Bijlage 3.3 ER20220127v01_QS_Herinrichting_Entreezone_Kinderdijk_EcoresultBV-gecomprimeerd

6.2.3.3

Amfibieën De watergangen aan de zuidzijde van het Ambachteneiland zijn geschikt als voortplantingswater voor poelkikker, heikikker en mogelijk rugstreeppad. Het ambachteneiland is tevens geschikt als overwinteringshabitat voor deze soorten. Negatieve effecten kunnen optreden door het vergraven van winterhabitat en/of verstoring van voortplantingswater. De omringende grotere watergangen worden door de werkzaamheden niet aangetast en de ruige oevervegetatie op de oevers van het plangebied behoort in deze niet tot de essentiële leefomgeving. Omdat negatieve effecten niet op voorhand kunnen worden uitgesloten kunnen de verbodsbepalingen Art 3.5 lid 2 en 4 (zie Tabel 1) van de Wnb worden overtreden. Nader onderzoek is daarom noodzakelijk om te bepalen of: •

•

• •

•

6.2.3.4

Heikikker, poelkikker en/of rugstreeppad van de smalle watergangen aan de zuidzijde van het ambachteneiland gebruik maken. Indien heikikker, poelkikker en/of rugstreeppad daar aanwezig is, is aanwezigheid van winterfunctie voor desbetreffende soort binnen het plangebied redelijkerwijs niet uit te sluiten. Nader onderzoek naar heikikker dient uitgevoerd te worden door middel van 2 bezoeken in de periode eind februari t/m begin april met goede weersomstandigheden. Nader onderzoek naar poelkikker dient uitgevoerd te worden door middel van 2 bezoeken in de periode mei t/m juli met goede weersomstandigheden. Nader onderzoek naar rugstreeppad dient uitgevoerd te worden door middel van 3 bezoeken in de periode half april t/m mei en half juni t/m begin augustus met goede weersomstandigheden, waarvan ten minste één bezoek in de periode half april t/m mei. Indien vaste rust- en verblijfplaatsen aanwezig zijn en de verblijfplaatsen door de werkzaamheden niet kunnen worden ontzien dient een ontheffing of vergunning in bezit te zijn voordat met verstorende werkzaamheden kan worden gestart. Tevens dienen dan mitigerende maatregelen te worden getroffen, zoals het realiseren van vervangend leefgebied.

Weekdieren Door de werkzaamheden langs de Molenkade (aanleg separaat wandelpad) zijn negatieve effecten op vaste rust- en verblijfplaatsen van zeggekorfslak niet op voorhand uit te sluiten. Echter valt zeggekorfslak onder bijlage II van de habitatrichtlijn en is het geen doelsoort voor Natura 2000-gebied Boezems Kinderdijk, waardoor de soort hier niet specifiek beschermd is. Nader onderzoek naar zeggekorfslak is daarom niet nodig. Negatieve effecten op platte schijfhoren zijn op voorhand uit te sluiten indien de watergangen ongemoeid blijven. Indien bij de werkzaamheden de smalle watergangen op de zuidzijde van het Ambachteneiland worden gedempt is er echter mogelijk sprake van een negatief effect op vaste rust- en verblijfplaatsen van platte schijfhoren. Platte schijfhoren valt wel onder bijlage IV van de Habitatrichtlijn en is derhalve in deze wel beschermd. Indien er op het Ambachteneiland

Ecoresult B.V. februari 2022

41

watergangen worden gedempt kunnen de verbodsbepalingen Art 3.5 lid 2 en 4 (zie Tabel 1) van de Wnb worden overtreden. Nader onderzoek is daarom noodzakelijk om te bepalen of: •

•

Vaste rust- en verblijfplaatsen en functioneel leefgebied van platte schijfhoren binnen het plangebied aanwezig zijn. Nader onderzoek dient uitgevoerd te worden in de periode mei tot en met juni (middels 1 bezoek). Indien vaste rust- en verblijfplaatsen aanwezig zijn en de verblijfplaatsen door de werkzaamheden niet kunnen worden ontzien dient een ontheffing of vergunning in bezit te zijn voordat met verstorende werkzaamheden kan worden gestart. Tevens dienen dan mitigerende maatregelen te worden getroffen, zoals het realiseren van vervangend leefgebied.

6.3

Nationaal beschermde soorten

6.3.1

Bronnenonderzoek

6.3.1.1

Nationale Databank Flora en Fauna Soort

Soortgroep

Provinciale vrijstelling

Soort

Soortgroep

Provinciale vrijstelling

Aardmuis

Zoogdieren

Ja

Ringslang

Reptielen

Nee

Boommarter

Zoogdieren

Nee

Bastaardkikker

Amfibieën

Ja

Bosmuis

Zoogdieren

Ja

Bruine kikker

Amfibieën

Ja

Bunzing

Zoogdieren

Ja

Gewone pad

Amfibieën

Ja

Dwergmuis

Zoogdieren

Ja

Kleine watersalamander Amfibieën

Ja

Egel

Zoogdieren

Ja

Meerkikker

Amfibieën

Ja

Haas

Zoogdieren

Ja

Grote modderkruiper

Vissen

Nee

Hermelijn

Zoogdieren

Ja

Grote vos

Dagvlinders

Nee

Huisspitsmuis

Zoogdieren

Ja

Grote weerschijnvlinder Dagvlinders

Nee

Konijn

Zoogdieren

Ja

Dreps

Vaatplanten

Nee

Ree

Zoogdieren

Ja

Kartuizer anjer

Vaatplanten

Nee

Rosse woelmuis

Zoogdieren

Ja

Kleine wolfsmelk

Vaatplanten

Nee

Steenmarter

Zoogdieren

Nee

Kluwenklokje

Vaatplanten

Nee

Veldmuis

Zoogdieren

Ja

Kruiptijm

Vaatplanten

Nee

Vos

Zoogdieren

Ja

Muurbloem

Vaatplanten

Nee

Waterspitsmuis

Zoogdieren

Nee

Wilde ridderspoor

Vaatplanten

Nee

Wezel

Zoogdieren

Ja

Wolfskers

Vaatplanten

Nee

Woelrat

Zoogdieren

Ja

Tabel 6: Waargenomen Nationaal beschermde soorten (Andere soorten § 3.3 Wnb) binnen een afstand van 5 km van het plangebied. Bron: NDFF, geraadpleegd 13-01-2021

Ecoresult B.V. februari 2022

42

6.3.2

Verkennend veldonderzoek

6.3.2.1

Zoogdieren Het plangebied is geschikt voor waterspitsmuis. Deze soort is in het verleden waargenomen in de omgeving van het plangebied en leeft in schone wateren met een goed ontwikkelde watervegetatie en ruig begroeide oevers. Dit habitat is in deelgebied Molenkade aanwezig. Bomen met holten en grote boomnesten zijn afwezig, waardoor aanwezigheid van vaste rust- en verblijfplaatsen van boommarter is uitgesloten. Een enkel passerend dier is echter niet uitgesloten. De bebouwing in het plangebied is door het ontbreken van grotere openingen in de gevels ongeschikt voor steenmarter. Ook zijn van deze soort tijdens het veldbezoek geen sporen aangetroffen. Het Ambachteneiland biedt echter wel geschikte vaste rust- en verblijfplaatsen voor steenmarter. Deze kan vaste rust- en verblijfplaatsen herbergen tussen het opgeslagen materiaal en in de grote hopen snoei- en maaiafval. Recent zijn waarnemingen bekend van steenmarter in Boezems Kinderdijk. Hierdoor is aanwezigheid van steenmarter op het Ambachteneiland niet op voorhand uit te sluiten. Het plangebied en de directe omgeving zijn potentieel geschikt voor algemene soorten waarvoor in Zuid-Holland een provinciale vrijstelling geldt. Dit betreffen o.a. de egel en verschillende soorten (spits) muizen.

6.3.2.2

Amfibieën Het plangebied is enkel geschikt als terrestrisch habitat voor Nationaal beschermde soorten amfibieën waarvoor in Zuid-Holland een vrijstelling geldt, zoals gewone pad en bruine kikker. Overige beschermde amfibieën zijn uitgesloten omdat het plangebied zich ver buiten het verspreidingsgebied bevindt.

6.3.2.3

Vaatplanten Tijdens het verkennend veldonderzoek zijn geen beschermde planten aangetroffen. Daarnaast zijn geen oude (kalk-)muren – geschikt voor muurbloem of andere muurvegetatie – aanwezig in het plangebied. Bekende waarnemingen van dreps, kartuizer anjer, kleine wolfsmelk, kruiptijm, muurbloem, wilde ridderspoor en wolfskers betreffen allen waarnemingen van geïsoleerde (veelal niet-wilde) groeiplaatsen aan de overzijde van de rivieren Noord en Lek. Vanwege de grote afstand tot het plangebied en de barrièrewerking van de grote rivieren kan aanwezigheid van deze plantensoorten op voorhand worden uitgesloten. Kluwenklokje is in de omgeving enkel waargenomen in een tuin in Kinderdijk en dit betreft met zekerheid een niet-wilde cultuurvariëteit. Derhalve is aanwezigheid binnen het plangebied op voorhand uitgesloten.

6.3.2.4

Overige soorten De watergangen rondom het plangebied zijn geschikt voor grote modderkruiper. De soort is in het verleden waargenomen in de Hoge Boezem van de Overwaard. De smalle watergangen op het Ambachteneiland zijn geschikt voor deze soort. Nationaal beschermde reptielen worden niet verwacht. Hoewel de bezoems geschikt habitat bieden is de soort hier nooit waargenomen. Dichtstbijzijnde waarneming betreft een waarneming in de Krimpenerwaard, aan de overzijde van de Lek op 2,6 km afstand ten noorden van het plangebied. De dichtstbijzijnde waarneming van ringslang in de Alblasserwaard is in 2020 verricht nabij Meerkerk op een afstand van circa 25 km tot het plangebied. Op basis van de grote afstand tot bekende populaties is het voorkomen van ringslang binnen het plangebied op voorhand uit te sluiten. Het plangebied herbergt geen geschikt habitat voor beschermde dagvlinders, zoals grote vos. Deze soort komt voor in vochtige bossen en boomgaarden en is afhankelijk van wilgenbossen als waardplant. Populaties zijn in West-

Ecoresult B.V. februari 2022

43

Nederland niet aanwezig. De soort heeft een sterk zwervend karakter en waarnemingen rondom het plangebied hebben betrekking op zwervende exemplaren. Ook grote weerschijnvlinder komt voor in oudere, vochtige loofbossen. Op basis van het ontbreken van geschikt habitat komen deze vlindersoorten hier niet voor.

6.3.3

Effectbeoordeling en toetsing Het plangebied is geschikt voor steenmarter (op het Ambachteneiland) en waterspitsmuis (langs de Molenkade). Hierdoor kunnen de verbodsbepalingen Artikel 3.10 lid 1a en lid 1b (zie Tabel 1) van de Wnb worden overtreden. Nader onderzoek is daarom noodzakelijk om te bepalen of: •

•

•

Vaste rust- en verblijfplaatsen van steenmarter aanwezig zijn binnen het plangebied. Dit onderzoek dient plaats te vinden in de periode maart t/m oktober middels minimaal 2 cameravallen. De cameravallen dienen minimaal 1,5 maand op scherp te staan op geschikte locaties in het veld11. Deze locaties worden nader bepaald. De aanpak voor het aanvullend veldonderzoek is gebaseerd op kennis en expert judgement van deskundig ecologen. Vaste rust- en verblijfplaatsen van waterspitsmuis aanwezig zijn. Dit aanvullend onderzoek kan worden uitgevoerd door middel van drie nachten waarin geïnventariseerd wordt met inloopvallen. Dit onderzoek kan jaarrond worden uitgevoerd, hoewel de maanden september t/m november de voorkeur hebben. In deze maanden zijn de jongen zelfstandig en niet meer afhankelijk van hun moeder, ook zijn de temperaturen in de regel hoog genoeg zodat de vallen 2 keer per nacht gecontroleerd kunnen worden in plaats van 3 keer per nacht. Indien vaste rust- en verblijfplaatsen van steenmarter en/of waterspitsmuis aanwezig zijn en de verblijfplaatsen door de werkzaamheden niet kunnen worden ontzien dient een ontheffing of vergunning in bezit te zijn voordat met verstorende werkzaamheden kan worden gestart. Tevens dienen dan mitigerende maatregelen te worden getroffen.

Tevens is het plangebied (zuidzijde Ambachteneiland) geschikt voor grote modderkruiper. Indien er op het Ambachteneiland watergangen worden gedempt kunnen de verbodsbepalingen Artikel 3.10 lid 1a en lid 1b (zie Tabel 1) van de Wnb worden overtreden. Nader onderzoek is daarom noodzakelijk om te bepalen of: •

Vaste rust- en verblijfplaatsen en functioneel leefgebied van grote modderkruiper binnen het plangebied aanwezig zijn. Nader onderzoek dient uitgevoerd te worden in de periode mei tot en met juli, middels het nemen van een eDNA-monster.

Het plangebied is tevens geschikt voor Nationaal beschermde soorten waarvoor in de provincie ZuidHolland een vrijstelling geldt, zoals algemene (spits)muizen, egel, gewone pad en bruine kikker. Nader onderzoek naar deze soorten is niet noodzakelijk. Wel geldt te allen tijde de zorgplicht. Dit houdt in dat indien mogelijk schadelijke effecten op soorten zoals gewone pad, bruine kikker, egel en muizen zoveel

11

https://www.zoogdiervereniging.nl/sites/default/files/imce/nieuwesite/0verigen/downloads/15908% 20Handreiking%20kleine%20Marters%20DIGITAAL.pdf

Ecoresult B.V. februari 2022

44

mogelijk dienen te worden voorkomen. Te denken valt aan het verplaatsen van dieren naar veilige locaties buiten het werkgebied indien zij aangetroffen worden tijdens de werkzaamheden, of daar direct aan voorafgaand. Voor overige niet-vrijgestelde Nationaal beschermde soorten is het plangebied ongeschikt.

6.4

Invasieve exoten Tijdens het veldbezoek zijn geen invasieve exoten vastgesteld in het plangebied. Uitheemse duizendknopen, reuzenberenklauw en/of andere invasieve exoten zijn, voor zover zichtbaar, niet aanwezig.

Ecoresult B.V. februari 2022

45

7

Conclusies en aanbevelingen

7.1

Algemeen In opdracht van Gemeente Molenlanden heeft Ecoresult B.V. een quickscan uitgevoerd voor het plangebied genaamd: Entreezone, Kinderdijk. De aanleiding voor dit is de voorgenomen herinrichting en nieuwbouw binnen het plangebied. Deze voorgenomen ontwikkelingen kunnen schadelijke effecten hebben op beschermde soorten en natuurgebieden. In voorliggend hoofdstuk zijn de aangetroffen potenties en vervolgstappen uitgesplitst in Tabel 7 en Tabel 8. In deze tabellen staan de potenties uit de vorige hoofdstukken en eventueel bijbehorende vervolgstappen weergegeven. Voor een nadere uitwerking van de effectenbeoordeling wordt verwezen naar Hoofdstuk 4 (Beschermde gebieden), Hoofdstuk 5 (Beschermde houtopstanden) en Hoofdstuk 6 (Beschermde soorten).

7.2

Beschermde gebieden Type

Afstand tot plangebied

Negatief effect

Nader onderzoek

Mitigerende maatregelen

Ontheffing

Natura 2000

0 km

Mogelijk

Ja

Mogelijk

Mogelijk

Natuurnetwerk Nederland

0 km

Mogelijk

Ja

Mogelijk

Mogelijk

Weidevogelleefgebied

1,3 km

Nee

Nee

Nee

Nee

Strategische Reservering Natuur

2,0 km

Nee

Nee

Nee

Nee

Beschermde houtopstanden

N.V.T.

Nee

Nee

Nee

Nee

Tabel 7: Effectentabel beschermde gebieden

Ecoresult B.V. februari 2022

46

Vaste rust- en Ja verblijfplaats, functioneel leefgebied

Ja

Mogelijk Mogelijk

Gierzwaluw

Ja

Vaste rust- en Ja verblijfplaats

Ja

Mogelijk Mogelijk

Overige soorten jaarrond beschermd nest

Nee n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Cat. 5 vogels

Diversen

Ja

Vaste rust- en Mogelijk Nee verblijfplaats

Nee

Ja

Algemene vogels

Diversen

Ja

Vaste rust- en Mogelijk Nee verblijfplaats

Nee

Ja

Gewone dwergvleermuis, Kleine dwergvleermuis, Ruige dwergvleermuis, Laatvlieger, Meervleermuis

Ja

Vaste rust- en Mogelijk Ja verblijfplaats

Mogelijk Mogelijk

Vleermuizen (Boombewonend)

Alle

Nee n.v.t.

Overige Habitatrichtlijnsoorten

Noordse woelmuis

Ja

Vaste rust- en Mogelijk Ja verblijfplaats

Mogelijk Mogelijk

Heikikker

Ja

Vaste rust- en Mogelijk Ja verblijfplaats

Mogelijk Mogelijk

Poelkikker

Ja

Vaste rust- en Mogelijk Ja verblijfplaats

Mogelijk Mogelijk

Rugstreeppad

Ja

Vaste rust- en Mogelijk Ja verblijfplaats

Mogelijk Mogelijk

Habitatrichtlijn Vleermuizen (gebouwbewonend)

Nationaal beschermd

Niet vrijgesteld

Ecoresult B.V. februari 2022

Negatief effect*

Functie

n.v.t.

Nee

Nee

Ontheffing nodig

Geschikt / aanwezig Ja

Jaarrond beschermd nest

Nader onderzoek

Soort Huismus

Soortgroep

Vogelrichtlijn

(Mitigerende) maatregelen (aantal)

Beschermde soorten Beschermingsregime

7.3

Nee

Nee

Platte schijfhoren Ja

Vaste rust- en Mogelijk Mogelijk Mogelijk Mogelijk verblijfplaats

Steenmarter

Ja

Vaste rust- en Mogelijk Ja verblijfplaats

Mogelijk Mogelijk

Waterspitsmuis

Ja

Vaste rust- en Mogelijk Ja verblijfplaats

Mogelijk Mogelijk

47

Vrijgesteld

Invasieve exoten

Grote modderkruiper

Ja

Vaste rust- en Mogelijk Mogelijk Mogelijk Mogelijk verblijfplaats

Diversen

Ja

Vaste rust- en Mogelijk Nee verblijfplaats, Essentieel leefgebied

Nee n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Nee

Ja

n.v.t.

n.v.t.

*Een negatief effect is bepaald op basis van de aanwezige potenties en de getoetste maatregelen uit paragraaf 3.3.

Tabel 8: (Mogelijk) aanwezige beschermde soorten binnen het plangebied en de benodigde vervolgstappen.

7.4

Aanbevelingen Los van de onderzoeksresultaten in voorliggende quickscan, maar als duurzame inrichtingsmaatregel “inclusief bouwen voor vleermuizen en vogels, heeft het de ecologische voorkeur om rekening te houden met de wensen van vleermuizen en vogels in het nieuwe ontwerp. Gebruik bijvoorbeeld inbouwkasten voor vleermuizen en broedvogels binnen het plangebied. Tevens kan worden ingespeeld op te verwachten ontwikkelingen in de omgeving van het plangebied.

Ecoresult B.V. februari 2022

48

8

Geraadpleegde bronnen

8.1

Literatuur •

•

8.2

Cardinaals J.T.B., J. Daamen, G.F.J. Smit & H. van Ziel, 2019. Woningbouw en Natura 2000. Vuistregels bij het beoordelen van stikstofdepositie. Bureau Waardenburg Rapportnr. 19-246. Bureau Waardenburg, Culemborg. Boer, R. de, Bakker, G., Elzerman, S., & De Baerdemaeker, A. (2020). Broedgeval van grote gele kwikstaart in hartje Rotterdam. Straatgras, 32(1), 6-9.

Internet Beschermde gebieden & soorten

• • • • •

https://pzh.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=698b578f8bf34f5ab624e1f2 ae687199&extent=33428.9852%2C415026.1883%2C131473.1813%2C477053.1124%2C28992 https://calculator.aerius.nl/calculator/?locale=nl https://www.natura2000.nl/gebieden/zuid-holland/boezems-kinderdijk/boezems-kinderdijkdoelstelling https://atlas.zuid-holland.nl/GeoWeb56/index.html?viewer=Natuurbeheerplan https://www.zoogdiervereniging.nl/sites/default/files/imce/nieuwesite/0verigen/downloads/ 15908% 20Handreiking%20kleine%20Marters%20DIGITAAL.pdf

Kadastrale Kaarten

•

https://bagviewer.kadaster.nl/lvbag/bag-viewer/index.html

Kennisdocumenten soorten

•

https://www.bij12.nl/onderwerpen/natuur-en-landschap/kennisdocumenten-soortenontheffingen-wet-natuurbescherming/

Nationale Databank Flora en Fauna

•

https://ndff-ecogrid.nl/

Natuurwetgeving

• •

www.rvo.nl https://omgevingsdiensthaaglanden.nl/aanvraag-wet-natuurbescherming.html

PDOK – Publieke Dienstverlening op de Kaart

•

http://pdokviewer.pdok.nl

Vleermuisprotocol 2021

•

https://www.netwerkgroenebureaus.nl/downloads/category/20?download=812

Ecoresult B.V. februari 2022

49

Bijlage 1 Foto-impressie plangebied

Entreezone met op de voorgrond de Panoramazaal, gezien vanuit het noordwesten. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

Aanlegsteiger Driehoeksveer, gezien vanuit het zuiden. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

Ecoresult B.V. februari 2022

50

Open stootvoegen in de gevel van de Panoramazaal, geschikt voor vaste rust- en verblijfplaatsen van vleermuizen. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

Het woonhuis in de Entreezone, gezien vanuit het noordwesten. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

Ecoresult B.V. februari 2022

51

Openingen onder de kantpannen en kieren achter de dakoverstek van het woonhuis, geschikt voor vaste rust- en verblijfplaatsen van gierzwaluw en vleermuizen. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

Vleermuiskast aan de gevel van de garage van het woonhuis. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

Ecoresult B.V. februari 2022

52

Het bezoekerscentrum langs de Molenkade, gezien vanuit het zuiden. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

De ruig begroeide rietkraag langs de molenkade, geschikt voor noordse woelmuis en waterspitsmuis. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

Ecoresult B.V. februari 2022

53

Hopen snoei- en maaiafval op het Ambachteneiland, geschikt voor vaste rust- en verblijfplaatsen van steenmarter en als overwinteringshabitat van heikikker, poelkikker en rugstreeppad. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

Hopen snoei- en maaiafval op het Ambachteneiland, geschikt voor vaste rust- en verblijfplaatsen van steenmarter en als overwinteringshabitat van heikikker, poelkikker en rugstreeppad. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

Ecoresult B.V. februari 2022

54

Hopen snoeiafval en opgeslagen materialen op het Ambachteneiland, geschikt voor vaste rust- en verblijfplaatsen van steenmarter en als overwinteringshabitat van heikikker, poelkikker en rugstreeppad. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

Ecoresult B.V. februari 2022

55

Het meest zuidelijke punt van het Ambachteneiland. Te zien zijn de smallere watergangen, geschikt voor poelkikker, heikikker, rugstreeppad, grote modderkruiper en platte schijfhoren. Foto: M.M. Bouwmeester | Ecoresult B.V.

Ecoresult B.V. februari 2022

56