Nieuwe ontwikkelingen kadernota 2022-2025

Nieuwe ontwikkelingen Kadernota 2022-2025

1

Ontwikkeling 1 (Programma 1 thema Energietransitie) Verdere uitwerking en realisatie Energieprogramma Moerdijk Aanleiding: Raadsvoorstel Energieprogramma Moerdijk (verwacht in juni 2021). In juni 2021 wordt het Energieprogramma Moerdijk aan de raad aangeboden. Hierin komen de opgaven uit het Klimaatakkoord uitgebreid aan bod. Toelichting: In het Energieprogramma wordt voorgesteld om voor de vijf sectoren (elektriciteit, gebouwde omgeving, industrie, landbouw en mobiliteit) samen met de stakeholders uit die sectoren uitvoeringsagenda’s uit te werken. Met de huidige personele bezetting kan dat slechts in een laag tempo worden gerealiseerd. Zonder extra inzet verwachten we dit voor maximaal twee sectoren per jaar te kunnen doen. De urgentie om samen aan de slag te gaan is echter hoog. De doelen voor 2030 en 2050 zijn fors, iedereen moet aan de slag, liefst morgen al. Daarom is het wenselijk om in 2021/2022 al voor alle sectoren een eerste lokale uitvoeringsagenda te hebben opgesteld, waarin we gezamenlijk afspraken maken over de te realiseren doelen, ieders rol en bijdrage. Met een inzet van één fte in 2022 denken we dit te kunnen realiseren binnen de huidige begroting. Daarna volgt het realiseren van de gemaakte afspraken, waarvoor zowel menskracht als middelen benodigd zijn.

Er is een enorme versnelling van de energietransitie op komst, waardoor we als lokale overheid de komende jaren ook fors meer inzet moeten gaan leveren. In een onderzoek in opdracht van het Rijk is becijferd dat er voor de uitvoering van het Klimaatakkoord structureel 10 fte nodig is, naast jaarlijks €76.000 aan uitvoeringskosten. Omdat we verwachten dat de druk op de organisatie gestaag zal groeien, stellen we voor om vooralsnog rekening te houden met een jaarlijkse toename van de organisatie met een halve fte vanaf 2023, totdat we op volle sterkte zijn om het tempo van de energietransitie bij te houden. Omdat in de meerjarenbegroting al beperkt rekening is gehouden met de uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord, schatten we op dit moment in dat een structurele toename van het bestaande budget Duurzaamheid met €50.000 vanaf datzelfde jaar toereikend zal zijn. In het kader van de RES West-Brabant wordt daarnaast de inrichting van een regionaal ontwikkelfonds voor lokale energieprojecten uitgewerkt. Hiervoor is een eenmalige inleg van alle betrokken gemeentes vereist. De exacte hoogte van de inleg moet nog worden bepaald en zal nog worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Vooralsnog gaan we uit van een eenmalige inleg van €25.000 in 2022.

Financieel effect: 2022 2023 2024 2025 I/S € 108.000 € 174.500 € 216.000 € 257.500 Structureel Onderbouwing: Zie rapport: Uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord voor decentrale overheden in 2022 – 2030, AnderssonElffersFelix in opdracht van de Raad voor het Openbaar Bestuur, 22 september 2020. Dekking: De voorlopige aanname is nu dat alle extra kosten kunnen worden gedekt uit een bijdrage van het rijk. De VNG heeft bij de ondertekening van het Klimaatakkoord aangedrongen op voldoende tegemoetkoming aan de gemeenten om uitvoering te geven aan het klimaatakkoord. Hoe het Rijk hier invulling aan geeft is echter nog niet bekend. Er is dus een risico dat de rijksmiddelen niet (volledig) of pas op een later moment beschikbaar gesteld worden. Personele gevolgen: 1 fte in schaal 10 vanaf 2022, oplopend met 0,5 fte per jaar naar 2,5 fte in 2025. De jaarlast van 1 fte bedraagt € 83.000. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Kunnen we uitvoering geven aan de gemaakte Zijn we als organisatie onvoldoende in staat om afspraken in het Klimaatakkoord. invulling te geven aan de gemaakte afspraken in het Klimaatakkoord. Dit zal resulteren in een vertraging van de lokale energietransitie, waardoor we onvoldoende bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelen zoals vastgesteld in het Klimaatverdrag van Parijs.

Wettelijke Dit betreft uitvoering van de afspraken die gemaakt zijn in het Klimaatakkoord. verplichting? Programma Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk. Coalitieakkoord Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk. Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

2

Ontwikkeling 2 (Programma 1 thema Energietransitie) Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Aanleiding: - Klimaatwet - Klimaatakkoord Toelichting: Het houdt in dat het bestaand gemeentelijk vastgoed (al dan niet) integraal verduurzaamd en/of aardgasvrij gemaakt moet worden. De focus ligt hierbij op de kernportefeuille. Op korte termijn gaat het spelen in de periode 2022-2025. Daarna zal er structureel toegewerkt moeten worden naar energieneutraliteit in het doelstellingsjaar. De totale kosten voor de 32 kernobjecten van de gemeente worden geraamd op ruim € 12 miljoen in de komende 30 jaar. Financieel effect: 2022 € 100.000 Onderbouwing:

Dekking:

2023 2024 2025 I/S € 200.000 € 300.000 € 450.000 Structureel In de raming van € 12 miljoen zijn geen kosten opgenomen voor Sportcentrum De Niervaert en werkplekconcept gemeentehuis. Dit zijn aparte projecten waarbij kosten voor verduurzaming reeds zijn ondervangen. De precieze jaarlasten gebaseerd op rente en afschrijving van de investeringen zijn nu nog niet bekend. Dit hangt af van een nog op te stellen meerjarenplanning. De kapitaallasten zullen in de eerste jaren nog beperkt zijn, maar zullen geleidelijk oplopen tot circa € 450.000 à € 500.000 per jaar structureel. De maatregelen zullen een bepaalde kostenbesparing opleveren. In de periode tot aanbieding van de begroting 2022 zal onderzocht worden welke kostenbesparingen realistisch gezien verwacht mogen worden.

Personele gevolgen: (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Voldoen we in het doelstellingsjaar aan het Klimaatakkoord door 95% CO² reductie voor de gebouwde omgeving te hebben gerealiseerd. Wettelijke verplichting? Programma

Coalitieakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Wanneer we dit niet doen: Voldoen we in het doelstellingsjaar niet aan het Klimaatakkoord door 95% CO² reductie voor de gebouwde omgeving te hebben gerealiseerd.

- Wet Milieubeheer (Activiteitenbesluit) - Energielabel C-verplichting voor kantoren per 1 januari 2023 - Energielabel A-verplichting in 2030 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk (programma 1) Thema Energietransitie, gebouwde omgeving; het leveren van een evenredige bijdrage aan mondiale en rijksdoelstellingen, zoals minimaal 49% reductie van uitstoot van broeikasgassen in 2030 (t.o.v. 1990). Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Ontwikkeling opnemen In beginsel akkoord, definitieve besluitvorming te baseren op een uitgewerkte meerjarenplanning met kostenraming per jaar.

3

Ontwikkeling 3 (Programma 1 thema Leefomgeving) Implementeren (transitiefase) Omgevingswet na inwerkingtreding Aanleiding: Inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1-1-2022. Momenteel bereiden we ons voor met het implementeren van de minimale eisen tot deze datum. Na deze datum richten we ons in de transitieperiode tot 1-1-2029 op de ambities die we als organisatie hebben. In de implementatieperiode worden keuzes gemaakt die gevolgen hebben voor de transitieperiode. Toelichting: De Omgevingswet leidt tot nieuwe producten (omgevingsplan, omgevingsvisie en omgevingsvergunning). Daarnaast sluit het aan bij de ontwikkeling van onze organisatie. Extern en gebiedsgericht met een andere manier van werken: eer samenwerking (intern en extern), participatie en een ja, mits benadering. Dit leidt het tot een verandering van werkprocessen, competenties, integraal samenwerken en verbetering van dienstverlening. De transitie is gereed in 1-1-2029. Het écht anders werken met nieuwe werkprocessen, producten en het digitaal stelsel (DSO) begint vanaf het moment van inwerkingtreding van de wet (1-1-2022). Met het uitstel van de wet en COVID hebben we geen ruimte meer in het in 2019 vastgestelde krediet van de implementatie om dit proces en het programma te faciliteren na 1-2-2022.

Het is wenselijk de ingezette verandering en lijn vanaf dit moment met programmatische aanpak en verandermanager voort te zetten. Hierdoor wordt de verandering in de organisatie versterkt en de samenhang met andere focuspunten versterkt terwijl de producten Omgevingsvisie, Omgevingsplan en de omgevingsvergunning en omgevingsdialoog verder vorm krijgen. Financieel effect: 2022 € 130.000 Onderbouwing:

2023 2024 2025 I/S € 130.000 €0 €0 Incidenteel Deze investering betreft het voortzetten van een verandermanager Omgevingswet in 2022 en 2023 (resp. 70.000 en 130.000). Daarnaast bevat het een budget van 60.000 euro in 2022 ten behoeve van het faciliteren en uitvoeren van vergunningen, processen en participatie (waaronder de omgevingsdialoog). Geen.

Dekking: Personele gevolgen: Geen. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Sluit de programmatische aanpak van een Bestaat de kans dat we nog niet in staat zijn de organisatiebrede verandering aan op de ingezette ingezette verandering (anders werken) in de praktijk organisatieontwikkeling en het toekomstbestendig vast te houden. Er is onvoldoende ervaring hoe het maken van onze organisatie. We kunnen onze doelen écht gaat werken, waardoor het handelen en werken behalen en de transitie – verandering programmatisch van zowel binnen als buiten (samenleving en begeleiden en verbinden aan andere ingezette ketenpartners) in oude patronen terugvalt. Dit gaat dan maatschappelijke en organisatiedoelen. De verbinding ten koste van de maatschappelijke doelen die we en koppeling van de producten Omgevingsvisie – beogen waarbij we inzetten op maatwerk, Omgevingsplan, de Omgevingsvergunning en gebiedsgericht werken, participatie en dienstverlening. Omgevingsdialoog wordt daarmee versterkt in samenhang met gebiedsgericht werken – democratische vernieuwing – participatie en dienstverlening. Wettelijke De wettelijke minimum eisen zijn op 1 januari 2022 geïmplementeerd. De verplichting? Omgevingsvisie en het Omgevingsplan worden naar verwachting in resp. 2022 en 2026 vastgesteld.

Het spoor anders werken en de dienstverlening bij het verplicht stellen van een omgevingsdialoog of participatie zijn gemeentelijke ambities waarin speelruimte en keuzes is. Er is uitgesproken met het vastgestelde implementatieplan en de keuzes tijdens de implementatie dat we een onderscheidende ambitie hebben op het gebied van participatie (omgevingsdialoog) en anders werken. Die stap voor stap (adaptief) tot maatwerk en keuzes leidt. Programma Thema Leefomgeving (programma 1) Thema Dienstverlening en participatie (programma 5) Strategisch doelen: Er is een betere balans tussen de kwaliteit van de leefomgeving in relatie tot (economische) activiteiten; De veranderende rol van de gemeenten binnen het veranderende maatschappelijke krachtenveld. Coalitieakkoord Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel De voorgestelde aanpak sluit aan bij de onderscheidende ambitie waarvoor de raad in 2019 heeft gekozen.

4

Ontwikkeling 4 (Programma 1 thema Leefomgeving) Opstellen gebiedsdekkend omgevingsplan Aanleiding: Invoering Omgevingswet per 1-1-2022, die verplicht tot het opstellen van een gebiedsdekkend omgevingsplan vóór 1-1-2029. Toelichting: De gemeente Moerdijk heeft bij vaststelling van het Implementatieplan Omgevingswet de ambitie uitgesproken uiterlijk 2026 te beschikken over een volledig gebiedsdekkend omgevingsplan. Omdat invulling van dit plan mede afhankelijk is van het beleid uit de Omgevingsvisie, zullen de werkzaamheden na vaststelling van deze visie (in de loop van 2022) starten. Financieel effect: Extra budget van € 200.000 (aanvullend op de jaarlijks al beschikbare budgetten voor opstellen en actualiseren van bestemmingsplannen). 2022 2023 2024 2025 I/S €0 €0 € 100.000 € 100.000 Incidenteel Onderbouwing: De kostenraming is een inschatting op basis van ervaring met het opstellen van bestemmingsplannen. Omdat het omgevingsplan een nieuw instrument is, is een exacte inschatting lastig. De totale kosten van opstellen van het omgevingsplan hangen mede af van structuurkeuzes die de gemeenteraad dit jaar zal maken. Een gedetailleerd plan met een hoge mate van dienstverlening zal naar verwachting duurder zijn in het opstellen, omdat voor een dergelijk plan meer werkzaamheden nodig zijn.

De eerste jaren zullen de reeds beschikbare budgetten voor bestemmingsplannen waarschijnlijk toereikend zijn. De extra kosten ontstaan met name in 2024 en 2025 als o.a. het onderdeel buitengebied zal worden opgesteld. Geen.

Dekking: Personele gevolgen: Geen. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Het omgevingsplan is een ander soort document dan Gaat om een wettelijke verplichting. Als we hier niet de huidige bestemmingsplannen. Daarnaast gaat een aan voldoen, vervallen per 1-1-2029 de huidige deel van de andere gemeentelijke regels én regels bestemmingsplannen en andere gemeentelijke regels, vanuit andere sectoren op in het omgevingsplan. De waardoor het gemeentelijk beleid niet meer uitgevoerd verwachting is dat daarom extra ingestoken moet kan worden. worden op participatie en communicatie over de inhoud van het plan en de werking van de regels. Wettelijke Wettelijk minimumniveau is een gebiedsdekkend omgevingsplan. Tot welk niveau regels verplichting? worden opgenomen in dit omgevingsplan is een gemeentelijke keuze die o.a. in de Omgevingsvisie wordt gemaakt. Programma Thema Leefomgeving (programma 1) Strategisch doel: Er is een betere balans tussen de kwaliteit van de leefomgeving in relatie tot (economische) activiteiten. Coalitieakkoord Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

5

Ontwikkeling 5 (Programma 1 thema Leefomgeving) Formatie beleidsadviseur afval en circulariteit Aanleiding: Het achterblijven op onze ambitie in het kader van onze VANG doelstelling is aanleiding voor deze formatievraag. Toelichting: De raad heeft de ambitie uitgesproken om het restafval terug te brengen naar 100 kg per persoon per jaar. Sinds de wijziging naar het inzamelen van restafval in ondergrondse containers, met daarbij een communicatiecampagne, is geen grootschalig actie meer geweest, gericht op het terugdringen van restafval. Als gevolg daarvan zijn we sinds 2017 vrij stabiel op zo’n 160 kg restafval per persoon gebleven. We hebben nu externe hulp aangetrokken om vanuit een stabiele basis nieuwe acties te ontplooien. Deze externe hulp is eindig. Om stappen te maken richting een meer circulaire gemeenschap is vast beleidsformatie van groot belang. Deze beleidsadviseur gaat voor de komende jaren een richting bepalen hoe we werkelijk onze kilogrammen restafval gaan terugdringen. Deze taken zijn structureel. Er zit druk op de ketel om Europa meer circulair te krijgen, zodat we minder hoeven te delven uit de natuur. Totaal zouden we dan 40 uur hebben ten behoeve van afval (18 uur strategisch, 18 uur tactisch en 4 uur operationele aansturing milieustraat). Daarbij komen nog de uren van de servicemedewerkers.

Nu spenderen we meer uren aan inhuur, maar dat is ook om achterstanden in te halen. In onze directe omgeving heeft gemeente Etten Leur 93,6 uur en Zundert 42 uur totaal ter beschikking voor deze taken, exclusief het werk van de servicemedewerkers. Financieel effect: 2022 € 41.500 Onderbouwing: Dekking:

2023 2024 2025 I/S € 41.500 € 41.500 € 41.500 Structureel 0,5 fte loonschaal 10 (€ 83.000 voor volledige fte). Geen. De kosten van afvalbeleid mogen niet in het kostendekkende tarief afvalstoffenheffing worden meegenomen o.b.v. jurisprudentie.

Personele gevolgen: 0,5 fte vanaf 2022. Inschatting is op basis van huidige ervaring met tijdelijke kracht. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Als we dit wel doen kunnen we ons restafval reduceren Blijven we vermoedelijk op het niveau hangen van 150 naar 100 kg/ inwoner/jaar. Ook al zouden we onze – 160 kg restafval/persoon/jaar, terwijl uit ambitie verlagen naar 120 kg/jaar, dan nog blijft inzet sorteeranalyses blijkt dat er maar 30-60 kg echt structureel nodig. restafval/ persoon/jaar is. Wettelijke De wet milieubeheer schrijft voor dat we huishoudelijk afval inzamelen en dat we een verplichting? locatie aanbieden waar inwoners afval kunnen aanbieden. Programma Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk. Coalitieakkoord VANG doelstelling. Restafval terugbrengen naar 100 kg per persoon per jaar. Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

6

Ontwikkeling 6 (Programma 2 thema Wonen) Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) Aanleiding: Inwerkingtreding Wkb per 1 jan. 2022 Toelichting: De kern van de Wkb is dat de aansprakelijkheid voor de bouwkwaliteit en de toetsing en het toezicht bij marktpartijen komt te liggen. De toetsing aan en het toezicht op het Bouwbesluit (hoofdstukken 2 t/m 6) ligt niet meer bij de gemeente. Voor de overige hoofdstukken (omgevingsveiligheid, sloopveiligheid) blijft de toetsing en toezicht wel bij de gemeente. Het Bouwbesluit bevat de technische regels en normen voor bouwwerken. Bijvoorbeeld constructie, ventilatie, isolatie. Dit toezicht wordt uitgevoerd door een onafhankelijk kwaliteitsborger. De landelijke toelatingsorganisatie zorgt voor het certificeren van instrumentaanbieders en kwaliteitsborgers en zal de laatste beoordelen via steekproeven op de bouw. Bij inwerkingtreding is het stelsel van toepassing op eenvoudige vergunningplichtige bouwwerken: gevolgklasse 1. Dit zijn bijvoorbeeld: grondgebonden woning, vakantiehuis, bedrijfshal met nevenfunctie, fiets- en voetgangersbruggen, bedrijfspand met maximaal 2 bouwlagen. Na een evaluatie na drie jaar wordt een besluit genomen of het stelsel van toepassing wordt op de bouwwerken in gevolgklassen 2 en 3, de complexere bouwwerken. Financieel effect: *mogelijk ook nog eenmalige kosten voor herplaatsing of uitplaatsing personeel.

2022 2023 2024 2025 I/S € 350.000 € 350.000 € 350.000 € 350.000 Structureel Onderbouwing: Hiervoor verwijzen wij naar de uitgevoerde impactanalyse Wkb, gemeente Moerdijk van 19 februari 2021 (Arena Consulting/ANG met kenmerk 2021.695.01). Dekking: Afbouw achterblijvende personele capaciteit bijvoorbeeld door herplaatsing/omscholing of regionale samenwerking. Voorlopige aanname: 2022: € 0; 2023: € 50.000 en vanaf 2024 € 100.000. Personele gevolgen: In 2022 is er niet direct een effect op de formatie, omdat de nadere uitwerking van verleende vergunningen en toezicht van feitelijke bouwwerkzaamheden nog minimaal een jaar doorlopen. Dit betreft concreet werkzaamheden die voortvloeien uit 2021 en die in 2022 nog afgerond moeten worden. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Het gaat om nieuwe landelijke wetgeving. Gemeente Idem (zie hiernaast) heeft in feite geen keus. De negatieve financiële gevolgen vloeien voort uit landelijke wetgeving en het uitgangspunt dat (bouw)leges maximaal 100% kostendekkend mogen zijn. Wettelijke De gevolgen van de Wkb zijn door Arena Consulting/ANG samen met verplichting? vertegenwoordigers van de gemeente in beeld gebracht. De resultaten zijn beschreven in de impactanalyse Wkb, gemeente Moerdijk van 19 februari 2021 (kenmerk 2021.695.01).

De gemeente heeft geen invloed op de mate waarop uitvoering wordt gegeven aan de procedures van de nieuwe wet. Dit is een autonoom effect. Wel is er sprake van speelruimte als het gaat om invulling geven aan de achterblijvende personele capaciteit. Door de nieuwe wet verdwijnt per saldo 1.690 uur personele capaciteit door wegvallende werkzaamheden (vergunningverlening, specialist en toezicht). Daarnaast is berekend dat het financieel effect van de Wkb aan wegvallende bouwlegesinkomsten ligt binnen een bandbreedte van € 245.000* en € 461.000**. Op basis van deze cijfers schatten wij in dat in de praktijk het financieel effect ca € 350.000 (negatief) bedraagt. Wij gaan hierbij uit van 100% kostendekkende (bouw)leges. Dit effect is onvermijdelijk.

Programma Coalitieakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

*= omvang op basis van aantal vergunningen en landelijk kengetal leges (VNG) per vergunning (€ 980 x 250 vergunningen) **= gemiddeld bedrag bezien vanuit de verleende omgevingsvergunningen, activiteit bouwen over de jaren 2018 t/m 2020 2.Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Geen relatie Ontwikkeling opnemen

7

Ontwikkeling 7 (Programma 2 thema Wonen) Urgentieregeling Aanleiding: Op dit moment is de urgentieregeling belegd bij Woonkwartier. Hierdoor vervult Woonkwartier twee rollen die niet goed met elkaar zijn te verenigen. Enerzijds heeft Woonkwartier de rol van huisvester, anderzijds beslist Woonkwartier of iemand voor urgentie in aanmerking komt. Toelichting: In 2021 wordt onderzocht of het noodzakelijk en wenselijk is om de urgentieregeling bij de gemeente te beleggen. Als dit het geval is, zal dit in een Huisvestingsverordening vastgelegd moeten worden. Financieel effect: 2022 2023 2024 2025 I/S € 42.500 € 42.500 € 42.500 € 42.500 Structureel Onderbouwing: Uitvoering (medische) onderzoeken € 5.000 per jaar + 0,5 fte € 37.500 Dekking: Geen. Personele gevolgen: 0,5 fte schaal 9 = € 37.500 vanaf jaar: 2022 (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Wordt een scheiding aangebracht in de rol van Zal de urgentieregeling bij Woonkwartier belegd blijven. huisvester en de rol van beoordelaar van een urgentieaanvraag. Wettelijke Het vastleggen van een urgentieregeling in een Huisvestingsverordening is geen verplichting? wettelijke taak.

Als echter gekozen wordt om een urgentieregeling in de Huisvestingsverordening vast te leggen, moet op grond van de Huisvestingswet aan twee groepen sowieso urgentie verleend worden (aan verleners / ontvangers van mantelzorg en aan personen die een geweldsgerelateerde opvang, zoals een blijf-vanmijn-lijf-huis, verlaten). Programma 2.Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Coalitieakkoord Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Voorstel college Ontwikkeling niet opnemen Toelichting voorstel Het gaat om het overnemen van een externe taak, die de gemeente extra geld kost.

Ontwikkeling 8 (Programma 2 thema Bereikbaarheid en verkeersveiligheid) Verkeersveiligheid en leefbaarheid Zevenbergschen hoek Aanleiding: Sluipverkeer en vrachtverkeer door de kern Zevenbergschen hoek Toelichting: Op dit moment wordt door een extern bureau met bewoners concrete voorstellen uitgewerkt om sluip- en vrachtverkeer in de kern zo veel mogelijk terug te dringen. Vanaf 2022 zullen een aantal van deze concrete plannen uitgewerkt en ook in de praktijk gebracht worden. Het gaat hierbij om maatregelen aanvullend op de herinrichting. Denk hierbij aan monitoring, gedragsbeinvloeding, smart mobility. De lessen die we er leren nemen we mee in de diverse ontwikkelingen aan de oostkant van de gemeente. Op deze manier zijn we blijvend in gesprek met inwoners in een gebied waar veel ontwikkeld wordt de komende jaren. We zijn dan instaat om adequaat in te spelen op effecten van deze ontwikkelingen op het verkeerssysteem. Financieel effect: 2022 € 50.000 Onderbouwing:

2023 2024 2025 I/S € 10.000 € 10.000 € 10.000 Structureel (vanaf 2023) Hiervan kunnen de eerste (redelijk kleine) maatregelen betaald worden om zwaar- en sluipverkeer uit de kern Zevenbergschen Hoek te houden. Later dit jaar en volgend jaar zal blijken wat er financieel gezien meer nodig zal zijn om structurele oplossingen uit te kunnen voeren Geen.

Dekking: Personele gevolgen: Intern kan dit worden gecoördineerd vanuit de bestaande fte’s op het gebied van verkeer. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Doen we er als gemeente binnen onze mogelijkheden Blijft de verkeersproblematiek in de kern ongewijzigd alles aan om Zevenbergschen hoek zo leefbaar en doen we onze inwoners te kort. Ook politiek is dit mogelijk te houden. een belangrijk onderwerp.

8

Ontwikkeling 8 (Programma 2 thema Bereikbaarheid en verkeersveiligheid) Verkeersveiligheid en leefbaarheid Zevenbergschen hoek Wettelijke verplichting? Programma Coalitieakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Ontwikkeling 9

Nee 2.Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Ontwikkeling opnemen

(Programma 2 thema Bereikbaarheid en verkeersveiligheid)

Jaarlijkse dotatie in MJOP (historische) objecten en kademuren-damwanden Aanleiding: Achterstallig onderhoud aan diverse (historische) objecten en kademuren etc. in de openbare ruimte. Toelichting: Dit MJOP wordt in 2021 opgesteld. Hiervoor is al een budget beschikbaar gesteld van € 30.000. Financieel effect: 2022 € 300.000 Onderbouwing:

Dekking: Personele gevolgen:

2023 2024 2025 I/S € 400.000 € 500.000 € 500.000 Structureel In de loop van 2021 wordt het MJOP opgesteld aan de hand van inspecties. Daaruit zal de gemiddelde onderhoudslast per jaar blijken. Het nu opgevoerde budget van € 500.000 is een voorlopige aanname. Uitgangspunt is hier in drie stappen naar toe te groeien. Geen

(Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Historische objecten en kademuren etc. worden goed Risico van verval van monumentale objecten en onderhouden en zijn veilig veiligheidsrisico’s Wettelijke Het behoud van monumentale objecten ligt wettelijk vast. Daarnaast heeft de gemeente verplichting? een zorgplicht voor de veiligheid in de openbare ruimte. Programma 2. Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Coalitieakkoord Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

Ontwikkeling 10 (Programma 2 thema Accommodaties en voorzieningen) Aanschaf en installatie van nieuw (digitaal) sleutelsysteem met slimme deursloten. Aanleiding: Verouderd sleutelsysteem maatschappelijke accommodaties Toelichting: Het gemeentelijk vastgoed wordt voorzien van nieuwe sloten die elektronisch bedienbaar zijn. Financieel effect: Investering van € 96.000. Af te schrijven in 5 jaar. Dit resulteert in € 20.600 aan kapitaallasten vanaf 2023. 2022 2023 2024 2025 I/S € 10.300 € 20.600 € 20.600 € 20.600 Structureel Onderbouwing: Kernportefeuille ca. 32 gebouwen á € 3.000 per gebouw. In het huidige MOP zit reeds budget voor het huidige sleutelplan onderhoud. De verwachting is dat dit budget toereikend is voor onderhoud aan dit nieuwe sleutelsysteem. Dekking: Geen. Personele gevolgen: Geen. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Veilige gebouwen Veiligheid gebouwen kan niet gegarandeerd worden

9

Ontwikkeling 10 (Programma 2 thema Accommodaties en voorzieningen) Aanschaf en installatie van nieuw (digitaal) sleutelsysteem met slimme deursloten. Wettelijke verplichting? Programma Coalitieakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Geen wettelijke taak maar het is wel van belang dat al onze gebouwen goed afgesloten kunnen worden. 2.Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 11 (Programma 2 thema Accommodaties en voorzieningen) Exploitatiekosten nieuwe gymaccommodatie Zevenbergen Aanleiding: De eigenaar van de Borgh heeft aangegeven dat hij de verhuur van de sportaccommodatie in de toekomst wil stopzetten en andere plannen heeft voor de locatie waar de sporthal en gymzaal zijn gesitueerd. Hiermee komt een groot deel van de gymaccommodatie te vervallen en moet een andere oplossing worden gezocht. Toelichting: Op dit moment loopt er een onderzoek naar mogelijke varianten voor het bieden van bewegingsonderwijs in Zevenbergen. Omdat de Borgh wordt gesloten zal er bij alle varianten een nieuwe accommodatie gerealiseerd moeten worden om aan de wettelijke taak te blijven voorzien. De locatie en grootte van de accommodatie staat nog niet vast maar vanaf 2024 zal er in de exploitatie rekening gehouden moeten worden met deze nieuwe accommodatie. Naast de sportaccommodatie in de Borgh worden ook de gymzalen in de Neerhof en in de Lindonk en gymzaal de Droge Mark ingezet voor het bewegingsonderwijs voor scholen. Eventuele keuzes in het project met betrekking tot deze gymzalen kunnen invloed hebben op de exploitatiekosten vanaf 2023 of 2024. Voor nu gaan we er vanuit dat deze twee locaties in de huidige vorm in gebruik blijven voor het gymonderwijs. Financieel effect: 2022 €0 Onderbouwing:

2023 2024 2025 I/S €0 € 35.000 € 35.000 Structureel Schatting o.b.v. exploitatietekort 1 gymzaal (excl. kapitaallasten). De benodigde investering met kapitaallasten is vanaf 2021 al verwerkt in kadernota/begroting Geen.

Dekking: Personele gevolgen: Geen. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Voldoet de gemeente aan de wettelijke taak om te Voldoet de gemeente niet aan de wettelijke taak om te voorzien in voldoende gymnastiekaccommodaties voor voorzien in voldoende gymnastiekaccommodaties voor scholen in het primair en voortgezet onderwijs. scholen in het primair en voortgezet onderwijs. Wettelijke De gemeente heeft een wettelijke taak om te voorzien in voldoende gymnastiek verplichting? accommodaties voor scholen in het primair en voortgezet onderwijs. Programma 2.Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk. Coalitieakkoord Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

Ontwikkeling 12 (Programma 2 thema Accommodaties en voorzieningen) Vervangende nieuwbouw De Niervaert in Klundert Aanleiding: Verkennend onderzoek naar zwemaccommodaties en mfc’s in de gemeente Toelichting: Mogelijke consequentie/uitkomst van het onderzoek is de vervanging van mfc/zwembad De Niervaert, die inmiddels volledig is afgeschreven (geen kapitaallasten meer vanaf begroting 2021). Aan de instandhouding van de huidige accommodatie via groot onderhoud/renovatie zijn hoge kosten verbonden.

10

Ontwikkeling 12 (Programma 2 thema Accommodaties en voorzieningen) Vervangende nieuwbouw De Niervaert in Klundert Financieel effect: Investering 16 miljoen af te schrijven in 40 jaar. Realisatie in 2025 of later 2022 2023 2024 2025 I/S €0 €0 €0 € 320.000 Structureel Onderbouwing: De structurele kapitaallasten bedragen € 640.000; op basis van regels provincie mogen deze in het jaar van realisatie op 50% geraamd worden. Met betrekking tot de exploitatiekosten (netto) is de voorlopige aanname dat die niet veel zullen afwijken van de huidige kosten Dekking: Geen Personele gevolgen: Geen (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Behoud van voorziening in de kern Klundert Grote uitgaven voor instandhouding huidige accommodatie. Wettelijke Nee verplichting? Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk. Coalitieakkoord Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

Ontwikkeling 13 (Programma 3 thema Toerisme) Groot onderhoud Tour Modele en Kazerne Fort Sabina Aanleiding: Uitvoering van grootschalig onderhoud aan de Kazerne en de Tour Modele. Toelichting: In de samenwerkingsovereenkomst ‘Ontwikkelplan fort Sabina’ (24-10-2018) is vastgelegd dat fort Sabina sober en doelmatig zal worden ontwikkeld met de toevoeging van een nieuwe laag op basis van ontwikkelplan fort Sabina. Dit wordt uitgewerkt met behulp en inzet van stichting ‘Fort Sabina.nl’ en een subsidie van de provincie. Geïnvesteerd wordt in een ‘nieuwe laag’ om een duurzame exploitatie en instandhouding van het fort te waarborgen. Als erfpachter van fort Sabina zijn wij als gemeente verantwoordelijk voor het onderhoud en de restauratie. Wettelijk gezien bestaat deze verplichting vanuit de Erfgoedwet waarin sinds 2016 de instandhoudingsplicht voor rijksmonumenten is opgenomen. In 2022 wordt de nieuwe laag op de Tour Modele en de Kazerne gerealiseerd (project ‘Het dak eraf’) vanuit de subsidie die door de Provincie is verstrekt. Dit is ook het natuurlijke moment om het groot onderhoud op te pakken van de dakconstructie van de Tour Modele en de gevel van de Kazerne. Uitgangspunt is werk-met-werk én sober en doelmatig. In 2016 is door Restauratie architect BBM een kostenraming opgesteld voor o.a. de instandhouding van het casco Kazerne en Tour Modele.

Deze is als leidraad gebruik voor de keuzes en de hoogte van de eenmalige investering waarmee een nul situatie zal worden bewerkstelligd. Er zal gepoogd worden aanvullende subsidie(s) aan te vragen. Financieel effect: De benodigde investering wordt geschat op € 750.000. Dit zal in 2022 gerealiseerd worden. De afschrijvingstermijn hiervan bedraagt 25 jaar. De structurele lasten komen hiermee op € 41.250 per jaar. 2022 2023 2024 2025 I/S € 20.625 € 41.250 € 41.250 € 41.250 Structureel Onderbouwing: Het gaat om noodzakelijk groot onderhoud dat gecombineerd gaat worden met het project “Het dak eraf”, waardoor een efficiencyvoordeel kan worden behaald (werk-metwerk). Dekking: Geen Personele gevolgen: (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen:

Wanneer we dit niet doen:

11

Ontwikkeling 13 (Programma 3 thema Toerisme) Groot onderhoud Tour Modele en Kazerne Fort Sabina Aanbestedingsvoordeel door de gecombineerde aanpak met de uitvoering van project ‘Het dak eraf’, onderdeel van het ontwikkelplan fort Sabina.

Wettelijke verplichting?

Programma Coalitieakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Achteruitgang van het monument en hogere kosten wanneer het separaat wordt opgepakt op een later moment. Extra overlast voor de exploitatie die mogelijk twee afzonderlijke momenten geconfronteerd zal worden met steigers, werklui en dito overlast. Ja, wij zijn eigenaar (op basis van volledig erfpacht) van het fort wat een rijksmonument is. Derhalve hebben we de instandhoudingsplicht conform de (nieuwe) Erfgoedwet en moet er gezorgd worden voor veiligheid. Daarnaast hebben we het fort in exploitatie gegeven wat ons verplicht een goede basis te onderhouden. Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 14 (Programma 3 thema Arbeidsmarkt) Uitbreiding formatie M&M / REO – Economie i.r.t Hybride leeromgeving Aanleiding: Komst LPM, arbeidsmarktvraagstukken in de logistiek, innovatieopgaven in de logistiek, behoefte aan nauwere aansluiting onderwijs & bedrijven, versterken integrale samenwerking sociaal domein Toelichting: De komende tijd zien we een aantal grote kansen ontstaan door de komst van het LPM en het IPM. Hierdoor komen er ongeveer 5000 arbeidsplaatsen bij in de komend jaren. De regionale opgave, de verschillende agenda’s en programma’s, geven veel aansluitingsmogelijkheden voor mooie projecten op het gebied van arbeidsmarkt en onderwijs. Daar is echter onvoldoende capaciteit voor momenteel. We zien dat er op provinciale schaal vooral strategisch naar arbeidsmark wordt gekeken, en op regionale schaal vooral uitvoerend. De koppeling tussen beiden is nauwelijks aanwezig. Daardoor landen projectenkansen niet in onze gemeente. Met de huidige invulling van de functie adviseur arbeidsmarkt is er onvoldoende loopvermogen om deze strategische thema’s samen verder te brengen. Door de functie op te splitsen naar een adviseur participatie (bij Mens en Maatschappij) en een projectleider Arbeidsmarkt (bij REO) kunnen we meer focus leggen op de arbeidsmarkt als geheel, in plaats van de onderste 10% van de arbeidsmarkt.

Naast het mogelijk aantrekken van logistiek MBO onderwijs naar Moerdijk liggen er wellicht ook voor andere sectoren kansen (circulair/ procesindustrie/ energie) om middels hybride leerconcepten onderwijs meer naar Moerdijk te brengen. Ook ontstaan kansen om tot vernieuwende regionale arbeidsmarkt-arrangementen te komen om mensen aan het werk te helpen en te houden. Vooral het ontwikkelen van een Hybride leeromgeving voor de logistiek (MBO) waarbij onderwijs plaatsvind (na)bij de bedrijven en de inhoud van het onderwijs aansluit op de behoefte van de markt, zowel qua inhoud als qua vorm (denk ook aan om/her/bijscholing), is een grote kans in de nabije toekomst. Een hybride leeromgeving draagt naar verwachting ook bij aan het aantrekken en behouden van studenten en werknemers voor de sector. Focus ligt op de logistiek, maar is mogelijk ook kansrijk voor andere sectoren. Vanuit de projectorganisatie Havenstrategie (gemeente, provincie en Havenbedrijf) wordt samen met Curio, Rewin en gemeente Breda in 2021 de globale business case uitgewerkt. Op basis van de uitkomst hiervan zullen de volgende ontwikkelstappen richting realisatie bepaald worden. De initiatieffase van dit project is gefinancierd vanuit het budget voor de uitvoeringsagenda Havenstrategie. Dit budget loopt eind 2021 af.

In de begroting 2021 is afgesproken dat gekeken wordt of de bekostiging van resterende opgaven uit de Uitvoeringsagenda Havenstrategie bij het Havenbedrijf belegd kunnen worden. In de recent vastgestelde corporate strategy van het havenbedrijf is in samenspraak met de aandeelhouders (gemeente en provincie) bepaalt dat arbeidsmarkt & onderwijs een thema is dat niet bij het havenbedrijf ligt, maar meer bij de overheden. Realisatie van een hybride leeromgeving gaat in samenspraak gaat in samenwerking van bedrijven, onderwijs en overheden. Er lijkt ook perspectief op subsidiemogelijkheden. In alle gevallen blijft cofinanciering vanuit de gemeente nodig. Realisatie van de hybride leeromgeving dient meerdere gemeentelijke doelen: Goed gekwalificeerd personeel voor nieuwe en bestaande bedrijven Realiseren van MBO onderwijs in Moerdijk draagt bij aan vitaliteit Fysieke landing van dit project op/nabij LPM biedt kansen om meer reizigers naar station/mobiliteitshub Lage Zwaluwe te trekken

12

Ontwikkeling 14 (Programma 3 thema Arbeidsmarkt) Uitbreiding formatie M&M / REO – Economie i.r.t Hybride leeromgeving Daarnaast zien we in de praktijk dat de adviseur arbeidsmarkt en participatie verder weg staat van het sociaal domein. Participatie/re-integratie heeft vooral raakvlakken met het sociaal domein en de collega’s van WMO, Jeugd en armoede. De integrale samenwerking in het sociaal domein is een belangrijk thema, maar doordat de functie in een ander team ingedeeld is, wordt de integrale samenwerking niet optimaal vorm gegeven. Zeker gezien de rol van het werkplein in de inburgeringswet. De regiefunctie voor de gemeenschappelijke regelingen Werkplein en WVS passen daarnaast goed bij elkaar. Door werkzaamheden onder te brengen bij het sociaal domein kunnen synergie kansen met armoedebeleid en inburgering mogelijk makkelijker benut worden. Financieel effect: 2022 € 83.000 € 20.000 Onderbouwing:

2023 2024 2025 I/S € 83.000 € 83.000 € 83.000 Structureel € 20.000 €0 €0 Incidenteel Personele gevolgen: € 83.000 structurele middelen voor 1 FTE extra inzet arbeidsmarkt / participatie € 20.000 incidentele middelen als gemeentelijke bijdrage in ontwikkelkosten. Uitgaande van cofinanciering door andere partners. Waarschijnlijk ook subsidie mogelijk. Ook dit vraagt cofinanciering. PxQ pas mogelijk als businesscase er ligt. Geen.

Dekking: Personele gevolgen: Projectleider economie & arbeidsmarkt 0.5 fte / Beleidsadviseur participatie 0.5 fte > totaal 1 fte (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Realisatie van de hybride leeromgeving dient meerdere - Missen we kansen op het speelveld gemeentelijke doelen: economie/arbeidsmarkt; - Goed gekwalificeerd personeel voor nieuwe en - Benutten we de integrale samenwerking in het sociaal bestaande bedrijven domein niet. - Realiseren van MBO onderwijs in Moerdijk draagt bij aan vitaliteit - Fysieke landing van dit project op/nabij LPM biedt kansen om meer reizigers naar Station/mobiliteitshub lage Zwaluwe te trekken - Versterking regionale positionering Moerdijk - Betere integrale samenwerking in het sociaal domein. Wettelijke Geen wettelijke taak economie verplichting? Wettelijke taak participatie / re-integratie naar Mens en Maatschappij Programma 3.Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk 4.Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Coalitieakkoord Haven en Industrieterrein en ontwikkeling LPM: koppelen economische kracht Haven en Industrieterrein & LPM aan lokale en regionale opgaven Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

Ontwikkeling 15 (Programma 4 thema Preventie en meedoen) Pilot Wijk GGZ’er (Zorg en veiligheid) Aanleiding: Steeds meer mensen met (complexe) psychische problematiek komen in onze kernen te wonen. Dit komt onder andere door de beddenafbouw in de GGZ en de doordecentralisatie van beschermd wonen die vanaf 1 januari 2022 officieel wordt. Professionals (zoals politie, sociaal werkers, woningbouwcorporatie) constateren een toenemende mate van verward gedrag en complexe psychische problematiek in onze kernen en geven aan een onvoldoende en niet snel genoeg antwoord te hebben in situaties waarin dit speelt. Dit leidt onder andere tot crisisachtige situaties en zorgen over mensen met verward gedrag. Het aantal E33 meldingen (verward gedrag) is toegenomen van 67 in 2018 tot 195 in 2020 (dit zijn geen unieke personen). Dit legt een onevenredige druk op de politie en overige

13

Ontwikkeling 15 (Programma 4 thema Preventie en meedoen) Pilot Wijk GGZ’er (Zorg en veiligheid) hulpverleners. Tevens heeft dit een negatief effect op de woonomgeving, buurtbewoners melden zich steeds vaker omdat ze onveiligheidsgevoelens ervaren. De commissie SI heeft bij de behandeling van het beleidskader beschermd wonen in februari 2021 uitgesproken voorstander te zijn van een Wijk GGZ zoals ze die bijvoorbeeld ook in Etten-Leur kennen. Ook vanuit de veiligheidsstaf en burgemeester is de behoefte een wijk GGZ’er meerdere malen naar voren gekomen. Toelichting: Voor de periode van 2 jaar een pilot uitvoeren met een wijk GGZ’er die een sluitende aanpak van complexe psychische problematiek en verward gedrag realiseert. Pilot van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2023 met een wijk GGZ’er die als doel heeft: De inwoner met psychische kwetsbaarheden passende en goede zorg en ondersteuning bieden die bijdraagt aan zijn herstel Specialistische inzet snel te bieden om zo ernstige escalaties, overlast en crisissituaties te voorkomen Dat zichtbaarheid en inzetbaarheid van GGZ kennis in de wijken toe neemt Een afname van herhaalde E33 meldingen bij de politie Eén aanspreekpunt waar professionals (politie, huisartsen, woningcorporatie, sociaal werkers), buurtbewoners en vrijwilligers terecht kunnen met al hun vragen en zorgen over (inwoners met) complexe psychische problematiek.

Dat wordt gewerkt aan welkome kernen voor deze doelgroep: mensen met een psychische kwetsbaarheid wonen zelfstandig in de wijk en zij en hun buurtgenoten voelen zich daar thuis Financieel effect: 2022 € 75.000 Onderbouwing:

Dekking:

2023 2024 2025 I/S € 75.000 €0 €0 Incidenteel In Etten leur hebben ze 1 fte wijk GGZ voor een subsidie van 110.000 euro. In Moerdijk is het niet nodig om een full time wijk GGZ beschikbaar te hebben, wij zijn een kleinere gemeente, hebben geen GGZ instelling in onze kernen zoals Etten Leur dat wel heeft, het aantal E33 meldingen in Etten leur is 2 x zo hoog als in Moerdijk. Wij hebben wel meer kernen. We gaan uit van een inzet van 24 uur per week in de pilotperiode. 24/36 x 110.000= 73.333 euro. Afgerond op 75.000 euro Ten laste van de reserve sociaal domein. Het saldo van de reserve is eind 2021 circa € 1,2 miljoen.

Personele gevolgen: Niet van toepassing, wordt via subsidie afgenomen bij GGZ organisatie. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: De zorg blijft betaalbaar, onterechte verwijzingen Er ontstaat een verdere toename van ernstige nemen af en professionals kunnen zich (weer) escalaties, overlast en crisissituaties. focussen op hun eigenlijke taken, omdat de wijk Het risico op het langs elkaar af werken van GGZ’er als eerste aan zet is bij verward gedrag en professionals t.a.v. complexe psychische problematiek psychische problematiek. blijft bestaan. We werken aan vroegsignalering en preventie: Professionals, zoals politie, sociaal werkers, Wmo signalen die kunnen wijzen op een toename van consulenten, huisartsen, hebben minder tijd om zich te problematiek worden eerder opgepakt. focussen op hun eigenlijke taken. Daarnaast wordt passende (specialistische) zorg en Er wordt niet gewerkt aan het verbeteren van het ondersteuning gerealiseerd die snel kan worden begrip over psychische kwetsbaarheden. ingezet. Inwoners met een psychische kwetsbaarheid krijgen Ook vindt een zichtbare verbetering plaats in de niet de juiste ondersteuning en voelen zich minder onderlinge samenwerking tbv deze doelgroep door thuis in onze kernen. ketenpartners. Casussen waar zorg en veiligheid spelen worden integraal opgepakt.

Tenslotte werken we aan inclusieve kernen waarin inwoners met psychische problematiek zelfstandig kunnen wonen. Wettelijke Beschermd wonen wordt vanaf 1 januari 2022 een wettelijke taak van elke gemeente in verplichting? Nederland (de constructie van de centrumregio’s komt te vervallen). De wijk GGZ’ er geeft voor een deel invulling aan de nieuwe verantwoordelijkheden die de gemeente krijgt. Programma 4. Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Coalitieakkoord Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben: ‘Gemeenten krijgen de verantwoordelijkheid voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang van mensen met een psychiatrische achtergrond en/of licht verstandelijke beperking. Dit vraagt om

14

Ontwikkeling 15 (Programma 4 thema Preventie en meedoen) Pilot Wijk GGZ’er (Zorg en veiligheid)

Voorstel college Toelichting voorstel

een integrale aanpak en investering in de sociale structuur, een inclusieve samenleving en zorgzame wijken.’ Ontwikkeling opnemen

Ontwikkeling 16 (Programma 4 thema Preventie en meedoen) Tijdelijke uitbreiding formatie team MO Aanleiding: Onvoldoende beschikbare capaciteit voor uitvoering wettelijke taken en aanpassing werkzaamheden n.a.v. scan maatschappelijk domein Toelichting: Mede als gevolg van de Corona crisis en de effecten daarvan zien we dat het thema Gezondheid belangrijker en groter wordt. Niet alleen door meer aandacht voor preventie in de breedste zin binnen het maatschappelijk domein, maar er worden ook steeds meer verbindingen gelegd met de fysieke leefomgeving van onze inwoners bij opstelling van de Omgevingsvisie, Klimaatadaptatie en uitvoering van de Havenstrategie. Het thema gezondheid zoals nu opgenomen in de Paraplunota Maatschappij is dan ook niet meer toereikend als kader voor Gezondheid. Daarnaast zullen landelijke evaluaties in het kader van Corona gevolgen hebben voor de samenwerkingsverbanden van de GGD/GHOR en de Veiligheidsregio en hun taken. Dit alles vraagt om nieuwe kaders en extra capaciteit om deze op te stellen en uit te voeren. De basis hiervoor wordt gelegd in het Lokaal Preventieakkoord dat dit jaar nog wordt opgesteld.

Adviseur gezondheid 0.75 fte Adviseurs binnen team MO hebben onvoldoende capaciteit beschikbaar om naar aanleiding van de resultaten van de scan maatschappelijk domein andere werkwijzen te ontwikkelen, nieuwe subsidieafspraken te realiseren om zo uiteindelijk een bijdrage te leveren aan de taakstelling maatschappelijk domein. Door huidige werkzaamheden deels onder te brengen in andere nog niet bestaande functies ontstaat bij de adviseurs meer denkruimte voor oa innovatie, investeren in preventie en anders werken. Het gaat hierbij om ondersteunende werkzaamheden in bedrijfsvoering zoals financiële en algemene administratie, archivering, juridische en inkooptechnische dossier opbouw etc. en lichte jaarlijks terugkomende licht adviestaken. Ondersteuning team MO 1 fte Junior adviseur MO 1 fte Financieel effect: 2022 € 195.000 Onderbouwing: Dekking:

2023 € 195.000

2024 €0

2025 €0

I/S Incidenteel

Reserve sociaal domein. Het saldo van de reserve sociaal domein is eind 2021 circa € 1,2 miljoen.

Personele gevolgen: In 2022 en 2023: Adviseur gezondheid 0.75 fte Ondersteuning team MO 1 fte Junior adviseur MO 1 fte De taken van de adviseur gezondheid zijn vooral gericht op verbetering van de algemene gezondheid van de doelgroepen binnen het sociaal domein. De positieve effecten die we daarvan verwachten zullen uiteindelijk leiden tot een grotere zelfredzaamheid en daardoor afname van hulpvragen (preventie). Op termijn zal dit tot een kostenbesparing moeten leiden. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Samenhangend beleid gericht op preventie en We kunnen niet voldoen aan de wettelijk taken, o.a. meedoen visie opstellen op gezondheid Wettelijke Wettelijke taken team MO verplichting? Programma 4. Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Coalitieakkoord Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

15

Ontwikkeling 17 (Programma 5 thema Toekomstbestendige organisatie) IT Voorzieningen en ondersteuning gemeenteraad Aanleiding: De vergoedingen voor het gebruik van persoonlijke apparatuur voor raadswerk zijn niet langer toegestaan door de belastingdienst Digitaal vergaderen en samenwerken binnen fracties, commissies, het presidium en raadsbreed zijn nodig geweest ten tijde van de lockdown, maar bieden ook kansen en mogelijkheden Toelichting: Met ingang van de nieuwe raadsperiode dient er een eenduidige manier te zijn waarop de gemeenteraad gefaciliteerd wordt in passende IT voorzieningen en bijpassende ondersteuning. Financieel effect: In 2022 eenmalig € 4.000 + structureel: 2022 € 42.000 Onderbouwing:

2023 2024 2025 I/S € 42.000 € 42.000 € 42.000 Structureel Investering € 35.000 (35 laptops met basis koptelefoon a € 1.000, afschrijvingstermijn 4 jaar) Licenties voor o.a. Office 365, in te richten in de eigen tenant gemeenteraadmoerdijk.nl : € 100 pp/j dus € 3500 per jaar Voor een werkplek voor raadsleden waarbij backup, 24/7 gebruikersondersteuning, toegang tot (beheerde) webmail, werken met groepen, dagelijkse backup, virus- en spamfilter, toegang via extern bureaublad geregeld dienen te zijn, kost dat zo’n € 70 pp/maand. Voor 35 raads- en burgerleden is dat jaarlijks € 29.400 Opleidingskosten aan het begin van de raadsperiode: € 4.000 voor 2 maal 3 dagdelen op maat in groepen van max 20. Doel is dat ieder raadslid of burgerlid de cursus volgt, tenzij deze het al volledig onder de knie heeft. Het aantal raadsleden is 25, afhankelijk van het aantal burgerleden en of deze ook gebruik gaan maken van deze voorziening, zijn er tussen de 25 en 50 personen die er gebruik van zullen maken. De meest realistische verwachting is nu 35 personen. Als het aantal personen verandert, zullen de kosten nagenoeg lineair mee veranderen. Geen.

Dekking: Personele gevolgen: Geen. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Worden raadsleden ondersteund in hun werk als Worden de volksvertegenwoordigers belemmerd in hun hoogste orgaan binnen de gemeente taak Wettelijke Het college dient de raad te faciliteren in de IT voorzieningen en de bijbehorende verplichting? ondersteuning. Programma 5. Partnerschap in een veranderende samenleving Thema bestuurlijke vernieuwing Coalitieakkoord Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

16

Ontwikkeling 18 (Programma 5 thema Toekomstbestendige organisatie) Adviseur Dienstverlening en Participatie Aanleiding: Het management heeft in maart 2020 het programma Dienstverlening en Participatie tot focuspunt benoemd. Dit programma kent vijf verschillende sporen, die hun oorsprong vinden in het coalitieakkoord en zijn opgenomen in de beleidsbegroting. 1. Dienstverlening 2. Participatie 3. Gebiedsgericht werken 4. Democratische vernieuwing 5. Omgevingswet Voor de sporen 3 tot en met 5 zijn vaste trekkers/projectleiders. Voor de sporen 1 en 2 is tot nu toe tijdelijke capaciteit (oa PUMA, werkstudenten ingezet. De continuïteit is niet structureel geregeld. Toelichting: Het voorstel is om tijdelijk voor 2 jaar 0,8 tot 1,0 fte aan te trekken voor een gecombineerd trekkerschap van de sporen Dienstverlening en Participatie. Voor beide onderwerpen is een stevige basis gelegd, de gewenste werkwijze is geformuleerd. De focus ligt op het verder in de praktijk brengen van de gewenste werkwijze. De belangrijkste rol is de aanjaag – en coördinatierol. Voor twee jaar, omdat mogelijk na twee jaar een oplossing kan worden gevonden in de huidige beleidscapaciteit. Dat zal de komende periode blijken. Bij tijdelijke aanstelling blijft de flexibiliteit behouden. Belangrijk onderdeel van de Omgevingswet is Anders werken.

Na de implementatie is wellicht een koppeling te maken met bovengenoemde opgaven. Financieel effect: 2022 € 67.000 Onderbouwing:

2023 2024 2025 € 67.000 €0 €0 Een fte schaal 10 kost op jaarbasis € 83.000 0,8 fte kost : € 67.000.

I/S Incidenteel

Dekking: Personele gevolgen: Zie hierboven. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Zorgvuldig verwachtingsmanagement bij en een Dienstverlening en Participatie wordt niet op een duidelijke rol van stakeholders. Een zorgvuldig eenduidige en volgens onze Moerdijkse afspraken verlopen proces waarbij op passende wijze gedaan. Er is dan ook geen beeld meer van het niveau betrokkenheid is gevraagd van de stakeholders. En van participatie en dienstverlening. Overigens ook een samenwerking in partnerschap met de kapitaalvernietiging van de inzet van vorige jaren. gebiedstafels. , Dienstverlening met als kenmerken: betrouwbaar, duidelijk, volledig antwoord, persoonlijk en meedenkend Wettelijke Na inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt het verplicht om participatie toe te verplichting? passen en daarvoor beleid op te stellen. Daarnaast ligt het recht op burgerparticipatie vast in de Grondwet, Kieswet, Algemene wet bestuursrecht en gemeente- en provinciewet. Een duidelijke afspraak hoe wij als gemeente Moerdijk omgaan met participatie is het minimumvereiste. Wil dit in de praktijk werken, is een aanjaag- en begeleidingsfunctie nodig.

Programma Coalitieakkoord Voorstel college Toelichting voorstel

Dienstverlening is geen wettelijke taak maar wel de kern van ons dagelijks werk. De dienstverleningsprincipes en bereikbaarheidsconcept vormen de basis. Deze zijn in 2020 vastgesteld. De minimale vereiste is dat deze in de praktijk worden gebracht. Dit vraagt ook een aanjaag- en begeleidingsfunctie. 5. Partnerschap in een veranderende samenleving Partnerschap in een veranderende omgeving: inwonersparticipatie; bestuurlijke vernieuwing en dienstverlening Ontwikkeling opnemen

17

Ontwikkeling 19 (Programma 5 thema Toekomstbestendige organisatie) Uitbreiding formatie cluster juridische zaken Aanleiding: Hierbij spelen in feite 3 zaken. Ten eerste is het bestuurlijk ambitieniveau hoog. Steeds meer projecten worden opgepakt, waarbij ook steeds juridische vraagstukken spelen. Ten tweede spelen er wetswijzigingen en implementatie van nieuwe wetgeving (o.a. WOO) en ten derde is er sprake van een steeds verdergaande juridisering van de samenleving. Toelichting: Bovengenoemde zaken betekenen dat in toenemende mate de medewerksters van het cluster juridische zaken gevraagd wordt een bijdrage te leveren in het mede realiseren van nieuwe ambities. De inzet van de juridisch medewerkers is ook deels in het voortraject om te komen tot een startdocument. Deze inzet kan niet verdisconteerd worden in het benodigde projectkrediet. Daarnaast vraagt nieuwe en/of aangepaste wetgeving een pro-actieve rol van de medewerkster om de organisatie goed voor te bereiden op deze aanpassingen en uit te dragen in de organisatie. Het is niet specifiek aan te geven hoeveel extra projecten/zaken het betreft. Over het algemeen zien we een toename van het aantal projecten dat wordt opgepakt en of welke weer geactiveerd worden. Dit wordt mede veroorzaakt doordat de bezetting van de projectleidersfuncties weer volledig op orde is.

De inzet vanuit juridische zaken wordt nu door de projectleiders vaak als bottleneck gezien in het voortvarend kunnen oppakken van hun projecten. Verder vraagt ook de aanscherping van het gebruik van gemeentelijke gebouwen en het actualiseren van de bestaande contracten in dit kader extra tijd van het cluster JZ. Verder is het merkbaar dat inwoners, verenigingen e.d. vaker de weg weten te vinden naar de rechtsmiddelen die zij hebben om zaken aanhangig te maken. Om de werkdruk op dit moment te beheersen hebben we de afgelopen 3 maanden voor 24 uur per week ingehuurd (á € 100 per uur). Deze inhuur stopt per 1 april 2021 omdat betrokkene bij een andere organisatie een opdracht heeft geaccepteerd. Voor de 6 nieuwe projecten (krediet € 1,8 mln.) is voor het cluster juridische zaken een bedrag van € 54.000 beschikbaar voor ondersteuning. De genoemde projecten beslaan een periode van meerdere jaren. Het is moeilijk om specifiek voor deze ondersteuning capaciteit te regelen. Enerzijds doordat het tijdsbeslag en de momenten waarop inzet gevraagd wordt niet vooraf precies is te duiden. Dit betekent dat de huidige medewerkers de ondersteuning bij deze projecten moeten oppakken. Voor het reguliere werk dat dan niet kan worden opgepakt kan ingehuurd. Dit betreft overigens slechts ca. 180 uur (5 volledige weken).

Een deel van dit budget zal vermoedelijk dit jaar al ingezet moeten worden omdat we op dit moment voorzien dat willen de ‘wachttijd’ niet te lang laten oplopen voor de collega’s in de organisatie extra menskracht nodig is. Gelet op de genoemde ontwikkelingen is het beeld dat de werkdruk de komende jaren niet zal verlagen. Uitbreiding met 0,5 fte is een duurzamere oplossing dan steeds gedurende perioden in het jaar in te huren. Financieel effect: 2022 2023 2024 2025 I/S € 41.500 € 41.500 € 41.500 € 41.500 Structureel Onderbouwing: 0,5 fte schaal 10 à € 83.000. Dekking: Personele gevolgen: 0,5 fte (schaal 10) vanaf 2022. Met 18 uur extra capaciteit is het mogelijk de extra werkzaamheden die van het cluster juridische zaken gevraagd worden in te vullen. (Maatschappelijke) gevolgen + risico's: Wanneer we dit wel doen: Wanneer we dit niet doen: Het vlot tot uitvoer kunnen brengen van gemeentelijke Stagnatie in de ondersteuning bij het realiseren van ambities. Gemeentelijke regeling die in de pas blijft met projecten. Gemeentelijke regelgeving die mogelijk niet landelijke regelgeving. meer correspondeert met wijzigingen in de landelijke regelgeving. Wettelijke Deels. verplichting? Programma 5.

Partnerschap in een veranderende samenleving Thema: Toekomstbestendige organisatie Strategisch doel: Onze gemeentelijke organisatie is een flexibele organisatie die adequaat reageert op initiatieven en regie vanuit de samenleving Coalitieakkoord Niet specifiek een onderdeel. Voorstel college Ontwikkeling opnemen Toelichting voorstel

18

Ontwikkeling 20 (Programma 5 thema Toekomstbestendige organisatie) Kwaliteits- en rechtmatigheidsimpuls (procesverbeteringen) Aanleiding: De aanloop naar de op te stellen rechtmatigheidsverklaring en de benodigde aanpassingen in de werkprocessen; De nieuwe taken en verantwoordelijkheden die richting de gemeente komen (o.a. de WOO); Eisen en randvoorwaarden t.a.v. digitaliseren en automatiseren. Toelichting: We krijgen als organisatie steeds meer een procesmatige focus. Onze dienstverlening is sterk afhankelijk van hoe deze processen zijn ingericht en worden ondersteund vanuit applicaties. Voorbeelden hiervan zijn zaakgericht werken, digitalisering van diensten en dossiers, het inrichten van het KCC, efficiëntere dienstverlening, maar denk ook aan de Omgevingswet of de Wet open overheid (WOO). Er is vaak de verwachting dat vanaf het eerste uur alles snel en soepel verloopt tegen vaak minder beschikbare middelen. We zien een kans om meer te investeren in proceskennis. Voorbeelden hiervan deden zich voor tijdens de inrichting en implementatie van financials en het bestuurlijk besluitvormingsproces. Voor gemeenten zijn juist in deze tijd van bezuinigingen, met nieuwe taken en bijbehorende nieuwe risico’s efficiënte processen noodzakelijk.

Ook richting de rechtmatigheidsverklaring, die het college gaat opstellen, is het goed om de ontwikkelingen die op ons pad komen vanuit heldere en effectieve processen actueel te kunnen houden. Op dit moment verbeteren wij onze processen niet planmatig. Vanaf 2022 willen we hier wel gericht aandacht aan geven. We willen vanaf 2022 een start maken met: Inventarisatie te optimaliseren processen (nieuwe en oud) Planmatige keuze maken te optimaliseren processen waarbij we focussen op kwaliteit en rendement (geld en tijd) Optimaliseren belangrijkste processen Kennis en expertise over planmatig werken borgen in de organisatie. We zien verschillende onderdelen: Een planmatige aanpak Capaciteit, kennis en kunde organiseren Het organiseren van een nieuwe manier van omgaan met processen, gericht op het structureel verbeteren en bij de tijd houden van processen Het voorstel is hier het jaar 2022 voor te benutten. Financieel effect: 2022 € 125.000 Onderbouwing: