Bijlage 1 Jaarstukken 2024

Beheer en onderhoud - uitgevoerd in 2024 Het onderhoud in 2024 voerden we uit op basis van de onderhoudsplanningen van de betreffende voorzieningen in de buitenruimte. Deze planningen actualiseren we jaarlijks. Het (planmatig) beheer en onderhoud is gericht op het veilig en doelmatig in stand houden van verschillende voorzieningen. Bij reconstructies en herinrichtingen pakken we de onderhouds- en vervangingswerkzaamheden zo veel als mogelijk integraal op. De stand van zaken van de in 2024 geplande reconstructies, herinrichtingen en dergelijke is weergegeven bij de respectievelijke kapitaalgoederen. Bij deze werkzaamheden zijn, waar mogelijk, de gemeentelijke Duurzaamheids- en Klimaatdoelstellingen ingepast. Kwaliteitsniveau Beoordeling van de (beeld)kwaliteit gebeurt volgens de CROW-normen. Het uitgangspunt in Molenlanden is dat we de buitenruimte standaard onderhouden op kwaliteitsniveau B. Uitzondering hierop zijn de zichtlocaties in de kernen. Voor deze gebieden houden we kwaliteitsniveau A aan. Binnen deze gebieden passen we duurzame materialen toe en geven we een plus aan de inrichting. Het kwaliteitsniveau en de eventuele aanvullende eisen benoemen we bij de toelichting van de verschillende kapitaalgoederen onder het kopje Kaders. Bijhouden gegevens en inspecties In 2024 voerden we ook weer verschillende inspecties uit.

Hierdoor zijn de gegevens over arealen, kwaliteitsgegevens en uitgevoerde inspecties in de verschillende beheerprogramma’s weer geactualiseerd.

Jaarstukken 2024 - pagina 81

Omvang kapitaalgoederen De totale oppervlakte van gemeente Molenlanden is ongeveer 19.160 hectare. Hiervan heeft de gemeente ongeveer 323 hectare aan openbare ruimte in beheer en onderhoud. Onze kapitaalgoederen liggen voornamelijk binnen de bebouwde kommen van de 20 kernen. Een uitzondering hierop vormen onderdelen van de Openbare Verlichting, Riolering, Straatnaamborden en onderdelen van Straatmeubilair. Deze onderhouden we ook buiten de bebouwde kom. Hieronder lichten we de kapitaalgoederen en de in 2024 uitgevoerde werkzaamheden per categorie afzonderlijk toe. De kerncijfers geven een indicatie van de omvang. Een totaaloverzicht van de areaalgegevens staat achteraan in deze paragraaf. Wegen Kerncijfers De gemeente beheert wegen met een totale lengte van ongeveer 175 km, onderverdeeld in: • Asfaltverharding ca. 355.000 m2 • Elementenverharding (klinkers en tegels) ca. 1.170.000 m2 • Overige verharding ca. 15.000 m2 Kaders Volgens de wet moet de gemeente zorgen voor een goede staat van onderhoud van het gemeentelijk wegennet. En moet het wegennet aan minimale eisen voldoen. Hiervoor hanteren we de gebruikelijke richtlijnen van het CROW. De gemeente heeft zich geconformeerd aan het VNverdrag Handicap (Toegankelijkheid). Hierin is vastgelegd dat personen met een beperking volledig aan de samenleving kunnen deelnemen door drempels zoveel mogelijk weg te nemen.

Wat hebben we gedaan in 2024? In het kader van de Toegankelijkheid zijn in 2024 op basis van uitgevoerde inspecties op verschillende locaties in Groot-Ammers, Ottoland, Hoornaar en Noordeloos extra invaliden-inritten aangelegd en bestaande inritten aangepast aan de norm. Verder is een aantal routes met geleidetegels aangepast. Ook bij reconstructies houden we rekening met toegankelijkheid van de openbare ruimte. Er was regelmatig overleg met de Bouwadviescommissie over dit onderwerp, van dagelijks onderhoud tot en met projecten. De jaarlijkse visuele inspectie van het wegenareaal is uitgevoerd. Het onderhouds- en vervangingsprogramma stemden we waar nodig af op de resultaten van deze inspectie. Op basis van het uitvoeringsplan pakten we verschillende wegen aan, waar mogelijk samen met andere producten binnen de openbare ruimte. De uitvoeringsduur, van voorbereiding tot en met oplevering, is vaak 3 tot 4 jaar. In onderstaand overzicht staan de projecten uit het Uitvoeringsplan Wegen en Riolering die in 2024 opgestart zijn.

Jaarstukken 2024 - pagina 82

Reconstructie wegen: • Langerak, W. van Langherakelaan, incl. riolering • Nieuw-Lekkerland, Planetenlaan • Hoornaar, Oudendijk, incl. riolering • Hoornaar, Lutjeswaardse Middenweg • Groot-Ammers, Ambachtsweg/Nijverheidsweg, incl. riolering • Streefkerk, Dorpsstraat • Ottoland, A-oneven Oost De uitvoering van de gladheidsbestrijding leverde in 2024 weinig klachten op. De onkruidbeheersing op verharding verliep naar tevredenheid en leverde weinig klachten op. Verkeersvoorzieningen en overig (straat)meubilair Kerncijfers Areaaloverzicht objecten in de openbare ruimte: • Verkeers- en straatnaamborden. incl. bewegwijzering en portalen ca. 6.050 st. • Overige verkeersvoorzieningen ca. 374 st. • Schrikhekken ca. 418 st. • Afvalbakken ca. 555 st. • Abri’s (bushokjes) ca. 24 st. • Banken en picknicksets ca. 587 st. • Bloembakken ca. 180 st. • Hekwerken ca. 4.590 m1 • Palen ca. 4.500 st. • Overige objecten (o.a. fietssluizen en fietsklemmen) ca. 1.210 st. • Openbare kunst ca. 33 st. Kaders De gemeente heeft de plicht om de openbare ruimte met de daarin aanwezige voorzieningen goed te onderhouden. Hiervoor hanteren we de gebruikelijke richtlijnen van het CROW.

Jaarstukken 2024 - pagina 83

Wat hebben we gedaan in 2024? Naast het regulier onderhoud aan deze voorzieningen en het oppakken van meldingen van inwoners gaven we een deel van het jaarbudget uit aan incidentele schades, diefstal en vandalisme. Het kwaliteitsniveau van de straatnaam- en verkeersborden in vier kernen brachten we via visuele inspecties in kaart. Civieltechnische Kunstwerken Kerncijfers Areaaloverzicht: • Bruggen en duikerbruggen ca. 235 st. • Kademuren, steigers en trappen ca. 65 st. Kaders Op basis van wetgeving moeten kunstwerken veilig zijn en veilig gebruikt kunnen worden. Dit betekent dat ze berekend moeten zijn op het verkeer dat wordt toegelaten. De eisen aan de constructie(s) zijn vastgelegd in NEN-normen. Wat hebben we gedaan in 2024? In 2024 voerden we de 3-jaarlijkse inspectie van de kunstwerken uit. Het afgelopen jaar zijn verschillende kunstwerken vervangen: • Oud-Alblas, brug Boomgaard • Nieuw-Lekkerland, drie bruggen park Planetenlaan • Nieuwpoort, brug Nieuwpoorsteweg We zijn begonnen met de voorbereiding voor het vervangen van: • Hoornaar, fietsersbrug Middenweg/Doelsteeg Openbare verlichting Kerncijfers Areaaloverzicht: • Lichtmasten en armaturen ca. 10.469 st. Kaders De openbare verlichting is gericht op het verbeteren van de verkeersveiligheid, leefbaarheid en sociale veiligheid in het donker.

Hierbij maken we gebruik van duurzame, efficiënte en energiezuinige verlichtingsmiddelen. Voor de aanwezige openbare verlichting geldt een zorgplicht voor het onderhoud. Ook moet de openbare verlichting (elektrotechnisch) veilig zijn.

Jaarstukken 2024 - pagina 84

Wat hebben we gedaan in 2024? In 2024 zijn we begonnen met de voorbereidingen voor een Europese aanbesteding voor het onderhoud aan de openbare verlichting. Bij verschillende reconstructie-werkzaamheden pakten we ook de openbare verlichting aan. Daarnaast begonnen we met de voorbereidingen voor grootschalig onderhoud waarbij we oude armaturen en masten gaan vervangen. Op onderstaande locaties is in 2024 de verlichting vervangen: • Groot-Ammers, Merelplantsoen • Groot-Ammers, Wipmolen • Langerak, nieuwbouw Langerak-Zuid We zijn begonnen met de voorbereiding voor het vervangen van verlichting: • Kinderdijk, Molenstraat • Nieuw-Lekkerland, Middengebied Spelen Kerncijfers De gemeente beheert in totaal 132 speelplaatsen met daarop: • Speel-/sporttoestellen en speelprikkels ca. 650 st. • Hekwerken en ballenvangers ca. 2.235 m1 • Veiligheidsondergronden ca. 5.384 m2 • Kunstgrasvelden ca. 3.327 m2 Kaders Spelen, sporten en bewegen is belangrijk en draagt bij aan een gezonde en prettige leefomgeving. Het beheer en onderhoud van de speelvoorzieningen is wettelijk geregeld volgens het Warenwetbesluit Attractie-en Speeltoestellen (WAS) en gericht op het in stand houden en waarborgen van de veiligheid. Een beweegvriendelijke leefomgeving heeft een positieve invloed op de fysieke en mentale gezondheid en het welzijn van de gemeenschap.

Belangrijke speerpunten bij de ontwerp- en participatiefase zijn: maatwerk, duurzaamheid, klimaatadaptie, sociale cohesie, doelgroep, veiligheid en voldoende uitdaging. Wat hebben we gedaan in 2024? De openbare speel- en sporttoestellen zijn het afgelopen jaar een aantal keer geïnspecteerd en geschouwd. Geconstateerde bevindingen en gebreken zijn hersteld en verwerkt in het beheerpakket. Grootschalig planmatig onderhoud en vervanging pakten we waar mogelijk integraal op bij reconstructies en herinrichtingen. Het afgelopen jaar zijn op verschillende locaties de speelplekken vervangen zoals: • Groot-Ammers, Merelplantsoen

Jaarstukken 2024 - pagina 85

• •

Langerak, nieuwbouw Langerak-Zuid Nieuwpoort, schoolplein De Veste

We begonnen met de voorbereiding van de herinrichting: • Streefkerk, speelplek Watermunt • Groot-Ammers, trapveld Julianastraat Groen Kerncijfers Areaaloverzicht openbaar groen, excl. begraafplaatsen: • Gazons ca. 304.600 m2 • Bermen/”ruw” gras ca. 610.715 m2 • Bomen 15.524 stuks • Hagen ca. 33.708 m1 • Overige beplantingen ca. 189.502 m2 Kaders Het onderhoud aan openbaar groen is erop gericht een acceptabel niveau te handhaven. Dit beeldkwaliteitsniveau is gesteld op B, volgens het integraal beheerplan. Gebieden met een hoogwaardige of afwijkende inrichting onderhouden we op A. Wat hebben we gedaan in 2024? In 2024 is weer een derde deel van het boombestand geïnspecteerd en gecontroleerd op veiligheid. In het kader van klimaat en biodiversiteit realiseerden we een aantal natuurontwikkelingslocaties. Hier zijn natuurvriendelijke oevers en poelen gegraven. Ook brachten we gradiënten aan in het terrein en zijn verschillende bloem- en bes-dragende inheemse heesters geplant. Snoeihout werd verwerkt in takkenrillen. Verder reikten we ca. 320 bomen en 290 bessenpakketten (4 struiken per pakket) uit aan inwoners. Binnen de openbare ruimte zijn 319 bomen aangeplant.

Verder in 2024 uitgevoerde werkzaamheden: • Een deel van het voormalige volkstuinencomplex aan de Middelweg in Nieuw-Lekkerland vormden we om naar een natuurontwikkelingslocatie; • In Groot-Ammers is de ondergrondse groeiplaats van bomen verbeterd door meer doorwortelbare ruimte te realiseren en tegels rond de bomen te verwijderen; • In met name Nieuw-Lekkerland en Groot-Ammers vormden we traditioneel plantsoen om naar een meer biodivers plantsoen.

Jaarstukken 2024 - pagina 86

Begraafplaatsen Kerncijfers Areaaloverzicht van in totaal 25 begraafplaatsen: • Verhardingen ca. 28.900 m2 • Groenelementen ca. 41.250 m2 • Bomen ca. 700 st. • Grafvelden ca. 39.200 m2 • Urnenmuren 2 st. Jaarlijks zijn er gemiddeld 260 begravingen op de begraafplaatsen in Molenlanden. Kaders Alle begraafplaatsen onderhouden we op beeldkwaliteitsniveau A, volgens het vastgestelde ‘Beleidsdocument begraafplaatsen Molenlanden’. In het vastgestelde ‘Beheerplan begraafplaatsen 2022-2026' en het ‘Uitvoeringsplan begraafplaatsen’ staan verschillende uitvoeringsmaatregelen die invulling geven aan de kaderstelling uit het beleidsdocument. Wat hebben we gedaan in 2024? • Voorbereiding uitbreiding begraafplaatsen Hoornaar en Giessenburg; • Ruimen van ca. 500 graven; • Vernieuwen en/of herstraten paden begraafplaatsen, waaronder Bleskensgraaf en Nieuw-Lekkerland; • Aanleg van urnenvoorzieningen in elke kern; • Aanleg van herdenkingsmonumenten bij verzamelgraven in elke kern. Riolering Kerncijfers Areaaloverzicht: • Vrij verval riolering ca. 205 km • Druk- en vacuümriolering, persleidingen ca. 226 km • Pompunits en hoofdgemalen ca. 1.750 st. • Bergbezinkvoorzieningen 16 st. • Drainage ca. 12 km • Kolken ca. 14.000 st. Kaders Het rioolstelsel van de gemeente onderhouden we volgens de uitgangspunten en kwaliteitsniveaus uit het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP).

Op basis van de Raadsopdracht om het bouwen van woningen in lintbebouwingen mogelijk te houden, moeten we de daar aanwezige rioolsystemen onderzoeken en waar nodig aanpassen.

Jaarstukken 2024 - pagina 87

Wat hebben we gedaan in 2024? In 2024 gaven we opdracht voor het opstellen van een nieuw Water- en Rioleringsprogramma (WRP) als opvolger van het GRP. Dit WRP wordt in 2025 opgeleverd. In de lintbebouwing voerden we in 2024 een aantal werkzaamheden uit aan de zogenoemde zeven prioritaire strengen van de druk- en vacuümriolering: • Afkoppelen van regenwater in een aantal strengen. Inmiddels heeft 50% van de aangeschreven adressen afgekoppeld. Ook is de voorbereiding van een nieuwe cyclus afkoppelen opgestart. Uitvoering hiervan vindt plaats in 2025; • Ontwikkelen van geautomatiseerd besturingssysteem Real Time Control (RTC). Dit is als eerste toegepast in de streng aan de Lekdijk in Langerak. Naast de zeven prioriteitsstrengen in de lintbebouwing die in uitvoering zijn, zijn er 12 strengen waar de maximale capaciteit is bereikt. Deze strengen onderzochten we in 2023. Mogelijke maatregelen om ook deze strengen een langere levensduur te geven werken we per streng uit. In 2024 startten we de voorbereiding van RTC in de streng Bazeldijk Hoogblokland/Arkel op. Op basis van het Uitvoeringsplan Wegen en Riolering pakten we in 2024 verschillende rioleringen op, waar mogelijk samen met andere producten binnen de openbare ruimte. De uitvoeringsduur, van voorbereiding tot en met oplevering, is veelal drie tot vier jaar.

In onderstaand overzicht staan de projecten uit het uitvoeringsplan waarvan de voorbereiding in 2024 is begonnen. Reconstructie riolering, in combinatie met wegen: • Langerak, W. van Langherakelaan; • Hoornaar, Oudendijk, aanpassen gedeelte hemelwaterriool; • Groot-Ammers, Ambachtsweg/Nijverheidsweg, aanpassen gedeelte hemelwaterriool. In de exploitatie-begroting zien we een overschrijding in het onderhoud aan zowel de drukriolering als de vacuümriolering. Ook de energiekosten zijn overschreden. Dit is het gevolg van de overbelasting van de stelsels waardoor er meer storingen zijn en ook het energieverbruik flink toeneemt. De komende jaren zal dit na het uitvoeren van de maatregelen waarschijnlijk weer verbeteren. Water Kerncijfers Areaaloverzicht: • Open water (sloten en plassen) ca. 311.350 m2 • Beschoeiingen ca. 30.878 m1 • Natuurlijke oevers ca 12.400 m1 • Kleine duikers ca. 4.623 m1

Jaarstukken 2024 - pagina 88

Kaders De waterkwaliteit in watergangen moeten we verbeteren om te voldoen aan de Kader Richtlijn Water. Ook het vasthouden van water binnen het gebied wordt een steeds groter thema. Het waterschap zorgt voor het onderhoud van de A-watergangen (weteringen en de grotere sloten). Kleinere sloten ('schouwsloten') moeten eigenaren van percelen die aan deze sloten grenzen onderhouden, waaronder de gemeente. Dit onderhoud moet gebeuren volgens eisen die in de Keur van Waterschap Rivierenland staan. Wat hebben we gedaan in 2024? • Binnen verschillende reconstructieprojecten uit het Uitvoeringsplan Wegen en Riolering zijn duikers en stukken beschoeiing aangepakt; • Baggeren watergangen in Schelluinen en Oud-Alblas; • Maken bestek voor baggeren Nieuw-Lekkerland (uitvoering 2025); • Maken klimaatbestendige inrichting watergang Julianastraat en Irenestraat in Groot-Ammers. Gebouwen Een extern adviesbureau stelde vanuit de meerjarenonderhoudsplannen (MJOP’s) jaarplannen op en zorgde voor de uitvoering. In 2024 voerden we het achterstallig bouwkundig groot onderhoud uit. De gyminventaris in de sporthallen is gekeurd en bij afkeur gerepareerd of vervangen, waardoor de veiligheid is geborgd. Volgens het collegebesluit ‘Herinrichting/herschikking van de gebouwen op de begraafplaatsen in de kernen van de voormalige gemeente Giessenlanden’ zijn de MJOP’s geüpdatet.

Voor de kerktorens is in 2024 een deel van de toegekende onderhoudssubsidies van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed voor de periode 20202025 ingezet. In 2025 krijgt dit een verder vervolg. In 2024 is de nieuwe werklocatie in Bleskensgraaf opgeleverd en in gebruikgenomen. Dit pand voldoet aan de duurzaamheidseisen en is Energieneutraal (ENG). Vanuit het lange termijn verduurzamingsplan begonnen we in 2024 ook met verschillende verduurzamingsmaatregelen van de strategische panden. De gemeente draagt voor 80% bij in de kosten van groot onderhoud van de zwembaden. Periodiek controleert vakteam Vastgoed of het groot onderhoud op de juiste manier wordt uitgevoerd. Volgens het Vastgoed, Accommodatie- en Tarievenbeleid begonnen we in 2024 met de verduurzaming van de gemeentelijke zwembaden.

Jaarstukken 2024 - pagina 89

Totaaloverzicht omvang Kapitaalgoederen Arealen: Onderdeel Wegen • Totale lengte wegen • Asfaltverharding • Elementenverharding (klinkers en tegels) • Overige verharding Objecten in de openbare ruimte • Verkeers- en straatnaamborden. incl. bewegwijzering en portalen • Overige verkeersvoorzieningen • Schrikhekken • Afvalbakken • Abri’s • Banken en picknicksets • Bloembakken • Hekwerken • Palen • Overige objecten (o.a. fietssluizen en fietsklemmen) • Openbare kunst Civieltechnische kunstwerken • Bruggen en duikerbruggen • Kademuren, steigers en trappen Openbare verlichting • Lichtmasten en armaturen Spelen • Speelplaatsen • Speel-/sporttoestellen en speelprikkels • Hekwerken en ballenvangers • Veiligheidsondergronden • Kunstgrasvelden

Jaarstukken 2024 - pagina 90

hoeveelheid eenheid 175 355.000 1.170.000 15.000

km m2 m2 m2

6.050

st.

374 418 555 24 587 180 4.590 4.500 1.210 33

st. st. st. st. st. st. m1 st. st. st.

235 65

st. st.

10.469

st.

132 650 2.235 5.384 3.327

st. st m1 m2 m2

Openbaar groen (excl. begraafplaatsen) • Gazons • Bermen/”ruw” gras • Bomen • Hagen • Overige beplantingen

304.600 610.715 15.524 33.708 189.502

m2 m2 st. m1 m2

Begraafplaatsen • Verhardingen • Groenelementen • Bomen • Grafvelden • Urnenmuren

25 28.900 41.250 700 39.200 2

st. m2 m2 st. m2 st.

Riolering • Vrijverval riolering • Druk- en vacuümriolering, persleidingen • Pompunits en hoofdgemalen • Bergbezinkvoorzieningen • Drainage • Kolken

205 226 1.750 16 12 14.000

km km st st km st.

Stedelijk water • Open water (sloten en plassen) • Beschoeiingen • Natuurlijke oevers • Kleine duikers

311.350 30.878 12.400 4.623

m2 m1 m1 m1

5 1 4 6 24 16 1 6

st. st. st. st. st. st. st. st.

Gebouwen • Huisvesting gemeentelijke diensten • Voormalige bibliotheek • Peuterspeelzalen • Verzamelgebouwen • Gebouwen op begraafplaatsen • Kerktorens • Stadhuis Nieuwpoort

Jaarstukken 2024 - pagina 91

• • • • • • •

Dorpshuizen/buurtcentra Jeugdhonken Binnensportaccommodatie Voetbalkantine Woningen Overige gebouwen (o.a. theehuisjes) Woningen aangekocht in Nieuw-Lekkerland ten behoeve van project Hoogspanningsmasten

Jaarstukken 2024 - pagina 92

3 8 1 4 5 17

st. st. st. st. st. st.

Paragraaf Financiering In deze paragraaf komt het gemeentelijke financieringsbeleid aan de orde mede op basis van de wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO). De focus van het financieringsbeleid is gericht op het beperken van financieringsrisico’s en het beheersen van de gemeentelijke schuldpositie.

Financieringsbeleid De gemeente streeft ernaar benodigde leningen tegen een zo’n laag mogelijk tarief aan te trekken en tegelijkertijd de renterisico’s zoveel als mogelijk te beheersen. Daartoe wordt bij het afsluiten van leningen rekening gehouden met de liquiditeitsbehoefte en de rente risiconorm. In 2024 is de rente gedurende het hele jaar door de ECB 4x met 0,25% verlaagd. De rente ging hiermee van 4% naar 3%. De koppeling met de inflatie lijkt daarmee te zijn losgelaten want deze bevond zich in 2024 namelijk nog altijd ver boven het wenselijke niveau van 2%. In 2024 zou de liquiditeitspositie volgens de prognoses onvoldoende zijn en diende we nieuw geld aan te trekken. Dit heeft zich voorgedaan halverwege het jaar. Uiteindelijk werd in juli 2024 een bedrag van € 15 miljoen aan nieuw geld aangetrokken.

Rentekosten en -opbrengsten In 2024 heeft gemeente Molenlanden één nieuwe langlopende geldlening afgesloten. De leningenportefeuille is verder niet herzien aangezien dit in 2020 volledig is gedaan. Onderstaande tabel geeft inzicht in de ontwikkeling van de financieringspositie in het afgelopen jaar. Mutaties vaste schuld in 2024

Bedrag

Stand per 01/01/2024 Nieuwe geldleningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Renteaanpassing Omzetting vast naar vlottend Omzetting vlottend naar vast Stand per 31/12/2024

31.094 15.000 1.589 44.503

Bedragen x € 1.000

Jaarstukken 2024 - pagina 93

Gemiddelde rente 0,48% 3,85% 0,48% 0% 0% 0% 0,48%

Invloed op rente 0,00% -

De volgende tabel laat het behaalde renteresultaat in 2024 zien. Renteresultaat

Bedragen x € 1.000

Rente kortlopende leningen Rente langlopende leningen Rente rekening-courant Totaal rentelasten Ontvangen rente Renteresultaat 2024

248 413 16 677 716 39

De rentebaten waren in 2024 € 39.000 hoger dan de rentelasten. Dit resultaat is verwerkt binnen het taakveld Treasury.

Kasgeldlimiet Ter beperking van de renterisico wordt door de Wet FIDO een norm opgelegd ten aanzien van de korte schuld, de zogenaamde kasgeldlimiet. De kasgeldlimiet is het bedrag dat de korte schuld (korter dan 1 jaar) mag bedragen. Deze limiet wordt berekend naar een vast percentage van het begrotingstotaal per januari van het dienstjaar. De kasgeldlimiet voor de gemeente Molenlanden bedroeg in het jaar 2024, 8,5% van het totaal van de begroting van € 154.386.000. Kasgeldlimiet

Bedragen x € 1.000

A - Begrotingstotaal B - Vastgesteld percentage C – Kasgeldlimiet (A x B / 100)

154.386 8,50% 13.122

In onderstaande tabel is per kwartaal beoordeeld of de toegestane kasgeldlimiet wordt overschreden. Bedragen x € 1.000

Vlottende schuld: Opgenomen geld < 1 jaar Schuld in rekening-courant Gestorte gelden derden < 1 jaar Ov. Geldleningen (geen vaste schulden) Totaal vlottende schuld Vlottende middelen:

Jaarstukken 2024 - pagina 94

1e kw.

2e kw.

3e kw.

4e kw.

-

-

-

-

Uitgeleende gelden < 1 jaar Contante gelden in kas Tegoeden in rekening-courant Overige uitstaande gelden < 1 jaar Totaal vlottende middelen Toets kasgeldlimiet: Totaal netto vlottende schuld Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+) of overschrijding (-)

-

-

-

-

119 1.024 1.143

71 13.964 14.035

76 15.908 15.984

19 12.892 12.911

-1.143 13.122 14.265

-14.035 13.122 27.157

-15.984 13.122 29.106

-12.911 13.122 26.033

Uit de tabel blijkt dat de kasgeldlimiet in 2024 ruimschoots binnen de gestelde limieten is gebleven.

Renterisiconorm De renterisiconorm schrijft voor hoeveel maximaal geleend mag worden voor een periode langer dan één jaar en tegelijkertijd dat de maximale aflossing voor een gemeente niet meer mag zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Hierdoor worden de financiële gevolgen van een rentestijging beperkt. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van deze renterisiconorm in 2024 weergegeven. Renterisiconorm en renterisico’s Bedragen x € 1.000

Renterisico Renteherziening op vaste schulden o/g Jaarlijkse verplichte aflossingen Renterisico Renterisiconorm Begrotingstotaal Wettelijk vastgesteld percentage Renterisiconorm Toets renterisiconorm: Renterisiconorm Renterisico Ruimte (+) of overschrijding (-)

Jaarstukken 2024 - pagina 95

Budget

Realisatie

1.589 1.589

1.589 1.589

125.850 20% 25.170

154.386 20% 30.877

25.170 1.589 23.581

30.877 1.589 29.288

Paragraaf Bedrijfsvoering Algemeen Bedrijfsvoering helpt de organisatie om de beleidsdoelstellingen en maatschappelijke opgaven te realiseren. We professionaliseren van binnenuit, maar zijn gericht op buiten, op onze inwoners en ondernemers. De visie op bedrijfsvoering is onze leidraad voor de levering, sturing, beheersing en ontwikkeling van onze diensten. Zo dragen wij bij aan de Molenlandse dienstverlening en de Molenlandse manier van werken.

Organisatieontwikkeling Bedrijfsvoering maakt het verschil met betrokken en deskundige medewerkers met een flexibele en pro-actieve instelling. De manier van werken is gericht op maximale klantwaarde. Hierdoor hoeft de organisatie zich geen zorgen te maken over de nodige dingen die (in de basis) geregeld moeten zijn. De organisatie kan rekenen op deskundige en adequate ondersteuning zodat zij zich kan blijven concentreren op haar kerntaken. Daarnaast kunnen inwoners, ondernemers en andere partijen rekenen op onze inzet. Om dit blijvend te kunnen realiseren, investeren wij in onze medewerkers. Wij beseffen dat medewerkers het verschil maken. Vanuit het principe van zelforganisatie bieden wij een uitdagende werkomgeving. Daarin krijgen medewerkers alle ruimte om hun expertise in te zetten en verder te ontwikkelen. We benutten aanwezige talenten en hun passie. Daardoor werken we allemaal met plezier en verbeteren we onszelf continu. Een ambitieuze organisatie in een veranderende en veeleisende omgeving vereist een goede bedrijfsvoering. Dit is een bedrijfsvoering die de organisatie helpt en meedenkt om haar diensten op een goede wijze te kunnen leveren en doelen te realiseren. Dit is wat de bedrijfsvoeringteams bindt en naar buiten willen uitdragen.

Continuïteit van de organisatie Wij zijn bij het opstellen van deze jaarrekening uitgegaan van de continuïteitsveronderstelling: de veronderstelling dat onze gemeente haar taken en verplichtingen op structurele basis kan blijven uitvoeren. Deze veronderstelling is onderbouwd aan de hand van paragraaf weerstandsvermogen en financiën.

Fraude Als gemeente behandelen wij het thema fraude met de professionaliteit, integriteit en zorgvuldigheid die onze inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden van ons mogen verwachten. Wij hebben binnen onze organisatie één vertrouwenspersoon aangesteld die als onafhankelijk aanspreekpunt fungeert bij (vermoedens van) integriteitsschendingen of ongewenst gedrag. Daarnaast zijn binnen onze gemeentelijke regelgeving, richtlijnen en procedures diverse beheersmaatregelen opgenomen die bijdragen aan fraudepreventie.

Jaarstukken 2024 - pagina 96

Voorbeelden van deze zogenoemde ‘hard controls’ zijn functiescheiding, het vierogenprincipe en autorisatieprocedures. Deze maatregelen zijn primair gericht op het aspect gelegenheid binnen de fraudedriehoek. Daarnaast besteden wij nadrukkelijk aandacht aan ‘soft controls’, die gericht zijn op motivatie en rationalisatie, zoals verankerd in ons integriteitsbeleid. Dit beleid is vastgelegd in het Personeelshandboek en geeft via gedragscodes invulling aan de basisnormen voor integer handelen van medewerkers, collegeleden en raadsleden. Jaarlijks voeren wij een frauderisicoanalyse uit waarin per proces wordt geïnventariseerd welke frauderisico’s zich kunnen voordoen, wat de kans en impact daarvan is, en welke beheersmaatregelen getroffen zijn. De effectiviteit van deze maatregelen wordt gedurende het jaar getoetst door de onafhankelijke Verbijzonderde Interne Controle (VIC) functionaris in samenwerking met de Concerncontroller. In het verslagjaar zijn geen fraudemeldingen ontvangen door de vertrouwenspersoon en zijn er geen aanwijzingen van gepleegde fraude door medewerkers, derden of inwoners. Desondanks blijft fraude een onderwerp van blijvende aandacht. Wij monitoren actief door middel van gesprekken met vakteams, de VIC-functionaris en de Concerncontroller, op basis van het normenkader, het M&O-beleid en het integriteitsbeleid.

Door deze werkwijze willen wij zowel preventief als repressief het risico op fraude reduceren ofwel voorkomen.

Kerncijfers 2024 De vastgestelde formatie omvat eind 2024 264,1 fte (ultimo 2023 was de bezetting 252,0 fte). Inhuur Op 1 januari 2024: 59 medewerkers Op 1 januari 2025: 56 medewerkers De inzet van inhuurmedewerkers is licht gedaald. De inhuurbehoefte vanuit het ruimtelijk domein blijft op hetzelfde niveau. De krapte op de arbeidsmarkt in dit domein blijft onveranderd zeer gespannen. Het lukt niet of nauwelijks inhuur om te zetten naar vaste formatie. Voor andere vakteams neemt de inzet van inhuurmedewerkers licht af o.a. door het in dienst nemen van vaste medewerkers in 2024. Langdurig verzuim dempt de afname van het aantal inhuurmedewerkers. In dienst/uit dienst In 2024 hebben 36 medewerkers de organisatie verlaten. Er zijn in 2024 50 nieuwe medewerkers in dienst gekomen. Samenstelling en leeftijdsopbouw Bij de gemeente Molenlanden zijn op 31 december 2024 316 medewerkers in dienst, waarvan 146 mannen en 170 vrouwen.

Jaarstukken 2024 - pagina 97

De leeftijdsopbouw is als volgt: Jonger dan 20 jaar: 20 – 29 jaar 30 – 39 jaar 40 – 49 jaar 50 – 59 jaar 60 – 67 jaar v.a. 67 (AOW)

0 24 50 78 97 63 4

Ziekteverzuim Het gemiddelde ziekteverzuimpercentage over 2024 is 6,63%. Dit wordt in tweederde van de gevallen veroorzaakt door medische aandoeningen. We zien dat het verzuim over de laatste twee kwartalen van 2024 een dalende lijn laat zien. Dit komt doordat medewerkers die langdurig ziek zijn aan het re-integreren zijn of medewerkers die volledig hersteld zijn. Daarnaast zijn er in het vierde kwartaal ook een aantal verzuimdossiers gesloten wegens uitstroom naar de WIA/IVA bij einde van de wachttijd van 104 weken. Tegelijk zien we een daling van de meldingsfrequentie in 2024 ontstaan. Deze is gedaald van 1,14 over het eerste halfjaar van 2024 naar 1,01 over geheel 2024. Dit is mogelijk een resultaat van de aandacht voor frequent verzuimers en het actiever contact leggen en onderhouden met medewerkers die zich ziekmelden. Tegelijkertijd zien we nog geen daling van de gemiddelde verzuimduur. Deze blijft rond de 20 dagen.

Financiën en bedrijfsvoering Financiële verordening Gemeente Molenlanden 2024 schrijft voor dat in de paragraaf bedrijfsvoering: a. de kosten, omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten; b. de kosten van inhuur derden; c. de budgetten voor de raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant; Inzichtelijk worden gemaakt. De omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand staan opgenomen bij de kerncijfers hiervoor.

Jaarstukken 2024 - pagina 98

De loonkosten en de kosten voor inhuur derden en raad, griffie, rekenkamer en accountant worden in onderstaande tabel uiteengezet. Bedragen x €

Loonkosten Inhuur Raad en commissies Griffie onderst. raad en rekenkamer Accountantskosten

Begroting 2024

Begroting na wijziging 2024

Realisatie 2024

27.412.961 2.356.579 545.814 938.270 100.000

25.732.779 6.781.379 545.814 954.270 163.003

25.890.808 6.805.820 570.586 993.763 163.003

Human Resources In 2024 namen we met succes het nieuwe E-HRM systeem AFAS in gebruik. Het systeem draagt bij aan een modern werkgeverschap waarbij de flexibele inzet van arbeidsvoorwaarden en de zelfregulering effectief en praktisch worden ondersteund. Voor het aantrekken en behouden van nieuwe medewerkers verbeterden we het zogenaamde onboarden en voerden we een medewerkersonderzoek uit op basis waarvan we verbeteringen voorstelden voor het werken in Molenlanden. We hebben ingezet op aandacht en tijd voor ontwikkeling om perspectief te bieden en ook om medewerkers wendbaar te kunnen inzetten. Naast de tijdelijke inzet van een recruiter hebben we een nieuwe arbeidscommunicatie ingezet voor slagvaardigheid op de arbeidsmarkt.

Communicatie In 2024 hebben we ingezet op het versterken van de verbinding met de samenleving. Hiervoor hebben de communicatieadviseurs en de verbinders zich, zowel individueel als gezamenlijk, ingezet. We organiseerden lunchlezingen, gezamenlijke evenementen, trainingen en bijeenkomsten. Daarnaast trokken we samen op om bij projecten meer omgevingsbewust te werken en aan te sluiten bij de (informatie)behoefte van inwoners en ondernemers. Ook ontwikkelden we een communicatietoolkit voor de buitenruimteteams. Deze toolkit biedt collega’s handvatten om op de Molenlandse Manier te communiceren. Zoals voorbeeldbrieven en andere communicatiematerialen die gebruikt worden tijdens de uitvoering van een project. Daarnaast investeerden we in faciliteiten om beter aan te sluiten op de groeiende behoefte aan beeldgebruik bij communicatie. Zo is in 2024 een filmruimte gerealiseerd in het nieuwe kantoor en breiden we het aanbod steeds verder uit om het werken met beeld te faciliteren en stimuleren.

Vastgoed In december 2024 is team Vastgoed met een senior-adviseur vastgoed weer compleet. Het team gaf verdere sturing aan de vastgoedportefeuille, de verduurzaming en het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Hiervoor zijn in het team de volgende stappen gezet:

Jaarstukken 2024 - pagina 99

Sturing vastgoedportefeuille We werkten aan het verder implementeren van het Vastgoed- en Accommodatiebeleid. De gemeentelijke eigendommen (gebouwen) zijn in 2024 ondergebracht in een door Vastgoed gerealiseerde tool in Kizs,. Hierdoor is meer inzicht en overzicht op de vastgoedportefeuille. Per gebouw is nu inzicht in de contracten, afspraken, m2, adresgegevens, contactpersonen, foto’s, plattegronden en tekeningen inzichtelijk. En nieuwe huurovereenkomsten sloten we af volgens het ROZ-model. Verder is begin 2024 de ontmanteling van de voormalige servicepunten afgerond (huurovereenkomsten zijn opgezegd en panden zijn overgedragen). Conform Vastgoed- en Accommodatiebeleid zijn ook de huurovereenkomsten van drie kinderdagverblijven in de voormalige SOHGgebouwen aangepast met marktconforme huurprijzen. Verduurzaming Van het verduurzamingsplan gemeentelijke gebouwen is voor de strategische gebouwen de verduurzaming in gang gezet met ondersteuning van Stichting Stimular (dit is een stichting die organisaties helpt om gebouwen te verduurzamen). Per jaar geven we uitvoering aan de duurzaamheidsmaatregelen voor dat jaar. Uitgangspunt bij de verduurzaming is om aan te sluiten op de natuurlijke momenten (bijvoorbeeld vervangen dak in combinatie met het plaatsen van zonnepanelen).

IHP In samenspraak met Hevo stelden we een uitvoeringsprogramma met bijbehorende draaiboeken op die we in Q1 2025 ter besluitvorming aan de schoolbesturen voorleggen. Ook startte Hevo met 2 haalbaarheidsonderzoeken: de Groen van Prinstererschool in Oud-Alblas en School met de Bijbel in Bleskensgraaf.

Facilitair In 2024 stond de verhuizing van Hoornaar naar Bleskensgraaf centraal. De voorbereidingen werden in april echt zichtbaar en we hebben met team facilitair en andere collega’s hard gewerkt om de verhuizing soepel te laten verlopen. De verhuizing verliep voorspoedig en de eerste week van juli was de grote dag, die we samen hebben gevierd. In de eerste weken in het nieuwe gebouw moest iedereen zijn weg vinden, maar dat is inmiddels gelukt. Collega’s weten elkaar te vinden, waarderen de ontmoetingen met elkaar en zijn trots op het gebouw. Het gebouw draagt bij aan ontmoeten en integraal samenwerken. Op de open dag in september presenteerden we het nieuwe gemeentekantoor met trots aan partners, familie en oud-collega’s.

Juridische zaken In 2024 maakten we veel gebruik van het wegzetten van juridische vraagstukken buiten de deur. Dit zowel in het kader van pieken in de werkvoorraad als specialistische kennis. Hierdoor hebben we in alle gerechtelijke procedures verweer kunnen voeren en tijdig stukken kunnen aanleveren. Ook de behandeling van een aantal WOO-verzoeken hebben we uitbesteed waardoor we aan de verzoeken konden voldoen en de

Jaarstukken 2024 - pagina 100