Beleidsnota Verblijfsrecreatie Molenlanden 2022

4.3 Randvoorwaarden voor succes

Kwalitatief hoogwaardig, toekomstbestendig en onderscheidend aanbod. We zetten in op ontwikkelingen die passen bij de kernkwaliteiten van onze gemeente. Het bestaande aanbod willen we versterken en waar mogelijk verbreden.

Er zijn een aantal randvoorwaarden die op orde moeten zijn om de ambities en opgaven succesvol te realiseren, namelijk: De initiatiefnemer staat centraal De nieuwe Omgevingswet stelt de initiatiefnemer centraal. Dat betekent dat initiatieven goed onderbouwd zijn, in overleg met de omgeving zijn ontstaan, voldoen aan de uitgangspunten en kaders uit deze beleidsnota en de gewenste kwaliteiten toevoegen. Wij wegen af vanuit een ‘ja, mits’ houding.

Nieuwe functies voor leegstaande panden en vrijkomende agrarische bebouwing. We zien mogelijkheden om leegstaande panden in de kernen en vrijkomende agrarische bebouwing, in zowel de historische linten als aan de ruilverkavelingswegen, nieuw leven in blazen met een

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

▪

26

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

Overigens geldt binnen de NNN-gebieden (Natuurnetwerk Nederland) en belangrijke weidevogelgebieden een ‘nee, tenzij’ regime vanuit provinciale en nationale regelgeving. Bijlage 5 is een proceswijzer voor initiatiefnemers. Hierin wordt zo praktisch mogelijk aangegeven welke stappen gezet moeten worden om plannen voor verblijfsrecreatie te realiseren. De proceswijzer is een werkdocument waarin we al rekening houden met de Omgevingswet. Tijdens de implementatie van de Omgevingswet kan het noodzakelijk zijn om de proceswijzer aan te passen.

betrekken van verschillende beleidsterreinen – essentieel. Dit past binnen het nieuwe werken onder de Omgevingswet. Goede borging De uitgangspunten in deze beleidsnota worden geborgd in het brede gemeentelijke beleid. Wat betreft vergunningaanvragen en ruimtelijke procedures gaat naar verwachting medio 2023 de Omgevingswet gelden. Dit betekent dat de uitgangspunten in deze beleidsnota worden opgenomen in de Omgevingsvisie Molenlanden. In het gemeentelijke Omgevingsplan worden de kaders en regels opgenomen, dit kan per gebied of per thema. De huidige bestemmingsplannen van de gemeente maken bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet automatisch onderdeel uit van het gemeentelijk Omgevingsplan. De regels hieruit zijn leidend, totdat er een nieuw gemeentelijk Omgevingsplan wordt opgesteld waarin de kaders en regels uit deze nota worden opgenomen. Sommige kaders en regels zijn gebiedsgericht en andere themagericht. Omdat het opstellen van het gemeentelijk Omgevingsplan in fases gaat gebeuren, toetsen we de komende jaren nieuwe en / of uitbreidingsinitiatieven zowel aan de uitgangspunten in deze beleidsnota als aan de huidige bestemmingsplannen.

Rol van de gemeente We gaan niet op de stoel van de ondernemer zitten, maar we kunnen ondernemers wel zo goed als mogelijk faciliteren en stimuleren, want initiatiefnemers hebben behoefte aan een duidelijk standpunt van de gemeente en transparantie. Dat blijkt onder andere uit gesprekken die we voor deze beleidsnota met ondernemers hebben gevoerd. Ondernemers innoveren en investeren en vinden zelf de locatie waar men een kans ziet om verblijfsrecreatie te creëren. Wij ondersteunen door duidelijkheid te verschaffen over wat wel én niet gewenst is. Ook geven wij in een vroeg stadium aan als er beperkende factoren bij een ontwikkellocatie spelen. Denk daarbij aan riolering en mobiliteit. Daarnaast reiken we kennis aan en maken de gezamenlijke promotie van het gebied mede mogelijk.

Ruimte om te ontwikkelen Een aantal factoren staat onder druk, zoals de rioleringscapaciteit, verkeersdrukte, ruimtelijke kwaliteit en parkeerdruk in sommige kernen. We zijn ons ervan bewust dat dit invloed heeft op de ontwikkelruimte. Ontwikkelruimte is echter nodig om tot een kwalitatief hoogwaardig en toekomstbestendig aanbod te komen én ondernemers de ruimte te geven om te ondernemen. In de nabije toekomst is het belangrijk initiatiefnemers in een vroeg stadium te attenderen op deze factoren zodat zij deze mee kunnen nemen in de planvorming. Voor de langere termijn is het belangrijk dat er oplossingen komen voor de factoren die onder druk staan. Dit geldt natuurlijk niet alleen voor groei verblijfsrecreatie, maar ook voor bijvoorbeeld woningbouw.

Integraal werken Recreatie en toerisme staat niet op zichzelf, maar raakt een heleboel andere domeinen, zoals de detailhandel, cultuur, natuur, wonen en mobiliteit. Verblijfsrecreatieve bedrijven krijgen ook steeds vaker te maken met mensen die tijdelijk huisvesting zoeken die ze elders lastig kunnen krijgen. De druk op de woningmarkt leidt tot vraag naar (permanente) huisvesting op vakantieparken. Dit gaat ten koste van de toeristische beddencapaciteit. In lijn met het provinciale beleid vinden wij het belangrijk dat verblijfsrecreatieve bedrijven gebruikt worden waarvoor ze bedoeld zijn: recreëren. Om de uitdagingen het hoofd te bieden en kansen te grijpen is integraal werken – het

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

27

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

Uit het toeristisch, recreatief inwonersonderzoek (eind 2021) blijkt dat meer dan de helft van de respondenten vindt dat toerisme en recreatie mag worden aangemoedigd, mits er aandacht is voor het beschermen en behouden van de natuur en een prettig woonklimaat. De resultaten waren redelijk gelijk tussen de drie deelgebieden waarbij wel opviel dat bewoners van deelgebied C (Kinderdijk, Nieuw-Lekkerland, Streefkerk, Groot-Ammers, Nieuwpoort, Langerak, Waal) iets meer druk ervaren van toeristisch bezoek. In bijlage 2 is inzichtelijk gemaakt wat het huidige verblijfsrecreatieve aanbod is per onderzocht deelgebied van het inwonersonderzoek. Duidelijk werd dat bewoners in de hele gemeente de schaalgrootte van een ontwikkeling een wezenlijk aandachtspunt vinden. De omvang moet passend zijn bij de gemeenschap. Participatie is hierbij een belangrijke sleutel. Door als initiatiefnemer in een vroeg stadium de dialoog aan te gaan met de omgeving wordt er draagvlak gecreëerd en kunnen plannen op een zo goed mogelijk manier worden ingepast.

4.4 Algemene uitgangspunten Om onze ambities te realiseren hanteren we een aantal uitgangspunten waar nieuwe en (uitbreiding van) bestaande verblijfsrecreatieve initiatieven aan moeten voldoen. We staan positief tegenover initiatieven die een bijdrage leveren aan onderstaande uitgangspunten. Focus op kortdurende wisselende toeristische verhuur, met name van korte (shortbreak) en middellange vakanties Voor de recreatieve beleving op een bedrijf en om economisch van belang te zijn, vinden we het belangrijk dat bij (nieuwe) initiatieven en/of uitbreidingsplannen wordt gefocust op kortdurende wisselende toeristische verhuur. Meer accommodaties voor langdurige verhuur is niet gewenst. Wij staan met name positief tegenover initiatieven gericht op de korte en middellange vakantiemarkt (1-7 nachten). Het aantal shortbreakvakanties (weekend of midweek) in een relatief ‘veilige’, rustige of natuurlijke omgeving neemt toe en er is een groeiende behoefte aan accommodaties.

De keuze voor een ontwikkellocatie komt vanuit initiatiefnemers zelf. Vanuit eigen kracht zien zij de kansen die een bepaalde locatie heeft voor verblijfsrecreatie. Als gemeente geven we in een vroeg stadium duidelijkheid over wat wel en wat niet gewenst is op die locatie en of er beperkende factoren aanwezig zijn. Doordat de schaalgrootte passend moet zijn bij de omgeving, is er altijd sprake van maatwerk. In de gemeentelijke Omgevingsvisie als onderdeel van de Omgevingswet zal ook aan de ontwikkelingsruimte voor toerisme & recreatie aandacht worden gegeven in samenhang met andere domeinen.

Permanente bewoning niet toegestaan Permanente bewoning van recreatieve accommodaties of verblijf van arbeidsmigranten is niet toegestaan. Forenzen, zoals professionele (kennis)werkers vormen hierop een uitzondering. Hier geldt een maximale verblijfsduur van 4 nachten per week. Uitponding Onder uitponden wordt verstaan het opdelen van een recreatieterrein in kavels, waarbij de opgedeelde kavels afzonderlijk worden verkocht. Bij de koopmarkt van recreatiewoningen ligt de focus steeds vaker op vastgoed-gedreven verkaveling in plaats van toeristische verhuur. Zo ontstaat steeds meer eenzijdig (tweede woning) aanbod en worden (mogelijk) problemen voor de toekomst gecreëerd; meer woon- en huisvestingsparken. Hier staan wij niet achter. Uitponding-constructies zijn dan ook niet toegestaan.

Bewustwording creëren: kennisontwikkeling en -deling Ondernemers moeten zich realiseren dat het belangrijk is om in te spelen op ontwikkelingen in de markt. Daarom zetten we in op het creëren van voldoende bewustzijn over ontwikkelingen in de markt en hoe ondernemers daar op in kunnen spelen. Denk bijvoorbeeld aan een cursus gastheerschap of een workshops over doelgroepen op basis van de Leefstijlvinder. Na een introductie in 2022 vinden in 2023 de cursussen en workshops plaats. BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

28

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

Ontwikkelingen op passende schaal Onze gemeente is erg divers in haar opzet met onder andere polders, lintbebouwing en dorpen. We staan open voor nieuwe initiatieven en uitbreiding van bestaande bedrijven, maar wel op passende schaal. Toerisme en recreatie mag niet leiden tot een te hoge druk op de leefomgeving. Niet alle plaatsen en gebieden kunnen dezelfde recreatieve druk dragen. Een nieuw initiatief of een uitbreiding moet passen bij de aard en schaal van de omgeving. In een kleine kern en lintbebouwing zijn bijvoorbeeld minder of kleinere accommodaties meer passend dan in de grotere kernen. In de meeste gevallen is het ontwikkelen van verblijfsrecreatie ‘maatwerk’. Het is daarbij aan de initiatiefnemer om aan te tonen hoe een plan past bij de omgeving, daarbij hoort ook de dialoog met de omgeving (participatie).

aantrekkelijk en onderscheidend ten opzichte van andere gebieden in Nederland. Daarnaast kan een initiatiefnemer maatschappelijke meerwaarde creëren door een verblijfsrecreatieterrein open te stellen, bijvoorbeeld door de aanleg van openbare wandel- of fietspaden. We streven ernaar dat bestaande en nieuwe initiatieven de landschappelijke en ruimtelijke kwaliteiten niet alleen waarborgen maar ook versterken. Op aanvraag is door initiatiefnemers het ‘recept’ Landschappelijke inpassing verblijfsrecreatie op te vragen bij de gemeente. Met name voor een initiatief voor een kampeerterrein, wordt in dit ‘recept’ een beeld gegeven van de huidige landschappelijke kenmerken, kwaliteiten, knelpunten en referenties in het gebied. Daarnaast worden ook richtlijnen en voorbeelduitwerkingen in beeld gebracht.

Participatie initiatiefnemer Een initiatiefnemer dient de dialoog aan te gaan met de omgeving over zijn of haar plan. Denk hierbij aan omwonenden en anderen die gevolgen kunnen ervaren van het initiatief. Door het op tijd en zorgvuldig betrekken van de omgeving komen alle belangen, meningen, kennis en creativiteit op tafel . Door bezwaren, maar ook juist goede ideeën met elkaar te bespreken, wordt het initiatief beter en passender. Een goed en zorgvuldig participatieproces draagt bij aan een zo soepel mogelijk proces van plan tot realisatie. De initiatiefnemer is verantwoordelijk voor het participatietraject. De gemeente neemt de kwaliteit van het participatietraject mee bij de beoordeling van plannen. Participatie is een belangrijke pijler van de Omgevingswet. De gemeente heeft per januari 2023 een leidraad participatie recreatie gereed voor initiatiefnemers. Hierin wordt onder andere meer informatie gegeven over participatievormen en een format voor verslaglegging.

Duurzame bouw en exploitatie Klimaatneutraal toerisme in 2050 vraagt om veel aandacht en vooral actie op het gebied van duurzaamheid. In bouw van accommodaties is er veel mogelijk op het gebied van circulair en bio based bouwen. Ook op het gebied van energie en warmte zijn er veel nieuwe mogelijkheden. Bij het aanleggen van terreinen zijn maatregelen voor biodiversiteit, maar ook de aanleg van laadpalen voor fiets en auto minimale verwachte ingrepen. Naast de bouw en aanleg kan de exploitatie van verblijfsrecreatieve ondernemingen duurzamer door bijvoorbeeld watergebruik te beperken, minder plastic te gebruiken, afval te minimaliseren en te scheiden en te kiezen voor duurzame alternatieven wat betreft voedsel. In bijna alle gevallen is duurzaam ondernemen maatwerk en volgen de innovaties elkaar snel op. Het Handboek Duurzaamheid in gebiedsontwikkelingen (gemeente Molenlanden sept. 2021) is een goede leidraad voor initiatiefnemers. De gemeente verwacht dat de aangedragen kennis uit dit handboek toegepast wordt in de planvorming en concreet terug te zien is in de realisatie van een initiatief.

Landschappelijk ingepast We hebben een gebied met grote landschappelijke en ruimtelijke kwaliteiten. Die moeten we koesteren en respecteren. Goede landschappelijke inpassing van bestaande en nieuwe initiatieven is dan ook essentieel. We willen de bestaande kwaliteiten waarborgen, want die maken onze gemeente

Aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) Het aanbieden van arbeidsplaatsen voor sociaal kwetsbare groepen en toegankelijkheid van faciliteiten voor inwoners zijn goede voorbeelden van

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

29

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

maatschappelijk verantwoord ondernemen die passen bij de sector verblijfsrecreatie.

Het mogelijk maken van verlenging van het seizoen We zetten in op verlenging van het toeristisch seizoen. We staan positief tegenover initiatieven die jaarrond overnachten mogelijk maken. Door meer in te zetten op het trekken van vakantiegangers in de schouderseizoenen (de weken tussen het hoog- en laagseizoen) – en daar passend aanbod voor te ontwikkelen – ontvangen ook dagrecreatieve bedrijven en horeca jaarrond meer gasten. Voor bijna alle accommodatietypen geldt dat op moment van schrijven jaarrond openstelling is toegestaan. Uitzondering hierop zijn de meeste kampeerterreinen. Mocht een eigenaar / initiatiefnemer van een kampeerterrein ook gasten in de wintermaanden willen ontvangen dan kan men een vergunning aanvragen. Voorbeelden van voorwaarden die gesteld kunnen worden bij het verlenen van een vergunning zijn: geen jaarplaatsen, (juridische) verantwoordelijkheid van de eigenaar om permanente bewoning tegen te gaan, aandacht voor landschappelijke inpassing tijdens de wintermaanden door bijvoorbeeld winterharde beplanting.

Een gast die past We streven niet naar massatoerisme. Dat past niet bij de gebiedsidentiteit. We willen bezoekers aantrekken die oprechte interesse hebben in ons gebied en de verhalen die ons gebied typeren, zie paragraaf 2.1. We zetten met name in op vakantiegangers uit eigen land en bezoekers uit de dichtbij-markten Duitsland en Vlaanderen. Met betrekking tot de binnenlandse markt focussen we ons op de geïnteresseerde liefhebber van natuur, landschap en cultuur: de leefstijlen inzichtzoeker en verbindingszoeker. En de liefhebber van gezellige reuring en eigentijds aanbod: de leefstijl harmoniezoeker. Meerwaarde in de markt Het onderscheidend vermogen van de bestaande accommodaties in Molenlanden is beperkt. We hebben veel aanbod dat attractief is voor dezelfde doelgroepen (ruim driekwart van het aanbod is aantrekkelijk voor de verbindings- en/of rustzoekers blijkt uit de TAM). We willen het DNA & de identiteit van onze streek benutten en terug laten komen in het verblijfsrecreatieve aanbod. We staan positief tegenover initiatieven die aanvullend zijn op het bestaande aanbod. Bijvoorbeeld door de uitstraling van het bedrijf, type accommodaties, doelgroep keuze en aansluiting bij de gebiedsidentiteit.

Indien er initiatieven met winterharde accommodaties worden ingediend is het belangrijk aandacht te hebben voor kortdurende toeristische wisselende verhuur. Meer accommodaties voor langdurige verhuur (daarmee bedoelen we ook vormen van meer ‘permanent’ wonen) is geen wenselijke ontwikkeling. Iedereen laten profiteren Verblijfsrecreatie is niet los te zien van dagrecreatie en andere voorzieningen. Een goede samenhang tussen dag- en verblijfsrecreatie, retail en horeca maakt een bestemming aantrekkelijk. Bezoekers komen niet alleen om te overnachten. Er moet ook voldoende te doen zijn overdag. Daarom is het belangrijk dat ondernemers elkaar kennen, naar elkaar doorverwijzen en samenwerken. Ook met de bakker en supermarkt om de hoek. Zo zorgen we ervoor dat iedereen kan profiteren van toerisme. Initiatiefnemers moeten aantonen zich hier bewust van te zijn. Groei realiseren betekent elkaar successen gunnen en verder kijken dan je bedrijf. Als het op de ene plek regent, dan druppelt het elders. Het samenspel tussen het aanbod in onze gemeente

Kwaliteitsverbetering: stimuleren doorontwikkeling bestaande bedrijven We staan positief tegenover uitbreidingsplannen of transformaties die de kwaliteit en toekomstbestendigheid van een bestaand bedrijf versterken, het aanbod verbreden en focussen op jaarrond openstelling. Daarmee kunnen we de toeristische aantrekkingskracht van Molenlanden vergroten en meer jaarrond economische activiteit in de regio brengen. Een toename van het aantal toeristische bedden zal bijdragen aan een toenemende keuzemogelijkheid voor de toerist om te verblijven in Molenlanden.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

30

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

en de Alblasserwaard en het Groene Hart in brede zin maakt ons als bestemming aantrekkelijk voor vakantiegangers. De basis moet dan ook zijn dat we elkaar versterken, ook buiten de grenzen van ons gebied.

In een woning of bijgebouw mogen maximaal 4 slaapplaatsen ten behoeve van een B&B worden gerealiseerd. De B&B moet altijd ondergeschikt zijn aan de woonfunctie. Dat betekent dat als je naar het perceel kijkt je ziet dat er gewoond wordt op het perceel. Als een B&B wordt gerealiseerd in een bijgebouw, dient het bijgebouw ook bouwkundig en esthetisch ondergeschikt aan het hoofgebouw te zijn. Om overlast van parkeren te voorkomen moet parkeren op het eigen erf plaatsvinden.

4.5 Uitgangspunten per accommodatietype De in de voorgaande paragraaf beschreven algemene uitgangspunten gelden voor alle vormen van verblijfsrecreatie. Naast deze algemene uitgangspunten zijn er ook een aantal kaders per accommodatietype. Deze kaders zijn gebaseerd op het toekomstbeeld, de opgaven en de randvoorwaarden.

In bijzondere situaties, bijvoorbeeld ten bate van het behoud van erfgoed zijn meer of grotere kamers per B&B mogelijk. Een dergelijk initiatief is maatwerk waarbij de toegevoegde waarde ten opzichte van het bestaande toeristischrecreatieve product in de afweging wordt betrokken. Samenvattend ▪ Ondergeschikt aan de woonfunctie. ▪ Alleen in bestaande bebouwing, inclusief bestaande bouwmogelijkheden. ▪ Maximaal 4 slaapplaatsen, meer slaapplaatsen is maatwerk. ▪ Parkeren op eigen erf. ▪ Geen keuken, wel koffie/thee faciliteiten.

Bed & Breakfast Een Bed & Breakfast (B&B) is kleinschalig, gevestigd in bestaande bebouwing, ondergeschikt aan de woonfunctie en wordt gerund door de hoofdbewoner als nevenactiviteit. Het gaat om verstrekken van logies met ontbijt. In Molenlanden zijn relatief veel B&B’s te vinden. Eén van de redenen is dat de aard van een B&B past bij ons gebied. Kijkend naar de marktruimte is er beperkt ruimte voor nieuwe initiatieven.

Hotel Een hotel is een accommodatie met slaapplaatsen voor logiesverstrekking in overwegend één- en tweepersoonskamers tegen boeking per nacht, waar afzonderlijke maaltijden, kleine etenswaren en dranken kunnen worden verstrekt. Dit is niet perse noodzakelijk.

De uitgangspunten voor B&B’s in de gemeente gaan we harmoniseren. Als eerste uitgangspunt geldt dat een B&B altijd bestemd is voor kortdurende wisselende toeristische verhuur. Een B&B mag in de woning worden gerealiseerd óf in een bijgebouw, inclusief bestaande bouwmogelijkheden. Als een B&B in een bijgebouw wordt gerealiseerd moet duidelijk zijn dat het echt om een Bed & Breakfast gaat en niet om een recreatiewoning die eventueel permanent bewoond kan worden. Dat betekent dat er geen keuken aanwezig mag zijn. Een voorziening voor B&B gasten om zelf koffie en thee te maken is wel toegestaan.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

De bestaande hotels in Molenlanden doen het goed en willen we behouden. Nieuwe hotels zien we graag komen mits deze passen bij de ambitie en algemene uitgangspunten. Kleinere hotels, zoals bijvoorbeeld boetiekhotels passen in dit toekomstbeeld. We vinden het belangrijk dat nieuwe initiatieven zich onderscheiden en bijdragen aan de beleving van Molenlanden en passen bij het object waarin ze worden gerealiseerd. 31

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

De impact van een hotel op de leefomgeving hangt sterk samen met de locatie en de omvang. Bij een boetiekhotel in een oud pand in het centrum van een dorp spelen andere vragen dan bij de bouw van een groter hotel met congreszalen. Daarom is er bij nieuwe ontwikkelingen altijd sprake van maatwerk.

maar ook juist kleinere accommodaties in de vorm van een tiny house zijn in trek . Bij de komst of uitbreiding van een camping of bungalowpark vinden we het belangrijk dat de omgeving kan profiteren. Denk hierbij aan openstellingen van faciliteiten voor inwoners (bijvoorbeeld wandelpaden, pluktuin) en samenwerkingen met de plaatselijke middenstand. Jaarrond openstelling is voor bungalowparken toegestaan. Voor kampeerterreinen is dit vergunningsplichtig. Aan deze vergunning worden voorwaarden gehangen zoals bijvoorbeeld geen jaarplaatsen, (juridische) verantwoordelijkheid van de eigenaar om permanente bewoning tegen te gaan, aandacht voor landschappelijke inpassing tijdens de wintermaanden door bijvoorbeeld winterharde beplanting. Het toekennen van een vergunning is maatwerk.

Samenvattend: Voor nieuwe of uitbreiding van hotels in Molenlanden, geldt dat: ▪ Ze onderscheidend zijn en bijdragen aan de beleving van Molenlanden ▪ Aard en schaal passend zijn bij de omgeving, dit is maatwerk.

Verblijfsrecreatieterreinen / vakantieparken Onder verblijfsrecreatieterreinen / vakantieparken verstaan we zowel campings (> 25 standplaatsen) als bungalowparken (huisjesterreinen). Dit zijn terreinen met (volledig of gedeeltelijk) toeristische slaapplaatsen, waarop kan worden overnacht in tenten, toercaravans, campers, tenthuisjes of trekkershutten. Evenals terreinen met een aantal zomerhuisjes, stacaravans, (vakantie)bungalows of (vakantie-)appartementen, die hoofdzakelijk voor verhuur door de exploitant of beheerder van het complex beschikbaar zijn.

Samenvattend: Voor nieuwe of uitbreiding van bestaande verblijfsrecreatieterreinen (campings en bungalowparken) geldt dat: ▪ Aard en schaal van de ontwikkeling is passend bij de omgeving, dit is maatwerk. ▪ Landschappelijke inpassing is belangrijk en de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving wordt versterkt (‘Recept’ Landschappelijke inpassing verblijfsrecreatie is op te vragen bij de gemeente). ▪ De omgeving profiteert door openstelling faciliteiten voor inwoners en samenwerkingen met plaatselijke middenstand. ▪ Jaarrond openstelling bungalowpark is toegestaan. ▪ Jaarrond openstelling kampeerterrein is vergunningsplichtig en maatwerk.

In Molenlanden is marktruimte voor nieuwvestiging van bungalowparken. Voor campings is de markruimte neutraal. Als gemeente geven we in beiden gevallen de voorkeur aan initiatieven van beperkte omvang. In alle gevallen moet de aard en de schaal van de ontwikkeling passend zijn bij de geplande locatie. Participatie met omwonenden en landschappelijke inpassing zijn hierbij belangrijke aandachtspunten.

Kleinschalige kampeerterreinen Een kleinschalig kampeerterrein heeft een beperkt aantal (< 25) standplaatsen, is ondergeschikt aan de hoofdfunctie en wordt gerund door de hoofdbewoner als nevenactiviteit.

Een uitbreiding of nieuwvestiging moet bijdragen aan de versterking van het toeristisch- recreatieve product. Dan kan onder andere door vernieuwende kampeer/verblijfconcepten. Voor bungalowparken geldt dat de vraag naar grotere accommodaties stijgt door driegeneratie- of extended familievakanties,

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

32

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

Kleinschalige kampeerterreinen passen goed bij het DNA van Molenlanden. De marktruimte is neutraal, maar onderscheidende concepten en verhuuraccommodaties op kleinschalige kampeerterreinen kunnen vraag creëren en weer voor groei zorgen.

Losse recreatiewoningen Losse recreatiewoningen zijn solitaire bungalows en/of huisjes die niet op een verblijfsrecreatieterrein zijn gelegen. Nieuwe, losse recreatiewoningen zijn in beginsel niet toegestaan in de gemeente Molenlanden. Hierbij sluiten wij aan bij het provinciale beleid. Nieuwe losse recreatiewoningen zijn niet wenselijk in verband met mogelijke permanente bewoning.

We bieden daarom ruimte aan vernieuwende kampeerconcepten. Zo kunnen ook bestaande kleinschalige kampeerterreinen hun bedrijfsvoering en kwaliteit waar nodig verbeteren. Het toestaan van jaarrond openstelling is vergunningsplichtig. Aan deze vergunning worden voorwaarden gehangen zoals bijvoorbeeld geen jaarplaatsen, (juridische) verantwoordelijkheid van de eigenaar om permanente bewoning tegen te gaan, aandacht voor landschappelijke inpassing tijdens de wintermaanden door bijvoorbeeld winterharde beplanting. Het toekennen van een vergunning is maatwerk.

Particuliere verhuur Iemand die een ruimte in zijn woning of de volledige woning tijdelijk verhuurd als logiesaccommodatie, bijvoorbeeld via een platform zoals AirBnB of Expedia.

Landschappelijke inpassing is belangrijk en we willen graag dat het initiatief bijdraagt aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit. Daarnaast vinden we het belangrijk dat de omgeving kan profiteren van de komst van een kleinschalig kampeerterrein. Denk hierbij aan openstellingen van faciliteiten voor inwoners (bijvoorbeeld wandelpaden, pluktuin) en samenwerkingen met de plaatselijke middenstand.

Particuliere verhuur is het verhuren van een huis door de bewoner als deze zelf afwezig is. Verhuur loopt vaak via platforms als AirBnB, Expedia en Wimdu In gemeente Molenlanden is het toegestaan een eigen woning te verhuren aan toeristen voor kortdurend verblijf. De woning is in dit geval duidelijk ingericht voor eigen bewoning (en niet alleen maar geschikt voor tijdelijk verblijf). Er mogen geen woningen aan de woningmarkt worden onttrokken om alleen maar particulier te worden verhuurd. Een woning mag daarom niet meer dan 60 nachten per kalenderjaar worden verhuurd tijdens afwezigheid van de bewoner. Daarnaast is het bijhouden van de nachtregistratie verplicht.

Samenvattend: Voor kleinschalige kampeerterreinen geldt dat: ▪ Er ruimte is voor vernieuwende kampeerconcepten. ▪ Jaarrond openstelling is vergunningsplichtig en maatwerk. ▪ Landschappelijke inpassing is belangrijk en de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving wordt versterkt (‘Recept’ Landschappelijke inpassing verblijfsrecreatie is op te vragen bij de gemeente). ▪ De omgeving profiteert door openstelling faciliteiten voor inwoners en samenwerkingen met plaatselijke middenstand.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

De bewoner van de woning is verantwoordelijk voor het gedrag van gasten en het voorkomen van overlast voor omwonenden. Bij signalen van overlast wordt er door de gemeente onderzoek gedaan. Blijkt dat niet of onvoldoende is gedaan om overlast te voorkomen, dan kan dat leiden tot boetes of zelfs sluiting van het verblijf voor vakantieverhuur. We hebben daarnaast de intentie om bestuursrechtelijke handhaving te gaan regelen. Voor particuliere verhuur is het betalen van toeristenbelasting verplicht.

33

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

In bijzondere situaties, bijvoorbeeld ten behoeve van het behoud van erfgoed kan van bovenstaande kaders worden afgeweken. Bij een dergelijk initiatief is altijd sprake van maatwerk waarbij een toegevoegde waarde aan het toeristisch recreatieve product van Molenlanden in de afweging wordt betrokken.

Samenvattend: Voor camperplaatsen geldt dat: ▪ Locatie, bereikbaarheid en inrichting van het terrein erg belangrijk zijn. ▪ Er ruimte is voor meer camperplaatsen. ▪ Landschappelijke inpassing belangrijk is en de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving wordt versterkt (‘Recept’ Landschappelijke inpassing verblijfsrecreatie is op te vragen bij de gemeente). ▪ Er altijd sprake is van maatwerk.

Samenvattend: Particuliere verhuur is in de gemeente Molenlanden toegestaan, mits: ▪ De woning duidelijk ingericht is voor eigen bewoning. ▪ Dit niet meer dan 60 nachten per kalenderjaar is. ▪ Geen overlast voor omwonenden wordt veroorzaakt. ▪ Er een nachtregister wordt bijgehouden. ▪ Toeristenbelasting wordt betaald.

Groepsaccommodatie Accommodatie met logiesverstrekking overwegend aan personen in groepsverband met slaapgelegenheid in kamers, zalen, huisjes, tenthuisjes, appartementen en/of tenten die gasten mogelijk met vreemden moeten delen. Bijvoorbeeld: een kampeerboerderij, (kinder)vakantiehuis, kamphuis of natuurvriendenhuis.

Camperplaatsen Een camperplaats is een speciaal voor campers ingerichte kampeerplaats, niet op een verblijfsrecreatieterrein gelegen. Hier mag de camper worden geparkeerd en is recreatief overnachten toegestaan. Een camper of kampeerauto is een motorvoertuig, dat is ingericht om in te overnachten en te verblijven.

De bestaande groepsaccommodaties binnen de gemeente zien we graag blijven. De marktruimte voor nieuwe groepsaccommodaties is neutraal. Nieuwe groepsaccommodaties kunnen worden gerealiseerd, maar zijn alleen kansrijk als zij het traditionele imago van zich af weten te schudden en inspelen op de behoeften van de consument. We gaan daarom graag in een vroeg stadium in gesprek met een initiatiefnemer waarbij imago en doelgroep belangrijke onderwerpen zijn. Verdere aandachtspunten zijn: parkeren, verkeer, landschappelijke inpassing en afstand tot woningen.

Er is marktruimte voor meer camperplaatsen in de gemeente. De keuze voor de locatie en een kwalitatief hoogwaardige inrichting van het terrein zijn daarbij erg belangrijk. De camperplaats moet goed bereikbaar zijn , ook voor grotere campers. Daarnaast is de landschappelijke inpassing een belangrijk aandachtspunt. Het toestaan van een camperplaats is maatwerk. Belangrijke aandachtspunten zijn loospunt vuilwater en loospunt cassette toilet.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Samenvattend: Voor groepsaccommodaties geldt dat: ▪ Nieuwe groepsaccommodaties zijn welkom, maar alleen als het concept vernieuwend is. Er altijd sprake is van maatwerk.

34

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

35

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

Bijlage 1. Bronnenlijst ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪

▪

CBS (2021), Statistiek Logiesaccommodaties NBTC Team Intell & Insights (24 september 2021), Verblijfstoerisme in Nederland 2021 & 2022, update verwachting 2021 & eerste doorkijk naar 2022 NBTC Team Intell & Insights (28 januari 2022) Verblijfstoerisme in Nederland in 2022, Verwachting verblijfstoerisme in een bandbreedte NRIT, CBS et al. (2021), Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd 2021 Trends & Tourism (oktober 2021), Toekomstvisie Nederlandse vrijetijdsmarkt 2030 Bureau voor ruimte & Vrije tijd i.o.v. Gemeente Molenlanden (november 2020), Toeristische Agenda Molenlanden ZKA Leisure Consultants (10 oktober 2018), Marktverkenning verblijfstoerisme provincie Zuid-Holland ZKA FrY (24 maart 2021), Online sessie Zeeuwse MKB-ondernemers groepsaccommodaties, gepubliceerd door Impuls Zeeland Bedandbreakfast.nl, H. Arens in: De Stentor (4 mei 2021), Bed & Breakfast boeken? Veel geluk: ‘Alles zit vol’. Geraadpleegd op 3 januari 2022: https://www.destentor.nl/apeldoorn/bed-en-breakfast-boeken-veel-gelukalles-zit-vol-br~a1720d04/ EenVandaag (18 juni 2020), Door corona ‘veel beginnelingen’ op pad met camper in eigen land (en dat is even wennen).

Geraadpleegd op 3 januari 2022: https://eenvandaag.avrotros.nl/item/door-corona-veelbeginnelingen-op-pad-met-camper-in-eigen-land-en-dat-is-even-wennen/ Bovag in: Autovisie (30 mei 2021), Campers steeds populairder: dit zijn de nieuwste trends. Geraadpleegd op 3 januari 2022: https://www.autovisie.nl/nieuws/dit-zijn-de-nieuwste-trends-in-depopulairder-wordende-wereld-van-campers/

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

36

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

Bijlage 2. Overzichtskaart aanbod verblijfsrecreatie

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

37

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

Bijlage 3. Extra analyses bij hoofdstuk 2, Het vertrekpunt In hoofdstuk 2, Het vertrekpunt, beschrijven we kort de ontwikkeling van vraag en aanbod in de verblijfsrecreatiesector. In deze bijlage staan de onderliggende, meer uitgebreide, analyses bij dat hoofdstuk. Vraag naar verblijfsrecreatie, Zuid-Holland Figuur B1.1 laat de ontwikkeling van het aantal binnenlandse- en buitenlandse gasten in Zuid-Holland zien, tussen 2012 en 2021. Figuur B1.1 Ontwikkeling gasten in Zuid-Holland 2012-2021, x1000

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

Wat valt ons op? ▪ Te zien is dat in de periode 2012-2019 zowel het aantal binnenlandse als buitenlandse gasten in Zuid-Holland groeide. Om precies te zijn nam het aantal binnenlandse gasten in die periode met 36% toe en het aantal buitenlandse gasten met 53%. ▪ De verwachting was dat deze groeiende ontwikkeling zich zou doorzetten, maar toen brak de coronapandemie uit. In 2020 nam zowel het aantal binnenlandse als buitenlandse gasten zo fors af (respectievelijk -31% en -57%), dat het aantal gasten tot onder het niveau van 2012 (het begin van de meting) uitkomt. ▪ De cijfers van 2021 laten zien dat het binnenlandse toerisme naar ZuidHolland, net als in heel Nederland, goed herstelde. Het inkomend toerisme herstelde nog niet.

38

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

In onderstaande tabel hebben we een overzicht opgenomen van de ontwikkeling van het aantal gasten naar logiestype in Zuid-Holland. We beschrijven de ontwikkeling pre-corona (2019 ten opzichte van 2012) en tijdens de coronapandemie (2021 ten opzichte van 2019).

Wat valt ons op?

Tabel B1.2 Ontwikkeling gasten in Zuid-Holland naar logiestype

Voor de coronapandemie

Tijdens coronapandemie

Zuid-Holland

Ontwikkeling

Ontwikkeling

X 1.000

2019

2019 t.o.v. 2012

2021 t.o.v. 2019

Hotels/pensions/ jeugdaccommodaties

4.316

46%

-35%

Kampeerterreinen

349

19%

-23%

Huisjesterreinen

807

44%

-8%

Groepsaccommodaties

49

+-0%

-55%

5.521

43%

-30%

Totaal

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

39

Voorafgaand aan de coronapandemie: ▪ De meeste gasten in Zuid-Holland (78%) verblijven in hotels, pensions en jeugdaccommodaties. In totaal telde Zuid-Holland in 2019 5,5 miljoen gasten, waarvan 4,3 miljoen gasten in hotels, pensions en jeugdaccommodaties verbleven; ▪ Overall is het aantal gasten in de periode 2012-2019 sterk toegenomen (+43%). De sterkste groei was te zien bij hotels en op huisjesterreinen (bungalowparken, verhuuraccommodaties, toeristische verhuur); ▪ Bij kampeerterreinen was sprake van een lichte groei van het aantal gasten, bij groepsaccommodaties was een stabilisatie te zien. Tijdens coronapandemie: ▪ Vergelijken we de resultaten van 2021 met het ‘precorona-jaar’ 2019, dan zien we dat overall het aantal gasten 30% minder is dan in 2019. Procentueel gezien is de daling het sterkst bij groepsaccommodaties, ook de hotels blijven nog ver achter bij 2019; ▪ De kampeer- en huisjesterreinen ontvingen in 2021 méér binnenlandse gasten dan in 2019, waar ook de media positief over berichtte. Dat kon echter het gemis aan buitenlandse gasten niet compenseren: ook bij hen daalde in totaliteit het aantal gasten; ▪ Het binnenlandse toerisme naar Zuid-Holland herstelde in 2021 bijna helemaal (zie figuur B1.1), hoewel er wel verschuivingen zijn: er wordt nu minder verbleven in (grote, stedelijke) hotels en groepsaccommodaties, en meer bij bungalowparken en campings.

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

Prognoses zijn gunstig Ondanks de corona-pandemie zagen we dat de reislust onverminderd bleef – zodra het kon, trokken Nederlanders eropuit. In 2021 en ook begin 2022 bleef men nog wel voorzichtig: reizigers gaven meer dan voorheen de voorkeur aan vakanties in eigen land, autovakanties, vakanties in een zelfstandige accommodatie (of kampeerplaats met eigen toilet) en vakanties in een natuurlijke omgeving. Op het moment van schrijven gelden de volgende inzichten en verwachtingen: •

•

In 2021 groeide het binnenlands toerisme, ten opzichte van (het eerste coronajaar) 2020. Het aantal binnenlandse gasten in Zuid-Holland in 2021, was bijna weer als vanouds. Landelijk gezien verwacht het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen in 2022 zelfs weer groei van binnenlands toerisme t.o.v. het jaar voor corona (verwachting van 28,4 miljoen aankomsten betekent ca. 110% van het 2019-niveau).

•

Qua samenstelling is het toerisme echter wezenlijk anders dan in 2019: er hebben zich veranderingen voorgedaan naar bestemmingen en accommodatietypen. Er wordt meer bij bungalowparken en campings verbleven, en minder bij (grote, stedelijke) hotels en groepsaccommodaties. Dit is naar verwachting deels een tijdelijke verschuiving, ingegeven door de behoefte aan meer privacy, gevoel van veiligheid en geen gedeelde ruimtes. Ook wordt er substantieel minder zakelijk in eigen land gereisd.

•

Het inkomend toerisme daalde in 2021 nog verder ten opzichte van 2020. Ondanks een goed herstel in 2022 waarin Nederland naar schatting ruim 15,6 miljoen buitenlandse verblijfsgasten gaat ontvangen, is het inkomend toerisme daarmee nog niet geheel terug op het pré-corona niveau van 2019. (NBTC, sept. 2022). Bezoek uit onze buurlanden België en Duitsland zal zich eerder herstellen dan bezoek uit verder weg gelegen landen.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

40

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

Bijlage 4. SWOT-analyse Sterkten: ▪ Centrale ligging in Nederland; gelegen in een gebied met veel voorzieningen en aantrekkelijke bestemmingen, zoals Drechtsteden, Gorinchem, Rotterdam, Utrecht, Slot Loevestein, Biesbosch en het Groene Hart ▪ DNA van de gemeente; met onder andere charmante lintdorpen en vestingstadje Nieuwpoort, Hollandse landschappen en iconen (Alblasserwaard), het DNA kan wel beter worden benut ▪ De (inter)nationaal bekende trekpleister Kinderdijk ligt in de gemeente ▪ Veel kleinschalige accommodaties; charmant, passend bij de huidige tijdsgeest en trends en ontwikkelingen ▪ Aantal voorzieningen met bovenregionale uitstraling, zoals Avonturenboerderij Molenwaard ▪ Divers (dagrecreatie) aanbod onder andere molens, theetuinen, waterrecreatie, fietsmogelijkheden, agrotoerisme, aantrekkelijke dorpen, Floris-V pad, Grote Rivierenpad en Pelgrimspad lopen door de gemeente ▪ Goede bereikbaarheid over de weg ▪ gebiedsmarketing via Den Haneker middels ontdekdealblasserwaard.nl Hollandser wordt het niet

Zwakten: ▪ Verblijfsrecreatieve profiel van de gemeente vraagt aandacht; op dit moment met name een dagrecreatieprofiel ▪ Kleinschaligheid aanbod; vaak een nevenactiviteit of geëxploiteerd door particulieren, noodzaak en mogelijkheden (financieel, tijd, kennis) tot blijven investeren in kwaliteit en toekomstbestendigheid doorgaans geringer ▪ Bedrijven genereren relatief weinig werkgelegenheid door beperkte omvang ▪ Onderscheidend vermogen accommodaties beperkt; uitstraling en kwaliteitsniveau veelal soortgelijk en aantrekkingskracht op dezelfde doelgroepen (ruim driekwart van het aanbod is aantrekkelijk voor de verbindings- en/of rustzoeker) ▪ Seizoensafhankelijkheid bedrijven; beperkt gericht op jaarrond verblijf ▪ Op dit moment beperkt ruimte voor nieuwe initiatieven en uitbreidingen onder andere door externe factoren, zoals riolering en parkeerdruk. ▪ Bestemmingsplannen tussen voormalige gemeenten Giessenlanden en Molenwaard (in 2019 gefuseerd) niet geheel geharmoniseerd ▪ Het dagrecreatieve en horeca-aanbod is gering qua omvang, kleinschalig, beperkte geopend en onvoldoende divers, met name aantrekkelijk voor de verbindings- en inzichtzoeker

Kansen: ▪ Toename van de vraag, binnen nu en enkele jaren. De prognoses voor toerisme in Nederland zijn, ondanks de uitbraak van de coronapandemie, optimistisch ▪ Toerisme en recreatie in relatie tot de agrarische sector in de meest brede zin ▪ Leegstaande panden in kernen, zoals voormalige bankgebouwen en winkels recreatief bestemmen en benutten, evenals vrijkomende agrarische bebouwing ▪ Groeiende behoefte aan korte vakanties (short breaks), in verhouding hogere bestedingen ▪ Groeiende behoefte aan accommodaties in een relatief ‘veilige’, rustige of natuurlijke omgeving (door corona zijn privacy, hygiëne en eigen ruimte belangrijker geworden) met eigentijds en divers aanbod gericht op comfort ▪ Buitenlandse gasten aantrekken

Bedreigingen: ▪ Grote druk op rioleringsnetwerk; maximale capaciteit op veel plekken bereikt ▪ Hoge parkeerdruk in en rondom lintdorpen ▪ Ontwikkelingen op het gebied van de energietransitie, zoals windmolens. Mogelijke invloed op de ruimtelijke kwaliteit, beleving en het imago ▪ Beoogde noordwaartse schaalsprong van Sliedrecht, Hardinxveld en Gorinchem ▪ De toename van de automobiliteit in ons gebied: verbreding van A15 en A27 en alsmaar drukker wordende N214 en N216 en het afkalven van het openbaar vervoer, en dijkverzwaringen kunnen afbreuk doen aan het cultuurhistorisch karakter ▪ Wet- en regelgeving (natuur, ruilverkaveling) heeft invloed op groeimogelijkheden ▪ Doorontwikkeling van (online) concurrentie onder nationale en internationale bestemmingen voor short breaks en vakanties ▪ Provinciaal beleid: nieuwe recreatiewoningen alleen toegestaan in bestaande of in nieuwe verblijfsrecreatieparken. Een recreatiewoning die qua aard niet gebruikt kan worden voor permanente bewoning, zoals een trekkershut, kan bij uitzondering wel worden toegelaten buiten een verblijfsrecreatiepark

Bijlage 5. Proceswijzer initiatiefnemers BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

41

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

Heeft u een plan gericht op verblijfsrecreatie dat u wilt realiseren in de gemeente Molenlanden? Met deze proceswijzer helpen we u op weg. Plannen zijn er in vele soorten en maten. Voor kleinere ontwikkelingen kunt u meestal eenvoudig in het bestemmingsplan lezen waaraan uw plan moet voldoen. De verwachting is dat medio 2023 de Omgevingswet in werking zal treden. De bestemmingsplannen worden dan verwerkt in het gemeentelijk Omgevingsplan. De daaropvolgende jaren wordt het gemeentelijk Omgevingsplan in fases aangepast en verder aangevuld. Bij grote en / of meer complexe plannen met directe gevolgen voor de omgeving, past uw plan vaak niet binnen het bestemmingsplan (later: gemeentelijk Omgevingsplan). Dan is meer voorbereiding nodig zodat de gemeente uw plan beter kan beoordelen en u beter kan adviseren. Daarnaast is deze voorbereiding nodig om draagvlak te creëren in de naaste omgeving. U doet dit door te participeren met omwonenden en anderen die gevolgen kunnen ervaren van uw plan. Deze proceswijzer helpt u bij het formuleren en uitwerken van een plan, dat niet direct in het bestemmingsplan (later: gemeentelijk Omgevingsplan) past. Het proces voor goedkeuring van een initiatief delen we op in drie fasen. De eerste fase bestaat uit het in grote lijnen opstellen van het plan en het eerste overleg met de gemeente (loketgesprek).

In fase twee werkt u aan de hand van de aangedragen aandachtspunten uw plan verder uit. Op basis van deze verdere uitwerking wordt uw plan besproken op de gemeentelijke Intaketafel en wordt gekeken of uw plan wenselijk is. Naar aanleiding van de uitkomst van de Intaketafel besluit het college van Burgemeester & Wethouders of er in principe medewerking wordt verleend aan het verder in behandeling nemen van uw plan (voorheen in de vorm van een principeverzoek). In fase drie verfijnt u het plan nog verder zodat het besproken kan worden op de Omgevingstafel. Er wordt dan ook met andere overheden zoals de provincie en het waterschap gekeken naar de haalbaarheid van uw plan op de gewenste ontwikkellocatie. Na positieve beoordeling op de Omgevingstafel kan de ruimtelijke procedure gestart worden om uw plan daadwerkelijk te kunnen gaan realiseren.

FASE 1: OPSTELLEN VAN UW PLAN IN GROTE LIJNEN EN OVERLEG MET DE GEMEENTE / LOKETGESPREK Belangrijk is dat u zich met uw plan in een relatief vroeg stadium bij de gemeente meldt. Dit kan bij team Economie en Toerisme, contactgegevens vindt u via www.molenlanden.nl/recreatie. In dit vroege stadium bespreken wij met u of het plan zou passen binnen de visie en het beleid van de gemeente en wat er eventueel nodig is om dit nog verder te brengen.

Voor dit overleg is het belangrijk dat u het plan in grote lijnen op papier heeft staan. De volgende gegevens zijn daarbij nodig: (in onderstaande punten wordt verwezen naar paragrafen van de beleidsnota Verblijfsrecreatie Molenlanden waarvan deze proceswijzer een bijlage is) •

Algemene informatie (o.a. adres, kadastrale gegevens, aantal en type accommodatie(s);

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

42

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

•

Een beschrijving van uw initiatief, waaruit blijkt dat uw initiatief voldoet aan de algemene uitgangspunten voor ontwikkeling verblijfsrecreatie (zie: paragraaf 4.4 Algemene uitgangspunten).

•

Een beschrijving van uw geplande verblijfsaccommodatie(s), waaruit blijkt dat deze voldoet aan de uitgangspunten voor het specifieke accommodatietype (zie: paragraaf 4.5 Uitgangspunten per accommodatietype)

Uw contactpersoon bij team Economie en Toerisme zal tussentijds overleggen met team Ruimtelijke Ordening van de gemeente. Met bovenstaande uitwerking van uw plan kunt u ook contact leggen met uw omgeving en zo starten met het participatietraject. Denk hierbij aan omwonenden en anderen die gevolgen kunnen ervaren van uw initiatief. Door het op tijd en zorgvuldig betrekken van de omgeving komen alle belangen, meningen, kennis en creativiteit op tafel . Door bezwaren, maar ook juist goede ideeën met elkaar te bespreken, wordt het initiatief beter en passender. Een goed en zorgvuldig participatieproces draagt bij aan een zo soepel mogelijk proces van plan tot realisatie. U bent als initiatiefnemer verantwoordelijk voor het participatietraject en de verslaglegging daarvan. Voor meer informatie kunt u bij de gemeente de leidraad participatie recreatie opvragen.

FASE 2: VERDERE UITWERKING VAN UW PLAN TER VOORBEREIDING OP DE INTAKETAFEL Na het loketgesprek met team Economie & Toerisme gaat u verder met het uitwerken van uw plan. Het doel van deze fase is dat uw plan besproken wordt op de Intaketafel van team Ruimtelijke Ordening van de gemeente. Het plan dat u in fase 1 heeft opgesteld, gaat u aanvullen met de volgende gegevens: •

Een beschrijving waarom uw plan niet past binnen het geldende bestemmingsplan / gemeentelijk Omgevingsplan en welke wijziging nodig is.

•

Een inrichtingsschets van de huidige situatie.

•

Een inrichtingsschets van de gewenste situatie waarmee u laat zien dat u heeft nagedacht over de ruimtelijke inpassing en hoe u de ruimtelijke kwaliteiten versterkt. Bij de inrichtingsschets heeft u bij voorkeur nagedacht over de volgende zaken: 1.

Beschrijving van de locatie, historie en omgeving ondersteund met beeldmateriaal.

2.

Wat zijn volgens u de ruimtelijke kwaliteiten van het landschap? a.

Geef aan hoe uw initiatief de ruimtelijke kwaliteit versterkt. Maak hierbij gebruik van het recept Landschappelijke inpassing verblijfsrecreatie op te vragen bij team Economie & Toerisme of team Ruimtelijke Ordening. Op welke wijze sluit het initiatief aan op de kernkwaliteiten van het landschap?

b.

Is er sprake van een landschappelijke inpassing van de locatie?

c.

Levert het initiatief een bijdrage aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit (van gebouwen en omgeving)?

3.

Waterhuishouding: hoe sluit u aan op eventuele watergangen? Vangt u het regenwater op?

4.

Riolering: hoe sluit u aan op de riolering of gaat u dit op een andere manier regelen?

5.

Parkeren en verkeer: waar laat u bezoekers parkeren en hoe wordt uw perceel ontsloten?

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

43

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

•

Voldoen aan de uitgangspunten van de gemeente. In deze fase is het ook belangrijk om rekening te houden met de aandachtspunten die de gemeente belangrijk vindt bij het realiseren van recreatieve ontwikkelingen. Voor de gemeente geldt hierbij: hoe beter u scoort op onderstaande punten en dat kunt onderbouwen, hoe sneller de gemeente is geneigd om mee te werken aan een initiatief. Onderstaande punten zijn ook terug te vinden in paragraaf 4.4 en paragraaf 4.5 van de beleidsnota

Verblijfsrecreatie. 1. We focussen op kortdurende wisselende toeristische verhuur en op de korte-middellange vakanties (1-7 nachten): d.

is aangetoond dat sprake is van een langjarige toeristisch-recreatieve exploitatie in eigen beheer?

e.

is aangetoond dat de beoogde exploitant duurzaam verantwoordelijkheid is voor de exploitatie en langjarig kwaliteit van het initiatief? En waarbij langdurig verbod op permanent verblijf is gegarandeerd?

2.

3.

Een nieuw initiatief of een uitbreiding moet passen bij de aard en de schaal van de omgeving: a.

Past de schaal en omvang bij de landschappelijke kwaliteiten ter plaatse?

b.

Welke kenmerken van de directe leefomgeving worden versterkt door het initiatief?

Duurzaamheid vinden we belangrijk: het initiatief wordt duurzaam gebouwd en geëxploiteerd. Het Handboek Duurzaamheid in gebiedsontwikkelingen (gemeente Molenlanden sept. 2021) kan geraadpleegd worden ter inspiratie.

4.

5.

Meerwaarde in de markt is een voorwaarde: a.

Is er (regionale) marktruimte voor het initiatief?

b.

Is het initiatief onderscheidend voor de bezoeker?

Jaarronde beleefbaarheid van de gemeente is een pre: a.

Vormt het initiatief een aanvulling op het huidige aanbod?

b.

Levert het initiatief een bijdrage aan toeristische beleving buiten het voor- en hoogseizoen?

6.

We willen een kwalitatieve versterking van het huidige aanbod: voor bestaande bedrijven wordt kwaliteitsverbetering aangemoedigd.

7.

Aandacht voor Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Worden er arbeidsplaatsen gecreëerd en zijn deze ook voor sociaal kwetsbare groepen? Worden er stageplekken gecreëerd? Zijn de faciliteiten ook toegankelijk voor inwoners en passanten?

•

een concurrentieanalyse die in kaart brengt in hoeverre het initiatief meerwaarde heeft in de markt en een onderscheidend concept heeft ten opzichte van bestaande initiatieven. U kunt hierbij ook gebruik maken van paragraaf 3.3 Indicatie van de marktruimte.

•

Een doelgroep analyse waarin wordt aangegeven op welke doelgroep(en) er zal worden gefocust. Ook is het belangrijk dat in deze analyse aangegeven wordt waarom er voor deze doelgroep gekozen is. U kunt hierbij gebruikmaken van de ‘Leefstijlvinder’ (www.leefstijlvinder.nl).

Uw plan wordt besproken op de gemeentelijke Intaketafel . Hier wordt besproken of u plannen wenselijk zijn. Naar aanleiding van de uitkomst van de Intaketafel besluit het college van Burgemeester & Wethouders of er in principe medewerking wordt verleend aan het verder in behandeling nemen van uw plan (voorheen in de vorm van een

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

44

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

principeverzoek). Bij een positief besluit gaat uw plan naar fase drie.

FASE 3: VERDERE UITWERKING VAN UW PLAN TER VOORBEREIDING OP DE OMGEVINGSTAFEL EN START RUIMTELIJKE PROCEDURE In de derde fase gaat u het plan nog verder uitwerken aan de hand van: • Een haalbaarheidsstudie die aangeeft dat het plan financieel haalbaar is. Specifiek moet hierin aandacht worden gegeven aan de levensvatbare langjarige bedrijfsmatige exploitatie en de aanbodmix met bijbehorende prijs-, bezetting- en omzetprognose per accommodatie type; •

Een bewijs van het houden van een omgevingsdialoog (participatietraject). Om de kans van slagen te vergroten, doet u er goed aan in een vroeg stadium (fase 1) andere partijen te betrekken bij uw plan. Denk aan omwonenden en anderen die gevolgen kunnen ervaren. Participatie is een belangrijk aspect, de gemeente neemt dit mee bij de beoordeling van uw plan;

•

Een SWOT-analyse waarmee u aantoont op de hoogte te zijn van kansen en bedreigingen en de eigen sterktes en zwaktes. Hierop kan later worden ingespeeld;

•

Een risico-analyse met daarin de grootste risico’s voor het bedrijf en de manier waarop hier mee omgegaan zal worden (mitigeren, overzetten, accepteren) en waarom.

De gemeente bespreekt dit plan graag nog een keer met u. Dit gesprek geeft u de gelegenheid om het plan op onderdelen nog aan te passen of aan te scherpen, als dat de haalbaarheid van uw initiatief vergroot. Tussentijds vindt de gemeentelijke Omgevingstafel plaats (hier zijn kosten aan verbonden in de vorm van leges). Tijdens dit overleg wordt ook met andere overheden als provincie en waterschap naar uw plan gekeken. Het gaat hierbij vooral om de haalbaarheid van uw plan op de gewenste ontwikkellocatie.. In dit stadium kan het nog steeds zo zijn dat uw plan geen doorgang kan vinden ondanks de positieve houding van het college van Burgemeester & Wethouders. Het kan ook zijn dat uw plan wel als haalbaar ingeschat wordt, maar dat er aanvullende onderzoeken nodig zijn om dit te onderbouwen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een akoestisch onderzoeksrapport, onderzoeken in het kader van de wet Natuurbescherming etc. Na fase 3 kunt u het plan officieel indienen voor de verdere ruimtelijke procedure. Uw behandelaar vanuit team Ruimtelijke Ordening houdt u op de hoogte van voortgang van de procedure.

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

45

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022

BUREAU VOOR RUIMTE & VRIJE TIJD

46

BELEIDSNOTA VERBLIJFSRECREATIE MOLENLANDEN, 2022