Bijlage 10 - Ecologische quick scan
Tekst van het document
R a p porta ge e c ologisc he q uic k sc an
Parallelweg 2 te Schelluinen De Jong Beheer & Exploitatie Maatschappij B.V.
Projectleider
Kwaliteitscontrole
B. Wijnolt z MSc
N. Kroese BSc, 15 nov ember 2018
Rapportage
Par aaf
R. Notenboom BSc
Rapport JONG2018-1
In opdracht van P. de Jong
Overname, verveelvoudiging of openbaarmaking van dit rapport (inclusief foto’s) is enkel toegestaan onder vermelding van de bron en na toestemming van de eigenaar (opdrachtgever).
Organisatie De Jong Beheer & Exploitatie Maatsch a p pij
B.V.
Dit rapport is met de grootste zorg samengesteld. Desondanks aanvaardt Habitus natuur & landschap geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van de resultaten van dit onderzoek of door toepassing van de adviezen.
Contactpersoon quickscan Bianca WIjnol t z MSc 06-49958128 bianca @ ha bi tu s.n l
Corr e sp on de n ti e a dr e s: Tolna si n g el 1 / 2411 PV / Bodeg ra ve n Kv k-nummer: 61229628 / Btw -nummer: NL854262301B01 Rekeningnummer: NL14A BNA 049457789 4
Opleverdatu m
w w w.quickscan-flora-en-fauna.nl
20 nov ember 2018
Quickscan is een onderdeel v an Habitus natuur & landschap w w w.habitus.nl Toelichting op de afbeelding Impressie projectgebied: moestuin.
Quickscan Wet natuurbesch erming. Wij brengen ecologisch e risico’s in kaart en adviseren over het voorkomen van wetsovert reding.
2
INHOUDSOPGAVE
Quicksc an
Wet natuurb es ch er mi n g.
1.
INLEIDING EN ONDERZOEK
4
2.
PROJECTG EBIED EN WERKZAAMHEDEN
7
3.
RESULTATEN
8
4.
CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN
13
BRONNENLIJST
17
BIJLAGEN
18
Wij brengen
ecologi s ch e
risico’s
in kaart en adviser en
over het voorkom en
van wetsov er tr edi ng .
3
1. INLEIDING & ONDERZOEK
Dit rapport dient v oor de initiatiefnemer als be-
1.1 Aanleiding De opdrachtgev er is v oornemens het perceel
w ijsstuk dat een ecologische quickscan is v er-
tussen
richt.
Parallelw eg
Schelluinen
te
2 en
de Rietw eg
herontw ikkelen.
er
zal
te een
groenstrook ,opslag- terrein en een w aterberging
1.3 Criteria
w orden
gecreëerd.
industriegebouw
Ten
op het
slotte
zal
er een
Op
perceel ge-
bouw d
criteria van toepassing:
deze
ecologische
quickscan
zijn
de
volgende
w orden.
• De quickscan w ordt aangev raagd v oor een bestemmingsplanw ijziging.
Daarom
dige ecologen v olgens de definitie v an de
dient onder-
zocht te w orden of met de v oorgenomen ruim-
Het onderzoek is uitgev oerd door deskun-
•
Rijksdienst v oor ondernemend Nederland. Het onderzoek is uitgev oerd door een on-
telijke ontw ikkeling sprake is v an ov ertreding v an
afhankelijk adv iesbureau. Habitus natuur &
de geldende natuurw et en regelgev ing. Indien
landschap v erklaart hierbij geen enkel be-
er geen ov ertredingen w orden v erw acht, kan de
lang te hebben bij de uitkomst v an het on-
ontw ikkeling v anuit de ecologie zonder beper-
derzoek. Ook heeft iedere v aste medew er-
kingen doorgang v inden. Indien er v erv olgonder-
ker de ethische gedragscode ondertekend
zoek w ordt geadv iseerd, kan een v oorgenomen ontw ikkeling doorgaans nog steeds doorgang
•
en beloofd hiernaar te handelen. De resultaten zijn op een efficiënte w ijze
v inden als een ontheffing of v ergunning kan w or-
v erkregen, dat w il zeggen dat er een ade-
den v erkregen.
quate v erhouding bestaat tussen kosten in relatie tot de gelev erde resultaten.
1.2 Doel en centrale vraag In deze ecologische quickscan w ordt een v oorgenomen ontw ikkeling getoetst aan de Wet natuurbescherming. De centrale v raag luidt: Zijn de voorgenomen werkzaamheden in
strijd
Toelichting op de afbeelding
met de soort- of gebiedsbescherming uit de Wet
Impressie projectgebied: sporen v an kapw erkzaamheden in
natuurbescherming (Wnb) of provinciaal beleid?
het centrale deel v an het projectgebied.
En welke vervol g st a p p en
dienen
genom e n
te worQuickscan Wet natuurbesch erming. Wij brengen ecologisch e risico’s in kaart en adviseren over het voorkomen van wetsovert reding.
4
• • • •
•
De resultaten zijn zo objectief en betrouw baar mogelijk v erkregen.
de Wet natuurbescherming bij de geplande ruimtelij-
De conclusie en aanbev elingen (inclusief v er-
om met v rijgestelde soorten rekening te houden.
v olgstappen) v an het onderzoek zijn duidelijk
In bijlage 1 zijn de v erbodsartikelen opgenomen. In
v oor de opdrachtgev er.
bijlage 2 zijn de beschermde soorten te v inden. De
De kw aliteit v an het natuuronderzoek kan be-
v rijgestelde soorten staan in bijlage 3.
ke ontw ikkeling. Wel w orden maatregelen v oorgesteld
oordeeld w orden door het bev oegd gezag. Het onderzoek v oldoet aan de interne pro-
1.4.2Gebiedsbescherming en provinciaal beleid
ces- en kw aliteitseisen v an Habitus natuur &
V oor gebiedsbescherming w ordt getoetst aan de v ol-
landschap. Bekijk deze op https://habitus.nl/Ei-
gende onderdelen v an de Wet natuurbescherming:
senEcologischOnderzoek. V oor het opsporen, v angen (met toegestane
• •
Natura 2000-gebieden (artikel 2.7) Bijzondere nationale gebieden.
v angmiddelen) of bemachtigen v an beschermde
•
dier- of plantensoorten is een geldige ontheffing
Daarnaast w ordt getoetst aan prov inciaal bescherm-
aanw ezig.
de gebieden, beschermd v ia de Wet Ruimtelijke Or-
Dit onderzoek is maximaal drie jaar geldig na de
dening. Het betreft gebieden die in de V erordening
oplev erdatum (zie colofon).
Ruimte zijn aangew ezen, zoals:
1.4 Reikwijdte Onderstaand is beschrev en aan w elke w etten, artikelen en aan w elk beleid de v oorgenomen w erkzaamhe-
• • •
Natuurnetw erk Nederland (NNN) Belangrijke w eidev ogelgebieden/w eidev ogelleefgebied Strategische reserv ering natuur.
den w orden getoetst in deze quickscan. Indien uit de toetsing naar v oren komt dat er mogelijk
Toelichting op de afbeelding
1.4.1 Soortbescherming
sprake is v an een ov ertreding, dan is nader onderzoek
Er w ordt getoetst aan de v olgende v erbodsbepaling
v aak benodigd. Hierbij v alt te denken aan een soort-
uit de Wet natuurbescherming:
gericht onderzoek of een NNN-toetsing. Deze nadere
•
V ogelrichtlijnsoorten (artikel 3.1)
onderzoeken maken geen onderdeel uit v an dit v oor-
•
Habitatrichtlijnsoorten (artikel 3.5)
onderzoek.
•
A ndere soorten (artikel 3.10)
•
Zorgplicht (artikel 1.11).
1.5 Werkwijze
In bijlage 1 zijn de v erbodsartikelen opgenomen. In
De ecologische quickscan bestaat uit een bureau-onder-
bijlage 2 zijn de beschermde soorten te v inden. De
zoek, een v eldonderzoek en een toetsing. Daarna volgen
v rijgestelde soorten staan in bijlage 3.
de conclusie en de aanbev elingen. Hieronder v olgt per
V rijgestelde soorten zijn niet beoordeeld, w ant door
onderdeel een toelichting op de methode.
de v rijstelling is er geen kans op het ov ertreden v an
Impressie projectgebied: in het oostelijke deel liggen gronddepots.
Quickscan Wet natuurbesch erming. Wij brengen ecologisch e risico’s in kaart en adviseren over het voorkomen van wetsovert reding.
5
1.5.1 Soortbescherming
1.5.2 Gebiedsbescherming
A ls eerste w ordt het bureau-onderzoek uitgev oerd. Hieruit v olgt een lijst met soorten die in de omgev ing
De begrenzingen v an beschermde (beleids)gebieden w orden v ia prov inciale kaartmachines geraadpleegd,
aanw ezig zijn. Deze lijst is w eergegev en in bijlage 8 en is een samenstelling v an:
dit is altijd de meest actuele stand v an zaken. V ia de w ebsite kunnen div erse provinciale kaartmachines vlot
• •
Soorten die naar v oren komen uit een analyse v an de NDFF. Er w ordt standaard gekozen v oor een
geraadpleegd w orden.
tijdreeks v an v ijf jaar en een afstand v an v ijf kilometer rond de grens v an het projectgebied. A lle w aar-
De effectbeoordeling v oor Natura 2000-gebieden w ordt v erricht door de effectenindicator in te v ullen. Eerst
nemingen v an soorten met relev ant gedrag w orden bekeken en beoordeeld.
w ordt de meest passende activ iteit gekozen, daarna beoordeelt de ecoloog of de effecten compleet zijn én
Soorten die niet uit te sluiten zijn op basis v an v erspreiding. Deze zijn w eergegev en met een *. Dit
of een effect relev ant is v oor de v oorgenomen ontw ikkeling. De informatie ov er de ontw ikkeling w ordt aan-
betreft soorten die zeer mobiel zijn (zoals riv ierrombout), v rij algemeen v oorkomen (zoals de gew one
gelev erd door de opdrachtgev er (zie bijlage 5).
dw ergv leermuis) of soorten w aarv an v estiging in de nabije toekomst v erw acht w ordt (zoals de bataafse
De effectbeoordeling v oor Natuurnetw erk Nederland en andere relev ante beleidsgebieden w ordt uitgev oerd
stroommossel).
door de effecten op het beheertype en/of kenmerkende soorten te bepalen. Zo kan bepaald w orden of de w ezenlijke kenmerken en w aarden aangetast w orden. Hierbij w ordt op basis v an bronnen of expert judge-
Na het bureau-onderzoek w ordt een v eldonderzoek uitgev oerd. Hierbij w ordt door een deskundig ecoloog
ment beoordeeld of een effect te v erw achten is.
onderzocht of er geschikt biotoop aanw ezig is v oor beschermde soorten. Dit w ordt onderzocht aan de hand v an een lijst met alle beschermde soorten, dus niet alleen de soorten die uit het bureau-onderzoek komen. Er
1.5.3 Toetsing, conclusie en aanbevelingen
kunnen namelijk altijd soorten in het projectgebied aanw ezig zijn, die niet uit het bureau-onderzoek komen.
Nadat alle benodigde informatie ov er soorten en gebieden is v erzameld, w ordt getoetst aan de natuurw et- en regelgev ing zoals gespecificeerd in paragraaf 1.4. Dit w ordt gedaan door de effecten v an
De beoordeling v an de biotoop w ordt uitgev oerd op basis v an de kennis v an de ecoloog, ev entueel aangev uld
de w erkzaamheden (zie paragraaf 2.2) op de (mogelijk) aanw ezige beschermde soorten en gebieden
met een literatuurstudie, w elke w ordt v ermeld in de bronnenlijst. Daarnaast w ordt gezocht naar indiv iduen,
te bepalen. Op basis v an de toetsing w orden aanbev elingen gedaan. Per mogelijke ov ertreding w ordt
sporen of v erblijfplaatsen van beschermde soorten, zoals (poot)afdrukken, holen, haren, braakballen, wissels
geadv iseerd hoe hiermee kan w orden omgegaan. Het uitgangspunt hierbij is dat een ov ertreding w ordt
en uitw erpselen. A lle aangetroffen geschikte biotopen, indiv iduen, sporen en v erblijfplaatsen w orden in het
v oorkomen (door een aangepaste w erkw ijze) of pas kan w orden begaan na ontv angst v an een ontheffing
v eld geregistreerd met Waarneming Pro (WrnPro) en in het rapport w eergegeven (zie Fig.4. in paragraaf 3.2).
of v ergunning. A ls een soort mogelijk aanw ezig is en ov ertreding op deze soort niet kan w orden uitgesloten, dan w ordt nader onderzoek geadv iseerd. In een enkel gev al zal er v oldoende informatie aanw ezig
A ls de ecoloog tijdens het v eldonderzoek geschikt biotoop heeft gev onden v oor een bepaalde soort, maar
zijn om direct een ontheffing of v ergunning aan te v ragen, dan zal uiteraard geen nader onderzoek
tw ijfelt of deze soort op de betreffende locatie v oor kan komen, dan w ordt v astgesteld of de soort w el of niet
geadv iseerd w orden.
in het projectgebied v oor kan komen door te kijken naar:
• • • •
v erspreiding
Daarnaast w orden bov enw ettelijke maatregelen v oorgesteld, die een bijdrage kunnen lev eren aan de
dispersie-afstand
biodiv ersiteit v an de omgev ing. Deze quickscan is opgesteld om aan de w ettelijke eisen uit de gelden-
mate w aarin een soort onderzocht is
de natuurw etgev ing te v oldoen. Echter, ook niet beschermde natuurw aarden zijn w aardev ol om te be-
aanw ezigheid v an obstakels.
houden. Er zijn v aak ecologische kansen aanw ezig v oor een w aardev olle v erhoging v an de plaatselijke
Obstakels kunnen het projectgebied mogelijk isoleren, zoals snelw egen en grote w ateren. Het uitsluiten v an
biodiv ersiteit. Biodiv ersiteitsv erhogende maatregelen zijn v aak eenv oudig te realiseren. Wij v inden het
soorten w ordt altijd beargumenteerd in bijlage 8.
belangrijk om ook niet beschermde natuurw aarden en mogelijke ecologische kansen te benoemen. Er w ordt altijd een duidelijk onderscheid gemaakt in w ettelijke en bov enw ettelijke maatregelen.
Quicksc an
Wet natuurb es c h er mi n g.
Wij brengen
ecologis c h e
risico’s
in kaart en adviser en
over het voorkom en
van wetsov ertr edi ng .
6
2. PROJECT G EBIED & WERKZ AAM HE DEN
2.1 Huidige situatie
2.2 Werkzaamheden en planning
Het projectgebied ligt aan de Parallelw eg te Schelluinen en is gelegen in de prov incie Zuid-Holland. De
In het projectgebied w orden de v olgende w erkzaamheden uitgev oerd:
begrenzing v an het projectgebied is w eergegev en in Figuur 1. In de huidige situatie bestaat het project -
1. Kappen bomen ;
gebied uit drie percelen. In het linkerperceel zijn moestuinen en div erse kassen en schuurtjes aanw ezig.
2. sloop kassen en schuren;
Het middelste perceel bestaat uit bos en kapv lakte. Het rechterperceel is grasland met enkele grondde-
3. bouw rijp maken perceel en bouw nieuw e loods;
pots. De omgev ing v an het projectgebied bestaat uit bedrijv enterrein, grasland, w egen en sloten.
4. aanleg nieuw e w aterberging; 5. aanleg groenstrook. Een schets v an de toekomstige situatie is ook w eergegev en op de afbeelding in Bijlage 4. Op basis v an de aangelev erde informatie (zie Bijlage 5) w ordt v erw acht dat er geen sterke trillingen en nauw elijks harde geluiden plaats zullen v inden tijdens de w erkzaamheden. Er w ordt in de uitv oerings - en realisatiefase geen extra v erlichting geplaatst ten opzichte v an de huidige situatie. Er w ordt gew erkt tussen zonsondergang en zonsopgang. Er zal geen w ater onttrokken w orden of w ater w orden opgespoten. Er w ordt niet in het w ater of langs de oev er gew erkt. Er zullen geen zanddepots ontstaan.
De precieze planning v an de w erkzaamheden is ten tijde v an de uitv oering v an dit v ooronderzoek nog niet bekend, maar zullen zo spoedig mogelijk aanv angen.
Algemene opmerking: Indien er een w ijziging plaatsv indt in het plan of de uitv oering, dient de effectbeoordeling opnieuw uitgev oerd te w orden. Dit geldt in het bijzonder v oor (extra) licht, geluid, trillingen of nachtelijke w erkzaamheden. Dit geldt ook in gev allen w aarbij het w erkterrein groter w ordt, w erkroutes w ijzigen of op andere plekken w ordt gew erkt binnen het projectgebied, zoals een w atergang, bosschage of oev er. Deze v erantw oordelijkheid ligt bij de initiatiefnemer/uitv oerder. Figuur 1: het proj e ct ge bi e d is rood omr an d (PD O K, 2016).
Quicksc an
Wet natuurb es c h er mi n g.
Wij brengen
ecologis c h e
risico’s
in kaart en adviser en
over het voorkom en
van wetsov ertr edi ng .
7
3. RESULTATEN
Tabel 1: afstanden v an het projectgebied tot beschermde gebieden
3.1 Beschermde gebieden In de prov incie Zuid-Holland zijn de v olgende be-
Beschermd gebied
Afstand tot projectgebied (in meters)
Natura 2000-gebied: 'Biesbosch' Habitatsoorten: zie Bijlage 6 (Niet-)broedvogelsoorten: zie Bijlage 6.
3400
Belangrijk w eidev ogelgebied
PAS-gebied*: ‘Biesbosch’
3400
Strategische reserv ering natuur
Natuurnetwerk Nederland Beheertype: ‘Vochtig hooiland’, ‘Vochtig weidevogelgrasland’ en Wilgengriend
270
Belangrijk weidevogelgebied
530
Strategische reservering natuur
12880
schermde gebieden relev ant:
• • • •
Natura 2000 Natuurnetw erk Nederland (NNN)
In Tabel 1 zijn de afstanden tot deze gebieden benoemd. In de figuren 2 en 3 is de ligging v an het projectgebied w eergegev en ten opzichte v an beschermde gebieden. Binnen
het
projectge-
bied bev inden zich geen gebieden behorend tot
*Zie Natura 2000 PA S-gebieden en Bijlage 10.
Natura 2000. Binnen het projectgebied bev inden zich ook geen gebieden behorend tot Natuurnetw erk Nederland (NNN) of gebieden aangeduid als ‘Belangrijk w eidev ogelgebied’ of ‘Strategische reserv ering Natuur’.
Algemene opmerking: Een grote afstand tussen het projectgebied en een beschermd gebied betekent niet dat negatiev e effecten per
A lle Natura 2000-gebieden binnen v ijf kilometer w orden beoordeeld of tot zo v er de v erw achtte effecten reiken.
definitie uitgesloten kunnen
w orden.
Er kan bijv oorbeeld sprake zijn v an een negatief effect op soort die buiten een beschermd gebieden v erblijft óf v an depositie. Ook de onttrekking v an grondw ater kan effecten v eroorzaken
Toelichting op de afbeelding
op grote afstand.
Impressie projectgebied: het centrale deel bestaat uit kapv lakte.
Quickscan Wet natuurbesch erming. Wij brengen ecologisch e risico’s in kaart en adviseren over het voorkomen van wetsovert reding.
8
schaal
schaal 0
600
1200
0
1800m
300
600
900m
05-11-2018 U bekijkt een demo ontwerp.
05-11-2018 U bekijkt een demo ontwerp.
Bestaande en nieuwe natuur
Habitatrichtlijngebied
Ecologische verbinding Vogelrichtlijngebied Hab it a t -
Blijvend agrarisch gebied binnen Natura2000-gebied
en Vog e lr ic h t lijn g e b ie d
Waternatuurgebied Grote wateren en Noordzee Belangrijk weidevogelgebied Strategische reservering natuur
Aan deze kaart kunnen geen rechten worden ontleend. Aan deze kaart kunnen geen rechten worden ontleend.
Figuur
2:
ligging
projectgebied
(rode
cirkel)
ten
opzichte
van
Natura
2000-gebieden
(provincie
Zuid
Holland, 2018).
Figuur
3: liggi ng proj e ct ge bi e d
(rode cirk el ) ten opzi cht e
van NNN- g e bi e de n , belan gr ij k e wei de v o -
gel(l e e f)g e bi e d e n en/of Strat e gi sc he reser v er i n g Natuur (provi n ci e Zuid Holl and, 2018).
3.1.1Effecttoetsing bescher m de g ebieden
De afstand tot PA S-gebied ‘Biesbosch’ is kleiner dan 5000 meter. Daarnaast geeft de ontw ikkeling w el
In de effectenindicator (M inisterie v an Economische Zaken, 2017; Bijlage 6) is gekozen v oor de activ iteit
aanleiding om depositie-effecten v an stikstof en/of ammonia te v erw achten, er w ordt namelijk een nieu-
‘w oningbouw ’, omdat er bij de w erkzaamheden onder andere sprake is v an de bouw v an een w oning.
w e loods gebouw d. Een depositie-effect op PA S-gebied ‘Biesbosch’ kan daarom niet uitgesloten w orden.
De effectenindicator Natura 2000-gebieden (M inisterie v an Economische Zaken, 2017; Bijlage 6) geeft aan dat mogelijke effecten v an ‘w oningbouw ’ op Natura 2000-gebied ‘Biesbosch’ w orden v eroorzaakt
Het dichtstbijzijnde NNN-gebied ligt op 270 meter. Er v indt geen ruimtebeslag plaats op een NNN-ge-
door opperv laktev erlies; v ersnippering; v erontreiniging; v erdroging; v erstoring door geluid, licht en tril-
bied. De w erkzaamheden zullen niet leiden tot aantasting v an de w ezenlijke kenmerken of w aarden. Ook
ling; optische v erstoring en v erstoring door mechanische effecten. V an deze effecten is in het huidige
v indt geen externe w erking plaats op het NNN-gebied of op kw alificerende soorten. Negatiev e effecten
project geen sprake aangezien de effecten zeker niet tot het Natura 2000-gebied zullen reiken. Het
w orden daarom uitgesloten.
Natura 2000-gebied ligt daarv oor op een te grote afstand met daarnaast tussenliggende demping v an landschap en bebouw ing. V anw ege de afw ezigheid v an geschikt biotoop w orden in het projectgebied
Er v indt geen ruimtebeslag plaats op een belangrijk w eidev ogelgebied of strategische reserv ering na-
ook geen habitatsoorten of (niet)broedv ogelsoorten v erw acht. Effecten op de instandhoudingsdoelstel-
tuur. De w erkzaamheden zullen niet leiden tot externe w erking op deze gebieden of negatiev e effecten
lingen v oor het betreffende gebied zijn niet aan de orde.
sorteren op een w eidev ogelgebied. Negatiev e effecten w orden daarom uitgesloten.
Quicksc an
Wet natuurb es c h er mi n g.
Wij brengen
ecologis c h e
risico’s
in kaart en adviser en
over het voorkom en
van wetsov ertr edi ng .
9
3.2 Beschermde soorten Het bureau-onderzoek is uitgev oerd op 5 nov ember 2018, v oorafgaand aan het v eldonderzoek. Het v eldonderzoek heeft ev eneens op 5 nov ember 2018 plaatsgev onden. Beide deelonderzoeken zijn v erricht door een deskundige ecoloog, namelijk Richard Notenboom. In Bijlage 7 zijn de cv ’s v an de v eldecoloog, projectleider en kw aliteitscontroleur opgenomen om deze deskundigheid aantoonbaar te maken. Tijdens het v eldbezoek w as het droog, circa 11 graden, v rijw el geheel bew olkt en stond er een w indkracht v an circa 3 Bft v anuit de richting oost. De w eersomstandigheden tijdens het v eldbezoek zijn niet v an inv loed op de potentiebepaling (zie ook par. 1.5). Wel kunnen de w eersomstandigheden v an inv loed zijn op de aangetroffen soorten. De potentiebepaling blijft daarom leidend. Omdat ook de omgev ing beïnv loed kan w orden door de v oorgenomen ontw ikkeling, is deze ook meegenomen in de beoordeling tot zo v er de inv loedssfeer v an het project reikt.
Algemene opmerking: In de tabel op de v olgende pagina staan enkel de soorten w aarv oor een ov ertreding v erw acht w ordt of een effect niet uitgesloten kan w orden. Hier hebben w e v oor gekozen om de leesbaarheid te v egroten. De soorten w aarv oor geen effect v erw acht w ordt, zijn opgenomen in Bijlage 8. Daar is dus een nadere onderbouw ing te v inden ov er w aarom een soort of beschermde functie uitgesloten is.
In Tabel 2 is te zien w elke soorten (mogelijk) in het projectgebied v oorkomen en w elke functies er v erw acht w orden. Ook is w eergegev en w elke ecologische risico’s dit project met zich meebrengt met betrekking tot de Wet natuurbescherming (Wnb). De soorten genoemd in de tabel w orden zow el op basis v an het bureau- als v eldonderzoek v erw acht. Een ov erzicht v an de soorten die uit het bureau-onderzoek komen, zijn te zien in Bijlage 8a. Soorten die w el uit het bureauonderzoek komen maar op basis v an het v eldbezoek zijn uitgesloten, zijn te zien in Bijlage 8b. Wij hechten grote waarde aan de controleerbaarheid van onze beoordeling. Daarom zijn na Tabel 2 de relevante
waarnemingen
van
aanwezige
soorten
en/of
de
geschikte
biotopen
weergegeven
in
Figuur 4.
In
Bijlage
11 zijn relevante foto’ s van het veldbezoek opgenomen.
Toelichting op de afbeelding Impressie projectgebied: het achterste deel v an het oostelijke perceel bestaat uit bos.
Quickscan Wet natuurbesch erming. Wij brengen ecologische risico’s in kaart en adviseren over het voorkomen van wetsovert reding.
10
Toelichting op Tabel 2
Tabe l 2: relev a nt e resul t a te n bur ea u- en vel don de r z oe k . Zie Bijlage 8 voor een totaal o ve r zi c h t van de beoor d e e l de soor te n. Zie Bijlage 11 voor relev a nt e foto’s.
Onderstaand is onderbouw d w aarom bepaalde
Resultaten
w erkzaamheden tot w elke ov ertredingen v an de
Toetsing aan de Wnb
Wet Natuurbescherming kunnen leiden.
Te verwachten soort op basis van bureauen veldonderzoek
a/m¹
Te verwachten functies²
Onderbouwing en locaties S
W erkzaamheid3
Kans op overtreding W nb4
M ogelijk zijn nesten v an v ogels zonder jaarrond
Vogels zonder jaarrond bescher md nest
m
N
•
In de bomen en bosschages kunnen zangvogels zoals de zanglijster, merel, tjiftjaf, roodborst, zwartkop, braamsluiper, tuinfluiter, heggenmus, vink, groenling, putter en winterkoning broeden. Daarnaast kunnen er ook duiven zoals de houtduif er broeden. Er is een oud duivvennest gevonden in één van de bomen in het projectgebied. Tussen de losse materialen (zoals houtstapels en afval) in het projectgebied kunnen soorten als witte kwikstaart en winterkoning broeden. Deze kunnen ook op rustige plekjes in kassen en schuren broeden. Langs de oevers kunnen watervogels zoals o.a. meerkoet, waterhoen, wilde eend of krakeend tot broeden komen. Er hangt een kast voor een torenvalk in één van de bomen. Behalve de torenvalk kunnen hier de kauw of de holenduif gebruik van maken. Pioniersoorten zoals kleine plevier en scholekster worden verwacht. Het projectgebied is open genoeg voor deze soorten. In de bouwfase zal het geschikt zijn wanneer kale en/of schaars begroeide grond aanwezig is. De meeste vogels broeden tussen half maart en half augustus. Echter, alle broedende vogels zijn te allen tijde beschermd. Duiven kunnen vrijwel het gehele jaar broeden en daar dient rekening mee gehouden te worden. Zie 4.3.2 voor de te nemen maatregelen.
1, 2, 3, 4
Artikel 3.1 lid 1,2 en 4
beschermd nest aanw ezig in het projectgebied. Tijdens de w erkzaamheden kunnen nesten v er-
•
nield w orden (w aarv oor de uitzondering in lid 5
•
v an artikel 3.1 niet geldt) óf v ogels v erstoord w orden. Dit is niet toegestaan. Er
kan
een
beschermde
•
functie
v oor
•
de
rugstreeppad aanw ezig zijn (zie Tabel 2, tw eede •
kolom). Het beschadigen of v ernietigen v an een beschermde functie is niet toegestaan. Ook w orden mogelijk indiv iduen gedood. Ook dit is niet
m
v, z, w, vm
Er zijn waarnemingen van de rugstreeppad bekend binnen twee kilometer van het projectgebied. Tussen het projectgebied en de bekende waarneming(en) bestaan geen onoverbrugbare barrières. Er is geschikt voortplantingsbiotoop aanwezig in de vorm van (tijdelijke) ondiepe wateren niet zuurder dan pH 5, die snel opwarmen, zoals vegetatie-arme poeltjes of ondiepe slootjes. Er is geschikt terrestrisch biotoop aanwezig zoals kassen, pallets en tegels die kunnen dienen als zomerverblijfplaats. Verder zijn bosschages of struwelen aanwezig boven het grondwater die kunnen dienen als winterverblijfplaats. Er is kans op vestiging in nieuw voortplantingsbiotoop indien er tijdens de werkzaamheden ondiepe wateren ontstaan (regenplassen) in de periode april-september. Er is kans op vestiging in geschikt winterbiotoop indien er hopen vergraafbaar zand, bouwmateriaal, hopen houtafval of stenen blijven liggen in de periode september-november. Juveniele rugstreeppadden uit de omgeving kunnen wel tot vijf kilometer afleggen op zoek naar geschikt leefgebied (Bij12, 2017b).
1, 2, 3, 4
Artikel 3.5 lid 1,2 en 4
Heikkiker
m
v, z, w
Er zijn waarneming bekend binnen één kilometer van het projectgebied. Er is geschikt voortplantingsbiotoop aanwezig in de vorm van ondiep, stilstaand, enigszins zuur (pH 4 tot 5,5) voedselarm water met oevervegetatie. Verder is er geschikt terrestrisch biotoop aanwezig binnen 300 meter van geschikt voortplantingswater waar de heikikker tijdens de actieve fase verblijft, zoals veengebieden of komkleigebieden (met struweel en kruidenvegetatie). Ook is geschikt overwinteringsbiotoop aanwezig in de vorm van vorstvrije plekken op het land, zoals (afgetrapte) slootkanten of bosschages in de nabijheid (500 meter) van terrestrisch- of voortplantingsbiotoop (Ravon, z.d.c).
1, 2, 3, 4
Artikel 3.5 lid 1,2 en 4
Ringslang
m
v
Er is geschikt leef- of voorplantingsbiotoop aanwezig, zoals waterrijke biotopen in het laagveen. Andere landschapstypen waarin relatief veel waarnemingen worden verricht zijn bos en struweel en op infrastructuur (wegen en spoorwegen). Ringslangen kunnen ook aanwezig zijn in een bebouwde omgeving en in het agrarisch gebied (Ravon, z.d.o). Verder zijn broeihopen, zoals een composthoop aanwezig.
3
Artikel 3.10 lid 1
Er kan een beschermde functie v oor de heikikker aanw ezig zijn (zie Tabel 2, derde kolom). Het beschadigen of v ernietigen v an een beschermde indiv iduen gedood. Ook dit is niet toegestaan. Er kan een beschermde functie v oor de ringslang aanw ezig zijn (zie Tabel 2, v ierde kolom). Het beschadigen of v ernietigen v an een beschermde functie is niet toegestaan. Ook w orden mogelijk indiv iduen gedood. Ook dit is niet toegestaan.
Artikel 1.11
Rugstreeppad
toegestaan.
functie is niet toegestaan. Ook w orden mogelijk
en/of
¹ a = bescher m de functi e aanwezi g, m = bescher md e functi e mogeli j k aanwezi g (inclusi ef vesti gi ng) ² N = nestpl a a ts, z = zomer ver bli j fpl a ats, , w = winter ver bl ij fpl aa ts, vm = vesti gi ng mogeli jk , v = voortpl a nti ngs bi otoop. ³ Zoals omschrev en in paragraaf 2.2. ⁴ De beschermingsregimes zijn toegelicht in Bijlage 1.
Quicksc an
Wet natuurb es c h er mi n g.
Wij brengen
ecologis c h e
risico’s
in kaart en adviser en
over het voorkom en
van wetsov ertr edi ng .
11
Strategie zorgplicht: Om inv ulling te gev en aan de zorgplicht w ordt de v olgende strategie gev olgd: 1. In eerste instantie w orden alle v aste rust- of v erblijfplaatsen w aar mogelijk gespaard
of w orden de w erkzaamheden v erricht buiten de v erstoringsafstand v an de betreffende soorten. 2. Indien dit niet mogelijk is, v inden de w erkzaamheden plaats buiten de kw etsbare
perioden v oor de betreffende soorten. In paragraaf 4.3 w orden specifieke maatregelen genoemd die nadelige gev olgen op planten en/of dieren in het projectgebied kunnen v oorkomen of beperken.
De v olgende boomsoorten komen onder
De
andere v oor op en rond het terrein:
onder andere v oor op en rond het ter-
• • •
v olgende
struiksoorten
komen
rein: schietwilg gewone es zwarte els
• • •
gewone vlier spaanse aak hazelaar
Figuur 4: kaar t met het proj ec tg ebi e d , geschi k te biotop en en releva n te waar ne m i ng e n. De v olgende kruidachtige planten 3.3 Zorgplicht
De v olgende grassen zijn w aarge-
komen onder andere v oor op en rond het nomen op de w erklocaties:
In de Wet natuurbescherming is een zorgplicht opgenomen (zie Bijlage 1). Uit de zorgplicht v olgt dat nadelige gev olgen v oor flora of fauna v oorkomen w ordt of dat noodzakelijke maatregelen getroffen w orden. De v olgende diersoorten kunnen onder andere aanw ezig zijn en zijn relev ant om rekening mee te houden bij de v oorgenomen ontw ikkeling: gew one pad, gew one bosspitsmuis, rosse w oelmuis, dw ergspitsmuis, huisspitsmuis, w oelrat, egel, haas, konijn, bruine kikker, bastaardkikker, meerkikker en kleine w atersalamander. In 4.3.3 zijn maatregelen opgenomen om inv ulling te gev en aan de zorgplicht.
Quicksc an
Wet natuurb es c h er mi n g.
Wij brengen
terrein:
• • •
ecologis c h e
geel nagelkruid
• •
engels raaigras riet
grote brandnetel ridderzuring
risico’s
in kaart en adviser en
over het voorkom en
van wetsov ertr edi ng .
12
4. CONCL USIE & AANBEV EL ING EN
Hoofdvraag
Algemene opmerking:
Zijn de v oorgenomen w erkzaamheden in strijd met de soort- of gebiedsbescherming uit de Wet
Hiernaast is de conclusie w eergegev en. V oor de v olledigheid én om een v erkeerde interpretatie
natuurbescherming (Wnb) of prov inciaal beleid (NNN)? En w elke v erv olgstappen dienen genomen te
te v oorkomen, dient het gehele rapport gelezen te w orden. Zo geeft hoofdstuk 1 belangrijke
w orden v oor met de uitv oering gestart kan w orden?
informatie ov er de opzet en afbakening v an het onderzoek. In hoofdstuk 2 w ordt informatie gegev en ov er de begrenzing v an het projectgebied en w elke w erkzaamheden getoetst zijn. Hoofd-
4.1 Conclusie
stuk 3 geeft nadere informatie ov er de aanw ezigheid v an soorten en gebieden. Ook de bijlagen
De concl u si e geeft antwoo rd op de hoofdvra a g.
zijn onlosmakelijk met de inhoud v erbonden, met name Bijlage 8.
Ja, de v oorgenomen w erkzaamheden zijn mogelijk in strijd met de Wet natuurbescherming, omdat de v olgende beschermde soorten mogelijk aanw ezig zijn in het projectgebied: heikikker, ringslang, rugstreeppad en v ogels zonder jaarrond beschermd nest. Effecten op beschermde gebieden zijn ook mogelijk. In paragraaf 4.2 en 4.3 w orden de v erv olgstappen en/of maatregelen benoemd.
• •
Er is v erv olgonderzoek nodig naar beschermde gebieden. Er dient een aeriuscalculatie uitgev oerd te w orden om effecten op het dichtstbijzijnde PA S-gebied ‘Biesbosch’ te toetsen. Er kan een broedv ogelinspectie benodigd zijn (zie paragraaf 4.3.2).
4.2 Vervolgonderzoek V oor alle soorten w aarv oor de Wet Natuurbescherming en/of het natuurbeleid v an de prov incie
4.3 Maatregel en
(mogelijk) w ordt ov ertreden, w orden hieronder de v erv olgstappen beschrev en.
Hieron d e r volgen te nemen maatre g el e n om overtre di n g van wetsa rti kel e n te voorko m e n tijdens de uitvoe ri n g van werkzaamheden. De maatregelen zijn gesplitst in:
•
4.2.1 Vervolgonderzoek is nodig voor de volgende soorten/gebieden Rugstreeppad: zie Tabel 2 v oor de functies. Winterv erblijfplaatsen zijn redelijkerw ijs niet te onderzoeken. Onderzoek naar de v oortplantingfunctie kan indicatief zijn v oor andere v erblijfplaatsfunc-
• • •
4.3.1 Algemene
maatregel e n
4.3.2 Maatre gel e n besche rm d e soort e n (artikel e n 3.1, 3.5 en 3.10) 4.3.3 Zorgpli ch t m a a t re g el e n
(artikel
1.11).
ties, omdat zomer- en w interv erblijv en v rijw el altijd in de buurt v an het v oortplantingsw ater aan-
•
w ezig zijn. Onderzoek naar landbiotoop v ereist een grotere onderzoeksinspanning en is ov erbodig
4.3.1 Algem e n e maatr e ge l e n
indien v oortplanting reeds is aangetoond. Dit onderzoek kan globaal plaatsv inden door middel v an
V erricht geen w erkzaamheden v oordat de nadere onderzoeken zijn afgerond, maatregelen zijn geno-
drie v eldbezoeken in de periode half april t/m eind juli, w aar er geluisterd w ordt naar roepende
men en/of (indien aan de orde) ontheffing of v ergunning is v erkregen. Of treed v oorafgaand aan de
exemplaren (BIJ12, 2017).
w erkzaamheden in ov erleg met een deskundig ecoloog ov er w elke w erkzaamheden w el mogelijk zijn.
Heikikker: zie Tabel 2 v oor de functies. Onderzoek naar de v oortplantingsfunctie kan indicatief
A fw ijkingen dienen altijd schriftelijk v astgelegd te w orden om aantoonbaar v olgens de w et te w erken
zijn v oor andere v erblijfplaatsfuncties. Dit onderzoek kan plaatsv inden met drie v eldbezoeken in
(omgekeerde bew ijslast). Zie ook paragraaf 4.4.
de periode eind februari tot begin april, w aarbij er w ordt geluisterd naar roepende exemplaren en w ordt gezocht naar kikkerdril en larv en. De heikikker is slechts een korte periode actief in het
•
v oortplantingsseizoen. Ringslang: zie Tabel 2 v oor de functies. Dit onderzoek dient plaats te v inden door in oktober of maart met één v eldbezoek te zoeken naar eierschalen en/of door drie v eldbezoeken in de periode juni-juli w aarbij er gezocht w ordt naar zonnende v rouw tjes bij potentiële eierafzetplaatsen (Netw erk Groene Bureau’s, 2017). Quicksc an
Wet natuurb es c h er mi n g.
Wij brengen
ecologis c h e
risico’s
in kaart en adviser en
over het voorkom en
van wetsov ertr edi ng .
13
4.3.2 Maatr e g el e n voor besc he r m d e soor t e n 4.3.3 Zor gplichtmaatregelen
Hieronder w orden per soort(groep) de maatregelen benoemd:
Hieronder w orden per soort(groep) de maatregelen benoemd: Broedvogels algemeen V oorkom v erstoring v an v estigende of broedende v ogels. V erstoring kan enkel plaatsv inden als er daad-
Zoogdieren
w erkelijk broedgev allen aanw ezig zijn op of rond de projectlocatie. De v olgende soorten w orden op of
De v olgende maatregelen zijn essentieel om rekening te houden met flora en fauna:
rond de projectlocatie v erw acht: torenv alk, kauw , holenduif, w ilde eend, krakeend, meerkoet, w aterhoen, houtduif, merel, zanglijster, tjiftjaf, w interkoning, roodborst, zw artkop, braamsluiper, tuinfluiter, v ink, groenling en putter. De meeste v ogels broeden tussen half maart en half augustus. Echter, alle
• •
broedende v ogels zijn te allen tijde beschermd. Duiv en kunnen v rijw el het gehele jaar broeden en daar
Kunstmatige v erlichting w erkt v erstorend op zoogdieren en andere fauna. Werk niet tussen zonsondergang en zonsopkomst. V oorkom of beperk daarnaast de toepassing v an kunstlicht en de v erstrooiing v an licht buiten de projectlocatie. V oorkom ook het direct schijnen op w ateropperv lakken of groenelementen, zoals
dient rekening mee gehouden te w orden. Ten tijde v an het v eldbezoek w aren er geen broedende v ogels
bosschages en ruigtes.
aanw ezig. V estiging is gezien de tijd v an het jaar niet te v erw achten tot en met half februari. V erricht de
Indien deze maatregelen niet mogelijk zijn, dient een nadere effectbeoordeling plaats te v inden op zoog-
w erkzaamheden buiten de broedperiode of laat v oorafgaande aan de w erkzaamheden een broedv oge-
dieren (zoals v leermuizen en marters) en amfibieën.
linspectie uitv oeren door een ecoloog. A m fibieën Witte kwikstaart en zwarte roodstaart
In het projectgebied kunnen soorten v oorkomen zoals bruine kikker, bastaardkikker, meerkikker, ge-
V ogelsoorten zoals w itte kw ikstaart en zw arte roodstaart zijn v aak aanw ezig rond bouw terreinen en
w one pad en kleine w atersalamander. De v olgende maatregelen zijn nodig om rekening te houden met
broeden in hopen afv al of bouw materiaal. V oorkom v estiging v an deze soorten door in de broedperiode
deze soorten:
(globaal v an 1 maart t/m 31 augustus) bouw materiaal, hopen houtafv al of stenen direct te v erw ijderen uit het projectgebied.
Rugstreeppad en heikikker V oorkom vestiging v an rugstreeppad in v oortplantingsbiotoop door in de periode april-september on-
• • •
Spaar rust- en schuilplekken, zoals takkenhopen, boomstammetjes, losliggende stenen en/of boomstronkel met holtes. V erplaats indiv iduen die aanw ezig zijn binnen het w erkterrein naar een v ergelijkbare, v eilige plek buiten de inv loedssfeer v an de w erkzaamheden. Werk bij v oorkeur in september of oktober in de oev er of w atergang. Werk bij v oorkeur niet in de
diepe w ateren (regenplassen, bandensporen) direct te dempen of leeg te pompen. V oorkom vestiging
oev er of het w ater bij temperaturen beneden de 10 graden. Neem contact op met een ecoloog om
v an rugstreeppad in zomer- en ov erw interingsbiotoop door in de periode september-nov ember hopen
negatiev e effecten te v oorkomen als niet aan (één v an) beide maatregelen v oldaan kan w orden.
v ergraafbaar zand, bouw materiaal, hopen houtafv al of stenen direct te v erw ijderen uit het projectgebied. Indien het niet mogelijk is om aan (één v an) de maatregelen te v oldoen, dan dient nader onderzoek
Grondgebonden zoogdieren
v erricht te w orden, zie 4.2.1.
In het projectgebied kunnen soorten v oorkomen zoals gew one bosspitsmuis, rosse w oelmuis, dw ergspitsmuis, huisspitsmuis, w oelrat, egel, haas en/of konijn. De v olgende maatregelen zijn nodig om
Op de projectlocatie w ordt voortplanting v an de rugstreeppad en heikkiker v ermoed. A lle w erkzaamheden dienen daarom na het soortgericht onderzoek én na 1 oktober uitgev oerd te w orden. Of er w ordt in ov erleg met een ecoloog gezorgd dat er v oldoende maatregelen w orden genomen om schade aan
rekening te houden met deze soorten:
• •
Spaar rust- en schuilplekken, zoals holen (muizensoorten, egel en konijn) en legers (haas). Zorg dat er v oldoende dekking v an bosschages aanw ezig blijft v oor de egel en div erse muizensoorten. Plant bij v oorkeur nieuw e beplanting aan, v oordat de oude v erw ijderd w ordt.
deze soorten te v oorkomen.
Quicksc an
Wet natuurb es c h er mi n g.
Wij brengen
ecologis c h e
risico’s
in kaart en adviser en
over het voorkom en
van wetsov ertr edi ng .
14
•
Ondanks zorgv uldig handelen is v erstoring v an v ooral fauna niet altijd te v ermijden. Indien er v erstoring plaatsv indt, dient er een goede v luchtroute beschikbaar te zijn. Dit geldt in het bijzonder
4.4 Wat te doen bij een wijziging van de ontwikkeling of bij het afwijken van het advies?
v oor v ogels en grondgebonden zoogdieren (muizen, egels) om v erkeersslachtoffers te v oorkomen.
gev ing. Wij zijn hierbij uitgegaan v an de geplande ontw ikkeling zoals aangelev erd door de opdrachtgev er.
Werk v anaf één zijde en bij v oorkeur v an een drukke locatie , zoals een w oonw ijk naar een rustige
Indien de geplande ontw ikkeling w ijzigt, bijv oorbeeld doordat het projectgebied groter w ordt of de w erk-
locatie, zoals het buitengebied. Werk ook op een langzaam tempo.
zaamheden v eranderen, dan is de kans aanw ezig dat ook het v oorliggende adv ies w ijzigt. Neem in dat
De adv iezen in deze ecologische quickscan zijn opgesteld om te w erken v olgens de geldende natuurw et -
gev al contact op met een ecoloog om te onderzoeken of er passende maatregelen zijn w aarbij conform de geldende natuurw etgev ing kan w orden gew erkt.
Algemene waterfauna In het projectgebied kunnen algemene amfibieën en v issen v oorkomen, zoals kleine w atersalamander, gew one pad, bruine kikker, bastaardkikker, tiendoornige stekelbaars, zeelt en/of kleine modderkruiper.
Ook kan het zijn dat w ij maatregelen of v erv olgstappen adv iseren die niet goed in te passen zijn in de
Ook w aterfauna zoals grote spinnende w atertor, tuimelaar (Cybister lateralimarginalis), zw anenmossel
planning of uitv oering. A fw ijken v an het plan of adv ies is sommige gev allen mogelijk, maar altijd onder
en/of poelslak kunnen aanw ezig zijn.
begeleiding v an een deskundig ecoloog. Het is mogelijk dat in een v erv olgtraject beschermde planten uitgestoken moeten w orden of beschermde dieren gev angen moeten w orden. Hierv oor is een onthef-
De volgen d e maatre g el e n zijn nodig om scha d e aan individu e n of populati e s te voorko m en :
•
fing benodigd en dit dient daarom altijd onder begeleiding plaats te v inden v an een ecologisch deskun-
Bij het droogleggen v an sloten dient erv oor gezorgd te w orden dat geen v issen, amfibieën en
dig persoon met kennis v an de betreffende soorten.
andere w aterfauna achterblijv en. Dit kan door deze soorten w eg te v angen en in een naburige
•
w atergang uit te zetten. Dit dient altijd te gebeuren altijd onder begeleiding v an een ecoloog.
Indien er beschermde soorten w orden aangetroffen die niet in deze quickscan benoemd zijn, dient
Werkzaamheden in de w atergangen dienen zov eel als mogelijk uitgev oerd te w orden in de maan-
direct contact opgenomen te w orden met een ecoloog om te bepalen hoe gehandeld dient te w orden.
den september-oktober. Dit is na de v oortplantingsperiode en v óór de w interrust v an v issen en amfibieën. Bov endien hebben in deze periode v rijw el alle w ater- en oev erplanten zaad gezet. V oor v issen geldt: w erk v an een dood einde v an een w atergang naar een v erbinding. Werkzaamheden in w atergangen tijdens de periode nov ember- maart kunnen enkel plaatsv inden als zow el de w aterals de luchttemperatuur bov en de 10 graden is. Bij koudere temperaturen enkel na beoordeling
•
v an een ecoloog v anw ege de w interrust. Spaar bij het maaien v an w ater- en oev erv egetatie of het baggeren v an de sloot delen v an de v egetatie én de w aterbodem (minimaal 25%, bij v oorkeur 50%), door het w erkgebied gefaseerd te schonen. Zo blijft de leefgebiedfunctie v an relev ante soorten behouden en kunnen v issen en amfibieën v luchten. Zet natuurv riendelijk materieel in of gebruik een andere sparende techniek.
Quicksc an
Wet natuurb es c h er mi n g.
Wij brengen
ecologis c h e
risico’s
in kaart en adviser en
over het voorkom en
van wetsov ertr edi ng .
15
4.5 Bovenwettelijke maatregelen (niet verplicht, wel wenselijk) Deze ecologische quickscan is opgesteld om aan de w ettelijke eisen uit de Wet natuurbescherming te v oldoen. In het rapport w ordt dus geen rekening gehouden met aanw ezige natuurw aarden die niet w ettelijk beschermd zijn. M aar ook niet beschermde natuurw aarden zijn w aardev ol om te behouden. Daarnaast zijn er v aak ecologische of landschappelijke kansen aanw ezig die eenv oudig te realiseren zijn. Wij v inden het belangrijk om ook niet beschermde natuurw aarden en mogelijke ecologische kansen te benoemen.
Quickscan Wet natuurbesch erming. Wij brengen ecologische risico’s in kaart en adviseren over het voorkomen van wetsovert reding.
16
BRONVERMELDI NG Boeken • •
Chinery, M. (2010). Nieuwe insecten gids (5e druk). Utrecht:
•
Dijkstra (2018u). S chubvaren
•
Ravon (z.d.n). M uurhagedis
•
Vogelbescherming Nederland (z.d.e). Zwarte wouw
V bk M edia.
•
Dijkstra (2018v). S m alle raai
•
Ravon (z.d.o). Ringslang
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.f). Gierzwaluw
Siebel, H. & H. During (2006). Beknopte mosflora van Neder-
•
Dijkstra (2018w). S tijve wolfsm elk
•
Ravon (z.d.p). Zandhagedis
•
Vogelbescherming Nederland (z.d.g). Grote gele kwikstaart
•
Dijkstra (2018w). Wilde ridderspoor
•
Ravon (z.d.q). B eekprik
•
Vogelbescherming Nederland (z.d.h). Huismus
•
Dijkstra (2018y). Wolfskers
•
Ravon (z.d.r). E lrits
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.i). K erkuil
•
Dijkstra (2018z). Zandwolfsm elk
•
Ravon (z.d.s). Gestippelde alver
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.j). Ransuil
•
E IS K enniscentrum Insecten (2012). Nieuwe vindplaatsen van
•
Ravon (z.d.t). Grote modderkruiper
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.k). S teenuil
de strikt beschermde vermiljoenkever.
•
Ravon z.d.u). K wabaal
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.l). Oeverzwaluw
EIS Kenniscentrum Insecten (2018). Beschermde vermiljoen-
•
Rivierkreeften.be (z.d.) E uropese rivierkreeft (A stacus
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.m ). Ooievaar
astacus).
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.n). Roek
land en België Utrecht: KNNV Uitgeverij.
Internetpagina’s, online docum enten en apps • •
B IJ12 (2017a). Kennis d o cu m en t Gewon e dwergvl eer m ui s.
•
kever duikt op in Gelderland.
B IJ12 (2017b). Kennisd o c u m en t Huismus . B IJ12 (2017c). Kennisd o cu m en t Gierzwalu w.
•
Huijbrechts, H. (2002). Het vliegend hert - Een bureaustudie.
•
Stichting Witte mus (2018). Pagina huismuskasten.
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.o). S lechtvalk
•
B IJ12 (2017d). K ennisdocum ent Rugstreeppad B ufo calam ita.
•
IUCNredlist (2017). Tursiops truncatus.
•
RVO (2017). Natuurkalender voor broedvogels.
•
Vogelbescherming Nederland (z.d.p). Sperwer
•
BIJ12 (2017e). Kennisdocument Buizerd Buteo buteo.
•
IvL & RHB (2014-2016). P latte schijfhoren.
•
V leerm uis.net (2018). P agina bescherm ing en pagina ruige
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.q). E kster
•
B WLG (2007). Tonghaarm uts.
•
Ministerie van Economische Zaken (2017). Effectenindicator.
•
Vogelbescherming Nederland (z.d.r). Eidereend
•
Cuppen, J.G.M . & K oese, B (2005). De gestreepte water-
•
M inisterie van E conom ische Zaken (2015). E cologie bataafse
•
dwergvleermuis. Vlinderstichting (z.d.a). Beekrombout
•
Vogelbescherming Nederland (z.d.s). Brilduiker
stroommossel.
•
V linderstichting (z.d.b). Gevlekte glanslibel
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.t). Draaihals
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (2018).
•
V linderstichting (z.d.c). Gevlekte witsnuitlibel
•
Vogelbescherming Nederland (z.d.u). Ruigpootuil
PAS-gebieden.
•
V linderstichting (z.d.d). Groene glazenm aker
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.v). Tapuit
NDFF-ecogrid (2017). Uitvoerportaal van de Nationale Data-
•
V linderstichting (z.d.e). K em pense heidelibel
•
Vogelbescherming Nederland (z.d.w). Zwarte specht
bank Flora en Fauna.
•
Vlinderstichting (z.d.f). Noordse winterjuffer
•
Vogelbescherming Nederland (z.d.1). Turkse tortel.
Dijkstra (2018d). Brede wolfsmelk
•
Netwerk Groene Bureaus (2017). Vleermuisprotocol 2017.
•
Vlinderstichting (z.d.g). Rivierrombout
•
Dijkstra (2018e). Dreps
•
Ottburg, F.G.W.A . & Roessink, I. (2012). E uropese rivierkreeft-
•
Vlinderstichting (z.d.h). Sierlijke witsnuitlibel
• •
Vogelbescherming Nederland (z.d.2). Merel. Vogelbescherming Nederland (z.d.3). Putter.
•
Dijkstra (2018f). Drijvende waterweegbree
en in Nederland.
•
Vlinderstichting (z.d.i). Aardbeivlinder
•
Dijkstra (2018g). E chte gam ander
Provincie Zuid-Holland (2018). Geodataviewer Natuurnetwerk
•
V linderstichting (z.d.j). B ruine eikenpage
•
Zoogdiervereniging (z.d.a). S tartpagina bever
•
Dijkstra (2018h). Glad biggenkruid
Nederland.
•
Vlinderstichting (z.d.k). Duinparelmoervlinder
•
Zoogdiervereniging (z.d.b). Startpagina boommarter
Dijkstra (2018i). Grote leeuwenklauw
•
Ravon (z.d.a). A lpenwatersalam ander.
•
Vlinderstichting (z.d.l). Grote parelmoervlinder
•
Zoogdiervereniging (z.d.c). S tartpagina bunzing
•
Dijkstra (2018j). Groenknolorchis
•
Ravon (z.d.b). B oom kikker.
•
Vlinderstichting (z.d.m). Grote vos
•
Zoogdiervereniging (z.d.d). S tartpagina das
•
Dijkstra (2018k). Groot spiegelklokje
•
Ravon (z.d.c). Heikikker.
•
Vlinderstichting (z.d.n). Grote weerschijnvlinder
•
Zoogdiervereniging (z.d.e). Startpagina eekhoorn
•
Dijkstra (2018l). Karthuizer anjer
•
Ravon (z.d.d). K am salam ander
•
V linderstichting (z.d.o). Iepenpage
•
Zoogdiervereniging (z.d.f). Startpagina gewone zeehond
Dijkstra (2018m ). K leine wolfsm elk
•
Ravon (z.d.e) K noflookpad
•
Vlinderstichting (z.d.p). Kommavlinder
•
Zoogdiervereniging (z.d.g). Startpagina hermelijn
Dijkstra (2018n). K luwenklokje
•
Ravon (z.d.f). P oelkikker
•
V linderstichting (z.d.q). K leine ijsvogelvlinder
•
Zoogdiervereniging (z.d.h). Startpagina noordse woelmuis
Dijkstra (2018o). K nolspirea
•
Ravon (z.d.g). Rugstreeppad
•
V linderstichting (z.d.r). S leedoornpage
•
Zoogdiervereniging (z.d.i). Startpagina otter
•
Dijkstra (2018p). K orensla
•
Ravon (z.d.h). V inpootsalam ander
•
Vlinderstichting (z.d.s). Teunisbloempijlstaart
•
Zoogdiervereniging (z.d.j). Startpagina steenmarter
•
Dijkstra (2018q). Kruipendmoerasscherm
•
Ravon (z.d.i). V roedm eesterpad
•
Vlinderstichting (z.d.t). Zilveren maan
•
Zoogdiervereniging (z.d.k). Startpagina tuimelaar
Dijkstra (2018r). Muurbloem
•
Ravon (z.d.j). A dder
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.a). B oom valk
•
Zoogdiervereniging (z.d.l). Startpagina waterspitsmuis
Dijkstra (2018s). Naakte lathyrus
•
Ravon (z.d.k). Gladde slang
•
Vogelbescherming Nederland (z.d.b). Buizerd
•
Zoogdiervereniging (z.d.m ). S tartpagina wezel
Dijkstra (2018t). Ruw parelzaad
•
Ravon (z.d.l). Hazelworm
•
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.c). Havik
•
Zwaluwen.info (2018). Nestgelegenheid voor Boerenzwalu-
•
Ravon (z.d.m ). Levendbarende hagedis
•
Vogelbescherming Nederland (z.d.d). Wespendief
•
roofkever Graphoderus bilineatus in Nederland: een eerste inhaalslag. •
Dijkstra (2018a). Akkerdoornzaad
•
Dijkstra (2018b). Akkerogentroost
• •
•
• • •
• • •
• •
Dijkstra (2018c). B lauw Guichelheil
•
Quicksc an
Wet natuurb es c h er mi n g.
Wij brengen
ecologis c h e
risico’s
in kaart en adviser en
V ogelbescherm ing Nederland (z.d.4). K leine plevier
wen.
over het voorkom en
van wetsov ertr edi ng .
17
BIJLAGE 1 - WET NATUURBE SC HERMIN G Wet natuur b e sc he r m i ng
Verbodsartikel
Lid
Toelichting
3.1 Vogelrichtlijn
Lid 1
Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen.
In de Wnb zijn meerdere w etten samengev oegd. Relev ant zijn de samenv oegingen v an de Natuurbeschermingw et 1998 die ov er beschermde gebieden gaat, de
Lid 2
Bosw et die ov er bescherming v an houtopstanden gaat en de Flora- en faunaw et
Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen.
die ov er de bescherming v an soorten gaat. A l deze regels zijn al dan niet aangepast ov ergenomen in de Wnb. Wij toetsen een ingreep in een ecologische quickscan
Lid 3
Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben.
aan de Wnb en daardoor aan w at eerst drie w etten w aren. Hiernaast w ordt een
Lid 4
Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen.
Lid 5
Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort.
Lid 1
Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn,
korte samenv atting w eergegev en v an w aar w ij aan toetsen. Soor tbescherming De Wet natuurbescherming kent drie algemene beschermingsregimes w aar-
3.5 Habitatrichtlijn
bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied
in de v oorschriften v an de V ogelrichtlijn, Habitatrichtlijn en tw ee v erdragen
opzettelijk te doden of te vangen.
(Bern en Bonn) zijn geïmplementeerd. A anv ullende v oorschriften zijn gesteld v oor de dier- en plantensoorten die niet onder die specifieke v oorschriften v allen, maar w el bescherming behoev en, dat zijn de andere soorten. In de Wet natuurbescherming zijn de beschermingsregimes in drie aparte paragrafen neer-
Lid 2
Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren.
Lid 3
Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen.
Lid 4
Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen
gelegd. Per beschermingsregime is bepaald w elke v erboden er gelden en onder w elke v oorw aarden ontheffing of v rijstelling kan w orden v erleend door het bev oegd gezag. In de onderstaande tabel is w eergegev en op w elke beschermingsre-
of te vernielen.
gimes w elke v erboden v an toepassing zijn. Lid 5
Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.
Artikel 3.10 andere
Lid 1
soorten
Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet: a: opzettelijk te doden of te vangen; b: de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, c: vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.
De bron v an de w et is hier te v inden: https://zoek.officiele beken dmaki nge n.nl /stb -2 016 -34. htm l
Quicksc an
Wet natuurb es c h er mi n g.
Wij brengen
ecologis c h e
risico’s
in kaart en adviser en
over het voorkom en
van wetsov ertr edi ng .
18
*Het v erbod v an het v ernietigen of w egnemen v an nesten geldt alleen tijdens het broedseizoen v an de
Besch er m d e
soorten die elk jaar een nieuw nest maken. De soorten die jaarlijks terug komen op het zelfde nest zijn
In Europa is een netw erk v an beschermde gebieden opgezet. Dit zijn de zogenoemde Natura 2000-
gebi e d e n
jaarrond beschermd. Specifiek gaat dit om v ogels v an categorie 1t/m 4 en de nesten v an soorten in
gebieden. Deze gebieden zijn in de Wnb zw aar beschermd. V olgens de Wnb is het v olgens artikel 2.7 lid 2
categorie 5 als er onv oldoende alternatiev en zijn.
v erboden zonder v ergunning projecten te realiseren of andere handelingen te v errichten die gelet op de
Nesten die, behalv e gedurende het broedseizoen als nest, buiten het broedseizoen in gebruik zijn als
instandhoudingsdoelstellingen v oor een Natura 2000-gebied de kw aliteit v an de natuurlijke habitats of
v aste rust- en v erblijfplaats.
de habitats v an soorten in dat gebied kunnen v erslechteren of een significant v erstorend effect kunnen
Nesten v an koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honk-
hebben op de soorten w aarv oor dat gebied is aangew ezen.
v ast zijn of afhankelijk v an bebouw ing of biotoop. De (fysieke) v oorw aarden v oor de nestplaats zijn v aak
Dit geld ook v oor projecten die fysiek buiten het Natura 2000-gebied gelegen zijn maar w el een effect
zeer specifiek en limitatief beschikbaar.
kunnen hebben op het gebied (externe w erking).
Nesten v an v ogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkv ast zijn of afhankelijk v an bebouw ing. De (fysieke) v oorw aarden v oor de nestplaats zijn
Natuur n e tw e r k
v aak zeer specifiek en limitatief beschikbaar.
Het Natuurnetw erk Nederland is het Nederlands netw erk v an bestaande en nieuw aan te leggen
V ogels die jaar in jaar uit gebruik maken v an hetzelfde nest en die zelf niet of nauw elijks in staat zijn een
natuurgebieden. In de w et heet dit de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Het netw erk moet natuurge-
nest te bouw en.
bieden beter v erbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied.
Neder l a nd
(NN N)
Nesten v an v ogels die w elisw aar v aak terugkeren naar de plaats w aar zij het jaar daarv oor hebben gebroed of de directe omgev ing daarv an, maar die w el ov er v oldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats v erloren is gegaan, zich elders te v estigen.
De soorten die beschermd zijn staan in bijlage 2 w eergegev en, hierbij w ordt ook aangegev en w elke v ogels onder de categorieën v allen. Elke prov incie heeft de mogelijkheid soorten die onder de andere soorten v allen v rij te stellen. De vrijgestelde soorten staan in bijlage 3 weergegeven.
In het Natuurn e t w e rk Nede rl an d liggen:
• • • • •
bestaande natuurgebieden, w aaronder de 20 Nationale Parken; gebieden w aar nieuw e natuur aangelegd w ordt; landbouw gebieden, beheerd v olgens agrarisch natuurbeheer; ruim 6 miljoen hectare grote w ateren: meren, riv ieren, de kustzone v an de Noordzee en de Waddenzee; alle Natura 2000-gebieden.
Zor gplicht In de Wet natuurbescherming is een zorgplicht opgenomen:
V anaf 2014 zijn de prov incies v erantw oordelijk v oor het Natuurnetw erk Nederland. De ligging en
Artikel 1.11, lid 1: Een ieder neemt v oldoende zorg in acht v oor Natura 2000-gebiede n, bijzondere
bescherming v an de NNN is v astgelegd in de prov inciale Structuurv isie, w elke door de gemeentes w ordt
nationale natuurgebieden en v oor in het w ild lev ende dieren en planten en hun directe leefomgev ing. Artikel 1.11, lid 2: De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk gev al in dat een ieder die w eet of redelijkerw ijs kan v ermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gev olgen kunnen w orden v eroorzaakt v oor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of v oor in het w ild lev ende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterw ege laat, dan w el, b. indien dat achterw ege laten redelijkerw ijs niet kan w orden gev ergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gev olgen te v oorkomen, of c. v oor zov erdie gev olgen niet kunnen w orden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt.
Quicksc an
Wet natuurb es c h er mi n g.
Wij brengen
ecologis c h e
risico’s
in kaart en adviser en
over het voorkom en
van wetsov ertr edi ng .
19
Natuur w a a r de n
buite n het Natuur n e tw e r k
Neder l a nd
Ook buiten het NNN zijn grote natuurw aarden aanw ezig. Behoud, herstel en v erdere ontw ikkeling v an deze natuurw aarden dragen substantieel bij aan de biodiv ersiteit. Aanvull e n d wordt ingezet op de volgen d e opgave n: het realiseren v an een natuurmantel in de v orm v an een groenblauw e dooradering rondom de natuurkernen in het NNN. Deze mantel w ordt de ‘Strategische reserv ering natuur’ genoemd. het in stand houden v an de belangrijke leefgebieden v oor w eidev ogels in blijv end agrarisch gebied door agrarisch natuurbeheer. Weidev ogelgebieden w orden gerekend tot categorie 2 in het handelingskader ruimtelijke kw aliteit. Deze gebieden w orden ‘Belangrijke w eidev ogelgebieden’ genoemd. Besch er m d e
houto ps ta nd e n
In de Wnb is het conform artikel 4.2 v erboden houtopstanden te kappen buiten de bebouw de kom houtopstanden grenzen zonder hier v ooraf een melding v an te maken aan het bev oegd gezag.
Deze regel geldt niet voor: a. houtopstanden binnen de bij besluit v an de gemeenteraad v astgestelde grenzen v an de bebouw de kom; b. houtopstanden op erv en of in tuinen; c. fruitbomen en w indschermen om boomgaarden; d. naaldbomen, kennelijk bedoeld om te dienen als kerstbomen, indien niet ouder dan tw intig jaar; e. kw eekgoed; f. uit populieren of w ilgen bestaande: 1°. w egbeplantingen; 2°. beplantingen langs w aterw egen, en12 3°. eenrijige beplantingen langs landbouw gronden; g. het dunnen v an een houtopstand; h. uit populieren, w ilgen, essen of elzen bestaande beplantingen die kennelijk zijn bedoeld v oor de productie v an houtige biomassa, indien zij: 1°. ten minste eens per tien jaar w orden geoogst; 2°. bestaan uit minstens tienduizend stov en per hectare per beplantingseenheid, zijnde een aaneengesloten beplanting die niet w ordt doorsneden door onbeplante stroken breder dan tw ee meter, en 3°. zijn aangelegd na 1 januari 2013.
Quickscan Wet natuurbesch erming. Wij brengen ecologische risico’s in kaart en adviseren over het voorkomen van wetsovert reding.
20
BIJLAGE 2 - BESCHER MDE SOORT EN
Nederlandse naam
Bescherming
Nederlandse naam
Bescherming
steenuil
Categ orie 1
eidereend
Categ orie 5
g ierzwaluw
Categ orie 2
ekster
Categ orie 5
huismus
Categ orie 2
gekraagde roodstaart
Categ orie 5
roek
Categ orie 2
g lanskop
Categ orie 5
g rote g ele kwikstaart
Categ orie 3
g rauwe vlieg envang er
Categ orie 5
kerkuil
Categ orie 3
g roene specht
Categ orie 5
Dit zijn alle v an nature in Nederland in het w ild lev ende v ogels v an soorten in
oehoe
Categ orie 3
ijsvog el
Categ orie 5
artikel 1 v an de V ogelrichtlijn. Deze w orden hieronder niet allemaal specifiek be-
ooievaar
Categ orie 3
kleine bonte specht
Categ orie 5
slechtvalk
Categ orie 3
kleine vlieg envanger
Categ orie 5
boomvalk
Categ orie 4
koolmees
Categ orie 5
buizerd
Categ orie 4
kortsnavelboomkruiper
Categ orie 5
havik
Categ orie 4
oeverzwaluw
Categ orie 5
ransuil
Categ orie 4
pimpelmees
Categ orie 5
sperwer
Categ orie 4
raaf
Categ orie 5
wespendief
Categ orie 4
ruig pootuil
Categ orie 5
zwarte wouw
Categ orie 4
spreeuw
Categ orie 5
blauwe reig er
Categ orie 5
tapuit
Categ orie 5
boerenzwaluw
Categ orie 5
torenvalk
Categ orie 5
bonte vlieg envanger
Categ orie 5
zeearend
Categ orie 5
boomklever
Categ orie 5
zwarte kraai
Categ orie 5