Bijlage 1 Warmteprogramma Molenlanden 2025
Tekst van het document
Daardoor zijn er meerdere nodig, wat minder efficiënt is. Sommige mensen vinden de luchtstroom minder prettig. Niet onze eerste keuze, maar wél jouw eigen keus als woningeigenaar. • Pelle kachel Afhankelijk van de herkomst van de pellets is deze oplossing meer of minder duurzaam. Het grootste nadeel is de uitstoot van fijnstof. Daarom raden wij deze optie af. • Waterstof Een interessante ontwikkeling, maar nu nog beperkt beschikbaar en vooral bedoeld voor industrie en transport. Voor woningen is het voorlopig geen praktische oplossing. • Elektrische boiler Neemt weinig ruimte in, maar vraagt veel stroom en is minder efficiënt. Liever adviseren we een (hybride) warmtepomp. Samen verduurzamen: slim én gezellig Wat inwoners zeiden: Denk in clusters, deel kennis en werk samen met de buren. Wat wij zeggen: Dat juichen we toe! Samen verduurzamen maakt het niet alleen 67 makkelijker, maar vaak ook voordeliger en leuker. De gemeente denkt hier graag in mee. Neem gerust contact met ons op als je plannen hebt met je buurt of straat. Laat je adviseren door een vakman Wat inwoners zeiden: Vraag een betrouwbare vakman om advies. Wat wij zeggen: Dat is altijd een goed idee. Zorg dat je plannen kloppen én passen bij jouw woning. Kom je er niet uit? Ook onze energiecoaches helpen je gratis op weg. Of doe een snel belletje naar het regionaal Energieloket.
Advies aan de gemeente Bij advies aan de gemeente kwamen de onderstaande thema’s aan bod. Maak plannen die duidelijk en betrouwbaar zijn Wat we hoorden: Inwoners gaven aan dat plannen helder en betrouwbaar moeten zijn. Ze vroegen om oplossingen die passen bij hun woning én hun portemonnee. Ook werd stabiliteit op het elektriciteitsnet genoemd. Wat we ermee doen: We snappen hoe belangrijk duidelijke en haalbare plannen zijn. Daarom blijven we werken aan oplossingen die logisch zijn, helder worden uitgelegd en lang meegaan. Waar het kan, maken we die plannen samen met bewoners en ondernemers. Zo sluiten ze goed aan bij wat er nodig is in jouw dorp, wijk of op het bedrijventerrein. Maak plannen die passen bij bewoners Wat we hoorden: Inwoners vroegen ons om hen vroeg te betrekken, in gesprek te blijven en hulp te bieden. Ook kwam het idee voor een subsidie voor kleine projecten. Wat we ermee doen: We geloven dat de warmtetransitie alleen kan slagen als we het samen doen. Daarom blijven we dorpsgericht werken: met bewoners maken we plannen die passen bij het dorp en zetten we samen stappen richting aardgasvrij wonen. Heb je ideeën of wil je meedenken? Neem gerust contact met ons op. Kies voor natuurlijke en lokale producten Wat we hoorden: Er kwam een suggestie om natuurlijke, lokale producten te gebruiken, bijvoorbeeld voor isolatie.
Wat we ermee doen: Natuurlijke materialen zijn vaak beter voor het milieu. Ze kunnen CO₂ opnemen en zorgen soms voor een gezonder binnenklimaat. Hoewel ze iets duurder kunnen zijn, is er vaak extra subsidie voor beschikbaar. We blijven deze materialen onder de aandacht brengen waar ze passen. Laat zien wat er al mogelijk is, en kom in actie 68 Wat we hoorden: Inwoners willen weten welke hulp of regelingen er zijn en riepen op tot actiegerichte communicatie. Wat we ermee doen: We zorgen ervoor dat onze regelingen en diensten beter vindbaar en overzichtelijk zijn. Denk aan subsidies, advies of hulp bij energiebesparing. Zo willen we het makkelijker maken om in actie te komen. Onderzoek verschillende warmteoplossingen Wat we hoorden: Er werd gevraagd om goed te kijken naar verschillende manieren om te verwarmen zonder aardgas. Wat we ermee doen: We hebben verschillende oplossingen onderzocht. Sommige, zoals efficiëntere houtkachels, blijken in de praktijk toch minder duurzaam. Andere, zoals warmtenetten, houden we als optie open – maar alleen als ze betaalbaar en eerlijk zijn. Ook kijken we op bepaalde plekken naar mogelijkheden voor middelgrote windmolens. Geen grote windturbines, maar wel meer lokale energie. Samen zorgen we voor oplossingen die passen bij Molenlanden.
Warmtenet: kans of niet? Wat we hoorden: Sommige inwoners zijn positief over een warmtenet, anderen juist kritisch. Wat we ermee doen: We begrijpen die verdeeldheid. Een warmtenet kan slim zijn – zeker als de restwarmte gebruikt of warmte uit bijvoorbeeld een rivier. Het is zuiniger met ruimte in huis en vraagt minder van het elektriciteitsnet dan veel losse warmtepompen. Tegelijk horen we ook de zorgen. In sommige delen van Nederland zijn de kosten voor warmte uit een warmtenet juist hoger. De nieuwe Wet collectieve warmte moet daar verbetering in brengen: warmtetarieven worden straks eerlijker en nieuwe warmtenetten moeten voor meer dan de helft in publieke handen zijn. De gemeente Molenlanden houdt warmtenetten als optie open – maar alleen als ze betaalbaar en passend zijn voor onze inwoners. We willen meer keuze bieden, zonder dat mensen daarvoor te veel gaan betalen. Middelgrote windmolens voor lokale energie Wat we hoorden: Voor lokale duurzame energie is wind een logische bron naast zonnepanelen. Wat we ermee doen: We hebben besloten géén grote windmolens te plaatsen in Molenlanden. Die passen niet bij ons landschap. 69 Wél bekijken we of er op sommige plekken ruimte is voor middelgrote windmolens tot 45 meter hoog. Die kunnen – net als zonnepanelen – helpen om meer lokale, duurzame energie op te wekken.
Gesprekken met dorpsinitiatieven Leden van team Duurzaamheid van de gemeente zijn in klein gezelschap in gesprek gegaan met gerelateerde dorpsinitiatieven die werken aan de warmtetransitie in hun dorp. De volgende dorpsinitiatieven zijn benaderd: - BLES2032 uit Bleskensgraaf - Energiessen uit Giessenburg - Leden van de Dorpsraad Hoornaar - Het nieuwe initiatief uit Groot Ammers gestart juni 2025 De onderstaande resultaten zijn samenvattingen van een gesprek van ongeveer 1 uur met 1 of 2 leden van het initiatief op locatie of bij het gemeentehuis. Voor het initiatief uit Groot Ammers is er korte uitleg gegeven bij vergaderingen en per telefoon navraag gedaan over deelname. In het vroege stadium van het initiatief in Groot Ammers was een gesprek van 1 uur nog niet relevant. Verzameling conclusies Bleskensgraaf, Giessenburg en Groot Ammers mogen (nog steeds) beschreven worden als startkernen in het warmteprogramma. Er is behoefte aan verbinding tussen initiatiefnemers en dorpsinitiatieven. Zo kan er van elkaar geleerd blijven worden en geeft mogelijk inspiratie voor nieuwe initiatieven. Een gezamenlijke bijeenkomst zou hiervoor een passend medium kunnen zijn voor de start van deze verbinding. Een sterk team met goede achterban is een belangrijke factor geweest voor een voortvarend dorpsinitiatief.
Een coördinator of goede organisatiestructuur kan zorgen voor stabiliteit en samenhang tussen de technische, sociale of andere aspecten van een dorpsplan. Direct contact met dorpsgenoten en inwoners in het algemeen is erg belangrijk. Vanuit Dorpsinitiatieven wordt urgentie en belang van de warmtetransitie gezien als iets wat aandacht behoeft. Direct contact met inwoners helpt hierbij, net als het geven van concrete oplossingen. Deze kunnen samen gemaakt worden. Samenwerking met de gemeente is erg belangrijk. Een goede samenwerking geeft vertrouwen en energie. Daarnaast is de gemeente ook belangrijke raadgever in de mogelijkheden en obstakels, zoals met netcongestie en bouwprojecten. Samenvatting gesprek met BLES2032 Datum 10 juli 2025 1 medewerker van de gemeente en 1 lid van dorpsinitiatief BLES2032 Gezamenlijke bijeenkomst dorpsinitiatieven Om nog meer te groeien in het werken en faciliteren van dorpsinitiatieven, zou een bijeenkomst met bestaande en potentiële nieuwe dorpsinitiatieven, stimulerend werken. Bles2032 wil hieraan meewerken, als gewenst. Zo kunnen we een nog breder draagvlak oproepen onder inwoners. Terugkoppeling op uitgangspunten in de Transitievisie Warmte 70 De uitgangspunten uit de Transitievisie Warmte van 2021 kunnen worden aangescherpt met de bewonersroute beschreven in het dorsplan 2.0 BLES2032.
Scherp ook de uitgangspunten aan met de veranderingen van de afgelopen jaren in het oog. Schaalbaarheid kan naast, leren met 1 dorp, ook betekenen, leren tussen meerdere dorpen. Dorpen kunnen van elkaar leren en gezamenlijk leren. Dus meer verbinding opzoeken en elkaar stimuleren en scherp houden. We kunnen een netwerk creëren en nog krachtiger dit in de uitgangspunten beschrijven. Voeg een proces uitgangspunt toe. Geef belangrijke aandacht aan het proces en samenwerking met inwoners en de faciliterende rol van de gemeente aan het dorp en het initiatief. Les vanuit initiatief BLES2032 Een grote les uit het initiatief van BLES2032 is de noodzaak van menselijke contact en het gesprek over verduurzaming. De meeste mensen met een huis zijn bezig met gedachten over isoleren en energie besparen. Je moet naast algemene communicatie zoals brieven, het Kontakt en de andere pers, ook het persoonlijk contact opzoeken. Het gesprek over de eigen situatie kan zorgen voor dat duwtje naar actie van bv. aanvragen van een energiecoach. Besteed aandacht aan nog beter faciliteren en intensiveren van acties. Toevoeging van ambitie en koers Beschrijf ook goed de drijfveer, de koers en ambities van de gemeente.
Waarom gaan we op deze manier aan de slag met de warmtetransitie? En welke ambities kunnen we daaraan hangen? Denk aan: we gaan met x aantal dorpen/bedrijventerreinen aan de slag met do rpsplannen en met Y resultaten. Waar wil de gemeente staan over 5 jaar? De gedeelde kaarten en cijfers moeten onderbouwing zijn van de ambitie. Terugblik BLES2032 We zijn een kleine 3 jaar bezig en zelf tevreden. Er is een goede groep mensen bij elkaar gebracht. Samenwerking met gemeente is uitstekend zowel ambtelijk als bestuurlijk. En er wordt gefaciliteerd door de gemeente. De kracht van de groep vanuit BLES2032 is sterk genoeg om de gegeven verantwoordelijkheid aan te kunnen. Het is een goed voorbeeld. Er zijn successen in alle werkgroepen, zoals het thuisbatterij onderzoek en het project over biogas. Er is een goed proces doorlopen en loopt nog steeds ondanks veranderende regelgeving. Het enthousiasme is in stand gehouden en is ook krachtig vanuit verschillende werkgroepen waarin nog steeds ontwikkelingen en voortgangen zijn. Samenvatting gesprek met Energiessen Datum: 15 juli 2025 Aanwezig: 2 leden van het initiatief en 1 medewerker van de gemeente Aanwezigen zijn in gesprek gegaan over hoe initiatief Energiessen de afgelopen 1,5 à 2 jaar ervaren heeft. Aangegeven wordt dat ze als groep moeite hadden met sturing.
Er was geen duidelijke voorzitter wat het lastig maakte om richting te geven aan de twee groepen (techniek en communicatie). Dat maakte dat er veel vergaderd werd zonder echt ‘doel’ of echte ‘voortgang’. De wisseling van buurtbegeleider was ook domper waarbij de groep eerst weer bij elkaar gebracht moest worden en gelijmd 71 moest worden en dat er een nieuw tijdpad gesteld moest worden. Inmiddels heeft de groep op basis van hun onderzoeken een concept dorpsplan klaar. Deze ronden ze de komende weken af en willen deze dan formeel overhandigen aan de gemeente. Een deel van de mensen van de initiatiefgroep vindt de opdracht daarmee klaar en mooi geweest en zal stoppen. Medewerker van de gemeente stelt de vraag of er mogelijk animo is om verder te gaan met bijvoorbeeld een concrete actie. Als er teruggekeken wordt op het doorlopen traject is een nauwere samenwerking met de gemeente een gemiste kans. Dit hebben ze zelf ook niet georganiseerd en als gemeente hebben we dit niet genoeg aangeboden. De groep is lang zoekend geweest van wat voor plan ze nu maakten en voor wie. Gekozen is om een plan voor de gemeente te maken en daarmee ook de vervolgstappen mede onder initiatief van de gemeente te leggen. Techniek: er is ook gesproken over techniek. Zo werd bijvoorbeeld aangegeven dat het zonde is als de aardgasleidingen niet meer gebruikt zouden worden terwijl er toch een goed net ligt.
In het verlengde daarvan werd groen gas genoemd als alternatieve energ iebron voor verwarming van woningen. Aangegeven aandachtspunt is de beschikbaarheid van groen gas en de prijs per m3. Voor individuele systemen gelden uiteraard de aandachtspunten, netcapaciteit, woningaanpassingen en plaats en geluid buitenunit. Collectieven systemen hebben voordelen maar de haarbaarheid is moeilijk, voor de groep is dit moeilijk te overzien. Besproken wordt dat er veel mensen toch ook achterover zitten en aangeven het zal mijn tijd wel duren zolang er geen verplichtingen zijn. Dan is 2050 nog ver weg. De medewerker geeft aan dat de gemeenten in het warmteprogramma wat nu wordt opgesteld geen verplichtingen oplegt. We sluiten het gesprek af waarbij de medewerker een aanbod doet dat de gemeente samen met leden van de groep wil bekijken om gezamenlijk vervolgacties op te zetten die gezien worden als een uitwerking van het dorpsplan maar dan meer concreet, zoals een isolatieactie. De heren nemen dit mee naar de initiatiefgroep. Samenvatting gesprek met Dorpsraad Hoornaar Datum: 16 juli 2025 Aanwezig: 2 dorpsleden, 1 lid van de dorpsraad en 1 medewerker van de gemeente. Aanwezigen zijn in gesprek gegaan over de actualiteiten in de energietransitie. Hierbij is gestart met een gesprek over de pilot gespikkeld bezit in Hoornaar.
Hier is gezamenlijk inzet in gestoken om dit van de grond te krijgen tussen dorpsberaad, gemeente en woningcorporatie. Dit is echter niet van de grond gekomen. Er bleek weinig animo onder de inwoners van het pilot gebied. De dorpsraad is bezig (geweest) om te bekijken of ze bedrijven konden verleiden om middelgrote windturbines te plaatsen, dit echter zonder resultaat. De bedrijven lijken weinig interesse te hebben. Bij Schelluinen -West wordt er onderzocht of er middelgrote turbines kunnen komen. Verbazing werd uitgesproken over de 72 inwoners van Schelluinen, dat ze eerst tegen grote windturbines zijn en nu er mogelijk middelgrote komen bij Schelluinen-West zouden ze willen meedingen in de revenuen. Aangegeven werd dat er een stok achter de deur nodig is om de transitie naar aardgasvrij te versnellen. De aanwijsbevoegdheid inzetten onder de juiste condities wordt toegejuicht. Er is ook gesproken over de nieuwbouw ontwikkelingen en wat de gemeente doet om deze duurzaam vorm te geven en dat dit soms een uitdaging is. Er is gesproken over netcongestie en de relatie tot de warmtetransitie en de individuele systemen waar het warmteprogramma op koerst. De uitbreiding van het middenspanning station in Arkel kwam aan bod in relatie tot bedrijventerrein Grote Haar.
Aangegeven werd dat het goed is dat de gemeente contact legt met lokale installateurs en hier ook het onderwijs (Gilde) in betrekt. Voor basisscholen om daar een stukje educatie in het lesprogramma te faciliteren zien ze minder zitten, daarvan leeft het idee dat het beter is om ouders die werkzaam zijn in de duurzaamheid hier iets over te laten vertellen, dat dat beter werkt. Algemene indruk over Hoornaar is dat er doorlopend veel gebeurt aan verduurzaming. Dit gaat van het plaatsen van thuis batterijen tot isoleren en het installeren van zonnepanelen en warmtepompen. Advies aan de gemeente is kijk of er een centraal overleg kan komen tussen de verschillende dorpsoverleggen met een duurzame insteek of presentatie. Samenvatting contact met initiatiefnemers Groot Ammers Contact 14 juli in overleg en 15 juli per telefoon In startoverleggen zijn de doelstellingen en rol van dorpsinitiatieven en van de gemeente uitgelegd. Ook zijn de eerste plannen gedeeld, net als de transitievisie warmte. In consensus is besproken dat het initiatief zich in de komende periode richt op het opbouwen van een sterk team met een goede visie. Een diepgaand gesprek op de plannen van de gemeente, was op dit moment niet passend. Wel is geuit dat met het initiatief Groot Ammers als startkern beschreven mocht worden in het warmteprogramma.
Dit betekent een samenwerking met de gemeente en het initiatief en bij komende ondersteuning voor onderzoek en communicatieve ondersteuning. 73 Samenvatting van gesprek Netwerkbijeenkomst ondernemers in de warmtetransitie Onderstaande punten zijn tijdens de netwerkbijeenkomst ter sprake gekomen, die relevant zijn voor betrokken ondernemers in de regio en voor de gemeente. Wens voor een lokaal platform/loket Jullie gaven aan dat er behoefte is aan een laagdrempelig platform waar inwoners eenvoudig lokale installateurs kunnen vinden. Dit idee nemen we mee in onze verkenning naar betere ondersteuning van inwoners én lokale ondernemers. We onderzoeken hoe we dit kunnen vormgeven binnen de geldende regels. Duidelijkheid en consistentie vanuit de gemeente Er is behoefte aan helder en consistent beleid en berichtgeving vanuit de overheid. Als gemeente willen we hier actief aan bijdragen door onze boodschap rechtlijnig en helder te houden. Waar mogelijk geven we een terugkoppeling aan andere overheden zoals het rijk en de provincie. Samenwerking tussen ondernemers Samenwerkingen tussen verschillende expertises (zoals isolatie en installatie) worden landelijk al opgezet en leveren waardevolle totaaloplossingen op voor energiezuinige of aardgasvrije woningen. De gemeente juicht deze ontwikkelingen toe, maar speelt hierin bewust geen actieve rol.
We zien dit als een initiatief dat vanuit de markt moet komen. Betrekken ondernemers bij gemeentelijke acties Er kwam een vraag of we ondernemers beter kunnen informeren over relevante subsidies, acties en ontwikkelingen vanuit de gemeente.