Bijlage 2 Mobiliteitsvisie Molenlanden - technische analyses

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses

projectnummer 0491457.100 definitief 16 september 2024

www.anteagroup.nl

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 definitief 16 september 2024

Auteur(s) Natalia Groenewold Niels Hagen

Opdrachtgever Gemeente Molenlanden Postbus 5 2970 AA Bleskensgraaf

Gecontroleerd Johannes Hus

datum 16 september 2024

beschrijving Definitief

vrijgave Sander Zondervan

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

4

1.1 1.2

Aanleiding en koppeling met omgevingsvisie Toelichting op dit rapport

4 4

2.

Mobiliteitsbeleid

5

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Internationaal beleid Nationaal beleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

5 6 7 8 8

3.

Basisgegevens mobiliteit

10

3.1 3.2 3.3 3.4

Demografie Reisafstanden tot publieke voorzieningen Verdeling vervoerswijzen Samenvatting basisgegevens mobiliteit

10 10 11 12

4.

Verkeersveiligheid

13

4.1 4.2

Ongevallenbeeld Risicogestuurde aanpak

13 14

5.

Bereikbaarheid

15

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6

Ligging van Molenlanden Verkeersstructuur Openbaar vervoer Bereikbaarheid kernen Bereikbaarheid toeristische trekpleisters Deelconclusie bereikbaarheid

15 16 19 23 28 29

6.

Leefbaarheid

30

6.1 6.2 6.3

Geluidhinder Luchtkwaliteit Trillinghinder

30 32 34

Bijlage 1 Uitdraaien verkeersmodel

35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

1.

Inleiding 1.1

Aanleiding en koppeling met omgevingsvisie

De gemeente Molenlanden wil in het verlengde van de toekomstvisie en de omgevingsvisie een visie op de mobiliteit ontwikkeld hebben. In deze mobiliteitsvisie moeten de ambities en opgaven die in de omgevingsvisie staan verder uitgewerkt en ondersteund worden door een gerichte en weloverwogen inzet van mobiliteit gerelateerde maatregelen. In de omgevingsvisie wordt de koers van de gemeente beschreven. De omgevingsvisie vormt een integrale langetermijnvisie voor de hele fysieke leefomgeving waarbij het jaar 2040 de stip op de horizon is. Zes ambities vormen daarbij het uitgangspunt. Relevant op het gebied van mobiliteit is de ambitie: Een veilig en duurzaam bereikbare gemeente. Belangrijke speerpunten in deze ambitie zijn: .....we willen Molenlanden goed bereikbaar houden voor onze inwoners, ondernemers en toeristen .....we willen veiligheid en leefbaarheid in onze kernen en op de wegen .....we streven naar een veilige en duurzame verplaatsing van inwoners naar activiteiten, werk en school Alvorens in de mobiliteitsvisie deze ambities nader uit te werken in richtinggevende beleidslijnen is inzicht nodig in de huidige staat van mobiliteit in Molenlanden en hoe deze zich richting de toekomst naar verwachting gaat ontwikkelen, indien er geen beleidsinterventies worden gedaan.

1.2

Toelichting op dit rapport

In deze rapportage gaan we eerst in op beleidskaders vanuit hogere overheden en overkoepelende plannen van de gemeente Molenlanden. Dan zoomen wij in op de huidige staat van mobiliteit in de gemeente Molenlanden. Het gaat daarbij om bevolkingsopbouw en prognoses, de verplaatsingswijzen, afstemming tussen werkgelegenheid en beroepsbevolking en informatie over het voertuigenbezit per huishouden. Vervolgens behandelen we de stand van zaken aan de hand van de mobiliteitsthema’s: veiligheid, leefbaarheid, bereikbaarheid en toegankelijkheid. Daarbij maken wij een doorblik naar de toekomst en gaan kansen en aandachtspunten signaleren. Bij de verdieping van deze mobiliteitsthema’s horen de volgende verdiepingsslagen en technische analyses: • Analyse verkeersveiligheid. We maken de koppeling met het strategisch plan verkeersveiligheid en de eerder uitgevoerde verkeersveiligheidsanalyse voor weginfrastructuur. Ook doen wij een ongevallenanalyse om inzicht te krijgen in de dominante ongevalskenmerken en verkeersdeelnemers. In de conclusies van deze technische analyse beschrijven we welke wegen, vervoerswijzen en doelgroepen (toenemende) verkeersveiligheidsrisico’s lopen. • Analyse bereikbaarheid en toegankelijkheid. We brengen de knelpunten in beeld die zich nu voordoen en in de toekomst gaan voordoen: denk aan overbelasting van wegen.

Daarbij is gebruik gemaakt van eerdere analyses en toekomstprognoses uit het regionale verkeersmodel. Ook gaan we in op de bereikbaarheid en toegankelijkheid van openbare voorzieningen en de toeristische trekpleisters binnen zoals Kinderdijk en de avonturenboerderij. • Analyse leefbaarheid. We richten ons op de verkeersgerelateerde hinder door lucht en geluid en trillingen. We brengen gebieds- en kerngericht de hinder in beeld ten gevolge van toenemend verkeer op de smalle lintwegen, doorgaand (sluip)verkeer.

blad 4 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

2.

Mobiliteitsbeleid 2.1

Internationaal beleid

Klimaatakkoord van Parijs In december 2015 gingen op de VN-klimaattop in Parijs 195 landen akkoord met een nieuw klimaatverdrag, het Klimaatakkoord van Parijs. Het akkoord is een vervolg op de eerdere klimaatverdragen als het Kyoto-protocol. Het belangrijkste doel van het Klimaatakkoord voor Nederland is de CO2-uitstoot in 2030 met 49% verminderen vergeleken met 1990. In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen met 95% afgenomen zijn. Dit is nodig om de opwarming van de aarde niet verder te laten oplopen dan 1,5 ℃ SDG’s SDG staat voor “Sustainable Development Goals”, ofwel “duurzame ontwikkelingsdoelen” in het Nederlands. Het zijn 17 doelen die in 2015 door de Verenigde Naties zijn aangenomen als onderdeel van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling. De SDG’s vormen een wereldwijde oproep tot actie om de planeet te beschermen, armoede te beëindigen en ervoor te zorgen dat alle mensen vrede en welvaart ervaren Op het gebied van mobiliteit zijn relevante SDG’s: 3. Goede gezondheid en welzijn 3.6 Tegen 2020 het aantal doden en gewonden in het verkeer wereldwijd halveren 9.

Industrie, innovatie en infrastructuur 9.1 Ontwikkelen van kwalitatieve, betrouwbare, duurzame en veerkrachtige infrastructuur, met inbegrip van regionale en grensoverschrijdende infrastructuur, ter ondersteuning van de economische ontwikkeling en het menselijk welzijn, met klemtoon op een betaalbare en billijke toegang voor iedereen 11. Duurzame steden en gemeenschappen 11.2 Tegen 2030 toegang voorzien tot veilige, betaalbare, toegankelijke en duurzame vervoerssystemen voor iedereen, waarbij de verkeersveiligheid verbeterd wordt, met name door het openbaar vervoer uit te breiden, met aandacht voor de behoeften van mensen in kwetsbare situaties, vrouwen, kinderen, personen met een handicap en ouderen 11.3 Tegen 2030 inclusieve en duurzame stadsontwikkeling en capaciteit opbouwen voor participatieve, geïntegreerde en duurzame planning en beheer van menselijke nederzettingen in alle landen. 11.6 Tegen 2030 de nadelige milieu-impact van steden per capita reduceren, ook door bijzondere aandacht te besteden aan de luchtkwaliteit en aan het gemeentelijk en ander afvalbeheer Europees beleid rwsduurzamemobiliteit.nl Binnen de EU zijn verschillende beleidskaders geschetst om de transitie naar duurzame mobiliteit te versnellen en daarmee invulling te geven aan, o.a. het klimaatakkoord van Parijs.

Europese Green Deal Dit ambitieuze plan heeft onder andere als doelstelling bedrijven te ondersteunen bij duurzame innovaties en het stimuleren van schonere, goedkopere en gezondere vormen van vervoer. De Europese Commissie werkt aan een klimaatwet om de politieke belofte om te zetten in wettelijke verplichtingen. Doelstelling hierbij is om als EU in 2050 klimaatneutraal te zijn. Op het gebied van mobiliteit wordt ingezet op: • 55% reductie van uitlaatgassen van auto’s in 2030 • 50% reductie van uitlaatgassen van bestelauto’s in 2030 • 0% emissie van nieuwe auto’s in 2035 De commissie zet verder in op het vergroten van de zero- en low- emissie voertuigen, waarbij voornamelijk wordt ingezet op het verbeteren/vergroten van de laadinfrastructuur van auto’s voor burgers.

blad 5 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Renewable Energy Directive (REDII) stimuleert lidstaten om het aandeel duurzame brandstof te vergroten. In 2030 moet in lidstaten minstens 14% van alle gebruikte energie door weg- en treinverkeer hernieuwbaar zijn. Dit kan onder andere door het bijmengen in bestaande fossiele brandstoffen en de inzet van duurzaam opgewekte elektriciteit of waterstof. Alternative Fuel Infrastructure Directive (AFID) AFID rapportage - Duurzame mobiliteit - verslag 2022 Programma om de infrastructuur voor duurzame brandstof te verbeteren. Er zijn geen harde streefwaarden voor het aantal laadpunten in 2030. In de Nationale Agenda Laadinfrastructuur wordt een aantal van 1.7 miljoen genoemd. Daarin wordt uitgegaan dat 15% van de energiebehoefte naar laden via snelladers gaat. In de Green Deal wil de Europese Commissie dit omzetten in een wettelijke verplichting. Clean Vehicle Directive (CVD) (2020) → actieplan loopt tot 2025 verplicht overheden van lidstaten om hun wagenpark te verduurzamen via inkoop. Voor Nederland betekent dit dat vanaf 1 augustus 2021 38,5% van de ingekochte auto’s en busjes, 10% van de vrachtwagens en 45% van de bussen ‘schoon’ moet zijn. In de loop der jaren stijgen deze percentages en de eisen waar een ‘schoon voertuig’ aan moet voldoen.

2.2

Nationaal beleid

Nederlands klimaatakkoord Het Klimaatakkoord is een onderdeel van het Nederlandse klimaatbeleid. Het is een overeenkomst tussen veel organisaties en bedrijven in Nederland om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan. Daarmee wordt de opwarming van de aarde beperkt. Op het gebied van mobiliteit is de doelstelling dat in 2050 het Nederlandse verkeer en alle transport geen schadelijke uitlaatgassen en CO2 meer uitstoot. Daarnaast wordt ingezet op slimme, toegankelijk en betaalbare mobiliteit voor iedereen waarmee steden en de regio leefbaar en optimaal bereikbaar blijven. Elektrisch vervoer en aandrijving met duurzame waterstof is daarbij belangrijk. Voorbeelden van maatregelen zijn: • meer oplaadpalen voor elektrische auto’s; • ontwikkeling en productie van duurzame brandstoffen; • bussen in het openbaar vervoer 100% schoon laten rijden; • stimuleren om te fietsen. Voor de Mobiliteitstafel is onderscheid gemaakt in vier grote inhoudelijke thema’s.

• Duurzame energiedragers o Hernieuwbare energiedragers o Stimuleren waterstof o Duurzaam inkopen overheden • Stimulering elektrisch (personen)vervoer o Streven naar 100% emissieloze nieuwverkoop van personenauto’s in 2030 • Verduurzaming logistiek o Middelgrote zero-emissiezones stadslogistiek in 30 tot 40 grotere gemeenten in 2025 o Zero-emissie bouwverkeer en mobiele werktuigen o Klimaatneutrale en circulaire grond-, weg- en waterwerken (GWW) o 30% reductie van de CO2-uitstoot door achterland en continentaal vervoer in 2030 o Binnenvaart • Verduurzaming personenmobiliteit (inclusief zakelijk reizen, OV en fiets) o 8 miljard zakelijke (auto)kilometers minder in 2030 • Verkenning andere vormen van bekostiging mobiliteit

blad 6 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Personenvervoer: • Bereikbaarheid in de stad dient te worden bezien in samenhang met de ontwikkeling van ruimtelijke kwaliteit, de beschikbaarheid van alternatief vervoer, stedelijke ontwikkeling en ruimte voor parkeren in (binnen)steden. Uiteraard is en blijft de inrichting van de stad een gemeentelijke bevoegdheid. • IPO, VNG en de Rijksoverheid spreken af binnen de NOVI (en regionale uitwerkingen daarvan) ruime fietsparkeernormen bij bedrijven en woningen als nieuwe norm en eis toe te passen. Hiertoe wordt begin 2019 een convenant gesloten. Vanaf 2019 worden nieuwe normen op nieuwbouwlocaties toegepast maar in de jaren hierna ook bij het vernieuwen van alle omgevingsvergunningen en plannen. Daarvoor hanteren overheden minimaal de herziene kengetallen 2018 (in voorbereiding fietsberaad). Mobiliteit Het wegverkeer droeg in 2016 gemiddeld voor 32% bij aan de negatieve gezondheidseffecten van binnenlandse bronnen. De belangrijkste bijdrage is afkomstig van (oudere) dieselvoertuigen. Voor het wegverkeer zet de rijksoverheid in op maatregelen welke onder zijn te verdelen in 4 sporen: 1. Gezondheidsdoelen in verkeers- en vervoersplannen en regionale mobiliteitsprogramma’s: a. Partijen streven ernaar om de gezondheidsdoelen voor schonere lucht op te nemen in relevante verkeers- en vervoersplannen.

De nadruk ligt op grotere plannen met een mogelijk substantiële invloed op verkeersemissies en gezondheidseffecten. Dit geldt in het bijzonder voor de regionale mobiliteitsstrategieën waarin de maatregelen uit het Klimaatakkoord voor mobiliteit worden uitgewerkt. b. Partijen nemen de gezondheidsdoelen uit het SLA mee in de uitwerking van de Regionale Mobiliteitsprogramma's. Deze maatregel heeft een sterke overlap met maatregel 1. c. De Rijksoverheid verkent samen met gemeenten en provincies de mogelijkheden om de gezondheidseffecten van luchtemissies te berekenen bij effectstudies van (infrastructuur)projecten. De eerste verkenning is naar verwachting eind 2022 afgerond. 2. Verduurzaming eigen voertuigen en transportdiensten 3. Voertuigemissies 4. Internationaal bronbeleid Nationale agenda laadinfrastructuur Gemeenten, Provincies, Rijksoverheid, netbeheerders, bedrijfsleven en brancheorganisaties hebben gezamenlijk een Nationale Agenda Laadinfrastructuur opgesteld. De afspraken in deze agenda leiden tot een landelijke dekking van (snel)laadpunten en voorzien in de laadbehoefte van het groeiende aantal elektrische voertuigen. De provincies Gelderland en Overijssel bieden gemeenten ondersteuning bij het uitbreiden van de lokale laadinfrastructuur.

De uitvoering van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur zal met provincies en gemeenten worden vertaald in regionale mobiliteitsplannen, waarin opgenomen de lokale behoeften voor laadinfra. (bron: Buurtprognose laadinfrastructuur: Buurtprognoses | Nationale Agenda Laadinfrastructuur)

2.3

Provinciaal beleid

In de omgevingsvisie beschrijft de provincie Zuid-Holland haar ambities, beleidsdoelen en -keuzes. Een goede bereikbaarheid van de provincie is daarbij de ambitie en is belangrijk voor de leefbaarheid, welzijn, economische ontwikkeling van woon- en werkgebieden. Aanleg en onderhoud van fietspaden, wandelpaden, (vaar)wegen, bruggen en sluizen spelen daarin een belangrijke rol en ook investeringen in goed openbaar vervoer en nieuwe vervoerswijzen zijn van groot belang. Ook zorgt de provincie ervoor dat alles goed functioneert en op elkaar aansluit. Met de inzet op duurzame, veilige en schone infrastructuur bouwt de provincie aan een robuuste, veilige en toekomstbestendige infrastructuur. Ook worden bij mobiliteitsoplossingen mogelijkheden benut om vraagstukken omtrent de klimaatambities, ruimtelijke vraagstukken, verkeersveiligheid, een gezonde en inclusieve samenleving, innovatie en de energietransitie aan te pakken. Om de ambities mogelijk te maken zijn drie beleidsdoelen opgesteld waaraan verschillende beleidskeuzes hangen: 1. snel van A naar B • Mobiliteitstransitie • Vaker en verder fietsen • Stimuleren bewuste keuze in mobiliteitsgedrag blad 7 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

• Adequaat aanbod openbaar vervoer Beheer en onderhoud: op orde en duurzaam • Goed functionerende provinciale infrastructuur • Toekomstbestendige infrastructuur 3. veilig en duurzaam • Duurzame mobiliteit • Veilig verkeer 2.

Binnen de omgevingsvisie zijn een tweetal relevante maatregelen die specifiek voor de gemeente Molenlanden van toepassing zijn. • Gemakkelijk van deur tot deur • Goed regionaal openbaar vervoer

2.4

Regionaal beleid

De gemeenten Molenlanden werkt met de gemeente Gorinchem en Vijfheerenlanden op een aantal (maatschappelijke) opgaves en vraagstukken samen in het samenwerkingsverband AlblasserwaardVijfheerenlanden. Eén van de thema’s betreft de opgave ‘’bereikbaarheid en verkeersveiligheid’’. De ambitie van deze opgave is te werken aan een betere bereikbaarheid in onze regio door versterking van het bestaande wegennet, het verbeteren van het openbaar vervoer, het bevorderen van duurzame oplossingen voor vervoer en het zorgdragen voor veiligheid in het verkeer. Ook wil de regio richting 2030 het verkeer minder vervuilend en meer natuur- en milieuvriendelijk maken en de regio voorbereiden op bijpassende infrastructuur, bijv. elektrische laadinfrastructuur. Onder de opgave worden een aantal concrete projecten benoemd: • Regionale Gebiedsagenda Mobiliteit • Samenwerking OV en ketenmobiliteit • A15 • A27/BGU • Regionaal mobiliteitsplan • Visitorsmanagement Kinderdijk • Fiets • Verkeersveiligheid

2.5

Gemeentelijk beleid

Omgevingsvisie Molenlanden In 2024 is de omgevingsvisie voor de gemeente Molenlanden vastgesteld. In deze omgevingsvisie wordt de koers van de gemeente beschreven. De omgevingsvisie vormt een integrale langetermijnvisie voor de hele fysieke leefomgeving waarbij het jaar 2040 de stip op de horizon is. Zes ambities vormen daarbij het uitgangspunt. Relevant op het gebied van mobiliteit is de ambitie: Een veilig en duurzaam bereikbare gemeente. Belangrijke speerpunten in deze ambitie zijn: • We willen Molenlanden goed bereikbaar houden voor onze inwoners, ondernemers en toeristen. • We willen veiligheid en leefbaarheid in onze kernen en op de wegen. • We streven naar een veilige en duurzame verplaatsing van inwoners naar activiteiten, werk en school. Verder wordt benoemd dat het verkeersnet ontlast kan worden door meer gebruik te maken van ov en andere vormen van vervoer. De gemeente wil voldoende openbaar vervoer borgen en ook inwoners meer verleiden tot deelmobiliteit. Dat doet ze door meer vormen van openbaar vervoer ‘op maat’ te faciliteren en de toegankelijkheid van het openbaar vervoer te verbeteren, bijvoorbeeld met mobiliteitshubs voor langzaam verkeer. Een andere trend op het gebied van mobiliteit is de verduurzaming van mobiliteit met meer elektrisch vervoer. Dit heeft gevolgen voor de inrichting van openbare ruimte.

Ook de bereikbaarheid over het water voor veerpont en beroepsvaart wil de gemeente behouden. Verder wil ze het vervoer via het water vaker inzetten om de bereikbaarheid van locaties in onze gemeente waar mogelijk te verbeteren, zoals het meer via water toegankelijk maken van Kinderdijk. blad 8 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan De gemeente Molenwaard is ontstaan door de fusie in 2019 van de gemeenten Giessenlanden en Molenwaard. Beide voormalige gemeenten hadden een eigen Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP). Het GVVP van de gemeente Giessenlanden is opgesteld in 2015 kent een aantal beleidslijnen die van belang zijn voor de hele gemeenten: • Duurzaam Veilig • Verkeersveiligheid • Openbaar Vervoer • Parkeren • Fietsroutes • Korte ritten en aandacht voor voetgangers Daarnaast zijn ook enkele beleidslijnen per dorpskern opgesteld. https://www.planviewer.nl/imro/files/NL.IMRO.0689.OP1013-von1/b_NL.IMRO.0689.OP1013-von1_tb6.pdf Het GVVP van de gemeente Molenwaard is vastgesteld in 2017 en kent elf relevante thema’s: 1. Wegencategorisering en verkeersintensiteiten 2. Snelheid van autoverkeer: weginrichting en komgrenzen 3. Veiliger kruispunten 4. Landbouwverkeer in de kernen 5. Parkeercapaciteit en parkeergedrag 6. Veilige fietsroutes 7. Schoolomgevingen en schoolroutes 8. Voetgangers en een toegankelijke openbare ruimte 9. Openbaar vervoer, veerponten en vervoer over water 10. Elektrische laadpalen 11. Procesafspraken bij klachten over beheer en onderhoud Naast de elf thema’s worden een vijftal grotere verkeerskwesties in de kernen benoemd. https://repository.officiele-overheidspublicaties.nl/externebijlagen/exb-2017-8405/1/bijlage/exb-20178405.pdf

blad 9 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

3.

Basisgegevens mobiliteit 3.1

Demografie

De gemeenten Molenlanden telde in 2023 in totaal 45.158 inwoners. Dit is een groei van 7,1% ten opzichte van 1995 toen de (voormalige) gemeenten samen 42.160 inwoners kende. Het aantal huishoudens binnen de gemeente bedraagt 17.482 wat neerkomt op een gemiddelde van 2,6 personen per huishouden. Dit is hoger dan het landelijk gemiddelde van 2,1 personen per huishouden. In Tabel 3-1 is de bevolkingsopbouw van de gemeente weergegeven. Deze ligt in lijn met het gemiddelde van Nederland. Het aantal inwoners in de leeftijdsklassen tussen de 30 en 50 jaar ligt iets lager dan het landelijk gemiddelde. Daarentegen ligt het aantal jongeren tot 20 jaar juist iets hoger.

Tabel 3-1 Leeftijdsopbouw gemeente Molenlanden (CBS, 2023)

3.2

Reisafstanden tot publieke voorzieningen

De gemeente Molenlanden wordt gekenmerkt door haar landelijke karakter en wordt door het CBS dan ook gecategoriseerd als niet stedelijk gebied. In Tabel 3-2 (links) is de gemiddelde afstand tot een aantal voorzieningen weergegeven voor inwoners van de gemeente Molenlanden en heel Nederland. Te zien valt dat voor alle bestemmingen verder gereden moet worden dan in gemiddeld in Nederland. Tabel 3-2 (rechts) toont het aantal bereikbare banen voor inwoners van de gemeente Molenlanden en heel Nederland tot 10, 20 en 50 km. Te zien valt dat voor inwoners van de gemeente Molenlanden op korte afstand (tot 20 km) minder banen te vinden zijn dan gemiddeld voor inwoners in heel Nederland. Door haar ligging nabij de randstand is het aantal bereikbare banen binnen 50 km juist hoger dan gemiddeld voor inwoners van Nederland. 10

3000

8

2500

6

2000

4 2

1500

0

1000 500 0 Binnen 10 km Binnen 20 km Binnen 50 km Molenlanden

Nederland

Molenlanden

Nederland

Tabel 3-2 Gemiddelde afstand tot voorzieningen (links) en aantal bereikbare banen (rechts) (CBS, 2023)

blad 10 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

3.3

Verdeling vervoerswijzen

Binnen de gemeente Molenlanden waren in 2023 circa 42.500 voertuigen ingeschreven. Hiervan waren er circa 25.000 personenauto’s. Het aantal personenauto’s per huishouden bedraagt 1,4 wat hoger is dan het landelijk gemiddelde (1,1). Van alle personen- en bestelauto’s ingeschreven in de gemeente zijn circa 800 voertuigen elektrisch. De auto is en blijft (naar verwachting) het dominante vervoersmiddel voor inwoners van de gemeente Molenlanden. Dit is ook terug te zien in het aantal verplaatsingen per vervoersmiddel die dagelijks worden gemaakt door inwoners van niet stedelijke gebieden, zie de linker tabel in Tabel 3-3. Meer dan de helft van de dagelijkse verplaatsingen wordt met de auto (als bestuurder en passagier) gemaakt. Ten opzichte van het gemiddelde in heel Nederland ligt het autogebruik (bestuurder en passagier) 14% hoger. Het fiets- en OV gebruik ligt in niet stedelijk juist lager dan gemiddeld in Nederland. Circa een kwart van de verplaatsingen wordt met de fiets gemaakt. Hierbij bedraagt de gemiddelde afgelegde afstand 3 kilometer (CBS, 2023). Tabel 3-4 toont voor bestuurders van personenauto’s het reismotief. Circa de helft van de verplaatsingen met de auto worden gemaakt om naar/van het werk te rijden en boodschappen te doen.

Tabel 3-3 Modal split 2022 van niet stedelijke gebieden (links) en Nederland (rechts) (CBS, 2023)

Tabel 3-4 Reismotief bestuurders personenauto’s (rechts) van niet stedelijke gebieden (CBS, 2023) Figuur 3-1 geeft het aandeel bewoners weer dat fietsend naar school of werk gaat. In de meeste buurten ligt dit

percentage tussen de 25 – 30%. Figuur 3-2 geeft het aandeel bewoners weer dat lopend naar school of werk gaat. Circa 28 – 61% gaat lopend naar school of werk. Uit maatwerkonderzoek (2022) naar mobiliteitspatronen bij de basisscholen in Groot-Ammers bleek dat circa 80% fietsend of lopend naar school gaat.

Figuur 3-1 Aandeel fietsen naar school of werk, Bron: RIVM

Figuur 3-2 Aandeel lopen naar school of werk, Bron: RIVM

blad 11 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

3.4

Samenvatting basisgegevens mobiliteit

De gemiddelde leeftijdsopbouw binnen de gemeente Molenlanden ligt in lijn met die van heel Nederland. De gemeente Molenlanden wordt gekenmerkt door haar landelijke karakter, hierdoor moet gemiddeld verder worden gereden naar (dagelijkse) bestemmingen dan gemiddeld in Nederland. Anderzijds zorgt de ligging nabij de randstad ervoor dat binnen 50 km afstand juist meer banen bereikbaar zijn dan gemiddeld genomen in Nederland. Circa de helft van de verplaatsingen in landelijk gebied wordt gemaakt met de auto (bestuurder + passagier). Dit is hoger dan gemiddeld in Nederland. De meeste verplaatsingen met de auto worden gemaakt om van/naar het werk te rijden en om boodschappen te doen. Het aantal personenauto’s per huishouden bedraagt 1,4 wat hoger is dan het landelijk gemiddelde (1,1). Van alle personen- en bestelauto’s ingeschreven in de gemeente zijn circa 800 voertuigen elektrisch. Bronnen: • StatLine - Werknemersbanen en reisafstand; woon- en werkregio (cbs.nl) • https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/dashboard-bevolking/regionaal/inwoners • Dashboard - Mobiliteit - Molenlanden (waarstaatjegemeente.nl) • Woon-/werklocaties werknemers StatLine - Banen van werknemers naar woon- en werkregio (20142020) (cbs.nl)

blad 12 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

4.

Verkeersveiligheid 4.1

Ongevallenbeeld

Tussen 2019 en 2023 hebben er 614 ongevallen plaatsgevonden. In 2024 hebben tot en met april 55 ongevallen plaatsgevonden. De meeste ongevallen hebben buiten de bebouwde kom plaatsgevonden. Van alle 669 ongevallen tussen 2019 en 2024 hadden 514 ongevallen uitsluitend materiële schade (UMS), bij 140 ongevallen was sprake van letsel en bij 15 ongevallen zijn dodelijke slachtoffers gevallen. Bij 86 ongevallen met letsel of dodelijke afloop zijn voetgangers, (elektrische) en/of (brom)fietsers betrokken. Tabel 4-1 t/m Tabel 4-3 informatie over de slachtoffers die zijn gevallen. De eerste tabel laat zien dat de slachtoffers voornamelijk in de auto of op de (brom)fiets waren. De tweede tabel toont de leeftijd van de slachtoffers. Te zien valt dat er een piek is in de leeftijdscategorie tussen de 17 en 20 jaar oud. De laatste tabel toont aan dat de meeste slachtoffers in de middag en avondspits vallen. Zowel doordeweeks als op de zaterdag. Figuur 4-1 toont de locatie van deze ongevallen. Te zien valt dat een groot aantal ongevallen op de weg parallel aan de Lek plaatsvinden of op één van de provinciale wegen.

Tabel 4-1 Verkeersslachtoffers versus Vervoerswijze (Viastat, 2024)

Tabel 4-2 Verkeersslachtoffers versus Leeftijd (Viastat, 2024)

Tabel 4-3 Verkeersslachtoffers versus weekdag/uur (Viastat, 2024)

blad 13 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Figuur 4-1 Ongevallen met letsel (blauw) of dodelijk (rood) afloop en betrokkenheid langzaam verkeer (Viastat, 2024)

4.2

Risicogestuurde aanpak

In 2021 is in het kader van de SPV2030 (Strategisch Plan Verkeersveiligheid) een risicoanalyse uitgevoerd voor waterschapswegen (60 km/uur) en gemeentelijke wegen (50 en 30 km/uur) binnen de gemeentegrenzen. Daaruit is gebleken dat niet alle wegen voldoen aan daartoe gestelde inrichtingscriteria die past bij het aanwezige snelheidsregime. Dit geldt vooral voor de doorgaande lintwegen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Uit deze studie komen een aantal trajecten naar boven met een verhoogd verkeersveiligheidsrisico. Dat zijn: Dam & Schotdeuren (Arkel) Vlietskade (Arkel) Ammerse kade (Groot-Ammers) Molenstraat (Kinderdijk) tussen Veerdam en Lekdijk Melkweg (Bleskensgraaf) A & B (Ottoland) Dokter Slotlaan & Standerdmolen (30 km/h) (Nieuw-Lekkerland) Schoonenburglaan, (Nieuw-Lekkerland, tussen Lekdijk en Jacoba van Beierenstraat) Sluis & Voorstraat (Groot-Ammers) De afgelopen jaren zijn op een aantal trajecten al maatregelen getroffen (Voorstraat-Sluis in Groot-Ammers) of heeft in het kader van groot onderhoud een herinrichting plaatsgevonden (Dam & Schotdeuren in Arkel). De komende jaren gaat de gemeente Molenlanden verder aan de slag met het verbeteren van de verkeersveiligheid door de aanpak van de meest risicovolle trajecten en locaties. Daarnaast wordt jaarlijks in afstemming met de regio Drechtsteden en Alblasserwaard en samenwerking met o.a.

politie, zorginstellingen, scholen en brancheorganisaties ook gedragsmaatregelen en educatieve maatregelen getroffen om de verkeersveiligheid te verbeteren.

blad 14 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

5.

Bereikbaarheid 5.1

Ligging van Molenlanden

Molenlanden is gelegen in het zuidoosten van Zuid-Holland, dichtbij de grens met provincie Gelderland en Noord-Brabant. De dichtstbijzijnde (grotere) steden zijn Dordrecht, Rotterdam, Nieuwegein en Utrecht. Het is een landelijke gemeente, die uit 20 dorpskernen bestaat (zie Figuur 5-1). Deze dorpskernen zijn verspreid over de gehele gemeente en worden middels de lint- en provinciale wegen met elkaar verbonden. De kern Nieuw-Lekkerland kent de meeste voorzieningen. Nieuw-Lekkerland is voorzien van meerdere basisscholen, supermarkten en sportvoorzieningen. Daarnaast is er ook een huisarts gevestigd. Kernen als Goudriaan, Ottoland, Oud-Alblas, Wijngaarden, Giessen-Oudekerk, Schelluinen en Hoogblokland kennen weinig voorzieningen. Supermarkten zijn niet in elke kern aanwezig. Om boodschappen te kunnen doen (binnen de gemeente), dient men te reizen naar, Nieuw-Lekkerland, Groot-Ammers, Langerak, Bleskensgraaf, Molenaarsgraaf, Giessenburg, Hoornaar of Arkel. Molenlanden kent één voortgezet onderwijs school, in Ottoland. Er zijn wel meerdere basisscholen binnen de gemeente. Sportvoorzieningen zijn onder andere aanwezig in Groot-Ammers, NieuwLekkerland, Nieuwpoort, Noordeloos, Giessen-Oudekerk, Hoornaar en Arkel. Ook meerdere kernen zijn voorzien van een huisartsenpraktijk.

Figuur 5-1 Structuur Molenlanden

blad 15 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

5.2

Verkeersstructuur

De gemeente Molenlanden wordt aan de noordkant begrenst door de Lek en aan de westkant door de Noord. Om de Lek over te steken zijn in totaal vijf pontjes aanwezig: bij Kinderdijk (auto/fiets/voetgangers), bij NieuwLekkerland (voet-fietsveer), bij Streefkerk (auto/fiets/voetgangers) en bij Groot-Ammers (auto/fiets/voetgangers). Daarnaast is er een driehoeksveer (voet-fietsveer) aanwezig tussen Kinderdijk, Krimpen aan de Lek en Ridderkerk. In het zuiden van de gemeente Molenlanden ligt de rijksweg A15 en langs de oostrand ligt de rijksweg A27. Deze rijkswegen zijn via verschillende provinciale wegen die de gemeente doorkruisen te bereiken. De N214 en N216 zijn daarvan de belangrijkste. De kernen zijn onderling verbonden via provinciale wegen (veelal 80 km/uur) en waterschapswegen (veelal 60 km/uur). De gemeente is verantwoordelijk voor het wegennet binnen de kernen. Op deze wegen binnen de kernen geldt veelal een maximale snelheid van 30 km/h met uitzondering van enkele gebiedsontsluitingswegen waar 50 km/uur gereden mag worden. De kernen worden met elkaar verbonden via lokale wegen vanaf de provinciale wegen. Vrijwel alle 30 en 50 km/h wegen zijn in het beheer van de gemeente Molenlanden. De overige wegen zijn in het beheer van Rijkswaterstaat, waterschap Rivierenland of de provincie Zuid-Holland.

Het groeiende verkeersaanbod is de afgelopen jaren een zichtbare trend door de aantrekkende economie. De druk op rijks-, provinciale- en lokale wegen neemt toe. Door congestievorming (en werkzaamheden) op de rijkswegen A15 en A27 zoeken weggebruikers naar alternatieven. Dat merken we op wegen in Molenlanden. De verkeersdrukte op de provinciale wegen, maar ook op de smalle linten (waterschapswegen en gemeentelijke wegen) neemt toe wanneer er congestie is op de A15 en de A27. Daarmee komt de leefbaarheid en de verkeersveiligheid vooral op de smalle lintwegen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, onder druk te staan.

Figuur 5-2 Wegenstructuur Molenlanden

blad 16 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

5.3

Verkeersintensiteiten

In bijlage 1 staan de verkeersintensiteiten (motorvoertuigen per etmaal, 2019) en IC-verhoudingen1 (ochtenden avondspits 2030) verbeeld van het wegennet in Molenlanden (bron: regionaal verkeersmodel). Zowel in de ochtend- als avondspits is te zien dat de I/C-verhoudingen op de wegen binnen de gemeente laag zijn. Volgens het verkeersmodel beschikken de wegen over voldoende capaciteit om het verkeer tijdens de ochtend- en avondspits te kunnen afwikkelen. Uit knelpuntenanalyses blijkt echter dat er wel degelijk sprake is van knelpunten (zie paragraaf 5.5). Ook blijkt dat in praktijk dat er sprake is van filevorming bij kruisingen. Daarbij vallen de volgende kruispunten het meest op. • Kruising N214 – N216: o Op de N214 in de ochtendspits vooral richting oost; o Op de N214 in de avondspits zowel richting oost als west; o Op de N216 tijdens beide spitsperiode in beide rijrichtingen; • Aansluiting N214 op de A15 (met terugslag op rotonde N214 – N481); • Veerpont Veerdam – Kinderdijk (met terugslag op Molenstraat).

5.4

Analyse doorgaand verkeer

Om een beeld te hebben van de mate van doorgaand verkeer op de wegen, is met behulp van het verkeersmodel een “selected link analyse” verricht (etmaal 2030) voor een aantal locaties (zie ook bijlage 1): 1. N214-west 2. N214-midden (t.o.v. N216) 3. N214-oost (bij de A27) 4. Westeinde 5. A (Ottoland) 6. Molenstraat (Kinderdijk) 7. Voorstraat (Groot-Ammers)

Figuur 5-3 Locaties selected link analyses

N214-west (1) Uit de analyse blijkt dat ca. 17% van het verkeer over de N214-west doorgaand verkeer richting de A27 is. Het overige verkeer heeft een bestemming in Molenlanden. Dit doorgaand verkeer doet zich vooral voor tijdens de gebruikelijke spitsmomenten. Dan ontstaat ook wachtrijvorming voor kruispunt N214-N481. N214-midden (2) Uit de analyse blijkt dat zich voornamelijk doorgaand verkeer op de N214-midden bevindt. Ca. 50% van het verkeer is georiënteerd op de A15 richting Papendrecht. Daarnaast is ca. 75% van het verkeer georiënteerd op de A27. Tijdens de beide spitsmomenten ontstaat ook wachtrijvorming voor het hoge kruispunt (N214-N216). In de ochtend in oostelijke richting en in de avondspits in beide rijrichtingen. 1

I/C-verhouding is de verhouding tussen de intensiteit en capaciteit van de weg.

blad 17 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

N214-oost (3) Het verkeersmodel toont aan dat uit oostelijke richting een groot deel van het verkeer van/naar de A27 rijdt en dat in westelijke richting ca. 25% van het verkeer dat over N214-oost rijdt, doorgaand verkeer richting de A15 bij Papendrecht is. Het overige verkeer heeft een bestemming binnen de gemeentegrenzen van Molenlanden. Het aandeel doorgaand verkeer op de N214 ligt tijdens de gebruikelijke spitsmomenten hoger (om file op de A15/A27 en bij knooppunt Gorinchem te ontlopen) dan tijdens de dalperioden. Westeinde (4) Conform het verkeersmodel rijdt ca. 34% van het verkeer op Westeinde ook op de A15. Daarnaast rijdt ca. 6% van het verkeer van/naar Oosteinde. Uit ervaring (en meldingen) blijkt wel dat bij file op A15 richting Gorinchem het verkeer via Westeinde sluipt om vervolgens via Veerweg naar Papendrecht te rijden of via Brugstraat-Heiweg de Alblasserwaard in. A (Ottoland) (5) Op basis van het verkeersmodel wordt er geen doorgaand verkeer door Ottoland geconstateerd, wat naar de N214 richting Dordrecht rijdt. Echter ontvangt de gemeente wel klachten over sluipverkeer dat files op de N214 – N216 omzeilt. Dit geldt ook voor de zuidkant waar sluipverkeer via Giessenburg rijdt. Molenstraat – Kinderdijk (6) Uit de analyse blijkt dat 24% van het verkeer over de Molenstraat doorgaand verkeer richting N915 is.

Ongeveer de helft (51%) van het verkeer over de Molenstraat is verkeer van/naar Nieuw-Lekkerland. Daarnaast is 7% van het verkeer over de Molenstraat doorgaand verkeer over de Lekdijk richting het oosten. Voorstraat- Groot-Ammers (7) Het grootste deel van het verkeer over de Voorstraat is bestemmingsverkeer naar Groot-Ammers conform het verkeersmodel. Ca 20% van het verkeer is doorgaand verkeer naar de N479. Van het verkeer over de Voorstraat is ca. 13% doorgaand verkeer naar de Veerdijk. Dam-Schotdeuren (Arkel) De ervaring is dat tijdens spits de route door Arkel via Dam-Schotdeuren wordt gebruikt als sluiproute als er file op de A27 staat en/of rond het knooppunt Gorinchem (A15/A27)). De omvang van dit sluipverkeer is nooit onderzocht en daarmee ook niet bekend, maar geschat wordt dat circa 10-20% van het verkeer doorgaand verkeer is, zonder herkomst of bestemming in Arkel of de directe omgeving daarvan.

5.5

Knelpunten in het wegennet

In 2021 is door Goudappel onderzoek gedaan naar knelpunten op het wegennet van Molenlanden. Hiervoor is een “wegenscan” uitgevoerd. Hiermee is gekeken of de weginrichting past bij het gebruik van de weg. Dit is gebaseerd op richtlijnen en uitgangspunten van wegontwerp. Per wegvak zijn specifieke kenmerken in gevoerd zoals: intensiteiten, wegbreedte en -inrichting. Voor het invoeren van de huidige intensiteiten is gebruik gemaakt van input uit het verkeersmodel “RVMK Av 2017”. De knelpunten op het wegennet zijn zowel voor het basisjaar (2017) als prognosejaar (2030) inzichtelijk gemaakt. Hieruit resulteren de onderstaande knelpuntkaarten (zie Figuur 5-4 en Figuur 5-5). Uit de analyse blijkt dat veel wegen, zowel binnen- als buiten de bebouwde kom over onvoldoende capaciteit beschikken om het verkeer op een verkeersveilige manier af te wikellen en zonder dat de leefbaarheid in het geding komt. Echter dient vermeld te worden dat voor het bepalen van de I/C-waarde zeer lage grenswaardes zijn gehanteerd, waardoor wegen al snel als “knelpunt” naar voren komen. De verwachting is dat de resultaten uit de wegenscan afwijken van de praktijk.

Ook uit de risicoanalyse verkeersveiligheid die in het kader van het SPV in 2021 is uitgevoerd is gebleken dat een aantal gemeentelijke wegen (50 en 30 km/uur) en waterschapswegen (60 km/uur) te veel verkeer hebben gelet op de vormgeving en inrichting. Dit geldt vooral voor de doorgaande lintwegen.

blad 18 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Figuur 5-4 Knelpuntenkaart BIBEKO 2030, Bron: Goudappel 2021

Figuur 5-5 Knelpuntenkaart BUBEKO 2030, Bron: Goudappel 2021

5.6

Openbaar vervoer

Ov-netwerk en frequentie Molenlanden kent één treinstation in Arkel, één waterbuslijn en meerdere buslijnen. De bus is de primaire vorm van ov in de gemeente. Buslijnen verbinden de meeste kernen met Utrecht, Rotterdam, Gorinchem of de Drechtsteden. De spoorlijn verbindt Arkel met Dordrecht, Gorinchem en Geldermalsen. De waterbus vormt de verbinding met Rotterdam, Ridderkerk en Krimpen aan de Lek. Trein De MerwedeLingelijn is de treindienst tussen Geldermalsen en Dordrecht, op het westelijke deel van de Betuwelijn. Deze heeft binnen de gemeente Molenlanden een station in Arkel. Hoewel op grotere afstand van de kernen in Molenlanden, bieden ook andere stations langs deze lijn een vervoersoptie. Het gaat om de treinstations bij Sliedrecht, Hardinxveld-Blauwe zoom, Hardinxveld-Giessendam en Boven-Hardinxveld. Hiervoor is wel over een grotere afstand voor- en natransport nodig via bus, auto of fiets.

blad 19 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Waterbus Naar de gemeente Molenlanden vaart waterbuslijn 21. Deze lijn heeft een beginpunt in Rotterdam (Erasmusbrug) en eindigt in Kinderdijk (Molenkade). De gemeente ziet graag uitbreiding vaarroute naar NieuwLekkerland nog verder de Lek op richting Streefkerk, Schoonhoven. In Nieuw-Lekkerland ligt zelfs al een steiger geschikt voor de waterbus. Buslijnen Het bus aanbod in Molenlanden bestaat uit streekbussen, buurtbussen en snelbussen. Per type busverbinding is het begin- en eindpunt, frequentie en de begin- en eindtijd van de dienstregeling weergegeven. StreekBuzz Molenlanden kent 5 streekbuslijnen, waarvan 4 op maandag t/m vrijdag rijden. Op zondag is enkel buslijn 90 actief. Op zaterdagen rijden er geen streekbussen in Molenlanden. De frequentie waarmee de streekbussen rijden is laag (1 keer per uur). Met name in de avonduren is het aanbod beperkt. Lijnnummer en begin- eindhalte

Frequentie

Begin- en eindtijd dienstregeling

74 Gorinchem – Nieuw-Lekkerland

1x per uur (weekend: 1x per uur)

ca. 06:00 – 00:00 uur (na 20:30 uur wordt dienst uitgevoerd met taxibusjes en wordt slechts tussen Gorinchem en Groot-Ammers gereden)

75 Sliedrecht – Goudriaan

1x per uur

ca. 06:00 – 18:00 uur

80 Vianen – Gorinchem

1x per uur (zaterdag: 0 -1x per uur)

ca. 08:00 – 20:30 uur

93 Dordrecht – Nieuw-Lekkerland

1x per uur

ca. 07:00 – 19:00 uur

1x per uur

ca. 07:30 – 00:00 uur (na 19:45 uur alleen tussen Ameide en Vianen)

Maandag t/m vrijdag

Zon- en feetsdagen 90 Utrecht – Gelkenes Tabel 5-1 Overzicht streekbussen Molenlanden

BuurtBuzz Op werkdagen zijn 4 buurtbuslijnen actief. De ritten op deze lijnen worden uitgevoerd met een 8persoonsbusje. De frequentie van de buurtbussen zijn laag (1 tot 2 keer per uur). Met name in de avonduren is het aanbod beperkt. In het weekend rijden er geen buurtbussen. De BuurtBuzz lijnen worden bedient door vrijwilligers, veelal met subsidie van provincie, gemeenten en bedrijven. Lijnnummer en begin- eindhalte

Frequentie

Begin- en eindtijd dienstregeling

701 Gorinchem – Sliedrecht

1x per 2 uur

ca. 07:00 – 18:00 uur

702 Groot-Ammers – Papendrecht

1x per 2 uur

ca. 07:00 – 19:00 uur

704 Leerdam – Arkel

1x per uur (zaterdag: 2x per dag)

Ca. 07:00 - 17:00 uur

705 Arkel – Gorinchem

1x per uur (zaterdag: 2x per dag)

Ca. 07:30 – 17:00 uur

706 Gorinchem – Giessenburg

1x per uur (zaterdag: 2x per dag)

ca. 07:00 – 18:30 uur

707 Boven-Hardinxveld – Giessenburg

1x per uur (zaterdag: 2x per dag)

ca. 07:00 – 18:30 uur

Maandag t/m vrijdag

Tabel 5-2 Overzicht buurtbussen Molenlanden

SnelBuzz In Molenlanden rijden ook snelbussen. Deze verbinden Molenlanden met Utrecht en Rotterdam. De bussen rijden 2 keer per uur tussen 06:00 – 01:00 uur.

blad 20 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden Lijnnummer en begin- eindhalte

Frequentie

Begin- en eindtijd dienstregeling

387 Utrecht – Gorinchem

2x per uur (weekend: 0 -2x per uur)

ca. 06:00 – 01:00 uur

388 Rotterdam – Utrecht CS

2x per uur (weekend: 0 -2x per uur)

ca. 06:00 – 01:00 uur

489 Nieuw-Lekkerland – Rotterdam Kralingse Zoom

2 – 4x per uur (weekend: 2x per uur)

Ca. 06:00 – 00:00 uur

Tabel 5-3 Overzicht snelbuslijnen Molenlanden

Wanneer er geen reguliere buslijn rijdt, wordt BestelBuzz aangeboden. Dit is een vervoersservice op bestelling en niet op dienstregeling. Voor Molenlanden zijn de volgende reismogelijkheden: • Spitsuren op werkdagen (07:00 – 09:00 uur en 16:00 – 18:00 uur) o o o o o

•

Daluren op werkdagen (09:00 – 16:00 uur) o o o o o

•

Goudriaan, Noordeloos, Hoornaar > naar halte N214 Noordeloos of reis met streekBuzz 74 of buurtBuzz 701 Bleskensgraaf, Molenaarsgraaf, Ottoland > naar halte N214 Bleskensgraaf of reis met buurtBuzz 701 Streefkerk > reis met streekBuzz 74 Giessenburg en Giessen-Oudekerk > reis met buurtBuzz 706/707 Arkel en Hoogblokland > reis met streekBuzz 80

Zaterdagen (18:00 – 21:00 uur) o o o

•

Goudriaan, Noordeloos, Hoornaar > naar halte N214 Noordeloos of reis met streekBuzz 74 of buurtBuzz 701 Goudriaan, Noordeloos, Hoornaar > naar halte N214 Noordeloos of reis met streekBuzz 74 of buurtBuzz 701 Streefkerk > reis met streekBuzz 74 Giessenburg en Giessen-Oudekerk > reis met buurtBuzz 706/707 Arkel en Hoogblokland > reis met streekBuzz 80

Giessenburg en Giessen-Oudekerk > naar halte MerwedeLingelijn Hardinxveld Giessendam Bleskensgraaf, Brandwijk, Molenaarsgraaf, Ottoland > naar halte N214 Bleskensgraaf Goudriaan, Noordeloos, Hoornaar en Hoogblokland > naar halte N214 Noordeloos

Zondagen en na 21:00 uur o o o o o o

Giessenburg en Giessen-Oudekerk > naar Hardinxveld Giessendam station Bleskensgraaf, Molenaarsgraaf, Ottoland > naar Sliedrecht Station, Meerkerk A27-N214 of Bleskensgraaf N214 Hoornaar > naar Meerkerk A27-N214 of Noordeloos N214 Goudriaan, Noordeloos > naar Sliedrecht Station, Meerkerk A27-N214 of Noordeloos N214 Arkel, Hoogblokland > naar Meerkerk A27-N214 Streefkerk > naar halte Jan van Nassauplein Nieuw-Lekkerland of Fortynplein Groot-Ammers

R-Net Naast Qbuzz is ook R-net actief binnen gemeente Molenlanden. Het betreffen R-netlijnen 488 en 489. De bussen hebben een hoge frequentie en rijden op week- en weekenddagen 4 keer per uur Naar Rotterdam. Lijnnummer en begin- eindhalte

Frequentie

Begin- en eindtijd dienstregeling

488 Kralingse Zoom –Dordrecht

4x per uur

ca. 06:00 – 00:30 uur

489 Kralingse Zoom – Nieuw-Lekkerland

4x per uur

ca. 06:30 - 00:30 uur

Maandag t/m vrijdag en weekend

Tabel 5-4 Overzicht R-net lijnen Molenlanden

Dekkingsgraad Figuur 5-6 geeft het dekkingsgebied van het ov-netwerk in Molenlanden weer. Rondom het treinstation is een straal van 1 km aangehouden. Rondom de bushaltes is uitgegaan van een straal van 300 meter. Hierbij is uitgegaan dat de woningen die in het dekkingsgebied liggen, bereikbaar zijn met het ov. Te zien is dat de ovbereikbaarheid van Molenlanden beperkt is. De (meeste) kernen liggen grotendeels binnen het bereik van het ov-netwerk. Woningen die verder weg van de kerncentra of in het buitengebied liggen, zijn niet met het ov bereikbaar.

blad 21 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Figuur 5-6 Dekkingsgebied OV in Molenlanden

Aanvullend vervoer Molenlanden biedt twee soorten aanvullend vervoer aan. Voor mensen met een WMO-verklaring is de Molenhopper beschikbaar. Dit is een taxidienst, die tegen een kleine vergoeding mensen vervoert door Molenlanden en Gorinchem.

blad 22 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

5.7

Bereikbaarheid kernen

Voor vijf kernen in de gemeente Molenlanden is de bereikbaarheid voor de fiets, ov en auto inzichtelijk gemaakt. Kantekening bij deze analyses is dat de veerponten niet zijn meegenomen. Middels kaart beelden is weergegeven welke plaatsen bereikbaar zijn binnen: 15 en 30 minuten fietsen; 30, 45 en 60 minuten met het ov; 15 en 30 rijden met de auto. Groot-Ammers (noord-westen Molenlanden) Figuur 5-7 t/m Figuur 5-9 geven de bereikbaarheid van Groot-Ammers weer voor: fiets, ov en auto. Met de fiets zijn andere kernen als Langerak, Ottoland, Goudriaan, Molenaarsgraaf en Streefkerk bereikbaar binnen 30 minuten fietsen. De kernen Langerak, Goudriaan, Ottoland en Streefkerk zijn binnen 30 minuten met het ov te bereiken vanuit Groot-Ammers. Nieuw-lekkerland, Bleskensgraaf en Ameide (buiten de gemeente) zijn binnen 45 minuten bereikbaar met het ov. Binnen 60 minuten reistijd kunnen ook plekken buiten Molenlanden bereikt worden met het ov, zoals: Alblasserdam, Dordrecht Gorinchem en Lexmond. De auto kent de grootste bereikbaarheid binnen 15 en 30 minuten reistijd. Plaatsen als Ridderkerk, Dordrecht, Hank en Nieuwedijk liggen (buiten spitsuren) op 30 minutenreistijd van Groot-Ammers.

Figuur 5-7 Bereikbaarheid Groot-Ammers fiets: 15 en 30 minuten

Figuur 5-8 Bereikbaarheid Groot-Ammers ov: 30, 45 en 60 minuten

Figuur 5-9 Bereikbaarheid Groot-Ammers auto: 15 en 30 minuten

blad 23 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Nieuw-Lekkerland (westen Molenlanden) In Figuur 5-10 t/m Figuur 5-12 is de bereikbaarheid van Nieuw-Lekkerland weergegeven voor fiets, ov en auto. Binnen 30 minuten zijn andere kernen binnen Molenlanden als Streefkerk en Oud-Alblas bereikbaar met de fiets. Doordat de kern Nieuw-Lekkerland aan de rand van Molenlanden ligt, zijn binnen 30 minuten fietsen ook plekken buiten de gemeente bereikbaar, zoals Hendrik-Ido-Ambacht en Papendrecht. Met het ov zijn met namen plaatsen buiten de gemeente binnen een reistijd van 60 minuten bereikbaar. Het betreffen plaatsen, zoals: Rotterdam, Ridderkerk, Dordrecht, Sliedrecht en Gorinchem. Tevens is Prinsenbeek (Noord-Brabant) te bereiken binnen 60 minuten met het ov. De auto kent de grootste bereikbaarheid. Binnen 30 minuten zijn (delen van) Rotterdam, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel, Rhoon, Hoekse waard, Dordrecht en Moerdijk te bereiken (geen rekening houdend met vertragingen op de weg).

Figuur 5-10 Bereikbaarheid Nieuw-Lekkerland fiets: 15 en 30 minuten

Figuur 5-11 Bereikbaarheid Nieuw-Lekkerland ov: 30, 45 en 60 minuten

Figuur 5-12 Bereikbaarheid Nieuw-Lekkerland auto: 15 en 30 minuten

blad 24 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Noordeloos (oosten Molenlanden) Figuur 5-13 t/m Figuur 5-15 geven de bereikbaarheid van Noordeloos weer voor fiets, ov en auto. Binnen 30 minuten fietsen zijn andere kernen binnen de gemeente zoals Langerak, Giessenburg, Hoogblokland en Arkel te bereiken. Omdat Noordeloos in het oosten van Molenlanden ligt, zijn ook kernen buiten de gemeente te bereiken binnen 30 minuten fietsen, zoals Ameide, Nieuwland en Leerbroek. Met het ov zijn (grote) steden als Dordrecht en Utrecht binnen 60 minuten te bereiken vanaf Noordeloos. Ook plaatsen als Papendrecht, Sliedrecht, Gorinchem, Vianen, Nieuwegein en Houten zijn bereikbaar binnen 60 minuten met het ov. Met de auto kom je binnen 30 minuten (geen rekening houdend met vertragingen) in Ridderkerk, Dordrecht, Made, Oosterhout, Geldermalsen, Vianen, Nieuwegein, Zeist en Utrecht.

Figuur 5-13 Bereikbaarheid Noordeloos fiets: 15 en 30 minuten

Figuur 5-14 Bereikbaarheid Noordeloos ov: 30, 45 en 60 minuten

Figuur 5-15 Bereikbaarheid Noordeloos auto: 15 en 30 minuten

blad 25 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Arkel (zuid-oosten) De bereikbaarheid van Arkel (fiets, ov en auto) is weergeven in Figuur 5-16 t/m Figuur 5-18. Binnen 30 minuten fietsen kunnen andere kernen in Molenlanden bereikt worden, zoals Meerkerk, Noordeloos, Hoornaar en Nieuwland. Met het ov zijn plekken als Meerkerk, Leerdam en Gorinchem binnen 30 minuten te bereiken. Met 15 minuten extra reistijd (45 minuten totaal) zijn ook plekken als Lexmond, Vianen, Sliedrecht en Hardinxveld-Giessendam te bereiken. Binnen 60 minuten met het ov, kan vanuit Arkel, Dordrecht, Papendrecht, Sleeuwijk, Geldermalsen en Nieuwegein bereikt worden. Rotterdam is niet binnen 60 minuten met het ov te bereiken vanuit Arkel. Meerkerk, Leerdam en Gorinchem liggen op 15 minuten reistijd (auto) van Arkel. Met een 30 minuten rijden zijn ook Ridderkerk, Dordrecht, Oosterhout, Rosmalen, Vianen, Nieuwegein en Utrecht te bereiken. Hiermee is de auto-bereikbaarheid hoger t.o.v. fiets en ov.

Figuur 5-16 Bereikbaarheid Arkel fiets: 15 en 30 minuten

Figuur 5-17 Bereikbaarheid Arkel ov: 30, 45 en 60 minuten

Figuur 5-18 Bereikbaarheid Arkel auto: 15 en 30 minuten

blad 26 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Ottoland (midden) De bereikbaarheid van Ottoland voor fiets, ov en auto is weergegeven in Figuur 5-19 t/m Figuur 5-21. Vanuit Ottoland zijn meerdere kernen in Molenlanden bereikbaar binnen 30 minuten fietsen, zoals: Meerkerk, Leerbroek, Noordeloos en Hoornaar. Binnen reistijd van 30 minuten met het ov zijn plaatsen buiten de gemeente te bereiken, zoals Gorinchem en Leerdam. Sliedrecht, Vianen en Geldermalsen liggen op 45 minuten reizen met het ov vanaf Ottoland. Binnen 60 minuten reistijd met het ov zijn ook steden als Utrecht en Dordrecht te bereiken vanuit Ottoland. Rotterdam is niet binnen 60 minuten met het ov te bereiken vanuit Ottoland. De auto kent de grootste bereikbaarheid vanuit Ottoland. Binnen 30 minuten rijden zijn onder andere Utrecht, Nieuwegein, Vianen, Ridderkerk, Dordrecht en Oosterhout te bereiken. Met 15 minuten rijden zijn, Gorinchem, voornamelijk plekken binnen Molenlanden te bereiken.

Figuur 5-19 Bereikbaarheid Ottoland fiets: 15 en 30 minuten

Figuur 5-20 Bereikbaarheid Ottoland ov: 30, 45 en 60 minuten

Figuur 5-21 Bereikbaarheid Ottoland auto: 15 en 30 minuten

blad 27 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

5.8

Bereikbaarheid toeristische trekpleisters

Kinderdijk Het Werelderfgoed Kinderdijk is zowel voor de regio als voor Nederland een belangrijk icoon. Internationaal wordt het cultuurhistorisch erfgoed geroemd en staat het symbool voor de Nederlandse Kennis en daadkracht op het gebied van watermanagement. Daarmee is het een belangrijke bestemming voor internationale bezoekers. Kinderdijk is gelegen in het noordwesten van Molenlanden, grenzend aan rivier de Lek. Kinderdijk wordt ontsloten door Oost Kinderdijk, dat aansluit op de N915, die vervolgens op de A15 aantakt. Oost Kinderdijk is een dijkweg, met een maximale snelheid van 50 km/h. Vanuit het noorden wordt Kinderdijk ontsloten door een veerdienst vanuit Krimpen aan de Lek en Ridderkerk. Daarnaast is Kinderdijk vanuit het noordoosten te bereiken via de Lekdijk. Dit is een dijkweg waar een maximale snelheid van 60 km/h geldt.

Figuur 5-22 Bereikbaarheid Kinderdijk (auto)

Vervoerswijze In het najaar van 2023 is voor werelderfgoed Kinderdijk een bezoekersonderzoek uitgevoerd. Het aantal bezoekers op jaarbasis wordt geschat op 898.000, incl. doorstekende fietsers. Exclusief blijven hiervan 670.000 “echte” bezoekers over. Van de bezoekers komt 40% met de auto, waarvan 25% geparkeerd staat bij het wereld erfgoed en 15% elders. De waterbus wordt door 12% van de bezoekers gebruikt. Overdags (09:00 – 18:00 uur) rijdt er een shuttlebus tussen Wereld Erfgoed Kinderdijk en de Alblasserdam. Slechts 1% maakt gebruik van de shuttlebus. Van de bezoekers komt 3% met de (brom)fiets. De bus wordt door 3% van de bezoekers gebruikt. Een groot deel van de bezoekers komt lopend (19%). Daarnaast komt 16% van de bezoekers via riviercruise. Een touringscar is een vervoersmiddel van 3% van de bezoekers. Tevens komt 1% met de camper. Verbeterpunten Aan de respondenten is gevraagd verbeter punten te noemen voor de omgeving Kinderdijk. Hierbij is het scheiden van fiets- en voetgangersstromen het vaakst benoemd (5% van alle bezoekers, 14% van alle antwoorden). Transferium De Poort aan de rivier De Noord De Marineweg in Alblasserdam wordt sinds 2019 gebruikt als transferium, waar vandaan bezoekers de shuttlebus kunnen nemen naar Kinderdijk.

In december 2021 heeft gemeente Alblasserdam ingestemd met het ontwikkelen van een transferium onder de oprit naar de brug over de rivier De Noord. Dit transferium moet de verkeersstromen richting Kinderdijk beter reguleren en de druk op de dijk en leefbaarheid van bewoners verbeteren.

blad 28 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Avonturenboerderij Molenwaard Tussen Groot-Ammers en Nieuwpoort is Avonturenboerderij Molenwaard gelegen. Dit is een themapark voor kinderen, die bezoekers vanuit uit een weide omtrek aantrekt. De avonturenboerderij biedt ook overnachtingsmogelijkheden aan op ca. 15 minuten reistijd (auto), namelijk aan da Provincialeweg N214 (zie Figuur 5-23). Daarnaast heeft vakantiepark Molenwaard plannen om verder uit te breiden. Het verplaatsen van het Wellantcollege in Ottoland en vestging Agri-foodcampus maakt onderdeel uit van deze plannen.

Figuur 5-23 Ligging Avonturenboerderij Molenwaard en Familie Resort Molenwaard

5.9

Deelconclusie bereikbaarheid

Molenlanden is een landelijke gemeente, bestaande uit 20 dorpskernen. De auto en de fiets zijn een belangrijk vervoersmiddel binnen de gemeente. De autobereikbaarheid is in Molenlanden het grootst. Binnen 15 en 30 minuten reistijd kunnen met de auto de grootste afstanden afgelegd worden. Het openbaar vervoer aanbod binnen de gemeente is beperkt. Molenlanden kent één treinstation in Arkel. Verder bestaat het openbaar vervoer aanbod uit busverbindingen. De bussen kennen een lage frequentie en het aanbod is met name tijdens avonduren beperkt. Slechts een beperkt deel van de gemeente valt binnen het dekkingsgebied van het openbaar vervoer. Daarnaast sluiten de ov-lijnen niet altijd goed op elkaar aan en is de last mile niet altijd goed geregeld.

blad 29 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

6.

Leefbaarheid 6.1

Geluidhinder

Onder de Omgevingswet stelt de gemeente in het omgevingsplan gebiedsgerichte normen vast, waarbij hieronder vermelde waarden de eerste kaders vormen. Het werkingsmechanisme is vergelijkbaar met zoals dat onder de Wet geluidhinder werkt. Tabel 6.1 laat de standaardwaarden en grenswaarden voor geluid zien die in het kader van de Omgevingswet worden gehanteerd. Een geluidbelasting onder de standaardwaarde is in principe toelaatbaar. Het gebied tussen de standaardwaarde en de grenswaarde is het zogenoemde afwegingsgebied. Er zal, binnen dit gebied, een zorgvuldige afweging moeten plaatsvinden waarin nadrukkelijk aandacht wordt gegeven voor mogelijkheden om de geluidbelasting te reduceren. Een geluidbelasting boven de grenswaarde is slechts in uitzonderlijke situaties toelaatbaar, waarbij nog meer nadruk ligt op een zorgvuldige afweging. Anders dan onder de Wet geluidhinder betreft het hier de gecumuleerde geluidbelasting per cluster van bronnen en niet de geluidbelasting per bron. In de Wet geluidhinder (artikel 110g) was geregeld dat voor toetsing een aftrek moest worden toegepast vanwege het in de toekomst stiller worden van het verkeer. Onder de Omgevingswet is geen sprake meer van toepassen van een aftrek. In het omgevingsplan dienen de normen te worden gemotiveerd. Het vaststellen van zogenoemde hogere waarden en daarbij horende procedure is niet meer aan de orde.

Tabel 6.1 Standaardwaarden en grenswaarden die in het kader van de Omgevingswet worden gehanteerd Geluidbronsoorten

Standaardwaarde (voorkeurswaarde)

Grenswaarde (maximale waarde) Projectie van geluidgevoelige gebouwen en geluidgevoelige locaties

Vaststelling van geluidproductieplafonds en aanleg of wijziging gemeentelijke wegen, waterschapswegen en lokale spoorwegen

Rijkswegen, provinciale wegen

50 dB Lden

60 dB Lden

65 dB Lden

Gemeentewegen, waterschapswegen

53 dB Lden

70 dB Lden

70 dB Lden

Hoofdspoorwegen en lokale spoorwegen

55 dB Lden

65 dB Lden

70 dB Lden

De WHO heeft de volgende advieswaarden voor geluid gepubliceerd: Tabel 6.2: WHO-advieswaarden geluid Geluidbron

Jaargemiddelde blootstelling

Onderbouwing

Nachtelijke blootstelling

Onderbouwing

Wegverkeer

53 dB Lden

10% ernstige hinder bij 53,3 dB Lden

45 dB Lden

3% ernstige hinder bij 45,4 dB Lden

Railverkeer

54 dB Lden

10% ernstige hinder bij 53,7 dB Lden

44 dB Lden

3% ernstige hinder bij 43,7 dB Lden

Vliegverkeer

45 dB Lden

10% ernstige hinder bij 45,4 dB Lden

40 dB Lden

11% ernstige hinder bij 40 dB Lden

Hierna volgen figuren met geluidsproductie van een aantal geluidsbronnen. De weergegeven belastingen zijn nog gebaseerd op de rekensystematieken en grenswaarden volgens de oude Wet geluidhinder. Niettemin geven deze wel een goede indicatie van de geluidbelasting.

blad 30 van 35

Mobiliteitsvisie Molenlanden Technische analyses projectnummer 0491457.100 16 september 2024 Gemeente Molenlanden

Figuur 6-1: Geluidsproductie afkomstig van wegverkeer in dB per etmaal (RIVM, 2020)

De kaart in figuur 6-1 geeft de geluidsproductie afkomstig van wegverkeer weer. Op deze kaart is te zien dat vooral rondom de rijks- en provinciale wegen veel geluid geproduceerd wordt, hoewel de bebouwing rond deze wegen beperkt is. In de kernen speelt is er weinig geluid van wegverkeer en worden de wettelijke en WHOwaarden niet of nauwelijks overschreden. Van alle Molenlandse kernen is vooral in Arkel en Nieuw-Lekkerland er sprake van verhoogde geluidsproductie. In beide gevallen worden de wettelijke -en WHO-waarden voor wegverkeer niet of nauwelijks overschreden.