Bijlage 1. Bestemmingsplan Giessenburg, Heideweg 8 - Peursumseweg - Toelichting.pdf

Toelichting bestemmingsplan ‘Giessenburg, Heideweg 8 / Peursumseweg’

Toelichting bestemmingsplan ‘Giessenburg, Heideweg 8 / Peursumseweg’

Identificatiecode: NL.IMRO.1978.BPheideweg8GSB-VG01 Status: Vastgesteld Datum: 19-04-2022

1

Inhoudsopgave 1 Inleiding ............................................................................................................................................... 2 1.1 Aanleiding ...................................................................................................................................... 2 1.2 Ligging en begrenzing plangebied ................................................................................................ 2 1.3 Belang ........................................................................................................................................... 2 1.4 Vigerend bestemmingsplan ........................................................................................................... 4 1.5 Maatschappelijk resultaat .............................................................................................................. 5 1.6 Maatschappelijk draagvlak ............................................................................................................ 5 1.7 Economische uitvoerbaarheid ....................................................................................................... 8 1.8 Communicatie ................................................................................................................................

8 1.9 Realisatie ....................................................................................................................................... 8 1.10 Leeswijzer .................................................................................................................................... 8 2 Planbeschrijving ................................................................................................................................. 9 2.1 Bestaande situatie ......................................................................................................................... 9 2.1.1 Ontstaansgeschiedenis en stedenbouwkundige structuur ..................................................... 9 2.1.2 Huidig gebruik ......................................................................................................................... 9 2.2 Nieuwe situatie ............................................................................................................................ 11 2.3 Verkeer en parkeren .................................................................................................................... 13 2.4 Beeldkwaliteit / Landschappelijke inpassing ...............................................................................

14 2.5 Duurzaamheid en klimaatadaptatie ............................................................................................. 17 3 Beleidskader ..................................................................................................................................... 18 3.1 Rijksbeleid ................................................................................................................................... 18 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ........................................................................................ 18 3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) .......................................................... 18 3.1.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) ......................................................................................... 18 3.2 Provinciaal beleid ........................................................................................................................ 19 3.2.1 Omgevingsvisie Zuid-Holland ............................................................................................... 19 3.2.2 Omgevingsverordening Zuid-Holland ................................................................................... 21 3.3 Regionaal Beleid .........................................................................................................................

23 3.3.1 Regionale structuurvisie Visie 2030 ‘Open voor elkaar’ ....................................................... 23 3.3.2 Regionale woonvisie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden ...................................................... 23 3.4 Gemeentelijk beleid ..................................................................................................................... 24 3.4.1 Omgevingsvisie Giessenlanden ........................................................................................... 24 3.4.2 Woonvisie 2020-2024 ........................................................................................................... 24 3.4.3 Beleid Vrijkomende Agrarische Bebouwing aan ruilverkavelingslinten (VAB-beleid) .......... 25 3.5 Conclusie ..................................................................................................................................... 26 4 Milieuaspecten .................................................................................................................................. 27 4.1 Milieueffectrapportage (vormvrije m.e.r.)..................................................................................... 27 4.2 Geluid ..........................................................................................................................................

28 4.3 Bedrijven en milieuhinder ............................................................................................................ 29

4.4 Bodem ......................................................................................................................................... 31 4.5 Archeologie .................................................................................................................................. 33 4.6 Watertoets ................................................................................................................................... 37 4.7 Ecologie ....................................................................................................................................... 47 4.7.1 Soortenbescherming ............................................................................................................ 47 4.7.2 Gebiedsbescherming ............................................................................................................ 48 4.7.3 Stikstofdepositie ................................................................................................................... 49 4.8 Luchtkwaliteit ............................................................................................................................... 50 4.9 Externe veiligheid ........................................................................................................................

51 5 Juridische planopzet ........................................................................................................................ 53 5.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 53 5.2 Systematiek van de regels .......................................................................................................... 53 5.3 Bestemmingen ............................................................................................................................. 53 5.4 Aanduidingen ............................................................................................................................... 54 Bijlage 1

11

Omschrijving Landschappelijk inpassingsplan Peursumseweg Landschappelijk inpassingsplan Heideweg 8 Referentiebeelden beplanting Akoestisch onderzoek wegverkeerlawaai Archeologisch onderzoek Digitale watertoets Heideweg Digitale watertoets Peursumseweg Ecologische quickscan Verkennend bodemonderzoek Peursumseweg Verkennend bodemonderzoek (incl. asbest) Heideweg Inspraaknota

12

Nota van Zienswijzen

2

3 4

5 6 7 8 9

10

Auteur Lagendijk tuin- en landschapsarchitecten

Referentie LTL21006

Datum 28-03-2022

Lagendijk tuin- en landschapsarchitecten

21006

21-03-2018

Lagendijk tuin- en landschapsarchitecten Voortman Ingenieurs

LTL21006

06-03-2018

R-JVO/1269

23-02-2018

ADC ArcheoProjecten

Rapport 4557

12-10-2021

Waterschap Rivierenland Waterschap Rivierenland Blom Ecologie

20180205-916996 20180205-916995 BE/2018/053/r

05-02-2018

Bakker Milieuadviezen

BM/2421/24232018/v2

Juni 2019

Bakker Milieuadviezen

BM/2425-2018

Mei 2018

Gemeente Molenlanden Gemeente Molenlanden

-

Oktober 2021

-

Februari 2022

05-02-2018 28-04-2021

1

1 Inleiding 1.1 Aanleiding Op het perceel Heideweg 8 te Giessenburg is al jarenlang een agrarisch bedrijf gevestigd. Gezien de schaalvergroting in de agrarische sector is de agrariër genoodzaakt om het agrarisch bedrijf uit te breiden. De bedrijfslocatie Heideweg 8 Giessenburg is echter niet toereikend om de bedrijfsuitbreiding te realiseren (vanwege beperkte tot niet beschikbare landbouwgrond). Een uitbreidingswens is aanwezig bij het naastgelegen agrarisch bedrijf Heideweg 7-9. De initiatiefnemer van dit plan is voornemens om het agrarisch bedrijf te beëindigen en de agrarische gronden te verkopen aan het naastgelegen agrarische bedrijf Heideweg 7-9. Als onderdeel van de grondoverdracht heeft de initiatiefnemer een stuk grond van het agrarische bedrijf Heideweg 7-9 aan de Peursumseweg overgenomen. Het plan is om in ruil voor de sloop van de voormalige agrarische bebouwing op de locatie Heideweg 8/8a, behoudens de bedrijfswoningen en een tweetal schuren achter de woning Heideweg 8, aan de Peursumseweg twee vrijstaande woningen te realiseren. Verder wil men de functie van de bedrijfswoningen Heideweg 8/8a wijzigen naar burgerwoningen. Het plan is strijdig met het vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied Giessenlanden’ (vastgesteld op 11 maart 2015). De gronden aan de Peursumseweg hebben de bestemming ‘Agrarisch’.

Op deze gronden is het realiseren van burgerwoningen niet toegestaan. Tevens is het juridisch-planologisch niet toegestaan de huidige agrarische bedrijfswoningen Heideweg 8/8a te bewonen als burgerwoning. Om het plan juridisch-planologisch mogelijk te maken wordt een bestemmingsplanprocedure doorlopen.

1.2 Ligging en begrenzing plangebied Het plangebied bestaat uit twee deelgebieden. Deelgebied 1 betreft de locatie Heideweg 8 te Giessenburg. Deelgebied 1 wordt aan de noordzijde begrensd door de Heideweg. Aan de overige zijden wordt het plangebied begrensd door een watergang met aan de overzijde agrarische slagenlandschap. Deelgebied 2 betreft de locatie aan de Peursumseweg te Giessenburg. Het plangebied grenst aan de Peursumseweg. Aan de overige zijden wordt het plangebied begrensd door een watergang met aan de overzijde agrarische slagenlandschap.

1.3 Belang De gemeente Molenlanden geeft toestemming aan een plan wanneer het plan bijdraagt aan het behalen van gemeentelijke en/of regionale doelstellingen, een bijdrage levert aan de ruimtelijke kwaliteit (of daar tenminste geen afbreuk aan doet) en overige belangen niet, of in ieder geval niet onevenredig nadelig worden beïnvloed. Inspelen op woningbehoefte Giessenburg Het plan voorziet in de woningbehoefte aan grondgebonden koopwoningen in Giessenburg. De nieuwe woningen aan de Peursumseweg betreffen kleinere vrijstaande woningen. De woningen zijn geschikt voor onder andere de doelgroepen doorstromers en senioren. Verbetering ruimtelijke kwaliteit Middels dit plan is sprake van een forse afname aan voormalige agrarische bebouwing en verharding in het buitengebied van de gemeente Molenlanden. De nieuwe woningen worden op een passende wijze in het lint ingepast. Het plan voorziet hiermee in totaliteit in een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en betreft daarmee een passende ontwikkeling voor de gemeente Molenlanden.

2

Locatie Heideweg 8 (deelgebied 1)

Locatie Peursumseweg (deelgebied 2)

Afbeelding 1: Deelgebieden

Afbeelding 2: Begrenzing deelgebied 1 (Heideweg 8)

Afbeelding 3: Begrenzing deelgebied 2 (Peursumseweg)

3

1.4 Vigerend bestemmingsplan Deelgebied 1 (Heideweg 8) Deelgebied 1 valt binnen het bestemmingsplan ‘Buitengebied Giessenlanden’ (vastgesteld op 11 maart 2015). De grond waarop deelgebied 1 is gelegen heeft de enkelbestemming: • Agrarisch. De dubbelbestemmingen: • Waarde – Archeologie – 6; • Waarde – Archeologie – 7. Met de aanduidingen: • Bouwvlak; • Maatvoeringsaanduiding ‘Maximaal aantal wooneenheden: 2’.

Afbeelding 4: Uitsnede bestemmingsplan 'Buitengebied Giessenlanden'

Deelgebied 2 (Peursumseweg) Deelgebied 2 valt tevens binnen het bestemmingsplan ‘Buitengebied Giessenlanden’ (vastgesteld op 11 maart 2015). De grond waarop deelgebied 2 is gelegen heeft de enkelbestemmingen: • Agrarisch; • Water. De dubbelbestemmingen: • Waarde – Archeologie – 1; • Waarde – Archeologie – 4; • Waarde – Archeologie – 7; • Waarde – Archeologie – 8; Met de aanduiding: • Gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – dijk’.

4

Afbeelding 5: Uitsnede bestemmingsplan 'Buitengebied Giessenlanden'

Bestemmingsplan ‘Parapluherziening Parkeren Molenlanden’ Op 27 oktober 20020 heeft de gemeente Molenlanden het bestemmingsplan ‘Parapluherziening Parkeren Molenlanden’ vastgesteld. Het doel van deze parapluherziening is het bieden van een eenduidige regeling ten aanzien van het aspect ‘parkeren’ in de gemeente Molenlanden. Dit paraplubestemmingsplan vormt de juridische vertaling van het parkeerbeleid. In de beleidsregel “Nota Parkeernormen Molenlanden 2020” zijn de parkeernormen opgenomen die van toepassing zijn bij ruimtelijke ontwikkelingen. Het bestemmingsplan ‘Parapluherziening Parkeren Molenlanden’ regelt dat bij ruimtelijke ontwikkelingen dient te worden voldaan aan de beleidsregel “Nota Parkeernormen Molenlanden 2020”. In paragraaf 2.3 ‘Verkeer en parkeren’ is beschreven dat dit plan voldoet aan het gemeentelijk parkeerbeleid.

1.5 Maatschappelijk resultaat Met de vaststelling van het bestemmingsplan wordt een nieuwe, geactualiseerde en gedigitaliseerde juridische regeling geboden. Middels het nieuwe bestemmingsplan wordt het juridisch-planologisch mogelijk gemaakt om de twee bedrijfswoningen Heideweg 8/8a te Giessenburg te bewonen als burgerwoningen en aan de Peursumseweg twee vrijstaande woningen te realiseren.

1.6 Maatschappelijk draagvlak Op de voorbereiding van een ruimtelijke procedure is afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing. Participatie Op 20 september 2018 is door de initiatiefnemer, om te komen tot een maatschappelijk gedragen plan, een informatieavond georganiseerd voor de omwonenden van de gronden aan de Peursumseweg. Op deze informatieavond zijn de plannen toegelicht en hebben de omwonenden de mogelijkheid gekregen om te reageren op het plan. Tevens is een verslag gegeven van het doorlopen traject (principeverzoek tot bestemmingsplanprocedure). Naar aanleiding van de reacties van de omwonenden is besloten de open slagen tussen de woningen eruit te halen. De linker woning is richting de Peursumseweg verschoven. Oktober 2021 zijn de aangepaste plannen, n.a.v. de inspraakreacties, opnieuw gepresenteerd aan de omwonenden.

5

Vooroverleg ex art. 3.1.1 Bro Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) artikel 3.1.1 geeft aan dat een gemeente bij de voorbereiding van een ruimtelijke ontwikkeling overleg moeten plegen met haar overlegpartners. In het kader van het vooroverleg is het plan opgestuurd naar de Provincie Zuid-Holland en het Waterschap Rivierenland. Het plan geeft geen aanleiding voor de Provincie Zuid-Holland om een overlegreactie in te dienen. Het waterschap Rivierenland heeft, d.d. 13 juli 2018, per mail aangegeven akkoord te zijn met het plan. Het waterschap heeft enkele aandachtspunten meegegeven: • ‘Het bouwvlak van de oostelijk te bouwen woning is gelegen binnen beschermingszone van de regionale kering. • Ons advies is altijd in eerste instantie te kijken of het bouwvlak buiten de beschermingszone kan blijven. Wanneer dat niet lukt, is dat niet direct een probleem, maar dat kan tot beperkingen leiden. • De dwarssloot achter de woningen kruist met een A-watergang. Dit is mogelijk, zolang wij de Awatergang goed kunnen blijven onderhouden (beschermingszone van 5 meter). Het onderhoud van de A-watergang dient nader met het waterschap te worden afgestemd. • Bij het erf van de oostelijke woning is een brug ingetekend over de A-watergang.

Ook hier is de onderhoudsroute een aandachtspunt: de brug moet hoog genoeg zijn, zodat het onderhoud van de watergang niet belemmerd wordt.’ De woningen aan de Peursumseweg worden buiten de beschermingszone van de regionale kering gerealiseerd. De bouwvlakken van de woningen zijn buiten de beschermingszone gelegd. De toekomstige kopers van het oostelijke perceel worden geïnformeerd dat het hun kavel gedeeltelijk binnen de beschermingszone van de kering ligt en dat dit tot beperkingen kan leiden. De woningen worden buiten de onderhoudstrook van de A-watergang gerealiseerd. Voor de brug of dam met duiker over de A-watergang wordt een watervergunning aangevraagd. Inspraak Het college van de voormalige gemeente Giessenlanden heeft op 25 oktober 2018 bekend gemaakt (Gemeenteblad 2018, 226907) dat het voorontwerpbestemmingsplan vanaf 26 oktober 2018 voor zes weken ter inzage heeft gelegen, tot en met 6 december 2018. Tijdens de terinzagelegging zijn er vijf inspraakreacties ingediend. De inspraakreacties hebben geleid tot een aanpassing van het plan. De linkse woning van de twee nieuwe woningen is richting de Peursumseweg verschoven. Het landschappelijk inpassingsplan en de verbeelding van het bestemmingsplan zijn hierop aangepast. De nieuwe woningen vallen daarmee ruimschoots buiten de richtafstand van het agrarisch bedrijf dat is gelegen aan de Schuitenmakersweg.

De bedrijfsvoering van het agrarisch bedrijf wordt daarmee niet beperkt als gevolg van dit plan. Tevens sluit het plan hiermee beter aan bij het op 19 november 2020 vastgestelde Beleid Vrijkomende Agrarische Bebouwing aan ruilverkavelingslinten (VAB-beleid). In lijn met het Beleid Vrijkomende Agrarische Bebouwing aan ruilverkavelingslinten (VAB-beleid) worden de twee nieuwe woningen niet in het ruilverkavelingslint, maar in het cultuurhistorisch lint langs de Peursumseweg gerealiseerd. De inspraakreacties zijn verder inhoudelijk behandeld en van een antwoord worden voorzien in een ‘Inspraaknota’. De ‘Inspraaknota’ is toegevoegd in de bijlage. Medio oktober 2021 is het aangepaste plan gepresenteerd aan de indiener van de inspraakreacties. Zienswijzen Het college van de gemeente Molenlanden heeft op 8 december 2021 bekend gemaakt (Gemeenteblad 2021, 445562) dat het ontwerpbestemmingsplan vanaf 9 december 2021 voor zes weken ter inzage heeft gelegen, tot en met 20 januari 2022. Tijdens de terinzagelegging zijn er drie zienswijzen ingediend. De zienswijzen zijn inhoudelijk behandeld en van een antwoord worden voorzien in een ‘Nota van Zienswijzen. De ‘Nota van Zienswijzen’ is toegevoegd in de bijlage.

6

Verder heeft het waterschap Rivierenland heeft, d.d. 11 januari 2022, per mail een aantal opmerkingen gegeven op het ontwerp-bestemmingsplan. De Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ) is akkoord met paragraaf 4.9 van het hoofdstuk Externe Veiligheid. De VRZHZ adviseert de woningen te voorzien van uitschakelbare mechanische ventilatie conform artikel 4.124 lid 4 van het Besluit bouwwerken leefomgeving: Een mechanisch ventilatiesysteem heeft een voorziening waarmee het systeem handmatig kan worden uitgeschakeld bij een externe calamiteit die kan leiden tot een voor de gezondheid nadelige kwaliteit van de binnenlucht. Met betrekking tot de bereikbaarheid en de bluswatervoorzieningen binnen het plangebied moet er voldaan worden aan de Handreiking bluswatervoorziening en bereikbaarheid 2019 (Brandweer Nederland, 2020). Ambtshalve wijzigingen De zienswijzen en de reactie van het waterschap Rivierenland hebben geleid tot de volgende (ambtshalve) wijzigingen in het bestemmingsplan: 1. De verbeelding van het bestemmingsplan is gewijzigd: a. Het plangebied van deelgebied 2 (Peursumseweg te Giessenburg) is verkleind. Het linker woonperceel is verkleind. b. Op het linker woonperceel is de mogelijkheid tot het realiseren van een paardenbak weggenomen (functieaanduiding ‘specifieke vorm van tuin – paardenbak’ is verwijderd). c.

De functieaanduiding ‘specifieke vorm van tuin – paardenbak’ achter het rechter woonperceel is gewijzigd (buiten de beschermingszone van de A-watergang). 2. Het landschappelijke inpassingsplan voor deelgebied 2 (Peursumseweg te Giessenburg) is gewijzigd: a. Het linker woonperceel is verkleind (het noordelijke blijft agrarisch/weiland). b. De nieuwe dwarssloot als kavelgrens achter het linker woonperceel is teruggelegd. c. De kleine bouwvlakaanduidingen zijn verwijderd. 3. Artikel 6.2.2 lid b van de regels van het bestemmingsplan is gewijzigd. De inhoud van de nieuwe woningen aan de Peursumseweg mag niet meer bedragen 500 m3 inclusief aan-, uit- en bijgebouwen. 4. Hoofdstuk 4.6 Watertoets van de toelichting van het bestemmingsplan is gewijzigd (opmerkingen van het waterschap Rivierenland zijn verwerkt). 5. Hoofdstuk 2.2 Nieuwe situatie van de toelichting van het bestemmingsplan is aangevuld met een toelichting m.b.t. de planologische mogelijkheid tot het realiseren van een paardenbak. 6. In hoofdstuk 4.5 Archeologie zijn de regels van de provincie Zuid-Holland voor terreinen met archeologische waarden van provinciaal belang toegevoegd. 7. Hoofdstuk 2.3 Verkeer en parkeren van de toelichting van het bestemmingsplan is gewijzigd (m.b.t. verkeersbewegingen). 8.

Hoofdstuk 3.3.2 Regionale woonvisie Alblasserwaard-Vijfheerenlanden en hoofdstuk 3.4.2 Woonvisie 2020-2024 zijn gewijzigd (m.b.t. betaalbaarheid woningen en de doelgroepen). De gemeenteraadsvergadering van d.d. 8 maart 2022 heeft geleid tot de volgende wijzigingen in het bestemmingsplan: 9. De verbeelding van het bestemmingsplan is gewijzigd: a. De twee woningen aan Peursumseweg te Giessenburg zijn beiden gesitueerd op het rechter deel dat grenst aan de Peursumseweg. b. Het linker deel van het deelgebied 2 (Peursumseweg te Giessenburg) wordt bestemd als ‘Tuin’ met de dubbelbestemming ‘Waarde – Landschap’. 10. Het landschappelijke inpassingsplan voor deelgebied 2 (Peursumseweg te Giessenburg) is gewijzigd: a. De twee woningen aan de Peursumseweg zijn beiden gesitueerd op het rechter deel dat grenst aan de Peursumseweg. 11. De regels van het bestemmingsplan zijn gewijzigd: a. Er zijn regels opgenomen voor dubbelbestemming ‘Waarde – Landschap’ ter waarborging van de openheid van het landschap.

7

1.7 Economische uitvoerbaarheid Vanwege het private initiatief komt het onderzoek naar de economische uitvoerbaarheid van het plan, voor verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer, welke aangeeft dat de financiële haalbaarheid gewaarborgd is. Ter zekerheid voor de gemeente is er een anterieure overeenkomst met de initiatiefnemer getekend, waarin onder andere is geregeld dat eventuele planschade voor rekening van de initiatiefnemer komt. Op basis van het vorenstaande kan worden vastgesteld dat de economische uitvoerbaarheid gewaarborgd is.

1.8 Communicatie Er is op de wettelijke manier gecommuniceerd over de te voeren procedure (via Gemeenteblad/ internet en het Kontakt).

1.9 Realisatie Wanneer er geen beroep wordt ingediend, is het bestemmingsplan na de ter inzage (beroeps)termijn onherroepelijk. De omgevingsvergunning(en) voor de realisatie van de twee woningen aan de Peursumseweg kunnen dan worden aangevraagd.

1.10 Leeswijzer Deze toelichting bestaat uit de volgende hoofdstukken, waarin de achtergronden van het plan zijn beschreven: - Hoofdstuk 2: Planbeschrijving; - Hoofdstuk 3: Beleidskader; - Hoofdstuk 4: Milieuaspecten; - Hoofdstuk 5: Juridische planopzet;

8

2 Planbeschrijving 2.1 Bestaande situatie 2.1.1 Ontstaansgeschiedenis en stedenbouwkundige structuur Giessenburg is in 1957 ontstaan uit de dorpjes Peursum en Giessen-Nieuwkerk. Deze dorpjes zijn vanaf de 13e eeuw ontstaan door ontginning van het veengebied. Het gebied heeft zich door de eeuwen heen ontwikkeld, wat met name te danken was aan het slot Giessenburg met de bijbehorende heerlijkheden. Het slot is aan het begin van de vijftiende eeuw gebouwd op een eiland in de Giessen, niet ver van het dorp Giessen-Nieuwkerk. Het slot is eeuwenlang van grote betekenis geweest voor het gebied rond de Giessen. De heren van Giessenburg (later d'Ablaing van Giessenburg) waren ook erfwatergraaf van het waterschap de Overwaard. In de zeventiende eeuw was het slot met de bijbehorende heerlijkheden Giessenburg en Giessen-Nieuwkerk eigendom van de familie Van Marlot uit Den Haag. Rond 1800 is het slot Giessenburg afgebroken. Het dorp telt heden ten dage circa 4800 inwoners. Giessenburg is gelegen langs het riviertje de Giessen. Vanuit de kleihoudende stroomrug langs dit riviertje is het oorspronkelijke dorpje ontstaan. Deze hoger gelegen stroomruggen waren namelijk droger en beter van ondergrond om op te bouwen. Vanuit het dorp heeft men het achterliggende polderlandschap ontgonnen, iets wat goed te zien is in de huidige ligging van de slagen in het landschap.

Langs de noordelijke zijde van de Giessen is geen seriematige uitbreiding van het dorp te vinden en wordt de bebouwingsstructuur nog gekenmerkt door typische lintbebouwing, waar grote boerderijen en kleinere arbeidershuisjes elkaar afwisselen. Beide deelgebieden zijn gelegen in het buitengebied ten noorden noordoosten van de kern Giessenburg. Deelgebied 1 is gelegen in het ruilverkavelingslint langs de Heideweg. Langs deze ruilverkavelingsweg hebben zich grote agrarische bedrijven gevestigd. Kenmerkend voor de ruilverkavelingslinten is de grote openheid met een één of meerdere bedrijfswoningen. Vanaf de ruilverkavelingslinten heeft men een uitgestrekt zicht op het slagenlandschap (lage bebouwingsdichtheid). Deelgebied 2 is gelegen in het cultuurhistorische lint langs de Peursumseweg. Langs de Peursumseweg is sprake van een verdichting aan lintbebouwing. Deze dichte bebouwing is kenmerkend voor de stedenbouwkundige structuur van het cultuurhistorische lint langs de Peursumseweg. Ter plaatse van deelgebied 2 ziet men echter een onderbreking van deze dichte bebouwing. Het plangebied kan worden gezien als een onderbreking gezien ten noorden en zuiden wel sprake is van dichte lintbebouwing. De bebouwing langs de cultuurhistorische en ruilverkavelingslinten, zowel de traditionele bebouwing als de latere nieuwbouw, heeft overwegend een traditionele landelijke uitstraling.

De gebruikte bouwmaterialen zijn bij zowel de traditionele bebouwing als de latere nieuwbouw overwegend traditioneel. De gebruikte kleuren zijn ingetogen en in harmonie met het omliggende landschap. 2.1.2 Huidig gebruik Deelgebied 1 betreft een agrarische bedrijfslocatie. Op het terrein bevinden zich twee bedrijfswoningen, twee stallen, drie schuren, een sleufsilo, kuilplaten. Schuren

Bedrijfswoningen

Sleufsilo

Kuilplaten

Stallen

Afbeelding 6: Bestaande situatie Heideweg 8 Giessenburg

9

Tabel 1: Bestaande verharding Heideweg 8 Giesenburg Huidige situatie Bedrijfswoning Heideweg 8 Bedrijfswoning Heideweg 8a Grote stal Kleine stal Schuur 1 Schuren 2 Terreinverharding (incl. sleufsilo’s/kuilplaten) Totaal bestaande situatie

Oppervlakte 155 m2 120 m2 900 m2 250 m2 260 m2 495 m2 6770 m2 8950 m2

Afbeelding 7: Bovenaanzicht deelgebied 1 (Heideweg 8)

Deelgebied 2 betreft thans braakliggend terrein / agrarisch weiland, welke thans wordt gebruikt als weiland door het agrarisch bedrijf gevestigd op het perceel Heideweg 7-9 te Giessenburg.

Afbeelding 8: Bestaande situatie deelgebied 2 (Peursumseweg)

10

2.2 Nieuwe situatie Deelgebied 1 (Heideweg 8) Op het perceel Heideweg 8 te Giessenburg is al jarenlang een agrarisch bedrijf gevestigd. Gezien de schaalvergroting in de agrarische sector is de agrariër genoodzaakt om het agrarisch bedrijf uit te breiden. De huidige bedrijfslocatie Heideweg 8 is echter niet toereikend om de noodzakelijke bedrijfsuitbreiding te realiseren (vanwege beperkte tot niet beschikbare landbouwgrond). Een uitbreidingswens is tevens aanwezig bij het naastgelegen agrarisch bedrijf Heideweg 7-9. Het agrarisch bedrijf wordt beëindigd en de agrarische gronden worden verkocht aan het naastgelegen agrarische bedrijf. Het plan is om de voormalige agrarische bedrijfsbebouwing, behoudens de bedrijfswoningen en een tweetal schuren, met een gezamenlijke oppervlakte van 1410 m2 en de overtollige terreinverharding te saneren en de functie van de bedrijfswoningen te wijzigen naar burgerwoningen. De schuren achter de woning Heideweg 8, met een gezamenlijke oppervlakte van 495 m2 blijven behouden. Deze schuren wordt gebruikt voor privéopslag en hobbymatige agrarische activiteiten.

Schuren 2 (495 m2) Behouden

Bedrijfswoningen (275 m2) Behouden

Kleine stal (250 m2) Slopen

Grote stal (900 m2) Slopen

Schuur 1 (260 m2) Slopen

Afbeelding 9: Te slopen bebouwing deelgebied 1

Afbeelding 10: Nieuwe situatie deelgebied 1 (Heideweg 8)

11

Deelgebied 2 (Peursumseweg) Als onderdeel van de grondoverdracht heeft de initiatiefnemer een stuk grond van het agrarische bedrijf Heideweg 7-9, aan de Peursumseweg overgenomen. In ruil voor de sloop van de voormalige agrarische bebouwing op de locatie Heideweg 8 te Giessenburg is het plan om aan de Peursumseweg twee vrijstaande woningen met een maximum inhoud van 500 m 3 te realiseren (inclusief aan-, uit- en bijgebouwen). Verder wordt wat betreft de maatvoering van de woningen aangesloten bij de regels voor de bestemming ‘Wonen’ in het vigerend bestemmingsplan ‘Buitengebied Giessenlanden’.

Afbeelding 11: Nieuwe situatie deelgebied 2 (Peursumseweg)

Paardenbak Eén van de twee woonpercelen heeft de juridisch-planologische mogelijkheid om onder voorwaarden een paardenbak te realiseren (binnen de functieaanduiding ‘specifieke vorm van tuin – paardenbak’). De paardenbak wordt op meer dan 25 meter van (bedrijfs)woningen van derden gesitueerd. De paardenbak wordt uitsluitend hobbymatig gebruikt door de toekomstige bewoners (geen derden). De paardenbak wordt groen ingepakt middels streekeigen beplanting (zie afbeelding 11). De paardenbak wordt niet groter dan 20 meter bij 40 meter (max. 800 m2). Lichtmasten zijn niet toegestaan. Hiermee wordt voldaan aan de gemeentelijke voorwaarden voor het realiseren van een paardenbak.

12

2.3 Verkeer en parkeren Deelgebied 1 (Heideweg 8) Ontsluiting Het perceel Heideweg 8 te Giessenburg heeft thans twee uitritten op de Heideweg. Dit blijft in de nieuwe situatie ongewijzigd. Beide woonpercelen hebben in de nieuwe situatie ieder een eigen perceelsontsluiting op de Heideweg. Middels de grondruil zullen de verkeersbewegingen van het agrarisch bedrijf Heideweg 7-9 naar de Peursumseweg wegvallen. Het agrarisch bedrijf Heideweg 7-9 heeft nu de gronden aansluitend aan het agrarisch bedrijf. Parkeren Voor de berekening van de parkeerbehoefte is uitgegaan van de 'Nota Parkeernormen Molenlanden 2020'. Dit parkeerbeleid is gebaseerd op de CROW-publicatie 381 (Toekomstbestendig parkeren, 2018). In het CROW-beleid wordt uitgegaan van een bandbreedte van een minimale tot een maximale parkeernorm. In de 'Nota Parkeernormen Molenlanden 2020' wordt uitgegaan van het gemiddelde. De gemeente Molenlanden valt qua stedelijkheidsgraad – in zijn geheel - in de categorie ‘niet stedelijk’. Het plangebied is gelegen in het gebiedstype ‘buitengebied’. Parkeerbehoefte In de nieuwe situatie is sprake van twee vrijstaande woningen op het perceel Heideweg 8 te Giessenburg. Voor het woningtype ‘koop, vrijstaand’ liggend in ‘het buitengebied’ van een ‘niet stedelijk gebied’ stelt het parkeerbeleid een parkeernorm van 2,4 parkeerplaatsen per woning.

Dit resulteert in een totale parkeerbehoefte van vijf parkeerplaatsen. Parkeeroplossing De parkeerbehoefte wordt volledig op eigen terrein opgelost. Op beide woonkavels is voldoende ruimte voor het parkeren van minimaal drie personenauto’s. Hiermee wordt voldaan aan de gestelde parkeernorm. Deelgebied 2 (Peursumseweg) Ontsluiting Deelgebied 2 wordt thans ontsloten via de Schuitenmakersweg en de Peursumseweg (ten behoeve van landbouwwerktuigen). In de nieuwe situatie worden de twee nieuwe woningen ontsloten via één gezamenlijke in- en uitrit op de Peursumseweg. De bestaande dam/in-en uitrit (die niet voorzien is van een duiker) wordt verplaatst, zodat omwonenden geen hinder ondervinden als gevolg van inschijnende koplampen van auto’s. Parkeren Voor de berekening van de parkeerbehoefte is uitgegaan van de 'Nota Parkeernormen Molenlanden 2020'. Dit parkeerbeleid is gebaseerd op de CROW-publicatie 381 (Toekomstbestendig parkeren, 2018). In het CROW-beleid wordt uitgegaan van een bandbreedte van een minimale tot een maximale parkeernorm. In de 'Nota Parkeernormen Molenlanden 2020' wordt uitgegaan van het gemiddelde. De gemeente Molenlanden valt qua stedelijkheidsgraad – in zijn geheel - in de categorie ‘niet stedelijk’. Het plangebied is gelegen in het gebiedstype ‘buitengebied’.

Parkeerbehoefte In de nieuwe situatie is sprake van twee vrijstaande woningen aan de Peursumseweg te Giessenburg. Voor het woningtype ‘koop, vrijstaand’ liggend in ‘het buitengebied’ van een ‘niet stedelijk gebied’ stelt het parkeerbeleid een parkeernorm van 2,4 parkeerplaatsen per woning. Dit resulteert in een totale parkeerbehoefte van vijf parkeerplaatsen. Parkeeroplossing De parkeerbehoefte wordt volledig op eigen terrein opgelost. Op beide woonkavels is voldoende ruimte voor het parkeren van minimaal drie auto’s. Hiermee wordt voldaan aan de gestelde parkeernorm.

13

2.4 Beeldkwaliteit / Landschappelijke inpassing Om de ruimtelijke kwaliteit te behouden dan wel te versterken is het bij nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied wenselijk zorg te dragen voor een passende vormgeving van de nieuwe bebouwing (beeldkwaliteit) en landschappelijke inpassing van de nieuwe bebouwing. Gebiedsomschrijving Beide deelgebieden zijn gelegen in het buitengebied ten noorden noordoosten van de kern Giessenburg. Deelgebied 1 is gelegen in het ruilverkavelingslint langs de Heideweg. Langs deze ruilverkavelingsweg hebben zich grote agrarische bedrijven gevestigd. Kenmerkend voor de ruilverkavelingslinten is de grote openheid met een één of meerdere bedrijfswoningen. Vanaf de ruilverkavelingslinten heeft men een uitgestrekt zicht op het slagenlandschap (lage bebouwingsdichtheid). Deelgebied 2 is gelegen het cultuurhistorische lint langs de Peursumseweg. Langs de Peursumseweg is sprake van een verdichting aan lintbebouwing. Deze dichte bebouwing is kenmerkend voor de stedenbouwkundige structuur van het cultuurhistorische lint langs de Peursumseweg. Ter plaatse van deelgebied 2 ziet men echter een onderbreking van deze dichte bebouwing. Het plangebied kan worden gezien als een onderbreking gezien ten noorden en zuiden wel sprake is van dichte lintbebouwing.

De bebouwing langs de cultuurhistorische en ruilverkavelingslinten, zowel de traditionele bebouwing als de latere nieuwbouw, heeft overwegend een traditionele landelijke uitstraling. De woningen hebben veelal een rechthoekige opbouw en zijn overwegend opgebouwd uit bakstenen gevels met een steenachtige dakbedekking of riet als dakbedekking. De woningen zijn hoofdzakelijk in de eerste bebouwingslijn gepositioneerd (parallel aan het slagenlandschap). De gebruikte bouwmaterialen zijn bij zowel de traditionele bebouwing als de latere nieuwbouw overwegend traditioneel. De gebruikte kleuren voor onder andere gevelstenen, overstekken, kozijnen en deuren zijn ingetogen en in harmonie met het omliggende landschap. Deelgebied 1 (Heideweg 8) Middels de sloop van een groot deel van de voormalige agrarische bebouwing en de verwijdering van de overtollige terreinverharding wordt de kenmerkende openheid van het gebied en daarmee de ruimtelijke kwaliteit versterkt. Om een optimale ruimtelijke kwaliteitswinst te bereiken is door Bureau Lagendijk tuin- en landschapsarchitecten een landschappelijk inpassingsplan opgesteld.

Afbeelding 12: Landschappelijk inpassingsplan Heideweg 8

Het uitgangspunt van het landschappelijke inpassingsplan is het behoud dan wel versterken van de waardevolle landschappelijke elementen. Het landschap kenmerkt zich door een grote mate van openheid en een rechtlijnige structuur van verkaveling omringd door rechte sloten en (achter- ) weteringen en incidenteel ruimtelijke elementen in de vorm van bomenlanen (b.v. knotwilgen) en (gerief-) boselementen. In deelgebied 1 wordt het oorspronkelijke slagen- en slotenpatroon hersteld

14

middels het graven van sloten rondom de woonkavels, welke tevens als fysieke begrenzing van de woonkavels fungeren. Tenslotte wordt de bestaande streekeigen erfbeplanting behouden dan wel versterkt. Op basis hiervan kan worden gesteld dat er sprake is van een passende en verantwoorde landschappelijke inrichting van de voormalige agrarische bedrijfslocatie. Het landschappelijk inpassingsplan is uitvergroot toegevoegd in de bijlage. Deelgebied 2 (Peursumseweg) Om de nieuwe woningen in deelgebied 2 op een passende wijze landschappelijk in te passen is door Bureau Lagendijk tuin- en landschapsarchitecten een landschappelijk inpassings- en beplantingsplan opgesteld.

Afbeelding 13: Landschappelijk inpassingsplan Peursumseweg

Het uitgangspunt van het landschappelijke inpassingsplan is tevens het behoud dan wel versterken van de waardevolle landschappelijke elementen. In deelgebied 2 wordt het oorspronkelijke slagenen slotenpatroon behouden dan wel versterkt middels het graven van dwarssloten welke als fysieke begrenzing van de woonkavels fungeren. Verder wordt de kavels op passende en verantwoorde wijze landschappelijk ingericht middels het planten streekeigen erfbeplanting. Het landschappelijk inpassingsplan is uitvergroot toegevoegd in de bijlage. Het landschap ten westen van de kavels aan de Peursumseweg kenmerkt zich door een grote mate van openheid en een rechtlijnige structuur van verkaveling omringd door rechte sloten. Ter waarborging van de instandhouding van de kenmerkende landschappelijke openheid, wordt op het westelijk deel van de gronden aan de Peursumseweg de dubbelbestemming ‘Waarde – Landschap’ opgenomen. Aan deze dubbelbestemming zijn regels gekoppeld die het realiseren van gebouwen op deze gronden verbieden. De gronden met de dubbelbestemming ‘Waarde – Landschap’ wordt niet beschouwd als erf in de zin van artikel 1 van bijlage II behorende bij het Besluit omgevingsrecht, waardoor op deze gronden het realiseren van vergunningsvrije bouwwerken niet is toegestaan.

15

De twee woningen worden op een vanuit stedenbouwkundig oogpunt passende wijze in het lint / bebouwingritme ingepast. De nieuwe woningen zijn gericht naar de Peursumseweg. De woningen worden buiten de beschermingszone van de waterkering in het lint langs de Peursumseweg ingepast. Wat betreft de architectonische uitwerking van de nieuwe woningen wordt aangesloten bij de bestaande cultuurhistorische lintbebouwing in de directe omgeving. De woningen bestaan uit één bouwlaag met een kap (maximale inhoud van 500 m3). De nieuwe vrijstaande woningen worden opgebouwd uit bakstenen gevels met een zadeldak (of afgeleide daarvan) bedekt met een keramische pan of riet als dakbedekking. De nieuwe woningen worden vormgegeven in een landelijke stijl. Eventuele bijgebouwen worden achter de voorgevellijn gerealiseerd en zullen eveneens een landelijke uitstraling krijgen. De gebruikte kleuren voor o.a. gevelstenen, overstekken, kozijnen en deuren zijn over het algemeen ingetogen en in harmonie met het landschap (een landelijke uitstraling).

Afbeelding 14: Referentiebeelden beplanting

16

2.5 Duurzaamheid en klimaatadaptatie Duurzaamheid De gemeente Molenlanden heeft de ambitie om meer duurzaam te bouwen. De nieuwe woningen worden gebouwd conform de meest actuele normen uit het Bouwbesluit. Deze normen schrijven een zeer hoge kwaliteit voor met betrekking tot energiezuinige bouwwerken en duurzame materialen. De woningen worden gebouwd volgens de nieuwste eisen en technieken. Het plan zal conform de BENG-norm gerealiseerd worden. Deze eis wordt gehaald met zo veel mogelijk permanente oplossingen, zoals isolatie en kierdichting, en gebruiksvriendelijke installaties. De toegepaste materialen zijn duurzaam en voor hergebruik geschikt. De woningen worden zonder gasaansluitingen gerealiseerd. De energievraag wordt ingevuld met warmtepompsystemen al dan niet in combinatie met zonne-energie. Klimaatadaptatie In de Omgevingsvisie van de provincie Zuid-Holland zijn de afspraken van het convenant klimaatadaptief bouwen vertaald in de beleidsbeslissingen klimaatadaptatie en toekomstbestendig bouwen. Dit houdt in dat in een bestemmingsplan rekening dient te worden gehouden met de gevolgen van de risico’s van klimaatverandering tenminste voor zover het betreft de risico’s ten aanzien van: a. Wateroverlast door overvloedige neerslag; b. Overstroming; c. Hitte; d. Droogte. Gezien het natter wordt moet de waterhuishouding geschikt zijn om zware regenbuien te kunnen opvangen.

Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat het hemelwater te snel in het open water verdwijnt. Het moet de gelegenheid krijgen om de infiltreren in de bodem. Dit plan voorziet in totaliteit in een forse afname aan verharding, waardoor hemelwater beter kan infiltreren in de bodem. Op beide locaties wordt een overschot aan oppervlaktewater gegraven waarmee wordt voorzien in voldoende watergangen. Tevens worden beide locaties groen ingericht middels streekeigen beplanting. Het stijgen van de zeespiegel raakt het plan niet direct. De woningen worden op een aanleghoogte gerealiseerd waarmee wordt voorgesorteerd op het voorkomen van schade door hoge waterstanden. Gezien het warmer wordt, is bij de uitwerking van het plan rekening gehouden met de accumulatie van warmte. De installaties in de woningen worden geschikt gemaakt om naast verwarmen ook te kunnen koelen. Beide locaties worden groen ingericht middels streekeigen beplanting die bestand zijn tegen deze weersomstandigheden. Gezien het droger wordt is het van belang om de beplanting hierop af te stemmen. De beplanting moet blijven voorzien in het afbreken van CO2 en het produceren van zuurstof voor mens en dier. De te kiezen beplantingen moeten ook erosie van het terrein terugdringen. Dit komt naast de klimaatadaptatie de groene uitstraling van het gebied ten goede.

17

3 Beleidskader 3.1 Rijksbeleid 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie in werking getreden. Deze visie bevat de hoofdzaken van het strategisch rijksbeleid voor de fysieke leefomgeving. Dit is een combinatie van beleid uit de bestaande beleidsdocumenten, met en zonder wettelijke grondslag, en nieuw strategisch beleid. De grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland gaan veranderen. De NOVI schrijft een toekomstperspectief met de ambities van het rijk. In de NOVI zijn 21 nationale belangen met bijbehorende opgaven geformuleerd. Deze nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: • Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; • Duurzaam economisch groeipotentieel; • Sterke en gezonde steden en regio's; • Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat er zowel maatregelen op korte termijn als maatregelen op lange termijn nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving centraal voor zowel de boven- als de ondergrond. Het plan is kleinschalig van aard en er worden geen Rijksbelangen geschaad.

3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Kern van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is dat alle overheden hun ruimtelijke belangen vooraf kenbaar maken en aangeven via welke weg zij die belangen denken te realiseren. Het Rijk geeft dit aan in de AMvB Ruimte. De nieuwe AMvB Ruimte, het Barro (Besluit algemene regels ruimtelijke ordening) is gebaseerd op enkele hoofdstukken uit de voorgaande AMvB Ruimte en enkele nieuwe toevoegingen. Het Barro omvat alle ruimtelijke rijksbelangen uit eerder uitgebrachte PKB's (planologische kernbeslissingen) die juridisch doorwerken op het niveau van bestemmingsplannen. Het gaat om kaders voor onder meer het bundelen van verstedelijking, de bufferzones, nationale landschappen, de ecologische hoofdstructuur, de kust, grote rivieren, militaire terreinen, mainportontwikkeling van Rotterdam en de Waddenzee. Met het Barro maakt het Rijk proactief duidelijk waar provinciale verordeningen en gemeentelijke bestemmingsplannen aan moeten voldoen. Het plan is kleinschalig van aard en maakt geen onderdeel uit van de genoemde ruimtelijke Rijksbelangen in het Barro.

3.1.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) In artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de verplichting opgelegd aan gemeenten en provincies om in de toelichting van een bestemmingsplan waarmee een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt, een beschrijving op te nemen over de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien het bestemmingsplan een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, dient de toelichting, aanvullend op de beschrijving van de behoefte en het resultaat van het nodige overleg, een motivering te bevatten waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in de behoefte kan worden voorzien. Voordat een stedelijke ontwikkeling plaats kan vinden zal deze moeten worden getoetst aan de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’. Ladder voor duurzame verstedelijking Of toetsing van het plan aan de hand van de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wettelijk verplicht is hangt af van het feit of er sprake is van een ‘stedelijke ontwikkeling’. Een voorziene ontwikkeling dient voldoende substantieel te zijn om als stedelijke ontwikkeling te kunnen worden aangemerkt. Inmiddels biedt jurisprudentie een beoordelingskader van welke ontwikkelingen als nieuwe ‘stedelijke ontwikkeling’ worden aangemerkt.

In artikel 1.1.1, lid 1, onder i van het Bro is de volgende definitie van stedelijke ontwikkeling opgenomen: ‘Ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. 18

‘Wanneer een bestemmingsplan voorziet in niet meer dan 11 woningen die gelet op hun onderlinge afstand als één woningbouwlocatie als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, van het Bro, kunnen worden aangemerkt, kan deze ontwikkeling in beginsel niet als een stedelijke ontwikkeling worden aangemerkt (ABRvS 28 juni 2017, ECLI:NL:RVS: 2017:1724, Uitspraak 201608869/1/R3).’ Toetsing aan ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ In dit plan worden per saldo twee woningen toegevoegd. Op basis van bovenstaande jurisprudentie is daarmee geen sprake van een stedelijke ontwikkeling, waardoor de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ niet van toepassing is. De woningen worden gemeld in het regionaal overleg en wordt meegenomen in de herijking van de woningbouwmonitor Alblasserwaard-Vijfheerenlanden 2020-2030.

3.2 Provinciaal beleid 3.2.1 Omgevingsvisie Zuid-Holland Op 20 februari 2019 hebben de Provinciale staten van Zuid-Holland het Omgevingsbeleid vastgesteld. De Omgevingsvisie van Zuid-Holland biedt een strategische blik op de lange(re) termijn voor de gehele fysieke leefomgeving en bevat de hoofdzaken van het te voeren integrale beleid van de provincie Zuid-Holland. De Omgevingsvisie vormt samen met de Omgevingsverordening en het Omgevingsprogramma het provinciale Omgevingsbeleid van de provincie Zuid-Holland. Het Omgevingsbeleid beschrijft hoe de provincie werkt aan een goede leefomgeving, welke plannen daarvoor zijn, welke regels daarbij gelden en welke inspanningen de provincie daarvoor levert. Op 10 oktober 2020 is een herziening van de Omgevingsvisie Zuid-Holland Koers 2020 gepubliceerd (ontwerp-Omgevingsvisie Zuid-Holland - Koers 2020). De provincie Zuid-Holland heeft in de Omgevingsvisie zeven richtinggevende ambities geformuleerd. Deze ambities dienen als stip op de horizon: 1. Samen werken aan Zuid-Holland: inwoners, organisaties en bedrijven in een vroeg stadium betrekken bij besluiten. 2. Bereikbaar Zuid-Holland: efficiënt, veilig en duurzaam over weg, water en spoor. 3. Schone energie voor iedereen: op zoek naar schone energie, haalbaar en betaalbaar voor iedereen. 4. Een concurrerend Zuid-Holland: diversiteit, de economische kracht van Zuid-Holland. 5.

Versterken natuur in Zuid-Holland: een aantrekkelijk landelijk gebied draagt bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. 6. Sterke steden en dorpen in Zuid-Holland: versnellen van de woningbouw met behoud van ruimtelijke en sociale kwaliteit. 7. Gezond en veilig Zuid-Holland: beschermen en bevorderen van een gezonde, veilige leefomgeving. De provincie streeft naar een optimale wisselwerking tussen gewenste ruimtelijke ontwikkelingen en een goede omgevingskwaliteit. Onder ‘omgevingskwaliteit’ wordt verstaan het geheel aan kwaliteiten die de waarde van de fysieke leefomgeving bepalen. Hierbij gaat het om een samenvoeging van ruimtelijke kwaliteit (belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde) en milieukwaliteit (gezondheid en veiligheid). Stedelijke ontwikkelingen De provincie streeft naar een compact, samenhangend en kwalitatief hoogwaardig bebouwd gebied en wil de bebouwde ruimte daarom beter benutten. De provincie zet ten eerste in op verdichting, concentratie, diversiteit en specialisatie binnen het bestaand stads- en dorpsgebied, en ten tweede op een hiërarchie van complementaire knooppunten en centra met een goede onderlinge bereikbaarheid. Niet alle vraag naar wonen en werken kan en hoeft te worden opgevangen binnen bestaand stads- en dorpsgebied (BSD).

Stedelijke ontwikkelingen die niet binnen BSD gerealiseerd kunnen worden en kleinschalige stedelijke ontwikkelingen, kunnen in het landelijk gebied plaatsvinden in aansluiting op BSD of in bebouwingslinten. Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen buiten BSD dient de Ladder voor duurzame verstedelijking te worden doorlopen en dient het plan te voldoen aan het provinciaal beleid voor ruimtelijke kwaliteit. Stedelijke ontwikkelingen groter dan 3 hectare buiten BSD dienen eerst door Provinciale Staten worden afgewogen en worden op de kaart ‘woningbouwlocaties, bedrijventerreinen en andere stedelijke ontwikkelingen’ (ook wel genoemd: ‘3 ha kaart’) gezet.

19

Beide deelgebieden zijn gelegen buiten bestaand stads- en dorpsgebied (BSD). Beide deelgebieden zijn gelegen in het bebouwingslint. Het plan past binnen het woningbouwbeleid van de provincie ZuidHolland en het streven van de provincie Zuid-Holland naar het beter benutten en opwaarderen van de ‘bebouwde ruimte. Het plan leidt tot een opwaardering van de lintbebouwing aan de Peursumseweg. Het plan betreft een kleinschalige woningbouwontwikkeling (kleiner dan 3 ha) welke qua schaal en aard past in het gebied. Vanuit jurisprudentie is in dit geval geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, waardoor toetsing aan de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ niet noodzakelijk is. Deelgebied 1 (Heideweg 8) betreft een agrarische bedrijfslocatie. Gezien de schaalvergroting in de agrarische sector is de agrariër genoodzaakt om het agrarisch bedrijf uit te breiden. De huidige bedrijfslocatie Heideweg 8 is echter niet toereikend om de noodzakelijke bedrijfsuitbreiding te realiseren (vanwege beperkte tot niet beschikbare landbouwgrond), waardoor de agrariër heeft besloten het agrarisch bedrijf te beëindigen. Een uitbreidingswens is tevens aanwezig bij het naastgelegen agrarisch bedrijf Heideweg 7-9. Gezien het naastgelegen agrarische bedrijf uitsluitend de agrarische gronden wilt kopen verliezen de agrarische bedrijfsgebouwen hun functie.

De voormalige agrarische bedrijfsbebouwing, behoudens de bedrijfswoningen en een tweetal schuren, zal worden gesloopt en de functie van de bedrijfswoningen gewijzigd naar burgerwoningen. De woningen liggen op voldoende afstand van het agrarisch bedrijf aan de Schuitenmakersweg. De woningen worden op een passende en verantwoorde wijze landschappelijk ingepast (paragraaf 2.4). In ruil voor de sloop van de voormalige agrarische bebouwing worden in deelgebied 2 (locatie Peursumseweg twee kleinere vrijstaande woningen gerealiseerd. Deze woningen worden tevens op een passende en verantwoorde wijze landschappelijk ingepast (paragraaf 2.4). Vanuit stedenbouwkundig en landschappelijk oogpunt betreft het plan een passende en verantwoorde ontwikkeling. Ruimtelijke kwaliteit Gezien het sterke contrast tussen een dynamische stedelijke omgeving en open deltalandschappen in Zuid-Holland, is zorg voor de ruimtelijke kwaliteit in het bijzonder van belang. Ruimtelijke kwaliteit is het resultaat van goede ruimtelijke ordening: een evenwicht en samenspel van toekomstwaarde, gebruikswaarde en belevingswaarde. Ruimtelijke ontwikkelingen moeten niet alleen functioneel zijn, maar ook duurzaam houdbaar (of bewust tijdelijk) en in hun uiterlijke verschijning bijdragen aan de kwaliteit van de omgeving.

De essentie van het ‘verbeteren van ruimtelijke kwaliteit’ is dat initiatiefnemers van ruimtelijke ontwikkelingen enerzijds inspelen op de aanwezige kwaliteiten in de omgeving (zeker als de omgeving hoge cultuurhistorische of identiteitsbepalende waarden vertegenwoordigt) en er anderzijds specifieke kwaliteiten toevoegen aan het gebied en de samenleving. Kwaliteitskaart De kwaliteitskaart is voor de provincie Zuid-Holland een belangrijk instrument om ruimtelijke ontwikkelingen zodanig te sturen dat ze een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit. De provincie wil de karakteristieken van de Zuid-Hollandse landschappen, herkenbaar en beleefbaar houden en tegelijk ook ruimte bieden voor nieuwe ontwikkelingen. De kwaliteitskaart geeft een beschrijving van de gebiedskenmerken en kwaliteiten van Zuid-Holland, waar rekening mee gehouden dient te worden in de planvorming. De kwaliteitskaart biedt een middel om vroeg in het planproces een integrale afweging te maken die de ruimtelijke kwaliteit ten goede komt. Het verbinden van nieuwe ontwikkelingen aan de bestaande gebiedskenmerken vormt hierbij uitgangspunt. Beide deelgebieden zijn gelegen in het ‘veen(weide)landschap’ en de in ‘linten’.

Veenweidegebied De ruimtelijke structuur in het veen(weide)gebied wordt sterk bepaald door de rivieren en veenstromen, de op enige afstand daarvan aangelegde weteringen en andere ontginningsbasissen. Haaks hierop staan de verkavelingspatronen. Kenmerkend voor het veen(weide)landschap is de openheid van het gebied met lange zichtlijnen. Andere kenmerken zijn de smalle kavels omringd door sloten. Voor ontwikkelingen in het veen(weide)landschap heeft de provincie de volgende richtpunten vastgesteld: • Bewaren diversiteit aan verkavelingspatronen. Lengtesloten zijn beeldbepalend en worden behouden; • Ontwikkelingen houden rekening met het behoud van kenmerkende landschapselementen; • Ontwikkelingen dragen bij aan behoud van de maat en weidsheid van de poldereenheden;

20

• •

Nieuwe bebouwing en bouwwerken worden geplaatst binnen de bestaande structuren/linten en niet in de veenweidepolders; Nieuwe agrarische bedrijven liggen aan bestaande ruilverkavelingslinten of op een zeer goed bereikbare locatie voor zwaar verkeer. Ze vormen visuele eilanden in het veenweidelandschap door stevige, passende beplanting en een ligging op ruime afstand van elkaar.

Linten Linten blijven linten als onderscheidende bebouwingsvorm in het gebied. Bij nieuwe ontwikkelingen zijn de huidige korrel, profiel, transparantie en respect voor historische gaafheid van een lint richtinggevend. Voor ontwikkelingen in de linten heeft de provincie de volgende richtpunten vastgesteld: • Linten blijven linten als onderscheidende bebouwingsvorm in het gebied; • Linten behouden hun lineaire karakter, waarbij de achterzijde van de bebouwing een direct contact met het landschap heeft en de voorzijde aan de openbare weg of waterloop grenst; • Bij nieuwe ontwikkelingen zijn de huidige korrel, profiel, transparantie en respect voor historische gaafheid van een lint richtinggevend; • Bij grootschalige ontwikkelingen blijft het lint herkenbaar als bebouwingsvorm. Dit betekent dat op gepaste afstand van het lint gebouwd wordt, waarbij het landschap, het lint en de nieuwe ontwikkeling bepalend zijn voor deze afstand. Het lint behoudt zijn eigen gezicht. In de bestaande situatie is deelgebied 1 vrijwel volledig verhard. Een groot deel van de voormalige agrarische bebouwing en terreinverharding zal worden verwijderd. Voor de inpassing van de woningen en de landschappelijke inrichting van de deelgebieden is door een landschapsarchitect een landschappelijk inpassingsplan opgesteld (paragraaf 2.4). Hiermee is sprake van een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit.

Tevens wordt langdurige leegstand en verpaupering van de agrarische bedrijfslocatie in deelgebied 1 en daarmee aantasting van de ruimtelijke kwaliteit voorkomen. De nieuwe woningen in deelgebied 2 worden gerealiseerd in het lint langs de Peursumseweg en op een passende wijze vormgegeven. Het plan sluit aan bij de kwaliteitskaart voor ontwikkelingen in de gebieden ‘veen(weide)landschap’ en ‘linten’. 3.2.2 Omgevingsverordening Zuid-Holland Gelijktijdig met de omgevingsvisie hebben de Provinciale staten van Zuid-Holland op 20 februari 2019 de Omgevingsverordening vastgesteld. Op 10 oktober 2020 is een herziening van de Omgevingsverordening gepubliceerd (ontwerp-Omgevingsverordening Zuid-Holland - Koers 2020). Deze verordening vormt de vertaling van het provinciaal beleid, in algemene regels (zoals bedoeld in artikel 4.1 van de Wet ruimtelijke ordening). Hiermee is het beleid van de provincie juridisch verankerd. In de verordening zijn regels gesteld over de inhoud van bestemmingsplannen ende inhoud van de toelichting van bestemmingsplannen. Bij het opstellen van bestemmingsplannen dient daarom ook rekening te worden gehouden met provinciaal beleid. Het gaat daarbij verder vooral om het integrale ruimtelijke beleid dat is opgenomen in de provinciale Omgevingsvisie.

Ruimtelijke kwaliteit In paragraaf 6.2.2 van de Omgevingsverordening zijn regels opgenomen voor ruimtelijke kwaliteit. Een bestemmingsplan kan voorzien in een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling, onder de volgende voorwaarden ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit: a. De ruimtelijke ontwikkeling past binnen de bestaande gebiedsidentiteit, voorziet geen wijziging op structuurniveau, past bij de aard en schaal van het gebied en voldoet aan de relevante richtpunten van de kwaliteitskaart (inpassen); b. Als de ruimtelijke ontwikkeling past binnen de bestaande gebiedsidentiteit, maar wijziging op structuurniveau voorziet (aanpassen), wordt deze uitsluitend toegestaan mits de ruimtelijke kwaliteit per saldo ten minste gelijk blijft door: ▪ zorgvuldige inbedding van de ontwikkeling in de omgeving, rekening houdend met de relevante richtpunten van de kwaliteitskaart; en ▪ het zo nodig treffen van aanvullende ruimtelijke maatregelen; c. Als de ruimtelijke ontwikkeling niet past bij de bestaande gebiedsidentiteit (transformeren), wordt deze uitsluitend toegestaan mits de ruimtelijke kwaliteit van de nieuwe ontwikkeling is gewaarborgd door: ▪ Een integraal ontwerp, waarin behalve aan de ruimtelijke kwaliteit van het gehele gebied ook aandacht is besteed aan de fysieke en visuele overgang naar de

21

▪

omgeving en de fasering in ruimte en tijd, alsmede rekening is gehouden met de relevante richtpunten van de kwaliteitskaart; en Het zo nodig treffen van aanvullende ruimtelijke maatregelen.

Om te kunnen bepalen of een ruimtelijke ontwikkeling passend is, is vooral de ruimtelijke impact van belang. Daarbij hanteert de provincie met het oog op de wisselwerking tussen gebiedskwaliteiten en ontwikkelingen twee uitgangspunten: • Een kleinschalige ontwikkeling heeft in beginsel minder ruimtelijke impact op gebiedskwaliteiten dan een grootschalige ontwikkeling en vraagt daarom weinig tot geen provinciale betrokkenheid; • Hoe hoger en specifieker de kwaliteit van een gebied is, des te groter is in beginsel de ruimtelijke impact en des te eerder raken ze provinciale doelen of belangen. Inpassen In dit licht kan het plan kan worden geschaard in de categorie ‘inpassen’. Dit betreft een ontwikkeling die sterk aansluit bij de bestaande identiteit en structuur van het landschap. De ontwikkeling is gebiedseigen, passend bij de maat en de aard van de bestaande kenmerken van een gebied. De ontwikkeling speelt zich af op het niveau van een bestaand agrarisch perceel en een twee kavels in het lint. Bij het plan veranderen bestaande structuren en kwaliteiten niet tot nauwelijks en wordt voldaan aan de relevante richtpunten van de kwaliteitskaart. Gebiedsidentiteit De gebiedsidentiteit is de aard of karakteristiek van een gebied dat is ontstaan in de loop der jaren.