstoot terugbrengen, daar is het ons

toren voor een succesvolle uitvoering. Met het

om te doen. Elk initiatief, hoe groot of klein

vaststellen van de RES 1.0 starten de uitvoe-

ook, draagt daaraan bij. Toch willen we dat

ringsagenda én de voorbereidingen voor de

effect wel zien. We willen begrijpen welke

RES 2.0, het eerste evaluatiemoment in 2023.

Inleiding

Energiestrategie

Participatie

Bod

Wind

Zon

Warmte

Netimpact analyse

Energiebesparing

Innovatie

Uitvoeringsprogramma

P 67

Opgewekt!

Regionale Enenergie Strategie 1.0

Begrippenlijst Aquathermie

Biomassa

Groen gas

Inundatiegebieden

Warmte uit water. Dat kan thermische energie

Plantaardig en dierlijk (rest)materiaal, dat

Groen gas is de duurzame variant van aard-

Een inundatiegebied is een gebied dat ten

uit oppervlaktewater zijn (TEO), afval- of

als grondstof kan worden gebruikt voor de

gas en wordt gemaakt door biogas op te

behoeve van de verdediging enkele decime-

rioolwater (TEA) of drinkwater (TED).

productie van hernieuwbare energiedragers

waarderen tot het dezelfde kwaliteit heeft

ters onder water kan worden gezet door het

en direct als brandstof voor de productie

als aardgas. Groen gas wordt schoon gepro-

openzetten van sluizen of het doorsteken

van elektriciteit en warmte.

duceerd en is hernieuwbaar. Aardgas bestaat

van dijken.

Bestuurlijke Coördinatiegroep

uit methaan.

Bestuurlijk overleg van de kernpartners in deze RES: wethouders van Molenlanden en

Cable pooling

Gorinchem, woningcorporaties, Provincie

Bij cable pooling wordt één netaansluiting

Hernieuwbare energie

Klimaatadaptatie is de mate waarin we de

Zuid-Holland, Waterschap Rivierenland,

gebruikt voor meerdere energieproducerende

Energie die komt uit hernieuwbare bronnen.

omgeving kunnen aanpassen aan klimaat-

vertegenwoordiging bedrijfsleven.

bronnen (vaak wind en zon).

Doordat de voorraad steeds binnen een

verandering.

Klimaatadaptatie

korte kringlooptijd wordt aangevuld kan Biogas

Fossiele brandstoffen

deze worden beschouwd als oneindig. Dat

Netimpactanalyse

Biogas wordt geproduceerd uit onder meer

Steenkool, bruinkool, aardolie, aardgas.

zijn zon, wind, waterkracht, aardwarmte en

De netbeheerder berekent de impact van

omgevingsenergie. Biomassa is ook hernieuw-

de plannen in de regio’s op het net. In regio

slib, afval van stortplaatsen, tuinafval, resten groente en fruit en dierlijke restproducten

Geothermie

baar maar heeft een veel langere kringloop-

Alblasserwaard rekent Stedin door hoeveel,

zoals koeienmest. Het biogas wordt vervol-

Geothermie is warmte uit de aarde die op

tijd (tijdschaal 30-50 jaar).

tijd, geld en ruimte er nodig is om de plannen

gens gezuiverd en gedroogd en op hetzelf-

een diepte groter dan 500 meter gewonnen

de kwaliteitsniveau als aardgas gebracht.

wordt.

Na deze bewerkingen mag het groen gas heten en is het een duurzaam alternatief

Green Deal

voor fossiel aardgas.

Een Green Deal is een afspraak tussen partijen

uit te voeren. Op basis van deze indicatie Hybride warmtepomp

adviseert Stedin waar, tegen de laagste kosten

Een warmtepomp die samenwerkt met een

en de kortste doorlooptijden, aansluiting op

reguliere gas cv-ketel.

het net mogelijk is.

(bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden) die helpt om duurzame plannen uit te voeren.

Inleiding

Energiestrategie

Participatie

Bod

Wind

Zon

Warmte

P 68

Opgewekt!

Postcoderoosprojecten De PostCodeRoos regeling (fiscale benaming is de Regeling Verlaagd Tarief) is ruim drie jaar geleden geïntroduceerd als financieringsmogelijkheid om gezamenlijk zonne-energie op te wekken, zonder dat de zonnepanelen

Waterstof

SDE+ Bestaande subsidie Stimulering Duurzame Energieopwekking regeling. In 2020 vervangen door SDE++.

(subsidie Stimulering Duurzame Energieopwekking) verbreed naar de SDE++. Nieuw

Een programma voor samenwerking ten

hierbij is dat naast categorieën voor de

aanzien van belangrijke maatschappelijke

productie van hernieuwbare energie ook

opgaven tussen Gorinchem, Molenlanden, Giessenlanden, Zederik, Leerdam en Vianen. Regionale Structuur Warmte

CO2-reducerende opties in aanmerking komen voor subsidie.

heet de RSW. Die afkorting staat voor Regionale Structuur Warmte. De RSW brengt de vraag naar, het aanbod aan en de infrastructuur van warmte in kaart.

duceerd uit aardgas (grijze waterstof). Als

stof’. ‘Groene waterstof’ wordt gemaakt met elektriciteit uit wind- en zonne-energie m.b.v. een elektrolyser. WKO Afkorting voor Warmte-koudeopslag. Een methode om energie in de vorm van warmte of koude tijdelijk op te slaan in de bodem.

Thorium/Kernenergie

Het deel van de RES dat over warmte gaat

energiedrager. Het wordt momenteel gepro-

en opgeslagen spreken we van ‘blauwe water-

In 2020 is de bestaande SDE+-regeling

Regionaal Maatschappelijke Agenda

Waterstof is geen energiebron, maar een

de hierbij vrijkomende CO2 wordt afgevangen

SDE++

op het eigen dak hoeven te liggen.

Regionale Enenergie Strategie 1.0

Een ‘nieuwe’ vorm van kernenergie, uit gesmolten zout.

Zonthermie Het opwarmen van gebouwen en/of leidingwater met behulp van zonnewarmte. Dit gebeurt door zonnecollectoren en/of een zon-

TJ Terajoule: 1.000.000.000.000 Joule (tera is

neboiler.

miljoen keer miljoen), eenheid van energie.

Restwarmte Restwarmte is warmte die vrijkomt bij een

TWh

industrieel productieproces en daarbij niet

TeraWatt-uur: 1.000.000.000.000 watt-uur

meer economisch rendabel te gebruiken is. Zonder aansluiting op een warmtenet wordt deze warmte vaak geloosd.

Inleiding

Energiestrategie

(tera is miljoen keer miljoen), eenheid van energie. Eén TWh staat gelijk aan 3600 TJ.

Participatie

Bod

Wind

Zon

Warmte

P 69

Colofon Een uitgave van RES Regio Alblasserwaard Redactie EMMA Experts in Media en Maatschappij Ontwerp Studio Lammert Jonkman Beeld Patrick van den Hurk, fotografie bij interviews Ministerie van Beeld 8 maart 2021