Document · PDF

Bijlage 1 Toelichting, regels en verbeelding bestemmingsplan ‘Entreegebied Kinderdijk’

Raadsvergadering 17 juli 2025, gemeente MolenlandenBij agendapunt: Bestemmingsplan Entreegebied Kinderdijk en Kwaliteitskader Entreegebied Kinderdijk-Elshout28.318 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

ENTREEGEBIED KINDERDIJK bestemmingsplan

1/2

DATUM KENMERK

03-06-2025 NL.IMRO.1978.BPEntreeKDD-VG01

PROJECT PROJECTLEIDER

Entreegebied Kinderdijk I. De Feijter

OPDRACHTGEVER Gemeente Molenlanden PROJECTNUMMER 20220592 AUTEUR STATUS

2/2

I. De Feijter Ter vaststelling

Niets uit dit drukwerk mag door anderen dan de opdrachtgever worden verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van Rho Adviseurs bv, behoudens voorzover dit drukwerk wettelijk een openbaar karakter heeft gekregen. Dit drukwerk mag zonder genoemde toestemming niet worden gebruikt voor enig ander doel dan waarvoor het is vervaardigd.

Inhoudsopgave

Toelich ng Hoofdstuk 1

Inleiding

1.1

Aanleiding en doel

1.2

Ligging plangebied

1.3

Vigerende bestemmingsplannen

1.4

Leeswijzer

Planbeschrijving

2.1

Ontstaansgeschiedenis Werelderfgoed Kinderdijk

2.2

Huidige situa e

2.3

Toekoms ge situa e

Beleidskader

3.1

Inleiding

3.2

Rijksbeleid

3.3

Provinciaal en regionaal beleid

3.4

Gemeentelijk beleid

Hoofdstuk 4

Omgevingsaspecten

4.1

M.e.r. beoordeling

4.2

Bodem

4.3

Archeologie

4.4

Cultuurhistorie

4.5

Water

4.6

Geluid

4.7

Verkeer en Parkeren

4.8

Luchtkwaliteit

4.9

Ecologie

4.10

Bedrijven en milieuhinder

4.11

Externe veiligheid

4.12

Kabels en leidingen

4.13

Oplegno

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 3

3/100

e onderzoeken

Hoofdstuk 5

Juridische plantoelich ng

5.1

Inleiding

5.2

Toelich ng en opzet bestemmingsplan

5.3

Bestemmingsregeling: ar kelsgewijze toelich ng

Financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid

6.1

Financiële uitvoerbaarheid

6.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

100

Hoofdstuk 6

4/100

Regels Hoofdstuk 1

Inleidende regels

101

Ar kel 1

Begrippen

101

Ar kel 2

Wijze van meten

108

Bestemmingsregels

109

Ar kel 3

Agrarisch

109

Ar kel 4

Bedrijf

111

Ar kel 5

Gemengd

114

Ar kel 6

Groen

116

Ar kel 7

Natuur

117

Ar kel 8

Tuin

119

Ar kel 9

Verkeer

120

Ar kel 10

Water

121

Ar kel 11

Wonen

122

Ar kel 12

Leiding - Riool

124

Ar kel 13

Waarde - Archeologie 2

126

Ar kel 14

Waarde - Archeologie 4

129

Ar kel 15

Waarde - Archeologie 8

132

Ar kel 16

Waarde - Cultuurhistorie

135

Ar kel 17

Waterstaat - Stroomvoerend rivierbed

137

Ar kel 18

Waterstaat - Waterkering

139

Hoofdstuk 3

Algemene regels

141

Ar kel 19

An dubbeltelregel

141

Ar kel 20

Algemene bouwregels

142

Ar kel 21

Algemene gebruiksregels

144

Ar kel 22

Algemene aanduidingsregels

145

Ar kel 23

Algemene afwijkingsregels

146

Ar kel 24

Algemene wijzigingsregels

147

Hoofdstuk 4

Overgangs- en slotregels

149

Ar kel 25

Overgangsrecht

149

Ar kel 26

Slotregel

150

Hoofdstuk 2

6/100

TOELICHTING

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding en doel

Kinderdijk is wereldwijd beroemd om zijn molens. Het netwerk van waterlopen, dijken, gemalen, sluizen en negen en windmolens is van grote cultuurhistorische waarde. Deze waarde is zelfs dusdanig groot dat UNESCO de molens van Kinderdijk-Elshout in 1997 hee uitgeroepen tot werelderfgoed. Door deze status en de toenemende groei van toerisme is het belangrijk dat de loca e toekomstbestendig wordt ingericht. Om het gebied toekomstbestendig te maken dient met name het entreegebied aangepast te worden. Dit betre vooral verbetering van de verkeerskundige situa e, verhoging van het voorzieningenniveau en behoud en verbeteren van de landschappelijke waarden. Onderhavig bestemmingsplan voorziet in deze herinrich ng en opwaardering van het entreegebied aan de hand van de voor het gebied opgestelde stedenbouwkundige visie en de later - onder andere naar aanleiding van zienswijzen- daarop aangebrachte wijzigingen. Het plan kan opgedeeld worden in acht ona ankelijke maar onderling samenhangende ontwikkelingsgebieden: 1. Voorkamer 2. Lekdijk 3. Middelkade 4. Werkeiland Nederwaard 5. Werkeiland Overwaard 6. Educa e-Eiland 7. Rietsnijder-Eiland 8. Po errein Voor een uitgebreide toelich ng op de plannen wordt verwezen naar Hoofdstuk 2.

1.2

Ligging plangebied

Het plangebied ligt aan de Molenstraat te Kinderdijk en aan de Lekkade. In ﬁguur 1.1 zijn de ligging en de globale begrenzing van het plangebied weergegeven. Het plangebied wijkt af van het gebied waarvoor de stedenbouwkundige visie is opgesteld. In paragraaf 2.3.1 wordt dit nader toegelicht.

9/100

Figuur 1.1 Globale ligging plangebied (bron: Arcgis, bewerkt Rho adviseurs).

1.3

Vigerende bestemmingsplannen

Een deel van het plangebied ligt in het vigerende bestemmingsplan 'Werelderfgoed Kinderdijk - Elshout' dat is vastgesteld op 4 juli 2017. In ﬁguur 1.3 is de uitsnede opgenomen van de digitale verbeelding. Voor de andere delen van het plangebied geldt het bestemmingsplan 'Bebouwde kom Nieuw-Lekkerland en Kinderdijk' dat is vastgesteld op 28 juni 2012 te zien in ﬁguur 1.2. Bestemmingsplan 'Bebouwde kom Nieuw-Lekkerland en Kinderdijk' Vanuit het bestemmingsplan 'Bebouwde kom Nieuw-Lekkerland en Kinderdijk' (vastgesteld op 28 juni 2012) gelden de bestemmingen 'Wonen', 'Bedrijf - Nutsvoorziening', 'Bedrijf' en 'Horeca' (met aanduiding detailhandel) voor het plangebied, zoals te zien in ﬁguur 1.2. Binnen de bestemmingen zijn de bouwmogelijkheden begrensd. Daarnaast gelden de diverse dubbelbestemmingen Waarde - Archeologie en de dubbelbestemming Waterstaat Stroomvoerend rivierbed. Ten slo e is het rijksmonument van een bouwaanduiding voorzien.

10/100

Figuur 1.2. Uitsnede van het bestemmingsplan Bebouwde kom Nieuw-Lekkerland en Kinderdijk en het bestemmingsplan Werelderfgoed Kinderdijk - Elshout (bron: ruimtelijkeplannen.nl, bewerkt door Rho adviseurs) Bestemmingsplan 'Werelderfgoed Kinderdijk - Elshout' Vanuit het bestemmingsplan 'Werelderfgoed Kinderdijk - Elshout' gelden de bestemmingen 'Gemengd', 'Bedrijf', 'Verkeer', 'Groen', 'Wonen', 'Tuin', 'Agrarisch' en 'Water', zoals te zien in ﬁguur 1.2. Binnen de bestemmingen zijn de bouwmogelijkheden begrensd en het toegestane gebruik nader geduid. Er gelden over het gehele gebied een aantal dubbelbestemmingen. Diverse dubbelbestemmingen Waarde Archeologie en de dubbelbestemming Waarde - Cultuurhistorie. Deze laatste dubbelbestemming zorgt voor het behoud, het herstel en het benu en van de cultuurhistorische waarden. De dubbelbestemming Waterstaat Waterkering ligt over het dijkgebied naast de Lek, over de Nederwaard en de Overwaard. De dubbelbestemming Waterstaat - Stroomvoerend rivierbed ligt over een deel van de Lek. Daarnaast ligt de dubbelbestemming Leiding Riool over een deel van de werkeilanden, het Rietsnijder eiland en het Educa e eiland. Voor het plangebied bevinden zich diverse aanduidingen waaronder de aanduiding 'milieuzone - boringsvrijezone'.

Het zuiden van de Werkeilanden, het Rietsnijdereiland en het Educa e-eiland bevinden zich binnen de aanduiding 'vrijwaringszone - molenbiotoop 400m'.

11/100

De ontwikkelingen en de vigerende bestemmingsplannen De beoogde ontwikkelingen passen deels wel binnen de vigerende bestemmingen, maar deels ook niet. Vanwege de strijdigheden is een nieuw bestemmingsplan voor het opwaarderen van het entreegebied opgesteld.

1.4

Leeswijzer

De opbouw van de toelich ng is als volgt: We elijke vereisten

Waar in dit document?

Een beschrijving van het project

Hoofdstuk 2

De conclusies van toetsing aan het beleid

Hoofdstuk 3

De conclusies van de onderzoeken naar de omgevingsaspecten

Hoofdstuk 4

De juridische planbeschrijving

Hoofdstuk 5

Een beschrijving van de ﬁnanciële en maatschappelijke uitvoerbaarheid

Hoofdstuk 6

Achter de plantoelich ng zijn de onderzoeken als bijlagen opgenomen.

12/100

Hoofdstuk 2 2.1

Planbeschrijving

Ontstaansgeschiedenis Werelderfgoed Kinderdijk

Het plangebied bevindt zich aan de rivier de Lek en ligt onder zeeniveau. Hierdoor hebben bewoners van het molengebied bij Kinderdijk en de omgeving door de jden heen maatregelen moeten treﬀen om hier toch te kunnen wonen. Eerst werd er gebruik gemaakt van zandduinen om huizen op te bouwen, maar naar mate er steeds meer mensen gebruik wilden maken van de vruchtbare grond dichtbij de welvarende handelssteden, werden er dijken aangelegd. De ontwatering begon in de 10e eeuw en duurde tot de 13e eeuw, waarbij veenriviertjes het water naar grote rivieren leidden. De afwatering van Alblasserwaard vond plaats bij Kinderdijk, omdat dit het laagste punt in het gebied was. Later bleken de afwateringskanalen niet genoeg te zijn, waardoor rond het midden van de 18e eeuw is besloten om molens te gebruiken om Kinderdijk droog te pompen. Het water werd naar hoge boezems toe gepompt, en bij laag j werd dit water naar de rivier de Lek geleid. Er zijn toen twin g molens gebouwd: acht bakstenenmolens bij de Nederwaard, acht rietbedekte molens bij de Overwaard, drie achtkanten windmolens bij Nieuw-Lekkerland en één wipmolen bij Blokweerd. Deze molens zijn allemaal, op één windmolen bij Nieuw-Lekkerland na, bewaard gebleven.

Ondertussen zijn de molens niet func oneel meer in gebruik en hebben moderne gemalen de taak van het watermanagement overgenomen (Boogaard, 2015)Hollands Glorie: de windmolens in Kinderdijk (dreamtheworld.nl). Het dorp Kinderdijk is niet ontstaan rondom de molens, maar vanwege de scheepsbouw. Hierdoor hee het dorp zijn eigen iden teit. Het Po errein was bijvoorbeeld ooit onderdeel van het bedrijf van de ondernemende gebroeders Pot, uitvinders van de potroede. Eeuwenlang lag op deze plek een scheepswerf; het was een dynamische plek in het dorp. 2.1.1 Erfgoed en monumentale status In 1997 is het molengebied op de Unesco werelderfgoed lijst geplaatst, mede door de symbolische betekenis van de strijd tegen het water. Het gebied gee de technische ontwikkelingen in de waterbouw in Nederland weer door een unieke samenstelling van architectonische objecten en cultuurlandschap, wat sinds de 18e eeuw bewaard is gebleven. Alle elementen die van belang waren voor dit systeem, zoals polders, gemalen, boezems en molens, zijn nog steeds zichtbaar. De Outstanding Universal Values (OUV) die het gebied een werelderfgoed maken, kunnen worden samengevat in de volgende drie kernkwaliteiten met de daarbij behorende beschrijving. In de daarna opgenomen ﬁguur 2.1 is de begrenzing van het tot werelderfgoed aangewezen gebied weergegeven.

het ingenieuze hydrologische systeem Kinderdijk is een ingenieus hydraulisch systeem bedoeld voor de afwatering, dat func oneert tot op de dag van vandaag. Het bestaat uit hoge en lage polders, met de afwateringskanalen, kades en dijken, 19 molens, 3 gemalen, 2 sluizen en 2 waterschapshuizen. Het laat de Nederlandse technische ontwikkeling van de afwatering zien, die is gekopieerd en toegepast op veel plekken in de wereld

13/100

het ritme van 18e-eeuwse molens Kinderdijk wordt gekenmerkt door het ver cale ritme van het molensysteem gelegen aan de beide afwateringskanalen (Groote of Achter Waterschap, Nieuwe Waterschap). Het molennetwerk van negen en molens vormt gezamenlijk een groep monumenten. Daarbij zijn drie typen molens te onderscheiden: 8 ronde bakstenen grondzeilers, 10 achtkan ge rietgedekte molens en 1 wipmolen. het typische door de mens gemaakte Nederlandse landschap De site en omgeving bestaan uit een uitgestrekt typisch Nederlands landschap, dat is gecreëerd sinds de Middeleeuwen en in het bijzonder gedurende de eerste hel van de 18de eeuw. Kenmerkend zijn de historische ‘hoog en laaggelegen polders met een natuurlijke afwatering’, waterlopen, molens en afwateringskanalen. Het landschap is in het oog springend door het samenspel van de horizontale elementen, gevormd door afwateringskanalen, kades, wei- en rietlanden en het ver cale ritme van het molensysteem.

Figuur 2.1 Begrenzing werelderfgoed Kinderdijk-Elshout Het gebied uit ﬁguur 2.1. is tevens aangewezen als beschermd dorpsgezicht. De molens zijn daarnaast ieder afzonderlijk als Rijksmonument aangewezen en rondom ieder van de molens zijn cirkels met een straal van 400 m als molenbiotoop aangewezen om het zicht op en de windvang van de molens te waarborgen. In het entreegebied zijn ook de volgende objecten als Rijksmonument aangewezen:  Waardhuis van de Nederwaard, Molenstraat 230;  Waardhuis van de Overwaard, Molenstraat 238  Wisboomgemaal, Overwaard 3.

14/100

Figuur 2.2 Rijksmonumenten entreegebied De boezems van de Nederwaard en de Overwaard behoren tot beschermd Natura 2000 gebied. De rietmoerassen geven een plek voor bijzondere plantensoorten, veel vogelsoorten en andere zeldzame dieren. Een nadere beschrijving van hoe bij de beoogde plannen rekening is gehouden met de cultuurhistorische waarden, is opgenomen in paragraaf 4.4.

2.2

Huidige situa e

2.2.1 Oriënta e & bereikbaarheid Kinderdijk-Alblasserdam ligt in de regio Alblasserwaard, provincie Zuid-Holland. Het ligt ten oosten van Ro erdam en ten noorden van Dordrecht, vanuit beide steden is het gebied goed bereikbaar. De rivier de Lek grenst aan de noordzijde van het molengebied en aan de westzijde grenst de rivier de Noord.

15/100

Figuur 2.3 laat de bereikbaarheid en verschillende vervoerswijzen van het gebied zien: openbaar vervoer (buslijnen), auto (wegen naar A15 en parkeerplekken), ﬁetsroutes, wandelroute en waterroutes. Zowel Alblasserdam als Kinderdijk zijn goed bereikbaar met openbaar vervoer. Er is tevens sprake van openbaar vervoer over water door middel van waterbussenlijnen, seizoensdiensten en veerverbindingen. Een waterbus gaat tussen Ro erdam en Dordrecht op en neer, waarbij Alblasserdam een tussenhalte is. Daarbij is er een seizoensdienst waarmee Kinderdijk direct bereikbaar is vanuit Ro erdam. Meer oostelijk aan de Lekdijk bevinden zich bij Kinderdijk ook een aantal aanlegsteigers voor riviercruisers. Vanuit deze plek leidt een directe brug naar de groepsentree. In het gebied zelf bevinden zich meerdere ﬁets- en wandelroutes. Op de dijk zelf ligt ondertussen een bijna-ononderbroken, vrij liggend ﬁetspad. Langs het ﬁetspad, gescheiden door een groenstrook, ligt een wandelpad. De parkeerdrukte en verkeersa andeling zijn een punt van zorg en aandacht, vooral in de toeris sche seizoenen. De smalle dijkweg (de Lekdijk), die gebruikt wordt door zowel beroepsverkeer als toeristen en bewoners, kent een hoge verkeersintensiteit. Vrachtwagens, landbouwverkeer, touringcars en auto's proberen elkaar te passeren op wegen die smal zijn en een aantal vernauwingen hebben, wat moeilijkheden veroorzaakt.

Het parkeerterrein bij Kinderdijk is daarnaast ook te klein voor het aantal auto's dat daar gebruik van wil maken. Al deze problemen leveren voor de bewoners in het dorp overlast op (zoekverkeer, parkeeroverlast).

Figuur 2.3 kaart bereikbaarheid Kinderdijk-Alblasserdam (bron: Defacto Stedenbouw)

16/100

2.2.2 Ruimtelijke en func onele kenmerken Het plangebied vormt het entreegebied van het werelderfgoed Kinderdijk en kan ingedeeld worden in acht deelgebieden (ﬁguur 2.4): 1. Voorkamer 2. Lekdijk 3. Middelkade 4. Werkeiland Nederwaard 5. Werkeiland Overwaard 6. Educa e-Eiland 7. Rietsnijder-Eiland 8. Po errein

Figuur 2.4 Overzichtskaart indeling gebieden (bron: SVP) 2.2.3

Beschrijving van de deelgebieden

1. Voorkamer De Voorkamer bevindt zich aan het begin van het molengebied en is openbaar toegankelijk. Dit is de plek waar bezoekers na aankomst het gebied betreden en hun eerste blik op het werelderfgoed werpen. De Voorkamer bestaat uit twee gedeeltes: een gebouwd gedeelte, bestaande uit het Waardhuis ensemble, Windkracht 4 en twee woningen. Het tweede gedeelte van de Voorkamer is de parkeerplaats, waar zich ongeveer 50 parkeerplekken bevinden. De weg die naar deze parkeerplaats leidt is ook de weg die door wandelaars wordt gebruikt om naar het molengebied te komen. Door deze combina e van gebruik komt de entree onduidelijk of onwelkom over. 2. Lekdijk De Lekdijk bevindt zich aan de noordzijde van het gebied waar bezoekers aankomen en waar meerdere vervoerswijzen samen komen. Ten eerste bevindt zich aan de waterkant een steiger waar boten aanmeren, er komen wandelaars en ﬁetsers aan, er is een bushalte en ten slo e komen er auto's en andere gemotoriseerde voertuigen

17/100

aan. Dit leidt tot een onveilig kruispunt met veel kruisende verkeersbewegingen. Vanaf de steiger gaat er een waterbus van en naar Ro erdam, er is nu plaats voor één verbinding. Aan de oostzijde, verder op de Lekdijk, bevindt zich ook nog een entree voor groepen. Hier kunnen cruiseschepen aanmeren en worden grote groepen via een aparte ingang naar het gebied geleid. 3. Middelkade De Middelkade is de centrale as van het werelderfgoed. Vanuit de Voorkamer is de Middelkade bereikbaar via een brug die gedeeld wordt door auto's, ﬁetsers en wandelaars. Op dit moment staat er een gebouw halverwege de kade dat gebruikt wordt als bezoekerscentrum. Hier bevindt zich een kassa, souvenirshop, horeca, toile en en educa eve func es. Aan de buitenkant van het bezoekerscentrum ligt los van het gebouw een terras dat nogal rommelig overkomt. Tegenover het gebouw bevinden zich parkeerplaatsen. De aanwezigheid van auto's en de combina e van verschillende vervoerswijzen zorgt voor een conﬂict tussen ﬁetsers, wandelaars en auto's. 4. Werkeiland Nederwaard Aan beide zijden van de Middelkade bevinden zich werkeilanden. Het werkeiland aan de westelijke kant ligt in de Nederwaard. Dit werkeiland is niet toegankelijk voor bezoekers, hier wordt namelijk gewerkt. Het JU Smit gemaal staat aan het begin van het eiland en voorkomt dat bezoekers verder het eiland oplopen.

Verder staan er enkele machinistenwoningen en een schuur. 5. Werkeiland Overwaard Het werkeiland aan de andere zijde van de Middelkade ligt in de Overwaard. Aan de andere kant van het eiland ligt het Kokgemaal en verder bevinden er zich nog een schuurtje, een parkeerplaats en machinistenwoningen. 6. Educa e-Eiland Het Educa e-Eiland bevindt zich aan de zuidelijke kant van het werkeiland Overwaard. Op het eiland zijn enkele gebouwen aanwezig, waarvan één gebruikt wordt voor ontvangst van groepen. Aan de Lekdijk is een stopplek voor bussen voor groepen (dus geen openbaar vervoer). Vanaf hier leidt een directe brug naar de groepsentree. Het Wisboomgemaal, een 19e-eeuws gemaal, ligt aan de noordkant van het Educa e-Eiland. Vanuit het eiland is er ook nog een brug naar de Middelkade. 7. Rietsnijder-Eiland Rietsnijder-Eiland ligt in het verlengde van werkeiland Nederwaard. Op het noordelijke gedeelte van het eiland bevinden zich nu enkele losse gebouwen, die bij een woonerf horen. Het zuidelijke gedeelte is nog onbebouwd. 8. Po errein Het Po errein ligt tegen de rivier de Lek aan en is in het bezit van de S ch ng Werelderfgoed Kinderdijk (SWEK) en wordt momenteel gebruikt voor opslag en parkeren. Midden op het terrein staat een oude scheepsbouwloods.

18/100

2.3

Toekoms ge situa e

2.3.1 Samenwerkende par jen In de afgelopen jaren is met molenbewoners, inwoners van het dorp en vertegenwoordigers van de S ch ng Werelderfgoed Kinderdijk (SWEK), de provincie Zuid-Holland, het Waterschap Rivierenland, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de gemeentes Molenlanden en Alblasserdam gezamenlijk en gedragen een visie ontwikkeld. Op 19 april 2022 is de stedenbouwkundige visie voor het entreegebied unaniem aangenomen door de gemeenteraad van Molenlanden. Onder andere naar aanleiding van zienswijzen zijn er later in nauw overleg met betrokkenen aanpassingen doorgevoerd op de visie. 2.3.2 Doelen De stedenbouwkundige visie focust op vier verschillende onderwerpen:  de beleving van Kinderdijk;  de dorpen in de luwte van de toeristenstroom;  grip op alle bezoekersstromen en;  de doorontwikkeling van de organisa e en ﬁnanciering in en rond het Werelderfgoed. Het entreegebied van het werelderfgoed in Kinderdijk is een onoverzichtelijk, onveilig en laagwaardig ingericht gebied waar de honderdduizenden bezoekers per jaar vaak moeilijk hun weg kunnen vinden. Kinderdijk is over land alleen via smalle dijklinten bereikbaar die niet geschikt zijn voor grote stromen gemotoriseerd verkeer. Op drukke dagen leidt dat regelma g tot opstoppingen en onveilige situa es op de smalle Lekdijk en tot overlast in het dorp Kinderdijk zelf.

Daarom zullen een aantal ingrepen gedaan worden om de verkeerssitua e te verbeteren. Het landschap met zijn lange lijnen en de reeks van molens is van een unieke kwaliteit. Er zijn echter veel storende elementen in het landschap zoals enkele gebouwen in zichtlijnen, borden, parkeerplaatsen, hekken, en reclame-ui ngen. Concreet moet het plan leiden tot:  verbetering van de zichtlijnen voor publiek dus de beleving van het Werelderfgoed;  aanpassing van de verkeerssitua e rekening houdend met de bewoners in de omgeving en passend bij het groeiende aantal bezoekers;  aanpassingen die goed zijn afgestemd met alle betrokken par jen. De mogelijkheid voor bezoekers om te parkeren binnen het Werelderfgoed komt te vervallen. Hierdoor is het molengebied voor bezoekers niet meer direct bereikbaar met de auto. Bezoekers, die met de auto komen, worden ges muleerd om gebruik te maken van het Transferium (dicht bij de snelweg). Vanaf hier kan men met de pendelbus, ﬁets dan wel lopend bij de ingang van Kinderdijk komen. Daarnaast is de waterbus/-taxi beschikbaar. Touringcars en campers kunnen parkeren bij parkeerterrein Westrand. Voor bewoners en enkele medewerkers van de SWEK, waterschap en leveranciers blij het gebied wel toegankelijk met de auto. Verder blij parkeren mogelijk voor mindervaliden.

Door de maatregelen zal de overlast voor bewoners in en rond het plangebied verminderen maar Kinderdijk blij voor bezoekers goed bereikbaar. Op de verkeerseﬀecten van de plannen wordt in paragraaf 4.7 nader ingegaan.

19/100

De Voorkamer wordt getransformeerd naar een aantrekkelijke ontvangstplek met een eventueel aangepast ontvangstgebouw. De Middelkade vormt de centrale drager, waardoor de lange lijnen van het landschap beleefd kunnen worden. Een scheiding in verkeersstromen nabij de entree, daar waar de Lekdijk wordt overgestoken, zorgt bovendien voor een betere sturing van de bezoekers. In de voorkamer zelf worden nog verschillende mogelijkheden onderzocht, waaronder een shared space. Op de Middelkade is vervolgens weer een scheiding aanwezig. Aan de hand van de verschillende deelgebieden wordt het plan in paragraaf 2.3.3 verder toegelicht.

Figuur 2.5 Kwaliteitskader Kinderdijk-Elshout (bron: SVP, Bosch Slabbers) Het gebied waarop de stedenbouwkundige visie betrekking hee is groter dan het bestemmingsplangebied (zie ﬁguur 2.6.). De gebiesdelen binnen de stedenbouwkundige visie die in het geheel niet vragen om aanpassing van de geldende bestemmingsplannen, zijn buiten het plangebied van het bestemmingsplan gehouden. Aanpassingen die daar zijn voorzien zijn dus reeds planologisch toegestaan.

20/100

Figuur 2.6. plangebied t.o.v. de erder vastgestelde stedenbouwkundige visie 2.3.3 Plannen per deelgebied Het plangebied is opgedeeld in 8 deelgebieden, weergegeven in ﬁguur 2.7. Voor elk deelgebied worden hieronder de plannen kort toegelicht.

21/100

Figuur 2.7 Ingrepen per deelgebied (bron: SVP) 1. Voorkamer Windkracht 4 blij bestaan. In het gebouw zal in de toekomst de cketverkoop plaatsvinden. Om de voetgangersstromen vanaf de steiger van de watertaxi in goede banen te leiden, wordt een deel van het gebouw mogelijk aangepast en vervangen door een overkapping zodat het gebied voor voetgangers ruimer wordt. De voetgangersstroom die komt vanaf de steiger van de watertaxi wordt gescheiden van de ﬁetsers die het entreegebied ingaan. Het resterende (beperkte) autoverkeer dat het gebied ingaat maakt van de bestaande inrit gebruik. De exacte aanpassing van de verkeerssitua e wordt nog uitgewerkt. De uitwerking is gericht op het zo veel mogelijk scheiden van vervoersstromen en het realiseren van een verkeersveilige situa e. De huidige parkeerplaats in het entreegebied verdwijnt, zodat bezoekers van het werelderfgoed, op enkele invalideparkeerplaatsen na, daar niet meer kunnen parkeren. De resterende ruimte kan gebruikt worden als opstelplaats voor de kraan van het waterschap. De woonbestemming op de woningen achter de gebouwen zal komen te vervallen. Ter plaatse wordt een mobiliteitshub voor langzaam verkeer gerealiseerd. Dit gebouw krijgt een essen ële func e ten behoeve van het bezoekersmanagement. Bezoekers kunnen hier de ﬁets die ze bij het transferium gehuurd hebben weer inleveren of

22/100

juist hier een ﬁets huren om het gebied en de Alblasserwaard verder te verkennen. In het gebouw komt een informa epunt ten behoeve van bezoekers aan de Alblasserwaard en eventueel een kiosk. Het gebouw vormt een natuurlijke afscheiding tussen de drukte aan de kant van het ontvangstgebouw en de rela eve rust van het waardhuisensemble. Het Waardhuis waar Buena Vista in geves gd was, zal worden ingezet voor het Werelderfgoed. Het gebouw krijgt dezelfde gemengde func e als de andere gebouwen in het entreegebied. Horeca zal ter plaatse echter niet langer mogelijk zijn. Achter Buena Vista blij sprake van parkeren (circa 15 parkeerplaatsen voor de SWEK).

Figuur 2.8 Opzet plan Voorkamer, (bron: SVP, Bosch Slabbers) 2. Lekdijk Om een veilige omgeving te creëren voor alle bezoekers worden verkeersstromen zo veel mogelijk gescheiden. Vanaf de steiger wordt een voetgangersverbinding in rechte lijn naar Windkracht 4 getrokken. Hiervoor wordt onder meer een middenberm gerealiseerd ter hoogte van de Middelkade. De capaciteit van deze steiger gaat van één naar twee verbindingen. Daarnaast wordt er meer ruimte gecreëerd voor bushaltes. Fietsers worden vanaf het ﬁetspad langs de Lekdijk geleid rich ng het entreegebied. Bij de groepsentree aan de oostelijke kant wordt de landschappelijke kwaliteit verbeterd en een middenberm toegevoegd. Door het centreren van paden vanaf de riviervoeten en de toevoeging van de middenberm is de oversteek voor groepen veiliger. Dit oostelijk deel van de Lekdijk maakt echter geen onderdeel uit van dit bestemmingsplan.

23/100

Figuur 2.9 plan Lekdijk (bron: SVP, Bosch Slabbers) 3. Middelkade Met de ontvangst en cketverkoop in Windkracht 4 ontstaat er in het bezoekerscentrum meer ruimte voor horeca, welke al planologisch mogelijk is, om de verschillende doelgroepen te bedienen. De parkeerplaats wordt opgeheven. Op de kade worden wandelaars en ﬁetsers gescheiden. Tussen het ﬁetspad en het terras bevindt zich een ﬁetsenstalling.

Figuur 2.10 plan Middelkade (bron: SVP, Bosch Slabbers)

24/100

4. Werkeiland Nederwaard Aan het werkeiland zelf wordt niet veel veranderd. Wel wordt een bestaande schuur gesloopt waardoor de kwaliteit van het groen kan worden verbeterd. De randen en oevers van dit werkgebied worden groen en natuurvriendelijk ingericht, waarbij wel rekening wordt gehouden met gebruik van deze randen voor de huidige bedrijfsac viteiten. Daarnaast worden er voorbij het JU Smitgemaal een aantal parkeerplaatsen gemaakt voor medewerkers.

Figuur 2.11 plan werkeiland Nederwaard (bron: SVP, Bosch Slabbers) 5. Werkeiland Overwaard Voor dit eiland is het plan om de bijgebouwen te slopen en het gebied groener te maken. Dit wordt bereikt door randen te creëren met bomen en landschappelijke oevers en parkeerplaatsen met open verharding. De machinistenwoningen krijgen naast de woonbestemming een kantoorbestemming.

25/100

Figuur 2.12 plan werkeiland Overwaard (bron: SVP, Bosch Slabbers) 6. Educa e-Eiland De huidige func es van het Educa e-eiland worden overgenomen en daarbinnen zullen kwalita eve verbeteringen aan gebouwen, inclusief enkele uitbreidingen, en buitenruimte worden toegepast. Het werkschuurgedeelte van het gebouw blij aanwezig, hier kan ook het verhaal van Kinderdijk worden verteld. Bij het gebouw komt een informele zitgelegenheid voor wachtende groepen. Het gebouw dat zuidelijker op het eiland ligt biedt ruimte voor een geschiedenisspel of theatervoorspelling, wat bijdraagt aan de educa eve func e van het eiland. Het eiland wordt groener gemaakt door knotwilgen en fruitbomen toe te voegen, waarbij het aantal picknicktafels wordt uitgebreid.

26/100

Figuur 2.13 plan Educa e-Eiland (bron: SVP, Bosch Slabbers)

27/100

Figuur 2.14 uitbreidingen gebouwen Educa e-Eiland (bron: SVP, Bosch Slabbers) 7. Rietsnijder-Eiland Op Rietsnijder-Eiland wordt de kwaliteit van het groen verbeterd door middel van extra beplan ng langs de oevers en het woonerf. Ook de uitstraling van de kade van de Nederwaard zou verbeterd kunnen worden door een stevigere beplan ng. Daarnaast zijn zuidelijk van het rietsnijdersbedrijf twee nieuwe schuren voorzien: één rietsnijdersschuur en één werkschuur die zal dienen als opslagplaats voor de S ch ng Werelderfgoed Kinderdijk (SWEK). Tevens kan het eiland in de toekomst bereikbaar gemaakt worden via een pontje.

28/100

Figuur 2.15 Plan Rietsnijder-Eiland(bron: SVP, Bosch Slabbers) 8. Het Po errein Het doel is om het Po errein meer bij het dorp te laten horen, en niet zo zeer enkel onderdeel van het toeris sche molengebied. Het doel is om van het terrein een ontmoe ngsplaats te maken voor verschillende doelgroepen, een plek die bijdraagt aan biodiversiteit. De kwaliteit van het groen wordt verbeterd met onder meer een pluktuin en groene inkleding van het parkeren. Deze parkeergelegenheid bestaat uit ongeveer 25 parkeerplekken en wordt gebruikt door de vrijwilligers van de SWEK en mogelijke andere bezoekers van het dorp. De scheepbouwloods wordt opgeknapt en als werkschuur voor de SWEK gebruikt. De wens is om in het gebied een ny house te realiseren. Hiervoor zal een afzonderlijke aanvraag worden ingediend.

29/100

Figuur 2.16 plan Po errein(bron: SVP, Bosch Slabbers)

2.3.4 Beeldkwaliteit, groen en inrich ng De beeldkwaliteit moet aansluiten op het landschap van de omgeving, zodat het beeld niet verstoord wordt door nieuwe bebouwing. Een voorbeeld van een plek waar het landschap wordt verbeterd zijn de randen van Nederwaard. Door deze oever om te vormen naar een natuurlijkere plek, wordt het zicht vanaf de Middelkade verbeterd. De hoeveelheid bebouwing die wordt toegevoegd is minimaal en sluit aan op de aanwezige bebouwing. Dit gebeurt op twee manieren: enerzijds met moderne en lichte gebouwen die sub el en harmonisch in het landschap wegvallen, anderzijds donkere houten gebouwen die terughoudend overkomen. Op deze manier blijven de nieuwe gebouwen ondergeschikt aan de bestaande historische en technische bouwwerken, die betrekking hebben op het waterbeheersysteem. Van de bomen in het gebied wordt de toekomstwaarde bepaald en er wordt rekening gehouden met toepassing van bomen die van nature in het gebied thuis horen. Lange lijnen met riet op de oevers en knotwilgen worden gereconstrueerd en krijgen de ruimte. De verharding van het entreeplein sluit aan bij het karakter van het dorp en bevat groene eilanden met zitelementen als rand. Al het meubilair in het gebied krijgt een natuurlijke uitstraling. Vlonders en terrassen worden gemaakt met natuurlijke en duurzame materialen.

30/100

Om de ﬁetspaden en -straten herkenbaar te maken wordt er gebruik gemaakt van een bruinrode kleur. Daarnaast krijgen voetpaden ook een natuurlijke kleur, en zal half-verharding worden toegepast op plekken waar minder wandelaars komen. Op deze manier passen ook de voetpaden in het landschap.

2.3.5 Kwaliteitskader De in dit hoofdstuk beschreven bouw- en inrich ngsplannen worden nog nader uitgewerkt. Om de uiteindelijke plannen nader te kunnen beoordelen vanuit kwalita ef oogpunt, is parallel aan dit bestemmingsplan het Kwaliteitskader Entree Kinderdijk-Elshout opgesteld. Dit kader is opgenomen als bijlage 13 bij dit plan. Dit Kwaliteitskader omvat kaders waar bij de uitwerking van de verdere bouw- en inrich ngsplannen rekening mee gehouden dient te worden. Deze kaders zijn ingegeven vanuit de 5 pijlers waar dit Kwaliteitskader op gebaseerd is, te weten:

1. 2. 3. 4. 5.

Lee aar woon/werkgebied; Duurzaam toerisme; Authen ek cultuurhistorisch erfgoed; Het verhaal van de watermachine; Landschappelijk karakter.

Vanuit een integrale gebiedsbeschrijving op basis van de bovengenoemde pijlers, zoomt het Kwaliteitskader vervolgens in op de afzonderlijke deelgebieden en gee daarvoor kwalita eve ontwikkelkaders aan. Dit Kwaliteitskader is in overleg met de gemeentelijke Adviescommissie Omgevingskwaliteit tot stand gekomen. Dit is de commissie die in maart 2022 is ontstaan uit een samenvoeging van de Welstandscommissie en de Monumenten/Erfgoedcommissie. In de regels van dit bestemmingsplan is eveneens een rela e gelegd met dit Kwaliteitskader (in het ar kel Waarde Cultuurhistorie) zodat bij de vergunningverlening aan dit Kwaliteitskader getoetst kan worden. Op dat moment zal ook een advies afgegeven moeten worden door een aangewezen Kwaliteitsteam op de betreﬀende aanvraag. 2.3.6 Programma In de tabel hieronder staan de bestaande bebouwing en de toekoms ge bebouwing per deelgebied weergegeven. Hierbij is tevens inzichtelijk gemaakt wat er is gewijzigd ten opzichte van het ontwerpbestemmingsplan zoals dat ter visie hee gelegen.

31/100

Gebied

Func es

Bestaand m2 BVO Ontwerpbestemmi Nieuw plan m2 BVO ngsplan m2 BVO

Voorkamer

Horeca (Buena Vista + bijgebouwen)

330 m2

Gebruik tbv werelderfgoed (gemengde func e) waaronder kantoorfunc e, geen horeca (tpv Buena Vista en bijgebouwen)

Lekdijk Middelkade

32/100

330 m2

Windkracht 4 (commercieel)

672 m2

2 woningen (1 laag + kap)

180 m2

Bijgebouwen (nieuwe func e mobiliteitshub voor langzaam verkeer + trafo + kantoor)

170 m

300 m

300 m2

Windkracht 4 (ontvangst)

465 m2**

Parkeerplaatsen achter Buena Vista

22 ppl ten geen behoeve van de bewoners en bezoekers Buena Vista

15 ppl ten behoeve van SWEK en enkele invalideparkeerplaa tsen

Parkeerplaatsen bij entree

16 ppl ten behoeve van bezoekers Kinderdijk

geen

Bezoekerscentrum

geen

Kelder 220 m , Kelder 220 m , begane grond 490 begane grond 490 m2 m2 Dakterras 375m2 Horecaterras op maaiveld ca. 200 m²

Werkeiland Nederwaard

490 m2

Kelder 220 m2, begane grond 490 m2

Dakterras 375m2 Dakterras 375m2 Horecaterras op Horecaterras op maaiveld ca. 190 m² maaiveld ca. 190m²

Parkeerplaatsen

26 ppl ten geen behoeve van bezoekers Kinderdijk en werknemers/vrijwi lligers

geen

Woningen

300 m2

Werkeiland Overwaard

Educa e-Eiland

Schuren bij woningen

100 m2

Werkschuur

300 m2

Parkeerplaatsen

geen

14 ppl ten behoeve 14 ppl ten behoeve waterschap waterschap

Machinisten woningen (SWEK) 240 m2

240 m2

240 m2 -

Schuren

53 m2

Parkeerplaatsen

31 ppl ten behoeve van werknemers en molenaars en 2 aanwonenden

31 ppl ten behoeve 31 ppl ten behoeve van werknemers van werknemers en molenaars. en 2 aanwonenden

Filmhuis

178 m2

Natuurhuis

107 m2

175 m2***

Ontvangstgebouw (balie + winkel + workshop)

320 m2

495 m2***

Parkeerplaatsen

geen

120 m + -420 m

120 m2 + -420 m2

265 m2

38 ppl ten behoeve van bezoekers Kinderdijk

25 ppl ten behoeve 25 ten behoeve van van werknemers/ werknemers/ vrijwilligers en vrijwilligers bezoekers Buena Vista

Rietsnijder-Eiland (Exclusief woonerf)

Werkschuur rietsnijder en werkschuur voor opslag en onderhoudswerkzaamheden en voor educa eve en culturele ac viteiten;

Po errein

Werkschuur/maatschappelijk Parkeerplaatsen

** past binnen huidig bestemmingsplan *** past qua bebouwingspercentage binnen huidige bestemmingplan, alleen zijn er ter plaatse maar 3 gebouwen toegestaan

33/100

34/100

Hoofdstuk 3 3.1

Beleidskader

Inleiding

Het bestemmingsplan moet worden getoetst aan het huidige beleid op rijks, provinciaal, regionaal en gemeentelijk niveau. Hieronder is dit beleid nader beschreven en wordt de ontwikkeling hieraan getoetst.

3.2

Rijksbeleid

3.2.1 Na onale Omgevingsvisie (2020) en Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (2020) In de Na onale Omgevingsvisie (NOVI) formuleert het Rijk een nieuwe integrale aanpak waarin samen met andere overheden en organisa es op maal kan worden gewerkt aan behoud van een gezond, lee aar en economische sterk Nederland. Met steeds een zorgvuldige afweging van belangen spelen de volgende vier prioriteiten de komende jaren een grote rol in de toekoms ge ontwikkeling van de leefomgeving van Nederland:  ruimte voor klimaatadapta e en energietransi e;  een duurzaam en (circulair) economisch groeipoten eel;  sterke en gezonde steden en regio's;  en een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De NOVI richt zich op die ontwikkelingen waarin meerdere na onale belangen bij elkaar komen, en keuzes in samenhang moeten worden gemaakt tussen die na onale belangen. Voor dit project relevante na onale belangen zijn:  Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving.  Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. De NOVI is vertaald in het Besluit kwaliteit leefomgeving (BKL). Deze gaat echter pas in zodra de Omgevingswet in werking treedt. De voorloper van het BKL is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro).

Het Barro omvat alle ruimtelijke rijksbelangen die juridisch doorwerken op het niveau van bestemmingsplannen. Het gaat om kaders voor onder meer het bundelen van verstedelijking, de buﬀerzones, na onale landschappen, het Natuurnetwerk Nederland, de kust, grote rivieren, militaire terreinen, mainportontwikkeling van Ro erdam en de Waddenzee. Met het Barro maakt het Rijk proac ef duidelijk waar provinciale verordeningen en gemeentelijke bestemmingsplannen aan moeten voldoen. De Lek aan de Noordzijde van het plangebied is in het Barro aangewezen als rivierbed en als stroomvoerend deel van het rivierbed. Hier gelden de volgende regels: Ar kel 2.4.3 (rivierbed) 1. Een bestemmingsplan wijst ten opzichte van het daaraan voorafgaande bestemmingsplan alleen nieuwe bestemmingen in een rivierbed aan in het geval er sprake is van:

35/100

a. een zodanige situering van de bestemming dat het veilig en doelma g gebruik van het oppervlaktewaterlichaam gewaarborgd blij ; b. geen feitelijke belemmering voor de vergro ng van de afvoercapaciteit van de rivier; c. een zodanige situering van de bestemming dat de waterstandverhoging of de afname van het bergend vermogen zo gering mogelijk is, en d. een zodanige situering van de bestemming dat de ecologische toestand van het oppervlaktewaterlichaam niet verslechtert. 2. Bij toepassing van het eerste lid worden resterende waterstandeﬀecten of afname van het bergend vermogen gecompenseerd. 3. In een bestemmingsplan wordt vastgelegd hoe de eﬀecten op de waterstand en de afname van het bergend vermogen worden gecompenseerd. Ar kel 2.4.4 (stroomvoerend deel rivierbed) 1. Onverminderd ar kel 2.4.3 kan een bestemmingsplan dat betrekking hee op het stroomvoerend deel van het rivierbed ten opzichte van het daaraan voorafgaande bestemmingsplan uitsluitend een wijziging mogelijk maken, voor zover daarbij een of meer van de volgende ac viteiten worden mogelijk gemaakt: a. de aanleg of wijziging van waterstaatkundige kunstwerken; b. de verwezenlijking van voorzieningen voor een betere en veilige afwikkeling van de beroeps- of recrea evaart; c. de bouw of wijziging van waterkrachtcentrales; d.

de ves ging of uitbreiding van overslagbedrijven of het realiseren van overslagfaciliteiten, uitsluitend voor zover de ac viteit gekoppeld is aan het vervoer over de rivier; e. de aanleg of wijziging van scheepswerven voor beroeps- of pleziervaartuigen en speciﬁek daaraan verbonden bedrijfsac viteiten; f. de verwezenlijking verbetering of het beheer van natuurterreinen; g. de uitbreiding of wijziging van bestaande steenfabrieken; h. de verwezenlijking van voorzieningen die onlosmakelijk met de waterrecrea e of extensieve uiterwaardrecrea e zijn verbonden; i. de winning van oppervlaktedelfstoﬀen; j. de verwezenlijking van voorzieningen van groot openbaar belang die niet buiten het rivierbed kunnen worden gerealiseerd; k. ac viteiten van een zwaarwegend bedrijfseconomisch belang voor bestaande grondgebonden agrarische bedrijven die niet buiten het rivierbed kunnen worden gerealiseerd; l. een func everandering binnen de bestaande bebouwing; m. het behoud van bekende of te verwachten archeologische monumenten; n. de verbetering van de waterkwaliteit o. de verwezenlijking van voorzieningen die noodzakelijk zijn voor het agrarisch, landschappelijk of daarmee vergelijkbaar beheer van het rivierbed; p. het behoud of herstel van cultuurhistorische landschapselementen; q. de verduurzaming van de energievoorziening van bestaande voorzieningen in het rivierbed; r.

de opwekking van zonne- of windenergie en die ac viteit niet redelijkerwijs buiten het rivierbed kan worden gerealiseerd.

36/100

Figuur 3.1 Stroomvoerend deel rivierbed (Bron: Barro) Werelderfgoed en na onaal landschap In paragraaf 5.1.5.5 en afdeling 7.2 van het BKL is het Werelderfgoed via instruc eregels beschermd met het oog op behoud ervan. In tel 2.13 van het huidige Barro is het werelderfgoed beschermd. De bescherming vindt verder plaats via de provinciale verordening. Het plangebied bevindt zich tevens in na onaal landschap Groene Hart. Ook hiervoor geldt dat bescherming plaatsvindt via het provinciaal beleid. Toetsing Het NOVI kenmerkt zich door een hoog abstrac eniveau en bevat geen concreet beleid ten aanzien van de voorgenomen ontwikkeling. De nadere bescherming ter behoud van het werelderfgoed vindt plaats via de provinciale verordening. In het stroomvoerend deel van de Lek wordt de steiger vergroot en verplaatst. De steiger is noodzakelijk voor een betere en veilige afwikkeling van de (beroeps)recrea evaart (openbaar vervoer over water). De afvoercapaciteit van de rivier vermindert niet. 3.2.2 Erfgoedwet (2016) In de Erfgoedwet is vastgesteld waar de verantwoordelijkheden voor het erfgoed liggen en wie er toezicht uitoefent.

37/100

Toetsing Kinderdijk-Elshout is Unesco werelderfgoed en is aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Het doel is om de karakteris eke, ruimtelijke kwaliteit ook in de toekomst te handhaven. Nieuwe ingrepen blijven mogelijk, maar hierbij moet zorgvuldig worden gekeken naar bestaande kwaliteiten en hoe ontwikkelingen hierop afgestemd worden. Hieraan wordt voldaan met de voorgestelde ingrepen in de stedenbouwkundige visie Entree Kinderdijk-Elshout. Zie voor een nader toelich ng ook paragraaf 4.4 cultuurhistorie. 3.2.3 Besluit ruimtelijke ordening (2017) Ieder bestemmingsplan dat nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk maakt, moet een verantwoording beva en van de ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6. lid 2 Bro). De ladder voor duurzame verstedelijking is een instrument met het doel eﬃciënt ruimtegebruik te bevorderen. De ladder bestaat uit twee stappen: de eerste stap bevat een beschrijving van de behoe e aan die ontwikkeling. De tweede stap omvat, indien de ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een mo vering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoe e kan worden voorzien. Toetsing Het bestemmingsplan maakt in de herschikking van func es diverse wijzigingen mogelijk.

In onderstaande tabel is geinventariseerd of de func es die gezien worden als "stedelijke func es" planologisch al mogelijk zijn en of sprake is van een toe- of afname. De func es die niet worden gzien als stedelijke func es, zoals infrastructuur, of func es die gelijk blijven, zijn uit de planologische vergelijking weggelaten. Per saldo is binnen het plangebied sprake van de volgende planologische wijzigingen: Gebied

Func es

Wijziging

Voorkamer

Horeca (Buena Vista + bijgebouwen)

Afname horeca 330 m2

Gebruik tbv werelderfgoed (gemengde func e) waaronder kantoorfunc e (tpv Buena Vista en bijgebouwen)

Toename gemengd tbv werelderfgoed 330 m2

Windkracht 4 (commercieel)

Afname commercieel 672 m2

2 woningen (1 laag + kap)

Afname 2 woningen

Bijgebouwen (mobiliteitshub voor langzaam verkeer + trafo + kantoor)

Afname 170 m2 bestaande bijgebouwen. Toename mobiliteitshub tbv werelderfgoed 300 m2

Windkracht 4 (ontvangst)

Toename gemengd tbv werelderfgoed 465 m2 . Past binnen huidig bestemmingsplan

Werkeiland Nederwaard

Werkschuur

Afname werkschuur 300 m2

Werkeiland Overwaard

Schuren

Afname schuren 53 m2

Educa e-Eiland

Natuurhuis

Toename educa eve en culturele ac viteiten 68 m2 Al mogelijk, muv aantal gebouwen

Ontvangstgebouw (balie + winkel + workshop)

Toename gemengd tbv werelderfgoed 175 m2 Al mogelijk, muv aantal gebouwen

38/100

Rietsnijder-Eiland (Exclusief woonerf)

Werkschuur rietsnijder en werkschuur voor opslag en onderhoudswerkzaamheden en voor educa eve en culturele ac viteiten

Toename werkschuur/educa eve en culturele ac viteiten 540 m2

Per saldo komt er door de verplaatsing van de cketverkoop meer ruimte voor horeca in het bezoekerscentrum, maar dat is al planologisch mogelijk. De commerciële ruimte voor detailhandel neemt per saldo af. De ruimte voor ontvangst/kantoorruimte ten behoeve van het werelderfgoed neemt per saldo toe, maar dit is al planologisch mogelijk. De ruimte voor werkschuren/educa eve en culturele ac viteiten neemt per saldo met circa 250m2 toe. De hoeveelheid bebouwing neemt per saldo beperkt toe ten opzichte van de huidige planologische mogelijkheden. De overige func es zijn geen stedelijke ontwikkelingen. Infrastructurele maatregelen worden bijvoorbeeld niet gezien als stedelijke ontwikkeling. De totale bebouwingsmogelijkheden in het gebied nemen niet toe. Wel of geen nieuwe stedelijke ontwikkeling De ladder is van toepassing als een plan wordt aangemerkt als 'nieuwe stedelijke ontwikkeling'. Of er sprake is van een 'stedelijke ontwikkeling' wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in rela e tot de omgeving. Uit jurispruden e blijkt dat een func ewijziging groter dan 500 m2 of het toevoegen van meer dan 500 m2 bebouwing wordt gezien als stedelijke ontwikkeling. Met de herschikking neemt vooral de ruimte voor ontvangst, werkschuur/educa eve en culturele ac viteiten toe. De toename is echter minder dan 500 m2 bvo.

De hoeveelheid bebouwing neemt ook niet met meer dan 500 m2 toe. De eﬀecten van het voornemen op de omgeving zijn niet van een ingrijpende aard of omvang. De bezoekersstromen worden juist beter gereguleerd. Gelet op het bovenstaande wordt geconcludeerd dat geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Toch is de behoe e beschreven uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening. Wel of geen bestaand stedelijk gebied In de algemene bepalingen van het Besluit ruimtelijke ordening (1.1.1 lid 1 onder h) is de volgende deﬁni e opgenomen voor bestaand stedelijk gebied: “bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur”. Hieruit volgt dat de Voorkamer en het Po errein onderdeel zijn van het bestaand stedelijk gebied, de overige deelgebieden niet. Omdat geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt is de laddertoets niet verplicht. Hierna is de behoe e in de relevante regio beschreven en de loca ekeuze gemo veerd uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening. Relevante regio Het ruimtelijk verzorgingsgebied van de stedelijke ontwikkeling bepaalt tot welk gebied de beschrijving van de behoe e zich moet uitstrekken.

De begrenzing van de regio is dus a ankelijk van de aard en omvang het programmaonderdeel dat als stedelijke ontwikkeling wordt gezien. Kinderdijk is een interna onale toeris sche bestemming. Daarnaast is het een werkgebied en een gebied met een verzorgingsfunc e voor het dorp Kinderdijk. Beschrijving behoe e

39/100

Het entreegebied van het werelderfgoed in Kinderdijk is momenteel een onoverzichtelijk, onveilig en laagwaardig ingericht gebied waar de honderdduizenden bezoekers per jaar vaak moeilijk hun weg kunnen vinden. Kinderdijk is over land alleen via smalle dijklinten bereikbaar die niet geschikt zijn voor grote stromen gemotoriseerd verkeer. Op drukke dagen leidt dat regelma g tot opstoppingen en onveilige situa es op de smalle Lekdijk en tot overlast in het dorp Kinderdijk zelf. Het landschap met zijn lange lijnen en de reeks van molens is van een unieke kwaliteit. Er zijn echter veel storende elementen in het landschap zoals borden, parkeerplaatsen, hekken, en reclame-ui ngen. Samen met bewoners, ondernemers, overheden en andere partners in het gebied is de stedenbouwkundig visie Entree Kinderdijk-Elshout (februari 2022) ontwikkeld om het entreegebied de uitstraling te geven die het verdient. Later zijn er wederom in overleg met omwonenden en andere partners nog wijzigingen aangebracht. Door het entreegebied volgens de voorstellen uit deze visie en de latere aanpassingen te ontwikkelen, krijgt het de uitstraling die past bij de status van één van bekendste UNESCO Werelderfgoederen ter wereld.

De aanpassingen zijn nodig om de authen citeit en de kwaliteit van het eeuwenoude, typisch Hollandse werklandschap te versterken en de autonome groei van het aantal bezoekers in goede banen te kunnen leiden. In het molengebied wordt gewoond, gewerkt en gerecreëerd. Het is een leefgebied, geen a rac epark. Vanaf de steiger van de waterbus tot aan het bezoekerscentrum moet een overzichtelijk en aantrekkelijk groengebied worden gerealiseerd, waar toeristen als vanzelf hun weg het molengebied in kunnen vinden. Dorp en molengebied moeten veel natuurlijker met elkaar worden verbonden, zodat het dorp kan blijven proﬁteren van het toerisme. De grootste noodzakelijke wijziging is dat de mogelijkheid voor bezoekers om te parkeren binnen het Werelderfgoed komt te vervallen en de bezoekersstromen beter worden geleid. In het gebouw Windkracht 4 zal in de toekomst de cketverkoop plaatsvinden. Om de voetgangersstromen vanaf de steiger van de watertaxi in goede banen te leiden, wordt een deel van het gebouw echter aangepast en vervangen door een overkapping zodat het gebied voor voetgangers ruimer wordt. Fietsers maken gebruik van een afzonderlijke, die ook toegankelijk is voor het resterende (beperkte) autoverkeer. Twee woningen worden gesloopt en op deze plek wordt een mobiliteitshub voor langzaam verkeer gerealiseerd.

Dit gebouw krijgt een essen ële func e ten behoeve van het bezoekersmanagement. Bezoekers kunnen hier de ﬁets die ze bij het transferium gehuurd hebben weer inleveren of juist hier een ﬁets huren om het gebied en de Alblasserwaard verder te verkennen. In het gebouw komt een informa epunt ten behoeve van bezoekers aan de Alblasserwaarden eventueel een kiosk. Het gebouw vormt een natuurlijke afscheiding tussen de drukte aan de kant van het ontvangstgebouw en de rela eve rust van het waardhuisensemble. Het Waardhuis waar nu Buena Vista in aanwezig is, zal worden ingezet voor het Werelderfgoed. Het gebouw krijgt dezelfde gemengde func e als de andere gebouwen in het entreegebied met uitzondering van horeca. Verkeer Omdat de Lekdijk niet geschikt is voor grote stromen gemotoriseerd verkeer is het noodzakelijk verkeer eerder op te vangen en met groepsvervoer te verplaatsen of mensen te ﬁets hun weg te laten vervolgen. Bezoekers worden daarom op het transferium in Alblasserdam opgevangen en kunnen daar overstappen op de ﬁets of op een shu lebus. Hierdoor neemt het aantal autobewegingen in het gebied af. Het aantal parkeerplaatsen in het gebied kan hierdoor worden verminderd zodat autobezoek wordt ontmoedigd en de verblijfskwaliteit toeneemt.

40/100

Steeds meer bezoekers komen via het water naar het werelderfgoed. Daarmee neemt de overlast die veroorzaakt wordt door verkeer over de dijk af. De halte van de waterbus moet worden uitgebreid om het toenemende vervoer over het water te faciliteren en te s muleren. Er komt een ruimere steiger voor de waterbus, met twee bruggen. Eén van die bruggen sluit direct aan op de Middelkade, die recht doorgetrokken wordt rich ng de dijk. Daarmee worden de eeuwenoude landschapslijnen, die bij de aanleg van de nieuwe spuisluis in de jaren '90 zijn verdwenen, in oude luister hersteld. Voorzieningen Om de bezoekers in goede banen te leiden is niet alleen een betere infrastructuur nodig, maar zijn ook ruimere voorzieningen noodzakelijk. Er is meer ruimte voor ontvangst en ﬁetsvoorzieningen nodig. Dit kan deels binnen de huidige bestemmingsmogelijkheden en deels is uitbreiding van de planologische mogelijkheden noodzakelijk. Het risico op (onaanvaardbare/langdurige) leegstand is door de toevoeging nihil. Om de werkfunc es beter te scheiden van de toeristen is een herschikking in werkruimte nodig. Conclusie behoe e Er is behoe e aan kwaliteitsverbetering van het entreegebied van Werelderfgoed Kinderdijk en een betere aanslui ng op het dorp Kinderdijk.

Om de bezoekers in goede banen te leiden is een herschikking van func es nodig en vooral uitbreiding van de mogelijkheden voor educa eve en culturele ac viteiten en toeris sche (hub- en ontvangst)voorzieningen voor de autonome groei van het aantal bezoekers. De meeste aanpassingen zijn van infrastructurele aard om de bezoekersstromen beter te leiden en autobezoek te ontmoedigen. De verkeershinder op de Lekdijk kan hierdoor afnemen, de verkeersveiligheid verbeteren en door afname van het aantal parkeerplaatsen in het gebied is een veel aantrekkelijkere inrich ng mogelijk. Waarom niet binnenstedelijk In dit geval is sprake van kwaliteitsverbetering van het entreegebied van het Werelderfgoed in Kinderdijk. De verbeteringen zijn daarmee loca egebonden en kunnen niet ergens anders (binnen bestaand stedelijk gebied) worden gerealiseerd. In de loca es buiten bestaand stedelijk gebied betre het overigens vooral verschuiving van func es, zonder substan ële toename van bebouwing. Conclusie loca ekeuze Het is niet mogelijk om alle programmawijzigingen in het entreegebied van Kinderdijk binnenstedelijk te faciliteren. Er is behoe e aan scheiding van werkfunc es en toeris sche func es. De wijzigingen zijn loca egebonden en kunnen niet op een andere plek binnenstedelijk worden gerealiseerd. Met de beoogde aanpassingen is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik.

41/100

3.3

Provinciaal en regionaal beleid

3.3.1 Omgevingsvisie Zuid-Holland (geconsolideerde versie maart 2022) Met het Omgevingsbeleid van Zuid-Holland stree de provincie naar een op male wisselwerking tussen gewenste ruimtelijke ontwikkelingen en een goede leefomgevingskwaliteit. Toekoms ge beleidsvernieuwing biedt kansen voor verbeteringen in Zuid-Holland. De provincie hee hiervoor 7 vernieuwingsambi es geformuleerd. Deze ambi es dienen als s p op de horizon:  Samen werken aan Zuid-Holland: inwoners, organisa es en bedrijven in een vroeg stadium betrekken bij besluiten;  Bereikbaar Zuid-Holland: eﬃciënt, veilig en duurzaam over weg, water en spoor;  Schone energie voor iedereen: op zoek naar schone energie, haalbaar en betaalbaar voor iedereen;  Een concurrerend Zuid-Holland: diversiteit, de economische kracht van Zuid-Holland;  Versterken natuur in Zuid-Holland: een aantrekkelijk landelijk gebied draagt bij aan de kwaliteit van de leefomgeving;  Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland: versnellen van de woningbouw met behoud van ruimtelijke en sociale kwaliteit;  Gezond en veilig Zuid-Holland: beschermen en bevorderen van een gezonde, veilige leefomgeving. Deze ambi es zijn vertaald in beleidskeuzes voor de fysieke leefomgeving.

Voor de beoogde ontwikkeling zijn de volgende opgaven relevant: Ruimtelijke kwaliteit De provincie stuurt op behoud en versterking van de ruimtelijke kwaliteit, als onderdeel van de kwaliteit van de leefomgeving. Ruimtelijke kwaliteit is het evenwicht en samenspel van toekomstwaarde, gebruikswaarde en belevingswaarde. Ruimtelijke ontwikkelingen moeten niet alleen func oneel zijn, maar ook duurzaam houdbaar (of bewust jdelijk) en in hun uiterlijke verschijning op een posi eve manier bijdragen aan de kwaliteit van de omgeving. Ruimtelijke kwaliteit begint met het kiezen van de juiste plek voor nieuwe ontwikkelingen. Om te kunnen bepalen of een ruimtelijke ontwikkeling passend is, is vooral de ruimtelijke impact van belang. In dit licht wordt onderscheid gemaakt in drie soorten ontwikkeling: inpassing, aanpassing en transforma e. Beleven en benu en van erfgoed De kern van het erfgoedbeleid van Zuid-Holland is het behoud van erfgoed door het beschermen, beleven en benu en van erfgoed. Deze beleidskeuze is gesplitst in twee hoofdthema's: A. Beschermen van erfgoed 1. Behouden en versterken werelderfgoed 2. Behouden en verbeteren kroonjuwelen cultureel erfgoed 3. Garanderen van windvang en zicht op historische windmolens 4. Instandhouden en verbeteren van de omgeving van landgoederen en kastelen

42/100

B. Beleven en benu en van erfgoed 1. Erfgoedlijnen ontwikkelen en belee aar maken 2. Restaureren en herbestemmen Rijksmonumenten 3. Onderhouden en laten draaien van historische windmolens. Toerisme in balans De doelstelling is dat in 2030 elke Zuid-Hollander proﬁteert van toerisme. Om dat te bereiken zal toerisme en de maatregelen die er genomen worden, moeten bijdragen aan de provinciale en maatschappelijke opgaven. Daarmee worden de kansen benut die het toerisme in Zuid-Holland biedt en wordt de overlast die het kan veroorzaken beperkt. Toerisme is geen doel op zich, maar wordt ingezet als middel dat bijdraagt aan een aantrekkelijk woon- werk en lee limaat in Zuid-Holland. Vanuit een toeris sche invalshoek kunnen economie, cultureel erfgoed, (recrea eve) infrastructuur, groengebieden en recrea e met elkaar verbonden en versterkt worden. Veiliger verkeer De provincie omarmt de landelijke ambi e van nul verkeersslachtoﬀers in 2050. Het streven is elk jaar minder verkeersslachtoﬀers door een aanpak op drie terreinen: infrastructuur, educa e en handhaving. Toetsing In dit geval is sprake van 'aanpassing'. Dit betre een ontwikkeling die sterk aansluit bij de bestaande iden teit en structuur van het landschap en het dorp. De belee aarheid van het erfgoed wordt sterk verbeterd.

De ontwikkeling is gebiedseigen, passend bij de maat en de aard van de bestaande kenmerken van een gebied. Het speelt zich echter af op meerdere kavels en voorziet in aanvullingen en verbeteringen op structuurniveau. Er wordt voldaan aan de richtpunten. Het plan is gericht op kwaliteitsverbetering en een betere geleiding van de autonome groei van het aantal toeristen. Met het plan is ook sprake van een verbetering in de verkeersveiligheid en een betere toeris sche koppeling met het dorp. Voor een nadere toetsing aan de cultuurhistorische waarden wordt verwezen naar paragraaf 4.4. 3.3.2 Omgevingsverordening Zuid-Holland (geconsolideerde versie maart 2022) In samenhang met de Omgevingsvisie is de Omgevingsverordening opgesteld. De regels in deze verordening zijn bindend en werken door in gemeentelijke plannen. Voor de beoogde ontwikkeling zijn de onderstaande ar kelen relevant. Ar kel 6.9 Ruimtelijke kwaliteit 1. Een bestemmingsplan kan voorzien in een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling, mits is aangetoond dat de ruimtelijke kwaliteit per saldo ten minste gelijk blij . 2. Om de ruimtelijke kwaliteit te waarborgen wordt in het bestemmingsplan rekening gehouden met de beschermingscategorie, het gebiedstype en de relevante richtpunten voor ruimtelijke kwaliteit, zoals vermeld op kaart 14 in bijlage II en beschreven in de omgevingsvisie beleidskeuze landschap. 3.

Bij het beantwoorden van de vraag of bij een beoogde ruimtelijke ontwikkeling de ruimtelijke kwaliteit gewaarborgd kan blijven, wordt de schaalverdeling inpassen, aanpassen en transformeren gehanteerd als bedoeld in het vijfde lid.

43/100

4. Een bestemmingsplan kan een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maken, mits een zorgvuldige afweging is gemaakt over de loca ekeuze. De mo vering gaat in op de beschreven kenmerken en waarden van het gebied en de eﬀecten van de ontwikkeling daarop. Deze vereisten gelden voor zover het gaat om een ruimtelijke ontwikkeling waarbij: a. een of meer richtpunten voor ruimtelijke kwaliteit in het geding zijn zoals beschreven in de omgevingsvisie beleidskeuze landschap; of b. sprake is van aanpassen of transforma e als bedoeld in het vijfde lid. 5. Een bestemmingsplan kan voorzien in een ruimtelijke ontwikkeling onder de volgende voorwaarden: a. de ruimtelijke ontwikkeling past binnen de bestaande gebiedsiden teit, voorziet geen wijziging op structuurniveau, past bij de aard en schaal van het gebied en voldoet aan de relevante richtpunten ruimtelijke kwaliteit, waardoor de ruimtelijke kwaliteit per saldo ten minste gelijk blij . In dit geval is er sprake van inpassen; b. de ruimtelijke ontwikkeling past binnen de bestaande gebiedsiden teit, maar veroorzaakt wijziging op structuurniveau. Een dergelijke ontwikkeling wordt alleen toegestaan mits de ruimtelijke kwaliteit per saldo ten minste gelijk blij door zorgvuldige inbedding van de ontwikkeling in de omgeving, rekening houdend met de relevante richtpunten ruimtelijke kwaliteit. In dit geval is er sprake van aanpassen; c.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Molenlanden&id=053358b6-8961-4ecd-82de-154f91221cab